\id MAT
\h MATEEO
\toc1 MATEEO
\mt Mateoꞌ teamta jiꞌojtekaꞌu
\c 1
\s Yoꞌowe Jesukrijtota, jumeꞌ aapoꞌik amet yeu simriam
\p
\v 1 Inim jiꞌojtei, Jesukrijtota betana jumeꞌ bat aꞌ
yoꞌowawam team. Aapo, iniꞌi Labiitukaꞌuta betana intok
Apraꞌamtukaꞌuta betana yeu simriatukan.
\p
\v 2 Juꞌu Apraꞌamtukaꞌu, Isaak teamta yoemiakan. Iniꞌi
intok jukaꞌ Jakooboꞌ teamta yoemiakan, juꞌu ket Juraaꞌ
teamta yoemiakaꞌu intok jumeꞌ iniamak werim.
\v 3 Juꞌu Juraatukaꞌu, Paarej teamta yoemiakan intok
jukaꞌ Saaraꞌ teamta. Juꞌu inimeꞌe ae, Tamar tean. Juꞌu
Paarejtukaꞌu, Ejrom teamta yoemiakan, ket juꞌu Aram teamta
yoemiakaꞌu.
\v 4 Juꞌu Aram tukaꞌu, Aminarap teamta yoemiakan. Iniꞌi
intok, jukaꞌ Naꞌason teamta yoemiakan, ket juꞌu Salmon
teamta yoemiakaꞌu.
\v 5 Juꞌu Salmontukaꞌu, Booj teamta yoemiakan. Juꞌu inia
ae intok, Raꞌab tean. Juꞌu Booj teame intok, Oobel teamta
yoemiakan. Juꞌu inia ae intok, Rut tean. Juꞌu Oobel teame,
Issaiꞌ teamta yoemiakan.
\v 6 Juꞌu Issaiꞌ teame intok, jukaꞌ cheꞌa yoꞌo yaꞌari,
Labiiꞌ teamta yoemiakan. Iniꞌi cheꞌa yoꞌo yaꞌari, Labiiꞌ
teame intok, juꞌu Uriaj teamta jubiasukaꞌu, jukaꞌ Salomon
teamta yoemiakan.
\p
\v 7 Juꞌu Salomon teame intok, Roboam teamta yoemiakan.
Iniꞌi ket, Abiaj teamta yoemiakan, ket juꞌu Asaꞌap teamta
yoemiakaꞌu.
\v 8 Juꞌu Asaꞌap teame intok, Josapat teamta yoemiakan.
Iniꞌi ket, Jooram teamta yoemiakan, ket juꞌu Osiaj teamta
yoemiakaꞌu.
\v 9 Juꞌu Osias intok, Joatam teamta yoemiakan. Iniꞌi
ket, Akaaj teamta yoemiakan, ket juꞌu Esekiaj teamta yoemiakaꞌu.
\v 10 Juꞌu Esekiaj teame intok, Manaseej teamta yoemiakan.
Iniꞌi ket, Amoos teamta yoemiakan, ket juꞌu, Josiaj teamta
yoemiakaꞌu.
\v 11 Juꞌu Josiaj teame intok, Jekoniaj teamta yoemiakan,
intok jumeꞌ aamak werim. Iniꞌi, taewaim, jukaꞌ ijraꞌeliita
yoemrata, bwiaraa Babilooniaꞌ teaꞌu, utteꞌapo am tojiwako.
\p
\v 12 Iniat chukula juꞌu Jekoniaj teame, Salaltiꞌel teamta
yoemiakan. Iniꞌi ket, Sorobabel teamta yoemiakan.
\v 13 Juꞌu Sorobabel teame intok Abiul teamta yoemiak.
Iniꞌi ket, Eliakim teamta yoemiakan, ket juꞌu Asoor teamta
yoemiakaꞌu.
\v 14 Juꞌu Asoor teame intok, Sarook teamta yoemiakan.
Iniꞌi intok, Akiim teamta yoemiak, ket juꞌu Eliul teamta
yoemiakaꞌu.
\v 15 Juꞌu Eliul teame intok, Eleasar teamta yoemiak.
Iniꞌi ket, Mattan teamta yoemiak, ket juꞌu Jakooboꞌ teamta
yoemiakaꞌu.
\v 16 Juꞌu Jakooboꞌ teame intok, Joseꞌ teamta yoemiak,
jukaꞌ Mariaꞌ teamta kuuna. Iniꞌi, Mariaꞌ teame aapo juꞌu
Jesuj teame juꞌu Krijtopo taꞌeewame, aꞌ aekan.
\p
\v 17 Junuen san Apraꞌamtukaꞌuta jiapsao naatekai, Labiitukaꞌuta
taewaimmeu tajtia, woj mamni ama naiki, juꞌu yoemra nat
tomti kateka, jumeꞌ yoꞌotu sakakame. Intok ket, Labiitukaꞌuta
jiapsao naatekai, jukaꞌ ijraꞌeliita yoemrata, bwiaraa
Babilooniaꞌ teaꞌu, utteꞌapo am tojiwakaꞌpo tajtia, ket
woj mamni ama naiki juꞌu yoemra nat tomti kateka, jumeꞌ
yoꞌotu sakakame. Intok ket, junak naatekai, Jesukrijtota
yeu tomtekaꞌpo tajtia, intok juchi, woj mamni ama naikiak.
\s Jesukrijtota yeu aꞌ yoemtukaꞌpo
\p
\v 18 Jesukrijtota yeu aꞌ yoemtukaꞌuta inen yeu siika.
Juꞌu aꞌ aewa Maria, Joseꞌ teamta aꞌ kunabaeka junuen
aamak ean. Intok bat naataka, kee nau am jiapsao, aapo
juꞌu Maria, Liojta tuꞌu jiapsita betana, a jita aꞌ joaꞌapo
aman, jukaꞌ yeu aꞌ yoemianeeꞌuta jaibu aꞌ mabetlatukan.
\v 19 Juꞌu Josee, Mariata kunawa, iniꞌi, Liojta bichapo
tuꞌu yoemtukan. Taa inia betana, aapo, Mariata, ka siꞌime
bichapo yeu aꞌ bwiseka, aꞌ juꞌuneiyaa iꞌan. Ala aapo,
kaabeta aꞌ juꞌuneiyaaꞌpo, aꞌ suꞌu tojibaen.
\p
\v 20 Intok aapoꞌik iniat kee tuꞌisi juꞌuneao, achai
Liojta betana ankeles, tenkupo benasia au yeu machiak,
intok:
\p ―Josee, Labiitukaꞌuta betana yeu simria ―ti au jiiak―,
kaachin eenee jukaꞌ Mariaꞌ teamta em aꞌ jupneeꞌu betana.
Bweꞌituk juꞌu aꞌ yoemianeeꞌu, Liojta tuꞌu jiapsi betana
weye.
\v 21 Aapo oꞌouta asoane. Junakaꞌa intok, empo, Jesuj
ti jiame aꞌ teatuane. Junuen teanee bweꞌituk jukaꞌ aꞌ
yoemrawata, ka tuꞌik bem yaꞌari betana, am jinneꞌune.
\p
\v 22 Siꞌime iniꞌi yeu siika junuen yeu aꞌ chupneꞌ betchiꞌbo,
jukaꞌ achai Liojta, senuk aet juꞌuneetuaka, inen jiaka
aꞌ teuwaakaꞌuta:
\q
\v 23 Juꞌu beeme, aꞌ yoemianeeꞌuta mabetne.
\q Intok oꞌouta yoemiane.
\q Junaꞌa san Emanuel ti teane.
\m Lios itomake ti jiubaeme.
\p
\v 24 Junak intoko, juꞌu Josee, busakai, Liojta betana
ankelejta aꞌ tejwaakaꞌuta yaak. Intok jukaꞌ Mariata
jup betchiꞌbo aꞌ mabetak.
\v 25 Taa ka tua emo jubekame benasi jiapsan, aapoꞌik
Mariata oꞌouta aꞌ useꞌu tajtia. Junakaꞌa intoko, Jesuj
ti jiame aꞌ teatuak.
\c 2
\s Waate, jumeꞌ suawaka, maakom teame, aꞌ bitbaeka aman au yajakame
\p
\v 1 Juꞌu Jesus, ili joꞌaraa Beleem ti teakaꞌpo yeu tomtek,
bwiaraa Jureaꞌ teaꞌpo. Jukaꞌ cheꞌa yoꞌo yaꞌari, Eroorej
teamta, siꞌime junamaꞌa bwiaraapo aꞌ yoꞌotuko. Junak
intok waate oꞌowim jitat juꞌuneame, Maakom teaka, inimeꞌe,
taꞌata yeu weꞌe betana kateka, bweꞌu joꞌara Jerusalen
teaꞌu yajak.
\v 2 Intok junameꞌe nattemaek:
\p ―Jaksa aane juꞌu, juriommeu cheꞌa yoꞌowe yeu tomtekame.
Bweꞌituk taꞌata yeu weamaꞌa betana, aapoꞌik betana chokita
te bichak. Itepo inim yajilam aꞌ yoꞌoribaekai.
\p
\v 3 Juꞌu yoꞌo yaꞌari Eroorej teame, inikaꞌa juꞌuneiyaakai,
tuꞌisi ka aet yanti elaka taawak. Intok ket siꞌime jumeꞌ
junamaꞌa Jerusalen teaꞌpo jiapsame.
\v 4 Junak intoko juꞌu yoꞌo yaꞌari, Eroorej teame, siꞌime
jumeꞌ teꞌopopo tekiakammeu yoꞌowemmeu, intok jumeꞌe, Moiseejta
nesauta, yoemrata am majtammeu nau chaaeka, ameu nattemaek
jakun yeu aꞌ tomtineꞌpo jukaꞌ Krijtoꞌo teamta.
\v 5 Bempo intok inen au jiiak:
\p ―Jurea bwiaraa, joꞌaraa Beleem teaꞌpo. Bweꞌituk seenu,
juꞌu Liojta betana juꞌuneetuawakame inen aꞌ jiꞌojtek:
\q
\v 6 Empo intoko, bwiaraa Juraaꞌ teaꞌpo joꞌara Beleem teame,
eiyaa watchisi empo maachi junamaꞌa bwiaraapo, jumeꞌ
yoꞌowem bichapo.
\q Bweꞌituk senu, yoꞌotaka tawaneeme, ee betana yeu machine,
nee betana Ijraꞌeliita yoemrata aꞌ suuaneeme.
\p
\v 7 Junak intoko juꞌu Eroorej teame, etbwa junameꞌe
suawakammeu chaaek, intok ameu nattemaek tua jak weyeo
jukaꞌ chokita yeu aꞌ machiakaꞌpo.
\v 8 Junak intoko, joꞌaraa Beleem teaꞌu am bittuak intok:
\p ―Aman emeꞌe sajaka, junae ili usita betana tuꞌisi nattemaine.
Intok emeꞌe aꞌ teako, aꞌabo nee tejwaane. Junuen ne ket
aman sikaa, aꞌ yoꞌorineꞌ betchiꞌbo ―ti jiakai.
\p
\v 9 Inikaꞌa yoꞌo yaꞌarita ameu teuwaakaꞌuta jikkajaka,
jumeꞌ suawakame sajak. Junak intoko juꞌu choki, taꞌata
yeu weamaꞌa betana aneka, bem bichakaꞌu, ame pat weyen.
Junuen su, chukula, juꞌu ili usita aneꞌepo bepa kiktek.
\v 10 Jumeꞌ Maakom teaka, jitat juꞌuneame intok, junak,
jukaꞌ chokita aꞌ bichakai, tua alleak.
\v 11 Inimeꞌe intok, jum kariu kimukai, ili usi oꞌouta,
aꞌ malawa Mariaꞌ teamtamak ama bichak. Junak intoko,
tonommea japteka, intok aꞌ yoꞌorek jukaꞌ ili usi oꞌouta.
Sep intok jukaꞌ bejeꞌewaekamta bem weiyaaꞌuta, etapoka
intok sawai tomita, intok kopaalim benaka tattaawamta
insiensoꞌ teamta, intok jita, win jubak, miiraꞌ teamta
aꞌ miikak.
\v 12 Chukula, tenkupo benasi juꞌuneetuawakai, ka intok
Eroorej teamtau luula bem nottineꞌpo betana, bempo taꞌabwi
boꞌot bem bwiaarau bicha nottek.
\s Jum bwiaraa Ejiptoꞌ teaꞌu bichaa bem yeu sajakaꞌpo
\p
\v 13 Chukula, jumeꞌ oꞌowim suawakame am sakaꞌasuko, achai
Liojta betana ankeles, tenkupo benasi Joseeꞌ teamtau
au yeu machiak. Intok inen jiiak:
\p ―Yejteꞌe, usita intok aꞌ malawata weiyaaka, intok bwiaraa
Ejiptoꞌ teaꞌu bicha yeu weene. Junaman intok empo tawane,
in enchi tejwaaꞌpo tajtia. Bweꞌituk juꞌu Eroorej teame,
jukaꞌ ili usita jariunee aꞌ meꞌe betchiꞌbo.
\p
\v 14 Junak intok juꞌu Josee, yejteka, wakaꞌa ili usita
intok aꞌ malawata weiyaaka intok tukaapo, bwiaraa Ejiptoꞌ
teaꞌu bicha amemak yeu siika.
\v 15 Junamaꞌa bempo taawak, Eroorej teamta aꞌ mukeꞌu
tajtia. Iniꞌi inien yeu siika junuen yeu aꞌ yumaꞌaneꞌ
betchiꞌbo jukaꞌa, achai Liojta, senuk aet juꞌuneetuaka
inen jiaka aꞌ teuwaakaꞌuta: “Ejiptoꞌ teaꞌa betana nee,
in yoemiabeu chaaek”, ti jiakai.
\s Jukaꞌ Eroorej teamta, jum, jumeꞌ ili usim aꞌ suꞌa tebokaꞌpo
\p
\v 16 Juꞌu Eroorej teame junak, jumeꞌ susuawakame betana,
jak waꞌam aꞌ eiyaawakaꞌuta juꞌuneiyaakai, tua oꞌomtek.
Intok siꞌime jumeꞌ ili uusim, illitchim, wooi wasuktiammeu
tajtia, jum joꞌaraa Beleem teaꞌpo intok wate au jeela
ili joꞌarammetchi jiapsame, am suꞌa tebok. Jumeꞌ susuawakame
betana, chokita jak weyeo tua bem aꞌ bichakaꞌu, junae
betana tejwaawakaꞌu, taewaita juꞌuneiyaakai, am suꞌa tebok.
\v 17 Junuen chupuk juꞌu Jeremiaj tukaꞌuta, Liojta betana
aet juꞌuneetuawaka, inen aꞌ teuwaakaꞌuta:
\q
\v 18 Ili joꞌara Ramaaꞌ teaꞌpo, jiokot jiuwaka intok bwanwame
ama jikkajituk.
\q Juꞌu jamut, Rakel teame, aꞌ yoemiam betchiꞌbo bwaanan.
\q Intok kaabeta aꞌ jiapsi yechaꞌa iꞌan.
\q Bweꞌituk junameꞌe jaibu kokkolamtukan, ti aꞌ jiakaꞌpo.
\p
\v 19 Taa chukula, jukaꞌ Eroorej teamta muksuko, Liojta
betana ankeles, Ejiptoꞌ bwiaraaꞌ teaꞌpo, tenkupo benasi,
Joseeꞌ teamtau au yeu machiaka, intok:
\p
\v 20 ―Yejteka, ili usita aꞌ weiyaaka intok aꞌ malawata,
bwiaraa Ijraꞌeel teaꞌu nottine. Bweꞌituk jaibu kokkosuk
jumeꞌe, jukaꞌ usita aꞌ meꞌebaeme ―ti au jiiak.
\p
\v 21 Junak intoko, juꞌu Josee yejtek intok aapo, jukaꞌ
usita intok aꞌ aewata, bwiaraa Ijraꞌel teaꞌu bicha am
nuk siika.
\v 22 Taa juꞌu Josee, Arkelaoꞌ teamta, jum Jurea bwiaraapo
aꞌ achaiwa Eroorejtukaꞌuta betchiꞌbo aꞌ yoꞌo yaꞌaritukaꞌpo
juꞌuneakai, aman aꞌ weeneeꞌuta majjaek. Intok tenkupo
benasi juꞌuneetuawakai, bwiara Kalileaꞌ teaꞌu bicha siika.
\v 23 Junaman yepsakai joꞌara Nasaret teaꞌu joꞌatek.
Iniꞌi yeu siika junuen, Liojta betana jumeꞌ juꞌuneetuawakame
bem teuwaakaꞌuta, aꞌ chupneꞌ betchiꞌbo, Jesukrijtota, nasaareenopo
aꞌ taꞌeenaꞌati bem jiakaꞌuta.
\c 3
\s Joan, juꞌu yee babatoowame, bweka paꞌaku jinabaka
\p
\v 1 Junakriapo taewaimmet juꞌu Joan yee babatoowame,
paꞌakun bweka paꞌariau siika, bwiaraa Jureaꞌ teaꞌpo yee
majtakai.
\v 2 Intok:
\p ―Ka tuꞌik boꞌo joowamta betana emo temaine. Bweꞌituk
achai Liojta betana, inim aꞌ nesauneeꞌu abe yuuma ―ti
jiakan.
\p
\v 3 Iniꞌi Joan jiba junaꞌatukan, waꞌa, jukaꞌ Isaꞌiajtukaꞌuta,
Liojta betana juꞌuneetuawaka, inia betana inen aꞌ jiꞌojtekaꞌu:
\q Mekka bweka paꞌariapo senuk jiawai, chaae nokpo nokaꞌu
jikkajiwa, inen jiakai:
\q “Jukaꞌ achai Liojta, aꞌabo bittuanemta mabet betchiꞌbo,
\q Aawas enchim jiapsim tuꞌutene.
\q Jukaꞌ inim ka tuꞌik suꞌu tojine”, ti jiakai.
\p
\v 4 Juꞌu tajoꞌori juꞌu Joan teamta atteakaꞌu, kameeyo
boae yaꞌaritukan. Juꞌu wikosa intok, bea tukan intok
waka woꞌochim benam intok ket juyapo mumu baꞌawam bwaꞌeen.
\v 5 Bweꞌu joꞌaraa Jerusalen teaꞌpo joꞌaakame intok
siꞌime jumeꞌe, jum bwiaa jureaꞌ teaꞌpo intok jumeꞌe, batwee
Joran teaꞌu ka mekka jiapsame, au nau yaajan aꞌ jikkaji
betchiꞌbo.
\v 6 Junameꞌe intok, bem ka tuꞌuwa yaꞌarim Liojtau bicha
am teuwaasuko, aapo juꞌu Joan, batwee Jooraan teaꞌpo am
batoꞌowaa simen.
\p
\v 7 Taa juꞌu Joan, inimeꞌe nasuk jumeꞌ paiseompo taꞌeewame
intok jumeꞌ saruseompo taꞌeewame, juebenam, batoꞌowaa
betchiꞌbo aman kateme bichakai:
\p ―Ka tuꞌi yoemra, bakochim benasi a yee bai taꞌaame, jabesa
enchim tejwaak, junuen, Liojta betana, unnaa jiokot machika
aꞌabo weyemta betana enchim ama yoꞌeebaaneꞌ betchiꞌbo.
\v 8 Ala emeꞌe ka tuꞌik betana enchim emo temaeꞌuta,
tuꞌisi enchim jiapsaꞌue aꞌ juꞌuneiyaa tebonee aꞌ lutuꞌuriatukaꞌpo.
\v 9 Intok emeꞌe, ka emo nasuk emo cheꞌewareka: “Itepo
Apraꞌamtukaꞌuta betana te yeu katriam”, ti jiubaekaꞌeene.
Bweꞌituk juꞌu achai Lios, kia inimeꞌe tetammea juniꞌi,
jukaꞌ Apraꞌamtukaꞌuta betana, yoemrata yeu katriam tuneeme
a jooa.
\v 10 Jumeꞌ tepwam jaibu im jipuꞌuwa, jumeꞌ juyam chukta
betchiꞌbo. Intok siꞌime juya, ka tuꞌik tatakame, chuktawaka
intok tayaꞌatune.
\v 11 Inepo ala, nee juꞌu ka tuꞌikut enchim emo temaeꞌuta
aꞌ teuwaakai, baꞌapo ne enchim batoꞌowaa. Taa juꞌu, net
chaꞌaka, chukula yebijneeme, aapo, Liojta betana tuꞌu jiapsi
emot jiapsituaka, wepulsi tuꞌik jiba emot tawaaka, junuen
aꞌ chupaꞌane. Junaꞌa, aapo cheꞌa nee bepa yoꞌotaka nesawe.
Junuen inepo, kia aꞌ bochawam in aꞌ weiyaarianeeꞌu juniꞌi,
ka neu lutuꞌuria.
\v 12 Tiikom ae wij wijtawaꞌuta jaibu mampo jipuemta
benasi machika. Intoko jumeꞌ tiikom tuꞌutene. Otata
intok, omola aꞌ tawaane. Jumeꞌ aapoꞌik tiikom, bachiata
aukaꞌu am tojine. Taa jukaꞌ otata, aꞌ tayaꞌane, tajita
jiba yuu beeteꞌpo ―ti ameu jiiak.
\s Jesukrijtota, aꞌ batoꞌowaawakaꞌpo
\p
\v 13 Junak intoko juꞌu Jesukrijto, bwiaraa Kalileaꞌ
teaꞌa betana, batwee Joran teaꞌu yepsak, jumun Joanta
aneꞌewi. Junuen jukaꞌ Joanta aꞌ batoꞌowaaneꞌ betchiꞌbo.
\v 14 Cheꞌa bat ka junen ean juꞌu Joan. Intok Jesujtau
inen jiiak:
\p ―Ineponee ala junaꞌa, juꞌu em batoꞌowaaꞌeaꞌu. Empo intoko
nee su enchi batoꞌowa iꞌa ―ti au jiiak.
\p
\v 15 Taa juꞌu Jesus:
\p ―Taa inien aune. Bweꞌituk utteꞌa, siꞌimeta jukaꞌ achai
Liojta tuꞌureeꞌuta, itom aꞌ chupaꞌaneꞌpo ―ti au jiiak.
\p Junak san juꞌu Joan aamak eak.
\v 16 Aapo juꞌu Jesus, batoꞌowaasuakai, baꞌapo yeu siika.
Junamaꞌa sep juꞌu teeka au etapokamta benasi aayuk.
Aapo juꞌu Jesus intok, Liojta betana tuꞌu jiapsita, wokkoita
benasi koꞌom weyemta, bichak, aet koꞌom yejtesusekamta.
\v 17 Junak intoko, teeka betana senu jiawai inen jiaka
jikkajiwak:
\p ―Iniꞌi junaꞌa in yoemia, in nakeꞌu. Ae betchiꞌbo ne
tua allea ―ti jiakai.
\c 4
\s Bebejeꞌerita, jukaꞌ Jesujta aꞌ jiꞌoptuabaekaꞌpo
\p
\v 1 Chukula sepia juꞌu Jesus, Liojta tuꞌu jiapsie juꞌuneetuawakai,
mekka, kaabeta aneꞌu bicha siika. Junuen, jukaꞌ bebejeꞌerita,
ka tuꞌikut aꞌ jiꞌobilaaneꞌ betchiꞌbo.
\p
\v 2 Woi taka taewaim intok woi taka tukaariammeu tajtia,
ka jiꞌibwaka ama aanek. Chukula intoko tebaurek.
\v 3 Junak intoko, juꞌu bebejeꞌeri, Jesujtau yepsak. Intok
junuen, ka tuꞌik aꞌ yaꞌa iꞌaka:
\p ―Lutuꞌuriapo, empo Liojta betana yoemiarituko, inimeꞌe
tetam, paan auneꞌ betchiꞌbo nesaune ―ti au jiiak.
\p
\v 4 Taa juꞌu Jesus:
\p ―Jum Liojta nok lutuꞌuriapo inen jiꞌojtei: “Ka bwaꞌaawamtae
jiba senu jiapsine, ala ketchia, siꞌime Liojta betana
noki weyemtae” ―ti jiaka aꞌ yoopnak.
\p
\v 5 Junak intoko juꞌu bebejeꞌeri, aapoꞌik, bweꞌu joꞌara
Jerusalen teaka, Liojta betana attearipo ti taꞌeewaꞌu
bicha aꞌ nuk sikaa, intok junamaꞌa, bweꞌu teꞌopopo jikau
bepa aꞌ jaꞌamutuak.
\v 6 Intok iniꞌi:
\p ―Lutuꞌuriapo empo Liojta betana yoemiarituko, emo koꞌom
jimaa. Bweꞌituk Liojta nok lutuꞌuriapo inen jiꞌojtei:
\q Juꞌu achai Lios, jumeꞌ ankelesimmet nesaune,
\q junameꞌe enchi suuaneꞌ betchiꞌbo,
\q bempo bem maammea enchi nuꞌune,
\q junuen jita tetat juniꞌi,
\q ka koꞌokosi em auneꞌ betchiꞌbo
\m ―ti au jiiak.
\p
\v 7 Juꞌu Jesus ket inikaꞌa aꞌ yoopnak:
\p ―Ketchia Liojta nok lutuꞌuriapo inen jiꞌojtei: “Ka
empo jukaꞌ em Lios achaita jiꞌobilaabaane” ―ti jiakai.
\p
\v 8 Juchi weeꞌpo juꞌu bebejeꞌeri, aapoꞌik mekka jikat,
bweꞌu kawiu jikau yeu aꞌ nuk siika. Intok aniat siꞌimekut,
ka nanau machi yoemrata, intok jukaꞌ bem ujyoriawata
intok eiyaawatchik ama ayukamta aꞌ bittuak.
\v 9 Intok:
\p ―Ineponee siꞌimeta inikaꞌa ne enchi aꞌ makne, empo tonommea
weeka, enchi nee yoꞌorineeo ―ti au jiiak.
\p
\v 10 Junak intoko juꞌu Jesus:
\p ―Mekkaꞌe bebejeꞌeri. Bweꞌituk jum Liojta nok lutuꞌuriapo
inen jiꞌojtei: “Em achai Liojta yoꞌorinee intok aapoꞌik
jiba nok jikkajine” ―ti au jiiak.
\p
\v 11 Junako juꞌu bebejeꞌeri, jukaꞌ Jesujta aꞌ toꞌo siika.
Ankelesim intok au yajaka, au beꞌeemtat aꞌ anian.
\s Juꞌu Jesus jum Kalileaꞌ teaꞌpo aꞌ tekileu naate
\p
\v 12 Juꞌu Jesus, jukaꞌ Joan yee babatoowamta, aꞌ etaꞌitukaꞌpo
juꞌuneakai, junak bwiaraa Kalileaꞌ teaꞌu bicha siika.
\v 13 Taa ka jum ili joꞌaraa Nasaret teaꞌpo taawak.
Ala, joꞌaraa Kapernaum teaꞌu joꞌaabaeka aman bicha siika,
bweꞌu joꞌara, bweꞌu bau baꞌa mayoat, bwiaraa Sabuloon
intok Naptaliꞌiti teakaꞌpo.
\v 14 Iniꞌi yeu siika junuen, Isaꞌiajtukaꞌuta, Liojta
betana juꞌuneetuawaka, jukaꞌ aꞌ teuwaakaꞌuta aꞌ chupneꞌ
betchiꞌbo:
\q
\v 15 Bwiaraa Sabuloon intok Naptaliꞌ teame, boꞌota baweu
bicha aet boꞌokaꞌu, batwee Joran teaꞌpo beasi, taꞌata
ama yeu weꞌe betana.
\q Bwiaraa Kalileaꞌ teame, jumeꞌ ka juriom jiapsaꞌpo.
\q
\v 16 Juꞌu yoemra, Liojta betana weyemtat ka juꞌuneaka,
ka machiku aneme benaekaꞌum, bweꞌu tachiriata benasi,
Liojta betana lutuꞌuriata juꞌuneiyaatuawak.
\q Jumeꞌ intoko bem ka juꞌuneakaꞌ betchiꞌbo, jiba yuu ka
machiku bem kokkoneꞌpo jiapsaꞌum, juꞌu Liojta nok lutuꞌuria,
taji tachiriata benasi, machiku taawak, ti aꞌ jiakaꞌpo.
\p
\v 17 Junako juꞌu Jesus yee majta taitek, inen jiakai:
\p ―Ka tuꞌik betana emo temaine. Bweꞌituk achai Liojta
betana inim aꞌ nesauneeꞌu, abe yuuma.
\s Juꞌu Jesus naikika jumeꞌ kuchureom aamak am nunuk
\p
\v 18 Juꞌu Jesus, bawe Kalileaꞌ teaꞌpo bwikolakut weyekai,
wooim nau wewerim bichak. Senu Simooꞌ tean, ket Peeommea
taꞌeewame. Juꞌu intoko senu Antej tean. Junameꞌe kuchureomtukan.
Intok inimeꞌe bem jiteꞌim baꞌau aꞌ jimmaan.
\v 19 Junak intok juꞌu Jesus:
\p ―Emeꞌe nemak katne. Inepo intok, ne taꞌabwi tekilta
enchim makne, juꞌu inim yoemrata jiapsammeu, bem jinneꞌuimtuneꞌ
betchiꞌbo ne enchim ameu noktuane ―ti ameu jiiak.
\p
\v 20 Bempo intoko sep su, bem jiteꞌim suꞌu tojaka aamak
sajak.
\p
\v 21 Cheꞌa ili bichau bicha weyekai, juchi woika nau
wewerim bichak juꞌu Jesus. Jakooboꞌ teamta intok Joan
teamta, Sebereoꞌ teamta uꞌusim. Junameꞌe, bweꞌu kuta kanoapo
aanen bem achaiwatamake, bem jiteꞌim tuꞌutekai. Junammeu
ket chaaek juꞌu Jesus.
\v 22 Junama lautipo intok, bempo, bweꞌu kuta kanoata
intok bem achai ama suꞌu tojaka, aamak sajak.
\s Jesus yoemrata juebenak majta
\p
\v 23 Juꞌu Jesus siꞌime Kalilea bwiaraat weyen, aꞌ yepsaꞌapo
juriom nau yaajaꞌpo yee majtakai. Jukaꞌ bemela nok lutuꞌuriata
betana, achai Liojta inim aꞌ nesauneeꞌu betana yeteu
nookan. Intok siꞌimem jumeꞌ ka nanau machik koꞌokoakame
emo am inneꞌetetuakai.
\v 24 Bwiaraa Siiriaꞌ teaꞌpo siꞌimeku juꞌuneiyaawak
juꞌu Jesus. Intok siꞌime jumeꞌ ka nanau maisi jiokot
emo bichame au tojiwak. Koꞌokoeme intok jak wanteme.
Intok jumeꞌ bebejeꞌerita betana jiokot emo bichame, intok
jumeꞌ kobapo koꞌokoeka wat watteme. Intok jumeꞌ ka emo
taka yekame. Jesus intok, inimeꞌe emo ineꞌetetuak.
\v 25 Bwiaara Kalileaꞌ teaꞌpo betana tua juebenaka aamak
sajak. Intok ili joꞌaram Lekapolij teaꞌa betana intok
bweꞌu joꞌara Jerusalen teaꞌa betana, intok jurea bwiaara
betana, intok batwee Joran teaꞌawaetana joꞌaakame aamak
sajak.
\c 5
\s Ili seꞌe kaupo aapoꞌik teuwaaka yee aꞌ majtakaꞌu
\p
\v 1 Juꞌu Jesus, siꞌime junakaꞌa yoemrata bichakai, ili
kawiu jikau sikaa, junamaꞌa yejtek. Junak intoko jumeꞌ
aꞌ majtaꞌum au nau yajak.
\v 2 Juꞌu Jesus intok inimeꞌe majta taitek:
\s Jabemsa jaisa jumeꞌ tua alleeneeme
\p
\v 3 ―Tua alleenee jumeꞌ Liojta betana bem jiapsimmeu
tuꞌik ameu aꞌ beꞌeeꞌuta juꞌuneame. Bweꞌituk bempo, teekau,
Liojta yoꞌotaka aꞌ katekaꞌu jiapsine.
\p
\v 4 ’Tua alleenee jumeꞌ junuen ket ka alleame. Bweꞌituk
inimeꞌe, bem jiapsi joꞌanaaꞌuta, Liojta betana amet autuanaa.
\p
\v 5 ’Tua alleenee jumeꞌ ka emo jabeleme, bweꞌituk bempo
Liojta betana bwiata ameu naꞌikiarita mabetne.
\p
\v 6 ’Tua alleenee jumeꞌe, tua junen jiaka, Liojta am
joo iꞌaꞌuta aꞌ joopeame. Bweꞌituk aapo junaet am anianee
yumaꞌisi aet yeu kat betchiꞌbo.
\p
\v 7 ’Tua alleenee jumeꞌ yee nak jiokoleme. Bweꞌituk
juꞌu Lios junameꞌe am jiokoine.
\p
\v 8 ’Tua alleenee jumeꞌe, tua junen jiaka, tuꞌikut jiapsekame.
Bweꞌituk bempo Liojta bitne.
\p
\v 9 ’Tua alleenee jumeꞌ nau eewamta tuꞌureme. Bweꞌituk
bempo Liojta betana yoemiarimpo taꞌeenaa.
\p
\v 10 ’Tua alleenee jumeꞌe, achai Liojta junen tuꞌisi
am jiapsi iꞌaꞌpo aman jiapsaka, inim watem betana jiokot
emo bichame. Bweꞌituk bempo teekau Liojta yoꞌotaka aꞌ
katekaꞌu bem jiapsineeꞌuta bitne.
\p
\v 11 ’Tua emeꞌe alleenee enchim nee sualeꞌ betchiꞌbo
watem betana jaana jiawaawaꞌateko intok jiokot bitwakai.
Intok siꞌime ka lutuꞌuriata enchim bejeꞌeka am nokao.
\v 12 Tua kaitat jain eaka alleene. Bweꞌituk emeꞌe, Liojtamak
ama butti emou tuꞌik bitne. Bweꞌituk ket jiba inien
su watem betana jiokot bitwak, jumeꞌ Liojta betana juꞌuneetuawaka
yeteu noktuawakame, emo bepat cheꞌa bat jiapsakaꞌum.
\s Jumeꞌ inim jiapsammeu onata intok tachiriata benasi maachi
\p
\v 13 ’Emeꞌe, juꞌu inim yoemrata nasuk jiapsakai, Liojta
betana jukaꞌ ameu tuꞌik junameꞌe ket aꞌ mabettua, onata
tuꞌika bwaꞌapo aꞌ weyeꞌe benasia. Taa juꞌu oona aꞌ kiawaita
taꞌaruko kaachin juchi a sawaanaa. Jaibu kaitaꞌpo tuꞌine.
Ala woꞌotanaa intok aet naj katnaa.
\p
\v 14 ’Emeꞌe inim juꞌu yoemrata betchiꞌbo ket, tachiriata
benasi mamachi. Kawit jikat bweꞌu joꞌaratuko, kaachin
a au essone.
\v 15 Intok kia kaabe tachiriata yaꞌane, jitaa betuk
wajiwa aꞌ manaꞌ betchiꞌbo. Ala junaꞌa jikat manaꞌanaa
junuen siꞌimem joꞌaraapo aneme amet aꞌ machineꞌ betchiꞌbo.
\v 16 Junuen ketchia emeꞌe, Liojta betana enchim tachiriata
benaka jipueꞌuta, siꞌimem bichapo tuꞌik enchim joaꞌue
aꞌ juꞌuneiyaatuane. Junuen bempo, tuꞌik enchim joaꞌuta
bichakai, enchim achai Liojta, teekau katekamta aꞌ yoꞌorine.
\s Juꞌu Jesus, Moiseejtukaꞌuta betana nesaurim yee majta
\p
\v 17 ’Ka emeꞌe jukaꞌ nesaurita Moiseejtukaꞌuta jiꞌojteita
intok kia jukaꞌa, Liojta betana juꞌuneetuawaka bem yee
majtakaꞌuta, yeu aꞌ tawaabaeka inim ne yebijlaa ti eane.
Kannee yeu aꞌ tawabaeka yebijlaa. Ala inepo junakaꞌa
tua jukaꞌ aꞌ teuwaaꞌuta, in yaꞌaneeꞌue aꞌ chupaꞌabaekai.
\v 18 Bweꞌituk lutula weeꞌpo ne inen emou jiia, inim
teekata intok bwiata ketun ayuka aꞌ bitwao, juꞌu Liojta
betana nesauri, jita juniꞌi tua kaita ama yeu tawaanaa,
siꞌimeta jukaꞌ yeu yumaꞌanemta aꞌ chupsuꞌutajtia.
\v 19 Junuen san juꞌu Liojta betana nesaurita jitaꞌpo
juniꞌi, jukaꞌ cheꞌa kaita teuwaa machik juniꞌi, ka aꞌ
nok jikkajame, intok watem jiba junakaꞌa majtakai, teekau
Liojta yoꞌotaka aꞌ katekaꞌabichapo, junaꞌa cheꞌa kaita
teuwaane. Taa juꞌu, siꞌimem nok jikkajame intok watem
jiba junakaꞌa majtakai, junaꞌa, Liojta yoꞌotaka aꞌ katekaꞌabichapo
cheꞌa eiyaanaa.
\v 20 Bweꞌituk inen ne emou jiia, enchim ka jumeꞌ Moiseejtukaꞌuta
betana nesaurim yee majtame bepa intok jumeꞌ paiseompo
taꞌeewame bepa cheꞌa tuꞌisi Liojta eaꞌpo aman ka enchim
jiapsao, kaachin emeꞌe, Liojta katekaꞌu lutuꞌuriane.
\s Juꞌu Jesus, omti eewamta betana yee majta
\p
\v 21 ’Emeꞌe aꞌ juꞌuneiyaa, cheꞌa bat naatakai enchim
yoꞌowasukaꞌummeu inien: “Ka jissuꞌabaane, bweꞌituk jabe
juniꞌi yee suꞌari, yaꞌuraa bittuanaa”, i ameu aꞌ jiuwakaꞌpo.
\v 22 Taa inepo nee inen emou jiia, jabeta juniꞌi, ale
benasi yoemtamak aꞌ oꞌomteko, iniꞌi, Liojta betana yaꞌuraa
bittuanaa. Juꞌu intok, jukaꞌ ale benasi yoemta tua jaana,
ka tuꞌisi au aꞌ nokao, inim yaꞌuraa bittuanaa. Juꞌu intok,
ale benasi yoemta, ka suawaꞌara, ti au jiakame, jiba yuu
taji beeteu aꞌ yebijneeꞌu au chupiatune.
\p
\v 23 ’Junuen san beja, empo Liojtau bicha em naꞌikiarita
teꞌopou aꞌ tojiꞌisekai intok junamaꞌa empo, senuk ele
benasi yoemta jitaꞌapo juniꞌi ka emak aꞌ tuꞌiriakaꞌu
waateꞌeteko,
\v 24 jukaꞌ Liojtau bicha em naꞌikiari, jiba junamaꞌa
teꞌopopo aꞌ suꞌu tojinee intok junae ele benasi yoemtamak
bat emo tuꞌutene. Junak empo a teꞌopou nottinee intok
jukaꞌ Liojtau bicha em naꞌikiarita ama aꞌ mabet tebone.
\p
\v 25 ’Senuk enchi aꞌ bejeꞌeeo intok enchi aꞌ yaꞌuraa
bittuaseko, ketun aamak weyeka aamak emo tuꞌutene. Junuen
ka yaꞌuttau bicha enchi aꞌ suꞌu tojineꞌ betchiꞌbo. Bweꞌituk
junako juꞌu yaꞌut, yeꞌeꞌetammeu enchi suꞌu tojine, intok
junameꞌe enchi etaꞌine.
\v 26 Tua ne lutuꞌuriapo inen eu jiia, jukaꞌ em wikiriaꞌuta
ka tua siꞌimeta enchi aꞌ bejeꞌetuasuko, junamaꞌa ka a
em yeu weeneꞌpo.
\s Juꞌu Jesus, jamutta ka aꞌ jubeka aamak au tuꞌuriwamta ka aꞌ tuꞌireakaꞌu yee majta
\p
\v 27 ’Emeꞌe aꞌ juꞌuneiyaa, cheꞌa bat naataka inen: “Ka
taꞌabwi jamuttamak emo tuꞌurine”, ti aꞌ jiuwakaꞌpo.
\v 28 Taa inepo ne inen emou jiia, jabetaka juniꞌi jamuttamak
au tuꞌuribaeka aꞌ bichakame, junaꞌa junaemak aꞌ jiapsipo
jaibu ka tuꞌisi aulatune.
\p
\v 29 ’Inien san beja, empo, batatana em pusimmea, Liojta
bichapo jita ka tuꞌik yaꞌaneꞌeteko, yeu am wikeka, mekka
am suꞌu tojine. Bweꞌituk cheꞌa tuꞌine, takaapo wepulaik
ama beꞌeeka, intok ka junuen siꞌime juꞌu em takaa, tajita
ka tutukeꞌu jimmaatune.
\v 30 Intok batatana em mamam junuen enchi am tawaaneeo,
am chuktane, intok mekka am suꞌu tojine. Bweꞌituk cheꞌa
juni tuꞌine, takaapo, wepulaik ama beꞌeeka, intok ka junuen
siꞌime juꞌu em takaa, tajita ka tutukeꞌu jimmaatune.
\s Juꞌu Jesus, jubiwaita jaisa aꞌ jimaanaaꞌu, ka aꞌ tuꞌureakaꞌu yee majta
\p
\v 31 ’Ketchia, bat naataka inen teuwaawak: “Jabetaka
juniꞌi aꞌ jubiawata suꞌu tojibaeme, iniꞌi, junae betana
yaꞌuraapo jiꞌosia yaꞌarita aꞌ makneeꞌu aꞌ utteꞌa”, ti
teuwaawak.
\v 32 Taa inepo ne inen ne emou jiia, waꞌa aꞌ jubiawata
suꞌu tojame, taa junakaꞌa ka taꞌabwiku mak ka tuꞌisi
aꞌ aulatuko, junaꞌa, aꞌ jubiawata taꞌabwiku mak au aꞌ
tuꞌurituane. Intok juꞌu, jukaꞌ jamutta suꞌu tojirita
jubekame, iniꞌi ketchia, Liojta bichapo ka tuꞌisi aune.
\s Juꞌu Jesus jaisa jita juniꞌi teuwaawaka tua jita lutuꞌuriatewamta betana yee majta
\p
\v 33 ’Intok ketchia emeꞌe aꞌ juꞌuneiyaa, jumeꞌ bat katriammeu
inen aꞌ teuwaawakaꞌpo: “Ka aꞌ koptaka yeu aꞌ yumaꞌariane,
jukaꞌa, achai Liojta bichapo aneka aꞌ chupneꞌeti jiaka
em teuwaakaꞌuta”, ti teuwaawak.
\v 34 Taa inepo inen ne emou aꞌ teuwaa, lutuꞌuriatuneꞌeti
jiaka enchim nokaꞌuta, ka jita betchiꞌbo enchim aꞌ nokneeꞌu.
Kia teekata juniꞌi emeꞌe ka teuwaane, bweꞌituk iniꞌi
junaꞌa, Liojta yoꞌotaka ama aꞌ katekaꞌu.
\v 35 Intok kia jukaꞌ bwiata juniꞌi, bweꞌituk iniꞌi junaꞌa,
aapoꞌik Liojta aet wokeka katekaꞌu. Intok kia jukaꞌ
bweꞌu joꞌaraa Jerusalen teamta juniꞌi, bweꞌituk iniꞌi
bweꞌu joꞌara junaꞌa, jukaꞌ cheꞌa siꞌimem bepa yoꞌo yaꞌari
yeu aꞌ puꞌalaꞌu.
\v 36 Kia em koba juniꞌi ka teuwaaka jita lutuꞌuriatebaane.
Bweꞌituk empo, chonim wepuꞌulaik juniꞌi, tosaisia oo chukuisia
ka aꞌ yaꞌane.
\v 37 Wepulsi emeꞌe, enchim teuwaaneeꞌu, jeewi, oo eꞌe,
ti jiune. Bweꞌituk juꞌu inia mak naa buusti nokwame,
bebejeꞌerita betana weye.
\s Juꞌu Jesus, yeteu jujutwamta betana yee majta
\p
\v 38 ’Emeꞌe aꞌ juꞌuneiyaa, cheꞌa bat naatakai inen jiuwakaꞌpo:
“Waꞌa seenu, juukaꞌa senuk, pusim aꞌ taꞌarutuakame, iniꞌi
ket, pusim taꞌarune. Intok juꞌu, jukaꞌ senuk tamim aꞌ
taꞌarutuakame, junaꞌa ket tamim taꞌarune.”
\v 39 Taa inepo inen ne emou jiia, jukaꞌ ka tuꞌik joamta,
empo ka aꞌ bejeꞌene. Ala empo, jukaꞌ batatana jopemmet
enchi chochonakamta, ket sekkaꞌatana empo au kuaktene.
\v 40 Senuk enchi aꞌ yaꞌuraa bittuaka intok inikaꞌa,
junamaꞌa yaꞌuraapo, supem enchi aꞌ uꞌaabao, jumeꞌ em bepa
supem intok ket aꞌ makne.
\v 41 Seenuk, puꞌaktita senu kiloometrota enchi aꞌ weiyaasao,
empo naa buustia juchi junae beekisi aꞌ weiyaane.
\v 42 Jukaꞌ jita eu netanemta, aꞌ mikne. Intok jukaꞌa,
jita eu reewemta, junuen aꞌ reuwaane.
\s Juꞌu, jumeꞌ yee bejeꞌeme, am nak taꞌeewame
\p
\v 43 ’Ketchia emeꞌe aꞌ juꞌuneiyaa, cheꞌa bat naatakai
inen jiuwaakaꞌpo: “Jukaꞌ ee naapo joꞌaakamta aꞌ nakne.
