\id LUK
\h LUUKAS
\toc1 LUUKAS
\mt Lukaj teamta jiꞌojtekaꞌu
\c 1
\s Jitasa aꞌ jiꞌojteneeka inia bepat teuwaawame
\p
\v 1 Juebenaka au jiꞌopla, jukaꞌ inim ito nasuk yeu sikamta
siꞌimeta yumaꞌisi, tuꞌisi aꞌ jiꞌojtebaekai,
\v 2 tua junama waꞌam intok jumeꞌ aꞌ wee taitek naateka
aꞌ bichakame, intok junak inikaꞌa, Krijtota betana nok
lutuꞌuriata tekiaka, yee majtakame, itom aꞌ majtakaꞌa
benasia.
\v 3 Inepo juniꞌi ket nee inikaꞌa aet nee suaka, tua
aꞌ naatelaapo naateka nee ino aꞌ majtai. Intok nee inikaꞌa
yumaꞌisi in eu aꞌ jiꞌojteneeꞌu, nee junuen aꞌ tuꞌi machia,
tua in naksi eiyaaꞌu Teopiloꞌ teame.
\v 4 Junuen, jukaꞌ lutuꞌuriata em majti, tuꞌisi intok
yumaꞌisi em aꞌ taꞌaaneꞌ betchiꞌbo.
\s Senu ankeles, Joan juꞌu yee babatoowamta yeu tomineeꞌu aꞌ juꞌuneiyaa tebo
\p
\v 5 Junak jukaꞌ Eroorej teamta, bwiaraa Jureaꞌ teaꞌpo
cheꞌa aꞌ yoꞌotuko, seenu, teꞌopopo tekiakame, Sakariaj
teaka ama jiapsan. Iniꞌi, senu Abiaj teamtaim betana
tekiakammak weyen. Juꞌu inia jubiawa, Elisabet tean.
Intok iniꞌi ket, juꞌu cheꞌa bat naataka, juꞌu teꞌopopo
tekiakammeu cheꞌa yoꞌowe, Aaron teamta yoemrata betana
yeu simriakan.
\v 6 Inimeꞌe nau, Liojta bichapo yumaꞌisi siꞌimeku tuꞌisi
jiapsan. Intok Liojta betana jukaꞌ nesauri jiꞌojteita,
yumaꞌisi aꞌ boꞌo joorian. Junuen beja, kaabe jita ka
tuꞌik betana a amet nokakai.
\v 7 Taa inimeꞌe ka yoemiakan, bweꞌituk juꞌu Elisabet
teame ka a yoemian. Ketchia bempo nawit jaibu tua yoꞌotuimtukan.
\p
\v 8 Senu taꞌapo, junak juꞌu Sakariajta, aamak tekiakame,
inimeꞌe junuen, Liojta bichapo, jumeꞌ teꞌopopo tekiakame
joaꞌuta bem aꞌ yaꞌaneeꞌuta ameu aꞌ yumako,
\v 9 jumeꞌ teꞌopopo tekiakame nasuk, bem aꞌ boꞌo jooriaꞌa
benasia, junuen, juꞌu Sakariaj teamtau yeu puꞌawaka au
yuumak, aapoꞌik jum Liojta teꞌopopo wajiwa aneka, junamaꞌa,
kopaalim benak win jubak aꞌ tayaꞌaneꞌ betchiꞌbo.
\v 10 Junakaꞌa kopaalim benak win jubak ket aꞌ tayaꞌawaao,
siꞌime jumeꞌ ama aneme, paꞌaku aneka Liojtau bicha nookan.
\v 11 Junako, juꞌu Sakariiaj teamtau, Liojta betana ankeles,
junamaꞌa junakaꞌa win jubak aꞌ tattaawaꞌpo, batatana
weyeka au yeu machiak.
\v 12 Jukaꞌ ankelejta bichakai, juꞌu Sakariias, kaachin
an machiakan. Intok tua majaen.
\v 13 Taa juꞌu ankeles iniau:
\p ―Sakariias, kat emo majjaitua ―ti au jiiak―. Bweꞌituk
juꞌu Lios, aapoꞌiku bicha em emo nokriakaꞌuta aꞌ juꞌuneiyaala.
Intok Elisabeet em juubi, oꞌouta yoemiane, junakaꞌa intok,
empo Joan ti aꞌ teatuane ―ti au jiiak―.
\v 14 Tua em alleaꞌu intok Liojtau bicha em aꞌ baisaeꞌu
et aune. Intok juebenaka inikaꞌa yeu yoemtuko tua alleene.
\v 15 Bweꞌituk juꞌu em yoemia, Liojta bichapo tua eiyaawaka
bitnaa. Iniꞌi, paꞌasi baꞌawata intok jukaꞌ baꞌata yee
nanaakoamta ka jiꞌine. Intok Liojta tuꞌu jiapsi, kia
kee yeu aꞌ tomteo naatekai yumaꞌisi aet annee.
\v 16 Iniꞌi, jumeꞌ Ijraꞌel yoemrata betana, juebenam, bem
achai Liojta, juchi am sualeꞌ betchiꞌbo am aniane.
\v 17 Iniꞌi Joan, itom yoꞌowata bepa weene. Intok iniꞌi,
juꞌu bat naatakai Liojta betana noktuawakame, Eliaj tukaꞌuta
benaka, Liojta betana utteꞌata aet aune. Junuen, jumeꞌ
achaiwaim, bem yoemiammak am tuꞌute betchiꞌbo. Intok
jumeꞌe, kaita yoꞌoreme, Liojta bem yoꞌori taꞌaaneꞌ betchiꞌbo.
Iniꞌi inien, juꞌu yoemratau noknee, junuen jukaꞌ itom
yoꞌowata, tuꞌisi bem aꞌ mabetneꞌ betchiꞌbo ―ti au jiiak.
\p
\v 18 Juꞌu Sakariaj teame juꞌu ankelejtau:
\p ―Jaisa tua ne witti iniat juꞌuneene ―ti au nattemaek―.
Bweꞌituk jaibu nee tua yoꞌotui intok kia juꞌu in jubi
juniꞌi ―ti au jiiak.
\p
\v 19 Juꞌu ankeles inikaꞌa inen yoopnak:
\p ―Inepo nee Jabiel tea. Intok inepo, Liojta betana jukaꞌ
tekilta nee aꞌ jooa. Jiba aapo junuen inia bemelak betana
nee eu nokneꞌ betchiꞌbo ne eu bittuak.
\v 20 Taa iꞌan, jukaꞌ in eu teuwaakaꞌuta, ka em aꞌ sualekaꞌ
betchiꞌbo, ka nokaka empo tawane. Intok empo ka a noknee,
jukaꞌ em yoemiata yeu aꞌ tomteꞌpo tajtia. Iniꞌi, taewai
au yeu aꞌ puꞌarit chupne ―ti au jiiak.
\p
\v 21 Intok junamaꞌa, juꞌu yoemra, paꞌaku aneka, jiba jukaꞌ
Sakariajta aꞌ boꞌo bichan. Intok inimeꞌe ka juꞌunee
machiakan, aapoꞌik junamaꞌa teꞌopopo binwatuka, ka yeu
aꞌ weyeo.
\v 22 Paꞌakun yeu sikaa, juꞌu Sakariaj teame ka a ameu
nookan. Junak bempo juꞌuneꞌeak, aapoꞌik junamaꞌa teꞌopopo
wajiwa, Liojta betana jita aꞌ bittuawakaꞌpo. Intok iniꞌi
maammea ameu nookan. Bweꞌituk ka nokaka tawalatukan.
\p
\v 23 Junak taewaim simsuko, Sakariaj teamta jum teꞌopopo
aꞌ jooꞌeaꞌuta yaꞌasuka, aꞌ joꞌau bicha siika.
\v 24 Iniat chukula juꞌu aꞌ jubiawa, Elisabet teame, jukaꞌ
chukula yeu aꞌ yoemianeeꞌuta mabetak. Intok mamni mechammeu
tajtia aꞌ joꞌa betana ka mekka bicha yeu siika, naas
waateka:
\v 25 “Juꞌu in yoꞌowa Lios, inile benak nee bittuak,
iꞌan junuen, watem ka intok jaana nee eiyaaneꞌ betchiꞌbo”,
ti ean.
\s Senu ankeles, Jesujta yeu tomtineeꞌu aꞌ juꞌuneiyaa tebo
\p
\v 26 Busan meecham am weyeo, juꞌu Lios senu ankeles,
Jabiel teamta, bwiaraa Kalileaꞌ teaꞌpo, ili joꞌara Nasaret
teaꞌu aꞌ bittuak,
\v 27 junuen inikaꞌa, senu jamut bemeta, Mariaꞌ teamtau
aꞌ noitineꞌ betchiꞌbo. Iniꞌi beeme, seenuk, Joseꞌ teamta
aꞌ kunaneeꞌut juꞌuneaka jiapsan. Inikaꞌa, juꞌu bat naataka
cheꞌa yoꞌo yaꞌari Labiitukaꞌuta yoemiam betana yeu simriata.
\v 28 Juꞌu ankeles, jum aapoꞌik katekaꞌu au yepsak. Intok
iniꞌi:
\p ―Alleewame eu aune, empo, Liojta betana tuꞌik bichame.
Juꞌu itom yoꞌowa Lios emak aane. Intok juꞌu Lios, siꞌime
jaamuchim bepa tuꞌik eu yaꞌari ―ti au jiiak.
\p
\v 29 Taa junak aapo, jukaꞌ ankelejta bichakai, kaachin
an machika taawak inikaꞌa au aꞌ teuwaakaꞌu betana. Intok
juꞌuneepean, jitat tua, junuen jiaka aꞌ nokaꞌut.
\v 30 Junako juꞌu ankeles:
\p ―Maria, kat majjae. Bweꞌituk Lios enchi yeu puꞌari, junuen
jukaꞌ kaitau a tamachiatuka tuꞌik enchi bittua betchiꞌbo
―ti au jiiak―.
\v 31 Iꞌan empo, chukula em yoemianeeꞌuta mabetnee intok
empo oꞌouta yoemianee intok inikaꞌa empo Jesuj ti aꞌ
teatuane ―ti au jiiak―.
\v 32 Bweꞌituk iniꞌi, aapo tua eiyaanaa. Lios juꞌu aman
teekau jiapsaka, siꞌimem bepa yoꞌorisi machika, Liojta
yoemia ti taꞌeenaa. Juꞌu achai Lios intok, juꞌu cheꞌa
yoꞌo yaꞌatukaꞌu, Labiita, aapoꞌik inikaꞌa aet yeu simriatukaꞌuta
benasia, cheꞌa aꞌ yoꞌo yaꞌane.
\v 33 Junuen, jiba betchiꞌbo, jukaꞌ Ijraꞌel yoemrata, aapoꞌik
am kuaktaneꞌ betchiꞌbo. Intok juꞌu aꞌ nesaweeꞌu jakwoo
juniꞌi ka luꞌutineekai.
\p
\v 34 Junak juꞌu Maria, juꞌu ankelejtau:
\p ―Jaisa tua iniꞌi yeu weene, inepo kaabe oꞌoutamak katekai
―ti au nattemaek.
\p
\v 35 Juꞌu ankeles inikaꞌa inen yoopnak:
\p ―Liojta betana juꞌu aꞌ tuꞌu jiapsiwa junaet enchi aniane.
Intok teekau cheꞌa eiyaawatchika Liojta, juꞌu a jita
aꞌ joaꞌu, ka bittaka, namuta benasi enchi roptane. Junuen
san, juꞌu oꞌou, yeu tomtineeme, wepulsi Liojta betchiꞌbo
jiba jiapsine. Intok iniꞌi, Liojta betana yoemiari ti
taꞌeenaa.
\v 36 Ketchia, waꞌa em wawaai, Elisabet teame oꞌouta yoemiane,
iniꞌi jaibu tua yoꞌotuitaka juniꞌi. Junuen san juꞌu
ka a yoemiaꞌ teame, iꞌan busan mecham po weye, bweꞌuukai.
\v 37 Bweꞌituk Liojta betchiꞌbo, tua kaita aayuk, ka aꞌ
joaꞌu.
\p
\v 38 Junak juꞌu Maria:
\p ―Inepo, juꞌu in yoꞌowa Liojta betchiꞌbo jiba ne jiapsa.
Elaꞌpo juꞌu Lios junuen em neu jiaꞌa benasi neu aꞌ chupaꞌane
―ti au jiiak.
\p Junak juꞌu ankeles siika.
\s Juꞌu Maria, senuk Elisabet teamta joꞌau aꞌ noitekaꞌpo
\p
\v 39 Junameꞌe taewaimmet juꞌu Maria, tua au bamijtuakai,
ili joꞌarau, bwiaraa Jureaꞌ teaꞌu, kaupo katekaꞌu bicha
siika.
\v 40 Intok junaman, juꞌu Sakariaj teamta kariu yepsaka,
tawabaeka aman kibakek. Intok jukaꞌ ama Elisabet teamtau
tebotek.
\v 41 Junak juꞌu Elisabet, aapoꞌiku tebotewakamta, aapoꞌik
aꞌ jikkajako, inia tompo juꞌu uusi au yoyoak. Intok juꞌu
Elisabet junamaꞌa lautipo, yumaꞌisi Liojta tuꞌu jiapsi
aet aanek.
\v 42 Junak aapo, tua kusisi nokaka:
\p ―Juꞌu Lios, cheꞌa siꞌime jaamuchim bepa, inim kaita ale
benaka tuꞌik eu yaꞌari. Intok kia juꞌu em yoemiabeu
juniꞌi tuꞌik yaꞌarialaa.
\v 43 Ka neu lutuꞌuriak junuen jukaꞌ in yoꞌowata ae
aꞌabo sikaa, nee aꞌ bitneꞌ betchiꞌbo.
\v 44 Bweꞌituk kia jukaꞌ em tebotekaꞌuta, nee aꞌ jikkajak
jiba, juꞌu in asoa, alleerimmea in tompo au yoyoak.
\v 45 Tua alleenee empo aꞌ sualekame. Bweꞌituk junuen
yeu yumaꞌane, juꞌu achai Liojta eu teuwaari ―ti au jiiak.
\p
\v 46 Junako inen jiiak juꞌu Maria:
\q Tua ne junen jiaka, in yoꞌowa Liojta, alleaka aꞌ bai
sae.
\q
\v 47 Intok in jiapsi, jukaꞌ in yoꞌowata, juꞌu nee jinneꞌuneemta
betchiꞌbo tua allea.
\q
\v 48 Bweꞌituk juꞌu Lios, inikaꞌa kaitaꞌpo cheꞌa eiyaawaka
ae betchiꞌbo jiapsamta, tuꞌik aꞌ yaꞌarialaa.
\q Intok inim naateka juꞌu yoemra jiapsame, tua alleewamta
bichame ti ne tana aꞌ teuwaane.
\q
\v 49 Bweꞌituk Lios, juꞌu siꞌimeku yumaka a jita joame,
eiyaawatchika, tuꞌik nee bittualaa.