Jukaꞌ intoko enchi bejeꞌemta aꞌ omtane.”
\v 44 Taa inepo inen ne emou jiia, jumeꞌ enchim bejeꞌeme,
am nakne. Jumeꞌ intoko ka tuꞌisi emou nokame, tuꞌik ame
tana aꞌaune. Jumeꞌ enchim omtame, tuꞌuwata am jooriane.
Jumeꞌ ka tuꞌisi jaana emou nokaka intok jiokot enchim
joame, Liojtau bicha am nokriane.
\v 45 Junuen emeꞌe, enchim yoꞌowa Lios, teekapo katekamta
betana yoemiarimtune. Bweꞌituk aapo, jumeꞌ tuꞌi yoemem
intok kia jumeꞌ ka tuꞌi yoemem betchiꞌbo juniꞌi, jukaꞌ
taꞌata yeu weamtua. Intok tuꞌisi jiapsame intok kia
ka tuꞌisi jiapsame betchiꞌbo juniꞌi, yuyuktua.
\v 46 Bweꞌituk emeꞌe, jumeꞌ enchim eiyaame jiba nakeꞌeteko,
kaita chukula emou tuꞌik ama bitne. Kia jumeꞌ yoꞌoraata
betana tomita bem nau tojineꞌ betchiꞌbo tekilta joame
juniꞌisu ket inikaꞌa jooa.
\v 47 Intok emeꞌe, jumeꞌ emo mak werim jiba tetebotuaꞌateko,
kaita tuꞌik emeꞌe jooa. Bweꞌituk inikaꞌa jumeꞌ ka Liojta
sual taꞌaame juniꞌisu aꞌ jooa.
\v 48 Emeꞌe, yumaꞌisi yee eiyaane, juꞌu, jukaꞌ enchim yoꞌowa
Lios, teekau katekamta siꞌimem yumaꞌisia am eiyaꞌa benasia.
\c 6
\s Juꞌu Jesus, juꞌu tuꞌik boꞌo jooriawaka jiapsiwamta betana yee majta
\p
\v 1 ’Emeꞌe, Liojta sualeka aꞌ yoꞌoreka jukaꞌ enchim
joaꞌuta, ka emeꞌe, watem bichapo enchim bittuneꞌ betchiꞌbo
jiba aꞌ joone. Bweꞌituk junuen emeꞌe aꞌ boꞌo jooriaꞌateko,
junak juꞌu enchim yoꞌowa Lios, teekau katekame, emou tuꞌik
tua kaita enchim bittuane.
\v 2 Junuen san empo jumeꞌ jiokot eame aniaꞌateko, ka
siꞌimem aꞌ juꞌuneiyaatuane, jumeꞌ waate, ka lutuꞌuriapo
emo tuꞌu joame, jum teꞌopompo intok jum naj katwaꞌapo
aꞌ joaꞌa benasia. Inimeꞌe junuen aane junuen watem tuꞌik
ame tana teuwaaneꞌ betchiꞌbo. Taa inepo ne tua inen
emou aꞌ teuwaa, lutula weeꞌpo junama bem eiyaanaaꞌu jiba,
Liojta betana chukula bem bitneeꞌu kaitatune.
\v 3 Taa empo jumeꞌ jiokot eame jitaꞌapo am aniakai,
taa inikaꞌa empo, kia jukaꞌ emak joꞌaakamta juniꞌi, ka
aꞌ juꞌuneiyaatuakai.
\v 4 Ala jukaꞌ em yaakaꞌuta kaabe aꞌ juꞌuneiyaane. Juꞌu
intoko em yoꞌowa Lios, jukaꞌ kaabeta juꞌuneiyaaka em
joaꞌuta aꞌ bichame, aapo, jukaꞌ chukula eu tuꞌik enchi
bittuane.
\s Juꞌu Jesus, jaisa Liojtau bicha yee nokriaꞌu betana yee majta
\p
\v 5 ’Emeꞌe intoko Liojtau bicha yee nokriakai, kaaa
emeꞌe wameꞌe ka lutuꞌuriapo bempo emo tuꞌu joame benasi
aꞌ boꞌo jooriane. Inimeꞌe jum teꞌopopo intok jum naj
katwaꞌapo jaꞌabweka, bem Liojtau bicha nokneeꞌu aꞌ tuꞌure
junuen watem am juꞌuneiyaaneꞌ betchiꞌbo. Inepo ne inen
emou jiia, lutula weeꞌpo junama bem eiyaanaaꞌu jiba, Liojta
betana chukula bem bitneeꞌu kaitatune.
\v 6 Taa empo, Liojtau bicha yee nokriaꞌateko, em karipo
wajiwa, pueetata etaꞌika intok empola, em achai Lios junuen
emak jiba anemtau bicha yee nokriane. Junako juꞌu Lios,
jukaꞌ kaabeta juꞌuneiyaaka em joaꞌuta aꞌ bichame, chukula
aapo jukaꞌ tuꞌik enchi bittuane.
\p
\v 7 ’Junuen, Liojtau bicha emo nokriaꞌateko, ka naa buusti
kia beja nok baanee wameꞌe ka Liojta sual taꞌaame aneꞌe
benasia. Intok inimeꞌe junuen, juebenak bem teuwaꞌ betchiꞌbo,
Liojta am jikkaji machiaka aneꞌe benasia.
\v 8 Junuen emeꞌe ka juname benasi anne. Bweꞌituk juꞌu
achai Lios jaibu juꞌunea juꞌu emou beꞌeemtat kee au
bicha enchim nokao.
\v 9 Junuen san emeꞌe, Liojtau bicha inen emo nokrianee:
\q Itom achai Lios, teekau katekame. Em yoꞌorinaaꞌuta eu
lutuꞌuriatune.
\q
\v 10 Cheꞌa yoꞌotaka em nesauneeꞌuta, inim itomaktune.
\q Juꞌu em joo iꞌaꞌuta inim yaꞌatune.
\q Jiba junaen teekau aꞌ joowaꞌa benasia.
\q
\v 11 Jukaꞌ bwaꞌawamta jiba itou beꞌeemta, iꞌan itou autuane.
\q
\v 12 Ka tuꞌik itom yaꞌarit itom jiokoine.
\q Junuen itom jumeꞌ ka tuꞌik itou yaakame itom am jijiokoeꞌe
benasia.
\q
\v 13 Unnaa itom ae jiꞌobilaanaaꞌuta, ka itou autuane.
\q Ala, bebejeꞌerita betana itom jinneꞌune.
\q Bweꞌituk juꞌu cheꞌa yoꞌotaka siꞌime utteꞌata jipueka
em nesaweeꞌu, intok juꞌu yoꞌorisi maisi em eiyaanaaꞌu,
jiba yuu betchiꞌbo eu aune.
\q Tua junuentune.
\p
\v 14 ’Bweꞌituk emeꞌe junuen jumeꞌ waatem, ka tuꞌik emou
yaakame junaet am jijiokoeꞌeteko, juꞌu enchim achai Lios,
teekau katekame ket enchim jiokoine.
\v 15 Taa junuen enchim watem ka jijiokoeo, juꞌu enchim
achai Lios, ka tuꞌik enchim yaꞌarit ka enchim jiokoine.
\s Jesus, ka jiꞌibwaka Liojta yoꞌoriwamta betana yee majta
\p
\v 16 ’Emeꞌe ka jiꞌibwalamtaka junuen Liojta yoꞌoreꞌeteko,
ka emeꞌe jumeꞌ ka lutuꞌuriapo, bempo emo tuꞌu joame junuen
emo siokame benasi emo joame benasi anne. Bweꞌituk bempo
inien aane, junuen ka jiꞌibwaka Liojta bem yoꞌoreꞌpo
bem juꞌuneiyaanaꞌ betchiꞌbo. Inepo ne inen emou jiia,
lutula weeꞌpo junama bem eiyaanaaꞌu jiba, Liojta betana
chukula bem bitneeꞌu kaitatune.
\v 17 Taa empo, ka jiꞌibwalataka Liojta yoꞌoreka au bicha
nokbaeꞌeteko, emo pujbaa baksianee intok tuꞌisi emo chichikne.
\v 18 Junuen ka jiꞌibwaka Liojta em yoꞌoreeꞌuta, kaabeta
enchi juꞌuneiyaaneꞌ betchiꞌbo. Juꞌu em achai Lios jiba,
junamaꞌa aapola jiba emak aneme juꞌuneene. Intok aapo,
chukula jukaꞌ eu tuꞌik enchi bittuane.
\s Teekau, kaitau a tamachiatuka, juꞌu tuꞌi
\p
\v 19 ’Ka inim bwiapo emeꞌe, jukaꞌ eiyaawatchika, bejeꞌemta,
buꞌuuk nau tojibaane. Inim, yoeriam a jita moiyaaꞌpo
intok jita momoyeeꞌpo intok jumeꞌ jita eꞌetbwame jak
kimuka jita eꞌetbwaꞌpo.
\v 20 Ala emeꞌe, teekau jukaꞌ chukula eiyaawatchika, emou
tuꞌik jipuꞌubaekaꞌeene, jum yoeriam ka a jita moiyaaꞌpo.
Intok kaita momoyeeꞌpo. Intok kia jumeꞌ jita etbwawamta
tuꞌureme ka aneꞌepo.
\v 21 Bweꞌituk emeꞌe, jum enchim eiyaaꞌuta intok bejeꞌemta
ayuka aꞌ jipueꞌpo, junamaꞌa ket emeꞌe junaet jiba jiapseka,
aet emo temaine.
\s Juꞌu takaata betchiꞌbo, jita tachiriata bena
\p
\v 22 ’Em puusim ee betchiꞌbo, tachiriata benasi maachi.
Junuen san, empo jumeꞌ em puusim tuꞌireako, ketchia siꞌime
ee betchiꞌbo mamachine.
\v 23 Taa jumeꞌ em puusim ka tuꞌireako, ketchia, siꞌime
ee betchiꞌbo ka mamachi benane. Empo intoko, juꞌu aꞌ
lutuꞌuria ti eaka em sualeꞌu, iniꞌi ka mamachika ka lutuꞌuriatuko,
jiba iniꞌi inien machika, juchi ae bepa jiba betchiꞌbo
eu ka tuꞌine.
\s Liojta intok tomita aꞌ eiyaawame
\p
\v 24 ’Jabe juniꞌi, kaibu wooim tekoka nanancha a nesauta
am jooriane. Bweꞌituk senuk omtaka jukaꞌ senuk intok
nakne. Oo jukaꞌ senuk cheꞌa jikkajaka jukaꞌ senuk intok
ka aꞌ eiyaane. Ket, kaabe, Liojta aꞌ joo iꞌaꞌuta joaka
intok junaewit yuꞌin tomibaane.
\s Lios jumeꞌ aꞌ yoemiam am bicha
\p
\v 25 ’Junuen ne emou jiia, enchim bwaꞌeeka oo junuen
enchim jeꞌeeka jiapsineeꞌu betchiꞌbo, emeꞌe ka jain eene.
Intok kia juꞌu enchim tajoꞌoneeꞌu betchiꞌbo juniꞌi.
Juꞌu jiapsiwame, bwaꞌamta bepa cheꞌa eiyaawatchi. Intok
juꞌu takaa, juꞌu tajoꞌota bepa cheꞌa eiyaawatchi.
\v 26 Jumeꞌ wikitchim naas nenneꞌeme, emeꞌe mammatene.
Inimeꞌe ka eꞌecha intok kia ka bachiata tobo tobokta,
junuentaka juniꞌi juꞌu enchim achai Lios, teekau katekame,
am jijiꞌibwatua. Emeꞌe, jumeꞌ wikitchim bepa cheꞌa juniꞌi
eiyaawa.
\v 27 Intok emo nasuku kaabe aane unnaa jain au eetuaka
juniꞌi, nasuk aman batata a yoꞌotune.
\p
\v 28 ’Intok enchim nat bepa ujyoik tajoꞌoneeꞌu betana
ka aet jain eene. Maa su ket jumeꞌ wajpo seewam yoyyoꞌotume
mammatene. Junameꞌe kaita joaka ka jijiꞌikame.
\v 29 Taa junuentaka juniꞌi, inen ne emou jiia, juꞌu cheꞌa
yoꞌo yaꞌari Salomon tukaꞌu, yuꞌin ujyoik atteaka juniꞌi,
ka inimeꞌe watem benasi ujyoireakan.
\v 30 Juꞌu achai Lios intok, jukaꞌ juyata iꞌan wajpo
ayukamta junuen ujyoisi aꞌ joakai, jukaꞌ chukula tajiu
woꞌotanamta, enchim cheꞌa juni san aapo aniane, kaita
a sualeꞌam.
\v 31 Junuen san emeꞌe ka jain emo eetuanee inien jiakai:
“Jitasa tee bwaꞌane, oo jitasa te jiꞌinee oo jitasa
tee tajoꞌotene”, ti jiakai,
\v 32 bweꞌituk jumeꞌ ka Liojta sual taꞌaame, siꞌime inia
weemtat jiba jiapsek. Taa emeꞌe jukaꞌ Liojta, teekau
jiapsamta sual taꞌaa, siꞌimeta inikaꞌa emou aꞌ beꞌeeꞌpo
jaibu juꞌuneamta.
\v 33 Junuen san emeꞌe, Liojta cheꞌa yoꞌotaka aꞌ katekaꞌu,
jukaꞌ aamak enchim lutuꞌurianeeꞌut, iniat bat emo temaine.
Intok aapoꞌik junuen tuꞌisi enchim jiapsi iꞌaꞌutchi
iniat jiapsekai. Intok ketchia siꞌimeta inikaꞌa emeꞌe
aꞌ mabetne.
\v 34 Junuen san, chukula taewaimmet emou auneemtat ka
emo jain eetuane. Bweꞌituk junameꞌe taewaimmetchi aet
emo temainaame aune. Ala chikti taꞌapo juꞌu obisi emou
ayukamtat junaet jiba emo temaine.
\c 7
\s Ka emeꞌe watemmet ka tuꞌik bitnee
\p
\v 1 ’Ka emeꞌe watem jitaꞌapo ka tuꞌisi am tatawaane.
Junuen jukaꞌ Liojta ka enchim aꞌ yaꞌuraa bittuaneꞌ betchiꞌbo.
\v 2 Bweꞌituk aapo, jiba junaen enchim watem jukaꞌ ka
tuꞌik enchim amet aꞌ bichaꞌa benasia, junaen enchim yaꞌuraa
bittuane. Intok jukaꞌ watemmeu enchim joaꞌu benakue,
ket junaen emou aꞌ nottane.
\v 3 Iniamak empo, senukut aꞌ pujpo ili sankoata bichamta
benasi maachi, em pujpo intok jukaꞌ sankoata cheꞌa bweꞌuuk
em jipueꞌpo ka emo mammatekai.
\v 4 Junuentukaꞌateko empo: “Jukaꞌ ili sankoata em
pujpo jipueꞌuta, nee enchi yeu aꞌ wikriabae”, ti kaachin
a au jiune, em pujpo jukaꞌ cheꞌa bweꞌuuk sankoata jipuekai.
\v 5 Ka tuꞌi yoemtakai emo tuꞌu joame, empo bat tuꞌisi
em jiapsineeꞌut emo juꞌuneiyaane, junak intok senuku
tuꞌisi aꞌ jiapsineeꞌu betana a au nokne.
\p
\v 6 ’Jukaꞌ eiyaawatchik, lutuꞌuriata Liojta betana weyemta,
jumeꞌ inim tua ka tuꞌi yoememmeu ka inimmeu aꞌ teuwaabaane.
Chukula inimeꞌe junuen, ka jumeꞌ chuꞌum jujuꞌenam benasi,
enchim am yaꞌaneꞌ betchiꞌbo. Intok jiba inikaꞌa, kaitau
a tamachiatuka lutuꞌuriata, jumeꞌ tiusi, ka tuꞌik tuꞌureme
ka aꞌ majtabaane. Chukula, ka jumeꞌ bawepo tetam, pejlam
teame, koowimmeu woꞌotawakaꞌa benasi machika, inimeꞌe
intok amet chep cheptisuneꞌ betchiꞌbo.
\s Enchim waataꞌu aꞌaune, ka aꞌ rojiktakai intok pueetau jaꞌabweka aꞌ ponnee
\p
\v 7 ’Enchim waataꞌuta, Liojtau bicha aꞌ aꞌaune, juꞌu
Lios intok, enchim aꞌ bittuane. Intok kia jukaꞌ Liojta
betana enchim jaiwaꞌuta juniꞌi, emeꞌe aꞌ bitne. Maa su
emeꞌe pueetata ponaꞌateko emeꞌe kimaꞌanaa.
\v 8 Bweꞌituk waꞌa, aꞌ waataꞌuta aꞌauneeme aꞌ mabetne.
Waꞌa intoko aꞌ waataꞌuta jaiwame, aꞌ teune. Intok kibachanaa
juꞌu pueetau weyeka aꞌ poname.
\p
\v 9 ’Kaabe aane emo nasuku aꞌ yoemiawata, bwaꞌawamta
aꞌ aꞌawao, tetata aꞌ mikbaaneeme.
\v 10 Oo inikaꞌa, kuchuta aꞌ aꞌawao, bakotta aꞌ mikbaaneeme.
\v 11 Bweꞌituk emeꞌe junuen ka tuꞌi yoememtakai juniꞌi,
jumeꞌ enchim yoemiam, tuꞌik enchim am mikneeꞌuta, aꞌ taꞌaa.
Jiba tua juꞌu enchim Lios, teekau katekame, aapo, jumeꞌ
aapoꞌiku bicha tuꞌik aꞌawame, junakaꞌa tuꞌik am mikne.
\p
\v 12 ’Junuen san emeꞌe watem betana tuꞌik jiba bitbaeꞌeteko,
junaen jiba emeꞌe tuꞌik ameu joone. Bweꞌituk jiba iniꞌi
ama weye Moiseejtukaꞌuta nesauri jiꞌojteipo, intok wameꞌe
bat naataka yeteu noktuawakame jiꞌojtekaꞌu.
\s Jiba yuu jiapsiwaꞌu bichaa, juꞌu aet aman kikkimuwaꞌu, naꞌulai
\p
\v 13 ’Emeꞌe, naꞌulaika aet aman kikkumuwaꞌpo, jiba yuu
jiapsiwaꞌu bicha kimune. Juꞌu aet aman kimuwame intok
juꞌu boꞌo, jiba yuu kokkowaꞌu bicha boꞌokame, bweeka, juebenaka
intok junaet aman sasaka.
\v 14 Taa juꞌu aet aman kikkimuwame intok kia juꞌu boꞌo
juniꞌi, jiba yuu jiapsiwaꞌu bicha boꞌokame, tua nanaꞌulai,
intok ka bweeka, iniet intok ka juebenaka aet aman sasaka.
\s Juꞌu juya aꞌ takaaneeꞌue a juꞌuneiyaatunee
\p
\v 15 ’Jumeꞌ ka lutuꞌuriata nokaka, Liojta betana emo
noktuawaꞌati jiame betana emeꞌe emo suuane. Bweꞌituk
inimeꞌe, Krijtopo emo mak werim benasi emo joaka emou
yaaja, taa bempo, roobom, bwalam benasi emo yaꞌarikai.
\v 16 Taa emeꞌe juꞌu bem boꞌo jooriaꞌue a amet juꞌuneene.
Bweꞌituk juya wichakamta, paꞌasim ka aꞌ tatakaka intok
kia juꞌu ka tuꞌi juya, chunam ka tatakaꞌa benasia machikai.
\v 17 Junuen san siꞌime waꞌa tuꞌi juya, tuꞌik tataka.
Intok siꞌime waꞌa ka tuꞌi juya, ka tuꞌik tataka.
\v 18 Juꞌu juya, tuꞌikai, kaachin ka tuꞌik tatakane. Juꞌu
intok, kia ka tuꞌi juya juniꞌi, kaachin a tuꞌik takane.
\v 19 Siꞌime juꞌu juya, ka tuꞌik tatakame, chuktanaa intok
taji beeteꞌpo tayaꞌatune.
\v 20 Junuen san emeꞌe, juꞌu bem boꞌo jooriaꞌue a amet
juꞌuneene.
\s Ka siꞌime, Liojta cheꞌa yoꞌotaka aꞌ katekaꞌu yajinee
\p
\v 21 ’Ka siꞌime wameꞌe: “In yoꞌowa”, ti neu jiame,
Liojta yoꞌo nesaweka aꞌ katekaꞌu a jiapsine. Ala wameꞌe,
achai Liojta, teekau katekamta joo iꞌaꞌuta joame jiba
a aman jiapsine.
\v 22 Junakaꞌa taewaita yumako juebenaka inen neu jiunee:
“Itom achai, ee betana ito lutuꞌuriak ti jiaka, jukaꞌ
em nokta te yee majtak. Intok ket junaen em team teuwaaka,
jumeꞌ bebejeꞌerita ka tuꞌi jiapsim jipueme, itepo yeu
am bepriak. Intok ket jiba junaen itepo jukaꞌ ka a jootu
maisi machik tee yuꞌin aꞌ yaak”, ti jiuneemme.
\v 23 Taa inepo junak inen ameu jiunee: “Jakwoo juniꞌi
ne ka enchim nemak ee taꞌaak. Mekka em kaate, emeꞌe, ka
tuꞌik yaꞌalame.”
\s Senu weemta betana, jumeꞌ wooi lutuꞌuriam
\p
\v 24 ’Junuen san waꞌa, jukaꞌ in teuwaaꞌuta aꞌ jikkajaka
aꞌ boꞌo jooriame, junaꞌa, seenuk, tuꞌisi suawaka, junakaꞌa
senu tetata bepa karita aꞌ yaakaꞌa benasi machine.
\v 25 Chukula yuk taiteka jumeꞌ batwem tapunak intok
jeekam aet sajak intok au aꞌ tataptuan taa junaꞌa kari
ka wechek bweꞌituk junaꞌasu, tetat kutti nawakan.
\v 26 Taa waꞌa, inikaꞌa in teuwaaꞌu aꞌ jikkajaka intok
ka aꞌ boꞌo jooriame, junaꞌa, seenuk tuꞌisi ka suawaka,
junakaꞌa seꞌeta bepa karita aꞌ yaakaꞌa benasi machine.
\v 27 Yuk taiteka, jumeꞌ batwem tapunak intok jeekam
aet sajak, junaꞌa kari intok wechek intok tua jiokot
taawak.
\p
\v 28 Jukaꞌ Jesujta ameu aꞌ noksuko, jumeꞌ ama aneme,
aapoꞌik bempoꞌim majtasukaꞌu betana aꞌ suum eiyaan.
\v 29 Bweꞌituk aapo, senuk yoꞌo utteꞌakamta benasia am
majtan, intok ka jumeꞌ Moiseejtukaꞌuta nesaurim yee majtame
benasia.
\c 8
\s Juꞌu Jesus, senuk lepraꞌ teamtae koꞌokoemta au aꞌ ineꞌetetua
\p
\v 1 Junak Jesujta, juꞌu ili kau betana koꞌom aꞌ siiko,
juebenaka aamak sajak.
\v 2 Junama intok, seenu, lepraꞌ teamtae koꞌokoeka, au
ruktek. Iniꞌi, Jesujtau tonommea kikteka:
\p ―In yoꞌowa, empo junen eaꞌateko ikaꞌa koꞌokoata a nee
uꞌaa ―ti au jiiak.
\p
\v 3 Junak intok juꞌu Jesus aet mamteka:
\p ―Junen ne ea, junuentune, tuꞌineꞌe ―ti au jiiak.
\p Inien aꞌ jiusuko juꞌu saꞌawakame, aꞌ koꞌokoa betana
au ineꞌetek.
\v 4 Juꞌu Jesus intok:
\p ―Yuu, kaabetau aꞌ teuwaane. Ala, jiba aman sika intok
juꞌu teꞌopopo cheꞌa yoꞌotau yebijne. Intok Moiseejtukaꞌuta
nesawekaꞌpo aman, junakaꞌa Liojtau em naꞌikiakaꞌuta aman
weiyaane. Junuen siꞌimem juꞌuneeneꞌ betchiꞌbo, em koꞌokoata
betana jaibu em tuꞌisukaꞌpo ―ti au jiiak.
\s Jesus senuk romanota, sontaommeu yaꞌut, aꞌ uꞌusi au aꞌ ineꞌetetua
\p
\v 5 Joꞌara Kapernaum teaꞌu Jesujta yebissuseo, senu
Romaꞌ teaꞌa betana, sontaommeu yaꞌut, Jesujtau ruktek
intok inen au ujbwanak:
\p
\v 6 ―In yoꞌowa, in ili uusi, joꞌaapo boꞌoka ka au yeeka
intok ama butti jiokot aꞌ inneꞌa ―ti au jiakai.
\p
\v 7 Jesus intok:
\p ―Inepone aman sikaa, au aꞌ ineꞌetetuane ―ti au jiiak.
\p
\v 8 Juꞌu sontao yaꞌut aꞌ yoopnak:
\p ―Achai, ka neu chaꞌaka in joꞌau em yebijneꞌpo. Ala kia
au aꞌ ineꞌeteneꞌ betchiꞌbo, junuen aꞌ teuwaanee jiba.
Junak intok au ineꞌetenee juꞌu in uusi.
\v 9 Bweꞌituk inepo ne juniꞌi watem cheꞌa nee bepa nesaweme
jipue. Taa intok ket nee naa buusti sontaom in saweꞌum
ne jipue. Juname betana senuk jakun ne aꞌ wee saao, aman
weene. Senuk intok ket, aꞌabo weye ti ne au jiao, junaꞌa
neu weene. Jukaꞌ intok in joꞌapo nesauta nee jooriamta
jita juniꞌi nee aꞌ yaꞌasao, iniꞌi aꞌ jojoa.
\p
\v 10 Junak juꞌu Jesus inikaꞌa ae tana jikkajakai, aꞌ
suum eiyaak. Intok jumeꞌ aamak katemmeu inen jiiak:
\p ―Lutuꞌuriapo ne inen emou jiia, siꞌime inim Ijraꞌel
yoemrata nasuku, inepo kee jabeta taꞌaa, inia oꞌouta benasia,
tua tuꞌisi Liojtat a yoemꞌeamta.
\v 11 Inen ne, inepo emou jiia, juebenam jumeꞌ taꞌabwi
yoemra, mekka, taꞌata yeu weꞌe betana intok ket, taꞌata
aman wecheꞌu betana aman yajineꞌpo. Intok inimeꞌe, juꞌu
Apraꞌam teamtamak intok juꞌu Isaak intok juꞌu Jakoop
teamtamak joteka am jiꞌibwaneꞌpo jum teekau, Liojta aꞌ
yoꞌotaka aꞌ katekaꞌawi.
\v 12 Taa wameꞌe intoko junaman Liojta cheꞌa yoꞌotaka
aꞌ katekaꞌu anꞌeaꞌum, inimeꞌe, paꞌakun ka mamachikun yeu
tawaanaa. Intok junamaꞌa, inimeꞌe bwannee intok koꞌokoleka
emo tam kumne ―ti ameu jiiak.
\p
\v 13 Junak intok juꞌu Jesus, juꞌu sontao yaꞌuttau:
\p ―Em joꞌau nottinee intok junuen, tua em aꞌ sualekaꞌa
benasia yaꞌatune ―ti au jiiak.
\p Juꞌu intoko juꞌubwa yoꞌotume junamaꞌa sep su au ineꞌetek.
\s Jesus, Peota jamut aseꞌebwa, au aꞌ ineꞌetetua
\p
\v 14 Jesus ket juꞌu Peoꞌ teamta joꞌau yepsak. Junamaꞌa
intoko Peota jamut aseꞌebwa, taji wecheka intok boꞌokamta
ama bichak.
\v 15 Aapo, mampo aꞌ bwisek. Juꞌu taji wechia intok sep
su aꞌ suꞌu tojak. Junak intok aapo yejtek. Sep intok
jita am jooria taitekai.
\s Jesus, koꞌokoeme tua juebenam emo ineꞌetetua
\p
\v 16 Ka machiao yumakai ket juebenaka bebejeꞌerita
betana ka tuꞌi jiapsim amet aneka, Jesujtau tojiwak.
Aapo intok, kia sejtul ameu nonokaka siꞌimem yeu beebak.
Intok ket, siꞌimem jumeꞌ koꞌokoeme, emo am ineꞌetetuak.
\v 17 Iniꞌi inien yeu siika, junuen wakaꞌa bat naataka
Liojta betana chukula yeu weenemta juꞌuneetuawaka nonokame,
Isaꞌiajtukaꞌuta teuwaakaꞌuta aꞌ chupneꞌ betchiꞌbo inen
aꞌ jiakaꞌuta: “Aapo, jukaꞌ itom ka au yumaꞌuta mabetak.
Intok ito betana jukaꞌ koꞌokoata itom uꞌaak”, ti aꞌ
jiakaꞌuta.
\s Jumeꞌ Jesujtamak katbaekaꞌum
\p
\v 18 Junak juꞌu Jesus, tua juebenam au nau yajame bichakai,
bau baꞌa waitana au toji nesaek.
\v 19 Senu intoko, Moiseejtukaꞌuta nesauri jiꞌojtei yee
majtame, Jesujtau ruktek, iniꞌi intok:
\p ―Yee majtame, jakun juniꞌi em simeꞌu bicha, nee emak
weene ―ti au jiiak.
\p
\v 20 Juꞌu Jesus intok:
\p ―Jumeꞌ kawisim bwia woojoꞌoku joꞌaak. Jumeꞌ intoko
wikitchim totosakamme. Taa inepo, juꞌu emo benasi inim
yoeme, jakun in yebijneeꞌuta juniꞌi ka jipue ―ti au jiiiak.
\p
\v 21 Senu aapoꞌik majtim betana:
\p ―Achai, nee jiokoe, in yoꞌowata ne bat maꞌabae ―ti au
jiiak.
\p
\v 22 Jesus intok:
\p ―Nemak weene intok elaꞌapo wameꞌe Liojta bichapo ka
jiapsame bebena, jumeꞌ kokkoarim maꞌane ―ti au jiiak.
\s Juꞌu Jesus, bawepo, jekata intok baꞌa biaktiam, yanti chaꞌatutua
\p
\v 23 Junak intok juꞌu Jesus, jum kuta kanoapo jaꞌamuk.
Jumeꞌ intok aapoꞌik majtim aamak kaaten.
\v 24 Junae bau baꞌat intok, jeka tua utteꞌaka siika.
Junuen kia jumeꞌ baꞌa roꞌaktiam, jukaꞌ kuta kanoata, bem
ama kateꞌuta, pat pattakai. Taa juꞌu Jesus kotchen.
\v 25 Junak san jumeꞌ aꞌ majtim, au sajaka aꞌ busak.
Intok:
\p ―Achai, itom jinneꞌu, abe te koꞌom kiimu ―ti au jiiak.
\p
\v 26 Aapo intok:
\p ―Jaisaaka emeꞌe unnaa majjae. Emeꞌe tua ka yumaꞌisi
Liojtat a yoemꞌea ―ti ameu jiiak.
\p Junak intok, yejteka, jekatau intok bawetau nonokak.
Junak intok siꞌime yanti taawak.
\v 27 Jumeꞌ intok waate oꞌowim aꞌ suum eiyaaka intok:
\p ―Iniꞌi intok, jakuꞌubosa jometaka tua, kia juꞌu jeeka
intok kia juꞌu baawe juniꞌi, aapoꞌik eaꞌpo aman aayuk
―ti jiiak.
\s Jumeꞌ bwiaraa Kalaaraꞌ teaꞌpo bebejeꞌeri ka tuꞌi jiapsita jipueka aneꞌum
\p
\v 28 Junak juꞌu Jesus, junae bweꞌu bau baꞌa waitana
yepsak, bwiaraa Kalaaraꞌ teaꞌpo. Wooi oꞌowim, kokkoarim
mamaꞌawaꞌa betana au yeu sajak intok au ruktek. Junameꞌe
woikai, bebejeꞌeri ka tuꞌi jiapsim amet aanen. Intok
junameꞌe tua ama butti emo iꞌiiꞌaan. Junuen san junae
boꞌot ka a rejtitun.
\v 29 Junameꞌe intok chaai japtek:
\p ―Jaisaakai empo itou suua Jesus, Liojta uꞌusi. Jaisa
kee taewata yumao su empo itom jiokot yaꞌaseka aꞌabo
weye jaꞌani ―ti au jiiak.
\p
\v 30 Junamaꞌa ka mekka, koowim tua juebenaka jiꞌibwan.
\v 31 Jumeꞌ intoko ka tuꞌi jiapsim Jesujtau nookak:
\p ―Itom yeu bepbaeꞌeteko, wame koowimmet itom kimutuane
―ti au jiiakai.
\p
\v 32 Junak juꞌu Jesus:
\p ―Tuꞌi, amet em kiimu ―ti ameu jiiak.
\p Jumeꞌ ka tuꞌi jiapsim intok junammet yeu sajaka intok
wame koowimmet kiimuk. Chukula ket, siꞌime junameꞌe koowim,
kau siibau luula koꞌom wattek baꞌau koꞌomi, intok junamaꞌa
kokkokai.
\p
\v 33 Jumeꞌ koowim suaꞌum, womtilamtaka ama yeu sajak.
Intok inimeꞌe, jum ili joꞌarau yajaka, siꞌimeta junakaꞌa
aꞌ teuwaa japtek. Intok ket jumeꞌ oꞌowim ka tuꞌi jiapsim
amet aneꞌum, jukaꞌ ameu yeu aꞌ sikaꞌuta.
\v 34 Junak intok siꞌime waꞌa junama ili joꞌaraapo joomem,
Jesujta aneꞌu yeu sajak. Aꞌ bichaka intok, au nookak
junamaꞌa bem bwiapo, omot bicha aꞌ weeneꞌ betchiꞌbo.
\c 9
\s Juꞌu Jesus, senuk ka au taka yekamta, au aꞌ ineꞌetetua
\p
\v 1 Junak intok juꞌu Jesus, senu kuta kanoau jaꞌamuka,
junae bau baꞌata beasi waitana juchi nottek. Intok ili
bweꞌu joꞌarau, aapoꞌik yoꞌotukaꞌpo yepsak.
\v 2 Junamaꞌa seenu, ka au taka yekaka au tojiwak. Ili
jipetekpo boꞌo simekai. Juꞌu Jesus intok, junameꞌe junuen
tua aꞌ sualeme juꞌuneiyaakai, juꞌu koꞌokoemtau:
\p ―Kat jain ea in yoemia. Em ka tuꞌuwa yaꞌarimmeteꞌe
jiokoiri ―ti au jiiak.
\p
\v 3 Junak intoko waate, jumeꞌ Moiseejtukaꞌuta nesauri
jiꞌojteim yee majtame inen emo eetuan: “Iniꞌi oꞌou
junuen jiaka, Liojta bejeꞌeka jaana ka tuꞌik nooka”,
ti emo eetuan.
\v 4 Taa juꞌu Jesus, inimeꞌe, juꞌu bem emo eetuaꞌuta amet
juꞌuneakai:
\p ―Jaisaaka emeꞌe junuen tua ka tuꞌisi ea ―ti ameu jiiak―.
\v 5 Bweꞌituk jitasa cheꞌa ka obiachi aꞌ chupneeꞌuta:
“Em ka tuꞌuwa yaꞌarimmet empo jiokoiri”, oo “Empo,
yejteka intok weene”, ti in au teuwaaneeꞌuta.
\v 6 Junuen san enchim ne aꞌ juꞌuneiyaa iꞌa, jukaꞌ inim
emo benasi yoemta, inim bwiapo junuen jumeꞌ ka tuꞌuwa
yaꞌarim, yetet aꞌ jiokoineeꞌu au aꞌ lutuꞌuriatukaꞌpo
―ti jiiak.
\p Junak intok aapo, juꞌu ka au yekamtau:
\p ―Yejteꞌe, em jipetekta nuꞌuka intok em joꞌau weene ―ti
au jiiak.
\p
\v 7 Juꞌu ka au taka yekame junak, yejteka intok aꞌ joꞌaau
bicha siika.
\v 8 Junak juꞌu yoemra, inikaꞌa bichaka, majjaek. Intok
inimeꞌe Liojtau bicha bem alleaꞌuta teuwaak, aapoꞌik
junuen inim yoemrata nasuk inile benak a jita aꞌ joaꞌuta
am bittuakaꞌ betchiꞌbo.
\s Juꞌu Jesus, jukaꞌ Mateoꞌ teamta au bichaa aꞌ nunu
\p
\v 9 Jesus junamaꞌa yeu siika intok senuk Mateoꞌ teamta
bichak, yaꞌuraatau bicha tomita weyemta nau aꞌ totojaꞌpo
katekamta. Iniau intok:
\p ―Nemak weye ―ti au jiiak.
\p Junak intok juꞌu Mateoꞌ teame, kikteka, aamak siika.
\p
\v 10 Chukula ket Jesus, joꞌaraapo jiꞌibwan. Intok juebenaka
yaꞌuraatau bicha tomita weyemta jumeꞌ nau aꞌ totojame
intok wate ka tuuꞌii yoemem ket ama yajak. Inimeꞌe intok
ket Jesujtamak intok jumeꞌ aꞌ majtimmak mesau jookan.
\v 11 Taa jumeꞌ paiseeom teame inikaꞌa bichakai, jumeꞌ
Jesujta majtimmeu:
\p ―Jaisaakai juꞌu enchim majtame, inimeꞌe tomita nau totojammak
intok jumeꞌ ka tuꞌi yoememmak jiꞌibwa ―ti ameu nattemaek.
\p
\v 12 Inikaꞌa juꞌu Jesus jikkajak intok inimmeu inen
jiiak:
\p ―Jumeꞌ alleaka intok ka koꞌokoeme ka wakaꞌa yee jijittomta
jariune. Jumeꞌ koꞌokoeme ala, aꞌ jariune.
\v 13 Sakaꞌaboꞌem intok emeꞌe, Liojta nok lutuꞌuriapo
inen jiꞌojteita, jukaꞌ aꞌ teuwaaꞌuta taꞌaanee: “Enchim
yee nak jiokolineeꞌuta ne waata, intok kaa, nee yoꞌoribaawaka,
bwara jissuꞌawamta.” Bweꞌituk, kannee jumeꞌ Liojta bichapo
tuꞌisi emo jiapsaꞌati eame jinneꞌuseka yebijlaa. Ala
jumeꞌ ka tuꞌi yoemem junuen jukaꞌ ka tuꞌik bem joaꞌuta
suꞌu tojaka, bem aꞌ koptaneꞌ betchiꞌbo.
\s Ka jiꞌibwaka, Liojta yoꞌoriwaꞌu betana, Jesujtau aꞌ nattemaiwakaꞌu
\p
\v 14 Junak intok jumeꞌe, juꞌu yee babatoowame Joan teamta
majtim Jesujtau rukteka intok:
\p ―Jaisaaka itepo intok jumeꞌ paiseeom teame ka jiꞌibwaka
Liojta yoꞌoriwamta juebenasi te aꞌ jooa. Jumeꞌ intok
em majtim ka junaen aꞌ boꞌo jooria ―ti aꞌ temaek.
\p
\v 15 Juꞌu Jesus inen am yoopnak:
\p ―Jumeꞌ jujupwaꞌpo nunurim, kaachin siokaka ama anne,
jukaꞌ au jubemta ama ketun aꞌ aneo. Taa yumaꞌanee juꞌu
taewai, junakaꞌa jubemta aꞌ kaabetuneeo, junak ala ka
jiꞌibwabaanaa ―ti ameu jiiak.
\p
\v 16 ’Kaabe supe moeram, tajoꞌori bemelammea am chaꞌabwabaane.
Bweꞌituk jumeꞌ bemelam ammea am chaꞌabwaame, baksiawaka
intok nau sikaa, jumeꞌ yuuyam siutanee intok junuen cheꞌa
juniꞌi bwekasi siutine.
\v 17 Intok kia juꞌu bemela paꞌasi baꞌawa juniꞌi, kaachin
bea boosa moeraku kimaꞌanaa. Bweꞌituk iniꞌi inien yaꞌawako,
tapunaka jumeꞌ bea boosam wojoktine. Junak intok juꞌu
paꞌasi baꞌawa woꞌotine. Intok kia jumeꞌ bea boosam juniꞌi
nasontune. Junuen san juꞌu bemela paꞌasi baꞌawa beemela
bea boosampo kimaꞌatune. Junuen nanancha nau binwatune.
\s Jairoꞌ teamta maara, intok juꞌu jamut Jesujta tajoꞌorit mamtekame
\p
\v 18 Jukaꞌ Jesujta ket inikaꞌa weemta ameu teuwaao
su, senu juriommeu yaꞌut ama au yepsaka au tonommea kiktek
intok:
\p ―In maara juꞌubwa jiba muuke, taa enchi aman sikaa, enchi
aet mamteko junaꞌa juchi jiapsine ―ti au jiiak.
\p
\v 19 Juꞌu Jesus, kikteka jumeꞌ aꞌ majtimmake aamak siika.
\v 20 Junak intok senu jamut, woj mamni ama wooi wasuktiapo
ojbo aet yeu weyeka koꞌokoekai, amatana Jesujtau rukteka
intok aꞌ supe mayoat maamea aet tajtek.
\v 21 Bweꞌituk junaꞌa jamut: “Kia nee aꞌ supewammet
tajtek juniꞌi, nee ino ineꞌetene”, ti ean.
\v 22 Taa juꞌu Jesus kuakteka intok jukaꞌ jamutta bichaka:
\p ―Kat jain ea in yoemia, emoꞌe ineꞌetela. Junuen em nee
sualekaꞌ betchiꞌbo ―ti au jiiak.
\p Junama lautipo aapo sep au ineꞌetek.
\p
\v 23 Junak jukaꞌ Jesujta junae yaꞌutta joꞌau yepsaka,
intok jumeꞌ jiponreeom aꞌ maꞌa betchiꞌbo jipoonbaeme
intok jumeꞌ ama aneme tua bwaname bichakai,
\v 24 inen ameu jiia:
\p ―Yeu em kaate bweꞌituk ka mukia juꞌu usi jamut, taa
ala koche.
\p Jumeꞌ ama aneme kia aꞌ atbwan.
\v 25 Taa juꞌu Jesus, inimeꞌe yeu sakaꞌatuak. Junak intok
aapo aman kibakeka intok jukaꞌ usi jamutta mampo aꞌ
bwisek. Iniꞌi intok sep yejtek.
\v 26 Intok siꞌime junae bwiaraat juꞌu ama yeu sikame
juꞌuneiyaawak.
\s Jukaꞌ Jesujta jumeꞌ wooi liliptim aꞌ bittuakaꞌpo
\p
\v 27 Jukaꞌ Jesujta junamaꞌa yeu siiko, liliptim woika
aet chaꞌaka kaaten intok:
\p ―Itom jiokole, empo Labiitukaꞌutat katriam betana yeu
simria ―ti chaaekai.
\p
\v 28 Jukaꞌ Jesujta intok, kariu aꞌ kibakeko, jumeꞌ woika
ka bibichame au ruktek. Aapo intok ameu nattemaek:
\p ―Jaisa emeꞌe inikaꞌa in a yaꞌaneꞌuta aꞌ suale jaꞌani
―ti jiakai.
\p Bempo intok:
\p ―Jeewi achai ―ti au jiiak.
\p
\v 29 Junak intok juꞌu Jesus, pujpo amet mamtek intok:
\p ―Enchim junuen aꞌ sualeꞌpo aman tune ―ti jiiak.
\p
\v 30 Inimeꞌe intok, bem puusim sep tuꞌireak. Junak juꞌu
Jesus tua ameu ujbwanak:
\p ―Inikaꞌa, emeꞌe kaabeta aꞌ juꞌuneiyaatuane ―ti ameu jiakai.
\p
\v 31 Taa inimeꞌe, kia junama yeu sajaka jiba, siꞌime
junae bwiaraat, jukaꞌ Jesujta yaakaꞌuta teuwaa japtek.
\s Jukaꞌ Jesujta, senuk ka nokamta aꞌ tuꞌutekaꞌpo
\p
\v 32 Junak bempoꞌim junama yeu kateo su, waate, junaman
yoemem, seenuk, ka nokamta intok bebejeꞌerita ka tuꞌik
jiapsekamta, Jesujtau aꞌ tojak.
\v 33 Junamaꞌa jukaꞌ Jesujta junuen, inikaꞌa ka tuꞌi
jiapsita, yeu aꞌ bepriasuko, juꞌu ka nokaꞌu sep nok taitek.
Juꞌu ama aneme yoemra, tua suum eak intok:
\p ―Jakwoo juniꞌi inim Ijraꞌel yoemrata nasuk, inile benaka
kee bittun ―ti jiiak.
\p
\v 34 Taa jumeꞌ paiseeom teame:
\p ―Iniꞌi oꞌou jumeꞌ bebejeꞌeri ka tuꞌi jiapsim yeu beba,
taa jiba juꞌu inimeꞌe bebejeꞌerimmeu yoꞌota a jita aꞌ
joaꞌue ―ti jiian.
\s Jesujta, jukaꞌ yoemrata bichaka aꞌ nak jiokolekaꞌpo
\p
\v 35 Juꞌu Jesus siꞌime jumeꞌ bwere joꞌaram intok ka
bwere joꞌarammet weweꞌaman. Jum juriom nau emo totojaꞌpo
teꞌopompo aꞌ yepsaꞌapo, yee majtakai. Liojta yoꞌo nesaweka
aꞌ katekaꞌa betana jukaꞌ bemela nok lutuꞌuriata yee
majtan. Intok ket siꞌime jumeꞌ ka nanau machik koꞌokoakame
intok jak wanteme, emo am ineꞌetetuan.
\v 36 Aapo, jukaꞌ junamaꞌa yoemrata bichakai, am nak jiokolek.