\q Wepulsi tuꞌuwata aet ayukame ti taꞌeewa.
\q
\v 50 Aapo, siꞌimem wameꞌe aꞌ yoꞌori taꞌaaka jiapsame, jiba
am nak jiokoleka am bitne.
\q
\v 51 Eiyaawatchik bweresi weyemta yaꞌari.
\q Jumeꞌ emo cheꞌewareka jikat emo eiyaame, am koobak.
\q
\v 52 Jumeꞌ cheꞌa yoꞌotaka jokaa, nesaweme, junakaꞌa am
uꞌaak.
\q Jumeꞌ intok, jitaꞌapo juniꞌi, ka cheꞌa eiyaawame, am yoꞌori
tebola.
\q
\v 53 Jumeꞌ kaitae emo ania machim, tuꞌik yuꞌin am bittuak.
\q Jumeꞌ intok totomekame, kaitamak am tawaakai.
\q
\v 54 Ae betchiꞌbo jiapsisukamta, Ijraꞌel tukaꞌuta betana
jukaꞌ yoemrata, aꞌ aniak.
\q Aapoꞌik aꞌ nak jiokolineeꞌuta ka koptak.
\q
\v 55 Inikaꞌa aꞌ chupneꞌeti jiaka, itom yoꞌowasukaꞌummeu
aꞌ teuwaakaꞌpo amani.
\q Juꞌu Apraꞌam tukaꞌutawi intok jumeꞌ aet yeu katriammeu
bicha, junuen jiba betchiꞌbo tuneekai.
\p
\v 56 Juꞌu Maria intok, junamaꞌa juꞌu Elisabetta mak,
baji metpo ama taawak. Intok chukula, juchi iniꞌi aꞌ
joꞌau bicha nottek.
\s Joan, jukaꞌ yee babatoowamta yeu yoemtukaꞌpo
\p
\v 57 Chukula intok yuumak juꞌu taewai, jukaꞌ Elisabetta
junuen aet aꞌ yoemianeeꞌu betchiꞌbo. Intok iniꞌi, ili
oꞌouta asoak.
\v 58 Jumeꞌ ae naapo joꞌaakame, intok aꞌ wawaim, aꞌ uttiaka
aꞌ alleetuabaeka aman au yajak, achai Liojta junuen tua
tuꞌik aꞌ yaꞌarialaaꞌuta juꞌuneiyaatakai.
\v 59 Jumeꞌ woj naiki taewaim weyeo, waate, jumeꞌ jukaꞌ
usita sirkunsiraaroaneeme aman yajak. Junameꞌe intok,
Sakariahta, aꞌ achaiwata team aꞌ teatuabaen.
\v 60 Taa juꞌu aꞌ malawa:
\p ―Eꞌe, ka junueni. Iniꞌi cheꞌa, Joanim ti teane ―ti jiiak.
\p
\v 61 Intok inimeꞌe:
\p ―Jaisa betchiꞌbo, em wawaim betana, kaabe junuen teak
―ti au jiiak.
\p
\v 62 Junak, juꞌu usita achaibeu, inimeꞌe maammea au nattemaek,
junuen aapoꞌik jachin aꞌ teatuabaeꞌpo juꞌuneebaekai.
\v 63 Juꞌu aꞌ achaiwa, jita aet aꞌ jiꞌojteneeꞌuta aꞌawak
intok: “Joanim ti teane”, ti jiꞌojtek. Intok iniet
siꞌime suum eaka taawak.
\v 64 Jiba junama lautipo juꞌu Sakariaj teame juchi
a nookak. Intok aapo, Liojtau bicha tua alleaka aꞌ baisaeꞌuta
teuwaa taitek.
\v 65 Intok siꞌime jumeꞌ ae naapo joꞌaakame, tua suum
eaka intok aet jachin eaka taawak. Intok junama Jurea
bwiaraaꞌ teaꞌpo kawimmet, siꞌimekut joꞌarammet, juꞌu yeu
sikame, naas etejowan.
\v 66 Siꞌime jumeꞌ inikaꞌa juꞌuneiyaa sakame, au waateka
intok bempo naas nau nattemaen:
\p ―Chukula, jitasatunee tua iniꞌi ili uusi ―ti jiakai.
\p Bweꞌituk tua lutuꞌuriapo, juꞌu achai Lios, siꞌimeku
tuꞌik aꞌ bittuan.
\s Sakariaj teamta, juꞌu Liojta bai saeka au bicha tua alleaka aꞌ nokakaꞌu
\p
\v 67 Juꞌu aꞌ achaiwa, Sakariaj teame, juꞌu Liojta tuꞌu
jiapsie yumaꞌisi aet aneka intok Liojta betana aꞌ noktuawakaꞌuta
teuwaaka inen jiiak:
\q
\v 68 Aꞌ baisaeka aꞌ yoꞌorinaaꞌu, Ijraꞌel yoemrata achai
Liojtau aune.
\q Bweꞌituk aꞌabo itou yebijlaa, aapoꞌik betana yoemratawi
intok itom jinneꞌulaa.
\q
\v 69 Senuk, tua siꞌime utteꞌaka, itom jinneꞌuneemta itom
maki.
\q Juꞌu aapoꞌik betchiꞌbo jiapsame, Labiitukaꞌuta nat tomti
yoemrata betana.
\q
\v 70 Junuen aapoꞌik, jukaꞌ itou aꞌ chupaꞌaneeꞌuta aꞌ teuwaakaꞌa
benasia.
\q Cheꞌa bat naataka taewaimmet naateka, jumeꞌ wepulsi
aapoꞌik betchiꞌbo jiapsaka, chukula yeu weenemta teteuwaame
am noktuakai.
\q
\v 71 Junuen aapo, wameꞌe itom bejeꞌeka aneme betana, intok
siꞌime jumeꞌ itom omtame betana itom jinneꞌuka,
\q
\v 72 Intok aapo, jumeꞌ cheꞌa bat naataka itom yoꞌowasukaꞌum
nak jiokoleka intok aapoꞌik betana jukaꞌ ameu bicha,
bemela lutuꞌuriata aꞌ teuwaari, aapoꞌik ka aꞌ koptaneeꞌuta
teuwaak.
\q
\v 73 Iniꞌi junaꞌatuk, juꞌu achai Liojta, tua aꞌ chupaꞌaneꞌeti
jiaka, juꞌu itom yoꞌowa, Apraꞌamtukaꞌutau bicha aꞌ teuwaakaꞌu.
\q
\v 74 Junuen aapo, wameꞌe itom bejeꞌeka aneme betana, itom
au jinneꞌuneꞌeti jiakai, junuen, kaabeta majaeka, aapoꞌik
itom joo iꞌaꞌuta, itom jooneꞌ betchiꞌbo.
\q
\v 75 Siꞌimemmak wepulsi lutuꞌuriakamta jiba boꞌo jooriaka
intok aapoꞌik betchiꞌbo jiba jiapsakai, taewaim, inim
itom jiapsaꞌu tajtia.
\q
\v 76 Empo intoko in yoemia, Lios, teekau jiapsamta betana
weyeka chukula yeu weenemta teuwaame ti empo taꞌeenaa.
\q Bweꞌituk empo itom yoꞌowata bepat weyeka, juꞌu yoemratau
noknee.
\q
\v 77 Junuen jukaꞌ aapoꞌik yeu puꞌarik yoemrata juꞌuneetuaꞌ
betchiꞌbo, bem ka tuꞌuwa yaꞌarimmet am jiokoituneꞌpo
intok junuen a bem jinneꞌuituneꞌpo.
\q
\v 78 Bweꞌituk juꞌu itom Lios, aapoꞌik tua yee aꞌ nakeka
intok yee aꞌ nak jiokoleꞌ betchiꞌbo, mekka jikat, teeka
betana, bemela taewaita benaka itou aꞌ bittuari.
\q
\v 79 Junuen jumeꞌ Liojta betana lutuꞌuriat ka juꞌuneaka
jiapsame, jumeꞌ ka tuꞌik betchiꞌbo, kokko maisi jiokot
emo bichammeu, tachiriata benaka, lutuꞌuriata ameu nuꞌupa
betchiꞌbo.
\q Intok junuen, iniae, yanti, ka jain eaka inim itom jiapsineꞌ
betchiꞌbo.
\p
\v 80 Intok juꞌu ili uusi yoꞌotu simen. Intok iniꞌi,
Liojta betana weyemtat suatu simen. Intok yoꞌotu chupuko,
mekka, paꞌakun kaabeta tua joꞌaakaꞌpo joꞌaakan, junak
taewai, chukula, juꞌu Ijraꞌel yoemratau, aapoꞌik au aꞌ
taꞌaa tebok tajtia.
\c 2
\s Jesujta, yee jinneꞌunemta yeu yoemtukaꞌpo
\p
\v 1 Jiba junameꞌe taewaimmet, jum Romapo, juꞌu cheꞌa
yoꞌo yaꞌari Aukuujtoꞌ teame nesawek, junamaꞌa yoemrata
juꞌuneiyaa betchiꞌbo, kaabeta beꞌeka aꞌ jiꞌojte tebok.
\v 2 Iniꞌi bat weyeka, yaꞌawak, jukaꞌ Sirineeoꞌ teamta
bwiaraa Siiriaꞌ teaꞌpo aꞌ kobanaaotuko.
\v 3 Utteꞌatukan, siꞌimem, tua jak juniꞌi bem jomemtukaꞌu,
bem katneeꞌpo, junuen junaman emo jiꞌojte tebo betchiꞌbo.
\v 4 Inia betchiꞌbo san, juꞌu Jose, bwiaraa Kalileaꞌ teaꞌpo,
ili joꞌaraa Nasaret teaꞌa betana yeu sikaa, intok Jureaꞌ
teaꞌu, ili joꞌara Beleem teaꞌu bicha yeu siika, Labiitukaꞌuta
yeu tomtekaꞌu. Bweꞌituk juꞌu Jose, Labiitukaꞌuta nat
tomti yoemrata betana weyen.
\v 5 Iniꞌi ili joꞌara Beleem teaꞌu siika, Mariaꞌ teamtamake,
inim au jiꞌojte tebobaekai, juꞌu chukula tua aꞌ kunanemtamake.
Intok iniꞌi Maria jaibu abe yoemiakai.
\v 6 Intok inimeꞌe ket junamaꞌa Beleem teaꞌpo am aneo
su, yuumak, juꞌu taewai, jukaꞌ Mariata aet aꞌ yoemianeeꞌu
betchiꞌbo.
\v 7 Junamaꞌa aapo jukaꞌ keꞌesam oꞌouta asoak. Intok
chukula, tosampo aꞌ biijtaka, jum bepaaka, jumeꞌ naikim
wokekame jajaꞌabweeꞌpo, jitaꞌapo aꞌ teekak. Bweꞌituk
junamaꞌa bweꞌu karipo jakun tawa betchiꞌbo, ame betchiꞌbo
kaita tukan.
\s Ankelesim, jum jumeꞌ bwalam suuareeommeu, yeu am machiakaꞌpo
\p
\v 8 Junama ili joꞌara Beleem teaꞌu ka mekka, waate, bwaram
suareeom, juyapo, tukaapo totoꞌeen, bem bwaram suuakai.
\v 9 Junama lautipo, Liojta betana, ankeles ameu yeu machiak,
intok Liojta betana ujyoika tachiria amet konila taobiakan.
Intok inimeꞌe tua majjaen.
\v 10 Taa juꞌu ankeles:
\p ―Ka emeꞌe majjaune ―ti ameu jiiak―. Bweꞌituk, nokta bemelaka
tuꞌik ne emou weiyaa. Iniꞌi, siꞌimem betchiꞌbo tua ae
alleewame tuneekai.
\v 11 Iꞌan jum joꞌara, juꞌu Labiitukaꞌuta yoemtukaꞌpo,
jukaꞌ enchim jinneꞌuneemta yeu aꞌ tomtekaꞌuta, iniꞌi,
Krijto juꞌu itom yoꞌowa.
\v 12 Intok enchim aet juꞌuneeneꞌ betchiꞌbo, emeꞌe jukaꞌ
ili usita tajoꞌorimpo biijtitaka, jum bepaaka, jumeꞌ naikim
wokekame jajaꞌabweꞌpo, boꞌokamta emeꞌe aꞌ teune.
\p
\v 13 Junama lautipo, junae ankelejtamak, juebenaka waate,
teekau ankelesim yeu machiak. Inimeꞌe nanawit nokaka
Liojta yoꞌoren intok inen jiian:
\q
\v 14 Teekau, Liojta alleaka aꞌ yoꞌorinaaꞌu au aune.
\q Intok inim bwiapo jiapsame nasuk, aapoꞌik tua tuꞌik
yaꞌari aꞌ bichammeu, siꞌimeku, yanti, ka jain eewame aune,
\m ti jiian.
\p
\v 15 Junako, chukula jumeꞌ ankelesim juchi teekau bicha
am notteko, jumeꞌ bwaram suuame, naas inen nau jiu japtek:
\p ―Jantebu ma jum joꞌara Beleem teaꞌu bicha te katnee
inikaꞌa yeu sikamta aꞌ bit betchiꞌbo, intok jukaꞌ achai
Liojta itom juꞌuneiyaatuari ―ti jiakai.
\p
\v 16 Inimeꞌe, lauti tenneka intok Mariatau intok Joseetau
intok juꞌu ili usitau, junamaꞌa, bepaaka, naikim wokekame
jajaꞌabweeꞌpo ama boꞌokamtau yajak.
\v 17 Junak inimeꞌe, inikaꞌa bichaka, juꞌu ili usitat
nokaka, jukaꞌ ankelejta ameu teuwaakaꞌuta aꞌ etejok.
\v 18 Intok siꞌime jumeꞌe, inimeꞌe teuwaaꞌuta jikkajakame,
juꞌu bem teuwaaꞌu betana kaachin jiu machika taawak.
\v 19 Taa juꞌu Maria, inikaꞌa siꞌimeta au teuwaawakaꞌuta,
ka aꞌ koptaka, aet jiapseka jiba au waaten.
\v 20 Jumeꞌ bwaram suuame, bempo, siꞌimeta jukaꞌ bem jikkajaka
intok bem bichakaꞌu betchiꞌbo, tua Liojta yoꞌoreka intok
bem alleaꞌuta au bicha teuwaaka, nottek. Bweꞌituk siꞌimeta,
tua ameu aꞌ teuwaawakaꞌpo aman, yeu siika.
\s Juꞌu ilitchi Jesuj teame, iniꞌi teꞌopopo Liojtau suꞌu tojiwaka, nokriawa
\p
\v 21 Woj naiki taewaim weyeka, sirkunsiraaroawak juꞌu
ili uusi. Intok iniꞌi Jesuj ti teatuawak, jiba jumeꞌ
team jukaꞌ ankelejta bat naataka Mariata, chukula aꞌ
yoemianeeꞌuta kee aꞌ mabetao, junak aꞌ tejwaakaꞌum.
\p
\v 22 Jumeꞌ taewaim, Liojta bichapo bem emo tuꞌuteneeꞌum
yumako, inikaꞌa, Moiseejtukaꞌuta nesauri jiꞌojtei junuen
aꞌ teuwaꞌa benasia, bempo jukaꞌ ili usita, bweꞌu joꞌara
Jerusalen teaꞌu aꞌ nuk sajak, junaman inikaꞌa, wepulsi
Liojta betchiꞌbo jiba aꞌ jiapsineꞌ betchiꞌbo, au bicha
aꞌ nokriakai.
\v 23 Bempo, inien aayuk, bweꞌituk jum Liojta betana jumeꞌ
nesaurimpo: “Siꞌime waꞌa keꞌesam oꞌou yeu tomtekame,
iniꞌi, wepulsi Liojta betchiꞌbo jiba aꞌ jiapsineꞌ betchiꞌbo,
Liojtau suꞌu tojituka, au bicha nokrianaa”, ti jiꞌojtei.
\v 24 Inimeꞌe junaman sajak junuen Liojta nesauripo
aꞌ jiꞌojteitukaꞌa benasi, jumeꞌ woi kuukum oo jumeꞌ wooi
ommoꞌokolim, Liojta yoꞌoreka am suꞌa betchiꞌbo.
\p
\v 25 Junameꞌe taewaimmet intok, senu Simeeon teaka, Jerusalen
teaꞌpo jiapsan. Iniꞌi tua tuꞌi yoemtukan, Liojta yoꞌori
taꞌaakai intok jukaꞌ Ijraꞌel yoemrata aniaka aꞌ jinneꞌuneemta,
aꞌ yebijneeꞌuta boꞌo bichan. Juꞌu Liojta tuꞌu jiapsi
inikaꞌa Simeeon teamta aniaka aamaktukan.
\v 26 Intok aꞌ juꞌuneetualatukan, jukaꞌ Krijtota, achai
Liojta aꞌabo bittuaneeꞌut, kee aꞌ bichaka, ka aꞌ mukneeꞌuta.
\v 27 Iniꞌi yoeme, teꞌopou siika, Liojta tuꞌu jiapsie
aman aꞌ weeneꞌpo juꞌuneetuawakai. Intok junak jumeꞌ
ili uusi Jesujta yoꞌowam, inikaꞌa, teꞌopou aꞌ nuꞌupako,
junuen jukaꞌ nesauri jiꞌojteita aꞌ teuwaaꞌpo aman au
aꞌ chup iꞌakai,
\v 28 juꞌu Simeeon, inikaꞌa, mampo nuꞌuka intok aꞌ alleaꞌuta,
achai Liojtau bicha aꞌ teuwaak:
\q
\v 29 Achai Lios, iꞌan ala empo jaibu tua kaachin eaka,
in mukneeꞌuta a neu chupa.
\q Bweꞌituk, inia ee betchiꞌbo jiapsamtau, em chupneꞌeti
jiaka teuwaarita, empo aꞌ chupaꞌi.
\q
\v 30 In pusimmea nee aꞌ bitlaa jukaꞌ yee jinneꞌunemta.
\q
\v 31 Iꞌan, siꞌime yoemratau em yeu machiari.
\q
\v 32 Iniꞌi, aapo junaꞌa, juꞌu siꞌime jumeꞌe, ka Ijraꞌelta
yoemratau, tachiriata benasi machika, jukaꞌ ee betana
lutuꞌuriata ameu aꞌ teuwaaneeme.
\q Intok juꞌu, ee betana, jukaꞌ Ijraꞌel yoemrata aꞌ yoꞌori
teboneeme,
\m ti jiakai.
\p
\v 33 Josee intok juꞌu Jesujta ae, ili usita betana jukaꞌ
Simeeon teamta teuwaakaꞌuta jikkajakai, alleaka, aet suum
eaka taawak.
\v 34 Junak juꞌu Simeeon teame, Liojtau bicha, tuꞌik am
aꞌauriak. Intok juꞌu Maria, Jesujta aebeu inen jiiak:
\p ―Aꞌ juꞌuneiyaane, iniꞌi ili uusi, Ijraꞌel yoemrata nasuk
juebenam, Liojta bichapo tuꞌisi oo ka tuꞌisi bem tawaneeꞌuta,
am bittua betchiꞌbo au naꞌikiari. Aapoꞌikut Liojta betana
weyeme yeu machine, iniat juebenam ka aꞌ mabetneeꞌut,
\v 35 intok junuen juꞌuneiyaanaa, weꞌepulaim, juꞌu jachin
bem eaꞌu. Taa siꞌime iniꞌi ee betchiꞌbo jiokot emo bitwame
tune, kia jumeꞌ tebe kuchiꞌim naa buusti et am kiktekaꞌa
benasi ―ti au jiiak.
\p
\v 36 Senu jamut Liojta betana juꞌuneetuawaka nokame
ket ama aanen. Iniꞌi Aanaꞌati teakai. Aseer tukaꞌuta
nat tomti yoemratat yeu simriataka. Senu Panuꞌel teamta
aꞌ marakan. Iniꞌi jaibu tua yoꞌotui tukan. Aapo tua
bemetaka kunalatukan, intok woo busan wasuktiapo aꞌ kunamak
jiapsilatukan.
\v 37 Intok iꞌan iniꞌi jokoptuitukan, naiki taka ama
naiki wasuktekai. Iniꞌi, jiba jum teꞌopopo aꞌ anneeꞌut
ka koptan. Ala, achai Liojta aꞌ joo iꞌaꞌuta joakai, jamak
ka jiꞌibwaka, Liojta yoꞌorekai intok au bicha nokakai
tukaariat naa buustia.
\v 38 Iniꞌi Aana, jiba junama lautipo ama ameu ruktek.
Intok chukula, Liojta aꞌ baisaeꞌuta au aꞌ teuwaasukai,
junamaꞌa, siꞌime jumeꞌ Jerusalen teaꞌpo joꞌaaka am jinneꞌutuneeꞌuta
aꞌ bitbaemmeu, ili usi Jesujta betana ameu nok taitek.
\s Jum ili joꞌara, Nasaret teaꞌu am nottewakaꞌpo
\p
\v 39 Junak chukula, siꞌimeta jukaꞌ achai Liojta nesauri
jiꞌojteita yaꞌasukai, bempo jum bwiaraa Kalileaꞌ teaꞌpo,
tua bem joꞌaakaꞌu, Nasaret teaꞌu bicha nottek.
\v 40 Juꞌu ili uusi intok, yoꞌotu simeka, cheꞌa juniꞌi
taka utteꞌitun. Intok cheꞌa juniꞌi koba suawakan. Juꞌu
Lios intok, siꞌimeku tuꞌik yuꞌin aꞌ bittuan.
\s Juꞌu Jesus, woj mamni ama wooi wasukteka, jum teꞌopopo aane
\p
\v 41 Jumeꞌ aꞌ yoꞌowaawam, chikti wasuktiapo, bweꞌu joꞌara
Jerusalen teaꞌu yaajan. Junuen junaman, Liojta yoꞌori
betchiꞌbo, bwalam suꞌawaka pajkoaꞌ teamta aꞌ bit betchiꞌbo.
\v 42 Jesujta woj mamni ama wooi wasuktiam aꞌ yumaꞌariako,
junak siꞌime, jum bweꞌu joꞌara Jerusalen teaꞌu bicha
sajak, jaibu junuen aman pajkotuko aꞌ joowaꞌa benasia.
\v 43 Junak, jukaꞌ pajkota aꞌ chupsuka intok bempoꞌim
notteo, juꞌu uusi Jesus, iniꞌi junamaꞌa bweꞌu joꞌara Jerusalen
teaꞌpo taawak, aꞌ aewa intok kia juꞌu Josee juniꞌi, bempo
ka juꞌuneakai.
\v 44 Inimeꞌe, Jesujta, siꞌime jumeꞌ am bicha boꞌo joammak
aꞌ weyeꞌeti eaka intok junuen siꞌime taewata boꞌo joaka
kuptek. Taa junak, jumeꞌ bem wawaim nasuku intok bem
taꞌaaꞌum nasuku aꞌ jaiwaka
\v 45 ka aꞌ teak. Junak bempo, Jerusalen teaꞌu bicha
nottek, junaman aꞌ jariubaekai.
\p
\v 46 Baji taewaita sikaa, teꞌopopo aꞌ teak. Jumeꞌ Moiseejta
nesaurim yee majtame nasuk kateka am jikkajaka intok
ameu nattemaemta aꞌ teak.
\v 47 Intok siꞌime inimeꞌe aꞌ jikkajakame, tua aꞌ suawakaꞌu
betana intok aapoꞌik jachin am yoopnaka aꞌ teuwaakaꞌu
betana aꞌ uttiaka aꞌ suum eiyaak.
\v 48 Jumeꞌ aꞌ yoꞌowawam junamaꞌa aꞌ bichakai, kaachin
ee machika, kia aꞌ bitchuka taawak. Aꞌ aewa intok inen
au jiiak:
\p ―Uusi, jaisaaka empo inien itom yaak. Juꞌu em yoꞌowa
intok inepo, tua te jachin eaka tee enchi jariusuk ―ti
au jiiak.
\p
\v 49 Junak juꞌu Jesus:
\p ―Jaisaaka intok emeꞌe nee jaiwan. Jaisa emeꞌe ka juꞌunea
jaꞌani, inim in yoꞌowata nee aꞌ joo iꞌaꞌuta, in jooꞌeaꞌu
―ti ameu jiiak.
\p
\v 50 Taa bempo, aapoꞌik ameu aꞌ teuwaakaꞌut, tua ka aet
juꞌuneak.
\p
\v 51 Intok junak aapo joꞌara Nasaret teaꞌu bicha amemak
nottek. Intok juchi jiba junaen, bempoꞌim nok jikkajakai.
Juꞌu aꞌ aewa siꞌimeta inikaꞌa, aapo ka aꞌ koptaka, jiba
au waaten.
\v 52 Intok Jesujta junuen su, cheꞌewasu koba suawaka
intok aꞌ yoꞌotu simeo intok Lios, intok kia juꞌu yoemra
juniꞌi, siꞌimeku ae allean.
\c 3
\s Juꞌu Joan, yee babatoowame, bweka paꞌaku jinabaka Liojta betana jukaꞌ nok lutuꞌuriata aꞌ teuwaa sime
\p
\v 1 Junakriapo jukaꞌ Tibeerioꞌ teamta junama cheꞌa
siꞌimem bepa yoꞌo nesawekai, woj mamni ama mamni wasuktiam
aꞌ weiyaao, juꞌu Ponsio Pilaatoꞌ teame bwiaraa Jureaꞌ
teaꞌpo kobanaao tukan. Juꞌu Eroorej teame intok bwiaraa
Kalileaꞌ teaꞌpo kobanaao tukan. Juꞌu aꞌ sailaawa Jeriipeꞌ
teame intok, bwiaraa Itureaꞌ teaꞌpo intok Trakooniitij
teaꞌpo kobanaao tukan. Juꞌu Lisaniaj teame, bwiaraa Abileeniaꞌ
teaꞌpo kobanao tukan.
\v 2 Juꞌu Anaas intok juꞌu Kaipaaj teame, inimeꞌe, jumeꞌ
teꞌopopo tekiakammeu cheꞌa yoꞌotukan. Junameꞌe taewaimmet
juꞌu Lios, juꞌu Joantau, Sakariiaj teamta uꞌusibeu, aman
mekka paꞌakun aꞌ jiapsaꞌu, au nookak.
\v 3 Intok iniꞌi Joan, juꞌu batwee Joran teaꞌu jeela,
siꞌime ili joꞌarammet siika. Junama yoemratau aꞌ utteꞌati
jiian, ka tuꞌik betana taꞌabwisi eaka intok bem batoꞌowaatuneꞌpo
junuen juꞌu ka tuꞌik bem yaꞌari betana amet am jiokoituneꞌ
betchiꞌbo.
\v 4 Iniꞌi junuen yeu siika, jiba jukaꞌ Liojta betana
juꞌuneetuawaka, chukula yeu weenemta teuwaakame, Isaꞌiajtukaꞌuta
aꞌ teuwaari benasia:
\q Mekka bweka paꞌaku, senuk chaaemta aꞌ jiawai jikkajiwa:
\q “Itom yoꞌowata aꞌ mabet betchiꞌbo, emeꞌe, ka tuꞌik betana
emo tuꞌutene”, ti jiakai.
\q “Intok inikaꞌa, tuꞌisi emou yepsaka, enchim aꞌ mabetneꞌ
betchiꞌbo, tuꞌik emeꞌe yaꞌarine.
\q
\v 5 Siꞌime jumeꞌ ka emo jabeleme, tuꞌik ameu beꞌeemta
aꞌ juꞌuneiyaame, bempo yumaꞌisi aꞌ mabetne.
\q Siꞌime jumeꞌ emo cheꞌewareka intok emo eiyaame, inimeꞌe
koꞌom tojinaa.
\q Jumeꞌe, jukaꞌ ka tuꞌika, ka ammaꞌali weyemta tekipanoame,
inimeꞌe chukula tuꞌik lutuꞌuriata boꞌo jooriane.
\q Jumeꞌ intoko, jukaꞌ Liojta betana nok lutuꞌuriata ka
tuꞌisi yee aꞌ majtame, inimeꞌe ka nappat junuen aꞌ boꞌo
jooriane”, ti aꞌ jiakaꞌpo.
\q
\v 6 “Intok junuen, siꞌime waꞌa inim yoemra, Liojta jachin
yee aꞌ jinneꞌuneeꞌuta aꞌ bitne”, ti jiakai.
\s Joantau nookak
\p
\v 7 Junak jukaꞌ yoemrata junuen Joanta am batoꞌowaneꞌ
betchiꞌbo aman au bicha yeu am kateo, aapo:
\p ―Ka tuꞌi yoemra, bakotchim bebena ―ti ameu jiiak―. Emeꞌe
ka juꞌu enchim batoꞌowaimtuneeꞌue, tua ka tuꞌika jiokot
emo bitnaamta abe aꞌabo yumaꞌu betana, junae enchim ama
yoꞌeeneꞌeti eene.
\v 8 Eꞌe, ala emeꞌe ka tuꞌik betana taꞌabwisi enchim
eaꞌuta juꞌunakkiachisi emot aꞌ bitnaꞌ betchiꞌbo, tuꞌisi
jiapsine. Intok ka emeꞌe, juꞌu Apraꞌamtukaꞌuta nat tomti
yoemrata betana emo kateꞌeti jiubaane. Bweꞌituk juꞌu
achai Lios, kia inimeꞌe tetammea juniꞌi, Apraꞌamta betchiꞌbo
jumeꞌ ae betana emo yeu katriam ti jiame a am juꞌunakte.
\v 9 Liojta betana tua jiokot machika enchim bitneeꞌuta
kaita beꞌee. Jukaꞌ juya, takaꞌeaka, ka tuꞌik tatakamta
tepwammea chuktawaka, tajipo aꞌ tayaꞌatuneꞌe benasia
―ti ameu jiiak.
\p
\v 10 Junako jumeꞌ ama aneme:
\p ―Junak su, jaisa tua itepo auneekai ―ti au nattemaek.