Bweꞌituk inimeꞌe, ka alleewame amet ayukan. Intok kaabetat
eaka, kia beja sioksi jiapsan, jumeꞌ bwalam, kaabeta am
suua machiakaꞌa benasia.
\v 37 Junak intok aapo, iniat nokaka, essoi nokpo, aꞌ majtimmeu
inen jiiak:
\p ―Tua lutuꞌuriapo, juꞌu eechi, chuktanaame, juebena. Taa
jumeꞌ tekipanoame ka juebena ―ti ameu jiiak―.
\v 38 Junuen san emeꞌe, jukaꞌ echita atteakamtau bicha
nokne, junuen, tekipanoareeom, jukaꞌ echita chuktaneeme,
aman aꞌ bittuaneꞌ betchiꞌbo ―ti ameu jiiak.
\c 10
\s Juꞌu Jesus, jumeꞌ woj mamni ama wooim yeu pua
\p
\v 1 Junak intoko juꞌu Jesus, jumeꞌ woj mamni ama wooika
yeu aꞌ puꞌarimmeu chaaek. Inimeꞌe intok, jumeꞌ bebejeꞌeri,
ka tuꞌi jiapsim yeu beep betchiꞌbo, intok siꞌime ka nanau
machi koꞌokoata intok jak wanteme a am tuꞌuteneꞌ betchiꞌbo,
junaka utteꞌata amet autuak.
\p
\v 2 Inimeꞌe junameꞌe, jumeꞌ woj mamni ama woika, Krijtota
yeu puꞌarim team: juꞌu bat weeme, Simoꞌ teame, ket Peeommea
taꞌeewame. Intok inia saai, Antej teame. Intok juꞌu Jakoobo
intok ket juꞌu aapoꞌik saailawa Joan teame, jumeꞌ Sebereoꞌ
teamta uꞌusim.
\v 3 Intok juꞌu Jeriipeꞌ teame intok juꞌu Baatolomeꞌ
teame. Juꞌu Toomas intok juꞌu Mateeo, juꞌu yaꞌuraatau
bicha tomita weyemta, nau totojame. Ket senu Jakoobo,
Alpeoꞌ teamta uꞌusi. Intok juꞌu Lebeoꞌ teame. Iniꞌi
ket Tareo ti teakaꞌu.
\v 4 Ket senu Simoꞌ teame, iniꞌi jumeꞌ kananiitampo emo
teuwaamak chaꞌakaꞌu. Intok Juuras, Ijkariooteꞌ teame,
juꞌu chukula Jesujta yeu bwisekame.
\s Jesus, jumeꞌ aꞌ majtim, yee am majtaneꞌ betchiꞌbo naas am bittua
\p
\v 5 Juꞌu Jesus inimeꞌe woj mamni ama wooim naas bittuak
inen amet nesawekai:
\p ―Jumeꞌ ka jurio yoemrata joꞌaakaꞌu bicha emeꞌe ka katne.
Intok kia bwiaara Samaariaꞌ teaꞌpo joꞌarammeu juniꞌi
ka yajine.
\v 6 Ala emeꞌe Ijraꞌel yoemratau, jumeꞌe, bwaram chiktulam
benasi in eiyaaꞌummeu bicha katne.
\v 7 Achai Liojta inim bwiapo aꞌ nesauneeꞌu abe aꞌ yumaꞌapo
yee majta sakane.
\v 8 Wameꞌe koꞌokoeme am nokriaka emo am ineꞌetetuane.
Jumeꞌ kokkoarim emeꞌe juchi am jiabijtetuane. Jumeꞌ
saꞌawaka, lepraꞌ teamtae koꞌokoeme, emeꞌe am tuꞌutene.
Jumeꞌ bebejeꞌeri ka tuꞌi jiapsekame jipueme, yeu am bepriane.
Emeꞌe inikaꞌa, au yumaka, Liojta betana a enchim joaꞌuta,
kia beja aꞌ mabetri. Junuen san emeꞌe ka tomipo jita
ae joone.
\p
\v 9 ’Sawai tomita intok kia tosai tomita intok kia
kopre tomita juniꞌi, ka weiyaane.
\v 10 Intok kia jukaꞌ enchim ama nuꞌu sakaneeꞌu juniꞌi.
Supem ka wooim weiyaane. Intok kia chukula enchim bochaneeꞌum
juniꞌi. Intok kia booniata juniꞌi ka weiyaane. Bweꞌituk
juꞌu tekipanoaleeo, iniꞌi bwaꞌamta aꞌ maknaaꞌu iniau
lutuꞌuriane.
\p
\v 11 ’Senu bweꞌu joꞌarau, oo junae naapo, ili joꞌarau
emeꞌe yajako, junamaꞌa emeꞌe seenuk, enchim yoemꞌeiyaaꞌuta
aꞌ jariunee intok junama, inia joꞌapo emeꞌe tawane, enchim
ama anbaeꞌpo tajtia.
\v 12 Junamaꞌa kariu emeꞌe yajako, Liojta betana yanti
eewamta ame tana waataka am tebotuane.
\v 13 Junamaꞌa, jumeꞌ joꞌaakame tuꞌisi enchim mabetaka,
ameu aꞌ lutuꞌuriatuko, inikaꞌa Liojta betana yanti eewamtae
am tebotuane. Taa inimeꞌe ka junuen ameu aꞌ lutuꞌuriatuneeo,
emeꞌe ka inien, junae am tebotuane.
\v 14 Intok junamaꞌa emeꞌe ka mabetwako, intok kia ka
enchim am jikkajibaao, junak emeꞌe junamaꞌa karipo oo
junamaꞌa bweꞌu joꞌarapo yeu katne. Intok bempoꞌim ka
ammaꞌali aulatukaꞌuta teuwaaka, enchim wokpo jukaꞌ toꞌochiata
emeꞌe aꞌ tatakne.
\v 15 Lutuꞌuriapo nee inen emou jiia, jukaꞌ taewaita,
Liojta yee aet aꞌ yaꞌuraa bittuaneeꞌu yumako, juꞌu junamaꞌa
joꞌaakame yoemra, junuen jiokot bem emo bitneeꞌu, cheꞌa
juniꞌi machine, jumeꞌ bat naataka jum bwere joꞌaram Soroomaꞌ
teaꞌpo intok Komooraꞌ teaꞌpo joꞌaakame bepa.
\s Ka tuꞌisi yee bitwaka, yeteu suawame
\p
\v 16 ’Emeꞌe aꞌ mammatene, inepo ne enchim bwalam benasi
machika, jumun robom aneꞌu bicha ne enchim bittua. Junuen
san beja, emeꞌe, bakotta a au aꞌ suuaꞌa benasia annee.
Taa ket, jukaꞌ wokkoita, kaitau aꞌ suaꞌa benasi tuꞌisi
emo ujuꞌune.
\v 17 Emo suuanee bweꞌituk inim juꞌu yoemra, yaꞌuraatau
enchim yeu tojine. Intok jum juriom nau emo totojaꞌpo
teꞌopompo emeꞌe koꞌokosi joonaa.
\v 18 Intok ket senu yoemratau yoꞌo yaꞌarim bichapo
intok kia jumeꞌ cheꞌa siꞌimem bepa yoꞌo yaꞌarim bichapo
juniꞌi, emeꞌe yeu tojitune, enchim im nee yoꞌoreꞌ betchiꞌbo.
Junuen emeꞌe nee betana weyemta ameu aꞌ teuwaane. Intok
wameꞌe ka juriommeu juniꞌi.
\v 19 Taa junameꞌe yaꞌuraam bichapo emeꞌe yeu tojituko,
ka emeꞌe jain emo eetuane, jukaꞌ enchim teuwaaneeꞌuta
oo juꞌu enchim jiuneeꞌu betana, bweꞌituk junak junama
enchim nokneeꞌuta, ala, Liojta betana emeꞌe junaet aniatune.
\v 20 Bweꞌituk emeꞌe ka junameꞌemtunee jumeꞌ nokneeme,
ala, juꞌu aapoꞌik Lios achaita tuꞌu jiapsi emot aneme
junaꞌatunee juꞌu enchim aniaka enchim noktuaneeme.
\p
\v 21 ’Junako waate inim jiapsame, kia tua jumeꞌ amemak
werim, am suꞌatuneꞌ betchiꞌbo yeu am bwijne. Jumeꞌ intoko
achaiwaim jumeꞌ bem yoemiam bejeꞌeka katne. Jumeꞌ intoko
yoemiawaim bem yoꞌowam bejeꞌeka japtenee intok am suꞌatebone.
\v 22 Inim siꞌimekut, siꞌime enchim omtane, nemak eaka
nee betana enchim kateꞌ betchiꞌbo. Taa waꞌa, inim ket
aꞌ jiapsaꞌpo tajtia, Liojta ka koptakame, junaꞌa jiba
betchiꞌbo jinneꞌuitune.
\v 23 Jak, senu bweꞌu joꞌaraapo, ka emomak eewao, emeꞌe
omot, taꞌabwi bweꞌu joꞌarau bicha yeu sakaꞌane. Bweꞌituk
ne lutuꞌuriapo ne inen emou jiia, kee siꞌime Ijraꞌel
yoemrata jiapsaꞌabeꞌeka tana enchim kateo su, jukaꞌ inim
emo benasi yoemta aꞌabo aꞌ nottineꞌpo.
\p
\v 24 ’Kaabe juꞌu majtawame, juꞌu aꞌ majtakaꞌuta bepa
cheꞌa bepaasi eiyaatune. Intok kia juꞌu tekokame juniꞌi,
kaachin aꞌ tekowaa bepa cheꞌa eiyaatune.
\v 25 Juꞌu majtawame, juꞌu aꞌ majtakaꞌuta benasi jita
tuꞌik taꞌaaka, junaemak yanti elne. Juꞌu tekokame intok
ket, aꞌ tekowata benasi tekileu junuen yumakai, yanti
elne. Taa junuen jukaꞌ cheꞌa yoꞌota juniꞌi su, bebejeꞌeri
jiapsimmeu yoꞌowe ti aꞌ teuwaawao, jiba tua jumeꞌ aꞌ
yoemiawam cheꞌa juniꞌi junaen teuwaanaa.
\s Jabetasa alla, majaunaaꞌu
\p
\v 26 ’Junuen san ka emeꞌe jumeꞌ emo benasi inim yoemem
majjaune. Bweꞌituk kaita aayuk juꞌu ka a juꞌuneiyaawaka
jiba betchiꞌbo ka juꞌuneiyaanaame. Intok kaita aayuk
waꞌa ka juꞌuneiyaawaka joowaka, jakwoo iniꞌi ka juꞌuneiyaatuneekai.
\v 27 Jukaꞌa, tukaapo in emou teuwaakaꞌuta, emeꞌe junakaꞌa
taewapo aꞌ teuwaane. Intok ket, jukaꞌ omola emou jiba
laauti in emou teuwaarita, emeꞌe, kari jikat jaꞌabweka,
watemmeu kusisi aꞌ teuwaane.
\v 28 Inim jumeꞌ yee sussuꞌame emeꞌe ka majjaune, jumeꞌe,
jiapsita kaachin joame. Ala emeꞌe, jukaꞌ teekapo jiapsaka
inikaꞌa takaata intok kia jukaꞌ jiapsita juniꞌi, jum
taji, jiba yuu beeteꞌpo jiba betchiꞌbo am tawaanemta,
junakaꞌa emeꞌe majaune.
\p
\v 29 ’Emeꞌe juꞌunea, wepul ili tomipo, wooi ili wikitchim
am nenenkiwaꞌpo. Taa junameꞌe betana wepuꞌulaika juniꞌi
ka kia beja mukne, jukaꞌ enchim yoꞌowa Liojta ka junen
eao.
\v 30 Bweꞌituk kia jumeꞌ kobat enchim choonim juni su,
siꞌime, aapo juꞌu Lios am naꞌikiari.
\v 31 Ka emeꞌe majaune. Bweꞌituk emeꞌe juniꞌisu ket
cheꞌa juniꞌi, junameꞌe wikitchim, juebenam bepa cheꞌa
eiyaawa.
\s Wameꞌe, siꞌimem bichapo Jesukrijtota bem sualeꞌu aꞌ juꞌuneiyaa tebome
\p
\v 32 ’Siꞌimem wameꞌe, inim yoemrata bichapo, ne tana
bem kateꞌepo aꞌ teuwaaka junuen aꞌ lutuꞌuriateme, inepo
nee ket, in achai, teekau katekamta bichapo, nee betana
bem kateꞌepo junuen aꞌ lutuꞌuriatene.
\v 33 Taa wameꞌe, inim yoemrata bichapo, ka nee emo taꞌaꞌati
jiame, ineponee ket, in achai, teekau katekamta bichapo
inimeꞌe junuen ka nee betana bem kateꞌuta aꞌ lutuꞌuriatene.
\s Jesujta betchiꞌbo, ka nau eewamta auneꞌeti aꞌ jiakaꞌpo
\p
\v 34 ’Ka emeꞌe, inim jiapsammeu yanti eewamta jiba aꞌabo
nee weiyaꞌati eene. Bweꞌituk kannee inikaꞌa aꞌabo weiyaaka
yebijlaa, ala jukaꞌ emo bejeꞌewamta.
\v 35 Inen weyekai, juꞌu yoemiawai, inim aꞌ achaiwata
bejeꞌene. Juꞌu intok jamut asowai, aꞌ malawata bejeꞌene.
Juꞌu intok jaboraiwai aꞌ jamut aseꞌebwawata bejeꞌene.
\v 36 Junuen san weꞌepulaka, siꞌime jumeꞌ nau wewerika
nau joꞌaakame, naas emo bejeꞌene.
\p
\v 37 ’Waꞌa, jukaꞌ aꞌ achaiwata oo aꞌ aewata, nee bepa
cheꞌa juniꞌi aꞌ eiyaame, ka au lutuꞌuriatunee in aꞌ yoemianeꞌpo.
Intok ket, waꞌa aꞌ ou usita oo aꞌ marawata, nee bepa cheꞌa
juniꞌi aꞌ eiyaame, junaꞌa ka au lutuꞌurianee in aꞌ yoemianeꞌpo.
\v 38 Waꞌa intoko inim aꞌ jiapsaꞌuta ka nee betchiꞌbo
aꞌ suꞌu tojaka intok ka nemak eebaeme, iniꞌi ka au lutuꞌuriatune,
in aꞌ yoemianeꞌpo.
\v 39 Waꞌa, inim jiba binwa alleaka jiapsibaeme, junaꞌa,
jiba yuu aꞌ jiapsineeꞌuta aꞌ taꞌarune. Taa waꞌa, nemak
eaka aꞌ jiapsibaeꞌ betchiꞌbo, ka junuen ala iniꞌi aꞌ
jiapsineeꞌuta ka aꞌ bichakame, iniꞌi, jiba yuu aꞌ jiapsineeꞌuta
bitne.
\s Juꞌu chukula tuꞌik bitnaame
\p
\v 40 ’Juꞌu tuꞌisi enchim mabetame, nee mabetlatune.
Juꞌu intoko junuen nee tuꞌisi mabetame, wakaꞌa nee aꞌabo
bittuakamta junuen mabetlatune.
\v 41 Waꞌa intoko, jukaꞌ Liojta betana juꞌuneetuawaka
yeteu noktuawamta tuꞌisi mabetakame, junakaꞌa Liojta
betana aꞌ weyeꞌpo juꞌuneakai, iniꞌi, jiba junakaꞌa Liojta
betana yeteu noktuawamta tuꞌik mabetneeꞌuta, ale benasi
aꞌ mabetne. Waꞌa intoko jukaꞌ yoemta tuꞌik jiapsekamta
tuꞌisi mabetakame, junuen aꞌ machiakaꞌpo juꞌuneakai, iniꞌi
jiba junakaꞌa tuꞌik jiapsekamta tuꞌik mabetneeꞌuta, junale
benak mabetne.
\v 42 Intok jabetaka juniꞌi, inimeꞌe nee sualeme betana
seenuk, sejtul juniꞌi, sebe baꞌam aꞌ jiituame, junakaꞌa
junuen nemak aꞌ eaꞌ betchiꞌbo, lutuꞌuriapo iniꞌi ket
jukaꞌ au tuꞌik bitne.
\c 11
\s Joan juꞌu yee babatoowamta betana jumeꞌ yeu puꞌarim
\p
\v 1 Juꞌu Jesus junak, jumeꞌ woj mamni ama wooika aꞌ
majtim tejwaasukai intok naꞌikim am bittuakai, junamaꞌa
yeu siika. Ama bwiaraapo jumeꞌ ili bwere joꞌarammet
yee majtaka intok Liojta nok lutuꞌuriata yeteu teuwaakai.
\p
\v 2 Juꞌu intoko Joan, yee babatoowame, jum yee eꞌetawaꞌpo
katekai, jukaꞌ Jesukrijtota joaꞌuta inikaꞌa juꞌuneiyaak.
Junak intok aapo, jumeꞌ aꞌ majtim betana waatem yeu puꞌaka,
Jesujta aman am bitneꞌ betchiꞌbo, au am bittuak.
\v 3 Inimeꞌe junuen:
\p ―Jaisa empo junaꞌa juꞌu Krijto yebijneeꞌu jaꞌani, oo
te ketun senuk boꞌo bitnee jaꞌani ―ti au nattemaeꞌ betchiꞌbo.
\p
\v 4 Juꞌu Jesus inimeꞌe:
\p ―Aman emeꞌe sajaka, siꞌimeta jukaꞌ enchim inim bichaꞌuta
intok enchim jikkajaꞌuta, juꞌu Joantau teuwaane ―ti am
yoopnak―.
\v 5 Jumeꞌ ka bibichame, am bittuawaꞌpo. Jumeꞌ intok
loloꞌim rejteꞌpo. Jumeꞌ intok, saꞌawaka, lepraꞌ teamtae
koꞌokoeme, junae betana am tuttuꞌureaꞌpo. Jumeꞌ ka jikkajame
tuꞌireaka am jijikkajaꞌuta. Jumeꞌ intoko kokkokame, juchi
jijiabijtetuawaꞌpo. Jumeꞌ intoko inim jiokot aneka jiapsammeu,
Liojta betana jukaꞌ tuꞌi nok lutuꞌuriata am majtawaaꞌuta
aꞌ etejoriane.
\v 6 Intok tua alleenee waꞌa inim net jiapseka, jiba
net aꞌ yoemꞌeaꞌuta ka aꞌ taꞌarukame ―ti ameu jiiak.
\p
\v 7 Junameꞌe sakaꞌasuko juꞌu Jesus, juꞌu Joan teamta
betana juꞌu yoemratau etejo taitek:
\p ―Emeꞌe aman bweꞌu paꞌariau aneka, jitasa emeꞌe bitboka
aman sajak. Jaisa emeꞌe senu bakata jekae naas bepwamta
bitbaeka aman sajak jaꞌani.
\v 8 Ka junuentuko, jitasa emeꞌe bitboka aman sajak.
Ka emeꞌe senuk tuꞌisi ujyoisi au aꞌanaalata bitbaeka
aman sajak. Emeꞌesu juꞌunea, jumeꞌ junuen ujyoisi emo
aꞌanaarim, inimeꞌe, jumeꞌ cheꞌa siꞌimemmeu yoꞌo yaꞌarim
joꞌaakaꞌpo jiba am aneꞌepo.
\v 9 Junak su tua, jitasa emeꞌe bitboka aman sajak. Jaisa
seenuk Liojta betana juꞌuneaka yeteu nokamta jaꞌani.
Janaꞌaka. Intok inikaꞌa cheꞌa bepa jumeꞌ bat naataka
Liojta betana yeteu noktuawame bepa machilaakamta.
\v 10 Iniꞌi Joan junaꞌa, juꞌu, jum Liojta nok lutuꞌuriapo
ae betana inien jiaka jiꞌojtewakame:
\q Inepone, jukaꞌ nee betana yeteu nokneemta epat aꞌ bittuabae.
\q Junuen inikaꞌa, juꞌu yoemratau nokaka, ee beas junameꞌe,
bem emo jiapsi temaeka, enchi am mabetneꞌ betchiꞌbo.
\m
\v 11 Taa lutuꞌuriapo ne emou inen jiia, yoemrata inim
jiapsaꞌpo naateka iꞌan tajtia, juꞌu Joan yee batoꞌowamta
bepa, kaabe cheꞌa eiyaawatchika inim jiapsak. Junuentaka
juniꞌi, jum teekau, Liojta yoꞌotaka katekaꞌu, juꞌu cheꞌa
ka eiyaawatchi, inia bepa cheꞌa eiyaanaa.
\p
\v 12 ’Jukaꞌ Joan yee babatoowamta yepsak naateka, iꞌan
tajtia, Liojta inim aꞌ nesaweeꞌuta, iniꞌi tua bejeꞌewaka
ka eiyaawa. Wameꞌe intoko, tua aet emo utteꞌa jooriame,
inimeꞌe aꞌ yoꞌobaekaꞌati ea.
\v 13 Siꞌime wameꞌe bat naataka Liojta betana juꞌuneetuawaka
nokakame jiꞌojteim intok juꞌu Moiseejtukaꞌuta nesauri
jiꞌojteim, inimeꞌe, Liojta cheꞌa yoꞌotaka katekaꞌu betana
weyemtat nookak, jukaꞌ Joanta inim aꞌ yepsak tajtia.
\v 14 Emeꞌe intoko aꞌ sualbaeꞌeteko, iniꞌi Joan junaꞌa,
waꞌa, Eliaj teaka Liojta betana juꞌuneetuawaka nokaka
yebijneꞌ teame.
\v 15 Jumeꞌ aꞌ mammatebaeme aꞌ jikkajine.
\p
\v 16 ’Inikaꞌa yoemrata iꞌan jiapsamta, jitausa inepo
nee aꞌ tamachiane. Inen a tamachiatu, inimeꞌe, ili uusim
jum jita nenenkiwaꞌpo joteka, yeeweka, intok jumeꞌ bem
taꞌaaꞌummeu inen jiame bebena:
\v 17 “Kusiata itom emou kuseo juniꞌi, taa emeꞌe ka
yeꞌeka. Chukula ket, kia sioksi itom emou bwikaao juniꞌi
emeꞌe ka bwaanak.”
\v 18 Bweꞌituk jukaꞌ Joan, yee babatoowamta inim jiapsaka,
inikaꞌa ka yuꞌin aꞌ jiꞌibwaakai intok kia jukaꞌ ae naakowamta
juniꞌi, ka aꞌ jejeꞌeekai. Intok emeꞌe junakaꞌa, bebejeꞌeri
ka tuꞌi jiapsi aet aane ti jiia.
\v 19 Iniat chukula ket, juꞌu inim emo benasi yoeme yepsak
siꞌimeta a bwaꞌeekai intok kia siꞌimeta a jeꞌeekai.
Emeꞌe intok inikaꞌa, yuꞌin aꞌ jiꞌibwaka intok ae naakowamta
aꞌ jeꞌeꞌeti jiia. Ket jumeꞌ ka tuꞌi yoememmak intok
jumeꞌ yaꞌuraatau bicha tomita weyemta nau totojamtamak
aꞌ weamaꞌati jiia. Taa juꞌu suawa, Liojta betana weyeme,
iniꞌi, chukula tuꞌisi yeu aꞌ weamaꞌue, junae a juꞌuneiyaatu.
\s Jumeꞌ ili joꞌarammet jiapsaka ka nok jikkajakame
\p
\v 20 Junak intok juꞌu Jesus, wameꞌe bwere joꞌarammet,
jum aapoꞌik a jita aꞌ joaꞌuta cheꞌa buꞌuuka aꞌ yaakaꞌpo,
inimmet nokaka am sua nok tejwaa taitek, jumeꞌ ama jiapsame
ka emo am jiapsi temaekaꞌ betchiꞌbo:
\p
\v 21 ―Tua jiokot emou machine, bweꞌu joꞌara Korasin teaꞌpo
jiapsame. Tua jiokot emou machinee bweꞌu joꞌara Betsairaꞌ
teaꞌpo jiapsame. Bweꞌituk jum bwere joꞌaram Tiiroꞌ teaꞌpo
intok Siroon teaꞌpo, iniꞌi ka a jootu maisi machika, emo
nasuk yaꞌari, iniꞌi junaman yaꞌatuko, jumeꞌ junakriapo
jiapsame aꞌ bichakai, jakwoo su bem ka tuꞌik betana emo
temaisu ean. Intok chukuik atteateka intok emo napojtuaka
bem siokaꞌuta teuwaakai.
\v 22 Taa inen ne emou jiia, chukula, Liojta yee yaꞌuraa
bittuaneeo, junakaꞌa taewaita yumako, emeꞌe cheꞌa juniꞌi
jiokot aꞌ bitne, wameꞌe, joꞌaram Tiiroꞌ teaꞌpo intok Siroon
teaꞌpo jiapsakaꞌum bepa.
\v 23 Emeꞌe intoko bweꞌu joꞌara Kapernaum teaꞌpo jiapsame,
jaisa emeꞌe teekau nukisi emo cheꞌa eiyaa machia jaꞌani.
Ala emeꞌe, jumeꞌ kokkoarim yaajaꞌu koꞌom tojinaa. Bweꞌituk
jum bweꞌu joꞌara Soroomaꞌ teaꞌpo iniꞌi ka a jootu maisi
machika emo nasuk yaꞌari junaman yaꞌatuko, junaꞌa bweꞌu
joꞌara, iꞌan tajtia bweꞌu joꞌaratu ean.
\v 24 Taa inepo inen emou jiia, chukula, Liojta yee yaꞌuraa
bittuaneeo taewaita yumako, emeꞌe cheꞌa juniꞌi jiokot
aꞌ bitne, waꞌa yoemra, bwiaraa Soroomaꞌ teaꞌpo jiapsamta
bepa.
\s Neu emeꞌe kateka, jinneꞌuimtune, yum joꞌekame benasia
\p
\v 25 Junakriapo juꞌu Jesus:
\p ―Enchi ne baisaeka enchi yoꞌore, achai, teekau intok
bwiau yoꞌowe. Bweꞌituk empo inikaꞌa ee betana lutuꞌuriata,
inimeꞌe ili usim benasi, ka emo cheꞌewareme em aꞌ juꞌuneiyaatuariꞌ
betchiꞌbo, jukaꞌa, koba susuakame intok jitat juꞌuneame
betana em essokaꞌuta.
\v 26 Jeewi in yoꞌowa, bweꞌituk empo junuen aꞌ tuꞌurek.
\p
\v 27 ’Juꞌu in yoꞌowa Lios, siꞌimeta in mampo suꞌu tojiri.
Intok kaabe, jukaꞌ aꞌ uꞌusiwata tua lutuꞌuriapo aꞌ taꞌaa,
ala juꞌu aꞌ achaiwa jiba. Intok kia jukaꞌ achaiwaita
juniꞌi, kaabe tua lutuꞌuriapo aꞌ taꞌaa, ala juꞌu uꞌusiwai
jiba. Intok wameꞌe, inikaꞌa yoemiawaita aapoꞌik aꞌ taꞌaatuabaeꞌum
jiba.
\v 28 Siꞌime jumeꞌ inim, betteka emou aukamta betana
jiokot emo bichame intok jukaꞌ enchim joobaeka, ka enchim
au yumaꞌuta emou ayukame, net eaka, neu bicha waatine.
Inepo ne intok, junae betana enchim aet yeu yumaꞌatuane.
\v 29 Jukaꞌ in enchim tekil makbaeꞌuta, emeꞌe mabetne,
intok jukaꞌ lutuꞌuriata emeꞌe junuen neu aꞌ taꞌaane.
Bweꞌituk inepo ne ka seej chukti eaka ne a jita juiwa.
Intok ket, ne ka ino cheꞌeware. Intok junuen emeꞌe, jukaꞌ
jiapsi yumaꞌisi yum joꞌewamta jajamne.
\v 30 Bweꞌituk juꞌu in enchim boꞌo jooria iꞌaꞌu ka obiachika
weye. Intok junuen weyeka in enchim jiapsi iꞌaꞌu iniꞌi
ka bettesi yuum watchisi weye.
\c 12
\s Jumeꞌ Krijtota majtim, aet yum joꞌe taꞌapo tiikom am kojtakaꞌpo
\p
\v 1 Junak taꞌapo juꞌu Jesus, wajpo tiikom etchipo aman
weyen, senu aet yum joꞌe taewaituko. Jumeꞌ aꞌ majtim
tebauri eꞌeaka intok, inimeꞌe jumeꞌ tiikom moakame chuktaka,
jumeꞌ bachiam bwaꞌajaptek.
\v 2 Jumeꞌ paiseompo taꞌeewame junak, inikaꞌa bichakai,
Jesujtau:
\p ―Jumeꞌ em majtim bichaa ―ti au jiiak―. Aet yum joꞌe taewapo
tekilta, ka joo iꞌawamta jooa ―ti au jiiak.
\p
\v 3 Taa aapo intok junammeu:
\p ―Jaisa emeꞌe jum jiꞌojteipo kee aꞌ nokla jaꞌani, sejtul
weeꞌpo jukaꞌ Labiitukaꞌuta intok jumeꞌ aamak rejteme,
tebaureka jukaꞌ bem yaakaꞌuta.
\v 4 Iniꞌi jum Liojta yoꞌoriwaꞌpo, teꞌopopo kibakeka,
jumeꞌ paanim, Liojtau bicha naꞌikiarim ama jokaꞌum bwaꞌaka.
Inimeꞌe, aapoꞌik intok kia jumeꞌ aamak rejteꞌum juniꞌi,
ka bem bwaꞌaꞌeaꞌum, ala jumeꞌ teꞌopopo tekiakame jiba
ameu lutuꞌuriakan.
\v 5 Oo jaisa emeꞌe jum Moiseejtukaꞌuta nesauri jiꞌojteipo
emeꞌe kee aꞌ bicha jaꞌani, wameꞌe, jum teꞌopopo cheꞌa
yoꞌo yaꞌarim junama inimeꞌe taewaimmetchi ka bem yum
jojoꞌeeꞌuta. Intok junuentaka juniꞌi, inikaꞌa Liojta
bichapo, ka tuꞌik kaita ama aꞌ ayukaꞌpo.
\v 6 Junuen san inien ne emou jiia, iꞌan inimiꞌi, junae
teꞌopota bepa cheꞌa juniꞌi eiyaawatchika senuk aneꞌu.
\v 7 Emeꞌe, jukaꞌ Liojta nok lutuꞌuriapo inen jiꞌojteitat
kee aet juꞌunea: “Enchim yee nak jiokolineeꞌuta ne
waata, intok ka jukaꞌ bwara jissuꞌawaka nee yoꞌoribaawamta.”
Iniat emeꞌe juꞌuneꞌeaꞌateko emeꞌe jukaꞌ yoemrata, kaita
ka tuꞌik yaꞌarita kaachin ka tuꞌisi aꞌ tatawaa ean.
\v 8 Bweꞌituk juꞌu inim emo benasi yoeme, ket jiba inia
aet yum joꞌe taewait juniꞌi, jitat aꞌ nesauneeꞌut lutuꞌuriak.
\s Senu oꞌou, juꞌu wepultakana mam wakia tukaꞌu
\p
\v 9 Junako juꞌu Jesus junaman yeu sika intok ket, Liojta
yoꞌori betchiꞌbo, jumeꞌ juriom nau yaajaꞌpo, teꞌopopo
yepsak.
\v 10 Junamaꞌa intok senu jurio, mam wakiataka ama aanen.
Waate intoko jukaꞌ Jesujta, jachin juniꞌi aꞌ naꞌatejobaekai:
\p ―Jaisa tuꞌi jaꞌani, aet yum joꞌe taꞌapo, koꞌokoemta seenuk
aꞌ aniaka au aꞌ ineꞌetetuapo ―ti au nattemaek.
\p
\v 11 Juꞌu Jesus inen am yoopnak:
\p ―Jabesa emo betana, senu ili aꞌ bwalawa jum wojoꞌoku,
baꞌakaꞌpo koꞌom aꞌ wecheko, junuen aet yum joꞌe taewaituko,
ka au sika yeu aꞌ wikneeme ―ti ameu jiakai―.
\v 12 Kialiꞌikun senu inim yoemtaka, bwalata bepa cheꞌa
juniꞌi eiyaawatchi. Junuen san kaachin maachi, amet yum
joꞌe taewaimmet, senuk, jita tuꞌik aꞌ yaꞌaneeꞌu ―ti ameu
jiiak.
\p
\v 13 Junak aapo, inia yoemtau:
\p ―Em mamam rutukta ―ti au jiiak.
\p Inikaꞌa intoko, jumeꞌ aꞌ mamawam rutuktakai, junameꞌe,
jumeꞌ senum benasi tuꞌika taawak.
\v 14 Junako jumeꞌ paiseeom teame junama yeu sajaka
intok inimeꞌe junama sep jukaꞌ Jesuujta, aꞌ meꞌ betchiꞌbo
nau etejo japtek.
\s Bat naataka, Jesujta betana teuwaawaka chupakame
\p
\v 15 Junak juꞌu Jesus, inikaꞌa juꞌuneiyaaka, junamaꞌa
yeu siika. Juꞌu intoko yoemra buꞌuuka aamak yeu sajak.
Juꞌu Jesus intok siꞌime jumeꞌ koꞌokoeme emo am ineꞌetetuak.
\v 16 Intok aapo ameu ujbwanak, aapoꞌik jabetukaꞌpo, ka
bem aꞌ etejoneꞌ betchiꞌbo.
\v 17 Iniꞌi junuentuk, junuen aꞌ chupneꞌ betchiꞌbo jukaꞌ
bat naataka, Liojta betana juꞌuneetuawaka yeteu noktuawakame,
Isaꞌiaj tukaꞌuta teuwaakaꞌuta inen aꞌ jiako:
\q
\v 18 Iniꞌi junaꞌa juꞌu nee betana tekilta joame.
\q Iniꞌi juꞌu in yeu puꞌari, in nakeꞌu.
\q Intok inia betchiꞌbo tua in alleaꞌu.
\q Nee betana jukaꞌ tuꞌik jiapsita nee aet autuane.
\q Intok iniꞌi, nee betana jukaꞌ in yee yaꞌuraa bittuaneeꞌuta,
siꞌime ka nanau machi yoemratau aꞌ teuwaane.
\q
\v 19 Iniꞌi ka nok nassuane.
\q Intok kia ka chaaine.
\q Intok jum bwere joꞌarampo naj katwammet, kaabe, chaaemta
aꞌ jikkajine.
\q
\v 20 Jabeta, jak waꞌam machik juniꞌi, inikaꞌa ka yeu tawaane.
\q Intok kia jukaꞌ juꞌubwa jiba Liojta sualbaemta, junae
betana ka koꞌom aꞌ eetuane.
\q Junuen aapoꞌik inim cheꞌa yoꞌotaka intok lutuꞌuriakamtae
nesaweka, junae inim aꞌ yoꞌosuꞌpo tajtia.
\q
\v 21 Intok siꞌime juꞌu inim yoemra, bem jinneꞌuimtuneꞌ
betchiꞌbo, aapoꞌikut eaka aꞌ boꞌo bitne.
\s Jum, Jesujta, bebejeꞌeri utteꞌata aꞌ jipueꞌeti jiuwaka, aet nokwakaꞌpo
\p
\v 22 Junak intok seenu, ka bichaka intok ka a nokaka,
intok bebejeꞌerita ka tuꞌik jiapsekamta, iniꞌi, Jesujtau
tojiwak. Juꞌu Jesus, inikaꞌa au aꞌ ineꞌetetuak. Junuen
san iniꞌi, juchi bichaka intok a nookan.
\v 23 Siꞌime jumeꞌ ama aneme aꞌ suum eiyaaka intok:
\p ―Jaisa iniꞌi junaꞌa jaꞌani, juꞌu Labiitukaꞌutat yeu
katriam betana weyeka, juꞌu boꞌo bitwame ―ti jiiak.
\p
\v 24 Junak jumeꞌ paiseeom, inikaꞌa jikkajakai:
\p ―Iniꞌi oꞌou, juꞌu inimmeu yoꞌowe, Beelsebuu teamta aꞌ
utteꞌawae jiba, jumeꞌ bebejeꞌeri ka tuꞌi jiapsim yeu
beba ―ti jiian.
\p
\v 25 Inimmet juꞌu Jesus juꞌunean bem jachin emo eetuaꞌpo
intok:
\p ―Jita yoemrapo juniꞌi, junammeu juꞌu cheꞌa yoꞌoraa naꞌikimteko
intok inimeꞌe nau nassuakai, inimeꞌe emo luꞌutane. Intok
kia senu bweꞌu joꞌarapo oo joꞌapo jumeꞌ nau wewerim,
inimeꞌe nattepola, ka nau eaꞌateko, inimeꞌe ka a binwa
nau jiapsine.
\v 26 Junuen ketchia, juꞌu yoꞌo bebejeꞌeri, jukaꞌ aapoꞌik
saweꞌuta bebejeꞌerita ket yeu bebakai, iniꞌi jiba aapo
au bejeꞌeka annee. Junuen san juꞌu inikaꞌa utteꞌaka
aꞌ nesaweeꞌuta, kaachin inim binwatune.
\v 27 Emeꞌe, jumeꞌ bebejeꞌeri ka tuꞌi jiapsim, juꞌu bebejeꞌerimmeu
yoꞌowe, Beelsebuu teamta utteꞌae nee yeu am bebaꞌati
jiia. Junuentukaꞌateko, jumeꞌ emo mak eaka rejteme, inimeꞌe
ket yeu am bep betchiꞌbo, jabesa junau am yumaꞌatuari.
Junuen san jiba bempo enchim jiꞌoplamtukaꞌuta aꞌ teuwaa.
\v 28 Taa inepo ne, jumeꞌ bebejeꞌeri ka tuꞌi jiapsim,
jiba juꞌu Liojta tuꞌu jiapsie nee yeu am beba. Iniꞌi
intoko, Liojta cheꞌa yoꞌotaka inim bwiapo aꞌ nesauneeꞌu
aꞌ yumaꞌasekaꞌpo aꞌ teuwaa.
\p
\v 29 ’Junuen san, kaabe, senuk a au aniamta kariu kibakeka,
jita aꞌ uꞌaane, inikaꞌa ka cheꞌa bat aꞌ sumaꞌalatakai.
Bweꞌituk inien jiba inikaꞌa aꞌ atteawata aꞌ uꞌaane.
\p
\v 30 ’Waꞌa ka nemak eame, junaꞌa nee bejeꞌeka jiapsine.
Waꞌa intoko ka nee betchiꞌbo yoemrata nau totojame, iniꞌi
junuen, ka neu bicha am eetuane.
\p
\v 31 ’Junuen san ne inen emou jiia, jumeꞌ inim jiapsame,
siꞌime juꞌu bem ka tuꞌuwa yaꞌarit intok siꞌime juꞌu
ka tuꞌik bem teuwaarit, a bem jiokoituꞌpo. Taa inimeꞌe,
Liojta tuꞌu jiapsita bejeꞌeka, ka tuꞌik teuwaꞌateko, iniꞌi,
kaachin a amet jiokoitune.
\v 32 Intok kia jabetaka juniꞌi, jukaꞌ inim emo benasi
yoemta bejeꞌeka jita ka tuꞌik teuwaakame, jiokoitune.
Taa waꞌa, jukaꞌ Liojta tuꞌu jiapsita bejeꞌeka ka tuꞌik
teuwaakame, iniꞌi, inim jiapsakai intok kia chukula jiapsinaaꞌpo
juniꞌi, kaachin a aet jiokoitune.
\s Juꞌu juya, juꞌu aꞌ takawa betchiꞌbo a aet juꞌuneetunee
\p
\v 33 ’Senu tuꞌu yoemtukaꞌateko, junaꞌa, tuꞌik aꞌ joaꞌu
aet aune, tuꞌi juyata, tuꞌik aꞌ tatakaꞌa benasia. Senu
intok, ka tuꞌu yoemtukaꞌateko, junaꞌa, ka tuꞌik aꞌ joaꞌu
aet aune. Jukaꞌ juyata aꞌ tatakaꞌue junuen aꞌ taꞌeewaꞌa
benasia.
\v 34 Bakotchim bebena ka tuꞌi yoemra. Jiba emeꞌesu,
ka tuꞌi yoememtakai, jukaꞌ tuꞌik emeꞌe kaachin aꞌ teuwaane.
Bweꞌituk juꞌu senuk teuwaaneeꞌu, inikaꞌa aꞌ jiapsipo
aꞌ eeriwa betana weye.
\v 35 Juꞌu tuꞌi yoeme, aapoꞌik jiapsipo, juꞌu tuꞌik aet
ayukaꞌu betchiꞌbo, iniꞌi tuꞌik jiba teuwaane. Juꞌu intoko
ka tuꞌi yoeme, iniꞌi aꞌ jiapsipo, jukaꞌ ka tuꞌik jiba
aet ayukaꞌu betchiꞌbo, junuen ka tuꞌik teuwaane.
\v 36 Inepo intoko ne inen emou jiia, chukula, Liojta
yee aet yaꞌuraa bittuaneo taewaita yumako, siꞌimem, noktuawaka,
jiokot aet emo bitne, siꞌime inim juꞌu bai tiupo benaka,
kaita teuwaaka bem teuwaari betana.
\v 37 Bweꞌituk empo, juꞌu em teuwaariakaꞌu betana, junaen,
Liojta bichapo yaꞌuraa bittuanaa. Junak intok, kaita
ka tuꞌik yaꞌari benasi bitnaa, oo ka tuꞌisi eu chupne.
\s Juꞌu ka tuꞌi yoemra, ka a jootu machik machilaata bitbae
\p
\v 38 Junak intok waate, jumeꞌ paiseom betana intok jumeꞌ
Moiseejtukaꞌuta nesaurim yee majtame betana, inimeꞌe
Jesujtau inen jiiak:
\p ―Yee maj majtame, machilaata em a jita joaꞌapo amani,
itepo aꞌ bitbae ―ti au jiiak.
\p
\v 39 Jesus, inimeꞌe inen yoopnak:
\p ―Juꞌu ka tuꞌi yoemra intok ka wepulsi Liojta jiba yoꞌoreme,
Liojta a jita joaꞌuta, machilaata bitbae. Taa inimeꞌe
kaita intok naa buusti machilaata bitne, kia jukaꞌ Jonajtukaꞌuta
betana juꞌu ama ayukaꞌuta jiba.
\v 40 Bweꞌituk jukaꞌ Jonajtukaꞌuta junuen baji taꞌapo
intok baji tukaapo, bweꞌu kuchuta wajiwa aꞌ anekaꞌa benasia,
jiba junuen ket juꞌu inim emo benasi yoeme, baji taꞌapo
intok baji tukaapo, bwiata wajiwa anne.
\v 41 Jumeꞌe, bweꞌu joꞌara Ninibeꞌ teaꞌpo jiapsakaꞌum,
Liojta yee yaꞌuraa bittuaneo taewait ama anne. Junak
jukaꞌ iꞌan taewaimmet yoemrata aꞌ yaꞌuraa bittuawao,
intok junameꞌe inimeꞌe ka tuꞌisi tawaane. Bweꞌituk jumeꞌe,
bweꞌu joꞌara Ninibeꞌ teaꞌpo jiapsakaꞌum junak, jukaꞌ
Jonajtukaꞌuta, Liojta betana nokta ameu aꞌ teuwaako, inimeꞌe
ka tuꞌik betana emo temaek. Inimiꞌi intok, juꞌu Jonaj
teamta bepa cheꞌa eiyaawatchika senu aane.
\v 42 Intok ketchia, luula yejteꞌu betana senu siꞌimem
bepa yoꞌo yaꞌari jamut, ket, Liojta yee yaꞌuraa bittuaneo
taewait ama annee. Junak, jukaꞌ iꞌan taewaimmet yoemrata
aꞌ yaꞌuraa bittuawao intok, aapo inimeꞌe ka tuꞌisi tawaane.
Bweꞌituk iniꞌi jamut, aapo junamaꞌa cheꞌa juniꞌi mekka
bwiaraa betana yepsak, jukaꞌ yoꞌo yaꞌari, Salomon tukaꞌuta
ama butti aꞌ suawakaꞌuta jikkajibaekai ama yepsak. Iꞌan
intok inimiꞌi, juꞌu Salomon tukaꞌuta bepa, cheꞌa eiyaawatchika
senu aane.
\s Jukaꞌ bebejeꞌeri ka tuꞌi jiapsita jaisa aꞌ nottineeꞌu
\p
\v 43 ’Maa su, senu bebejeꞌeri ka tuꞌi jiapsi, senukut
inim yeu siiko, junaꞌa mekka anwaꞌabeꞌemu weamnee jak
aꞌ yebijneeꞌuta jaiwakai. Intok iniꞌi junuen kaita teakai,
\v 44 junak: “Jumun joꞌarau in yeu sikaꞌu ne nottibae”,
ti ee simne. Junak nottekai junakaꞌa yoemta aet yeu
aꞌ sikaꞌuta, karitau kaabeta ama aneꞌebenaka ujyoisi
yaꞌarik intok chichikrita aꞌ teune.
\v 45 Junak intok sikaa, juchi woo busanim waate bebejeꞌeri
ka tuꞌi jiapsim cheꞌa juniꞌi ae bepa mamachin aman nuꞌupane.
Junameꞌe intok siꞌime jiba junaet jiapsibaeka aet kimune.
Chukula intok iniꞌi, cheꞌa juniꞌi bat naataka bepa ka
tuꞌika tawane. Inia ka tuꞌi yoemratau ket jiba inien
yeu weene.
\s Juꞌu Jesujta ae intok jumeꞌ aꞌ sailawam
\p
\v 46 Jukaꞌ Jesujta, juꞌu yoemratau ketun aꞌ nokao su
junak jumeꞌ aꞌ sailawam intok aꞌ aewa ama yajak. Inimeꞌe
paꞌaku taawak intok bempo aamak etejobaekai.