\p
\v 11 Juꞌu Joan inimeꞌe inen yoopnak:
\p ―Waꞌa, wooim supekame, iniꞌi, jukaꞌ wepulaim juniꞌi ka
supekamta, wepulaim aꞌ mikpo yumaꞌi. Juꞌu intoko bwaꞌawamta
jipueme, iniꞌi jiba junaen, juꞌu kaita jipuemtau bicha
watek naꞌikiane ―ti jiakai.
\p
\v 12 Ketchia jumeꞌ yaꞌuraatau bichaa tomita weyemta
nau totojame, waate, Joantau emo batoꞌowaabaeka aman yajaka
intok Joantau:
\p ―Yee majtame, itepo su jaisa te auneekai ―ti au nattemaek.
\p
\v 13 Juꞌu Joan intok inimmeu:
\p ―Yaꞌuraata betana nesau jiꞌojteipo, tomita enchim yeteu
aꞌ aꞌauꞌeaꞌuta jiba, ka junae bepa aꞌ aꞌaune ―ti ameu
jiiak.
\p
\v 14 Ketchia sontaaom waate:
\p ―Itepo su, jaisa tua te auneekai ―ti au nattemaek.
\p Aapo inimeꞌe inen yoopnak:
\p ―Kaabeta emeꞌe jita uꞌaanee jita betchiꞌbo am majau
tetejwaakai. Intok kia juꞌu ka bem yaꞌarit juniꞌi, ka
am nanaꞌatejokai. Intok emeꞌe, enchim bejeꞌetuawaꞌue,
yanti elne.
\p
\v 15 Juꞌu yoemra baa juꞌuneepeaka boꞌo bichan. Jumak
juniꞌi juꞌu Joan junaꞌa juꞌu Krijtoꞌ teame ti eakai.
\v 16 Taa juꞌu Joan siꞌimemmeu inen jiiak:
\p ―Inepo ala, lutuꞌuriapo nee baꞌammea enchim batoꞌowaa.
Taa senu yebijne, junaꞌa, aapo siꞌimeku Lios eerie aꞌ
tuꞌu jiapsita emot jiapsituaka, ae enchim batoꞌowaane.
Aapo nee bepa yoꞌoꞌutteꞌaka jikkajiwa. Junuen san, kanne
ino jabele, kia aꞌ bochawam in aꞌ woitarianeꞌpo.
\v 17 Aapo jaibu inim, senuk tiikota tuꞌute betchiꞌbo,
ae am wij wijtawamta mampo aꞌ jipueꞌe benasi maachi,
junuen jumeꞌ aꞌ yoemiam omola aꞌ jipuꞌubaeꞌpo am tawaane.
Intok jumeꞌ ka aꞌ yoemiam, omot, taji beeteu jiokot bem
emo bitneeꞌu bicha am tawaane. Jukaꞌ bachiata toboktaka
intok jukaꞌ otata tokti aꞌ tayakaꞌabenakai ―ti ameu jiiak.
\p
\v 18 Inile benakue intok watek juebenak tuꞌikue am
nok tejwaaka juꞌu Joan junuen jukaꞌ bemela nok lutuꞌuriata
juꞌu yoemratau aꞌ teuwaan.
\v 19 Ketchia iniꞌi, jukaꞌ kobanaaota, Eroorej teamta
aꞌ sua tejwaak, inikaꞌa aꞌ sailawaa, Jeriipeꞌ teamta juubi,
Erooriaj teamta jubiꞌulatukan. Intok ket jukaꞌ watek
ka tuꞌik aꞌ yaakaꞌu betchiꞌbo.
\v 20 Taa juꞌu Eroorej teame, inikaꞌa nok jikkajiꞌeaka
su, ketuni juchi ka tuꞌik yaak, jukaꞌ Joanta aꞌ etaꞌatebokai.
\s Jesukrijtota aꞌ batoꞌowaawakaꞌpo
\p
\v 21 Inikaꞌa kee yeu weyeo, junak jukaꞌ Joanta siꞌime
junama yoemrata aꞌ batoꞌowaao, juꞌu Jesus ket batoꞌowaatuk.
Aapoꞌik intok ketuni Liojtau bicha aꞌ nokao su, teekau
machilaa bittuk.
\v 22 Intok junaꞌabo juꞌu Liojta tuꞌu jiapsi, juꞌunakkiachisi,
wokkoita benasi Jesujtat koꞌom siika. Teeka betana intok
jiawai:
\p ―Empo junaꞌa juꞌu in yoemia tua in nakeꞌu, ee betchiꞌbo
nee tua allea ―ti jiaka jikkajituk.
\s Jesukrijtota, jumeꞌ aapoꞌik amet yeu simriam
\p
\v 23 Juꞌu Jesus inim jumak senu taka ama woj mamni
wasukten junak jukaꞌ yoemrata mak aꞌ tekilwata naatekai.
Iniꞌi, watem junuen aꞌ sualeꞌpo aman, juꞌu Joseꞌ teaka
aꞌ uꞌusek tean. Juꞌu Josee intok, senuk Eliꞌiti teaka
aꞌ uꞌusekan.
\v 24 Iniꞌi intok ket, Matat teaka aꞌ yoemiakan. Iniꞌi
intok ket, Lebiꞌ teaka aꞌ yoemiakan. Iniꞌi ket, Melkiꞌ
teamta betana yoemiaritukan. Iniꞌi ket Janaꞌ teaka aꞌ
yoemiakan. Iniꞌi ket, Joseꞌ teaka aꞌ yoemiakan.
\v 25 Iniꞌi ket Matatiaj teamta betana yoemiaritukan.
Iniꞌi ket Amoj teaka aꞌ yoemiakan. Iniꞌi ket Naꞌum teamta
betana yoemiaritukan, iniꞌi ket Esliꞌ teamta betana yoemiaritukan,
iniꞌi ket Nakkaiꞌ teaka aꞌ yoemiakan.
\v 26 Iniꞌi ket Maꞌat teamta betana yoemiaritukan, iniꞌi
ket Matatiaj teaka aꞌ yoemiakan. Iniꞌi ket Semeiꞌ teaka
aꞌ yoemiakan, iniꞌi ket Joseꞌ teamta betana yoemiaritukan.
Iniꞌi ket Juraꞌ teaka aꞌ yoemiakan.
\v 27 Iniꞌi ket Joanaꞌ teamta betana yoemiaritukan.
Iniꞌi ket Resaꞌ teaka aꞌ yoemiakan, iniꞌi ket Sorobabel
teaka aꞌ yoemiakan. Iniꞌi ket Salatiꞌel teaka aꞌ yoemiakan,
iniꞌi ket Neriꞌ teaka aꞌ yoemiakan.
\v 28 Iniꞌi ket Melkiꞌi teamta betana yoemiaritukan.
Iniꞌi ket Ariꞌiteaka aꞌ yoemiakan, iniꞌi ket Koosam teaka
aꞌ yoemiakan, iniꞌi ket Elmoram teaka aꞌ yoemiakan, iniꞌi
ket Er teaka aꞌ yoemiakan.
\v 29 Iniꞌi ket Josueꞌ teamta betana yoemiaritukan.
Iniꞌi ket Elieser teaka aꞌ yoemiakan, iniꞌi ket Jorim
teaka aꞌ yoemiakan, iniꞌi ket Matat teaka aꞌ yoemiakan.
\v 30 Iniꞌi ket Lebiꞌ teamta betana yoemiaritukan, iniꞌi
ket Simeon teaka aꞌ yoemiakan, iniꞌi ket Juraꞌ teaka
aꞌ yoemiakan, iniꞌi ket Joseꞌ teaka aꞌ yoemiakan, iniꞌi
ket Jonan teaka aꞌ yoemiakan, iniꞌi ket Eliakim teaka
aꞌ yoemiakan.
\v 31 Iniꞌi ket Meleaꞌ teamta betana yoemiaritukan.
Iniꞌi ket Mainan teaka aꞌ yoemiakan, iniꞌi ket Matataꞌ
teaka aꞌ yoemiakan, iniꞌi ket Natan teaka aꞌ yoemiakan.
\v 32 Iniꞌi ket Labiiꞌ teaka aꞌ yoemiakan. Iniꞌi ket
Issaiꞌ teamta betana yoemiaritukan. Iniꞌi ket Obel teaka
aꞌ yoemiakan, iniꞌi ket Booj teaka aꞌ yoemiakan, iniꞌi
ket Salmon teaka aꞌ yoemiakan, iniꞌi ket Naꞌason teaka
aꞌ yoemiakan.
\v 33 Iniꞌi ket Aminarap teamta betana yoemiaritukan.
Iniꞌi ket Aram teaka aꞌ yoemiakan, iniꞌi ket Ejrom teaka
aꞌ yoemiakan, iniꞌi ket Paarej teaka aꞌ yoemiakan, iniꞌi
ket Juraꞌ teaka aꞌ yoemiakan.
\v 34 Iniꞌi ket Jakoop teamta betana yoemiaritukan, iniꞌi
ket Isaak teaka aꞌ yoemiakan, iniꞌi ket Apraꞌam teaka
aꞌ yoemiakan, iniꞌi ket Tareꞌ teaka aꞌ yoemiakan, iniꞌi
ket Nakor teaka aꞌ yoemiakan.
\v 35 Iniꞌi ket Seruk teaka aꞌ yoemiakan, iniꞌi ket Rakauꞌ
teaka aꞌ yoemiakan, iniꞌi ket Pelek teaka aꞌ yoemiakan,
iniꞌi ket Eber teaka aꞌ yoemiakan, iniꞌi ket Salaꞌ teaka
aꞌ yoemiakan.
\v 36 Iniꞌi ket Kainan teamta betana yoemiaritukan, iniꞌi
ket Arpaksat teaka aꞌ yoemiakan. Iniꞌi ket Sem teaka
aꞌ yoemiakan, iniꞌi ket Noeꞌ teaka aꞌ yoemiakan, iniꞌi
ket Lamek teaka aꞌ yoemiakan.
\v 37 Iniꞌi ket Matusalem teamta betana yoemiaritukan,
iniꞌi ket Enok teaka aꞌ yoemiakan, iniꞌi ket Jaret teaka
aꞌ yoemiakan, iniꞌi ket Majalaleꞌel teaka aꞌ yoemiakan,
iniꞌi ket Kainan teaka aꞌ yoemiakan.
\v 38 Iniꞌi ket Enoj teamta betana yoemiaritukan, iniꞌi
ket Set teaka aꞌ yoemiakan, iniꞌi ket Adam tukaꞌuta betana
yoemiaritukan. Iniꞌi ket, Liojta betana yoemiaritukan.
\c 4
\s Bebejeꞌerita, Jesujta aꞌ jiꞌoptuabaekaꞌpo
\p
\v 1 Juꞌu Jesus, yumaꞌisi Liojta tuꞌu jiapsi aet anekai,
jum batwee Joran teaꞌa betana nottek. Intok juꞌu Liojta
tuꞌu jiapsie juꞌuneetuawaka, mekka paꞌariau, kaabeta aneꞌebeꞌemu
bichaa siika.
\v 2 Junaman, woi taka taewaimmeu tajtia ama aanek. Juꞌu
intok bebejeꞌeri jitat aꞌ jiꞌoptuabaek. Siꞌime juname
taewaimmet aapo ka jiꞌibwaka, intok chukula tebaurek.
\v 3 Junak intok juꞌu bebejeꞌeri:
\p ―Empo lutuꞌuriapo Liojta yoemiatuko, inikaꞌa tetata
paan yaꞌane ―ti au jiiak.
\p
\v 4 Jesus inikaꞌa inen yoopnak:
\p ―Jum Liojta nok lutuꞌuriapo: “Juꞌu inim yoeme, ka bwaꞌamtae
jiba jiapsine. Ala ketchia iniꞌi, siꞌime juꞌu Liojta
betana nok lutuꞌuriae”, ti jiꞌojtei ―ti jiakai.
\p
\v 5 Chukula ket juꞌu bebejeꞌeri, mekka jikau kawiu aꞌ
nuk siika. Intok chubalapo su iniꞌi, siꞌime aniat jukaꞌ
ka nanau machi yoemrata jokame aꞌ tejwaak.
\v 6 Intok iniꞌi bebejeꞌeri:
\p ―Inepo siꞌimeta inia aniat yoemrata betana nesawamta
intok ujyoriata enchinee aꞌ makne. Bweꞌituk siꞌimeta
inikaꞌa ineponee aꞌ mabetri. Intok inepo jukaꞌ in aꞌ
makbaeꞌuta nee aꞌ maknee ―ti au jiiak―.
\v 7 Enchi tonommea weeka, nee enchi yoꞌoreo, siꞌime iniꞌi
eu lutuꞌuriatune ―ti au jiiak.
\p
\v 8 Taa Jesus:
\p ―Kat neu suua, mekka bicha weene. Bweꞌituk Liojta nok
lutuꞌuriapo: “Em yoꞌowa Liojta jiba aꞌ yoꞌorine, intok
aapoꞌik jiba aꞌ joo iꞌaꞌuta joone”, ti jiꞌojtei.
\p
\v 9 Chukula intok juꞌu bebejeꞌeri, bweꞌu joꞌara Jerusalen
teaꞌu aꞌ nuꞌupak. Intok junamaꞌa bweꞌu teꞌopopo jikat
aꞌ tojaka intok inen au jiiak:
\p ―Lutuꞌuriapo empo Liojta yoemiatuko, inim koꞌom bicha
emo jimmaa,
\v 10 bweꞌituk Liojta nok lutuꞌuriapo inen jiꞌojtei:
\q Juꞌu Lios, jumeꞌ aꞌ ankelesim, enchi am suuaneꞌ betchiꞌbo,
amet nesaune.
\q
\v 11 Inimeꞌe bem mampo enchi toboktane, junuen jita tetat
juniꞌi, ka em wokim koꞌokosi auneꞌ betchiꞌbo
\m ―ti au jiiak.
\p
\v 12 Juꞌu Jesus iniau:
\p ―Ketchia, Liojta nok lutuꞌuriapo inen jiꞌojtei: “Jukaꞌ
Liojta em yoꞌowata empo ka aꞌ jiꞌobilabaane” ―ti jiaka
aꞌ yoopnak.
\p
\v 13 Intok junuen juꞌu bebejeꞌeri, Jesujta jiꞌoptua
betchiꞌbo kaita intok teakai, junak aapoꞌik ili binwa
aꞌ suꞌu tojak.
\s Jesus, jum bwiaraa Kalileaꞌ teaꞌpo aꞌ tekileu naate
\p
\v 14 Juꞌu Jesus, bwiaraa Kalileaꞌ teaꞌu juchi nottek,
tua yumaꞌisi Liojta tuꞌu jiapsi aet aneka, siꞌimeta a
joakai. Intok junamaꞌa siꞌime bwiaraat yeu tajti aapo
etejowan.
\v 15 Junamaꞌa siꞌimekut, jum juriom emo nau totojaꞌpo,
yee majtan. Intok siꞌime, aꞌ teuwaaꞌut aꞌ tuꞌureka aꞌ
uttian.
\s Jesus, jum ili joꞌara Nasaret teaꞌpo aane
\p
\v 16 Junak intok juꞌu Jesus, ili joꞌara Nasareet teaꞌu
bicha jum aapoꞌik yoꞌotukaꞌpo siika. Sabalat, aet yum
joꞌe taꞌapo aapo jum juriom nau emo totojaꞌpo yepsak,
aapoꞌik jiba aꞌ boꞌo jooriaꞌpo amani. Intok junamaꞌa,
Liojta nok lutuꞌuriata nokbaeka kiktek.
\v 17 Juꞌu Isaꞌiaj tukaꞌuta, Liojta betana juꞌuneetuawakamta
jiꞌojtekaꞌuta aapoꞌiku bwijwak. Junameꞌe intok etapokai,
inen jiꞌojteita ama teak:
\q
\v 18 Achai Liojta betana juꞌu tuꞌu jiapsi, nemaktuka nee
ania.
\q Bweꞌituk aapo, wepulsi iniau nee yeu puꞌari junuen, jumeꞌ
kaitae emo ania machimmeu, bemelaka, tuꞌik betana in ameu
nokneꞌ betchiꞌbo.
\q Jumeꞌ tua siok kokkome, am jiapsi joꞌa betchiꞌbo nee
ameu bittuari.
\q Jumeꞌe, bebejeꞌerita betana etaꞌim benasi emo bichame,
bem suꞌu tojituneeꞌuta ameu teuwaa betchiꞌbo.
\q Intok jumeꞌ ka bibichame benasi tawalame, bittua betchiꞌbo.
\q Intok wameꞌe, watem betana ka tuꞌik bittuawame, juname
betana bem anianaaꞌuta.
\q
\v 19 Junuen, iꞌan, tuꞌisi weyeka achai Liojta yee aet aꞌ
jiokoineeꞌuta jukaꞌ taewaita aꞌ teuwaa betchiꞌbo, ti
aꞌ jiꞌojteitukaꞌpo.
\p
\v 20 Junak juꞌu Jesus, junameꞌe jiꞌojteim etaka, juꞌu
junamaꞌa tekiakamtau am bwiseka, yejtek. Taa siꞌime jumeꞌ
ama aneme jiba aꞌ bitchuka tawako,
\v 21 aapo nok taiteka intok:
\p ―Iꞌan inimiꞌi lautipo emo bichapo yeu yumaꞌalaa juꞌu
inim, Liojta nok lutuꞌuriapo jiꞌojtei ―ti jiiak.
\p
\v 22 Siꞌime, Jesujta betana tuꞌik teuwaan. Intok inimeꞌe,
aapoꞌik tua ujyoisi ameu aꞌ nokaꞌu betchiꞌbo aꞌ uttiaka
suum eiyaan. Intok inimeꞌe:
\p ―Jaisa ka iniꞌi junaꞌa jaꞌani, juꞌu Joseeꞌ teamta uꞌusi
―ti nau nattemaen.
\p
\v 23 Juꞌu Jesus inimmeu:
\p ―Witti jiba tua emeꞌe, a inen yetet nokwaꞌa benasi, inen
neu jiubaanee: “Empo emo jittone, jitebitakai.” Iniae:
“Bweꞌu joꞌara Kapernaom teaꞌpo em yaaka itom jikkajakaꞌuta,
ket inim tua em bwiaraapo aꞌ yaꞌane”, ti jiubaekai.
\p
\v 24 Junak aapo naa buusti ameu nokaka intok:
\p ―Lutuꞌuriapo inen ne emou jiia, Liojta betana juꞌuneetuawaka
nokame, kaabe juꞌu tua aꞌ bwiaraapo tuꞌisi mabettuneeme
―ti ameu jiiak―.
\v 25 Inikaꞌa nee aꞌ lutuꞌuriatukan ti jiia. Junako
Ijraꞌel yoemrata nasuk, juꞌu Liojta betana yeteu noktuawakamta
Eliaj tukaꞌuta aꞌ jiapsao, jaamut jokoptuim am buꞌuusukaꞌu
junak, baji wasuktia ama busan metpo ka yukuka intok
siꞌime junamaꞌa bwiaarat tua tebaatuko.
\v 26 Taa juꞌu Eliaj teame, kaabe jumeꞌ Ijraꞌel yoemrata
nasuk jokoptuim joꞌaakammeu bittuawak. Ala senu jokoptui,
joꞌara Sareptaꞌ teaꞌpo, bweꞌu joꞌara Siroon teaꞌu ka
mekka joꞌaakamtau bittuawakai.
\v 27 Ketchia, jum Ijraꞌel yoemrata nasuk, juꞌu Liojta
betana yeteu noktuawame, Eliseoꞌ teamta aꞌ jiapsao, jumeꞌ
takaapo saꞌawaka, lepraꞌ teamtae koꞌokoeme juebenaekan.
Taa juname nasuk kaabe au ineꞌetetuawak. Ala seenu, omot
bwiaraa Siiriaꞌ teaꞌpo jometaka, Naaman teakai jiba ―ti
ameu jiiak.
\p
\v 28 Inikaꞌa teuwaawakamta jikkajakai, siꞌime jumeꞌ
junamaꞌa juriom nau emo totojaꞌpo aneꞌum, inimeꞌe tua
oꞌomtek.
\v 29 Inimeꞌe intok, Jesujta junamaꞌa ili bweꞌu joꞌarapo
paꞌakun yeu aꞌ tojaka intok junamaꞌa kaupo, junakaꞌa
joꞌaraata aet katekaꞌut tua bepa jikau aꞌ tojak. Junaꞌabo
bepa, koꞌom aꞌ jimmaabaekai.
\v 30 Taa Jesus, inimmet yeu sika intok junama yeu siika.
\s Seenu, bebejeꞌeri ka tuꞌi jiapsita jipuꞌusukame
\p
\v 31 Junak intok Jesus, bweꞌu joꞌara Kapernaom teaꞌu,
bwiaraa Kalileaꞌ teaꞌu bicha siika. Junamaꞌa intok sabalat,
aet yum joꞌe taꞌapo yoemrata aꞌ majta taitek.
\v 32 Inimeꞌe intok, aapoꞌik am majtaꞌu betana tua aꞌ
suum eiyaan. Bweꞌituk aapo, aꞌ teuwaaꞌu, bat weyeka tua
lutuꞌuriata ameu nookan.
\p
\v 33 Junamaꞌa juriom nau emo totojaꞌpo, seenu, bebejeꞌeri
ka tuꞌu jiapsi aet aneka ama aanen. Iniꞌi intok kusisi
inen chachaekai:
\p
\v 34 ―Kat itou suua. Jaisaaka empo aꞌabo itou yepsak
Jesus, joꞌara Nasaret teaꞌpo joome. Jaisa empo aꞌabo
itom jiokot tawaasek jaꞌani. Enchi ne taꞌaa intok ne
juꞌunea, Liojta betana yoemiaritaka ae betchiꞌbo jiba
em jiapsaꞌu ―ti jiakai.
\p
\v 35 Jesus, sep juꞌu bebejeꞌeri ka tuꞌu jiapsitau kuttipo
nonokak:
\p ―Ka monteka, inikaꞌa yoemta aꞌ suꞌu tojine ―ti jiakai.
\p Junako juꞌu bebejeꞌeri ka tuꞌu jiapsi, junakaꞌa, juname
bichapo, bwiau aꞌ tatabek. Taa inikaꞌa tua kaachin aꞌ
yaaka, aꞌ suꞌu tojak.
\p
\v 36 Siꞌime aꞌ uttiaka aꞌ suum eaka taawak. Inimeꞌe
intok:
\p ―Iniꞌi, aꞌ teuwaaꞌu ka kia beja nooki. Ala iniꞌi tua
nesaweka intok tua utteꞌakamta, jumeꞌ bebejeꞌeri ka tuꞌu
jiapsimmeu nooka. Intok inimeꞌe yeu rejte ―ti naas nau
jiian.
\p
\v 37 Intok junamaꞌa bwiaraapo siꞌimekut, iniꞌi junuen
ae betana etejowan.
\s Jesus, juꞌu Simo Peeoꞌ teamta jamut aseꞌebwa au ineꞌetetua
\p
\v 38 Junak juꞌu Jesus junamaꞌa juriom nau emo totojaꞌpo
yeu sika intok Simoꞌ teamta joꞌau kibakek. Juꞌu, Simoꞌ
teamta jamut aseꞌebwa tua taji wecheka koꞌokoen. Iniꞌi
intok Jesujtau nokriawak.
\v 39 Inikaꞌa boꞌokaꞌu juꞌu Jesus rukteka intok au koꞌom
poꞌokteka, taji wechiata aꞌ suꞌu tojineꞌ betchiꞌbo nesawek.
Iniꞌi intok sep aꞌ suꞌu tojak. Junamaꞌa sep aapo yejteka
intok jita am jooria taitek.
\s Jesus, koꞌokoeme, tua juebenam emo ineꞌetetua
\p
\v 40 Junamaꞌa taꞌata aman wetsuko, sep siꞌime jumeꞌe,
ka nanau machik koꞌokoaka, koꞌokoiriawame, inimeꞌe juꞌu
Jesujtau am tojak. Intok aapo inimeꞌe, weꞌepulaimmet
mamteka intok emo am ineꞌetetuak.
\v 41 Juebena koꞌokoeme betana ket jumeꞌ bebejeꞌeri
ka tuꞌu jiapsim yeu sajak. Inimeꞌe intok chaaeka:
\p ―Empo junaꞌa juꞌu Liojta yoemia ―ti jiian.
\p Taa juꞌu Jesus, jumeꞌ bebejeꞌeri ka tuꞌu jiapsimmeu
kuttipo ameu nonokaka intok kaita am noktuak. Bweꞌituk
inimeꞌe, aapoꞌik junen Krijtotukaꞌpo juꞌunean.
\s Juꞌu Jesus, bwiaraa Kalileaꞌ teaꞌpo aneka, Liojta betana jukaꞌ nok lutuꞌuriata yee majta
\p
\v 42 Yokoriapo matchuu, juꞌu Jesus junamaꞌa bweꞌu joꞌarapo
paꞌakun bicha, kaabeta aneꞌu yeu siika. Taa juꞌu yoemra
aꞌ jaiwaka intok junama aapoꞌik aneꞌu au yajak. Bempo
aapoꞌik ama aꞌ tawaa iꞌaka ka aꞌ simneꞌ betchiꞌbo au
nookan.
\v 43 Taa juꞌu Jesus inimmeu inen jiiak:
\p ―Utteꞌa, bemelaka, Liojta cheꞌa yoꞌotaka aꞌ katekaꞌu
betana jukaꞌ tuꞌi nok lutuꞌuriata, waate jumeꞌ ili joꞌarammeu
ket in aꞌ teuwaaneꞌpo. Bweꞌituk jiba inia betchiꞌbo
inepo aꞌabo bittuari.
\p
\v 44 Intok junuen juꞌu Jesus, junamaꞌa bwiaraa Kalileaꞌ
teaꞌpo, jum juriom emo nau totojaꞌpo teꞌopommet yee majtan.
\c 5
\s Liojta a jita joaꞌapo aman, kuchum tua yuꞌin yeu wikwakaꞌpo
\p
\v 1 Sejtul juꞌu Jesus, bweꞌu bau baꞌa Jenesaret teaꞌpo
inim mayoat aanen. Junama intok juꞌu yoemra juebenaka
nau yajaka inimeꞌe kia ama nau aꞌ pit pittan bweꞌituk
inimeꞌesu, Liojta betana nok lutuꞌuriata jikkajibaekai.
\v 2 Jesus, junamaꞌa bau baꞌa mayoat, wooi bwere kuta
kanoam baꞌapo kia beja chaꞌakammeu yepsak. Bweꞌituk
jumeꞌ kuchureeom inimeꞌe junama toꞌo sakaꞌalataka intok
inimeꞌe jumeꞌ bem jiteꞌim baksian.
\v 3 Junak juꞌu Jesus juname betana senu kanoa, Simoꞌ
teamta atteau jaꞌamuk intok iniau, cheꞌa baꞌau aꞌ ruktaneꞌ
betchiꞌbo au nookak. Junak juꞌu Jesus junamaꞌa yejtek,
chukula intok ama jikat kateka jukaꞌ yoemrata majta
taitek.
\v 4 Junak, junammeu noksukai, juꞌu Simoꞌ teamtau:
\p ―Inikaꞌa kuta kanoata baꞌata cheꞌa buꞌuukun aꞌ nuk
sika intok kuchum nuꞌu betchiꞌbo enchim jiteꞌim koꞌom
jimmaane ―ti au jiiak.
\p
\v 5 Iniꞌi Simoo intok:
\p ―Yee maj majtame, siꞌime tukaata te inim tekipanoala
kaita bwij machikai. Taa ne jumeꞌ jiteꞌim sep baꞌau
ne am jimmaane, iꞌan em junen aꞌ nesaweꞌ betchiꞌbo ―ti
jiaka aꞌ yoopnak.
\p
\v 6 Junak inimeꞌe aman bem tejwaawakaꞌuta yaakai, kuchum
ka ilikim ama teaka, junuen kia jumeꞌ jiteꞌim juniꞌi
chukti taitek.
\v 7 Junak inimeꞌe, jumeꞌ wate amemak rejteme, senu taꞌabwi
kuta kanoapo anemmeu, maammea ameu chaaek, junuen inimeꞌe
aman am anianeꞌ betchiꞌbo. Inimeꞌe ameu sajaka intok
jumeꞌ wooi kuta kanoam tapuniak, kia tua inimeꞌe abe
ammea roptekai.
\p
\v 8 Inika bichakai juꞌu Simoo Peoꞌ teame, Jesujta bichapo
tonommea kikteka intok:
\p ―In yoꞌowa, inim nee toꞌo simne. Bweꞌituk tua nee ka
tuꞌi yoeme ―ti au jiiak.
\p
\v 9 Bweꞌituk iniꞌi Simoo majaen intok kia siꞌime jumeꞌ
wate aamak rejteme juniꞌi junuen jumeꞌ kuchum bem yeu
wikekaꞌ betchiꞌbo.
\v 10 Juꞌu Jakoobo intok juꞌu Joan, seenu, Sebereoꞌ teamta
yoemiam, Simoꞌ teamtamak tekipanoame, inimeꞌe ket womtilamtukan.
Taa juꞌu Jesus Simoꞌ teamtau:
\p ―Ka majaune, empo iꞌan naateka jumeꞌ inim yoemem, bem
jinneꞌuimtuneꞌ betchiꞌbo am jariune ―ti au jiiak.
\p
\v 11 Intok junako inimeꞌe, jumeꞌ kuta kanoam bwiau yeu
am tojisukai, siꞌimeta junamaꞌa suꞌu tojaka intok Jesujtamak
yeu sajak.
\s Juꞌu Jesus, senuk lepraꞌ teamtae koꞌokoakamta au aꞌ ineꞌetetua
\p
\v 12 Junak, Jesujta junama senu ili bweꞌu joꞌaraapo
aꞌ aneo, seenu, lepraꞌ teamtae, unnaa koꞌokoeka au yepsak.