\v 47 Senu inen aꞌ tejwaak:
\p ―Juꞌu em maala intok jumeꞌ em sailam, im paꞌaku aane,
intok bempo emak etejobae ―ti au jiakai.
\p
\v 48 Taa aapo juꞌu Jesus, juꞌu aꞌ tejwaakamtau:
\p ―Jabesa juꞌu in ae intok jabemsa junameꞌe jumeꞌ in
sailam ―ti jiiak.
\p
\v 49 Junak intok jumeꞌ aꞌ majtim naj jikkuꞌubwaka intok:
\p ―Inimeꞌe, inepo ne in ae benasi intok jumeꞌ nemak wewerim
benasi ne am eiyaa ―ti jiakai―.
\v 50 Bweꞌituk jabetaka juniꞌi, in yoꞌowa, teekau katekamta
eaꞌpo aman jiapsame, junaꞌa in saila oo in jamut waaim
intok kia in ae benasi machine ―ti au jiiak.
\c 13
\s Senu etleotat nokaka, juꞌu taꞌabwik aꞌ teuwaakaꞌu
\p
\v 1 Jiba junae taewait juꞌu Jesus junama karipo yeu
sika intok senu bweꞌu bau baꞌau mayoau yepsaka ama yejtek.
\v 2 Jum aꞌ aneꞌepo juebena yoemrata aman nau yajako,
juꞌu Jesus, senu bweꞌu kuta kanoau jaꞌamuk intok ama
yejtek. Juꞌu intoko yoemra siꞌime junaꞌa bae mayoat
taawak.
\v 3 Junak intok, aapo, jita taꞌabwiku aꞌ tamachiaka juebenak
am majtan:
\p ―Senu etreeo etbaeka aꞌ wasau yeu siika.
\v 4 Intok iniꞌi junuen, enchimuta woꞌota simekai, junaꞌa
bachia, waate boꞌot luula wattek. Jumeꞌ intok wikitchim
ama yajaka junakaꞌa bwaꞌaka.
\v 5 Waate juꞌu bachia ket tetam nasuk, ka yuꞌin bwiakaꞌpo
wattek. Intok junaꞌa bachia lauti siiwek bweꞌituk junaꞌa
bwia bepa jiba bwalkoekan.
\v 6 Taa jukaꞌ taꞌata yeu yejteko, junaꞌa choowok. Intok
iniꞌi bachia, ka mekka koꞌom aꞌ nawakaꞌ betchiꞌbo, waakek.
\v 7 Waate bachia ket, juya wichakaꞌpo wattek. Intok
iniꞌi wichakame yoꞌotuka intok junakaꞌa tiikota ka aꞌ
yoꞌotutuak.
\v 8 Taa waate juꞌu bachia, tuꞌi bwiapo wattek. Iniꞌi
intok, tuꞌika chupuk. Waate juꞌu tiiko bachia, weꞌepulaka,
mamni takaam bachiaka chupuk. Wate intoko baji takaam
bachiak. Wate intoko senu taka ama woj mamni bachiak
juꞌu tiiko.
\v 9 Emeꞌe intoko aꞌ mammatebaeꞌeteko aꞌ mammatene.
\s Jaisa betchiꞌbo aapoꞌik taꞌabwi weyemtat nokaka aꞌ teuwaakaꞌu
\p
\v 10 Junako waate jumeꞌ aꞌ majtim, juꞌu Jesujtau rukteka
intok inen au nattemaek:
\p ―Jaisaaka empo inia yoemratau, jita taꞌabwiku aꞌ tamachiaka
ameu nooka ―ti jiakai.
\p
\v 11 Aapo, inimeꞌe inen yoopnak:
\p ―Juꞌu Lios, teekau aapoꞌik cheꞌa yoꞌotaka aꞌ katekaꞌu
betana, jukaꞌ kaabeta juꞌuneiyaaꞌuta, enchim a aet juꞌuneetuala.
Taa bempo ka junuen inikaꞌa juꞌuneiyaatuawa.
\v 12 Bweꞌituk waꞌa cheꞌa aꞌ eiyaame, iniꞌi cheꞌa bepa
aꞌ juꞌuneiyaatuanaa, intok junuen yumaꞌisi aet juꞌuneene.
Taa juꞌu ka aꞌ eiyaame, iniꞌi, jukaꞌ iliikik ka jaikika
aꞌ juꞌuneiyaaꞌuta, aꞌ uꞌaatune.
\v 13 Junuen san nee jita taꞌabwiku aꞌ tammachiaka ameu
nooka. Bweꞌituk bempo, jukaꞌ in joaꞌuta, aꞌ bichaka juniꞌi,
kaita bichame benasi tatawa. Intok kia jukaꞌ in ameu
nokaꞌuta aꞌ jikkajaka juniꞌi, kaita jikkajame benasi,
ka aet juꞌuneaka tatawa.
\v 14 Junueni inimeꞌe iꞌan bem maachiakaꞌue chupia juꞌu
Liojta betana juꞌuneetuawaka nonokame Isaꞌiaj tukaꞌuta
inen aꞌ teuwaakaꞌuta:
\q Jiba tua emeꞌe aꞌ jikkajine, taa emeꞌe ka aet juꞌuneene.
\q Intok emeꞌe jiba tua aꞌ bitne, taa ka aet mammatene.
\q
\v 15 Bweꞌituk inia yoemrata jiapsi, a jitat am juꞌuneꞌeaꞌu,
namakasi aulaa.
\q Intok kia beja tua jikkaja.
\q Intok inimeꞌe, ka bibichame bebena.
\q Junuen puseka juniꞌi, kaita bitbae.
\q Intok nakaka juniꞌi, kaita jikkajibae.
\q Intok ka tua lutuꞌuriapo net juꞌuneebae.
\q Intok kia ka neu bicha waatibae juniꞌi, junuen in emo
am ineꞌetetuaneꞌ betchiꞌbo.
\p
\v 16 ’Taa tua alleenee emeꞌe, bweꞌituk emeꞌe lutuꞌuriapo
aꞌ mammateka aꞌ bicha intok tua aet juꞌuneebaeka aꞌ
jikkaja.
\v 17 Lutuꞌuriapo ne junen emou jiia, juebenaka jumeꞌ
bat naataka, Liojta betana juꞌuneetuawaka yeteu nonokame
intok jumeꞌ tuꞌik jiba joaka jiapsame, inikaꞌa, iꞌan enchim
bichaꞌuta aꞌ bitbaek taa ka aꞌ bichak. Inikaꞌa iꞌan
enchim jikkajaꞌuta intok aꞌ jikkajibaek, taa katim aꞌ
jikkajak.
\s Juꞌu Jesus, etleotat nokaka taꞌabwik aꞌ teuwaakaꞌu, machisi aꞌ teuwaa
\p
\v 18 ’Jukaꞌ echimuta woꞌotakamtat nokaka in emou teuwaakaꞌuta
jukaꞌ tua aꞌ teuwaabaeꞌuta iꞌan emeꞌe aꞌ jikkajine.
\v 19 Jumeꞌe, jukaꞌ Liojta aman teekau cheꞌa yoꞌotaka
aꞌ katekaꞌu betana jukaꞌ nok lutuꞌuriata aꞌ jikkajaka
intok ka aet juꞌuneame, inimeꞌe, jukaꞌ bachiata boꞌot
wattekamta bebena. Juꞌu bebejeꞌeri ameu yepsaka jukaꞌ
Liojta betana nok lutuꞌuriata ameu teuwaawaka bem mabetakaꞌuta,
inimeꞌe aꞌ koptatuane.
\v 20 Juꞌu bachia jum tetapo wattekame, inimeꞌe, jumeꞌe,
jukaꞌ Liojta betana nok lutuꞌuriata aꞌ jikkajaka intok
tua alleaka sep aꞌ mabetakame teuwaa.
\v 21 Taa inimeꞌe intok junuen, jukaꞌ tiikota ka tuꞌisi
yumaꞌisi aꞌ nawakaꞌa benasi machikai, ka bibinwatu. Intok
inimeꞌe, bettesi ameu aꞌ ayuko oo juꞌu Liojta nok lutuꞌuriata
betchiꞌbo jiokot bitwakai, junaet ka emo alleetuaka, aet
bem eaꞌuta taꞌarune.
\v 22 Juꞌu bachia intok, jum juya wichakaꞌpo yojtekame,
iniꞌi, jumeꞌe, jukaꞌ Liojta betana nok lutuꞌuriata aꞌ
jikkajaka, tuꞌisi aꞌ mabetakame teuwaa. Taa inimeꞌe inim
weyemtat jiapseka intok jukaꞌ inim ujyooik bem aꞌ eiyaꞌ
betchiꞌbo intok juꞌu yuꞌin bem tomipeaꞌu, am kokkoba.
Siꞌime iniꞌi, Liojta nok lutuꞌuriat bem mabetrit, ka a
aet emo juꞌuneetua. Intok jukaꞌ tuꞌik ae bem boꞌo jooriaꞌeaꞌuta,
junuen ka a am jootua.
\v 23 Taa juꞌu bachia intok, tuꞌi bwiapo yojtekame, iniꞌi
jumeꞌe, jukaꞌ Liojta betana nok lutuꞌuriata aꞌ jikkajaka,
intok aet juꞌuneaka intok tua yumaꞌisi, nat bepaasi inimeꞌe
jukaꞌ tuꞌik bem boꞌo jooriaka jiapsineeꞌuta aꞌ teuwaa.
Waate intoko, juꞌu bachia, wepuꞌulaka, mamni takaam bachiakame
bebena. Waate intok juꞌu bachia, wepuꞌulaka, baji takaam
bachiakame bebena. Wate intok juꞌu bachia, wepuꞌulaka,
senu taka ama woj mamni bachiakame bebenakai.
\s Tiikom nasuk ka tuꞌi juyat nokaka, taꞌabwik aꞌ teuwaakaꞌu
\p
\v 24 Juꞌu Jesus, juchi inikaꞌa seenuk, jita taꞌabwikut
nokaka inen jiiak:
\p ―Teekau, Liojta cheꞌa yoꞌotaka aꞌ katekaꞌa betana juꞌu
nok lutuꞌuria ket, seenuk yoemta, aꞌ waj bwiapo, tuꞌi bachiata
aꞌ echakaꞌpo benasi weye ―ti jiiak―.
\v 25 Taa senu tukaapo siꞌimem kokotcheo, seenu, juꞌu,
junakaꞌa wajta atteakamta aꞌ bejeꞌeka aneme, junamaꞌa
kibakek intok iniꞌi, tiikom nasuk juyata, ka tuꞌik echaka
siika.
\v 26 Junak, jumeꞌ tiikom yoꞌotuka intok jaibu am moao,
junaꞌa ka tuꞌi juya ket junamaꞌa tiikota nasuk yeu machiak.
\v 27 Junak intoko jumeꞌ tekilta aꞌ jooriame, junakaꞌa
wajta atteakamtau sajaka aꞌ tejwaak: “Achai, juꞌu tiiko
bachia em echakaꞌu tuꞌireakai, jaisaakai iniꞌi ka tuꞌi
juya ama yoꞌotuk”, ti au nattemaek.
\v 28 Juꞌu junakaꞌa wajta atteakame: “Senu nee bejeꞌeme
inikaꞌa yaak”, ti ameu jiiak. Junak intok wameꞌe aꞌ
saweꞌum inen aꞌ nattemaek: “Jaisa itepo, aman sajaka
jukaꞌ juyata ka tuꞌik poponnee jaꞌani”, ti jiakai.
\v 29 Taa aapo, inimmeu: “Eꞌe, bweꞌituk junuen emeꞌe
jukaꞌ juyata ka tuꞌik popon pat, wameꞌe tiikom mak nau
aꞌ poponne”, ti ameu jiiak.
\v 30 “Ala cheꞌa tuꞌinee emeꞌe ama aꞌ suꞌu tojaka junaemak
aꞌ yoꞌotuꞌ betchiꞌbo, jukaꞌ tiikota aꞌ chuktawaꞌu tajtia.
Chukula ne inepo, jumeꞌ tekipanoareeom, jukaꞌ juyata ka
tuꞌik bat bem aꞌ chuktaneꞌ betchiꞌbo aman am bittuane.
Inimeꞌe lolopola aꞌ sumaka bem aꞌ tayaꞌaneꞌ betchiꞌbo
am tejwaane. Chukula intok, bempoꞌim jukaꞌ tiiko bachiata,
jum kari junae betchiꞌbo in yaꞌaripo nau aꞌ tojineꞌ
betchiꞌbo”, ti ameu jiiak.
\s Mojtasa bachiat nokaka, taꞌabwik aꞌ teuwaakaꞌu
\p
\v 31 Juꞌu Jesus ketchia, juchi seenuk inile benaka jita
taꞌabwikut ameu nokaka:
\p ―Liojta aman teekau cheꞌa yoꞌotaka aꞌ katekaꞌa betana
juꞌu nok lutuꞌuria ket, seenuk inim yoemta, mojtaasa bachiata
aꞌ wajpo aꞌ echakaꞌpo benasi weye ―ti jiiak―.
\v 32 Iniꞌi mojtaasa bachia lutuꞌuriapo siꞌime bachiata
bepa cheꞌa ilitchi. Taa iniꞌi intok siweka, junamaꞌa
siꞌime ili juyata bepa cheꞌa bweꞌuusi yoꞌotune. Intok
junuen tua bweꞌu juyata benane. Junuen cheꞌa bweꞌuukai,
kia jumeꞌ jekapo naj kateme wikitchim aꞌ nassaꞌakariampo
aet a tosate.
\s Juꞌu reberuat nokaka, taꞌabwi weyemta aꞌ teuwaakaꞌu
\p
\v 33 Juꞌu Jesus ketchia, juchi inikaꞌa inile benaka
jita taꞌabwikut ameu nokaka am majtak:
\p ―Liojta aman teekau cheꞌa yoꞌotaka aꞌ katekaꞌa betana
juꞌu nok lutuꞌuria ket, jamutta reberuata, ainam bajisi
yeu toꞌorimmak aꞌ kuutaka junuen siꞌimek kittita aꞌ
boyo iꞌaꞌa benasi weye ―ti jiiak.
\s Inien jiba taꞌabwik teuwaawamta, aapoꞌik jaisa aꞌ sawaaꞌu
\p
\v 34 Jesus, siꞌimeta inikaꞌa juꞌu yoemratau teuwaak
junuen jita taꞌabwikut nokakai. Intok aapo kaita am
majtan, ka junuen jita taꞌabwikut nokakai.
\v 35 Iniꞌi junuen tuk, jukaꞌ bat naataka Liojta betana
juꞌuneetuawaka yeteu nonokamta aꞌ teuwaakaꞌuta aꞌ chupneꞌ
betchiꞌbo, inen aꞌ jiꞌojtekaꞌuta:
\q Jita taꞌabwikut nokaka ne yeteu nokne.
\q Achai Liojta ikaꞌa aniata juꞌunaktek naateka wakaꞌa
ka juꞌuneiyaawamta nee aꞌ teuwaane,
\m ti aꞌ jiakaꞌpo.
\s Juꞌu Jesus, jukaꞌ ka tuꞌi juya, tiikom nasuk yoꞌotukamtat nokaka aꞌ teuwaakaꞌu machisi aꞌ teuwaa
\p
\v 36 Junak intoko juꞌu Jesus, jumeꞌ ama aneme, siꞌime
sakaꞌatuasuka, aapo, kariu kibakek. Junamaꞌa jumeꞌ aꞌ
majtim aapoꞌiku rukteka intok:
\p ―Juꞌu, wajpo ka tuꞌi juyat nokaka em teuwaakaꞌuta, juꞌunakkiachisi
itou teuwaane ―ti au jiiak.
\p
\v 37 Junak intok juꞌu Jesus inimmeu:
\p ―Juꞌu, jukaꞌ tuꞌi bachiata echakame, iniꞌi jiba juꞌu
inim emo benasi yoeme.
\v 38 Juꞌu intoko waasa, iniꞌi jiba juꞌu ania teuwaa
oꞌoben. Juꞌu tuꞌi tiiko bachia, jumeꞌ Liojta yoemiam
teuwaa. Juꞌu ka tuꞌi juya bachia ket jumeꞌ bebejeꞌerita
eaꞌpo aman jiapsame teuwaa.
\v 39 Juꞌu intoko aꞌ bejeꞌeka aneka, jukaꞌ ka tuꞌi juya
bachiata echakame, jiba juꞌu bebejeꞌeri oꞌoben. Juꞌu
jichupawame intok, jukaꞌ aniata aꞌ subimneeꞌuta aꞌ teuwaa.
Jumeꞌ intok echimuta toboktaneeme, jiba jumeꞌ ankelesim
oꞌoben.
\v 40 Jukaꞌ ka tuꞌi juyata nau tojiwaka intok inikaꞌa
junuen beeteꞌpo woꞌotawaka aꞌ tayaꞌanaꞌa benasia ket
junuen machinee jukaꞌ aniata aꞌ subimneo.
\v 41 Juꞌu emo benasi yoeme inim yoꞌotaka anekai, aapo,
jumeꞌ aꞌ ankelej nesureom naj bittuanee intok inimeꞌe,
siꞌimem jumeꞌ inim Liojta bichapo, watem ka tuꞌik am
jootuame intok jumeꞌ ka tuꞌisi jiapsame, nau am tojineꞌ
betchiꞌbo.
\v 42 Inimeꞌe intok jum jiba yuu beeteu am woꞌotane.
Inimeꞌe junamaꞌa bwanaka intok jiokot annee.
\v 43 Junak intok jumeꞌe, siꞌimeku lutuꞌuriakamta joaka
jiapsame, inimeꞌe, aman bem yoꞌowa, cheꞌa yoꞌotaka aꞌ katekaꞌpo,
eiyaawatchisi, tajpaꞌala bittune. Emeꞌe intok, aet mammatebaeꞌeteko,
aꞌ jikkajine.
\s Juꞌu sawai tomit nokaka, jita taꞌabwik teuwaame
\p
\v 44 ’Teekau, Liojta cheꞌa yoꞌotaka aꞌ katekaꞌa betana
juꞌu nok lutuꞌuria, iniꞌi, seenu, waj bwiapo, yuꞌin sawai
tomita aꞌ essoitukaꞌa benasi weye. Senu intok inikaꞌa
tomita aꞌ teakai, intok aapo jiba junamaꞌa aꞌ essone.
Intok tua alleaka iniꞌi sikaa, siꞌimeta jukaꞌ aꞌ jipueꞌuta
nenkinee intok junae tomie junakaꞌa waj bwiata aꞌ jinune.
\s Juꞌu ujyooi teta, bejeꞌeka, pejlaꞌ teamtat nokaka taꞌabwik aꞌ teuwaakaꞌu
\p
\v 45 ’Ketchia juꞌu Liojta cheꞌa yoꞌotaka aꞌ katekaꞌa
betana juꞌu nok lutuꞌuria, seenuk, ujyooi bawepo tetam,
bejeꞌeme, pejlam teame jaiwaka aꞌ jijinneꞌu benasi weye.
\v 46 Iniꞌi intok seenuk, tua bejeꞌemta teakai, sikaa,
siꞌimeta jukaꞌ aꞌ jipueꞌuta nenkinee intok aapo, junae
tomie, junakaꞌa pejlata bejeꞌemta aꞌ jinune.
\s Juꞌu, jiteꞌimmet nokaka, jita taꞌabwik teuwaakaꞌu
\p
\v 47 ’Intok ketchia juꞌu Liojta cheꞌa yoꞌotaka aꞌ katekaꞌa
betana juꞌu nok lutuꞌuria, jiteꞌim, baweu am jimmaawaka
intok inimeꞌe, siꞌime ka nanau machi kuchum aꞌ nuꞌukaꞌa
benasi weye.
\v 48 Junak jumeꞌ jiteꞌim tapunako, jumeꞌ kuchureeom,
jum mayoau yeu am tojine. Inimeꞌe intok, junamaꞌa joteka
yeu am puꞌaneekai, bempo jumeꞌ tuttuꞌim, jum bweꞌu warimpo
am nuꞌunee intok jumeꞌ ka tuttuꞌim mekka woꞌotane.
\v 49 Junuen machine, inikaꞌa aniata luꞌuteo. Jumeꞌ ankelesim
yeu katnee junuen, jumeꞌ tuꞌisi tawalame betana, jumeꞌ
ka tuꞌisi aulame am naꞌikimteneꞌ betchiꞌbo.
\v 50 Intok jumeꞌ ka tuꞌisi aulame, jum taji jiba yuu
beeteꞌpo am woꞌotane. Junamaꞌa inimeꞌe bwannee intok
koꞌokoleka emo tam kumne.
\s Beemelataka intok momoerataka, juꞌu bejeꞌeka atteari
\p
\v 51 Junak intok juꞌu Jesus:
\p ―Jaisa emeꞌe iniat siꞌimekut juꞌunea jaꞌani ―ti ameu
nattemaek.
\p Bempo intoko:
\p ―Jeewi achai ―ti jiiak.
\p
\v 52 Junak intok aapo, inimmeu:
\p ―Inim seenu, juꞌu Moiseejtukaꞌuta betana nesaurim yee
majtame, iniꞌi, Liojta cheꞌa yoꞌotaka aꞌ katekaꞌa betana
jukaꞌ nok lutuꞌuriata aꞌ sualeka au aꞌ majtasukai, aapo,
seenu, yuꞌin jita bejeꞌemta atteakamta benasia tawane.
Inikaꞌa, jukaꞌ tuttuꞌik aꞌ atteawa betana, jukaꞌ beemelata
intok ka beemelata a yeu aꞌ puaꞌa benasi maachi.
\s Jesus, ili joꞌaraa, Nasaret teaꞌpo aane
\p
\v 53 Junak juꞌu Jesus, inimeꞌe jaikika jita taꞌabwikut
aꞌ tammachiaka yee majtasuka, ama yeu sikaa,
\v 54 intok jum, tua aman aꞌ bwiaarau yepsak. Junamaꞌa
aapo, jum juriom nau yaajaꞌpo yee majta taitek. Juꞌu
intoko junamaꞌa yoemra aꞌ uttiak intok:
\p ―Jaksa iniꞌi oꞌou inikaꞌa suawata aꞌ taꞌaak. Jukaꞌ
intok, ka a jootu maisi machik, jaisa iniꞌi aꞌ jooa ―ti
jiiak―.
\v 55 Bweꞌituk iniꞌi junaꞌa, juꞌu kutae jita joamta uꞌusi.
Juꞌu intoko aꞌ malawa, Mariaꞌ tea. Jumeꞌ Jakooboꞌ teame,
juꞌu Joseeꞌ teame, juꞌu Siimoꞌ teame intok ket juꞌu Juuraj
teame, inimeꞌe aꞌ saaek.
\v 56 Jumeꞌ intoko aꞌ jaamut waaim ket inim ito nasuku
joꞌaak. Junuen san, jaksa aapo inikaꞌa siꞌimeta taꞌaak
―ti jiiak.
\p
\v 57 Inia betchiꞌbo san, inimeꞌe, kaitat aꞌ jikkajibaek.
Taa juꞌu Jesus inimmeu:
\p ―Jukaꞌa, Liojta betana chukula yeu weenemtat juꞌuneetuawaka
yeteu nokame, siꞌime tuꞌisi aꞌ eiyaaka aꞌ bitne. Taa
inikaꞌa, tua jum aꞌ bwiaraawapo joomem betana intok jumeꞌ
aꞌ joꞌapo aamak werim betana juniꞌi, ka junuen eiyaatune
―ti jiiak.
\p
\v 58 Intok aapo, junamaꞌa ka jaikik jukaꞌ a jita aꞌ
joaꞌuta ama yaak. Bweꞌituk bempo junuen ka aꞌ sualekai.
\c 14
\s Joan, yee babatoowamta, aꞌ meꞌewakaꞌpo
\p
\v 1 Junakriapo taewaimmet juꞌu Eroorej teame, bwiaraa
Kalileaꞌ teaꞌpo yoꞌo yaꞌatukaꞌu, Jesujta betana, iniꞌi
etejoriawak.
\v 2 Aapo intok, jumeꞌ ama tekiaka, aamak anemmeu:
\p ―Iniꞌi jiba juꞌu Joan, yee batoꞌowaame tukaꞌu. Mukiataka
jiabijtela. Kialiꞌikun junuen ka a jootu maisi machik
aꞌ jooneꞌpo au yumaꞌatualaa ―ti jiiak.
\p
\v 3 Iniꞌi Eroorej teame, bat naataka jukaꞌ Joanta bwij
teboka intok sumaꞌita, yee eꞌetaꞌawaꞌu aꞌ toji tebolatakai.
Inikaꞌa yaak, jamut Eroriaj teaka, bat naataka aꞌ saila,
Jeriipeꞌ teamta jubisukaꞌu betchiꞌbo.
\v 4 Juꞌu Joantukaꞌu, juꞌu Eroorejtau inen jiulatukan:
\p ―Ka eu lutuꞌuria em aꞌ jubekaꞌa benasi aꞌ jipuꞌuneꞌpo.
\p
\v 5 Juꞌu Eroores inikaꞌa Joanta aꞌ meꞌe tebobaek taa
jukaꞌ yoemrata aꞌ majjaen bweꞌituk siꞌime, jukaꞌ Joanta,
Liojta betana juꞌuneetuawaka yeteu aꞌ nokaꞌapo junuen
aꞌ sualen.
\v 6 Taa jum, jukaꞌ Eroorejta wasuktiam yumaꞌariaka aꞌ
pajkoꞌpo, juꞌu, junae jamut Eroriaj teamta jamut asoa,
aman nunurim bichapo anwaꞌpo aꞌ yeꞌeko, junakaꞌa, juꞌu
Eroores tua aꞌ musaꞌulek.
\v 7 Junuen aapo, iniat ka yumako, ka tuꞌik au chupneeꞌu
teuwaaka, jita juniꞌi au aꞌ aꞌawakaꞌuta, aapo tua au aꞌ
makneꞌeti jiaka nokakan.
\v 8 Junako iniꞌi beme jamut, aꞌ malawa betana bat inen
tejwaatakai, juꞌu Eroorejtau:
\p ―Puꞌatopo, jukaꞌ yee batoꞌowaame Joanta koba inimiꞌi
nee makne ―ti au jiiak.
\p
\v 9 Iniꞌi, jukaꞌ junamaꞌa cheꞌa yoꞌota Eroorejta, ka
aꞌ alleetuak. Taa aapo, iniꞌi, tua aet aꞌ yumaꞌaneeꞌuta
aꞌ teuwaalatukaꞌ betchiꞌbo, intok jumeꞌ junaman nunurim
aꞌ jikkajilatukaꞌ betchiꞌbo, aꞌ maknaꞌ betchiꞌbo nesawek.
\v 10 Junuen san jukaꞌ Joanta aman aꞌ etaꞌitukaꞌpo, aꞌ
koba chuktanaꞌ betchiꞌbo aet nesawek.
\v 11 Chukula iniꞌi koba, puꞌatopo aman tojiwak intok
juꞌu usi beme aꞌ makwaka, intok aapo aꞌ malabeu aꞌ tojak.
\p
\v 12 Junak intok jumeꞌ Joantukaꞌuta aꞌ majtim ama yajaka,
inimeꞌe intok jukaꞌ takaata nuk sajaka intok inikaꞌa
maꞌak. Chukula inimeꞌe sajaka intok Jesujta tejwaak.
\s Juꞌu Jesus, mamni miil ama aneme yoemrata jiꞌibwatua
\p
\v 13 Junak juꞌu Jesus inikaꞌa juꞌuneiyaakai, jum aꞌ
aneꞌepo, senu bweꞌu kuta kanoapo, aapola, omot kaabeta
aneꞌu bicha yeu siika. Taa juꞌu yoemra aꞌ juꞌuneiyaakai,
intok iniꞌi, jumeꞌ bwere joꞌaram betana yeu sajak, junuen
bwiat aet chaꞌaka kat betchiꞌbo.
\v 14 Jukaꞌ Jesujta junama koꞌom cheptekai, yoemrata
juebenak ama anemta bichak. Intok inimeꞌe, am nak jiokolek.
Intok jumeꞌ koꞌokoeme, bem weiyaaꞌum, aapo emo am ineꞌetetuak.
\v 15 Junak junamaꞌa jaibu ka machiseo, jumeꞌ Jesujta
majtim au rukteka intok:
\p ―Jaibu tua kupte intok inim kaabe joꞌaak. Im aneme
am kat saune, inimeꞌe jumun ili joꞌarammeu sajaka intok
bem bwaꞌaneeꞌuta bem jinuneꞌ betchiꞌbo ―ti au jiiak.
\p
\v 16 Juꞌu Jesus:
\p ―Ka utteꞌa bem sakaꞌaneeꞌu. Emeꞌe am jiꞌibwatuane ―ti
ameu jiiak.
\p
\v 17 Bempo intok:
\p ―Kaita te im jipue, mamni paanim intok wooi kuchum jiba
―ti au jiiak.
\p
\v 18 Inimmeu Jesus:
\p ―Aꞌabo em neu am toja ―ti ameu jiiak.
\p
\v 19 Junak intok aapo, jukaꞌ yoemrata, bajpo am joote
saek intok chukula jumeꞌ mamni paanim intok jumeꞌ wooi
kuchum am nuꞌuka, jikau bitchuka, Liojta aꞌ baisaeka am
rebekta taitek. Jumeꞌ aꞌ majtaꞌummeu am bwisek. Inimeꞌe
intok junae yoemratat am naꞌikimtek.
\v 20 Siꞌime junameꞌe jiꞌibwak intok yumaꞌisi jatteaka
taawak. Intok chukula, woj mamni ama woika bwere waarim
tapunak, jumeꞌ ama yeu beꞌakammea.
\v 21 Junamaꞌa jumeꞌ jiꞌibwakame, oꞌouraa, mamni miil
tukan, ketun jumeꞌ jaamuchim intok jumeꞌ illitchim ka
naꞌikiatakai.
\s Jukaꞌ Jesujta, jum baꞌa bepa aꞌ weamakaꞌpo
\p
\v 22 Cheꞌa chukula intok juꞌu Jesus, jumeꞌ aꞌ majtim,
jum kuta kanoapo am jaꞌamutuak, bau baꞌat sajaka, aapat
waitana bem yaajineꞌ betchiꞌbo, aapoꞌik ketun jukaꞌ yoemrata
aꞌ sakaꞌatuao.
\v 23 Inimeꞌe am sakaꞌatuasukai, aapo juꞌu Jesus, ili
kawiu jikau siika, junamaꞌa aapola, Liojtau bicha nokbaekai.
Tukaariau yumakai juꞌu Jesus aapola junamaꞌa aanen.
\v 24 Jukaꞌ bweꞌu kuta kanoata ket bau baꞌa nasukun
aꞌ weyeo, jumeꞌ baꞌa biaktiam, jukaꞌ kuta kanoata naas
beban. Juꞌu su jeeka am nankika weyen.
\v 25 Jaibu abe matchuu iniꞌi Jesus ameu ruktek, baꞌa
bepa weyekai.
\v 26 Intok junako jumeꞌ majtim, aapoꞌik baꞌa bepa weyemta
bichakai, womtek. Intok majjaeka:
\p ―Iniꞌi, tukaapo yee wom womtame ―ti chaaen.
\p
\v 27 Taa juꞌu Jesus inimmeu nokaka:
\p ―Kateꞌem jain ea, ineponee junaꞌa juꞌu im aneme. Kateꞌem
majjae ―ti ameu jiiak.
\p
\v 28 Junak juꞌu Peeo intok au nookak:
\p ―Achai, empo tua junaꞌatuko, baꞌa bepa weyeka em aneꞌu
nee yebijtuaꞌe ―ti au jiiak.
\p
\v 29 Juꞌu Jesus intok:
\p ―Aꞌabo neu bicha weyema ―ti au jiiak.
\p Junak san juꞌu Peeo jum kuta kanoapo koꞌom chepteka,
intok baꞌa bepa wee taitek junuen Jesujta aꞌ aneꞌu au
yebijbaekai.
\v 30 Taa aapo, jukaꞌ jekata utteꞌakamta mammatekai, majjaek
intok koꞌom kibak taitekai:
\p ―Nee jinneꞌuꞌe, achai ―ti chaaen.
\p
\v 31 Junamaꞌa sep juꞌu Jesus, mampo aꞌ bwiseka intok:
\p ―Tua empo ka yumaꞌisi a Liojtat yoem ea. Jaisaaka empo
ka net yoem eak ―ti au jiiak.
\p
\v 32 Bempoꞌim intok jum bem kateꞌepo jaꞌamuko, chaꞌatuk
juꞌu jeeka.
\v 33 Junako jumeꞌ kuta kanoapo kateme, Jesujtau tonommea
japteka:
\p ―Tua lutuꞌuriapo, empo Liojta betana yoemiari ―ti au
jiiak.
\s Juꞌu Jesus, jum Jenesaret teaꞌpo jumeꞌ koꞌokoeme emo am ineꞌetetua
\p
\v 34 Bempo junae bweꞌu bau baꞌat waitana sajaka, intok
bwiau Jenesaret teaꞌawi yeu yajak.
\v 35 Junak juꞌu yoemra, junamaꞌa joꞌaakame, jukaꞌ Jesujta
tataꞌaakai, inimeꞌe, junamaꞌa bwiaraapo siꞌimekut joꞌarammeu
bicha emo naas tejwaa japtek. Intok jumeꞌ koꞌokoeme
siꞌime jum aapoꞌik aneꞌu au tojiwak.
\v 36 Junameꞌe intok au ujbwanan, aapoꞌikut, kia aꞌ tajoꞌori
mayoat juniꞌi, bem tajtineꞌ betchiꞌbo. Intok siꞌime jumeꞌ
aet mamtekame, emo ineꞌetek.
\c 15
\s Juꞌu inim senuk, ka tuꞌisi aꞌ tatawaame
\p
\v 1 Junak intoko, waate jumeꞌ paiseom teame intok jumeꞌ
Moiseejtukaꞌuta betana nesaurim yee majtame, Jesujtau
ruktek. Inimeꞌe, bweꞌu joꞌara Jerusalen teaꞌa betana
ama yajilamtakai, intok inimeꞌe inen au nattemaek:
\p
\v 2 ―Jaisaaka jumeꞌ em majtim, wakaꞌa bat naataka itom
yoꞌowasukaꞌum betana taꞌeewaka joowamta ka junuen aꞌ
boꞌo jooria. Bweꞌituk inimeꞌe, emo tuꞌutewakai, kee jiꞌibwakai,
mam bajimawamta ka aꞌ jooa.
\p
\v 3 Taa juꞌu Jesus inimmeu nattemaek:
\p ―Jaisaakai ket emeꞌe, jukaꞌ Liojta nesaurita ka aꞌ jooa,
junuen jukaꞌ inim enchim taꞌaaka au joiwalaaꞌuta enchim
aꞌ joobaeꞌ betchiꞌbo.
\v 4 Bweꞌituk juꞌu Lios inen aꞌ nesawek: “Jukaꞌ em
achaita intok em malata yoꞌoreka am aniane. Intok ket,
juꞌu, aꞌ achaiwata oo aꞌ aewata, ka tuꞌik ameu auneꞌeti
jiaka ka tuꞌisi ameu nokame, iniꞌi meꞌetune.”
\v 5 Taa emeꞌe intok inen jiia: “Seenuk, aꞌ achaibeu
oo aꞌ aebeu: Kannee a enchi ania, bweꞌituk siꞌimeta jukaꞌ
in jipueꞌuta, Liojtau bicha nee aꞌ naꞌikiala, ti aꞌ jiuneꞌeti
jiia,
\v 6 intok jabeta juniꞌi, a junuen jiamta, inikaꞌa, jukaꞌ
aꞌ achaiwata oo aꞌ aewata ka aꞌ aniane”, ti jiia emeꞌe.
Junuen san emeꞌe jukaꞌ Liojta nesauri, tua kaita aꞌ teuwaꞌa
benasi aꞌ tawaalam, junuen jukaꞌ inim enchim taꞌaaka,
au joiwalaaꞌuta, junakaꞌa enchim joobaeꞌ betchiꞌbo.
\v 7 Ka tuꞌi yoememtaka emo tuꞌu joame, tuꞌisi jiiak
waꞌa bat naataka Liojta betana juꞌuneetuawaka yeteu
nonokame, Isaꞌiajtukaꞌu, emot nokaka, junak inen aꞌ jiꞌojtekai:
\q
\v 8 Iniꞌi yoemra nee emo yoꞌoreꞌeti jiaka, aꞌ teuwaa.
\q Taa bem jiapsim ka neu bicha waateka juneꞌela.
\q
\v 9 Kaitaꞌpo taawa bem nau eaka nee yoꞌoreeꞌu.
\q Bweꞌituk juꞌu bem yee majtaꞌu, wepulsi inim watem betana
nesau teuwaari ausuꞌli.
\p
\v 10 Junak intoko juꞌu yoemratau ama anemtau chaaek:
\p ―Aet mammateka nee aet jikkajine ―ti ameu jiiak―.
\v 11 Juꞌu senuk bwaꞌaneeꞌu, ka iniꞌi senuk ka tuꞌisi
tawaane. Ala juꞌu senuk teuwaaneeꞌu aet yeu weyeme su,
junuen Liojta bichapo ka tuꞌisi aꞌ tatawaa ―ti ameu jiiakai.
\p
\v 12 Junak intoko jumeꞌ aꞌ majtim Jesujtau ruktekan
intok:
\p ―Jaisa empo jumeꞌ paiseom teame empo mammatek jaꞌani.
Em teuwaakaꞌuta jikkajaka ka bem emo alleetuakaꞌpo ―ti
au jiiak.
\p
\v 13 Taa aapo, essoi nokpo inen am yoopnak:
\p ―Juꞌu juya, jitataka juniꞌi, jukaꞌ in achai, teekau katekamta
ka aꞌ echiako, chikti nawammak popontune ―ti jiakai―.
\v 14 Kia beja em am bicha. Bweꞌituk inimeꞌe, ka bibichaka,
watem ka bibichame weiyaame benasi maachi. Intok seenuk
ka bichaka, senuk ket ka bichamta weiyaꞌateko, jak juniꞌi,
wojoꞌoku a nau koꞌom wattine.
\p
\v 15 Junak intok juꞌu Peeo, juꞌu Jesujtau:
\p ―Inikaꞌa em taꞌabwikut nokaka em teuwaakaꞌuta, juꞌunakkiachisia
itou aꞌ teuwaane ―ti au jiiak.
\p
\v 16 Juꞌu Jesus inimmeu:
\p ―Jaisa emeꞌe ket ka aꞌ mammate jaꞌani ―ti jiiak―.
\v 17 Jaisa emeꞌe ka aet juꞌunea jaꞌani, siꞌimeta jukaꞌ
senuk bwaꞌaneeꞌuta, toꞌonau bicha aꞌ weyeꞌpo, chukula
intok ket, inikaꞌa, takaapo yeu aꞌ weeneeꞌuta.
\v 18 Taa juꞌu, senuk teuwaaneeꞌu aet yeu weeneme, jiapsiu
yeu weye, intok iniꞌi junaꞌa juꞌu, ka tuꞌisi aꞌ tatawaame.
\v 19 Bweꞌituk jiapsi betana inen juꞌu ka nanau machika
ka tuꞌi eeri yeu weama, yee suꞌapeewame, jamutta ka aꞌ
jubeka juniꞌi, aamak emo tuꞌuriwame oo juꞌu siꞌime tiusi
machika ka tuꞌik joowame. Jita etbwawame. Juꞌu aa nokiꞌichia
intoko ka lutuꞌuriata yetet nok sasakawame, Liojta bejeꞌeka,
ka tuꞌik teuwaawame.
\v 20 Iniꞌi weyeme junaꞌa junuen juꞌu senuk ka tuꞌisi
tatawaame. Taa juꞌu, kee jiꞌibwaka, emo teꞌochiaka mam
bajimawamta ka aꞌ joowame, ka iniꞌi junaꞌa, juꞌu senuk
ka tuꞌisi tatawaame.
\s Jamut, ka jurio yoemtaka, Jesujta sualekame
\p
\v 21 Junamaꞌa yeu sikaa, juꞌu Jesus bwiaara Tiiroꞌoteaꞌu
intok Siron teaꞌu bicha siika.
\v 22 Intok senu jamut, bwiaraa Kananeaꞌ teaꞌpo jometa,
iniꞌi junamaꞌa bwiaraa joꞌaaka, Jesujtau yepsak:
\p ―In yoꞌowa, Labiitukaꞌutat yeu simria, nee jiokoleꞌe
―ti au chaaek―. Bweꞌituk juꞌu in jamut asoa, bebejeꞌeri
ka tuꞌi jiapsi aet aane intok tua jiokot maisi au bicha
―ti au jiakai.
\p
\v 23 Taa juꞌu Jesus inikaꞌa kaita aꞌ yoopnak. Junak
intok jumeꞌ aꞌ majtim au yajaka intok inen au ujbwanak:
\p ―Aꞌ simneꞌ betchiꞌbo au nooka achai. Bweꞌituk itot
chaꞌaka weyeka, jiba chai sime ―ti au jiakai.
\p
\v 24 Junak intok juꞌu Jesus, juꞌu jamuttau:
\p ―Juꞌu Lios, jumeꞌ bwalam chiktulame bebenammeu Ijraꞌel
yoemratau jiba nee bittuari ―ti au jiiak.
\p
\v 25 Taa juꞌu jamut au rukteka intok au tonommea kikteka:
\p ―In yoꞌowa, nee aniaꞌe ―ti au jiiak.
\p
\v 26 Juꞌu Jesus intok:
\p ―Ka tuꞌine, jumeꞌ paanim usim bwaaꞌeaꞌum, am uꞌaaka intok
jumeꞌ chuꞌum am mikpo ―ti au jiiak.
\p
\v 27 Taa junuentaka juniꞌi, aapo juꞌu jamut:
\p ―Jeewi in yoꞌowa, taa kia jumeꞌ chuꞌum juniꞌi, bem teekom
jiꞌibwaaꞌpo, jumeꞌ reebeim koꞌom watteme bwabwaꞌee ―ti
au jiiak.
\p
\v 28 Junak intok juꞌu Jesus, iniau:
\p ―Jeewi, tua empo Liojta a suale, em eaꞌpo aman eu chupne
―ti au jiiak.
\p Intok jiba junama naateka juꞌu aꞌ jamut asoawa, yumaꞌisi
au ineꞌetek.
\s Juꞌu Jesus, juebena koꞌokoeme emo am ineꞌetetua
\p
\v 29 Juꞌu Jesus junamaꞌa yeu sika intok Kalileaꞌ teaꞌpo,
bweꞌu bau baꞌa bwikola weyen. Chukula ili kawiu jikau
sikaa, intok junamaꞌa yejtek.
\v 30 Yoemra, juebenaka jum aꞌ aneꞌepo au yajak. Intok
inimeꞌe, jumeꞌ ka rejteme, jumeꞌ ka bibichame, jumeꞌ ka
nokame, jumeꞌ ka emo mam yekame intok waate juebenam
koꞌokoeme amemak weiyaakai, inimeꞌe juꞌu Jesujta bichapo
nau tojiwak. Aapo intoko emo am ineꞌetetuak.
\v 31 Junuen san beja juꞌu ama aneme yoemra aꞌ uttiaka
aꞌ suum eiyaak. Jumeꞌ ka a nokame, noktuawame, jumeꞌ mam
loloꞌim tuꞌureame intok jumeꞌ loloꞌim am rejteꞌepo intok
jumeꞌ ka bibichame am bittuawame, inimeꞌe bichakai. Intok
jukaꞌ bem yoꞌowata, Ijraꞌel tukaꞌuta aꞌ achai Liojta
aꞌ yoꞌori japtek.
\s Juꞌu Jesus, naiki miil ama aneme yoemrata jiꞌibwatua
\p
\v 32 Junak intoko juꞌu Jesus, jumeꞌ aꞌ majtimmeu chaaeka
intok:
\p ―Inikaꞌa yoemrata ne tuꞌisi jiokole bweꞌituk jaibu
baji taꞌapo inim nemak aane. Intok inimeꞌe bem bwaꞌaneeꞌuta
kaita nunuꞌubwa. Kanne junuen, ka jiꞌibwakame, bem joꞌau
bicha am sakaꞌatuabae, junuen ka inimeꞌe jum boꞌot bem
tebae wattineꞌ betchiꞌbo ―ti ameu jiiak.
\p
\v 33 Jumeꞌ aꞌ majtim junak:
\p ―Jaksa itepo, siꞌime inia yoemratau yumaꞌik bwaꞌawamta
nuꞌunee inimiꞌi kaabeta joꞌaakaꞌpo ―ti au nattemaek.
\p
\v 34 Juꞌu Jesus inimmeu:
\p ―Jaiki paanimsa emeꞌe nunuꞌubwa ―ti ameu nattemaek.
\p Bempo intok:
\p ―Woo busani, intok wate ili kuchum ―ti jiaka aꞌ yoopnak.
\p
\v 35 Junak aapo, jukaꞌ yoemrata ama anemta, bwiapo am
joteꞌesaek.
\v 36 Jumeꞌ woo busan paanim intok jumeꞌ kuchum am nuꞌuka,
intok Liojta aꞌ baisaeꞌuta teuwaak. Chukula am rebektaka
intok jumeꞌ aꞌ majtimmeu bicha am bwisek. Inimeꞌe intoko
juꞌu ama yoemratat am naꞌikimtek.
\v 37 Siꞌime inimeꞌe jiꞌibwak intok yumaꞌisi jat teaka
taawak. Chukula ketun jumeꞌ reebeim yeu beꞌeekammea
woo busan waarim tapuniawak.
\v 38 Junamaꞌa jiꞌibwakame, juꞌu oꞌouraa, naiki miil tukan.
Ketun jumeꞌ jaamuchim intok jumeꞌ illitchim ka naꞌikiatakai.