Intok iniꞌi, Jesujta bichakai, tonommea kikteka, bwiau
koꞌom chaꞌaka intok au ujbwanak:
\p ―Achai, empo junen eaꞌateko, inia in koꞌokoata betana
nee ino ineꞌetetuane ―ti jiakai.
\p
\v 13 Junak intok Jesus, inikaꞌa, aet mamteka:
\p ―Janaꞌaka, junuentune. Sep tuꞌika tawane ―ti au jiiak.
\p Aapoꞌik inikaꞌa teuwaako, juꞌu lepraꞌ teame koꞌokoa
iniat kaitatuk.
\v 14 Junako juꞌu Jesus inia betana aet nesawek inikaꞌa
kaabetau aꞌ teuwaasaekai:
\p ―Ala sikaa, intok aman juꞌu teꞌopopo tekiakamtau noitinee
jiba. Intok em tuꞌureakaꞌ betchiꞌbo intok inia betana
empo Liojta yoꞌori betchiꞌbo, inien koꞌokoeme aman tojiꞌeaꞌuta
aman tojine, jukaꞌ Moiseejtukaꞌuta aꞌ nesawekaꞌa benasia,
junuen siꞌimem juꞌuneeneꞌ betchiꞌbo, em koꞌokoa betana
jaibu em tuꞌireasukaꞌpo ―ti au jiakai.
\p
\v 15 Taa juꞌu tuꞌika Jesujta joaꞌu nooki, cheꞌewa su
siꞌimekut weyen. Yoemra intok juebenaka au nau yaajan
aꞌ teuwaaꞌuta jikkajibaekai intok aapoꞌik juꞌu bem koꞌokoa
betana am tuꞌuteneꞌ betchiꞌbo.
\v 16 Taa juꞌu Jesus, paꞌakun, omot, kaabeta aneꞌu bicha
yeu sisimen, intok junaman Liojtau bicha nonokan.
\s Jesus, senuk ka au taka yekamta, au aꞌ ineꞌetetua
\p
\v 17 Sejtul, jukaꞌ Jesujta yee aꞌ majtao, junama waate
paiseeom teame intok Moiseejta nesaurim yee majtame
ket junama aanen. Inimeꞌe jumeꞌ ili joꞌaram beꞌekatana,
bwiaraa Kalileaꞌ teaꞌpo intok Jureaꞌ teaꞌpo jokame betana
intok bweꞌu joꞌara Jerusalen teaꞌa betana ama yajilamtakai.
Liojta betana intok juꞌu a jita aꞌ joaꞌuta aet bitwan,
aapo jumeꞌ koꞌokoeme emo ineꞌetetuakai.
\v 18 Intok waate oꞌowim junama yajak, seenuk, ka au taka
yekamta, tapejtim benaku aꞌ weiyaakai. Intok inimeꞌe,
inikaꞌa kariu Jesujta aneꞌu aꞌ nuk kimubaen.
\v 19 Taa inimeꞌe, jukaꞌ buꞌuuraata betchiꞌbo kaak luula
a aman kiimuk. Junako inimeꞌe kari jikau jaꞌamuka intok
junamaꞌa jikat, jumeꞌ babue yaꞌarim kooktaka, jukaꞌ koꞌokoemta,
jipetekpo ama aneme nasuk, Jesujtau koꞌom aꞌ teekak.
\v 20 Juꞌu Jesus, inimeꞌe junuen tua aꞌ sualeme juꞌuneiyaakai,
juꞌu koꞌokoemtau:
\p ―Empo in nakeꞌu, jumeꞌ em ka tuꞌik yaꞌarimmet, iꞌan ne
enchi jiokoe ―ti au jiiak.
\p
\v 21 Junak jumeꞌ Moiseejta nesaurim yee majtame intok
jumeꞌ paiseeom teame, inimeꞌe: “Jabetaka sa iniꞌi, aꞌ
nokie Liojta bejeꞌeka, ka tuꞌik teuwaame. Kaabe intok
ka tuꞌuwa yaꞌarimmet a yee jiokoe, aapo Lios jiba”, ti
bempo ee japtek.
\p
\v 22 Taa Jesus, inimeꞌe juꞌu bem emo eetuaꞌut witti
juꞌuneaka intok:
\p ―Jaisaaka emeꞌe junuen emo eetua ―ti ameu jiiak―.
\v 23 Bweꞌituk jitasa cheꞌa ka obiachi aꞌ chupneeꞌu:
“Em ka tuꞌuwa yaꞌarimmet empo jiokoiri”, oo: “Empo,
yejteka intok weene”, ti in au teuwaaneeꞌu ―ti ameu jiiak―.
\v 24 Tuꞌi, junuen san enchim ne aꞌ juꞌuneiyaa iꞌa jukaꞌ
inim emo benasi yoemta, inim bwiapo junuen jumeꞌ ka tuꞌuwa
yaꞌarim, yetet aꞌ jiokoineeꞌut, yoꞌoꞌutteꞌata aet ayukaꞌpo.
\p Junako aapo, juꞌu ka au yekamtau:
\p ―Eu ne nooka. Yejteka em jipetekta nuꞌuka intok em
joꞌau weene ―ti au jiiak.
\p
\v 25 Juꞌu san ka au taka yekame, junama lautipo bempoꞌim
bichapo ka obiachisi kiktek. Iniꞌi, jukaꞌ aꞌ jipetekta
nuꞌuka intok aꞌ joꞌaau bicha siika, alleaka Liojta aꞌ
baisaeꞌuta teuwaakai.
\v 26 Siꞌime jumeꞌ ama aneme, junaet suum eaka taawak,
intok inimeꞌe, Liojta bem yoꞌoreꞌuta aꞌ teuwaan. Intok
tua majjaika:
\p ―Iꞌan inim itepo te jukaꞌ ka jiba bitwaka, tua ka a
jootu maisi weyeka yaꞌarita itepo bitlaa ―ti inimeꞌe
jiian.
\s Juꞌu Jesus, Lebiꞌ teamta aamak au bicha aꞌ nunu
\p
\v 27 Iniat chukula juꞌu Jesus junama yeu sika intok
seenuk Lebiꞌ teaka, yaꞌuraata betana tomita nau totojamtau
yepsak, inikaꞌa jum junakaꞌa tomita aꞌ totojiwaꞌpo ama
au katekamta, intok iniau:
\p ―Nemak weene ―ti au jiiak.
\p
\v 28 Junak intok juꞌu Lebiiꞌ teame sep kikteka intok
siꞌimeta junama suꞌu tojaka, Jesujtamak yeu siika.
\p
\v 29 Iniat chukula juꞌu Lebiꞌ teame, aꞌ joꞌaapo Jesujta
betchiꞌbo jiꞌibwa teboka, bweꞌuusi alleewamta weetuan.
Junama intok ket juebenaka waate, ale benasi yaꞌuraata
betchiꞌbo tomita nau totojame ama aanen. Intok wate
ket ama yajilame bempoꞌimmak mesau jookan.
\v 30 Taa jumeꞌ paiseeom teame intok jumeꞌ inimemak,
Moiseejta nesaurim yee majtame, inimeꞌe, Jesujta majtim
ka ammaꞌali am aneꞌeti jiaka, nok japtek. Intok inimmeu:
\p ―Jaisaaka emeꞌe, jumeꞌ tomita nau totojammak intok jumeꞌ
ka tuꞌi yoememmak emo alleetuaka intok amemak jiꞌibwa
―ti ameu jiiak.
\p
\v 31 Inimeꞌe inen yoopnak juꞌu Jesus:
\p ―Jumeꞌ kaita inneꞌaaka, ka koꞌokoeme, jukaꞌ jittoata
am makneemta ka aꞌ jariune. Ala jumeꞌ koꞌokoeme.
\v 32 Kannee jumeꞌ tuꞌi yoemem jinneꞌuimtuneꞌ betchiꞌbo
ameu nokiꞌisek. Ala, jumeꞌ Liojta bichapo ka tuꞌi yoemem,
junuen inimeꞌe, ka tuꞌik betana emo am temaineꞌ betchiꞌbo,
junakaꞌa koptakai ―ti ameu jiiak.
\s Ka jiꞌibwaka, Liojta yoꞌoriwaꞌu betana Jesujta temaiwame
\p
\v 33 Junak intok bempo:
\p ―Jaisaaka jumeꞌ Joan tukaꞌutamak eame intok jumeꞌ paiseeom
teammak eame, inimeꞌe jaarekisi ka jiꞌibwaka Liojta yoꞌoriwamta
intok Liojtau bicha nokwamta weetua. Taa jumeꞌ em majtim
inimeꞌe jiba junaen jiꞌibwa, ka jumeꞌ watem benasia ―ti
Jesujtau nattemaek.
\p
\v 34 Jesus inen am yoopnak:
\p ―Kaachin emeꞌe, jum jujupwaaꞌu, jumeꞌ nunurim a utteꞌa
jooriane, inimeꞌe ka jiꞌibwaka ama anneꞌ betchiꞌbo, ket
jukaꞌ jupbaemta ama aꞌ aneo.
\v 35 Taa yumaꞌanee juꞌu taewai, junak inimeꞌe, jukaꞌ
jupbaemta am uꞌaatuneeo. Junak ala inimeꞌe ka jiꞌibwane
―ti ameu jiakai.
\p
\v 36 Ketchia aapo inile benak taꞌabwik teuwaaka ameu
nookan:
\p ―Kaabe bemela supem chuktaka, jumeꞌ moeram ammea chaꞌabwabaane.
Junuen iniꞌi ayuko, jumeꞌ bemela supem nasontene, intok
cheꞌa ket, jumeꞌ bemela tajoꞌorim, moerampo ka ama tuꞌi
―ti jiakai―.
\v 37 Intok kia, juꞌu bemela paꞌasi baꞌawa juniꞌi, kaachin
moera bea boosampo kimaꞌanaa. Bweꞌituk junuentuko, juꞌu
bemela paꞌasi baꞌawa, jumeꞌ bea boosam siutane. Intok
juꞌu paaꞌsai baꞌawa intok kia jumeꞌ bea boosam juniꞌi
junuen nasontune.
\v 38 Junuen san, juꞌu bemela paasi baꞌawa, beemela bea
boosampo kimaꞌatune. Junuen nanancha binwatune.
\v 39 Intok kia kaabe, waꞌa, jukaꞌ paꞌasi baꞌawata binwatuk
yaꞌarita jeꞌeeme, chukula bemelak jiꞌibaane. Bweꞌituk
iniꞌi: “Juꞌu binwatuk weeria cheꞌa tuꞌi” ―ti jiakai.
\c 6
\s Jumeꞌ Krijtota majtim, aet yum joꞌe taꞌapo, tiikom am kautakaꞌpo
\p
\v 1 Sejtul, senu aet yum joꞌe taewait Jesujta ket jum
tiiko etpo aman aꞌ weyeo, jumeꞌ aꞌ majtim aamak kateme,
jumeꞌ tiikom chukta sakan. Chukula bempo maammea am
biitaka, jumeꞌ bachiam bwaꞌa sakan.
\v 2 Junak intok waate, jumeꞌ paiseeom teame:
\p ―Jaisaaka emeꞌe, yum joꞌe taewait, tekilta, ka jooꞌeewamta
aꞌ jooa ―ti ameu nattemaek.
\p
\v 3 Inimeꞌe, Jesus inen yoopnak:
\p ―Jaisa emeꞌe, jum jiꞌojteimpo kee aꞌ bicha jaꞌani, sejtul
junak jukaꞌ Labiitukaꞌuta, aapoꞌik intok jumeꞌ aamak
rejteme, bempoꞌim tebaureka, aapoꞌik yaakaꞌuta.
\v 4 Iniꞌi jum Liojta teꞌopou kibakeka intok jumeꞌ paanim,
Liojtau bicha naꞌikiarim am nuꞌuka inimeꞌe bwaꞌaka.
Intok ket jumeꞌ aamak aneme mikakai. Inimeꞌe paanim,
kia jumeꞌ teꞌopopo tekiakame jiba bwaꞌaaꞌeaꞌum ―ti jiakai.
\p
\v 5 Ketchia aapo inimmeu:
\p ―Juꞌu inim emo benasi yoeme, aet yum joꞌe taewait, jitat
nesau betchiꞌbo ket yoꞌoꞌutteꞌaak ―ti ameu jiiak.
\s Seenuk, juꞌu wepul takana aꞌ mamam ka yekame
\p
\v 6 Chukula juchi senu aet yum joꞌe taꞌapo, Jesus, juriom
nau emo totojaꞌpo kibakeka, junama yee majta taitek.
Junama senu ama yoeme, batatana mamam tua ka am yekaka
ama aanen.
\v 7 Jumeꞌ Moiseejta nesaurim yee majtame intok jumeꞌ
paiseeom teame, inimeꞌe Jesujta bitbaeka ama jak jaꞌabwekan,
jukaꞌ ama anemta junae aet yum joꞌe taꞌapo aꞌ tuꞌutek
juniꞌi, intok junuen iniat jiawiteka aꞌ naꞌatejobaekai.
\v 8 Taa Jesus juꞌunean, aapoꞌik betana jachin bem emo
eetuaꞌpo. Intok juꞌu ka au mam yekamtau:
\p ―Kikteꞌe, imin nasukun keka ―ti au jiiak.
\p Iniꞌi kikteka, aman siika.
\v 9 Junak intok juꞌu Jesus jumeꞌ watemmeu:
\p ―Senu weemta ne emou nattemaibae ―ti ameu jiiak―. Aet
yum joꞌe taewait, jitasa itepo junen joo iꞌawa, jukaꞌ
tuꞌik, oo jukaꞌ ka tuꞌik. Senuk jinneꞌuwame oo jiapsita
senuk taꞌarutuawame ―ti ameu jiiak.
\p
\v 10 Junak Jesus, jumeꞌ aamak ama aneme, siꞌimem bitchusuka
intok, juꞌu oꞌoutau:
\p ―Mamam rutukta ―ti au jiiak.
\p Iniꞌi junuen am rutuktaka intok jumeꞌ aꞌ mamam tuꞌureak.
\v 11 Taa jumeꞌ waate, ka aꞌ tuꞌureme, tua oꞌomtek. Intok
inimeꞌe naas nau nattemai japtek, Jesujta bejeꞌeka, jukaꞌ
bem yaꞌaneeꞌu betana.
\s Jesus, jumeꞌ woj mamni ama wooim aamak eeneeme yeu pua
\p
\v 12 Junakriapo, inimeꞌe taewaimmet juꞌu Jesus junama
senu kawiu bicha siika Liojtau bicha nokbaekai. Junama
intok siꞌime tukaapo Liojtau bicha nokaka ama aanek.
\v 13 Junak, yokoriapo yeu matchukai, jumeꞌ aꞌ majtimmeu
chaaek. Intok junama, inime betana, woj mamni ama wooim
yeu puꞌaka. Inimeꞌe ket, apojtolim ti am teatuakai.
\v 14 Inimeꞌe inen te teakai: Juꞌu Simooꞌ teame, iniꞌi
ket aapoꞌik Peeo ti aꞌ teatuakaꞌu. Juꞌu intok Anteej
teame, juꞌu Simoꞌ teamta saila. Juꞌu Jakooboꞌ teame intok
juꞌu Joan teame. Juꞌu Jeriipe intok juꞌu Baatolomeꞌ
teame.
\v 15 Juꞌu Mateeo intok juꞌu Toomas. Juꞌu senu Jakooboꞌ
teame, Alpeoꞌ teamta uꞌusi. Intok juꞌu senu Simoꞌ teame,
iniꞌi kananijtam ti teuwaawammak eaꞌu.
\v 16 Juꞌu, juꞌu Jakooboꞌ teamtamak weri, Juuraj teame.
Intok juꞌu senu Juuras, Ijkarioote ti teuwaaꞌu. Iniꞌi,
chukula Jesujta yeu bwisekame.
\s Jesus, yoemrata juebenak majta
\p
\v 17 Juꞌu Jesus, inimemak kau betana koꞌom siika. Intok
aapo jumeꞌ aꞌ majtimmak weyeka, senu bweka paꞌakun yepsak.
Ket junamaꞌa yoemra juebenaka aanen. Inimeꞌe, bwiaraa
Jureaꞌ teaꞌa betana intok bweꞌu joꞌara Jerusalen teaꞌa
betana, intok mekkaa, jumeꞌ bwere joꞌaram, Tiiro intok
Siroon teaꞌpo, bawe mayoat jokame betana. Inimeꞌe, Jesujta
jikkaji betchiꞌbo intok ket junuen, bem koꞌokoa betana
aapoꞌik am tuꞌuteneꞌ betchiꞌbo ama yajilatukan.
\v 18 Jumeꞌe, bebejeꞌeri ka tuꞌi jiapsimmea, jiokot emo
bichame, ketchia inimeꞌe tuttuꞌika taawak.
\v 19 Siꞌime jumeꞌ ama aneme, Jesujtat mamtebaen, bweꞌituk
aapo, a jita aꞌ joaꞌue, siꞌimem tuꞌuten.
\s Tua lutuꞌuriapo alleewame, intok jukaꞌ ka alleewamtat taꞌeewame
\p
\v 20 Junak juꞌu Jesus, jumeꞌ aꞌ majtimmeu bitchuka intok
inen ameu jiiak:
\p ―Tua alleenee emeꞌe, jumeꞌ Liojta betana weyemta emou
aꞌ beꞌeeꞌpo juꞌuneame. Bweꞌituk emou lutuꞌuria, jum Liojta
cheꞌa yoꞌotaka aꞌ katekaꞌu, enchim anneeꞌu.
\p
\v 21 ’Tua alleenee emeꞌe, iꞌan tebaureme benasi Liojta
betana tuꞌik boꞌo bichame. Bweꞌituk emeꞌe tuꞌik bitne.
\p ’Tua alleenee emeꞌe, iꞌan opoam woꞌotame, bweꞌituk chukula
emeꞌe alleewamta bitne.
\p
\v 22 ’Tua alleenee emeꞌe, juꞌu yoemrata betana omtawaka
oo ket enchim yeu am tatawaao, oo ka enchim yoꞌoreka
emou am nokao, oo jita tua ka tuꞌireakaꞌa benasi enchim
am bichao, juꞌu inim emo benasi yoemta mak enchim eaꞌ
betchiꞌbo.
\v 23 Junaka taewaita yumaꞌanemtatchi tua emeꞌe yumaꞌisi
alleenee intok enchim alleaꞌuta teuwaaka cheptine. Bweꞌituk
teekau emeꞌe tua emou tuꞌik bitne. Junuen juꞌuneakai,
jiba inien jumeꞌ inimeꞌe yoꞌowasukaꞌum, wameꞌe Liojta
betana juꞌuneetuawaka noktuawakame, jiokot am yaakaꞌpo.
\p
\v 24 ’Taa tua jiokot emou machinee emeꞌe, jumeꞌ tua
yuꞌin emo totomek ti eammeu. Bweꞌituk emeꞌe, jukaꞌ alleewamta
inim jaibu aꞌ bitlaa.
\p
\v 25 ’Tua jiokot emou machine, emeꞌe, jumeꞌ iꞌan kaita
emou beꞌeeka jiapsame. Bweꞌituk chukula juꞌu enchim
ae jiapsineeꞌuta emou biꞌine.
\p ’Tua jiokot emou machine, emeꞌe, jumeꞌ iꞌan inim alleewamta
bichaka acheme. Bweꞌituk emeꞌe chukula tua ka alleaka
bwanne.
\p
\v 26 ’Tua jiokot emou machine, junak siꞌimem tuꞌik emo
tana am nokao. Bweꞌituk jumeꞌ junuen emou jiame, bem
yoꞌowasukaꞌum, bat naataka jumeꞌ ka lutuꞌuriata teuwaaka,
Liojta betana emo noktuawaꞌati jiakame, ket junuen am
uttiaka am bichan.
\s Jumeꞌ yee bejeꞌeme, am nak taꞌeewame
\p
\v 27 ’Taa emou, jumeꞌ nee jikkajammeu ne inen jiia, jumeꞌ
enchim bejeꞌeka aneme, am nakne. Intok jumeꞌ ka enchim
tuꞌureme, emeꞌe tuꞌik ameu joone.
\v 28 Jumeꞌ ka tuꞌik emou bicha teuwaame, emeꞌe tuꞌik
ame tana waatane. Jumeꞌ intok ka enchim yoꞌoreka emou
nokame, emeꞌe Liojtau bicha am nokriane.
\v 29 Senuk, pujbat sekaꞌatana enchi aꞌ chochonako, senu
takana intok ket au kuaktine. Intok senuk em bepa supem
utteꞌapo enchi aꞌ uꞌaako, inikaꞌa jumeꞌ em supem intok
ket aꞌ makne.
\v 30 Wakaꞌa eu netanemta, aꞌ mikne. Wakaꞌa intok jita
em atteata enchi aꞌ uꞌaakamta, ka au aꞌ aꞌaubaane.
\v 31 Tuꞌik watem betana emou aꞌ joo boꞌo bichaꞌa benasia,
emeꞌe ket junaen junammeu tuꞌik joone.
\p
\v 32 ’Bweꞌituk emeꞌe, jumeꞌ enchim nakeme jiba am nakeꞌeteko,
kaita tuꞌuwa iniꞌi. Bweꞌituk kia jumeꞌ ka tuꞌi yoemem
juniꞌi, inikaꞌa jooa.
\v 33 Oo emeꞌe wameꞌe tuꞌik enchim jooriame jiba tuꞌuwata
jooriaꞌateko, kaita tuꞌuwa iniꞌi. Bweꞌituk kia jumeꞌ
ka tuꞌi yoemem juniꞌi ketchia inikaꞌa jooa.
\v 34 Intok emeꞌe, wameꞌe jita ame tana enchim mabet
boꞌo bichaꞌum jiba jita rereuwaꞌateko, kaita tuꞌuwa iniꞌi.
Bweꞌituk jiba jumeꞌ ka tuttuꞌi yoemem ket jumeꞌ wate
ka tuꞌi yoememmeu jita rereuwaa, ket ame betana jita
mabet boꞌo bichakai.
\v 35 Taa emeꞌe, jumeꞌ enchim bejeꞌeka aneme am nakne.
Intok tuꞌik joone. Intok jita enchim reu tebokaꞌu betchiꞌbo,
kaita mabet boꞌo bichakai. Junuen teekau chukula jukaꞌ
kaitau a tamachiatuka tuꞌik enchim bitneeꞌuta, ka iliikine.
Intok emeꞌe lutuꞌuriapo, teekau jiapsamta Liojta yoemiamtune.
Bweꞌituk jiba aapo juniꞌisu ket, jumeꞌ ka tuꞌi yoememmak
intok jumeꞌ kaita a bai saemmak tuꞌika am nake.
\v 36 A emeꞌe yee nak jiokoline, junuen enchim yoꞌowa
Liojta yee aꞌ nak jiokoleꞌe benasia tuꞌik yeteu joakai.
\s Ka emeꞌe, watemmet ka tuꞌik bitnee
\p
\v 37 ’Ka emeꞌe watem jitat ka tuꞌisi aneꞌeti jiune,
intok junuen Lios kaachin enchim yaꞌuraa bittuane. Ka
emeꞌe watem jitaꞌapo ka tuꞌisi am tatawaane, intok Lios
kaachin junuen ka tuꞌisi enchim tawaane. A emeꞌe yee
jiokoinee intok junuen Lios a enchim jiokoine.
\v 38 A emeꞌe yee miknee intok Lios tuꞌik enchim bittuane,
yumaꞌisi, nat bepaa kaita beꞌeeka emou aꞌ autuane. Juꞌu
Lios, watem enchim am bichaꞌa benasia, ket jiba junaen
emou aꞌ chupaꞌane.
\p
\v 39 Juꞌu Jesus inikaꞌa taꞌabwikut teuwaaka ameu nookan:
\p ―Juꞌu senu ka bichame, kaachini jukaꞌ senuk ka bichamta
a omot bicha aꞌ weiyaane. Inimeꞌe jiba su tua, chubalapo
su wojoꞌoku nau koꞌom wattineekai.
\v 40 Juꞌu majtawame, kaachin juꞌu aꞌ majtamta bepa cheꞌa
eiyaatune. Iniꞌi chukula aꞌ majtawaꞌuta chupaꞌasuka
yeu siiko, junuen aꞌ majtakaꞌu benasi eiyaawaka yeu weeneeka
juniꞌi.
\p
\v 41 ’Jaisa tua empo juꞌu emak werikut, pujpo ili sankoata
bicha, em pujpo intok, unnaa bweꞌuuk em jipueꞌpo ka emo
juꞌuneiyaakai.
\v 42 Intok empo, em pujpo jukaꞌ cheꞌa bweꞌuuk sankoata
ka aꞌ bichakai, empo tua kaachin, juꞌu emak weriku: “Nemak
weri. Jukaꞌ ili juyata pujpo em jipueꞌuta, nee enchi
yeu aꞌ wikria tua”, ti a au jiune. Empo intok jukaꞌ
unnaa bweꞌuuk pujpo em jipueꞌpo ka emo juꞌuneiyaakai.
Ka tuꞌi yoemtaka emo tuꞌu joame, empo bat tuꞌisi em jiapsineeꞌut
emo juꞌuneiyaane, junak intok, senuk emak weriku, tuꞌisi
aꞌ jiapsineeꞌu betana a au noknee.
\s Juꞌu juya aꞌ takaneeꞌue, a taꞌaatunee
\p
\v 43 ’Kaita juꞌu juya, tuꞌi juyataka intok ka tuꞌik
takaneeme. Intok kia juꞌu juya ka tuꞌika, tuꞌik takaneeme
kaita.
\v 44 Bweꞌituk weꞌepulaka juꞌu ouwo, inimeꞌe, bem takaꞌue
taꞌeenaa. Juꞌu ouwo wichakame, kaachin jukaꞌ chunata
takane. Intok kia jumeꞌ paꞌasim juniꞌi, juya sarsaꞌa
teamta betana ka puꞌanaa.
\v 45 Juꞌu yoeme, tuꞌikai, tuꞌik ausuꞌlik teuwaane, bweꞌituk
tuꞌik jiba aet ayukaꞌ betchiꞌbo. Juꞌu intok yoeme, ka
tuꞌikai, ka tuꞌik teuwaane, bweꞌituk ka tuꞌik jiba aet
ayukaꞌ betchiꞌbo. Bweꞌituk iniꞌi, jukaꞌ aapoꞌikut ayukamta,
aꞌ nokaꞌue su aꞌ teuwaaneekai.
\s Senu weemta betana, jumeꞌ wooi lutuꞌuriam
\p
\v 46 ’Jaisa betchiꞌbo tua emeꞌe: “In yoꞌowapo” nee
teuwaa, jukaꞌ in teuwaarita intok ka aꞌ joakai.
\v 47 Emou ne aꞌ teuwaabae, jukaꞌ nemak eaka intok in
teuwaarita aꞌ boꞌo jooriamta, jabetau aꞌ tamachiatuꞌpo.
\v 48 Iniꞌi, senuk karita aꞌ yaakaꞌa benasi maachi. Taa
bat naataka junaꞌa, mekka koꞌom jiꞌibwejek. Intok iniꞌi
tetata bepa aꞌ nawatuak. Juꞌu batwee tapunakai, juꞌu
baꞌa utteꞌaka aet siika, taa kaachin aꞌ yaak bweꞌituk
iniꞌi su tetat nawakantakai.
\v 49 Taa waꞌa, jukaꞌ in teuwaarita jikkajaka intok ka
aꞌ boꞌo jooriame, iniꞌi, senuk karita bwiat ka nawakamtat
aꞌ yaakaꞌa benasi maachi. Juꞌu intok batwee tapunakai
intok juꞌu baꞌa utteꞌaka aet sikaa, iniꞌi wecheka intok
tua juꞌu wechia jiba taawak.
\c 7
\s Jesus, romaanotaka sontaommeu yaꞌutta, inikaꞌa tekokamta senuk au aꞌ ineꞌetetua
\p
\v 1 Junak Jesus, juꞌu yoemratau inikaꞌa siꞌimeta noksukai,
bweꞌu joꞌara Kapernaom teaꞌu bicha siika.
\v 2 Junamaꞌa seenu, Romaꞌ teaꞌa betana jometaka, sontaommeu
yaꞌut, iniꞌi seenuk aꞌ nesaureowata tuꞌisi aꞌ nakeꞌuta
ama jipuen. Junaꞌasan koꞌokoen, jaibu mukiꞌisekai.
\v 3 Junak juꞌu sontao yaꞌut, Jesujta etejowamta jikkajakai,
iniꞌi jumeꞌ juriommeu yoꞌowem, watem au bittuak, inimeꞌe
jukaꞌ aapoꞌik nesaureowata junuen aman aꞌ tuꞌuteneꞌ
betchiꞌbo au am nokneꞌ betchiꞌbo.
\v 4 Inimeꞌe Jesujtau rukteka intok junae betana tua
au ujbwan japtek:
\p ―Iniꞌi yaꞌut au lutuꞌuriak em aꞌ anianeeꞌu betana ―ti
jiakai―.
\v 5 Bweꞌituk aapo itom yoemra nakeka aꞌ bicha, intok
jiba aapo jukaꞌ itom ama nau yaajaꞌu karita itom yaꞌaria
tebok ―ti jiakai.
\p
\v 6 Junak juꞌu Jesus inimemak siika. Taa bempoꞌim joꞌarau
jeela am kateo, junak juꞌu yaꞌut, watem aꞌ taꞌaaꞌum, Jesujtau
am bittuak:
\p ―Achai, ka emo lottane, bweꞌituk tua ka neu lutuꞌuria
in joꞌau em yebijneꞌpo.