\v 39 Chukula juꞌu Jesus jukaꞌ yoemrata sakaꞌatuako
aapo kuta kanoau jaꞌamuka intok jum bwiaraa Maklaalaꞌ
teaꞌu bicha siika.
\c 16
\s Jumeꞌ paiseeom teame intok jumeꞌ saruseeom teame, ka a jootu machik machilaata bitbae
\p
\v 1 Jumeꞌ paiseom teame intok jumeꞌ saauseeom teame,
Jesujta bitbaeka au noitek. Intok junuen aapoꞌik jitat
aꞌ jiꞌoptuabaekai, teeka betana machilaata, a jita aꞌ
joaꞌuta am bittuasaek.
\v 2 Taa aapo inimeꞌe inen yoopnak:
\p ―Kupteo, emeꞌe: “Iꞌan tuꞌibae jumeꞌ taewaim, bweꞌituk
sikiisi chaꞌaka juꞌu ania”, ti emeꞌe jijia.
\v 3 Ketwoo tana intok emeꞌe: “Iꞌan ka tuꞌibae jumeꞌ
taewaim, bweꞌituk juꞌu ania sikii intok naamuk”, ti emeꞌe
jijia. Ka tuꞌi yoememtaka emo tuꞌu joame, emeꞌe jukaꞌ
aniata juꞌu aꞌ machiakaꞌue taewaim juꞌuneꞌeiyaa. Taa
emeꞌe iꞌan taewaim betana jukaꞌ machilaata aꞌ teuwaaꞌut
emeꞌe ka a aet juꞌunea.
\v 4 Iniꞌi ka tuꞌi yoemra intok ka wepulsi Liojta yoꞌoreme
senu machilaata, Liojta a jita joaꞌuta bitbae. Taa kaita
intok bittuanaa, kia jukaꞌ Jonajtukaꞌuta jukaꞌ au yeu
aꞌ sikaꞌu benak machilaata jiba bittuanaa ―ti ameu jiiak.
\p Intok inimeꞌe ama suꞌu tojaka, siika.
\s Reberuata benaka, jumeꞌ paiseom jitasa yee majtaꞌu
\p
\v 5 Junak jumeꞌ aꞌ majtim, juꞌu bweꞌu bau baꞌata beas
yajaka, paanim koptalamtukan.
\v 6 Junak intok juꞌu Jesus:
\p ―Emeꞌe aꞌ mammatenee jumeꞌ paiseom intok jumeꞌ saauseeom
teame juꞌu reberuuata benaka, ka lutuꞌuriata bem yee
majtaꞌu betana emo suuakai ―ti ameu jiiak.
\p
\v 7 Jumeꞌ aꞌ majtim:
\p ―Ka paanim itom nuꞌupakaꞌ betchiꞌbo aapo junuen jiia
―ti naas nau jiu japtek.
\p
\v 8 Juꞌu Jesus amet juꞌuneꞌeaka intok:
\p ―Jaisaaka emeꞌe paanim ka emo nuꞌupak ti jiia ―ti ameu
jiiak―. Tua em ka yumaꞌisi Liojtat yoem ea ―ti ameu jiiak―.
\v 9 Jaisa emeꞌe, iꞌan tajtia kee juꞌunea intok ka au
waate jaꞌani, jumeꞌ mamni paanim, jumeꞌ mamni miil yoemem
in amet naꞌikimtekaꞌummewi intok jaiki bwere warim, jumeꞌ
yeu beꞌekame tapuniawakai.
\v 10 Intok jaisa emeꞌe kia ka au waate jaꞌani, jumeꞌ
woo busan paanim betana, jumeꞌ naiki miil yoememmet in
naꞌikimtekaꞌummewi juniꞌi, intok jaiki bwere warim emeꞌe
toboktak.
\v 11 Junuen, jaisaaka emeꞌe ka aet juꞌuneak, ka paanimmet
in emou nokaꞌapo, jumeꞌ paiseom betana intok saauseeom
teame betana enchim emo suua saeka intok juꞌu reberuuata
benasi machik betana, nee emou nokao ―ti ameu jiiak.
\p
\v 12 Junak beja inimeꞌe aet juꞌuneak, Jesujta ka wameꞌe
paanim betana reberuat bem am suuaneꞌ betchiꞌbo ameu
aꞌ nokakaꞌpo ala, jumeꞌ paiseom intok jumeꞌ saauseom
teame, bem yee majtaꞌu betana junaet aꞌ nokaꞌapo.
\s Juꞌu Peeo, Jesujta aꞌ Krijtotukaꞌu aꞌ teuwaa
\p
\v 13 Junak juꞌu Jesus, bwiaraa Sesarea piliipoꞌ teaꞌu
yepsakai, aapo jumeꞌ aꞌ majtimmeu:
\p ―Juꞌu yoemra, inia inim yoemtat nokaka, aꞌ jabesaꞌati
jiia ―ti ameu nattemaek.
\p
\v 14 Inimeꞌe intok:
\p ―Waate, enchi juꞌu yee babatoowame Joantukaꞌu tiia.
Wate intoko enchi juꞌu Eliaj tukaꞌu ti jiia. Ketunia
waate enchi juꞌu Jeremiaj tukaꞌu oo jumeꞌ bat naataka
Liojta betana juꞌuneetuawaka yeteu nokame betana seenuk
ti jiia.
\p
\v 15 Junak intok aapo:
\p ―Emeꞌe intok, nee jabesaꞌati jiia ―ti ameu nattemaek.
\p
\v 16 Junak intok juꞌu Simoo Peeoꞌ teame:
\p ―Empo junaꞌa juꞌu Krijto yeu puꞌari, juꞌu Lios jiba
yuu jiapsamta uꞌusi ―ti au jiiak.
\p
\v 17 Juꞌu Jesus inikaꞌa inen yoopnak:
\p ―Tua empo alleenee Simoo, juꞌu Jonaj teamta uꞌusi. Bweꞌituk
inikaꞌa ka inim senu enchi aꞌ tejwaala. Ala juꞌu in
yoꞌowa, teekau jiapsame enchi aet juꞌuneetuala ―ti jiakai―.
\v 18 Inepo intok ne Peeo ti enchi teuwaa, intok inepo
ne jiba inia lutuꞌuriae em teuwaakaꞌue, jumeꞌ Liojta
yoemiamtuneeme, ae am kobaꞌa iꞌa. Intok kia juꞌu kokkowame
juniꞌi ka ae bepa utteꞌaka aꞌ kobaꞌane.
\v 19 Ineponee ket inim teekau, Liojta cheꞌa yoꞌotaka
aꞌ katekaꞌu yajineeme betana enchi am tekil makne. Jukaꞌ
inim bwiapo em ka yee joo iꞌaꞌuta ket aman teekau ka
joonaa. Intok jukaꞌ inim bwiapo em yee joo iꞌaꞌuta, ket
aman teekau joonaa.
\p
\v 20 Junak intoko juꞌu Jesus, inimeꞌe aꞌ majtimmet nesawek,
aapoꞌik Krijtotukaꞌpo aman, kaabetau am montineꞌ betchiꞌbo.
\s Jesus, jaisa aꞌ mukneeꞌu aꞌ teuwaa
\p
\v 21 Junamaꞌa naatekai juꞌu Jesus, jumeꞌ aꞌ majtim senu
weemta machisi am tejwaa taitek, aꞌ utteꞌatukaꞌpo amani,
aapoꞌik Jerusalen teaꞌu aꞌ weeneꞌpo intok junaman teꞌopopo
juꞌu cheꞌa yoꞌowe intok jumeꞌ junamaꞌa junae yoemratau
yoꞌowem intok jumeꞌ Moiseejtukaꞌuta nesauri jiꞌojteim
yee majtame betana aapoꞌik tua jiokot aꞌ yaꞌanaaꞌpo.
Inimmeu, junameꞌe aꞌ meꞌeneꞌeti jiiak. Taa ket, baji taewaita
weyeo, aapoꞌik aꞌ jiabijteneꞌpo betana am tejwaak.
\v 22 Junak intoko juꞌu Peeo, omola aꞌ nunuka intok batte
au omti nokaka aꞌ sua tejwaa taitek:
\p ―Kaibu taꞌapo achai, jakwoo juniꞌi kaachin iniꞌi, junuen
eu yeu weene ―ti au jiakai.
\p
\v 23 Taa juꞌu Jesus, amau kuakteka, Peotau inen jiiak:
\p ―Kat neu suua, empo, juꞌu bebejeꞌeritumta benasi anekai.
Bweꞌituk kaitaꞌee nee a jootua. Empo jukaꞌ Liojta tuꞌureeꞌut
ka ale benasi ea. Ala kia empo inim yoemem benasi ea
jiba ―ti au jiiak.
\p
\v 24 Junak intok juꞌu Jesus, jumeꞌ aꞌ majtimmeu:
\p ―Jabe senu nemak eebaeme, iniꞌi, inim aapoꞌik betchiꞌbo
jiba aꞌ jiapsaꞌuta aꞌ koptane. Intok nemak aꞌ eaꞌ betchiꞌbo
mukneeka juniꞌi, jiba nemak eene ―ti ameu jiiak―.
\v 25 Bweꞌituk waꞌa inim aapoꞌik betchiꞌbo jiba, binwa
jiapsibaeme, junaꞌa jiba yuu aꞌ jiapsineeꞌuta aꞌ taꞌarune.
Taa waꞌa, nemak aꞌ eebaeꞌ betchiꞌbo, ka inien aapoꞌik
betchiꞌbo aꞌ eiyaakame, iniꞌi, jiba yuu aꞌ jiapsineeꞌuta
aꞌ bitne.
\v 26 Bweꞌituk inim seenu, jitasa tuꞌik jajamnee inim
siꞌime aniat jukaꞌ bejeꞌemta yoꞌokai intok tuꞌik bichaka
taa chukula, Liojtau aꞌ weeneeꞌu ka au aꞌ lutuꞌuriatukai.
Iniꞌi juꞌu jiba yuu aꞌ jiapsineꞌ betchiꞌbo tua kaita
a nenkine.
\v 27 Bweꞌituk iniꞌi emo benasi inim yoeme, aꞌ achai
Liojwaa, yoꞌorisi aꞌ machiakaꞌa benasi aapo junaen, intok
jumeꞌ aꞌ ankelesimmak aꞌabo yebijne. Intok junako aapo,
inim, weꞌepulaim, junuen bem yaꞌariakaꞌpo aman, tuꞌisi
oo ka tuꞌisi au aꞌ chupaꞌane.
\v 28 Tua lutuꞌuriapo ne inen emou jiia, iꞌan, inim wate
aane, inimeꞌe, jukaꞌ inim emo benasi yoemta, junuen yoꞌorisi
machika intok cheꞌa yoꞌotaka aꞌ yebijneeꞌuta, bempoꞌim
ka aꞌ bichako ka bem kokkoneeꞌu ―ti ameu jiiak.
\c 17
\s Jesujta, taꞌabwisi aꞌ bittukaꞌpo.
\p
\v 1 Busan taewaim sikaa, juꞌu Jesus, jukaꞌ Peota intok
jukaꞌ Jakooboꞌ teamta intok jukaꞌ Joanta, juꞌu Jakooboꞌ
teamtamak weri, nunuka intok aapo, aapola amemak senu
mekka jikat kawiu jikau amemak siika.
\v 2 Junaman intok aapo ame bichapo taꞌabwisi au bittebok.
Aꞌ pujbawa taꞌata benasi machisi tachiriakan. Juꞌu intok
aꞌ tajoꞌoriwa, tossaala tachiriata benasi aayuk.
\v 3 Intok bempo, junamaꞌa sep su, jukaꞌ Moiseej teamta
intok jukaꞌ Eliaj teamta, juꞌu Jesujtamak etejome bichak.
\v 4 Junak intok juꞌu Peeo, Jesujtau:
\p ―Achai, tua su te tuꞌisi im aane. Enchi junen eao, itepo
baji ili juya karim te yaꞌane. Ee betchiꞌbo senuk, Moiseejta
betchiꞌbo senuk, intok Eliajta betchiꞌbo intok ket seenuk
―ti au jiiak.
\p
\v 5 Ket jukaꞌ Peota nokao su, naamu, tua beojkoka am
roptak. Junamaꞌa namupo betana intok, jiawai jikkajituk:
\p ―Iniꞌi junaꞌa juꞌu in yoemia in nakeꞌu, ae betchiꞌbo
tua in alleaꞌu. Aapoꞌik emeꞌe aꞌ nok jikkajine ―ti jiakai.
\p
\v 6 Inikaꞌa jikkajakai jumeꞌ aꞌ majtim yeu aꞌ puꞌarim,
bwiapo pepetala toꞌotek intok inimeꞌe tua womtek.
\v 7 Junak intoko juꞌu Jesus ameu rukteka, amet mamteka
intok:
\p ―Japteꞌem bu ―ti ameu jiiak―. Kateꞌem majjae.
\p
\v 8 Inimeꞌe juchi aman bitchukai, kaabeta intok ama
bichak, jukaꞌ Jesujta aapolaik jiba.
\p
\v 9 Bempoꞌim junae kau betana koꞌom kateo, juꞌu Jesus
amet nesawek:
\p ―Inikaꞌa enchim bittuawakaꞌuta, kaabetau emeꞌe aꞌ etejone.
Chukula, jukaꞌ inim emo benasia yoemta kokkoarim nasuk
aꞌ jiabijtesuk juꞌubwa aꞌ teuwaane ―ti ameu jiiak.
\p
\v 10 Junak intok jumeꞌ aꞌ majtim:
\p ―Jaisaaka junen, jumeꞌ Moiseejtukaꞌuta nesaurim yee
majtame, aꞌ utteꞌa ti jiia, jukaꞌ Eliaj teamta bat aꞌabo
aꞌ yebijneeꞌu ―ti Jesujtau nattemaek.
\p
\v 11 Junak intok juꞌu Jesus inimeꞌe inen yoopnak:
\p ―Lutuꞌuria jukaꞌ Eliaj teamta, utteꞌa, bat aꞌ yebijneeꞌu.
Intok inikaꞌa siꞌimeta aꞌ tuꞌuteneꞌpo.
\v 12 Taa inepo ne, jukaꞌ Eliajta jaibu aꞌ yebissuk ti
jiia. Bempo intok aꞌ jabetukaꞌpo ka aꞌ taꞌaak. Ala bempo
siꞌimeta jukaꞌ jiokot machik bem au yaꞌabaeꞌuta au yaak.
Ket jiba junaeni juꞌu inim emo benasi yoeme, jiba inimeꞌe
betana jiokot yaꞌatune ―ti ameu jiiak.
\p
\v 13 Junak intok jumeꞌ Jesujta majtim aet juꞌuneꞌeak,
Jesujta, juꞌu Joan, yee babatoowamta betana ameu aꞌ nokaꞌapo.
\s Jesus, usi oꞌou, weecheka koꞌokoemta, au aꞌ ineꞌetetua
\p
\v 14 Chukula junak, bempoꞌim jum anwaꞌu am yajakai, seenu,
junaman Jesujtau rukteka, iniꞌi ket au tonommea kikteka
intok:
\p
\v 15 ―Achai, inikaꞌa in ou yoemiata nak jiokoleꞌe. Beja
su, aapo epileepsiaꞌ teamtae koꞌokoeka weeche. Intok
tua unnaa jiokot au bicha. Juebenasi tajipo oo baꞌapo
weeche.
\v 16 Aꞌabo ne imeꞌe em majtimmeu ne aꞌ tojak taa bempo
ka a au aꞌ ineꞌetetua machi ―ti au jiiak.
\p
\v 17 Juꞌu Jesus inen aꞌ yoopnak:
\p ―Ou, emeꞌe, kaita sualeka intok tua ka tuꞌi yoemra. Jakwoo
tajtiasa tua nee inien enchim bitne. Jakwoo tajtiasa
tua ne jiokot emomak anne. Jukaꞌ usita em aꞌabo neu
toja ―ti jiiakai.
\p
\v 18 Junak juꞌu Jesus, juꞌu bebejeꞌeri ka tuꞌi jiapsitau
kuttipo au nokaka intok inikaꞌa, juꞌu usi oꞌoutat yeu
aꞌ simtuak. Junuen iniꞌi junamaꞌa sep tuꞌurekai.
\p
\v 19 Chukula jumeꞌ Jesujta majtim, omola sajaka, Jesujtamak
etejoko intok bempo:
\p ―Jaisaaka tua, itepo, jukaꞌ ka tuꞌi jiapsita ka a yeu
aꞌ beebak ―ti au nattemaek.
\p
\v 20 Juꞌu Jesus inimmeu inen jiiak:
\p ―Bweꞌituk emeꞌesu tua ka a Liojtat yoem ea. Tua lutuꞌuriapo
ne inen jiia, emeꞌe, kia juꞌu mojtaasa bachiata belleekik
juniꞌi, Liojtat a enchim yoem eaꞌu emot ayuko, inia kawiu
emeꞌe: “Inim yeu sikaa, omot yejtene”, ti au jiu ean.
Iniꞌi kawi intok omot bicha weene. Junuen emeꞌe lutuꞌuriapo
Liojtat a yoem eaꞌateko, kaita emo betchiꞌbo obiachine.
\v 21 Taa inile benaka ka tuꞌi jiapsi, iniꞌi, ka jiꞌibwawaka
Liojta yoꞌoriwaka intok au bicha emo nokriawamtae jiba
a yeu beeptu ―ti ameu jiiak.
\s Jesus, juchi jaisa aꞌ mukneeꞌu aꞌ teuwaa
\p
\v 22 Ketun jum bwiaraa Kalileaꞌ teaꞌpo nau rejtekai,
juꞌu Jesus, jukaꞌ inim yoemta, jumeꞌ inim ka tuꞌi yoemem
mampo aꞌ suꞌu tojinaꞌati jiiak.
\v 23 Intok junameꞌe aꞌ meꞌeeneeꞌu. Taa ket, baji taewaim
sikaa, aꞌ jiabijteneeꞌu ti jiiak. Iniꞌi, juꞌubwa aꞌ teuwaari,
bempoꞌim tua sioktuak.
\s Teꞌopota betchiꞌbo tomita aꞌ bejeꞌetuawaꞌu
\p
\v 24 Jukaꞌ Jesujta intok jumeꞌ yeu aꞌ puꞌarim, bweꞌu
joꞌara Kapernaum teaꞌu yeu am yajako, junamaꞌa jumeꞌ
teꞌopota betchiꞌbo tomita nau totojame, juꞌu Peotau yajaka
intok:
\p ―Juꞌu enchim majtame, jaisa tomita teꞌopota betchiꞌbo
ka a bejeꞌetua jaꞌani ―ti au nattemaek.
\p
\v 25 Juꞌu Peeo intok:
\p ―Janaꞌaka ―ti jiiak.
\p Junako, jukaꞌ Peota kariu aꞌ kibakeko, juꞌu Jesus bat
au nonokak:
\p ―Jaisa eu maachi Simoo ―ti jiakai―. Jumeꞌ inim bwiapo
cheꞌa yoꞌo yaꞌarim, inimeꞌe, jukaꞌ yaꞌuraatau bicha tomita
weyemta, intok jukaꞌ jitaꞌapo yee aniabaawaka tomita,
jabemmeusa junuen aꞌ waata, jumeꞌ ama bem bwiaraapo jomemmewi
oo jumeꞌ ka junamaꞌa bwiaraapo joomemmewi, jaꞌani ―ti
au nattemaekai.
\p
\v 26 Juꞌu Peeo:
\p ―Jumeꞌ omot bwiaraa yoemratau ―ti aꞌ yoopnak.
\p Juꞌu Jesus junak:
\p ―Junuentuko, jumeꞌ ama bem bwiaarapo yoemem, kaita bejeꞌetuane
―ti au jiiak―.
\v 27 Taa junuen, kaabeta ka alleetuabaekai, jum bau baꞌau
sikaa, jumeꞌ kuchum ammea yeu wiikwame baꞌau jimmaane,
intok jukaꞌ bat ama chaꞌatukamta yeu wikne. Junae tenpo
empo tosai tomita, tua au yumaꞌik teune. Junaꞌa, in bejeꞌetuaꞌeaꞌuta
intok em aman tojiꞌeaꞌuta, junae aman am bejeꞌetuane
―ti au jiiak.
\c 18
\s Jabetasa chukula cheꞌa eiyaatuneeꞌu.
\p
\v 1 Jiba junako, jumeꞌ Jesujta majtim au rukteka intok:
\p ―Jum teekau, achai Liojta cheꞌa yoꞌotaka aꞌ katekaꞌu,
jabesa junaꞌatunee juꞌu cheꞌa eiyaawaka bitnaame ―ti
au nattemaek.
\p
\v 2 Junak intok juꞌu Jesus, ili usi oꞌoutau chaaeka,
ame nasuk aꞌ kechaka
\v 3 intok:
\p ―Tua lutuꞌuriapo ne inen emou jiia, juꞌu ka tuꞌik betana
ka enchim emo temaeka intok inia betana junuen, ka jumeꞌ
ili usim benasi enchim eao, emeꞌe, jum Liojta cheꞌa yoꞌotaka
katekaꞌu kaibu aman jiapsine ―ti jiiak―.
\v 4 Junuen san, jum Liojta cheꞌa yoꞌotaka aꞌ katekaꞌu,
waꞌa cheꞌa ama eiyaatuneeme, iniꞌi, inim cheꞌa bepa emo
eiyaawamta koptaka intok junaen inia ili usita benasi
eame, junaꞌatune, waꞌa cheꞌa eiyaanaame.
\v 5 Waꞌa intoko, jukaꞌ ile benasi ili usita, nee aꞌ sualeꞌ
betchiꞌbo, tuꞌisi aꞌ mabetakame, nee junen mabetne.
\s Senuk ka tuꞌik yaꞌaneeꞌu, jaisa tua ka tuꞌisi aꞌ chuchupeꞌu
\p
\v 6 ’Jabetaka juniꞌi, inimeꞌe illichim nee sualeme betana,
senuk, juꞌu ka tuꞌik aꞌ yaꞌatuakame, cheꞌa au tuꞌi ean,
inikaꞌa, bweꞌu tetata ae tuttujwamta, kutanaapo aet sumawaka,
jum bawepo cheꞌa mekka koꞌom aꞌ jimmaawako.
\v 7 Jumeꞌ inim bwiapo jiapsame betchiꞌbo, tua ka tuꞌi,
inim jiapsame, juꞌu ka tuꞌik jootuame ayukai. Iniꞌi jiba
aunee oꞌoben. Taa tua jiokot au machine, juꞌu oꞌoutau,
inikaꞌa ka tuꞌik yee jootuamtawi.
\p
\v 8 ’Inien san empo, em maammea oo wokimmea, jita ka
tuꞌik yaꞌaneꞌeteko, am chuktaka intok mekka am suꞌu tojine.
Bweꞌituk cheꞌa tuꞌine, mam loꞌitaka oo wok loꞌitaka jum
jiba yuu jiapsiwaꞌu em anneeꞌpo. Intok junuen, yumaꞌim
mamaka intok yumaꞌim wokeka intok jum tajita jiba yuu
beeteꞌu em anneꞌpo bepa.
\v 9 Intok empo em pusimmea ka tuꞌik yaꞌaneꞌeteko, junameꞌe
yeu wikeka, mekka am suꞌu tojine. Bweꞌituk cheꞌa tuꞌinee
wepuꞌulaim puseka jum jiba yuu jiapsiwaꞌu em anneeꞌpo.
Intok junuen, yumaꞌim puseka, jum tajita jiba yuu beeteꞌu
em anneeꞌpo bepa.
\s Bwala chiktulatat nokaka, taꞌabwik aꞌ teuwaakaꞌu
\p
\v 10 ’Inimeꞌe illichika nee sualeme betana, kaabem omola
am eiyaane. Bweꞌituk inimeꞌe betana jumeꞌ ankelesim
am suuame, jum teekau, Liojta aman jiapsamtau jiba am
aneꞌu ―ti ne aꞌ teuwaa―.
\v 11 Bweꞌituk juꞌu inim emo benasi yoeme, iniꞌi, jumeꞌ
inim taꞌaruim benasi jiapsame am jinneꞌubaeka yepsak.
\p
\v 12 ’Jaisa emou maachi iniꞌi, seenu, inim mamni takaam
bwaram jipueka, intok iniꞌi, juname betana seenuk taꞌarukai,
jiba tua aapo, jumeꞌ naiki taka ama woj mamni ama batan
bwaram, jum kaupo toꞌo sikaa, intok jukaꞌ chiktulata aꞌ
jariune.
\v 13 Intok iniꞌi, junakaꞌa aꞌ teakai, jiba su tua, iniꞌi
junae betchiꞌbo cheꞌa alleene, waate jumeꞌ naiki taka
ama woj mamni ama batanika ka emo taꞌarukame bepa.
\v 14 Junuen san ketchia, juꞌu enchim yoꞌowa Lios, teekau
jiapsame, inimeꞌe illitchim betana, wepuꞌulaik juniꞌi,
kaabeta taꞌaru iꞌa ―ti ameu jiiak.
\s Seenuk, jukaꞌ aamak werik, jaisa tua aꞌ jiokoiꞌeaꞌu
\p
\v 15 ’Seenuk, Krijtopo emak werik ka tuꞌik eu aꞌ yaako,
aapolaiku mak etejonee intok jukaꞌ ka ammaꞌali aꞌ aulaꞌu
betana aꞌ tejwaane. Inikaꞌa intok tuꞌisi enchi aꞌ nok
jikkajako, junuen inikaꞌa Krijtopo emak werikumak empo
juchi tuꞌisi nau eaka jiapsine.
\v 16 Taa inikaꞌa ka junuen enchi aet nok jikkajako,
empo seenuk oo wooim nunune, junuen junameꞌe, siꞌimeta
junamaꞌa jikkajaka, junaet lutuꞌuriata bem juꞌuneeneꞌ
betchiꞌbo.
\v 17 Taa inikaꞌa, junameꞌe juniꞌi ka aꞌ nok jikkajako,
junak siꞌime jumeꞌ teꞌopopo nau anemmeu aꞌ teuwaane.
Intok inikaꞌa, kia junameꞌe siꞌimem juniꞌi ka am nok
jikkajako, junako, itepo, inikaꞌa ka Liojta sualemta benasi
aꞌ eiyaanee oo kia seenuk, yaꞌuraatau bicha jukaꞌ tomita
weyemta nau aꞌ totojame betana aꞌ weyeꞌe benasia.
\p
\v 18 ’Tua lutuꞌuriapo ne inen emou jiia, inim bwiapo
siꞌimeta jukaꞌ enchim ka yee joo iꞌaꞌuta, ket aman teekau
ka joonaa. Intok jukaꞌ inim bwiapo enchim yee joo iꞌaꞌuta,
ket aman teekau joonaa.
\p
\v 19 ’Ketchia inen ne emou jiia, inim, emo betana wooika
Liojtau bicha enchim aꞌaubaeꞌut nau eaka enchim emo
nokriaꞌut, juꞌu in yoꞌowa, teekau jiapsame junuen emou
aꞌ chupaꞌane.
\v 20 Bweꞌituk jum woika oo bajim, nee yoꞌoribaeka bem
nau aneꞌepo, junama inepo ame nasuk annee.
\p
\v 21 Junak intok juꞌu Peeo, juꞌu Jesujtau sika au nattemaek:
\p ―Achai, jukaꞌ Krijtopo nemak werik, jaikisisa jita ka
tuꞌik neu aꞌ yaako intok inepo junuen ne inikaꞌa jiokoine.
Jaisa woo busanisia jaꞌani ―ti jiakai.
\p
\v 22 Jesus inikaꞌa:
\p ―Kannee junuen woo busanisia ti eu jiia, ala, aapoꞌik
jaikisia junuen enchi aꞌ jiokoi iꞌaꞌabeekisia ―ti au
jiiak.
\s Tekokamta, senuk, ka aꞌ jiokoibaekaꞌut, nokaka, taꞌabwik aꞌ teuwaakaꞌu
\p
\v 23 ’Inia betchiꞌbo, Liojta aman teekau cheꞌa yoꞌotaka
aꞌ katekaꞌa betana juꞌu nok lutuꞌuria, inim seenuk yoemratau
cheꞌa yoꞌo yaꞌata, jumeꞌ aapoꞌik tekoka intok aꞌ wikiriammak
au aꞌ tuꞌuteꞌe benasi maachi.
\v 24 Inikaꞌa, junakaꞌa juꞌubwa aꞌ naateo, senu juebena
miiyoonim aꞌ wikiriakai au yeu tojiwak.
\v 25 Junak, jukaꞌ ama tekokamta, tua kaitae aꞌ bejeꞌetua
machiako, juꞌu aꞌ tekowa, inikaꞌa, senuk omot aꞌ atteaneꞌ
betchiꞌbo au aꞌ nenki tebok chikti aꞌ jubimmake intok
aꞌ yoemiam intok siꞌimeta jukaꞌ aꞌ jipueꞌu mak junuen
junae, jukaꞌ aꞌ wikiriawaꞌuta aꞌ bejeꞌetuanaꞌ betchiꞌbo.
\v 26 Junak intok juꞌu aꞌ tekokame, junau tonommea kikteka
intok au ujbwanak: “Achai, ka seej chukti eaka, nee boꞌo
bitnee intok inepo siꞌimeta ne bejeꞌetuane”, ti au jiakai.
\v 27 Juꞌu aꞌ tekowai, inikaꞌa, tua aꞌ nak jiokoleka intok
jukaꞌ aapoꞌik aꞌ wikiriaꞌut aꞌ jiokoek, intok aꞌ suꞌu
toji tebok.
\v 28 Taa iniꞌi tekokame, jiokoliwakame, junamaꞌa yeu
sikaa, seenuk aamak tekokamta teak. Inikaꞌa ka jaikik
aꞌ wikiriamta. Junakaꞌa kuta naat aꞌ bwiseka, aꞌ jiabij
memeꞌaaka: “Jukaꞌ em nee wikiriaꞌuta sep nee bejeꞌetua”,
ti au jiiak.
\v 29 Junak intok juꞌu aamak tekokame, au tonommea kikteka
inen ujbwanak: “Achai, ka seej chukti eaka nee boꞌo
bitnee intok inepo siꞌimeta ne enchi bejeꞌetuane”, ti
au jiakai.
\v 30 Taa iniꞌi wikiriawame, ka aꞌ jiokolibaek. Ala aꞌ
nuk sikaa, yee eꞌetawaꞌpo aꞌ etaꞌatebokai, inikaꞌa aꞌ
bejeꞌetuasuꞌu tajtia.
\v 31 Waate jumeꞌ inimemak tekokame, inikaꞌa juꞌuneiyaakai,
tua ka alleak. Intok inimeꞌe, junae tekobeu sajakai, siꞌimeta
junakaꞌa yeu sikamta au etejok.
\v 32 Junako juꞌu tekowai, junau chai tebok intok inen
au jiiak: “Empo tekipanoareo ka tuꞌik jiapsekame, inepo
siꞌimeta jukaꞌ em nee wikiriaꞌuta ne enchi aet jiokoek,
em junuen jiokot jiaka em neu nokakaꞌ betchiꞌbo.
\v 33 Empo juni ket jukaꞌ emak tekipanoamta, in enchi
jiokolekaꞌa benasia, jiba junuen aꞌ jiokoi machiakan”,
ti au jiiak.
\v 34 Intok junaꞌa tekowai, tua ka alleaka, junakaꞌa, jiokot
aꞌ yaꞌa tebok jukaꞌ aꞌ wikiriaꞌuta siꞌimeta aꞌ bejeꞌetuasuꞌutajtia.
\p
\v 35 Juꞌu Jesus intok:
\p ―Jiba inien ket emomak aunee juꞌu in yoꞌowa, teekau
katekame, enchim, jumeꞌ Krijtopo emomak werim weꞌepulaka,
ka tua junen jiaka, enchim emo jiokoeko ―ti jiaka ameu
noksuk.
\c 19
\s Emo kukunaka, emo woꞌotawamtat betana, yee majta
\p
\v 1 Juꞌu Jesus, chukula inikaꞌa teuwaasukai, jum bwiaraa
Kalileaꞌ teaꞌpo yeu sikaa, jum bwiaraa Jureaꞌ teaꞌpo,
batwe Joran teaꞌpo, taꞌata ama yeu weꞌe betana aman yepsak.
\v 2 Yoemra juebenaka aamak sajak. Intok junamaꞌa aapo,
wameꞌe koꞌokoeme emo am ineꞌetetuak.
\p
\v 3 Junak intok jumeꞌ paiseom teame, waate Jesujtau
ruktek junuen jitaꞌapo aꞌ jiꞌoptuabaekai intok inimeꞌe:
\p ―Jaisa seenu, jita betchiꞌbo juniꞌi, jukaꞌ aꞌ jubiawata
jimmaa betchiꞌbo, yaꞌuraatau, junae betchiꞌbo jiꞌosiam
a yaꞌatebo jaꞌani ―ti au nattemaek.
\p
\v 4 Inimeꞌe aapo inen yoopnak:
\p ―Jaisa emeꞌe jum Liojta nok lutuꞌuria jiꞌojteita kee
aꞌ bicha jaꞌani, inen, jukaꞌ cheꞌa bat naataka am juꞌunaktekamta,
oꞌouta intok jamutta, aapoꞌik am juꞌunaktekaꞌpo.
\v 5 Inen ket jiꞌojtei: “Inia betchiꞌbo san, juꞌu oꞌou,
jukaꞌ aꞌ achaiwata intok jukaꞌ aꞌ aewata am toꞌo simnee
intok junuen juꞌu aꞌ jubiawamak jiapsine. Intok inimeꞌe
junuen woikai, wepul yoemta beasi tawane.”
\v 6 Junuen san inimeꞌe jaibu ka wooi benane, ala wepul
yoemta benakai, inia betchiꞌbo juꞌu inim yoeme, jukaꞌ
Liojta wepuꞌulai benasi aꞌ yaꞌari, kaachin a am naꞌikimtene
―ti ameu jiiak.
\p
\v 7 Junak intok inimeꞌe:
\p ―Jaisaaka junen juꞌu Moiseejtukaꞌu, jukaꞌ jubiarita
yaꞌuraatau jiꞌosia yaꞌarita aꞌ makaka junae aꞌ jimmaa
betchiꞌbo aet nesawek ―ti au nattemaek.
\p
\v 8 Juꞌu Jesus inimmeu:
\p ―Jiba junuen, tua ka enchim yee nak jiokoleꞌ betchiꞌbo
juꞌu Moiseejtukaꞌu junuen enchim jujubim a enchim am
woꞌotaneꞌ betchiꞌbo enchim aꞌ tuꞌuteriak. Taa cheꞌa
bat naataka ka junuen weyen ―ti ameu jiiak―.
\v 9 Inepo intok ne inen emou jiia, juꞌu aꞌ jubi jimaakame,
taa iniꞌi ka jukaꞌ aꞌ juubi taꞌabwiku mak ka tuꞌisi
aꞌ tawako, intok iniꞌi taꞌabwik jubeko, ka tuꞌik yaꞌarine.
Intok kia juꞌu jamutta jimaarita aꞌ jubeko, iniꞌi ket
ka tuꞌik yaꞌarine.
\p
\v 10 Jumeꞌ Jesujta majtim junak inen au jiiak:
\p ―Inikaꞌa weyemta inien machiako, juꞌu kunawaita aꞌ jubimake,
senuk betchiꞌbo ka jujupwame cheꞌa tuꞌi ―ti au jiiak.
\p
\v 11 Juꞌu Jesus inimmeu:
\p ―Iniat ka siꞌime a aet juꞌunea. Kia wameꞌe wepulsi
Liojta betana aꞌ juꞌuneiyaatuawame jiba ―ti jiiak―.
\v 12 Waatek ka nanau machik ayukamta betchiꞌbo, wate
oꞌowim ka jujjube. Waate ka a jubineeka junen yoemem.
Waate intok ket, inim yoemem betana junuen yaꞌari ka
jujjube. Intok ketun waate, jukaꞌ Liojta cheꞌa yoꞌotaka
aꞌ katekaꞌu betana jukaꞌ nok lutuꞌuriata cheꞌa bem eiyaꞌ
betchiꞌbo ka jujubeka tatawa. Inikaꞌa aꞌ chupaꞌaneeme
aꞌ mabetne.
\s Jesus, jumeꞌ ili uusim amet mamteka, Liojtau bicha am nokria
\p
\v 13 Junak intoko waate ili uusim, juꞌu Jesujtau tojiwak,
aapoꞌik amet mamteka intok Liojtau bicha inimeꞌe aꞌ
nokrianeꞌ betchiꞌbo. Taa jumeꞌ Jesujta majtim, jumeꞌ
aman au am tojame, am bejeꞌeka nok japtek.
\v 14 Taa juꞌu Jesus inen jiiak:
\p ―Akeꞌem am suꞌu toja jumeꞌ ili uusim, elaꞌpom aꞌabo
neu katne, intok iniat ka ameu suuane. Bweꞌituk Liojta
cheꞌa yoꞌotaka aꞌ katekaꞌu, aman lutuꞌuriakame, inimeꞌe
benasi emo eetuame junameꞌe ―ti jiiak.
\p
\v 15 Intok aapo, junameꞌe ili usimmet mamteka intok
am nokriasuka, intok chukula, junamaꞌa aꞌ aneꞌepo yeu
siika.
\s Senu juꞌubwa yoꞌotuka yuꞌin tuꞌik jita jipueme, Jesujtamak etejo
\p
\v 16 Senu juꞌubwa yoꞌotume Jesujta aꞌ bitbaeka au siika
intok iniꞌi:
\p ―Tuꞌi yoeme, yee majtame. Jitasa inepo tuꞌik yaaka junuen
jukaꞌ jiba yuu jiapsiwamta aꞌ bitne ―ti au nattemaek.
\p
\v 17 Juꞌu Jesus iniau:
\p ―Jaisaaka empo tuꞌi yoemeꞌeti neu jiia. Kaabe intoko,
wepuꞌulai jiba tuꞌika jiapsame. Iniꞌi intok juꞌu Lios
junaꞌa. Taa empo jiba yuu jiapsiwamta aꞌ bitbaeꞌeteko,
Liojta nesaurim boꞌo jooriaka jiapsine ―ti au jiiak.
\p
\v 18 Juꞌu juꞌubwa yoꞌotume:
\p ―Jitaa nesaurim ti au jiiak.
\p Juꞌu Jesus iniau:
\p ―Ka yee sussuꞌane. Jamutta ka jubeka, ka aamak emo tuꞌurine.
Ka jita eꞌetbwane. Ka aa nokiꞌichiata yetet nonokne.
\v 19 Jukaꞌ em achaita intok jukaꞌ em aewata, am yoꞌorine.
Intok empo jukaꞌ ele benasi yoemta, em emo eiyaꞌa benasia
aꞌ nakne ―ti au jiiak.
\p
\v 20 Juꞌu juꞌubwa yoꞌotume intok:
\p ―Siꞌimeta inikaꞌa inepo in ili usitukaꞌpo naatekai
ne aꞌ chupaꞌi. Jitasa ketun neu beꞌee ―ti au jiiak.
\p
\v 21 Iniau inen jiiak juꞌu Jesus:
\p ―Empo yumaꞌisi Liojta eaꞌpo jiapsibaeꞌeteko, sikaa, siꞌimeta
jukaꞌ em jipueꞌuta nenkakai, jumeꞌ kaachin emo ania machim
aꞌ mikne. Junak empo, teekau, Liojta yoꞌotaka aꞌ katekaꞌu,
cheꞌa siꞌimek bepa bejeꞌemta intok tuꞌik aꞌ bitne. Chukula
empo aꞌabo neu sikaa, intok nemak eaka jiapsine ―ti au
jiiak.
\p
\v 22 Taa junak, junaꞌa juꞌubwa yoꞌotume, inikaꞌa jikkajaka,
tua siokaka, ama yeu siika. Bweꞌituk unnaa yuꞌin jita
tuꞌik atteakan.
\p
\v 23 Junak juꞌu Jesus, jumeꞌ aꞌ majtimmeu:
\p ―Tua nee lutuꞌuriapo ne inen emou jiia, juꞌu yuꞌin tomekamtau
tua aꞌ obiachiakaꞌpo, inikaꞌa, teekau, Liojta cheꞌa yoꞌotaka
aꞌ katekaꞌu aꞌ yebijneeꞌu.
\v 24 Inikaꞌa ne juchia emou aꞌ teuwaa, jukaꞌ naikim
wokekamta, kameeyoꞌ teamta, jiꞌikia pusimpo yeu aꞌ weeneeꞌu,
cheꞌa ka aꞌ obiachiakaꞌu, juukaꞌa yuꞌin tomekamta, jum
Liojta cheꞌa yoꞌotaka katekaꞌu aꞌ yebijneeꞌu bepa ―ti
ameu jiiak.
\p
\v 25 Inikaꞌa jiikkajakai, jumeꞌ aapoꞌik majtim tua aet
suum eak. Intok bempo:
\p ―Junuentuko, jabesa tua a jinneꞌuitune ―ti emo naas tetemaen.
\p
\v 26 Juꞌu Jesus am bitchuka:
\p ―Inim jumeꞌ yoemem, iniau ka yuuma. Taa juꞌu Lios, siꞌimeku
yumaka, aꞌ jooa ―ti ameu jiiak.
\p
\v 27 Junak juꞌu Peeo:
\p ―Achai, itepo te siꞌimeta jukaꞌ itom atteasukaꞌuta aꞌ
toꞌo sakaꞌi, intok itepo emak eaka te emak rejte. Jitasa
tua itepo mabetne ―ti au jiiak.
\p
\v 28 Jesus inimeꞌe inen yoopnak:
\p ―Tua lutuꞌuriapo ne inen emou jiia, junak, chukula taewaimmet,
siꞌimeta bemelasi aꞌ ayuko, jukaꞌ inim emo benasi yoemta
cheꞌa eiyaawatchika yoꞌotaka aꞌ yejteko, junak emeꞌe,
jumeꞌ iꞌan inim nemak eaka, nemak rejteme, ketchia woj
mamnika intok wooika, jumeꞌ cheꞌa yoꞌowem jojoyeꞌpo emeꞌe
ama amet joteꞌene, junuen jumeꞌ woj mamni ama wooika,
Ijraꞌel tukaꞌuta betana yoemrata aꞌ yaꞌuraa bittua betchiꞌbo.
\v 29 Intok siꞌime wameꞌe inim bem karim toꞌo sajakame,
oo jumeꞌ oꞌowimtaka oo jaamuchimtaka jumeꞌ amemak werim,
oo kia aꞌ achaiwata oo aꞌ aewata oo aꞌ jubiawata oo
jumeꞌ bem yoemiam, oo ket bem waj bwiam, junakaꞌa nemak
bem eaꞌ betchiꞌbo junakaꞌa toꞌo sajakai, inimeꞌe, junakaꞌa
mamni takaasi junae beekik mabetne, intok ketchia, chukula,
jiba yuu jiapsiwamta bitne.
\v 30 Taa juebenaka jumeꞌ iꞌan inim cheꞌa eiyaawaka
bitwame, junak cheꞌa ka eiyaanaa. Wate intok, jumeꞌ iꞌan
inim cheꞌa ka eiyaawaka bitwame, junak cheꞌa eiyaanaa.
\c 20
\s Jumeꞌ tekipanoareeommet nokaka, taꞌabwik aꞌ teuwaakaꞌu
\p
\v 1 ’Juꞌu, teekau, Liojta cheꞌa yoꞌotaka aꞌ katekaꞌa
betana nok lutuꞌuria, iniꞌi, seenuk waj bwiata atteaka
inikaꞌa ketwoo yeu sikaa, paꞌasim chuktaneeme aꞌ takeasekaꞌa
benasi weye.
\v 2 Iniꞌi, inimeꞌe tekipanoareeom, senu taka tosai tomim
taewapo am bejeꞌetuarokaka, junuen ameu nookak. Intok
inimeꞌe junen eako, tekipanoa betchiꞌbo aꞌ wasau am bittuak.
\v 3 Cheꞌa chukula, ketwoo, jumak batanim jiaꞌapo yeu
siika intok juchi waatem junamaꞌa jita nenenkiwaꞌpo,
kia beja kaita joame bichak.
\v 4 Inimmeu: “Emeꞌe ket jum paꞌasim in chukta teboꞌu
sajaka tekipanoane. Inepo intok, ne tua enchim kobaꞌaꞌeaꞌuta
enchim makne”, ti ameu jiiak. Intok bempo junak ket
aman sajak.
\v 5 Juꞌu wajta atteakame, abe luula yejteo juchi yeu
siika, intok chukula ketchia cheꞌa kupteo, bajim jiao
yeu sika jiba junaen aayuk.
\v 6 Intok ketchia, cheꞌa kupteo, jumak mamnim jiaꞌapo,
juchi jum jita nenenkiwaꞌu bicha yeu siika. Intok juchi
waatem junaman, kaita joame bichaka intok inimmeu: “Jaisaaka
emeꞌe, siꞌime taewata ka tekipanoaka inim aane”, ti ameu
jiiak.
\v 7 Inimeꞌe: “Bweꞌituk kee jabe itom takea machi”,
ti au jiiak. Aapo junako: “In wasau sajaka ket emeꞌe
tekipanoane. Inepo intok, ne, jukaꞌ enchim kobaꞌaꞌeaꞌuta
enchim makne”, ti ameu jiiak.
\v 8 Junak, tukaariao yumakai, juꞌu wajta atteakame, juꞌu
tekileu weyekamtau inen jiiak: “Jumeꞌ tekipanoammeu
chaaeka, am bejeꞌetuane. Jumeꞌ cheꞌa chukula tekipanoa
japtekame bat aꞌ makakai. Intok jumeꞌ cheꞌa bat tekipanoa
japtekame cheꞌa chukula aꞌ makakai.”
\v 9 Junak intok, jumeꞌ kupteo mamnim jiaꞌapo tekipanoa
japtekame, aman yajaka, junameꞌe weꞌepulaka, yumaꞌisi senu
taka tosai tomim mabetak.
\v 10 Chukula jumeꞌ cheꞌa bat kimukame aman yajakai,
inimeꞌe, cheꞌa bepa emo aꞌ mabet machian. Taa ketchia,
weꞌepulaka senu taka pesom mabetak.
\v 11 Inimeꞌe aꞌ mabetakai, jukaꞌ wajta atteakamta bejeꞌeka
emo nokria japtek,
\v 12 inen jiakai: “Inimeꞌe, cheꞌa chukula yajakai, senu
orata jiba takipanoak. Intok empo, jiba ito beekik am
bejeꞌetuala. Itom, jumeꞌ cheꞌa yuꞌin tekilta yaakame,
intok siꞌime taewata jukaꞌ tatariata ineꞌakame benasi”,
ti au jiiak.
\v 13 Taa juꞌu wajta atteakame, junameꞌe betana senuk
inen yoopnak: “Nujmeea, kannee jita ka tuꞌik eu jooa.
Empoꞌe juꞌunea, senu taka tosai tomim enchim bejeꞌetua
rokaka in emou nokakaꞌpo.
\v 14 Jukaꞌ em kobaꞌita nuꞌuka weene. Inepo inikaꞌa
cheꞌa chukula tekipanoa taitekamta, jiba em kobaꞌi beekik
inepo aꞌ makbae.
\v 15 Jaisa ka neu lutuꞌuria jaꞌani, jukaꞌ in tomita,
in aꞌ sawabaeꞌpo aman, ae in auneeꞌu. Oo jaisa empo junuen
in yee jiokol taꞌaaꞌu betchiꞌbo iniat net kopte jaꞌani”,
ti au jiiak.
\v 16 Junuenpo aman san, jumeꞌ iꞌani inim cheꞌa ka eiyaawaka
bitwame, junak cheꞌa eiyaanaa. Intok iꞌani, inim cheꞌa
bat eiyaawaka bitwame, junak cheꞌa ka eiyaanaa. Bweꞌituk
juebena jumeꞌ nunuwakame, taa ka jaiki jumeꞌ yeu puꞌarim.
\s Juꞌu Jesus, juchi bemelasi jaisa aꞌ mukneeꞌu teuwaa
\p
\v 17 Juꞌu Jesus intok, bweꞌu joꞌara Jerusalen teaꞌu
bicha aꞌ boꞌo joobaekai, jumeꞌ woj mamni ama wooika yeu
aꞌ puꞌarim, bempola, omola am nunuka, intok inen ameu jiiak:
\p
\v 18 ―Junuen enchim jaibu juꞌuneaꞌa benasia, Jerusalen
teaꞌu bicha itepo jikau kaate. Junaman intok, jukaꞌa,
inim emo benasi yoemta, jumeꞌ teꞌopopo tekiakammeu yoꞌowemmeu
intok jumeꞌ Moiseejtukaꞌuta betana nesaurim yee majtammeu
aꞌ suꞌu tojitune. Inimeꞌe intok aꞌ meꞌetuneꞌ betchiꞌbo
ae tana au bicha aꞌ teuwaane.
\v 19 Intok bempo, jumeꞌ ka ito benasi inim yoemem mampo
aꞌ suꞌu tojine. Inimeꞌe intok junuen, inikaꞌa kia aꞌ
juunn jiaawaka, koꞌokosi aꞌ joaka intok kuuset bem aꞌ
poponneꞌ betchiꞌbo. Taa baji taewaita weyeka, kokkoarim
nasuk jiabijtene ―ti ameu jiiak.
\s Jakoobo intok Joan teamta ae, juꞌu inikaꞌa aꞌawakaꞌu
\p
\v 20 Junak intok juꞌu Jakooboꞌ teamta intok juꞌu Joan
teamta ae, inimeꞌe Sebereoꞌ teamta uꞌusim, aapo, aꞌ yoemiammak
weyeka, Jesujtau ruktek intok iniꞌi au tonommea kiktek
aꞌ yoꞌorekai, junuen senu weemta aapoꞌiku aꞌaubaekai.
\v 21 Juꞌu Jesus:
\p ―Jitasa empo neu waata ―ti au nattemaek.
\p Iniꞌi aapo:
\p ―Inimeꞌe woika in yoemiam betana, chukula, jum cheꞌa
yoꞌotaka em yejteneꞌpo, seenuk batatana eu aꞌ yejteneꞌ
betchiꞌbo, jukaꞌ senuk intok, mikkoꞌotana eu aꞌ yejteneꞌ
betchiꞌbo junuen nesaune ―ti au jiiak.
\p
\v 22 Taa juꞌu Jesus inen am yoopnak:
\p ―Emeꞌe kateꞌem juꞌunea enchim aꞌawaꞌuta. Jaisa emeꞌe
jukaꞌ jiokot, koꞌokosi machik intok ka alleaka sioksi
maisi machik in ineꞌeneeꞌuta neu weyemta, nele benasi
aꞌ ineꞌenee jaꞌani ―ti jiakai.
\p ―Au te yumaꞌane ―ti jiiak bempo.
\p
\v 23 Taa aapo inen ameu jiiak:
\p ―Lutuꞌuria ala emeꞌe, jiba inile benak jiokot koꞌokosi
aꞌ ineꞌene. Intok emeꞌe nele benasi ka alleaka sioksi
emo bitne. Taa seenuk in batatana neu aꞌ yejteneeꞌuta,
jukaꞌ senuk intok mikkoꞌotana aꞌ yejteneeꞌuta, ka neu
lutuꞌuria in aꞌ teuwaaneꞌ betchiꞌbo. Ala aꞌ bittuanaa,
wameꞌe, in yoꞌowa Liojta betana junuen ameu aꞌ chupaꞌim
―ti ameu jiiak.
\p
\v 24 Junak jumeꞌ waate, woj mamnika aꞌ majtim, inikaꞌa
jikkajaka, jumeꞌ woika nau werim bejeꞌeka emo omtituan.
\v 25 Taa juꞌu Jesus ameu chaaeka:
\p ―Jaibu enchim juꞌuneaꞌa benasia, jumeꞌ bwere yoemratau
cheꞌa yoꞌo yaꞌarim, jukaꞌ yoemrata, am tekokaꞌa benasia
a am kuakta. Intok ket inimeꞌe yoꞌo yaꞌarim nasuk, jumeꞌ
cheꞌa bepa bem eiyaawame ti taꞌeewame, ket bempoꞌim cheꞌa
nesaweeꞌuta am juꞌuneiyaatua.
\v 26 Taa emo nasuku ka junuen weene. Junuentuꞌeaka
su ala, emo nasuku juꞌu siꞌimemmeu cheꞌa yoꞌotubaeme,
iniꞌi, jumeꞌ waatem nesauta jooriane.
\v 27 Intok jabe juniꞌi emo nasuk eiyaawaka au bit iꞌame,
iniꞌi, cheꞌa bat naataka inimeꞌe nesaupo aꞌ jiapsaꞌa
benasi au eiyaane.
\v 28 Junuen jukaꞌ inim emo benasi yoemta, ka nesauta
aꞌ joorianaꞌ betchiꞌbo inim aꞌ yepsakaꞌa benasia. Ala
junuen yee aniasekai. Intok junuen, juebenam ka tuꞌik
betana bem jinneꞌunaꞌ betchiꞌbo aꞌ jiapsi nenkibaekai.
\s Jesus, jumeꞌ watem woika, ka bibichame, emo ineꞌetetua
\p
\v 29 Bempoꞌim jum bweꞌu joꞌara Jerikoꞌ teaꞌa betana
yeu am kateo, yoemra juebenaka, Jesujtat chaꞌaka kat japtek.
\v 30 Junamaꞌa boꞌo bwiikola, liliptim woika ama jookan.
Inimeꞌe intok jukaꞌ Jesujta junama waꞌam aꞌ weyeꞌpo
aꞌ jikkajakai:
\p ―Achai, Labiitukaꞌuta yoemratat betana yeu simria, itomeꞌe
jiokole ―ti kusisi chaaen.
\p
\v 31 Juꞌu yoemra am yaatineꞌ betchiꞌbo, inimmeu omti
nookan. Taa bempo cheꞌa juniꞌi:
\p ―Achai, Labiitukaꞌuta yoemratat betana yeu simria, itomeꞌe
jiokoleꞌe ―ti chaaen.
\p
\v 32 Junak juꞌu Jesus, junama kikteka, jumeꞌ liliptimmeu
chaaeka:
\p ―Jitasa emeꞌe nee enchim yaꞌaria iꞌa ―ti ameu nattemaek.
\p
\v 33 Bempo:
\p ―Achai, juchi itom bittuane ―ti aꞌ yoopnak.
\p
\v 34 Junak juꞌu Jesus, junameꞌe tua am nak jiokoleka,
intok pujpo amet mamtek. Inimeꞌe liliptim junama sep
bibichaka taawak. Intok inimeꞌe, Jesujtat chaꞌaka sajak.
\c 21
\s Jesujta jum bweꞌu joꞌara Jerusalen teaꞌu kibakiꞌisekaꞌpo
\p
\v 1 Bempoꞌim jum bweꞌu joꞌara Jerusalen teaꞌu abe am
yajao, intok ket ili joꞌara Betpaakeꞌ teaꞌu am yajako,
jum Oliibo kawiu jeela. Junak juꞌu Jesus, wooi jumeꞌ
aꞌ majtim yeu puꞌaka,
\v 2 intok:
\p ―Jum ili joꞌarau bepa bicha katekaꞌu emeꞌe katne. Junaman
emeꞌe buu jamutta chaꞌakamta intok ili buuta aamak emeꞌe
ama bitne. Emeꞌe aꞌ woitaka intok aꞌabo neu am tojine
―ti ameu jiiak―.
\v 3 Intok senuk jachin emou aꞌ jiao, emeꞌe: “Juꞌu achai
aꞌ sawabae, intok lauti am notta roka”, ti emeꞌe au jiune.
\p
\v 4 Iniꞌi yeu siika junuen jukaꞌ bat naataka Liojta
betana juꞌuneetuawaka, chukula yeu weenemta tetteuwaamta
teuwaaka aꞌ jiꞌojtekaꞌuta aꞌ chupneꞌ betchiꞌbo:
\q
\v 5 Jum bweꞌu joꞌara, kawi Sion teaꞌpo joꞌaakammeu emeꞌe
inen jiunee:
\q “Akeꞌem aꞌ mammatene, juꞌu inim cheꞌa yoꞌo yaꞌari emou
weye, buu jamuttat yej simekai.
\q Juꞌu jita puꞌa puꞌaktemta asoat, iniꞌi, ka au cheꞌewarekai”,
ti aꞌ jiakaꞌpo.
\p
\v 6 Intok junak jumeꞌ aꞌ majtim sajaka intok tua jukaꞌ
Jesujta am sawekaꞌpo aman aayuk.
\v 7 Bempo jukaꞌ buu jamutta intok jukaꞌ ili buuta au
nuꞌupaka intok bem tettebe tajoꞌorim bem jinekaꞌum buummet
wattak. Jesus intok amet jikat yejtek.
\v 8 Juꞌu intok ama yoemra, ka ilikikai, inimeꞌe jum boꞌot
bepa bem tettebe tajoꞌorekaꞌum toꞌo sakan. Waate ket
juya nassaꞌakariam chuktak. Intok inimeꞌe, boꞌot aawas
am toꞌo sakan.
\v 9 Jumeꞌ bat aapat kateme, intok ket jumeꞌ aet chaꞌaka
kateme, inimeꞌe chaai japtek:
\p ―Jukaꞌ siꞌimemmeu yoꞌo yaꞌari Labiitukaꞌuta yoemiam
betana yeu simriatau, aꞌ yoꞌoriwaka aꞌ alleetuanaaꞌu
au lutuꞌuriatune. Tuꞌisi aꞌ eiyaawaꞌu au bicha teuwaawaka
mabettunee juꞌu, achai Liojta betana lutuꞌuriaka aꞌabo
weyeme. Aꞌ yoꞌoriwaka aꞌ alleetuanaaꞌu tua Liojtau lutuꞌuriatune
―ti chaae japtek.
\p
\v 10 Junak jukaꞌ Jesujta jum bweꞌu joꞌara Jerusalen
teaꞌu aꞌ kibakeko, siꞌime jumeꞌ junamaꞌa jiapsame, ka
nanancha eewame ama ayukan. Juebenaka intoko:
\p ―Jabesa iniꞌi ―ti nattemaen.
\p
\v 11 Juꞌu intok yoemra:
\p ―Iniꞌi junaꞌa juꞌu Jesuj teame, chukula yeu weenemta
tetteuwaame. Juꞌu bwiaraa Kalileaꞌ teaꞌpo, joꞌara Nasaret
teaꞌpo joome ―ti jiian.
\s Jesus, jukaꞌ teꞌopopo ka jooꞌeewamta, inikaꞌa ama tuꞌute
\p
\v 12 Chukula juꞌu Jesus jum teꞌopou, Liojta ama yoꞌoriwaaꞌu
kibakeka intok junamaꞌa siꞌimem jumeꞌ jita nenkaka intok
ama jita jinume, yeu am beebak. Jumeꞌ yoemratau tomita
nanakuliame, jumeꞌ bem meesam, intok ket ama jumeꞌ wokkoim
nenenkame, bem amet jokaꞌum naas am woꞌotariak.
\v 13 Intok inen ameu jiiak:
\p ―Jum Liojta nok lutuꞌuriapo inen jiꞌojtei: “Juꞌu in
kari, kari Liojtau bicha emo nokria betchiꞌbo kari ti
teane”, ti jiꞌojtei. Taaa emeꞌe, jumeꞌ jita eꞌetbwam
ama eꞌeuseeꞌu, kau wojoꞌoriata benasi aꞌ yaꞌari ―ti ameu
jiiak.
\p
\v 14 Junamaꞌa teꞌopopo waate liliptim intok loloꞌim,
Jesujtau ruktek. Aapo intok inimeꞌe emo ineꞌetetuak.
\v 15 Taa junak, jumeꞌ junamaꞌa teꞌopopo tekiakammeu
yoꞌowe intok jumeꞌ Moiseejtukaꞌuta betana nesauri jiꞌojteim
yee majtame, inimeꞌe, aapoꞌik machilaa, ka a jootu maisi
weyemta aꞌ joamta bichakai, intok jumeꞌ ili uusim junamaꞌa
teꞌopopo aneka: “Yoꞌoriwaka intok aꞌ alleetuanaaꞌu
au lutuꞌuriatune, juꞌu siꞌimemmeu yoꞌo yaꞌari, Labiitukaꞌuta
yoemiam betana yeu simriatau”, ti chaaeme jikkajakai,
inimeꞌe emo oꞌomtituak,
\v 16 intok Jesujtau inen jiiak:
\p ―Jaisa empo jukaꞌ inimeꞌe teuwaaꞌuta jikkaja jaꞌani
―ti jiiak.
\p Jesus intok inimeꞌe yoopnak:
\p ―Janaꞌaka, a nee aꞌ jikkaja. Taa jaisa emeꞌe inia betana
junuen jum Liojta nok lutuꞌuriapo inikaꞌa jiꞌojteita
kee bicha jaꞌani:
\q Jumeꞌ tua illitchim, intok jumeꞌ ketuni cheꞌeeme, empo,
inimeꞌe cheꞌa yumaꞌisi enchi am yoꞌoribaeka junuen am
bwiktualaa, ti aꞌ jiakaꞌpo.
\p
\v 17 Junak junamaꞌa am suꞌu tojak. Intok junamaꞌa bweꞌu
joꞌara betana yeu sikaa, ili joꞌara Betaaniaꞌ teaꞌu bicha
yeu siika. Junaman aapo yeu matchuk.
\s Jesus, juꞌu chuna ouwo ka tatakamtau, ka tuꞌisi au aꞌ chupneeꞌu, au teuwaa
\p
\v 18 Ketwoo tana junak jum bweꞌu joꞌarau nottisekai,
juꞌu Jesus tebauriꞌeꞌeak.
\v 19 Aapo boꞌo mayoat, chunaꞌouwota weyekamta bichaka
intok iniau ruktek. Taa junae ouwot kaita teak, sawa
ausuꞌliakan. Junak juꞌu Jesus, junau:
\p ―Kateꞌe intok juchi takane ―ti au jiiak.
\p Intok junamaꞌa sep waakek juꞌu chunaꞌouwo.
\v 20 Inikaꞌa bichakai jumeꞌ Jesujta majtim tua ae tana
suum eak, intok juꞌu Jesujtau nattemaek:
\p ―Jaisaaka tua, juꞌu chunaꞌouwo tua sep waakek ―ti jiakai.
\p
\v 21 Inimeꞌe juꞌu Jesus inen yoopnak:
\p ―Tua lutuꞌuriapo ne inen emou jiia, enchim tua junen
jiaka Liojtat eaka intok ka taꞌabwisi enchim eao, ka
emeꞌe inikaꞌa chunaꞌouwotau in yaakaꞌuta jiba, aꞌ joone,
ala ketchia, emeꞌe inia kautau a inen jiunee: “Inim
sookteka, intok jum baweu emo jimmaane”, ti enchim jiao,
iniꞌi intok junuen aune.
\v 22 Intok siꞌimeta wakaꞌa, Liojtau bicha nokaka enchim
aꞌawaꞌuta, emeꞌe junuen aꞌ sualeꞌeteko, emeꞌe aꞌ mabetne.
\s Jesujta jabeta betanasa lutuꞌuriaka aꞌ nesaweeꞌu
\p
\v 23 Junak intok juꞌu Jesus jum teꞌopou kibakek, junamaꞌa
intok ket yee aꞌ majtao su, jumeꞌe, jum teꞌopopo tekiakammeu
yoꞌowe intok jumeꞌ juriommeu yoꞌowe, Jesujtau ruktek,
intok inimeꞌe:
\p ―Jita yaꞌuraata betanasa empo lutuꞌuriata makwaka inikaꞌa
jooa. Intok jabesa junuen iniat enchi sawek ―ti au nattemaek.
\p
\v 24 Juꞌu Jesus, inimeꞌe inen am yoopnak:
\p ―Ineponee ket junuen, senu weemta emou nattemaibae, inikaꞌa
intok enchim neu teuwaako, junak inepo enchim tejwaane,
jita lutuꞌuriae inikaꞌa in aꞌ joaꞌapo ―ti jiakai―.
\v 25 Jukaꞌ Joanta, yee aꞌ batoꞌowaaneꞌ betchiꞌbo, jabesa
aet aꞌ sawek, juꞌu Lios oo jumeꞌ inim yoeme ―ti ameu jiakai.
\p Taa inimeꞌe, bempo naas emo tetemai japtek inen jiakai:
\p ―Lios aꞌabo aꞌ bittuak ti itom jiao, junak su aapo:
“Jaisaaka intok emeꞌe ka aꞌ sualek”, ti itom yoopnane.
\v 26 Intok: “Inim jumeꞌ yoemem betana”, ti itom jiao,
itepo jumeꞌ inim aneme te jinile bweꞌituk siꞌime, jukaꞌ
Joanta, Liojta betana aꞌ noktuawakaꞌpo junuen aꞌ suale
―ti jiakai.
\p
\v 27 Junuen san inimeꞌe Jesujtau:
\p ―Katte juꞌunea ―ti au jiiak.
\p Junak intoko aapo:
\p ―Inepo nee ket junuen ka enchim tejwaane, jabeta betanasa
lutuꞌuriaka inikaꞌa in aꞌ joaꞌapo ―ti ameu jiiak.
\s Jumeꞌ wooi yoemiarimmet nokaka, taꞌabwik aꞌ teuwaakaꞌu
\p
\v 28 Juꞌu Jesus ameu inen jiiak:
\p ―Jaisa iniꞌi emou maachi. Senu yoeme, woim uꞌusekai,
iniꞌi intok senuku inen jiiak: “In yoemia, iꞌan empo
jum wasau, paꞌasim in echiu sikaa, tekipanoane”, ti au
jiiak.
\v 29 Juꞌu inia uꞌusi: “Kannee junen ea”, ti aꞌ yoopnak.
Taa iniꞌi, chukula taꞌabwisi eaka, intok aman tekipanoabaeka
aman siika.
\v 30 Chukula ket juꞌu achaiwai, juꞌu senuku sika intok
jiba junaen au jiiak. Iniꞌi intoko: “Jeewi achai, aman
ne weye”, ti aꞌ yoopnaka taa ka aman siika.
\v 31 Inimeꞌe wooim betana, jabesa jukaꞌ aꞌ achaiwata
joo iꞌaꞌuta yaak ―ti ameu jiiak.
\p Bempo intok:
\p ―Juꞌu bat weyeme ―ti jiiak.
\p Junak juꞌu Jesus inen ameu jiiak:
\p ―Tua lutuꞌuriapo nee inen emou jiia, jumeꞌ yaꞌuraatau
bicha tomita weyemta nau totojame, intok jumeꞌ ka tuꞌi
jaamuchim, inimeꞌe emo bepat, jum Liojta cheꞌa yoꞌotaka
aꞌ katekaꞌu yajine.
\v 32 Bweꞌituk juꞌu Joan, yee babatoowame, jukaꞌ tuꞌisi
jiapsiwamta enchim majtaka emou yepsak. Emeꞌe intok
ka aꞌ sualek. Taa jumeꞌ yaꞌuraatau bicha tomita weyemta
nau totojame intok jumeꞌ ka tuꞌi jaamuchim ala, aꞌ teuwaaꞌuta
sualek. Taa emeꞌe inikaꞌa bichaka juniꞌi, ka tuꞌik betana
ka emo temaek junuen aꞌ sual betchiꞌbo.
\s Jumeꞌ tekipanoareeom, ka tuꞌu jijiapsekammet nokaka, taꞌabwik aꞌ teuwaakaꞌu
\p
\v 33 ’Juchi seenuk, jita taꞌabwikut nokaka in teuwaaꞌuta
emeꞌe jikkajine. Juꞌu senuk, bweꞌu wajta atteakame, junamaꞌa
juebena paꞌasi ouwom jaꞌabwak. Inikaꞌa intok aꞌ koratuaka,
ket paꞌasita ama baꞌawaꞌu betchiꞌbo senuk yaak. Intok
siꞌimeta a suua betchiꞌbo, mekka jikau tetam nat chayak.
\p ’Chukula iniꞌi, junakaꞌa waj echita, wate tekipanoareeommeu
tomipo aꞌ reu teboka, mekka bicha yeu siika.
\v 34 Junak paꞌasim chuktanaaꞌu yumakai, iniꞌi, jumeꞌ
tekilta aꞌ jooriame, junameꞌe tekipanoareeommeu junamaꞌa
echiu am bittuak, jum echipo aapoꞌiku weyemta aꞌ lutuꞌuriatukaꞌpo
aman, bem aꞌ mabetneꞌ betchiꞌbo.
\v 35 Taa jumeꞌ tekipanoareeom, jumeꞌ aman bittuarim
bwiseka intok senuk tua koꞌokosi yaak, ket senuk meꞌak,
senuk intok ket mamaasuk.
\v 36 Juꞌu wajta atteakame, bat bepa juchi cheꞌa buꞌuum,
jumeꞌ tekilta aꞌ jooriame aman bittuak. Taa jumeꞌ junamaꞌa
tekipanoareeom, inimeꞌe siꞌimem junuen nanancha am yaak.
\p
\v 37 ’Junuen su, tua chukula, iniꞌi, jukaꞌ tua aapoꞌik
ou yoemiata aman bittuak: “In uusi inimeꞌe, aapoꞌik
yoꞌorine”, ti eakai.
\v 38 Taa junak, jukaꞌ usiwaita bichakai, jumeꞌ tekipanoareeom
inen naas nau jiian: “Iniꞌi junaꞌa juꞌu chukula inia
atteariu tawaneeme. Nau te aꞌ meꞌene. Junuen jukaꞌ bem
at teamak itepo tawa betchiꞌbo.”
\v 39 Junuen san, inimeꞌe aꞌ bwiseka junamaꞌa wajpo yeu
aꞌ nuk sajaka aꞌ meꞌak.
\p
\v 40 Juꞌu Jesus:
\p ―Junak, juꞌu wajta atteakame aman notteko, juname tekipanoareeommak
jaisa tua amemak aune ―ti nattemaek.
\p
\v 41 Bempo inen au jiiak:
\p ―Junameꞌe ka tuꞌik jiapsekame, junaꞌa, kia ili juniꞌi
ka am jiokoleka am suꞌane. Intok iniꞌi, jukaꞌ waj bwiata,
tattaꞌabwi tekipanoareeommeu aꞌ reu tebone. Inimeꞌe,
taewaita yumako junamaꞌa echipo aꞌ mabetꞌeaꞌuta au aꞌ
tojineemmeu.
\p
\v 42 Jesus junak inen ameu jiiak:
\p ―Jaisa jukaꞌ Liojta nok lutuꞌuria jiꞌojteita jakwoo
juniꞌi kee aꞌ bicha jaꞌani, ama jiꞌojtei:
\q Juꞌu tua tuꞌi teta, jumeꞌ kaateme yeu tawaakaꞌu, iniꞌi,
cheꞌa bat naataka nawataka yeu siika.
\q Inikaꞌa juꞌu in yoꞌowa Lios inien aꞌ yaꞌari.
\q Iniꞌi intok tua itou uttia watchisi yeu weama.
\m
\v 43 Junuen san ne inen emou jiia, jukaꞌ Liojta cheꞌa
yoꞌotaka aꞌ katekaꞌu, enchim lutuꞌuriaꞌeaꞌuta, emeꞌe ka
aꞌ bitne, intok inikaꞌa, juꞌu yoemra, jukaꞌ Liojta, aapoꞌik
eaꞌpo aman tuꞌisi jiapsisukame, aꞌ bittuanaa.
\v 44 Juꞌu intoko tetata betana teuwaawame, jabetaka
juniꞌi, juꞌu inia tetat wechekame, kot kottisune. Taa
juꞌu teta intoko, senukut koꞌom wechekaꞌateko, inikaꞌa
jotchisi aꞌ tutujne.
\p
\v 45 Junak jumeꞌ teꞌopopo tekiakammeu yoꞌowe intok
jumeꞌ paiseom teame, inimeꞌe jukaꞌ Jesujta, taꞌabwikut
nokaka aꞌ teuwaaꞌuta jikkajakai, aapoꞌik bempoꞌimmet
aꞌ nokaꞌapo aet mammatek.
\v 46 Junako inimeꞌe aꞌ bwijbaekaꞌeꞌeak, taa jukaꞌ yoemrata
ama anemta majjaen. Bweꞌituk juꞌu ama yoemra, jukaꞌ Jesujta,
Liojta betana weyeka aꞌ nokaꞌapo juꞌuneiyaaka aꞌ sualen.
\c 22
\s Jujupwaka, pajkot nokaka, taꞌabwik aꞌ teuwaakaꞌu
\p
\v 1 Juꞌu Jesus juchi jita taꞌabwikut nokaka am majta
taitek intok inen ameu jiian:
\p
\v 2 ―Jum teekau, Liojta cheꞌa yoꞌotaka aꞌ katekaꞌa betana,
juꞌu nok lutuꞌuria, seenuk, yoemratau cheꞌa yoꞌo yaꞌarita,
aꞌ yoemiawata juptuabaeka, pajkota aꞌ yaꞌariakaꞌa benasi
weye.
\v 3 Iniꞌi, jumeꞌ tekilta aꞌ jooriame yeu puꞌaka, aman
am bittuak, jumeꞌ nunurim tejwaaneꞌ betchiꞌbo. Taa junameꞌe
ka aman yeu yajibaek.
\v 4 Chukula juchi wate jumeꞌ tekilta aꞌ jooriame aman
bittuak inen ameu jiakai: “Wameꞌe nunurimmeu, jukaꞌ
bwaꞌaamta jaibu aꞌ yaꞌasuak, ti emeꞌe ameu jiune. Jumeꞌ
wakasim intok jumeꞌ wate naikim wowokekame cheꞌa aꞌawim
ne jaibu am suꞌa tebosuk. Intok kaita inim beꞌee. Aꞌabo
am kat chaune”, ti ameu jiiak.
\v 5 Taa inimeꞌe, jumeꞌ aman nunuwakaꞌum, kia beja am
jikkajak. Inimeꞌe betana seenu, aꞌ wasau bicha siika,
juꞌu senu intok, omot aꞌ tekileu bicha siika.
\v 6 Jumeꞌ waate intok junakaꞌa cheꞌa yoꞌo yaꞌarita,
wameꞌe aꞌ tekipanoareeom am bwiseka intok jijiokot am
yaak, bem am sussuꞌaꞌpo tajtia.
\v 7 Junak intok juꞌu cheꞌa yoꞌo yaꞌari, unnaa oꞌomtek.
Intok iniꞌi, jumeꞌ aꞌ sontaowam, junameꞌe yee sussuꞌame,
am suꞌaaneꞌ betchiꞌbo aman am bittuak. Intok inimeꞌe
ili bweꞌu joꞌaraata ama bem joꞌaakaꞌuta am tayaꞌaria
betchiꞌbo.
\v 8 Chukula jumeꞌ tekilta aꞌ jooriammeu inen jiiak:
“Siꞌime yumaꞌisi, kaita ama beꞌee jukaꞌ jujupwamta aꞌ
chupneꞌ betchiꞌbo. Taa wameꞌe cheꞌa bat nunuwakame, ka
ameu chaꞌaka, bem aꞌabo katneeꞌu.
\v 9 Junuen san emeꞌe, bweꞌu joꞌarapo cheꞌa amet rejtiwaꞌum
boꞌommeu sajaka, junamaꞌa siꞌimem jumeꞌ enchim teaꞌum,
inim jujupwaꞌu am nunune.”
\v 10 Junameꞌe tekilta aꞌ jooriame, junaman bweꞌu joꞌarau
yeu sajaka intok siꞌimem junameꞌe bem teaꞌum nau nunuk,
tuttuꞌi yoemem intok kia jumeꞌ ka tuttuꞌi yoemem juniꞌi.
Intok junuen junama bweꞌu karipo juꞌu yoemra tapunak.
\p
\v 11 ’Junak juꞌu cheꞌa yoꞌo yaꞌari, jumeꞌ aman nunurim
bitbaeka aman kibakek. Intok senuk junamaꞌa anemtat
remtek. Taa iniꞌi, ka junuen jujupwaꞌpo an betchiꞌbo
junakaꞌa tajoꞌorekai.
\v 12 Iniau intok inen jiiak: “Empo achai, jaisa tua
junuen ka inim an betchiꞌbo emo aꞌanaalataka aꞌabo kibakek”,
ti au jiiak. Taa iniꞌi kaita aꞌ yoopnak.
\v 13 Junak juꞌu cheꞌa yoꞌo yaꞌari, junamaꞌa jumeꞌ sawammeu:
“Inikaꞌa, mampo intok wokpo aꞌ sumaꞌane, intok paꞌakun,
ka machikun aꞌ jimmaane”, ti ameu jiiak. Iniꞌi, junamaꞌa
bwannee intok koꞌokoleka au tam kumne.
\v 14 Bweꞌituk juebena jumeꞌ jiba yuu jiapsi betchiꞌbo
nunuwakame, taa ka jaiki jumeꞌ yeu puꞌarim.
\s Juꞌu Romapo cheꞌa yoꞌo yaꞌaritau bicha, juꞌu tomi naꞌikiawame
\p
\v 15 Junak intok jumeꞌ paiseom teame, junama yeu sajaka
intok nau eaka junuen, aapoꞌik, jita juniꞌi aꞌ teuwaatuaka,
junaet aꞌ nanaꞌatejo betchiꞌbo.
\v 16 Junuen san inimeꞌe, waatem ame betana kateme, intok
ket waatem jumeꞌ Eroojrej teamta betana kateka, aamak
eame, Jesujtau am bittuak inen au am jiuneꞌ betchiꞌbo:
\p ―Yee maj majtame, juꞌuneate lutuꞌuriata em nokaꞌapo,
intok jukaꞌ Liojta betana nok lutuꞌuriata ka taꞌabwisi
intok em yee aꞌ majtaꞌapo, intok jukaꞌ inim yoemrata
nokaꞌuta, kaachin eaka, kia beja aꞌ jikkaja. Bweꞌituk
empo ka inim watem, juꞌu bem machiakaꞌut amet tuꞌureka
tuꞌisi am tawaa.
\v 17 Iniat itom etejoriane. Jaisa tuꞌi jaꞌani, juꞌu
Romapo cheꞌa yoꞌo yaꞌaritau bicha tomita weyemta aꞌ
makpo, oo ka tuꞌi jaꞌani ―ti au jiiak.
\p
\v 18 Taa juꞌu Jesus inimmet mammatek bempoꞌim ka tuꞌik
bem au yaꞌabaeꞌpo intok inimmeu:
\p ―Ka tuꞌi yoememtaka emo tuꞌu joame. Jaisaaka emeꞌe
iniat junuen nee jiꞌoptuabae ―ti ameu jiiak―.
\v 19 Jukaꞌ tomita, yaꞌuraaatau bicha enchim nanaꞌikiaꞌuta
nee aꞌ bittuane ―ti ameu jiiak.
\p Inimeꞌe intok, junak junakaꞌa tosai tomita au tojak.
\v 20 Inikaꞌa bichakai, juꞌu Jesus inimmeu:
\p ―Jabesa inikaꞌa pujbak intok jumeꞌ team iniat jiꞌojtei
―ti ameu nattemaek.
\p
\v 21 Bempo:
\p ―Jiba juꞌu Romapo, siꞌimem bepa yoꞌo yaꞌari, Sesar teame
―ti aꞌ yoopnak.
\p Junak juꞌu Jesus inen ameu jiiak:
\p ―Junuen san emeꞌe, juꞌu inim cheꞌa yoꞌotau bicha weyemta
au aꞌ naꞌikiane. Liojtau bicha weyemta intok emeꞌe, Liojtau
bicha aꞌ naꞌikiane ―ti ameu jiiak.
\p
\v 22 Inikaꞌa bempo jikkajakai, aet suum eaka taawak.
Intok junamaꞌa aꞌ suꞌu tojaka, sajak.
\s Kokkolam jaisa tua lutuꞌuriapo am jiabijteneeꞌu betana au nattemaiwa
\p
\v 23 Jiba junae taewait, waate, jumeꞌ saruseeom teame
betana Jesujta bitbaeka aman au yajak. Inimeꞌe saruseeom
teame, jumeꞌ kokokame, ka am jijiabijteꞌeti jiaka aꞌ teuwaa.
Junuen san iniat nokaka au aꞌ teuwaak:
\p
\v 24 ―Yee maj majtame, juꞌu Moiseejtukaꞌu inen jiiak:
“Yoemta senuk, jubeka intok ka yoemiaka aꞌ mukuko, juꞌu
junae sailawa, juꞌu jokoptulata aꞌ jupneꞌeti jiiak, intok
junaemak yoemiane, juꞌu aꞌ saai mukukamta betchiꞌbo”,
ti jiiak.
\v 25 Junuen san ket, inim ito nasuk woo busanika nau
wewerika jiapsan. Juꞌu cheꞌa yoꞌowe jubeka intok muukuk.
Iniꞌi junuen ka yoemiakai, jukaꞌ aꞌ jubekaꞌuta, aꞌ saila
aet chaꞌaka weyemtau aꞌ tawaak.
\v 26 Iniamak woika, juꞌu senuku juniꞌi jiba junaen su
yeu siika. Chukula intok, iniamak bajikuu juniꞌi ketchia.
Intok junuen nat chaꞌaka jumeꞌ woo busanika nau werimmeu
yumakai.
\v 27 Intok inimeꞌe siꞌimemmet chukula juꞌu jamut juniꞌi
ket muukuk.
\v 28 Inien san, jumeꞌ kokoarim nasuk am jiabijtesuko,
junameꞌe woo busanika nau werim betana, jabesa aꞌ jubeka
tawane. Bweꞌituk inimeꞌesu siꞌime aꞌ jubekan takai.
\p
\v 29 Juꞌu Jesus inimmeu:
\p ―Tua jiꞌoplam ―ti ameu jiiak―. Bweꞌituk emeꞌe, Liojta
betana nok lutuꞌuria jiꞌojteita ka aꞌ taꞌaa. Intok kia
aapoꞌik Liojta tua aꞌ utteꞌakaꞌuta juniꞌi.
\v 30 Bweꞌituk junak jumeꞌ kokoarim jiabijteneeo, kaabe
jujupne. Intok kia jumeꞌ marakame juniꞌi ka am kukunatuane.
Bweꞌituk inimeꞌe, kia jumeꞌ Liojta ankelesim, teekau jiapsame
bebenane.
\v 31 Taa jumeꞌ intok kokkoarim, tua am jijiabijteꞌu
betana, jaisa emeꞌe jum Liojta nok lutuꞌuria jiꞌojteipo,
jiba aapoꞌik emou teuwaari, kee aꞌ bicha jaꞌani, inen
jiamta:
\v 32 “Ineponee junaꞌa, Apraꞌam teamtau juꞌu Isaak teamtau
intok juꞌu Jakoop teamtau juꞌu bem Lios.” Junuen san,
aapo, ka jumeꞌ kokkolammeu, taa ala jumeꞌ jiba yuu jiapsammeu
Lios.
\p
\v 33 Inikaꞌa jikkajakai juꞌu yoemra, junuen yee aꞌ majtaꞌut,
aet suum eaka taawak.
\s Liojta betana juꞌu nesauri cheꞌa eiyaanaame
\p
\v 34 Jumeꞌ intoko paiseeom teame, jukaꞌ Jesujta, jumeꞌ
sauseeom teame, junaet am yaatituakaꞌpo juꞌuneꞌeakai,
inimeꞌe emo nau tojak.
\v 35 Junameꞌe betana intok seenu, Moiseejtukaꞌuta betana
nesaurim yee majtame, iniꞌi aꞌ jiꞌoptuabaeka inen au
nattemaek:
\p
\v 36 ―Yee majtame, Moiseejta nesauri jiꞌojteim betana,
jitasa junaꞌa juꞌu cheꞌa eiyaanaame ―ti au jiakai.
\p
\v 37 Jesus iniau:
\p ―“Jukaꞌ em yoꞌowa Liojta, empo, ka jiapsita bepa taa
tua em tuꞌuꞌeeriae intok ket em a jita mammateꞌue aꞌ
nak yoꞌorine.”
\v 38 Iniꞌi junaꞌa juꞌu nesauri juꞌu cheꞌa eiyaaꞌeewame.
Intok juꞌu cheꞌa bat jikkajiꞌeewame.
\v 39 Intok juꞌu chukula, iniamak wooikai, batte juꞌu
senuk bena. Iniꞌi intok inen jiia: “Jukaꞌ ele benasi
inim yoemta, em emo eiyaꞌa benasi, junakaꞌa nakꞌeiyaane.”
\v 40 Inimeꞌe woikai jumeꞌ nesaurim junameꞌe jumeꞌ Moiseejta
betana nesaurim intok ket wameꞌe cheꞌa bat naataka, Liojta
betana juꞌuneetuawaka bem teuwaaka yee majtaꞌuta, amet
aꞌ chupeꞌum ―ti au jiiak.
\s Jabeta yoemiam betanasa tua yeu simria juꞌu Krijto
\p
\v 41 Jumeꞌ paiseeom teame junamaꞌa ketun nau am aneo,
juꞌu Jesus ameu nattemaek:
\p
\v 42 ―Juꞌu Krijtoꞌ teamta betana jaisa emeꞌe jiia. Jabeta
betanasa iniꞌi yeu simria.
\p Bempo intok:
\p ―Labiitukaꞌuta yoemiam betana iniꞌi weye ―ti au jiiak.
\p
\v 43 Junak intok juꞌu Jesus inimmeu:
\p ―Junak su jaisaaka juꞌu Labiitukaꞌu, Liojta tuꞌu jiapsie
juꞌuneetuawaka nokaka, inikaꞌa aꞌ yoꞌowa rokak ―ti ameu
jiiak―.
\v 44 Bweꞌituk juꞌu Labiitukaꞌu inen jiiak:
\q Juꞌu yoꞌowa Lios, juꞌu in yoꞌowabeu inen jiiak:
\q “In batatana neu yejtene, jumeꞌ enchi bejeꞌeka aneme,
junuen ee betchiꞌbo, in am kobaꞌasuꞌutajtia”, ti jiiak.
\m
\v 45 Inien san, jaisa tua junuen juꞌu Krijto, Labiitukaꞌuta
betana yeu simriatune, junuen jiba aapo juꞌu Labii teamta
aꞌ yoꞌowa rokakai ―ti ameu jiiak.
\p
\v 46 Intok kaabe, kia jita juniꞌi, ka aꞌ yoopnak. Intok
junae taewait naateka, kaabe intok juchi au nattemaibaekaꞌeak.
\c 23
\s Jesus, jumeꞌ paiseeom intok jumeꞌ Moisee tukaꞌuta betana nesaurim yee majtame, ka ammaꞌali bem aneꞌut nooka
\p
\v 1 Junak intok juꞌu Jesus juꞌu yoemratau intok jumeꞌ
aꞌ majtimmeu inen jiiak:
\p
\v 2 ―Jumeꞌ Moiseejta betana nesaurim yee majtame intok
jumeꞌ paiseeom teame, inimeꞌe, Moiseejta betana nesauri
jiꞌojteim, bem teuwaaꞌuta, machisia bem yee aꞌ majtaneꞌ
betchiꞌbo junuen iniau lutuꞌuriak.
\v 3 Inien san emeꞌe am nok jikkajine. Intok siꞌimeta
jukaꞌ bem enchim joo iꞌaꞌuta aꞌ chupaꞌane. Taa bem junuen
jiapsaka bem joaꞌuta, emeꞌe ka aꞌ joobaane. Bweꞌituk
bempo, senu weemta yee majtaka juniꞌi, ka junuen junakaꞌa
jooa.
\v 4 Bweꞌituk inimeꞌe, bempo unnaa bettek yee majtaka,
jukaꞌ jeela juniꞌi ka a jootumta, intok bempo, yoemrata
junaka joo iꞌa. Taa bempo intok kia ili juniꞌi ka aꞌ
boꞌo jooriabae.
\v 5 Inimeꞌe, siꞌimeta jukaꞌ bem joaꞌuta, bem bitnaꞌ betchiꞌbo
aꞌ jooa. Bweꞌituk inimeꞌe, jum koba mejeꞌeku intok mampo,
jukaꞌ Liojta noki jiꞌojteita aꞌ kimaꞌika amet bem aꞌ
chayaꞌineeꞌuta junuen aꞌ tuꞌure. Intok jumeꞌ watem bepa,
cheꞌa koꞌom tajti, tettebem seꞌebekame bem bepa supempo
bem kobaꞌaneeꞌuta.
\v 6 Inimeꞌe, pajkompo jiꞌibwawaꞌpo, cheꞌa nasukun bem
jooneeꞌuta tuꞌure. Intok jum juriom teꞌopompo, jumeꞌ
cheꞌa eiyaawame jojoyeꞌpo bem jooneeꞌuta ket tuꞌure.
\v 7 Intok jum aet naj katwaꞌummet, inimeꞌe, yoemrata
tua yoꞌorisi am tetebotua iꞌa. Intok ket junameꞌe, yee
maj majtame, ti am teuwaa iꞌa.
\p
\v 8 ’Taa emeꞌe, kaabeta junuen, yee maj majtame, ti enchim
taꞌaatuane. Bweꞌituk siꞌime emeꞌe em nau weri. Intok
ket emeꞌe wepuꞌulaik jiba enchim maj majtamta aꞌ jipue,
jukaꞌ Krijtota.
\v 9 Intok ketchia emeꞌe inim kaabeta junuen achai yoꞌowapo
taꞌaane. Bweꞌituk emeꞌe wepuꞌulaik jiba achai yoꞌowak,
jukaꞌ teekau jiapsamta.
\v 10 Intok kia emeꞌe inim, kaabeta betana, yoꞌo jaꞌabwaim
ti enchim taꞌaatuane. Bweꞌituk juꞌu yoꞌowe Jesukrijto
aapola junaꞌa juꞌu emou yoꞌotaka weyekame.
\v 11 Waꞌa, inim watem tuꞌiku aniame, iniꞌi junaꞌatune,
juꞌu emo nasuk cheꞌa eiyaanaame.
\v 12 Bweꞌituk waꞌa, aapo au cheꞌa yoꞌo joame, iniꞌi, ka
eiyaawaka, koꞌom eiyaanaa. Taa waꞌa ka au cheꞌewareka,
au koꞌom eiyaame cheꞌa eiyaatune.
\p
\v 13 ’Tua jiokot emou machine, emeꞌe Moiseejtukaꞌuta
betana nesaurim yee majtame intok emeꞌe paiseeom teame,
ka tuꞌi yoememtaka emo tuꞌu joame. Bweꞌituk emeꞌe, Liojta
betana jukaꞌ nok lutuꞌuriata yee ae jinneꞌuituꞌeaꞌuta,
emeꞌe inimeꞌe kaaet am juꞌuneetua. Junuen kia emeꞌe
juniꞌi ka aꞌ mabetbae, intok kia jumeꞌ junuen aꞌ mabetaka
jinneꞌuimtuꞌeaꞌum, emeꞌe ka a junuen am autua.
\p
\v 14 ’Tua jiokot emou machine, emeꞌe Moiseejtukaꞌuta
betana nesaurim yee majtame intok emeꞌe paiseeom teame,
ka tuꞌi yoememtaka emo tuꞌu joame. Bweꞌituk emeꞌe, jumeꞌ
jaamut jokoptuim, jumeꞌ bem karim bem attea, emeꞌe emo
am attea mamaka, chukula intok emeꞌe junuen, binwa Liojtau
bicha emo noktuaka ame bichapo junuen junaet jijiawite.
Inia betchiꞌbo san emeꞌe cheꞌa juniꞌi beppa jiokot emo
bitne.
\p
\v 15 ’Tua jiokot emou machine, emeꞌe Moiseejtukaꞌuta
betana nesaurim yee majtame intok emeꞌe paiseeom teame,
ka tuꞌi yoememtaka emo tuꞌu joame. Emeꞌe, bwiat intok
bawet, mekka tajtia rejteka junuen enchiim sualeꞌuta,
senuk, ka emo benasi juriotaka aꞌ sualtuabaekai, intok
junak emeꞌe iniau yumako, junakaꞌa seenuk, emeꞌe junuen
cheꞌa juniꞌi emo bepa jiba yuu beeteꞌu bicha betchiꞌbo
ka tuꞌisi aꞌ tatawa.
\p
\v 16 ’Tua jiokot emou machinee emeꞌe, ka bibichaka watem
boꞌota tetejwaame bebenakai, inen jiame: “Seenu, jukaꞌ
teꞌopota teuwaaka jita tua au aꞌ yaꞌaneꞌeti jiaꞌateko,
iniꞌi junaet ka aꞌ utteꞌa joorianee junakaꞌa aꞌ yaꞌaneꞌ
betchiꞌbo. Taa iniꞌi junuen, jum teꞌopopo, sawai tomita
junuen teuwaaka nokako ala, iniꞌi junaet aꞌ utteꞌa jooriane.”
\v 17 Ka suawaka intok ka bibichame bebena, jitasa cheꞌa
eiyaawatchi, juꞌu sawai tomi oo juꞌu teꞌopo, junakaꞌa
sawai tomita, Liojta aꞌ atteakaꞌa benasi aꞌ bittebome
\v 18 Intok ketchia emeꞌe inen jiia: “Seenu, juꞌu teꞌopopo
wajiwa, jukaꞌ bwaram ama aet susuꞌawaaꞌuta aꞌ teuwaaka,
jita tua aꞌ lutuꞌuriatuneꞌeti jiaꞌateko, iniꞌi junaet
ka aꞌ utteꞌa jooriane. Taa iniꞌi, juꞌu, jum bwaram aet
susuꞌawaꞌut ayuka, Liojtau bicha naꞌikiarita teuwaako,
iniꞌi junaet aꞌ utteꞌa jooriane.”
\v 19 Ka suawaka intok kaitat juꞌuneame bebena. Jitasa
cheꞌa eiyaawatchi, juꞌu Liojtau bicha naꞌikiari oo juꞌu,
jum teꞌopopo bwaram aet susuꞌawaꞌu, iniꞌi jukaꞌ Liojtau
bicha naꞌikiarita aet ayukamta, Liojta aꞌ atteakaꞌa benasi
aꞌ bit tebome.
\v 20 Bweꞌituk waꞌa, jukaꞌ bwaram ama aet suꞌawaꞌuta
teuwaaka, jita aꞌ chupneꞌeti jiame, iniꞌi, ka junae betchiꞌbo
jiba aꞌ teuwaane, ala ket jukaꞌ junaet ayukamta teuwaane.
\v 21 Intok juꞌu, jukaꞌ teꞌopota teuwaaka, jita aꞌ chupneꞌeti
jiame, iniꞌi, ka jukaꞌ teꞌopota jiba teuwaaka nokne, taa
ala ket, Liojta, jukaꞌ junama jiapsamta teuwaane.
\v 22 Ketchia juꞌu teekata teuwaaka jita aꞌ chupneꞌeti
jiame, iniꞌi, jukaꞌ Liojta ama cheꞌa yoꞌotaka aet aꞌ katekaꞌuta
ket teuwaaka noknee. Intok ket inien naa buusti, jukaꞌ
Liojta junaet katekamta teuwaakai.
\p
\v 23 ’Tua jiokot emou machine, emeꞌe, Moiseejta betana
nesaurim yee majtame intok emeꞌe paiseeom teame, ka tuꞌi
yoememtaka emo tuꞌu joame. Bweꞌituk emeꞌe juꞌu juya
mentaꞌ teamta betana intok juꞌu aniijta intok juꞌu komiinoꞌ
teamta betana jukaꞌ watek Liojtau bicha weyemta emeꞌe
au aꞌ nanaꞌikia. Taa emeꞌe, jumeꞌ nesaurim betana jukaꞌ
cheꞌa eiyaawatchika yee aꞌ majtaꞌuta, kia beja aꞌ bicha,
lutuꞌuriata boꞌo jooriawamta, yee nak jiokoliwamta intok
jukaꞌ Liojta sual taꞌeewamta. Iniꞌi junaꞌa juꞌu enchim
jooꞌeaꞌu junae juꞌu wateku mak nawi.
\v 24 Emeꞌe ka bibichaka watem boꞌota tetejwaame bebena,
emeꞌe Liojta betana nok lutuꞌuriat emo juꞌuneeleka, jukaꞌ
cheꞌa kaita teuwaamta, inikaꞌa bat naataka aꞌ weyeꞌe
benasi aꞌ jooa, taa jukaꞌ bat naataka enchim jooꞌeaꞌuta,
kia beja aꞌ bichaka aꞌ kopkopta, senuk weteꞌpoita yeu
aꞌ meeyaka juniꞌi, jukaꞌ kameeyoꞌ teamta aꞌ jeꞌekamta
benasi anekai.
\p
\v 25 ’Tua jiokot emou machine, emeꞌe, Moiseejtukaꞌuta
betana nesaurim yee majtame intok emeꞌe paiseeom teame,
ka tuꞌi yoememtaka emo tuꞌu joame. Bweꞌituk emeꞌe jukaꞌ
baasota intok jukaꞌ puꞌatota paꞌariatana tuꞌulisi am
babaksia, taa inimeꞌe, wajiwa tana juꞌu enchim etbwaka
intok jain juniꞌi jita waatiawamtae enchim nuꞌulaꞌue
tapuni.
\v 26 Paiseeoꞌ teame ka bichamta benakai, jukaꞌ baasota
intok jukaꞌ puꞌatota cheꞌa bat wajiwa tana am baksiane,
junako inimeꞌe ket paꞌariatana ka jaiti machine.
\p
\v 27 ’Tua jiokot emou machine, Moiseejta betana nesaurim
yee majtame intok paiseeom teame, ka tuꞌi yoememtaka
emo tuꞌu joame. Bweꞌituk emeꞌe kia jumeꞌ kokkoarim maꞌarimpo,
bepa inimeꞌe totosaisi yaꞌarimtaka kia paꞌariatana ujyoisi
am mamachiakaꞌa benasi emeꞌe mamachi. Taa inimeꞌe wajiwa
tana, mukia otammea intok kia siꞌime ka nanau machika
juꞌu jaiti machikue tappunikai.
\v 28 Inien emeꞌe mamachi. Watem bichapo kia bitpo tuꞌi
yoemem bebena. Taa Liojta bichapo juꞌu enchim emo tuꞌu
joaꞌu, tokti ka lutuꞌuria intok tua ka tuꞌuwa emot aayuk.
\p
\v 29 ’Tua jiokot emou machine, Moiseejta betana nesaurim
yee majtame intok paiseeom teame, ka tuꞌu yoememtaka
emo tuꞌu joame. Emeꞌe junen jumeꞌ bat naataka Liojta
betana juꞌuneetuawaka yeteu nonokaꞌum, inime jum bem
maꞌaripo karim emeꞌe am jojooria. Intok jumeꞌ tuttuꞌi
yoememtusukame betchiꞌbo, jitae juname benasi yaꞌarim
emeꞌe ujyoisi am jojoa.
\v 30 Intok ket emeꞌe inen jijia: “Itepo ala, jumeꞌ
bat naataka itom yoꞌowasukaꞌum jiapsao taewaimmet jiapsakaꞌateko,
kaibu te junameꞌe eeꞌaniaka jumeꞌ Liojta betana yeteu
nonoktuawame am suꞌaa ean.”
\v 31 Taa junuen su jaibu emeꞌe, junameꞌe Liojta betana
yeteu nonoktuawame am suꞌakammet enchim yeu katriamtukaꞌuta
aet emo juꞌuneiyaa.
\v 32 Junuen san emeꞌe, wakaꞌa bat naataka enchim yoꞌowasukaꞌum
inien bem naatekaꞌuta, aꞌ chupaꞌane.
\p
\v 33 ’Ka tuꞌi yoemem, bakotchim bebena, kaachin emeꞌe
ama yoꞌeene, taji jiba yuu beeteꞌpo jiokot enchim emo
bitneeꞌu betana.
\v 34 Jiba inia betchiꞌbo san, inepo, chukula, jumeꞌ Liojta
betana juꞌuneaka yeteu nokneeme nee emou am bittuane,
koba susuakame intok jumeꞌ a yee majtame. Taa emeꞌe,
inimeꞌe betana waatem suꞌane. Watem ket emeꞌe, kuusimmet
am popontebone. Watem intok ket emeꞌe jum juriom nau
yaajaꞌpo, jiokot am joone. Intok ket jum ili bwere joꞌarammet
emeꞌe am jajjane.
\v 35 Junuen san emot ayunee juꞌu ka tuꞌika yaꞌari, siꞌimem
jumeꞌ tuttuꞌi yoememtusukaꞌum, bem suꞌawakaꞌu betana,
juꞌu cheꞌa bat tuꞌisi jiapsisukame Abeltukaꞌuta betana
naatekai, juꞌu Sakariaj teaka, Berekiaj teamta yoemiata,
jiapsakaꞌu tajtia. Inikaꞌa, jum Liojta teꞌopo, aꞌ yoꞌoriwaꞌpo
intok jum bwaram aet susuꞌawaꞌpo, inimeꞌ nasuk enchim
meꞌaakaꞌuta.
\v 36 Tua lutuꞌuriapo ne inen emou jiia, siꞌime inia
betana juꞌu ka tuꞌika yaꞌari, jumeꞌ iꞌan inim jiapsammet,
inimeꞌe aꞌ yaꞌari benasi amet aune.
\s Juꞌu Jesus, bweꞌu joꞌara Jerusalen teaꞌpo jiapsame betchiꞌbo bwaana
\p
\v 37 ’Jerusalen teaꞌpo jiapsame, emeꞌe, jumeꞌ Liojta
betana juꞌuneetuawaka chukula yeu weenemta teuwaame
sussuꞌame, intok jumeꞌ enchim tejwaaneeka, Liojta emou
bittuarim mamaame, juebenasi ne jumeꞌ inim jiapsame neu
nau am tojaka am jinneꞌubaek, jukaꞌ totoi jamutta, jumeꞌ
ili aꞌ asoam, aꞌ masam betuk nau aꞌatotojaꞌa benasia,
taa emeꞌe ka junen eak.
\v 38 Yuu, iꞌan jum enchim bweꞌu teꞌopopo junamaꞌa juꞌu
Lios ka intok ama aneka emomak tuka juꞌuneiyaane.
\v 39 Bweꞌituk inen ne emou jiia, emeꞌe ka intok nee
bitne, chukula taewaita yumaꞌu tajtia, inen enchim jiuneeo:
“Yoꞌoriwaka aꞌ alleetuanaaꞌu au aune, juꞌu achai Liojta
betana lutuꞌuriaka, aꞌabo weemtau”, ti enchim jiuneeo.
\c 24
\s Jesus, jukaꞌ bweꞌu teꞌopota chibela aꞌ tataptuneꞌeti jiia
\p
\v 1 Jesus jum teꞌopopo yeu siika. Intok jaibu aꞌ simeo,
junak jumeꞌ aꞌ majtim au ruktek intok teꞌopopo jumeꞌ
bwere karim aꞌ tetejwaa japtek.
\v 2 Taa juꞌu Jesus inen am yoopnak:
\p ―Emeꞌe siꞌimeta inikaꞌa junuen aꞌ bicha. Lutuꞌuriapo
ne inen emou jiia, inimeꞌe, wepuꞌulaika juniꞌi, teta ka
jikat tawane. Siꞌime chibela tataptune ―ti jiiak.
\s Aniata inim kee subimneeo, juꞌu machilaa yeu weeneeme
\p
\v 3 Junak intok bempo, jum Oliiboꞌokawiꞌ teaꞌu bicha
sajak. Jukaꞌ Jesujta intok junamaꞌa aꞌ kateko, junak
jumeꞌ aꞌ majtim au yajaka, junamaꞌa bempola jiba, inimeꞌe:
\p ―Inikaꞌa jakwoo aꞌ chupneꞌpo oo jakwoo yeu aꞌ weeneꞌpo
enchi te itou aꞌ teuwaa iꞌa. Jitaa machilaasa aunee
enchi aꞌabo notteo intok jukaꞌ aniata aꞌ luꞌutineeo
―ti au jiiak.
\p
\v 4 Junak Jesus inimmeu:
\p ―Tuꞌisi emo suuane, emeꞌe kaabeta enchim bai taꞌaatuane
―ti ameu jiiak―.
\v 5 Bweꞌituk juebenaka nee teuwaaka inim yajinee intok:
“Ineponee junaꞌa juꞌu Krijto”, ti jiakai, intok inimeꞌe
juebenam bai taꞌaane.
\v 6 Inimiꞌi intok aman jakuni, nassuawamta emeꞌe jikkajine.
Taa emeꞌe ka majaune. Bweꞌituk utteꞌa junuen aꞌ weeneꞌpo.
Taa junak ketun kee luꞌutinee juꞌu ania.
\v 7 Bweꞌituk senu bwiaraapo yoemra, jukaꞌ ket senuk
omot bwiaraapo yoemrata bejeꞌeka nassuane. Intok juꞌu
senu yoemratau cheꞌa yoꞌo yaꞌari, taꞌabwi yoemratau yoꞌo
yaꞌarita bejeꞌeka nassuane. Intok tebaa aune. Koꞌokoa
weene. Intok jak chukti juꞌu bwia au yoonee.
\v 8 Siꞌime iniꞌi, kia juꞌu juꞌubwa naatemetune, juꞌu
aet emo jiokot bitnaame.
\p
\v 9 ’Intok junak emeꞌe watemmeu yeu totojinaa, junuen
jiokot enchim joonaꞌ betchiꞌbo. Intok emeꞌe susuꞌanaa.
Intok siꞌime yoemra enchim omtanee enchim nemak eaꞌ
betchiꞌbo.
\v 10 Junameꞌe taewaimmet, juebenaka, Liojta bem sual
taꞌaaꞌuta aꞌ koptane. Intok emo naas omtane. Intok jiba
bempo, emo naas yeu bwiꞌibwijne.
\v 11 Juebenaka inim yeu machine, jumeꞌ yee bai tattaꞌaame,
Liojta betana emo noktuawaꞌati jiakai, intok juebena
yoemrata bai taꞌaane.
\v 12 Intok juꞌu ka tuꞌuwai ayuka weyeme, unnaa aune.
Junuen juebenaka, naas bem emo nak taꞌaaꞌuta koptane.
\v 13 Taa waꞌa, inim aꞌ jiapsaꞌpo tajtia, jukaꞌ aꞌ sual
taꞌaaꞌuta ka aꞌ koptakame, jinneꞌuitune.
\v 14 Iniꞌi intoko, Liojta cheꞌa yoꞌotaka aꞌ katekaꞌa
betana nok lutuꞌuria, siꞌime aniat, jumeꞌ aꞌ teuwaame
annee. Junuen siꞌimekut, siꞌime jukaꞌ ka nanau yoemrata
aꞌ juꞌuneiyaaneꞌ betchiꞌbo. Tua junak san junen siꞌime
aet luꞌutine.
\p
\v 15 ’Juꞌu Liojta betana juꞌuneetuawaka yeteu nokakame,
Laniel tukaꞌu, wae, Liojta bichapo ka tuꞌik yee jootuamta
intok kaita beꞌaaka jita nanasontemta betana aꞌ jiꞌojtek.
Emeꞌe junak, inikaꞌa jum teꞌopopo, Liojta tua ama aneꞌe
benasi aꞌ yoꞌoriwaꞌpo inikaꞌa ama anemta aꞌ bichaꞌateko
(juꞌu inikaꞌa nokame, aet juꞌuneeka aꞌ noknee)
\v 16 junako jumeꞌ bwiaraa Jureaꞌ teaꞌpo aneme, inimeꞌe
kawiu bicha sep bamsi yeu katne.
\v 17 Juꞌu intoko, kari jikat aneme ka koꞌom chepteka,
jita wajiwa nuꞌubaekaꞌeene.
\v 18 Juꞌu intoko wajpo weamame, iniꞌi, kia aꞌ tajoꞌowa
nuꞌu betchiꞌbo juniꞌi, ka nottibaekaꞌeene.
\v 19 Tua jiokot ameu machine, wameꞌe jaamuchimmeu, junameꞌe
taewaimmet abe usemmewi oo jumeꞌ illitchim asoakammewi.
\v 20 Liojtau bicha emeꞌe emo nokriane, inikaꞌa enchim
yeu katneeꞌuta ka sebeako intok kia aet yum joꞌe taewait
juniꞌi, ka yeu aꞌ weeneꞌ betchiꞌbo.
\v 21 Bweꞌituk junako, juꞌu unnaa jiokot emo bitwame
tua aunee. Iniꞌi aniata juꞌunaktewak naateka kaita ale
benakai, intok kia chukula juniꞌi kaita ale benaka aunee.
\v 22 Intok jukaꞌ Liojta, junameꞌe taewaim junakaꞌa weenemta,
ka lauti aꞌ kechao, kaabe jinneꞌuitu ean. Taa junakaꞌa,
aapo junuen lauti amau aꞌ tawaane, jumeꞌ aapoꞌik yeu
puꞌarim nakeka, aapoꞌik am jinneꞌubaeꞌ betchiꞌbo.
\p
\v 23 ’Junak san, junuen seenuk: “Akeꞌem aꞌ bicha, inim
yebijlaa juꞌu Krijto”, oo: “Junamaꞌa yebijlaa juꞌu
Krijto”, ti emou aꞌ jiao, emeꞌe ka aꞌ sualne.
\v 24 Bweꞌituk inim yeu machinee jumeꞌ yee bai tattaꞌaame,
inimeꞌe emo Krijto joakai, intok waate, Liojta betana
bem noktuawaꞌa benasi emo joakai. Intok inimeꞌe machilaata
intok suum watchisi machik joone. Junuen yee bai taꞌaabaekai,
junuen jiba aapoꞌik Liojta yeu puꞌarim a am bai taꞌaꞌateko
juniꞌi, am bai taꞌaꞌabaekai.
\v 25 Jaibu nee inikaꞌa emou teuwaala, ketun kee yeu
aꞌ yumao su.
\v 26 Inia betchiꞌbo san: “Akeꞌem aꞌ bicha, junum bweka
paꞌakun aane”, ti emou jiuwao, kateꞌem aman rejte, oo:
“Inim karipo wajiwa aane”, ti emou am jiao, ka am sualne.
\v 27 Bweꞌituk senu yuku beꞌoktiata, taꞌata yeu weꞌe
betana naateka, aman aꞌ wecheꞌu tajtia aꞌ jibaokaꞌa benasi,
junuen machine, junak, jukaꞌ emo benasi yoemta aꞌabo aꞌ
notteo.
\v 28 Jum, jukaꞌ mukiata boꞌokaꞌpo, junamaꞌa jumeꞌ bwere
wiirum nau yajine.
\s Jukaꞌ inim yoemta, jaisa weyeka teeka betana aꞌ yebijneeꞌu
\p
\v 29 ’Junameꞌe taewaim, jiokot amet emo bitwakame am
simsuko, sep juꞌu taꞌa ka machisi tawane. Juꞌu meecha,
ka tachiriane. Jumeꞌ chokim teeka betana koꞌom wattine.
Intok kia teekapo, ka bittaka, jumeꞌ utteꞌakame, inimeꞌe
juniꞌi emo yoone.
\v 30 Junak intok, teekapo juꞌu emo benasi yoemta betana,
senu machilaa aune. Intok inim siꞌime bwiat juꞌu ka
nanau machi yoemra bwanne. Intok jukaꞌ emo benasi yoemta
yoꞌo nesaweka intok tua yoꞌorisi machika, teeka betana,
namupo weyemta aꞌ bitne.
\v 31 Intok jumeꞌ ankelesim aꞌ saweꞌum naas bittuane.
Junuen junameꞌe, jumeꞌ bem sisiꞌiwook kusiam, kusisi am
jiutuaka, naiki jekam kateꞌe betana, siꞌime bwiat, jumeꞌ
aapoꞌik yeu puꞌarim bem nau am nunu betchiꞌbo.
\p
\v 32 ’Inikaꞌa, jukaꞌ chunaꞌouwota, juꞌu aꞌ machiakaꞌut
aꞌ taꞌaane. Iniꞌi, jumeꞌ nassaꞌakariam sisiariako intok
jumeꞌ sawam am basiweeo, junak emeꞌe juꞌuneꞌea, jaibu
jukaꞌ tasariata aꞌ yumaꞌaseꞌuta.
\v 33 Ket jiba junaeni, junak siꞌimeta inikaꞌa aꞌ weyeo,
aꞌ bichaꞌateko, emeꞌe juꞌuneene, siꞌimeta aet luꞌutineeꞌuta
aꞌ yumaꞌasekaꞌu.
\v 34 Lutuꞌuriapo ne inen emou jiia, siꞌime iniꞌi yeu
weene, jukaꞌ yoemra iꞌan jiapsamta kee aꞌ kokko su.
\v 35 Juꞌu teekapo bitwame intok iniꞌi bwia ayukame,
inimeꞌe luꞌuteka, ka intoko tune. Taa juꞌu in teuwaari,
iniꞌi ka luꞌuteka, jiba yuu tawane.
\p
\v 36 ’Taa tua jukaꞌ taewaita intok kia tua jak weyeo
aꞌ yumaꞌaneeꞌuta juniꞌi, kaabe juꞌunea. Kia jumeꞌ teekau
ankelesim intok kia aapo juꞌu Liojta uꞌusi juniꞌi. Inikaꞌa,
juꞌu achai Lios, tua aapo jiba aꞌ juꞌuneiyaa.
\p
\v 37 ’Jukaꞌ Noeꞌetukaꞌuta jiapsao junaen yeu aꞌ sikaꞌa
benasia, ket jiba junaen yeu weene, jukaꞌ inim yoemta
junak aꞌabo aꞌ notteo.
\v 38 Taa junakriapo, juꞌu aniata kee baꞌae aꞌ subimneeo,
jumeꞌ junamaꞌa jiapsame, jiꞌibwawaka intok bweꞌuusi jita
jiꞌiwamta weetuaka emo alleetuan. Jujupwaka intok jumeꞌ
bem maaram am kukunatuakai. Jukaꞌ Noeꞌetukaꞌuta, jum
bweꞌu kuta kari kanoau aꞌ kibakeo taewata yumaꞌu tajtia.
\v 39 Intok bempo kaita mammatek, jukaꞌ baꞌata yepsaka
siꞌimem aꞌ nuk siiko, junak juꞌubwa inimeꞌe juꞌuneꞌeakai.
Ket jiba inien su machinee jukaꞌ emo benasi yoemta aꞌabo
aꞌ notteo.
\v 40 Junak taewait, oꞌowim woika wajpo nau rejteka, wepuꞌulaka
nuk sakaꞌanaa, senu intoko junama tawaanaa.
\v 41 Jaamuchim woika nau tuseka, junamaꞌa senu nuk sakaꞌanaa,
juꞌu intoko senu junama tawaanaa.
\p
\v 42 ’Emeꞌe ka koptelaka emo suuanee bweꞌituk emeꞌe
ka juꞌunea, jak weyeo jukaꞌ yoꞌota aꞌ yebijneeꞌu.
\v 43 Taa iniat emeꞌe juꞌuneene, jukaꞌ yoꞌota joꞌaakamta,
jukaꞌ jita aꞌ etbwarianeemta, tukaapo jak weyeo aꞌ yebijneeꞌuta
iniꞌi juꞌuneaꞌateko, ka kocheka boꞌo bitnee intok jum
kariu jita etbwa betchiꞌbo ka aman aꞌ kibaktua ean.
\v 44 Inien san ket emeꞌe, yumaꞌisi, kaita emou beꞌeeka
boꞌo bitne. Bweꞌituk ka aꞌ boꞌo bitwaao intok kia ili
juniꞌi ka au waatiawao su yebijnee juꞌu emo benasi yoeme.
\s Tekoka, yumaꞌisi a yoem eiyaatume, intok tekoko juꞌu ka a yoem eiyaatume
\p
\v 45 ’Juꞌu yoꞌota tekilta aꞌ jooriame, inikaꞌa, juꞌu
aꞌ tekowa aꞌ joꞌaapo jumeꞌ aꞌ yoemiammeu aꞌ toꞌo simneeꞌu,
junameꞌe am jiꞌibwaꞌeao, junak aapoꞌik am jiꞌibwatuaneꞌ
betchiꞌbo. Iniꞌi, suawaka intok ka taꞌabwisi eame tune.
\v 46 Tua alleenee juꞌu tekoka tekilta joame, iniꞌi aꞌ
tekowa betana aapoꞌik junak yepsaka, jukaꞌ tekilta aꞌ
jooꞌeaꞌuta, junuen aꞌ joaka teunaame.
\v 47 Lutuꞌuriapo ne inen emou jiia, inikaꞌa, juꞌu aꞌ
tekowa, junaꞌa, siꞌimeta aꞌ atteabeu tua aapoꞌik au aꞌ
yoꞌotukaꞌa benasi aꞌ tawaane.
\v 48 Taa junaꞌa tekokame intok, junuen ka tuꞌi yoemtuko
intok iniꞌi, jukaꞌ aꞌ tekowata ka lauti aꞌ nottineꞌeti
eaka,
\v 49 intok waate jumeꞌ ale benasi tekokame, jiokot joo
taiteka intok jiꞌibwawamta weetuaka intok jumeꞌ nanaakommak
jita jeꞌeekaꞌateko,
\v 50 junako, juꞌu inia tekowa, jukaꞌ tekokamta, taewait
tua ka aꞌ boꞌo bichao intok jak weyeo ka aꞌ juꞌuneao
nottine.
\v 51 Intok inikaꞌa, cheꞌa bettesi, tua jiokot au aꞌ chupaꞌane.
Jiba jumeꞌ ka tuttuꞌi yoememtaka emo tuꞌu joame, ka tuꞌisi
tawaaritukaꞌa benasi aꞌ yaakai. Junak iniꞌi bwanne, intok
koꞌokoleka, au tam kumne.
\c 25
\s Jumeꞌ woj mamni bebememmet nokaka, taꞌabwik aꞌ teuwaakaꞌu
\p
\v 1 ’Junuentuk san, teekau, Liojta cheꞌa yoꞌotaka aꞌ
katekaꞌa betana juꞌu nok lutuꞌuria, woj mamni bebemem,
bem tachiriam nuꞌuka intok inimeꞌe, jujupwaꞌu sajaka,
junuen jukaꞌ jupbaemta am nankibaeꞌe benasi machine.
\v 2 Inimeꞌe betana mamnika ka a suasi emo ujuꞌun, mamnika
intok tua a emo anian.
\v 3 Jumeꞌ ka a suasi emo ujuꞌume, jumeꞌ bem tachiriam
nuk sajaka, junuen, juchi am tapuniaka ae am beetineeꞌuta
kaita nuꞌupak.
\v 4 Taa jumeꞌ a emo aniame, jumeꞌ bem tachiriammak nau,
ae am beetineeꞌuta ket jitaꞌapo aꞌ nuꞌupak.
\v 5 Intok junuen, jukaꞌ jupbaemta ka aꞌ yepsao, siꞌime
yetem ameu yumaka intok junen su kokochok.
\v 6 Junak intok, jaibu nasuk tukaata weyeo, seenu: “Aꞌabo
weye juꞌu jupbaeme, yeu em kateka aꞌ nanke”, ti chaaeka
jikkajituk.
\v 7 Junameꞌe bebemem, siꞌime joteka intok bempo jumeꞌ
bem tachiriam tuꞌute japtek.
\v 8 Intok junak, jumeꞌ mamnika, ka a suasi emo ujuꞌume,
jumeꞌ a emo aniammeu: “Enchim, inimeꞌe, jukaꞌ ae am beetineeꞌuta,
emeꞌe illikik itom mikne. Bweꞌituk jumeꞌ itom tachiriam
tutuke”, ti ameu jiiak.
\v 9 Taa jumeꞌ bebemem, a emo aniame: “Eꞌe, bweꞌituk
junuen ito betchiꞌbo intok kia emo betchiꞌbo juniꞌi
ka yumaꞌane. Ala emeꞌe, jumun aꞌ nenenkiwaꞌu sajaka emeꞌe
emo betchiꞌbo aꞌ jinuko, cheꞌa tuꞌine”, ti ameu jiiak.
\v 10 Taa jumeꞌ mamnika, ka a suasi emo ujuꞌume aman
junakaꞌa ket am nuꞌeeo su, juꞌu jupbaeme yepsak. Jumeꞌ
bebemem, kaita ameu beꞌeeme, iniamak jum jujupwaaꞌu kiimuk.
Intok juꞌu pueeta pattawakai.
\v 11 Chukula jumeꞌ wate bebemem yajak, intok: “Japchi,
japchi itom kimu tua”, ti jiiak.
\v 12 Taa aapo: “Lutuꞌuriapo ne ka enchim taꞌaa”, ti
ameu jiiak.
\p
\v 13 Junak intok juꞌu Jesus, aꞌ majtimmeu:
\p ―Emeꞌe emo suuanee bweꞌituk emeꞌe ka juꞌunea jukaꞌ
taewaita intok kia jak weyeo jukaꞌ emo benasi yoemta
aꞌ yebijneeꞌuta ―ti ameu jiiak.
\s Juebena tomi reu teboit nokaka, juꞌu taꞌabwik aꞌ teuwaakaꞌu
\p
\v 14 ’Teekau, Liojta cheꞌa yoꞌotaka aꞌ katekaꞌa betana
juꞌu nok lutuꞌuria, senuk yoemta, inikaꞌa mekka omot bwiarau
bicha yeu simeka, junak jumeꞌ aꞌ tekipanoareeommeu chaaeka
intok tomita chubala betchiꞌbo ameu aꞌ toꞌo sikaꞌa benasi
weye.
\p
\v 15 ’Inimeꞌe betana seenuk, mamni miil tosai tomim
jumak aꞌ makak. Jukaꞌ senuk intok ket, jumak wooi miilim
aꞌ makak. Intok juchi jukaꞌ senuk, jumak senu miilim
aꞌ makak. Weꞌepulaim au bem yumaꞌalaapo aman aꞌ makakai.
Junak intok iniꞌi mekka bicha yeu siika.
\v 16 Juꞌu tekoka, jumeꞌ mamni miil tosai tomim mabetakame,
iniꞌi junae tekipanoak intok junuen juchi ae beekim
mamni miil tosai tomim yoꞌok.
\v 17 Ket jiba junaeni, juꞌu jumeꞌ wooi miil tosai tomim
mabetakame, junae junuen ket juchi wooi miilim yoꞌok.
\v 18 Taa juꞌu jumeꞌ senu miil tosai tomim mabetakame,
iniꞌi sikaa, intok jukaꞌ aꞌ tekowata tomi bwiapo wojoꞌoriata
aꞌ yaakaꞌpo ama aꞌ essok.
\p
\v 19 ’Juebena taewaim sikaa, chukula nottek juꞌu, inimeꞌe
teeko. Intok iniꞌi, junae betana aꞌ juꞌuneiyaabaeka, amemak
au tuꞌute taitek.
\v 20 Juꞌu, jumeꞌ mamni miil tosai tomim mabetakame bat
au yepsak. Intok iniꞌi juchi jumeꞌ wate mamni miilim,
juꞌu aꞌ tekobeu suꞌu tojak: “Achai, mamni miilim empo
nee makakan, intok inim ee betchiꞌbo aayuk juchi mamni
miil takai jumeꞌ in kobakaꞌum”, ti au jiiak.
\v 21 Juꞌu tekowai iniau: “Tua su tuꞌi, empo tua tuꞌi
yoemtaka ka taꞌabwisi eaka in tekil jojoame. Ka jaikikut
tuꞌisi yumaꞌisi em aet yeu sikaꞌ betchiꞌbo, inepo nee
cheꞌa bepa wateku enchi yoꞌo yaꞌane. Kibakeka alleewamta
inim nemak bitne”, ti au jiiak.
\v 22 Chukula intok juꞌu, jumeꞌ wooi miilim tosai tomim
mabetakame, au yepsak intok iniꞌi, juꞌu aꞌ tekobeu: “Achai,
wooi miilim empo nee makakan, intok inim ee betchiꞌbo
aayuk juchi wooi miil takai jumeꞌ in kobakaꞌum”, ti
au jiiak.
\v 23 Juꞌu tekowai intok iniau inen jiiak: “Tua su
tuꞌi, tua empo tuꞌi yoemtaka, ka taꞌabwisi eaka in tekilta
jojoame. Ka jaikikut tuꞌisi yumaꞌisi em aet yeu sikaꞌ
betchiꞌbo, inepo nee cheꞌa bepa wateku enchi yoꞌo yaꞌane.
Kibakeka, alleewamta inim nemak bitne”, ti au jiiak.
\v 24 Taa junak, juꞌu tekoka, jumeꞌ senu miil tosai tomim
mabetakame yepsaka, juꞌu aꞌ tekobeu: “Achai, juꞌuneanne,
bettek em yeteu jiapsakaꞌpo, ka em echakaꞌpo em jitchupaꞌpo.
Intok jum kaita em woꞌotakaꞌpo juniꞌi, em nau aꞌ totojaꞌpo.
\v 25 Junuen san ne majaeka, intok ne sikaa, jukaꞌ em
tomi jum bwiapo ne aꞌ essok. Taa inim aayuk juꞌu em
attea”, ti au jiiak.
\v 26 Juꞌu tokowai inen aꞌ yoopnak: “Empo tekoka ka
tuꞌi yoemtaka intok obeme. Ka in echakaꞌpo in jitchupaꞌuta
intok jum kaita in woꞌotakaꞌa betana in nau aꞌ totojaꞌuta
empo juꞌuneakai,
\v 27 inia betchiꞌbo san empo jukaꞌ in tomita, jumeꞌ
tomita tekipanoammeu aꞌ reu tebo ean, intok junuen inepo,
notteka, jukaꞌ in tomita au aꞌ kobakaꞌuta kia naa buusti
aꞌ mabet ean”, ti au jiiak.
\v 28 Iniꞌi intok, jumeꞌ ama anemmeu inen jiiak: “Jumeꞌ
senu miilim akeꞌem aꞌ uꞌaaka, jukaꞌa, jumeꞌ woj mamni
miilim jipuemta am makne.
\v 29 Bweꞌituk waꞌa aꞌ jipueꞌuta, iniꞌi tuꞌikut aꞌ sawaame,
iniau junuen cheꞌa juniꞌi au aune. Taa waꞌa aꞌ jipueꞌuta,
iniꞌi ka junuen aꞌ sawaame, kia jukaꞌ iliikim aꞌ jipueꞌuta
juniꞌi, aꞌ luꞌutasune.
\v 30 Intok inikaꞌa, tekoka junuen jita betchiꞌbo juniꞌi
ka tuꞌik, paꞌakun, ka machikun emeꞌe yeu aꞌ jimmaane.
Junama iniꞌi bwanaka intok koꞌokoleka, kusisi au tam
kumne”, ti jiiak.
\s Inim ka nanau machi yoemrata, chukula aapoꞌik betana jaisa am yaꞌuraa bittuanaaꞌu
\p
\v 31 ’Jukaꞌ inim yoemta, cheꞌa siꞌimem bepa yoꞌotaka
junaen aꞌabo aꞌ notteo, iniꞌi, siꞌime jumeꞌ aꞌ ankelesiwam
ae konila jap sakakai, aapo jum cheꞌa yoꞌorisi machika,
yoꞌowem jojoyeꞌpo yejtene.
\v 32 Junak intok siꞌime aniat juꞌu yoemra, aapoꞌik bichapo
nau yajine. Aapo intok inikaꞌa nattepola aꞌ naꞌikimtene,
jukaꞌ bwaram suuamta jumeꞌ bwaram, chibam betana aꞌ naꞌikimteꞌe
benasia.
\v 33 Jumeꞌ bwalam benasi aꞌ bichaꞌum, aꞌ batatana am
jaꞌabwane. Jumeꞌ intok chibam benasi aꞌ bichaꞌum, aꞌ
mikkoꞌotana am jaꞌabwane.
\v 34 Junak intok juꞌu cheꞌa yoꞌotaka katekame, jumeꞌ
aꞌ batatana jaꞌabwekammeu: “Emeꞌe, jumeꞌ in achai betana
tuꞌik emou naꞌikiari, neu em kaate. Liojta aniata juꞌunaktek
naateka jukaꞌ emou naꞌikiarita nemak enchim yoꞌo nesauneeꞌuta
emeꞌe mabetne.
\v 35 Bweꞌituk nee tebaureko, emeꞌe nee jiꞌibwa miikak.
Nee baꞌa jiꞌipeao, emeꞌe nee baꞌa miikak. Ka in bwiaraa
beꞌemu ne weamsuko, emeꞌe, karita chubala in ama tawaneeꞌuta
nee reuwaak.
\v 36 Intok ka nee tajoꞌosuko, emeꞌe nee aꞌ mimiksuk.
Nee koꞌokoeo intok emeꞌe nee juꞌuneiyaabaeka neu yaajisuk.
Intok nee etaꞌituko juniꞌi, emeꞌe nee aniabaeka neu yaajisuk.”
\v 37 Junako jumeꞌ tuꞌisi tawalataka yeu sajakame inen
jiunee: “Achai, jaksa itepo tebauremta enchi bichaka
intok itepo enchi jiꞌibwa miikak. Oo jakwoosa itepo
enchi baꞌae mukemta bichaka intok te enchi baꞌa miikak.
\v 38 Oo jakwoosa ka em bwiaraa beꞌemu enchi weamsuko,
itepo, karita chubala em ama tawaneeꞌuta enchi reuwaak.
Oo jakwoosa ka enchi tajoꞌosuko te enchi aꞌ mimiksuk.
\v 39 Oo jakwoosa itepo koꞌokoemta oo etaꞌita enchi
juꞌuneiyaaka te eu sajaka enchi bichak.”
\v 40 Juꞌu cheꞌa yoꞌotaka katekame intok inen am yoopnanee:
“Lutuꞌuriapo ne inen emou jiia, emeꞌe, siꞌimeta jukaꞌ
tuꞌik inimeꞌe nemak werim, kia inimeꞌe betana cheꞌa ka
eiyaawame juniꞌi, jukaꞌ enchim yaakaꞌuta, junakaꞌa jiba
emeꞌe nee betchiꞌbo aꞌ yaꞌari.”
\p
\v 41 ’Junak juꞌu cheꞌa yoꞌo yaꞌaritaka katekame, jumeꞌ
mikkoꞌotana au anemmeu: “Omot bicha katnee emeꞌe, ka
tuꞌikun bicha naꞌikiarim, jum tajita jiba yuu beeteꞌu
bicha, inikaꞌa, juꞌu bebejeꞌerita betchiꞌbo intok jumeꞌ
aꞌ ankelesim aamak eame betchiꞌbo yaꞌarita ayukaꞌu bicha.
\v 42 Bweꞌituk nee tebaureo intok emeꞌe ka nee jiꞌibwa
miikak. Nee baꞌa jiꞌipeao intok emeꞌe ka nee baꞌa miikak.
\v 43 Ka in bwiaraa beꞌemu ne weamsuko intok emeꞌe, chubala
in ama tawaneeꞌuta ka nee reuwaak. Intok nee ka tajoꞌosuko,
emeꞌe ka nee aꞌ mimiksuk. Intok nee koꞌokoeo intok nee
etaꞌituko, emeꞌe ka nee juꞌuneiyaabaeka neu yaajisuk”,
ti ameu jiune.
\v 44 Junak intok bempo: “Achai, jakwoosa itepo tebauremta
oo baꞌae mukemta oo ka em bwiaraa beꞌemu enchi weamakamta
oo ka enchi tajoꞌosukamta te enchi bichak oo enchi koꞌokoeo
oo enchi etaꞌituko, intok itepo ka enchi aniakai”, ti
au jiune.
\v 45 Juꞌu cheꞌa yoꞌo yaꞌaritaka katekame intok inen
am yoopnanee: “Lutuꞌuriapo ne inen emou jiia, siꞌimeta
wakaꞌa inimeꞌe wepuꞌulaiku juniꞌi, jukaꞌ ka enchim yaakaꞌuta,
junuen inimeꞌe betana tua ka eiyaawatchimmeu juniꞌi,
ket emeꞌe nee betchiꞌbo ka aꞌ yaak.”
\v 46 Chukula inimeꞌe, jum jiba yuu betchiꞌbo bem jiokot
emo bitneeꞌu yajine. Jumeꞌ intoko, Liojta betana tuꞌisi
mabetrimtaka yeu sajakame, inimeꞌe, jum jiba yuu jiapsinaaꞌu
yajine.
\c 26
\s Jesujta bwij betchiꞌbo, aet nau etejowaka aꞌ tuꞌutewame
\p
\v 1 Junak jukaꞌ Jesujta, siꞌimeta inikaꞌa jaibu aꞌ teuwaasukai,
jumeꞌ aꞌ majtimmeu:
\p
\v 2 ―Enchim jaibu juꞌuneaꞌa benasia, wooi taewaim beꞌee,
juꞌu bwara jisuꞌawaka pajkonaamta aet weeneo. Juꞌu intoko
emo benasi yoeme, watem mampo suꞌu tojitunee junuen kuuset
aꞌ popontuneꞌ betchiꞌbo ―ti ameu jiiak.
\p
\v 3 Junameꞌe taewaimmet jumeꞌ teꞌopopo tekiakammeu
yoꞌowe, jumeꞌ Moiseejtukaꞌuta betana nesaurim yee majtame
intok jumeꞌ juriommeu cheꞌa yoꞌowe, inimeꞌe, juꞌu teꞌopopo
tekiakammeu cheꞌa yoꞌowe, Kaipaaj teamta bweꞌu karipo
ama yaajiwaꞌpo emo nau tojak.
\v 4 Junamaꞌa inimeꞌe junuen jukaꞌ Jesujta junuen aꞌ
bai taꞌaaka aꞌ bwiseka intok aꞌ meꞌ betchiꞌbo aet nau
etejok.
\v 5 Taa inimeꞌe:
\p ―Ka pajko taewaimmetchi aꞌ bwijne, junuen juꞌu yoemratau
ka yanti elwamta ka ameu yaꞌa betchiꞌbo.
\s Senu jamutta, baꞌata tua win jubak, Jesujtat aꞌ yaakaꞌpo
\p
\v 6 Jesus, ili joꞌara Betaaniaꞌ teaꞌpo aanen, senu Simon
teamta joꞌapo. Iniꞌi, Lepraꞌ teamta koꞌokoak ti taꞌeewame.
\v 7 Senu jamut intok, jitaꞌapo tosai tetae yaꞌaripo,
ochokok baꞌata benak tua win jubaka, unnaa bejeꞌemta
weiyaakai au ruktek. Junak, jukaꞌ Jesujta mesau aꞌ kateko,
aapo kobat, junakaꞌa baꞌata siꞌimeta aet yaak.
\v 8 Jumeꞌ Jesujta majtim junak, inikaꞌa bichakai, oꞌomtek
intok inimeꞌe:
\p ―Jaisa betchiꞌbo inikaꞌa kia beuti aꞌ woꞌotak ―ti jiu
japtek―.
\v 9 Iniꞌi, yuꞌin tomipo a nenkitun. Junuen jumeꞌ jiokot
eame am ania betchiꞌbo ―ti jiakai.
\p
\v 10 Juꞌu Jesus inikaꞌa jikkajaka intok inimmeu:
\p ―Jaisaaka emeꞌe inia jamuttau suua. Iniꞌi, aapoꞌik neu
yaꞌari, tuꞌuwa jiba ―ti ameu jiiak―.
\v 11 Bweꞌituk jumeꞌ jiokot jiapsame emeꞌe jiba inim
emo mak am bitne, taa nee emeꞌe ka jiba inim emo mak
bitne.
\v 12 Juꞌu inikaꞌa jamutta yaꞌari junuen inikaꞌa baꞌata
benak win jubak net aꞌ yaꞌarikai, iniae aapo, nee maꞌatuneeo
jukaꞌ net yaꞌaꞌeewamta jaibu aꞌ yaꞌari.
\v 13 Lutuꞌuriapo ne inen emou jiia, jak juniꞌi, inikaꞌa
nok lutuꞌuriata aꞌ teuwaawaꞌpo siꞌime aniatchi, ket inikaꞌa
jamutta juꞌu aꞌ yaꞌari teuwaatunee junuen aapoꞌiku waatinaꞌ
betchiꞌbo.
\s Juꞌu Juuras, Jesujta yeu bwijbaeka, teꞌopopo yoꞌowemmak etejo
\p
\v 14 Junak intoko jumeꞌ woj mamni ama wooika, Jesujta
majtim betana, seenu, Juuras Ijkariooteꞌ teame, teꞌopopo
tekiakammeu yoꞌowemmeu sikaa, amemak etejok.
\v 15 Intok iniꞌi:
\p ―Jaikiksa emeꞌe nee makne, junuen jukaꞌ Jesujta enchim
mampo in aꞌ suꞌu tojineꞌ betchiꞌbo ―ti ameu jiiak.
\p Junako bempo, senu taka ama woj mamnik tosai tomim
aꞌ bejeꞌetuak.
\v 16 Junamaꞌa naateka juꞌu Juraj teame, junammeu jukaꞌ
Jesujta suꞌu toji betchiꞌbo, jakwoo cheꞌa aꞌ tuꞌireakaꞌuta
boꞌo bichan.
\s Kupteo Jesukrijtota, aꞌ majtimmak aꞌ jiꞌibwakaꞌpo
\p
\v 17 Bat juꞌu taewait, jumeꞌ paanim ka reberuakame bwaꞌawaka
pajkota aet naateeo, jumeꞌ Jesujta majtim Jesujtau rukteka
intok inen au nattemaek:
\p ―Jakunsa empo, jukaꞌ pajkot kupteo em bwaꞌaneeꞌuta, itom
aꞌ tuꞌute iꞌa ―ti jiakai.
\p
\v 18 Aapo inen ameu jiiak:
\p ―Bweꞌu joꞌarau emeꞌe katnee, aman inia senu yoemta aꞌ
joꞌawi. Junamaꞌa intok iniau emeꞌe: “Nee betana siꞌimeta
aet chupneeꞌu, juꞌu taewai yumaꞌasek. Intok jum em joꞌapo
ne, jumeꞌ in yeu puꞌarimmak, jukaꞌ pajkot joowamta aꞌ
chupaꞌabae”, ti jiia ―ti emeꞌe au jiune.
\p
\v 19 Jumeꞌ aꞌ majtim, Jesujta am sawekaꞌpo aman aayuk.
Intok pajkot kupteo bwaꞌaneemta yaakai.
\p
\v 20 Junak tukaariau yumaꞌaseka, juꞌu Jesus, jumeꞌ woj
mamni ama woika yeu aꞌ puꞌarimmak mesau ruktek.
\v 21 Bempoꞌim intok ketuni jiꞌibwaao, aapo:
\p ―Lutuꞌuriapo ne inen emou jiia, emo betana senu nee
yeu bwijne ―ti ameu jiiak.
\p
\v 22 Junak intok bempo tua emo sioktuak. Intok inimeꞌe
weꞌepulaka:
\p ―Achai, jaisa inepo junaꞌatunee jaꞌani ―ti au nattemai
japtek.
\p
\v 23 Jesus intok inimeꞌe:
\p ―Waꞌa in puꞌatopo nemak jiꞌibwakame, iniꞌi junaꞌatunee
waꞌa nee yeu bwijneeme ―ti am yoopnak―.
\v 24 Juꞌu emo benasi yoemtau, Liojta nok lutuꞌuriapo
aapoꞌik betana junuen aꞌ jiꞌojteitukaꞌpo aman au chuppe.
Taa tua jiokot au machine, juꞌu yeu aꞌ bwijneemtawi.
Inia oꞌoutau cheꞌa juniꞌi tuꞌi ean, juꞌu ka yeu aꞌ yoemtuꞌeaꞌu
―ti jiiak.
\p
\v 25 Junak intok nookak juꞌu Juuras, juꞌu aapoꞌik yeu
bwijneeme intok:
\p ―Yee majtame, jaisa tua inepo junaꞌatunee jaꞌani ―ti
au jiiak.
\p Jesus:
\p ―Jeewi, empo junaꞌa ―ti aꞌ yoopnak.
\p
\v 26 Bempoꞌim ketuni jiꞌibwao su, juꞌu Jesus, paanim
nuꞌuka, ame betchiꞌbo Liojta baisaek. Intok junameꞌe
rebektasukai, jumeꞌ aꞌ majtimmeu am bwisek:
\p ―Akeꞌem am bwaꞌee, iniꞌi in taka oꞌoben ―ti ameu jiakai.
\p
\v 27 Chukula ket jukaꞌ paꞌasi baꞌawata ama ayukaꞌu
nuꞌuka, ae betchiꞌbo Liojta baisaeka intok inikaꞌa bempoꞌimmeu
bicha aꞌ bwisek:
\p ―Siꞌime emeꞌe inikaꞌa jiꞌine ―ti jiiak―.
\v 28 Bweꞌituk iniꞌi in ojbo oꞌoben, Liojta mak bemelasi
emo tuꞌutewamta aꞌ lutuꞌuriatukaꞌuta aꞌ teuwaame. Intok
iniꞌi, juebenammeu tuꞌineeka, bem ka tuꞌuwa yaꞌarim betana
am jiokoi betchiꞌbo woꞌotituneeme ―ti jiiak―.
\v 29 Taa inepo ne inen emou jiia, inikaꞌa paꞌasi betana
baꞌata, kannee intok emomak aꞌ jiꞌine, juꞌu taewait, chukula
in achai cheꞌa yoꞌotaka aꞌ katekaꞌu, paꞌasi baꞌawata
bemelaka ka inile benak, itom nau aꞌ jiꞌineeo tajtia.
\s Jesus, Peota, inikaꞌa ka au aꞌ taꞌaꞌati aꞌ jiuneeꞌu betana junuen aꞌ teuwaa
\p
\v 30 Intok chukula, jumeꞌ bwiikim bwiksuka, Oliiboꞌokawiꞌ
teaꞌu bicha yeu sajak.
\v 31 Junak intok juꞌu Jesus inimmeu:
\p ―Siꞌime emeꞌe inia tukaariat nemak enchim eaꞌuta aꞌ
koptane ―ti ameu jiiak―. Bweꞌituk jum Liojta nok lutuꞌuriapo:
“Jukaꞌ bwaram suuamta ne aꞌ meꞌene, jumeꞌ bwalam intok
naꞌikimtune”, ti jiꞌojtei.
\v 32 Taa chukula, inepo kokkoarim nasuk jiabijtesuko,
jum bwiaraa Kalileaꞌ teaꞌu ne emo pat anne ―ti ameu jiiak.
\p
\v 33 Junak intok juꞌu Peeo:
\p ―Siꞌimem junuen emak bem eaꞌuta am koptak juniꞌi, inepo
ne kaibu junuen aune ―ti au jiiak.
\p
\v 34 Juꞌu Jesus junak:
\p ―Lutuꞌuriapo ne eu inen jiia, inia tukaariat, totoi oꞌowiata
kee aꞌ kuseo, empo, temaiwaka, bajisi ka nee emo taꞌaꞌati
jiune ―ti au jiiak.
\p
\v 35 Juꞌu Peeo:
\p ―Kia nee emak meꞌetuneeka juniꞌi, kannee ee betana tiune
―ti au jiiak.
\p Intok siꞌime jumeꞌ aꞌ majtim ket jiba junaen jiian.
\s Jesus, jum Jetsemaniꞌ teaꞌawi Liojtau bicha nooka
\p
\v 36 Junak intok juꞌu Jesus, jumeꞌ aꞌ majtimmak, aman
jum Jetsemaniꞌ teaꞌu yepsak. Junammeu intok:
\p ―Inim jooye, ket imin, Liojtau bicha ne nokaꞌu tajtia
―ti ameu jiiak.
\p
\v 37 Intok Peota intok wooi jumeꞌ Sebereeoꞌ teamta
uꞌusim nunuka, junamaꞌa tua siokaka intok ka allee taitek.
\v 38 Junak intok aapo inimmeu:
\p ―Tua nee ama butti ka ineꞌemaisi sioka. Inim emeꞌe
tawane, intok nemak emeꞌe eaka ka kokotne.
\p
\v 39 Junako juꞌu Jesus, juchi ili bichau bicha sikaa,
intok tonommea weeka, bwiau koꞌom chaꞌaka, Liojtau bicha
nookak:
\p ―In yoꞌowa, a junuen yeu aꞌ weyeo juniꞌi, inikaꞌa bettesi
jiokot machika neu weyemta, ka junuen yeu aꞌ weetuane.
Taa iniꞌi, ka in eaꞌpo amantune, taa tua em junen eaꞌpo
amantukai ―ti jiakai.
\p
\v 40 Junak intok, jumeꞌ yeu aꞌ puꞌarim tawalaꞌu notteka
intok kokochemmeu yepsak. Peotau intok:
\p ―Jaisa emeꞌe kia senu orapo juniꞌi, ka kokocheka a in
taawak jaꞌani ―ti ameu nattemaek―.
\v 41 Kateꞌem kokkoche. Intok Liojtau bicha em emo nokria
junuen ka tuꞌikut ka enchim jiꞌopneꞌ betchiꞌbo. Lutuꞌuriapo
emeꞌe tuꞌikut jiapsek, taa juꞌu inim enchim takaa, tua
ka au yuuma ―ti ameu jiiak.
\p
\v 42 Inia mak, woosa aman sikaa:
\p ―In yoꞌowa, inikaꞌa jiokot neu weenemta, jiba junuen
aꞌ utteꞌatuneo, junako, tua em eaꞌpo amantune ―ti jiaka
Liojtau bicha nookak.
\p
\v 43 Sep notteka intok juchi jumeꞌ yeu aꞌ puꞌarim kokochemmeu
yepsak. Bweꞌituk inimeꞌe yetem ka yuꞌeen.
\v 44 Inimeꞌe kia am toꞌo sikaa, intok iniamak bajisi,
juchi Liojtau bicha nokbaeka siika, jiba jukaꞌ bat aꞌ
teuwaakaꞌuta au teuwaakai.
\v 45 Junak intok jumeꞌ aꞌ majtim tawalaꞌu nottek intok:
\p ―Jaisa emeꞌe ketun yum joꞌeka kokkoche jaꞌani. Yumaꞌasuk
juꞌu oora jukaꞌ emo benasi yoemta aet ka tuꞌi yoememmeu
aꞌ suꞌu tojinaaꞌu ―ti jiiak―.
\v 46 Joteꞌem, jante bu. Aꞌabo weye juꞌu nee yeu bwijneeme.
\s Jesus, bwijritaka nasuk weiyaawa
\p
\v 47 Jesujta ketun aꞌ nokao su, junak juꞌu Juuraj teame
ama yepsak. Iniꞌi, jumeꞌ woj mamni ama woika, Jesujta
yeu puꞌarimmak naꞌikiatukaꞌu. Intok wate juebenaka aamak
kaaten, tettebe kuchiꞌim intok kutam weiyaakai. Inimeꞌe,
teꞌopopo tekiakammeu yoꞌowem intok jumeꞌ junamaꞌa juriommeu
cheꞌa yoꞌowem betana katekai.
\v 48 Iniꞌi Juuras, juꞌu yeu aꞌ bwisekame, senu machilaata
am tejwaalatukan:
\p ―Juꞌu, in aet tenteneeꞌu junaꞌatune. Aꞌ bwiseka aꞌ weiyaane
―ti jiakai.
\p
\v 49 Junak intok aapo, juꞌu Jesujtau rukteka intok:
\p ―Ketchi allea, yee majtame ―ti au jiiak.
\p Intok aet tentek.
\p
\v 50 Juꞌu Jesus:
\p ―Jallaꞌi, jitasa empo aꞌabo nuꞌusek ―ti au jiiak.
\p Junak inimeꞌe au rukteka intok aapoꞌik Jesujta bwiseka
intok aꞌ nuk sajakai.
\p
\v 51 Ketun ama am aneosu, seenu, Jesujtamak eame, jumeꞌ
tebe aꞌ kuchiꞌim yeu wikeka intok jukaꞌ teꞌopopo tekiakammeu
yoꞌota saweeꞌu nakammet aꞌ chuktak.
\v 52 Junak intok juꞌu Jesus iniau:
\p ―Jumeꞌ em tebe kuchiꞌim bem weekaꞌpo am kecha ―ti au
jiiak―. Bweꞌituk siꞌime wameꞌe bem tebe kuchiꞌimmea nassuame,
inimeꞌe ket tettebe kuchiꞌimmea suꞌatune.
\v 53 Empo tuꞌisi juꞌunea, inia betchiꞌbo in yoꞌowabeu
bicha in a ino nokriaꞌpo, intok iꞌan lautipo, woj mamni
ama wooika batayoonim bepa, ankelesim aapoꞌik neu bittuaꞌeaꞌpo.
\v 54 Taa junuentuko, kaachin yeu yumaa ean, jum Liojta
nok lutuꞌuriapo junuen nee betana utteꞌa aꞌ chupneꞌpo
juꞌu jiꞌojtei.
\p
\v 55 Junak intok juꞌu Jesus jumeꞌ aꞌ bwijbokammeu:
\p ―Emeꞌe, tettebem kukucheꞌekai intok kukutakai aꞌabo
yeu sajak nee jita etbwareotukaꞌa benasi nee bwijbaekai.
Chikti taꞌapo jum teꞌopopo nee emo nasuk aneka yee majtan
intok junak emeꞌe ka nee nuk sajak.
\v 56 Taa siꞌime iniꞌi inien weye, jukaꞌa, jumeꞌ bat naataka
Liojta betana juꞌuneetuawaka, jum Liojta nok lutuꞌuriapo
bem teuwaakaꞌuta aꞌ chupneꞌ betchiꞌbo.
\p Junak intok siꞌime jumeꞌ Jesujta majtim, aapolaik suꞌu
tojaka, tennek.
\s Jesus, siꞌime juꞌu jurio yoemratau yoꞌoraata bichapo jipuꞌuwa
\p
\v 57 Jumeꞌe, jukaꞌ Jesujta bwisekame, Kaipaaj teamtau,
juꞌu jumeꞌ teꞌopopo tekiakammeu cheꞌa siꞌimemmeu yoꞌotau
aꞌ tojak. Junamaꞌa jumeꞌ Moiseejta betana nesaurim yee
majtame intok jumeꞌ juriommeu cheꞌa yoꞌowem emo nau
tojilamtukaꞌawi.
\v 58 Taa juꞌu Peeo, mekka aet chaꞌaka weyen, jum junamaꞌa
cheꞌa yoꞌo yaꞌarita bweꞌu kariu kimuwaꞌu tajtia. Junamaꞌa
iniꞌi kibakekai. Intok jumeꞌ waate junamaꞌa yaꞌuraata
betana yee suuatuawammak yejtek. Junuen junakaꞌa weyemta,
jachin yeu aꞌ weeneꞌpo aꞌ juꞌuneiyaabaekai.
\p
\v 59 Jumeꞌe, jum teꞌopopo tekiakammeu yoꞌowe, ket jumeꞌ
ama juriommeu yoꞌowe intok siꞌime juꞌu ama nau yoꞌoraa,
inimeꞌe, senuk Jesujta bejeꞌeka, ka lutuꞌuriata teuwaanemta
jaiwan. Junuen nesaubaekai aꞌ meꞌetuneꞌ betchiꞌbo.
\v 60 Taa inimeꞌe, kaita aꞌ bejeꞌeka ayukamta juꞌuneiyaak.
Juebenaekan oꞌoben, jumeꞌ aman yajaka intok aa nokiꞌichiata
teuwaakame. Taa inimmet chukula, woika, ka lutuꞌuriata
teuwaaka ama yajak.
\v 61 Inimeꞌe:
\p ―Iniꞌi oꞌou, sejtul inen jiiak: “Jukaꞌ Liojta teꞌopota
inepo aꞌ tatabe, intok baji taꞌapo ne juchi aꞌ yechaꞌaneekai”,
ti jiakai.
\p
\v 62 Junak juꞌu, jum teꞌopopo tekiakammeu cheꞌa yoꞌowe,
kikteka intok Jesujtau:
\p ―Jaisa empo ka montibae jaꞌani. Jitasa iniꞌi, inimeꞌe
enchi bejeꞌeka teuwaaꞌu ―ti au jiiak.
\p
\v 63 Taa juꞌu Jesus, kaita aꞌ yoopnak. Junak intok juꞌu
jumeꞌ teꞌopopo tekiakammeu cheꞌa yoꞌowe:
\p ―Juꞌu Lios, jiba yuu jiapsamta betana lutuꞌuriaka ne,
inepo lutuꞌuriata enchi teuwaa iꞌa. Empo juꞌu Krijto,
juꞌu Liojta yoemiatuko, itom tejwaane ―ti au jiiak.
\p
\v 64 Juꞌu Jesus iniau:
\p ―Inepo ne junaꞌa em aꞌ teuwaari benasi ―ti au jiiak―.
Intok ket ne inen emou jiia, jukaꞌ emo benasi yoemta,
Lios, siꞌime utteꞌakamta, aꞌ batatana betana kateka intok
inikaꞌa, teeka betana namupo koꞌom weyemta, emeꞌe aꞌ bitne
―ti au jiiak.
\p
\v 65 Junak intok juꞌu teꞌopopo tekiakammeu cheꞌa yoꞌowe,
tua ka aꞌ tuꞌureeꞌuta teuwaakai, aꞌ supewam siutak, intok:
\p ―Iniꞌi oꞌou juꞌu aꞌ nokaꞌue, Liojta bejeꞌeka ka tuꞌik
teuwaala ―ti jiiak―. Iniae, juꞌu aꞌ bejeꞌeka nokneeme ka
utteꞌatune. Emeꞌe aꞌ jikkajila, Liojta bejeꞌeka jukaꞌ
ka tuꞌik aꞌ teuwaakaꞌuta.
\v 66 Jaisa emou maachi.
\p Bempo:
\p ―Ka tuꞌika aet aayuk intok iniꞌi meꞌetunee jiba ―ti
jiiak.
\p
\v 67 Junak intok pujbat aet chit wattiwak. Intok koꞌokosi
joowan. Wate intok pujbat aꞌ chonan.
\v 68 Intok inimeꞌe:
\p ―Empo juꞌu Krijtotakai, ka juꞌuneakai jabesa junuen
enchi chochonak ―ti au jiian.
\s Jukaꞌ Peota, Jesujta ka au aꞌ taꞌaꞌati aꞌ jiakaꞌpo
\p
\v 69 Junuen aꞌ weyeo su, ket juꞌu Peeo junamaꞌa tebatpo
wajiwa tana ketun katekan. Intok senu jamut ama sawame,
au rukteka:
\p ―Empo ket, Jesus juꞌu Kalileaꞌ teaꞌu jometamak weaman
―ti au jiiak.
\p
\v 70 Taa juꞌu Peeo, siꞌimem bichapo:
\p ―Kannee juꞌunea jitat em nokaꞌapo ―ti jiaka, ka au aꞌ
taꞌaꞌati jiiak.
\p
\v 71 Jukaꞌ Peota jaibu yeu aꞌ simbaeo su, junak juchi
senu jamut aꞌ bichaka intok jumeꞌ ama anemmeu:
\p ―Iniꞌi ket, Jesus, joꞌara Nasaret teaꞌu joꞌaakamtamak
weaman ―ti jiiak.
\p
\v 72 Intok juchi weeꞌpo juꞌu Peeo, tua lutuꞌuriata au
nokaꞌati jiaka:
\p ―Kannee aꞌ taꞌaa junakaꞌa oꞌouta ―ti jiiak.
\p
\v 73 Cheꞌa chuubatuka jumeꞌ junamaꞌa aneꞌum, Peotau
rukteka:
\p ―Lutuꞌuria, empo ketchia junamemak weye. Bweꞌituk junuen
em nokaꞌut juniꞌi, empo juꞌunakkiachi ―ti au jiiak.
\p
\v 74 Junak intok iniꞌi, jita ka tuꞌik au chupne, ka aꞌ
junuentuko, tua lutuꞌuriata au nokaꞌati jiaka:
\p ―Kannee aꞌ taꞌaa inikaꞌa oꞌouta ―ti jiakai.
\p Junamaꞌa lautipo senu totoi oꞌowia kukusuk.
\v 75 Junak juꞌu Peeo, Jesujta au teuwaaribeu wawaatek:
“Jukaꞌ totoi oꞌowiata kee aꞌ kukuseo, temaiwaka, bajisi
empo ka emo nee taꞌaꞌati jiulatune”, ti aꞌ jiakaꞌu.
Juꞌu Peeo intok junamaꞌa yeu sika intok aꞌ juiwaka tua
bwaanak.
\c 27
\s Jukaꞌ Jesujta, Pilaatotau yeu aꞌ tojiwakaꞌpo.
\p
\v 1 Junak yokoriapo, siꞌime jumeꞌ teꞌopopo tekiakammeu
yoꞌowe, intok jumeꞌ juriommeu cheꞌa yoꞌowe, inimeꞌe, jukaꞌ
Jesujta meꞌe betchiꞌbo nau lutuꞌuriabaeka nau etejok.
\v 2 Inimeꞌe, aapoꞌik sumaꞌita nuk sajaka intok juꞌu
kobanao, Ponsio Pilaatoꞌ teamtau aꞌ nuꞌupak.
\s Jurajta jaisa au aꞌ meꞌakaꞌu
\p
\v 3 Juuras juꞌu yeu aꞌ bwisekame junak, jukaꞌ Jesujta
meꞌetuneꞌ betchiꞌbo aet nesawakamta aꞌ juꞌuneiyaakai,
au koptaka, jumeꞌ senu taka ama woj mamni tosai tomim,
jumeꞌ teꞌopopo tekiakammeu yoꞌowe intok junamaꞌa juriommeu
cheꞌa yoꞌowemmeu am nottak.
\v 4 Intok:
\p ―Liojta bichapo ne ka tuꞌik yaꞌari. Senuk, ka tuꞌik
kaita yaꞌarik, aꞌ meꞌetuneꞌ betchiꞌbo yeu aꞌ bwisekai
―ti ameu jiiak.
\p Taa bempo:
\p ―Iniꞌi, ito betchiꞌbo kaita teuwaa. Inikaꞌa empo aꞌ
yaꞌari, em mampo aayuk ―ti au jiiak.
\p
\v 5 Junak juꞌu Juuras junakaꞌa tomita, jum teꞌopopo
naꞌikim aꞌ woꞌotaka intok sikaa, au chayak.
\p
\v 6 Jumeꞌ teꞌopopo tekiakammeu yoꞌowe, junakaꞌa tomita
nuꞌuka, intok:
\p ―Inikaꞌa tomita, jum teꞌopo tomita aukaꞌpo, katte a aman
aꞌ jipue. Bweꞌituk iniꞌi, senuk aꞌ meꞌetuneꞌ betchiꞌbo
ae bejeꞌetuari ―ti jiiak.
\p
\v 7 Chukula inimeꞌe, wepulsi nau eaka, junae tomie, junuen,
senu Babuta tekipanoamta waj bwia, ae jinu betchiꞌbo
etejok. Junuen jumeꞌ ka ama joomem ama bem mamaꞌaneeꞌuta
aꞌ jipuꞌ betchiꞌbo.
\v 8 Inia betchiꞌbo san junaꞌa waasa iꞌan taewaimmeu
tajtia, Ojbo bwia ti teuwaawa.
\v 9 Intok inien yeu chupuk iniꞌi, juꞌu Liojta betana
juꞌuneetuawaka, Jeremiaj teamta inikaꞌa: “Jumeꞌ senu
taka ama woj mamni tosai tomim nuꞌuka. Tomita, jukaꞌ
Ijraꞌel yoemrata ae betchiꞌbo aꞌ aꞌawakaꞌuta.
\v 10 Intok inimmea, senuk babu bwiata ama tekipanoamta
waj bwiata jinuk. Tua jukaꞌ achai Liojta nee aet sawekaꞌpo
amani”, ti aꞌ teuwaariakaꞌuta.
\s Jesus, Pilaatota betana yaꞌuraa bittuawa
\p
\v 11 Jesus, juꞌu kobanaota bichapo yeu tojiwak. Iniꞌi
intok:
\p ―Jaisa empo junaꞌa jaꞌani, juꞌu, jumeꞌ juriommeu cheꞌa
yoꞌo yaꞌari ―ti au nattemaekai.
\p Juꞌu Jesus iniau:
\p ―Lutuꞌuria, junuen em aꞌ teuwaari benasia ―ti au jiiak.
\p
\v 12 Intok junako jumeꞌ teꞌopopo tekiakammeu yoꞌowe
intok jumeꞌ juriommeu cheꞌa yoꞌowe, jitat aꞌ nanaꞌatejoo,
Jesus kaita am yoopnak.
\v 13 Junak juꞌu Pilaato:
\p ―Jaisa empo ka aꞌ jikkaja jaꞌani siꞌimeta jukaꞌ enchi
bejeꞌeka teuwaawamta ―ti au jiiak.
\p
\v 14 Taa Jesus, kaita aꞌ yoopnak. Junuen san juꞌu kobanao,
tua aꞌ suum eiyaaka taawak. Intok kaita ae tana teuwaa
machiakan.
\s Jesus, aꞌ meꞌetuneꞌ betchiꞌbo aet nesawa
\p
\v 15 Intok ketchia, juꞌu kobanaao, junameꞌe pajko taewaimmet
senuk etaꞌita yeu aꞌ weeneꞌpo junuen waatiawamta, yeu
aꞌ suꞌu tojineꞌpo junuen aꞌ boꞌo joorian.
\v 16 Junakriapo intok, senu tua taꞌeewaka, Barabaaj teaka
etaꞌitaka jipuꞌuwan.
\v 17 Intok bempoꞌim junako ama nau aneo, juꞌu Pilaato:
\p ―Jabetasa emeꞌe suꞌu toji iꞌa, jukaꞌ Barabaj teamta
oo jukaꞌ Jesujta, Krijto ti teuwaawamta ―ti ameu nattemaek.
\p
\v 18 Bweꞌituk aapo, bempoꞌim aet kopteꞌ betchiꞌbo, bem
yeu aꞌ tojilatukaꞌpo, aꞌ mammatelatukan.
\p
\v 19 Jukaꞌ Pilaatota ket jum yoꞌotaka yeyesaꞌpo aꞌ
katek su, juꞌu aꞌ jubiawa nokta au bittuak: “Ka au suuane,
iniau siꞌimeku tuꞌi yoemtawi. Bweꞌituk tutukabiak tua
nee jantiaachik tenkuk, jiba inia oꞌouta betchiꞌbo”,
ti au jiakai.
\p
\v 20 Taa jumeꞌ teꞌopopo tekiakammeu yoꞌowe intok jumeꞌ
juriommeu cheꞌa yoꞌowe, jukaꞌ yoemrata ama anemta nok
yuꞌuk junuen Barabaaj teamta aꞌ suꞌu tojinaaꞌuta aꞌawaka
intok jukaꞌ Jesujta mukneeꞌuta bem aꞌ teuwaaneꞌ betchiꞌbo.
\v 21 Juꞌu kobanaao juchi ameu nokaka inen ameu nattemaek:
\p ―Inimeꞌe woim betana, jabetasa emeꞌe suꞌu toji iꞌa.
\p Bempo intok:
\p ―Jukaꞌ Barabaaj teamta ―ti jiiak.
\p
\v 22 Juꞌu Pilaato intok:
\p ―Jukaꞌ Jesujta su, jukaꞌ Krijtoꞌ teamta, jaisa nee aꞌ
yaꞌane ―ti ameu nattemaek.
\p Siꞌime junameꞌe:
\p ―Kuuset aꞌ popon tebone ―ti jiaka aꞌ yoopnak.
\p
\v 23 Junak intok juꞌu Pilaato:
\p ―Jitasa ka tuꞌik iniꞌi yaꞌarikai ―ti ameu jiiak.
\p Taa bempo:
\p ―Kuuset aꞌ popon tebone ―ti juchi chaaen.
\p
\v 24 Juꞌu Pilaato intok, junuen kaita a tuꞌutetuꞌpo
juꞌuneakai, ala, junakaꞌa junamaꞌa ka nau eewamta ayukaꞌuta
bichakai, baꞌam aꞌawaka intok siꞌime junamaꞌa aneme bichapo
mam bajimak inen:
\p ―Inikaꞌa yoemta ka tuꞌik kaita yaꞌarika aꞌ mukneemta
betana juꞌu ka tuꞌuwa ka net aayuk, emeꞌe aꞌ yaꞌari ―ti
jiakai.
\p
\v 25 Juꞌu yoemra intok siꞌime:
\p ―Itepo intok jumeꞌ itom yoemiam aꞌ mukneeꞌu betana,
itom aꞌ yaꞌariakaꞌpo itepo juꞌunea ―ti jiaka aꞌ yoopnak.
\p
\v 26 Junako juꞌu Pilaato, jukaꞌ Barabaaj teamta yeu
aꞌ simtuaka, chukula jukaꞌ Jesujta bepsu teboka, kuuset
aꞌ popontuneꞌ betchiꞌbo ameu aꞌ suꞌu tojak.
\p
\v 27 Chukula jumeꞌ kobanaaota betana sontaaom, kobanaaota
bweꞌu kariu wajiwa tana, sontaom aneꞌu aꞌ tojak. Intok
siꞌime juꞌu sontaoraa au nau tojiwak.
\v 28 Junak sep, inimeꞌe, aꞌ supe wattak intok taꞌabwim,
unnaa sikiim aꞌ supetuakai.
\v 29 Intok juya wichakamta nat koꞌelai yaaka, kobat
aet aꞌ yechak. Batatana mampo intok, bakata benak aꞌ
makak. Junak intok ae bichapo tonommea jajapteka, intok
aꞌ junn jiaawaka:
\p ―Ketchi allea, juꞌu juriommeu cheꞌa yoꞌo yaꞌari ―ti au
jiian.
\p
\v 30 Ketchia, inimeꞌe aet chit wat watten. Intok jukaꞌ
bakata benak aꞌ nuꞌuka, kobat ae aꞌ beban.
\v 31 Chukula junuen, jak waꞌam aꞌ bitchukai, jumeꞌ sikii
supem aꞌ yechaꞌariak intok inimeꞌe aꞌ supewampo juchi
aꞌ kobatuak. Chukula inimeꞌe junuen kuuset aꞌ poponneꞌ
betchiꞌbo yeu aꞌ nuk sajak.
\s Jum kuuset aꞌ popontukaꞌpo
\p
\v 32 Junak junamaꞌa yeu katekai, senu yoemta, bweꞌu joꞌara
Sireeneꞌ teaꞌa betana joꞌaaka, Simon teamta nankek. Inikaꞌa,
inimeꞌe, kuujta Jesujta weiyaaꞌuta, utteꞌapo aꞌ puꞌaktituan.
\p
\v 33 Junuen kateka, inimeꞌe jum Kolkotaꞌ teaꞌu yajak.
Iniꞌi nooki intok, Mukia kobata katekaꞌpo, ti jiubae.
\v 34 Junamaꞌa inimeꞌe, jukaꞌ Jesujta, paꞌasi baꞌawata,
chibu jittoatamak kuukuutita aꞌ jiꞌituak. Taa inikaꞌa
jiwekai, juꞌu Jesus ka aꞌ waatak.
\p
\v 35 Junak, jaibu kuuset aꞌ poponsuako, jumeꞌ sontaaom,
juꞌu Jesujta tajoꞌori nat aꞌ naꞌikimte betchiꞌbo, nau
jaꞌatek. Junuen yeu chupukai juꞌu, jukaꞌ Liojta betana
juꞌuneetuawaka aꞌ teuwaakaꞌuta: “In tajoꞌori, inimeꞌe
nat naꞌikimtek, aet nau jaꞌatekai”, ti aꞌ jiakaꞌuta.
\v 36 Chukula inimeꞌe junama jootek aꞌ suuabaekai.
\v 37 Aꞌ koba bepa intok jiꞌojtei, inia betchiꞌbo junuen
aꞌ meꞌewakaꞌu ama chayaꞌawak: “Iniꞌi junaꞌa juꞌu Jesus,
juꞌu juriommeu cheꞌa yoꞌo yaꞌari”, ti jiakai.
\p
\v 38 Ketchia, woika jumeꞌ jita eꞌetbwame aamak kuusimmet
poponwak. Seenuk aꞌ batatana, senuk intok aꞌ mikkoꞌotana.
\v 39 Jumeꞌ intoko junamaꞌa aet waꞌam kateme, ka aꞌ yoꞌoreka
nookan, jikau intok koꞌom kobatekai.
\v 40 Intok inimeꞌe:
\p ―Empo, jukaꞌ Liojta teꞌopota tatabeka intok baji taꞌapo
juchi emo aꞌ yechaꞌaneꞌeti jiame, junum emo jinneꞌu.
Empo tua Liojta yoemiatuko, junum kuuset em poponripo
koꞌom weyeꞌe, ―ti jiakai.
\p
\v 41 Junuen ketchia jumeꞌ teꞌopopo tekiakammeu yoꞌowe
intok jumeꞌ Moiseejtukaꞌuta nesaurim yee majtame, jumeꞌ
paiseeom teammake intok jumeꞌ juriommeu cheꞌa yoꞌowe,
ket junuen ka aꞌ yoꞌoren intok bempo nau:
\p
\v 42 ―Watem jinneꞌuk taa aapo ka a au jinneꞌu ―ti jiian―.
Iniꞌi lutuꞌuriapo Ijraꞌel yoemratau cheꞌa yoꞌo yaꞌarituko,
junum aꞌ poponripo koꞌom weene itom aꞌ sualneꞌ betchiꞌbo
―ti nau jiakai―.
\v 43 Liojtat aꞌ eaꞌuta teuwaalaa. Iꞌan elaꞌpo Lios
aꞌ jinneꞌune, lutuꞌuriapo naksi aꞌ eiyaakai, aapo su junuen
itou, Liojta betana au yoemiariꞌiti jiakai.
\p
\v 44 Kia jumeꞌ jita eꞌetbwame aamak junamaꞌa kuusimmet
popontukame juniꞌi, ket ka aꞌ yoꞌoreka au nookan.
\s Jum, Jesujta mukeꞌepo
\p
\v 45 Junak, junamaꞌa siꞌimekut ka machisi taawak, luula
katek naateka, kupteo, bajim jiaꞌu tajtia.
\v 46 Intok jumak ket jiba junamaꞌa bajim jiao, Jesus
kusisi:
\p ―Eli Eli, lama sabaktani ―ti chaaek. Iniꞌi: Achai Lios,
achai Lios, jaisaaka empo nee inim inepolaik koptala,
ti jiubae.
\p
\v 47 Waate, jumeꞌ junamaꞌa aneꞌum, junuen aꞌ jikkajaka:
\p ―Iniꞌi, bat naataka juꞌu Liojta betana juꞌuneetuawaka
nokakame, Eliaj teamtau chaae ―ti jiian.
\p
\v 48 Juname betana seenu, lauti buiteka, jita, baꞌata
nunuꞌemta ejponjaꞌ teamta nuꞌuka, chukula intok junakaꞌa
binaakretae aꞌ komoniaka, tebe kutat aꞌ sumaka intok
aman jikau au aꞌ yumaꞌariak, junuen junakaꞌa aꞌ jiꞌineꞌ
betchiꞌbo.
\v 49 Taa jumeꞌ waate:
\p ―Aꞌ suꞌu toja, boꞌo bitneete. Jumak juniꞌi juꞌu Eliaj
teame aꞌabo aꞌ jinneꞌune ―ti jiiak.
\p
\v 50 Juꞌu Jesus juchi weeꞌpo kusisi chachaek. Intok
junak muukuk.
\v 51 Junama lautipo, Liojta teꞌopopo jumeꞌ bweꞌuu tajoꞌorim
chaꞌakame, nananaꞌaku nasuk, jikat naateka koꞌom tajti
siutek. Juꞌu bwia intok au yoyoak, jumeꞌ bwere tetam
intok naꞌikim jamtek.
\v 52 Jumeꞌ intok kokkoarim ama maꞌatukaꞌum, emo etapok.
Juebenak intok waate jumeꞌ Liojta sualeka kokkokame,
bem takaam juchi jiapsak.
\v 53 Intok chukula, jukaꞌ Jesujta, kokkoarim nasuk aꞌ
jiabijtesuko, inimeꞌe junamaꞌa bem maꞌarimpo yeu sajak.
Intok juꞌu bweꞌu joꞌara, Liojta yeu puꞌariu, Jerusalen
teaꞌu kiimuk. Junaman inimeꞌe, juebenaka am bichakai.
\p
\v 54 Junako juꞌu sontao yaꞌut intok jumeꞌ aamak jukaꞌ
Jesujta suuame, jukaꞌ bwiata au yoakamta intok jukaꞌ
watek yeu sikamta bichaka, inimeꞌe tua majaek, intok:
\p ―Lutuꞌuriapo, iniꞌi yoeme, Liojta betana yoemiaritukan
―ti jiiak.
\p
\v 55 Junamaꞌa juebena jaamuchim, mekka jaꞌabweka aꞌ
bitchun. Inimeꞌe intok, bwiaraa Kalileaꞌ teaꞌa betana
naateka, Jesujtamak rejteka intok aꞌ anialamtukan.
\v 56 Ame nasuk juꞌu Maria Maareenaꞌ teame, ket juꞌu
senu Maria, juꞌu Jakooboꞌ teamta intok Joseꞌ teamta ae.
Inimeꞌe intok juꞌu Sebereeoꞌ teamta yoemiam ae ama aanen.
\s Teta wojoꞌoku Jesujta tekwakaꞌpo
\p
\v 57 Junak, tukaariau yumaꞌasekai, yoeme, tua tomeka, Jose
ti teaka, iniꞌi, ili bweꞌu joꞌara Arima teaꞌ teaꞌpo joꞌaakai,
aman yepsak. Intok iniꞌi ket, bat naataka Jesujta mak
eaka jiapsakaꞌu.
\v 58 Junak iniꞌi, Pilaatoꞌ teamtau sika intok jukaꞌ
Jesujta takaawata au aꞌawak. Pilaato junak nesawek, aꞌ
maknaꞌ betchiꞌbo.
\v 59 Juꞌu Josee, jukaꞌ takaata nuꞌuka, bweꞌu tajoꞌorim
tossaalaimpo aꞌ biijtaka,
\v 60 intok iniꞌi, bemelaka, jum tetapo yaꞌari, aꞌ attea,
aapoꞌik betchiꞌbo aꞌ yaꞌatebokaꞌpo, junamaꞌa aꞌ teekak.
Chukula junakaꞌa, jum ama kimaꞌawaꞌpo, bweꞌu tetae aꞌ
pattasuka, siika.
\v 61 Intok junamaꞌa ket, Maria Maareenaꞌ teame intok
juꞌu senu Maria, aꞌ tekwakaꞌpo bichapo jookan.
\s Sontaom, teta wojoꞌoriau, Jesujta boꞌokaꞌpo au aꞌ suuaꞌpo
\p
\v 62 Juchi yokoriapo, aet yum joꞌewamta taewaita betchiꞌbo,
siꞌimeta tuꞌutesuako, aet chukula jumeꞌ teꞌopopo tekiakammeu
yoꞌowe intok jumeꞌ paiseeom teame, inimeꞌe juꞌu Pilaatotau
yajaka
\v 63 intok inimeꞌe:
\p ―Achai, wae yee bai tattaꞌasukamtau itepo waatek, ketun
jiapsakai, junakaꞌa inen: “Baji taewata weyeka, kokkolam
nasuk au jiabijteneꞌeti”, jiaka aꞌ teuwaakaꞌubewi ―ti
au jiiak―.
\v 64 Inia betchiꞌbo jum aꞌ boꞌokaꞌu, empo baji taewata
simsuꞌutajtia aꞌ bitneeme aman bittuane. Junuen jumeꞌ
aꞌ majtim ka aman sajaka tukaapo jukaꞌ takaata bem aꞌ
nuk sajaka, intok chukula, yoemratau: “Kokolam nasuk
jiabijtek”, ti bem jiuneꞌ betchiꞌbo. Bweꞌituk junuen
yeu aꞌ siiko, iniꞌi, bat naataka bepa, cheꞌa bweꞌu aa nokiꞌichia
tu ean ―ti au jiiak.
\p
\v 65 Juꞌu Pilaato inimmeu:
\p ―Junum emeꞌe am jipue jumeꞌ sontaaom. Emeꞌe, aman sajaka,
jum aꞌ boꞌokaꞌpo, tuꞌisi enchim aꞌ waataꞌpo aman, aꞌ suua
tebone ―ti ameu jiiak.
\p
\v 66 Junak intok inimeꞌe sajaka intok jum aꞌ boꞌokaꞌu
aꞌ bitneeme aman tojak. Bweꞌu teta, junakaꞌa ae pattita,
yaꞌuraata betana machilaata ama chayak. Intok jumeꞌ
sontaom ama toꞌo sajakai.
\c 28
\s Kokolam nasuk Jesujta aꞌ jiabijtekaꞌpo.
\p
\v 1 Junak jukaꞌ taewai, aet yum joꞌewamta aꞌ simsuko,
intok woo busan taewaim aet naateꞌu yeu matchusekai,
juꞌu Maria Maareenaꞌ teame intok juꞌu senu Mariaꞌ teame,
inimeꞌe, aman jukaꞌ tetapo wojoꞌoria yaꞌarita bitbaeka
sajak.
\v 2 Junama lautipo intok, juꞌu bwia tua utteꞌaka au
yoyoak. Achai Liojta ankeles teeka betana koꞌom yepsaka
juneꞌelaekan. Iniꞌi junamaꞌa yepsaka, tetata, tetapo wojoꞌoriata
ae aꞌ pattita, omola aꞌ kechaka intok ae bepa yejtek.
\v 3 Iniꞌi ankeles, yuku beꞌoktiata benasi mamachiakai,
aꞌ tajoꞌoriwa intok, sapam benasi tossaalaikai.
\v 4 Aꞌ bichaka, jumeꞌ sontaaom ama aꞌ suuaꞌum, emo yooak
majjaekai. Intok inimeꞌe, kia kokkolam benasi taawak.
\v 5 Junak juꞌu ankeles, jumeꞌ jaamuchimmeu:
\p ―Kateꞌem majjae ―ti ameu jiiak―. Juꞌuneane, jukaꞌ Jesujta
aꞌabo enchim jaiwaꞌpo, jukaꞌ kuuset popontukamta,
\v 6 inim kaabe, bweꞌituk jiabijtelaa, aapoꞌik jiakaꞌa
benasia. Aꞌabo kateka, jum aꞌ tekwakaꞌpo em aꞌ jiiwe.
\v 7 Lauti emeꞌe sajaka intok jumeꞌ aꞌ majtimmeu emeꞌe:
“Mukiatukan, taa iꞌan aapo jiabijtela. Intok jum bwiaraa
Kalileaꞌ teaꞌu aapo emo pat anne. Junaman emeꞌe aꞌ bitne”,
ti emeꞌe ameu jiune. Iniꞌi junaꞌa, juꞌu in emou teuwaaꞌeaꞌu
―ti ameu jiiak.
\p
\v 8 Junak jumeꞌ jaamuchim jum tetapo wojoꞌoria yaꞌari
betana sep bamsi yeu sajak, majjaekai, intok tua alleakai
ketchia. Intok inimeꞌe tenneka, Jesujta majtimmeu, jukaꞌ
bemelasi ayukamta teuwaabaeka sajak.
\v 9 Seej chukti inim, juꞌu Jesus ameu kikteka intok
ameu tebotek. Bempo junak Jesujtau rukteka intok aꞌ
wokiu aꞌ ibaꞌachaꞌaka aꞌ yoꞌorek.
\v 10 Intok aapo:
\p ―Kateꞌem majjae. Aman em sajaka, jumeꞌ nemak werim etejoriane,
jum bwiaraa Kalileaꞌ teaꞌu bicha bem katneeꞌpo, intok
aman bem nee bitneꞌpo ―ti ameu jiiak.
\s Jumeꞌ sontaaom aꞌ suuaꞌum, juꞌu bem teuwaakaꞌu
\p
\v 11 Ket jumeꞌ jaamuchim kateo su, waate jumeꞌ sontaaom,
aꞌ suuatuawaꞌum, inimeꞌe, bweꞌu joꞌarau sajaka intok jumeꞌ
teꞌopopo tekiakammeu yoꞌowemmeu, siꞌimeta jukaꞌ yeu sikamta
ameu teuwaak.
\v 12 Inimeꞌe teꞌopopo tekiakammeu yoꞌowe, jumeꞌ juriommeu
cheꞌa yoꞌowemmeu sajaka, amemak etejok junuen jitat nau
lutuꞌuriabaekai. Chukula inimeꞌe, jumeꞌ sontaaommeu yuꞌin
tomita ameu naꞌikiak.
\v 13 Intok inimmeu inen jiiak:
\p ―Emeꞌe, tukaapo enchim ket kokkocheo, jumeꞌ Jesujta majtim
ama yajaka, jukaꞌ takaata etbwak, ti jiune.
\v 14 Intok jukaꞌ kobanaaota inikaꞌa aꞌ juꞌuneiyaak
juniꞌi, itepo te aꞌ nok kobaꞌanee intok kaita emou weeneꞌ
betchiꞌbo itepo enchim aniane ―ti ameu jiiak.
\p
\v 15 Junak intok jumeꞌ sontaaom junakaꞌa tomita mabetaka,
intok sajaka, jukaꞌ bem tejwaawakaꞌuta aꞌ yaak. Intok
jumeꞌ juriom iꞌan tajtia junuen aꞌ lutuꞌuriate.
\s Jesujta jumeꞌ aꞌ majtim, jitasa bempoꞌim aꞌ tekil makakaꞌu
\p
\v 16 Junuen san jumeꞌ woj mamni ama wepulaka, Jesujta
majtim, bwiaraa Kalileaꞌ teaꞌu bicha sajak, jum kawi, Jesujta
am tejwaalatukaꞌawi.
\v 17 Intok junak, inimeꞌe, jukaꞌ Jesujta bichakai aꞌ
yoꞌorek. Taa wate ala, ka junuen witti aꞌ junaꞌatukaꞌpo
aꞌ taꞌaak oꞌoben.
\v 18 Junak intok juꞌu Jesus ameu rukteka intok inimmeu:
\p ―Teekau intok kia inim bwiapo juniꞌi, siꞌimekuu cheꞌa
in yoꞌotuneeꞌuta, inepo ne iꞌan aꞌ mabetri ―ti ameu jiiak―.
\v 19 Junuen san emeꞌe, inim siꞌime ka nanau machi yoemratau
sajaka, intok inimeꞌe nee betana weyemta bem sualneꞌ
betchiꞌbo ameu noknee. Liojta betana intok aꞌ yoemiawata
intok aapoꞌik tuꞌu jiapsi betana lutuꞌuriaka, emeꞌe am
batoꞌowaa sakane.
\v 20 Intok emeꞌe, siꞌimeta jukaꞌ in enchim aet tejwaaꞌuta,
junakaꞌa, bempoꞌim aꞌ boꞌo joorianeꞌ betchiꞌbo emeꞌe
am majta sakane. Intok inim siꞌimeta luꞌuteꞌu tajtia,
jiba taꞌapo in emomaktuneꞌpo emeꞌe aꞌ juꞌuneiyaane.