\v 7 Inia betchiꞌbo ka inepo aman enchi bitbaek juniꞌi.
Taa ala, aꞌ ineꞌeteneeꞌuta teuwaane jiba, intok au ineꞌetenee
juꞌu in nesaureo, ti bem au jiuneꞌ betchiꞌbo.
\v 8 Bweꞌituk jiba inepo juniꞌi, watem cheꞌa nee bepa
nesaweme jipue. Intok inepo ne ket naa buusti sontaom
in saweꞌum nee jipue. Juname betana, senuk jakun ne aꞌ
wee saao, aman weene. Senuku intok ket: “Aꞌabo weye”,
ti ne au jiao, neu weene. Jukaꞌ intok in nesaureota, jitat
nee saweo, aꞌ jojoa ―ti au jiiak.
\p
\v 9 Inikaꞌa jikkajakai juꞌu Jesus, aꞌ suum eiyaaka aꞌ
uttiaka taawak. Intok jumeꞌ aamak katemmeu bitchuka:
\p ―Tua lutuꞌuriapo, kia inim Ijraꞌel yoemrata nasuk juniꞌi,
ne kee jabeta juꞌuneiyaa, tua tuꞌisi Liojtat a yoemꞌeamta,
inia oꞌouta benasi ―ti ameu jiiak.
\p
\v 10 Inimeꞌe aman au bittuarim intok chukula joꞌarau
notteka, juꞌu junama tekokamtau jaibu tuꞌiku yajak.
\s Jesus, jokoptuita ou yoemia mukiata, jiabijtetua
\p
\v 11 Iniat chukula juꞌu Jesus ili bweꞌu joꞌara Nain
teaꞌu bicha weyen. Intok jumeꞌ aꞌ majtim intok wate
yoemra juebenaka aamak kaaten.
\v 12 Junaman jeela yebissusekai, mukiata maꞌaboka weiyaawamta
bichak. Iniꞌi, wepuꞌulaika jiba, aꞌ malawa jokoptuita
yoemiakan. Junama ili bweꞌu joꞌarapo, juebena yoemra
junae jamuttamak kaaten.
\v 13 Inikaꞌa bwanamta bichaka juꞌu yoꞌowe Jesukrijto
tua aꞌ jiokolek intok aapoꞌiku:
\p ―Kat bwaana ―ti au jiiak.
\p
\v 14 Junak juꞌu Jesus au rukteka intok juꞌu jitat ama
aꞌ weiyaawaꞌut mamtek. Jumeꞌ aꞌ weiyaaꞌum sep japtek.
Intok juꞌu Jesus juꞌu mukiatau:
\p ―Juꞌubwa yoꞌotume, ineponee eu junen jiia, yejteꞌe ―ti
au jiiak.
\p
\v 15 Junako iniꞌi mukiatukaꞌu, yejteka intok nok taitek.
Juꞌu Jesus intok junak aꞌ malabeu aꞌ suꞌu tojak.
\v 16 Inikaꞌa junuen bichakai, siꞌime majjaen. Intok
junameꞌe, Liojta bem aꞌ yoꞌoreeꞌuta teuwaa japtek inen
jiakai:
\p ―Senu tua eiyaawatchika, Liojta betana juꞌuneetuawaka
nokame ito nasuk yeu machiala.
\p Ket inimeꞌe:
\p ―Juꞌu achai Lios aꞌ yoemrabeu wawaatek ―ti jiian.
\p
\v 17 Intok bwiaraa Jureaꞌ teaꞌpo siꞌimekut intok inia
konila ka mekka bwiaarapo joomem betana juꞌuneiyaatuk
juꞌu Jesujta yaakaꞌu.
\s Joan, juꞌu yee babatoowamta betana jumeꞌ yeu puꞌarim jakun bittuarim
\p
\v 18 Juꞌu Joan, siꞌime inia betana aꞌ juꞌuneiyaak. Bweꞌituk
jumeꞌ aꞌ majtim au aꞌ etejok. Junako juname betana wooim
yeu puꞌaka
\v 19 intok inimeꞌe, Jesujtau am bittuak junuen bempoꞌim,
lutuꞌuriapo aapoꞌik juꞌu Krijto yebijneemetukaꞌpo oo
taꞌabwik bem boꞌo bitneꞌpo betana bem au nattemaineꞌ
betchiꞌbo.
\v 20 Jumeꞌ Joanta betana aman bittuarim junuen Jesujtau
ruktek intok:
\p ―Juꞌu Joan, juꞌu yee babatoowame, aꞌabo itom bittuari,
junuen tua lutuꞌuriapo enchi juꞌu Krijto yebijneemetukaꞌpo
oo taꞌabwik itom boꞌo bitneꞌpo betana itom eu nattemaineꞌ
betchiꞌbo ―ti au jiiak.
\p
\v 21 Inimeꞌe ama yajako, junama lautipo Jesus juebenam
bem koꞌokoat intok siꞌime ka tuꞌikut am tuꞌutek. Intok
bebejeꞌeri ka tuꞌi jiapsim betana am tuꞌutekai. Intok
ket juebenam jumeꞌ ka bibichame emo ineꞌetetuak.
\v 22 Junuen san juꞌu Jesus inimmeu:
\p ―Emeꞌe aman sajakai intok siꞌimeta jukaꞌ inim enchim
bichakaꞌuta intok enchim jikkajakaꞌuta Joantau aꞌ teuwaane.
Jumeꞌ ka bibichame am bittuawaꞌpo intok jumeꞌ loloꞌim
rejteꞌepo. Jumeꞌ saꞌawam, lepraꞌ teamtae koꞌokoeme emo
am ineꞌeteꞌpo. Jumeꞌ ka jikkajame am jikkajaꞌpo. Jumeꞌ
intoko kokkokame, juchi jijiabijtetuawaꞌpo. Intok jumeꞌ
kaitae emo ania machika jiapsammeu, Liojta betana jukaꞌ
tuꞌi nok lutuꞌuriata am majtawaaꞌuta aꞌ etejorianee
jukaꞌ Joanta ―ti ameu jiiak―.
\v 23 Intok ket, tuꞌikut tua alleenee waꞌa, inim net jiapseka
jiba net aꞌ yoemꞌeaꞌuta ka au tiutuakame ―ti ameu jiiak.
\p
\v 24 Junak jumeꞌ Joanta betana aman bittuarim sajako,
Jesus juꞌu Joan teamta betana juꞌu yoemratau nok taitek:
\p ―Aman bweka paꞌariau yeu sajaka, jitasa emeꞌe bitboka
aman aanen. Ka emeꞌe bakata jekae naas bepwamta bitbaeka
aman sajak.
\v 25 Ka junuen tuko, jitasa emeꞌe bitboka aman sajak.
Ka emeꞌe senuk tuꞌisi ujyoisi au aꞌanaalata bitbaekai
aman sajak. Emeꞌesu juꞌunea, jumeꞌ junuen ujyoisi emo
aꞌanaarime intok inim ayukamtae jiba emo alleetuame,
inimeꞌe, jumeꞌ cheꞌa siꞌimemmeu yoꞌo yaꞌarim joꞌaakaꞌpo
jiba am aneꞌepo.
\v 26 Junak su jitasa emeꞌe bitboka aman sajak. Seenuk
Liojta betana juꞌuneetuawaka yeteu nonokamta jaꞌani.
Janaꞌaka. Intok iniꞌi senuk Liojta betana chukula yeu
weenemta teteuwaamta bepa cheꞌa eiyaawatchikai.
\v 27 Iniꞌi Joan jiba junaꞌa, waꞌa, Liojta nok lutuꞌuriapo
ae betana inen jiꞌojtewakame:
\q Inepone, jukaꞌ epat sikaa, yeteu nokneemta nee aman bittuane.
\q Junuen inikaꞌa, yoemratau nokaka, eewas junameꞌe bem
emo jiapsi temaineꞌ betchiꞌbo.
\m
\v 28 Taa ineponee inen emou jiia, jukaꞌ yoemrata inim
jiapsaꞌpo naateka iꞌan tajtia, juꞌu Joan yee babatoowamta
bepa, kaabe, cheꞌa ae bepa eiyaawatchika jiapsila. Junuentaka
juniꞌi, waꞌa jum teekau, Liojta yoꞌotaka katekaꞌu tua
cheꞌa ka eiyaawatchikai juniꞌi, ae bepa cheꞌa eiyaawatchine.
\p
\v 29 Inikaꞌa jikkajakai, siꞌime juꞌu yoemra intok jumeꞌ
yaꞌuraatau bicha tomita weyemta nau totojame, juꞌu Joanta
betana batoꞌowaawakame, inimeꞌe, Liojta siꞌimeku lutuꞌuriakamta
jiba aꞌ joaka aꞌ tuꞌureꞌpo juꞌunean.
\v 30 Taa jumeꞌ paiseom teame intok jumeꞌ Moiseejta
nesaurim yee majtame, inimeꞌe Joanta betana kee batoꞌowaaꞌum,
jukaꞌ Liojta ame betchiꞌbo yaꞌabaekaꞌuta ka aꞌ mabetbaek.
\v 31 Junak intok juꞌu Jesukrijto inen jiiak:
\p ―Jitau sa tua nee aꞌ tamachianee jukaꞌ yoemrata iꞌan
inim jiapsamta. Jaisa inimeꞌe mamachi.
\v 32 Inimeꞌe, ili uusim, jum jita nenenkiwaꞌpo yeeweka
intok jumeꞌ bem taꞌaaꞌummeu inen jiame bebena: “Kusiata,
tua ujyoisi itom emou kuseo juniꞌi, emeꞌe ka yeꞌeka.
Chukula intok kia sioksi itom emou bwikaao juniꞌi, taa
emeꞌe ka bwaanak.”
\v 33 Bweꞌituk juꞌu Joan yee babatoowame inim jiapsaka,
inikaꞌa ka yuꞌin jiꞌibwaao, intok kia jukaꞌ ae nanaakowamta
juniꞌi, ka aꞌ jeꞌeekai, emeꞌe intok, bebejeꞌeri ka tuꞌi
jiapsi aet aaneꞌeti jiia.
\v 34 Iniat chukula intok ket juꞌu inim emo benasi yoeme
yepsak, siꞌimeta a bwaꞌeekai intok paꞌasi baꞌawata ne
jeꞌeekai, intok emeꞌe, inikaꞌa yuꞌin aꞌ jijiꞌibwaka intok
ae nanaakowamta aꞌ jeꞌeꞌeti jiia. Intok kia jumeꞌ ka
tuꞌi yoememmak intok jumeꞌ yaꞌuraatau bicha tomita weyemta
nau totojammak aꞌ weamaꞌati jiia.
\v 35 Taa juꞌu suawa Liojta betana weyeme, jumeꞌ aapoꞌik
Liojta betana suawakammet a juꞌuneiyaatu.
\s Jesujta, senuk Simon teaꞌu juꞌu paiseoꞌ teamta aꞌ joꞌapo aane
\p
\v 36 Jumeꞌ paiseom betana seenu, Jesujta aꞌ jiꞌibwa
nunuk. Jesus intok inia joꞌau yepsak intok junamaꞌa
mesau yejtekai.
\v 37 Junak intok senu ka tuꞌi jamut, jiba junama ili
bweꞌu joꞌarapo joꞌaakame, Jesujta junae paiseota joꞌau
aꞌ jiꞌibwasekaꞌpo juꞌuneaka, iniꞌi, jita tosai tetae yaꞌaripo,
ochokok tua win jubaka weiyaaka ama yepsak.
\v 38 Intok iniꞌi, Jesujta wokiu yejtek. Intok bwanaka,
aꞌ opoam Jesujta wokimmet koꞌom weyekai. Chukula aꞌ
chonimmea aꞌ wachaꞌariakai. Intok amet tenteka, jukaꞌ
ochokok win jubak amet toꞌaak.
\v 39 Juꞌu paiseo, Jesujta nunulame aꞌ bichakai: “Iniꞌi
lutuꞌuriapo Liojta betana weyeka yeteu nokametuko, inia
jamut, aet mammamtat juꞌune ean, inikaꞌa jachin aꞌ jiapsaꞌut.
Bweꞌituk iniꞌi tua ka tuꞌi jamut ti,” au eetuan.
\v 40 Junak juꞌu Jesus, juꞌu paiseotau:
\p ―Simoo, senu weemta ne eu teuwaabae ―ti au jiiak.
\p Juꞌu paiseo intok:
\p ―Neu aꞌ teuwaa yee majtame ―ti aꞌ yoopnak.
\p
\v 41 Juꞌu Jesus iniau:
\p ―Waate woika, seenuk tomita yee rereuwamta aꞌ wikiriian.
Seenu, mamni siento tosai tomim aꞌ wikiriian. Senu intok
woi taka ama woj mamni tosai tomim aꞌ wikiriian.
\v 42 Inimeꞌe intok ka aꞌ bejeꞌetuao, juꞌu tomita am
reuwaalame, juꞌu bem aꞌ wikiriaꞌut am jiokoek. Nee tejwaa,
inimeꞌe woim betana jabesa tua cheꞌa aꞌ nak machi ―ti
aꞌ temaek.
\p
\v 43 Juꞌu Simooꞌ teame:
\p ―Juꞌu, cheꞌa buꞌuukut jiokoiwakame, ti nejpo ea ―ti au
jiiak.
\p Jesus intok:
\p ―Tua empo junaen aꞌ teuwaala ―ti au jiiak.
\p
\v 44 Junak juꞌu Jesus jukaꞌ jamutta bitchuka, juꞌu Simoꞌ
teamtau inen jiiak:
\p ―Inia jamuttat mammatene. Inim em joꞌapo nee yepsaka,
empo intok baꞌam in ammea wok baksianeeꞌum ka neu tojak.
Taa iniꞌi jamut aꞌ opoammea in wokim baksiala intok
aꞌ chonimmea am wachakai.
\v 45 Intok empo ka nee ibaktaka nee tebotuak. Taa iniꞌi,
nee im yepsak naatekai in wokimmet tettente.
\v 46 Empo kia jukaꞌ ochokok ka kobat net yaak. Taa
iniꞌi, aapo wokpo jukaꞌ ochokok win jubak net toꞌaak.
\v 47 Inia betchiꞌbo ne inen eu jiia, tua a nee aꞌ nak
yoꞌoreeꞌuta aꞌ teuwaa, tua buꞌuuk aꞌ ka tuꞌuwa yaꞌarit
aꞌ jiokoitukaꞌu. Taa waꞌa ka buꞌuukut jiokoiri, iniꞌi,
nee aꞌ nak taꞌaaneeꞌuta ka junuen aet yeu machine.
\p
\v 48 Junako juꞌu jamuttau:
\p ―Em ka tuꞌuwa yaꞌarimmet empo jiokoiri ―ti au jiiak.
\p
\v 49 Jumeꞌ aman nunurim junamaꞌa aamak jokaꞌum, bempo
naas inen nau jiu japtek:
\p ―Jabesa tua iniꞌi, yoemtaka, kia jumeꞌ ka tuꞌuwa yaꞌarim
juniꞌi a jiokoekai.
\p
\v 50 Taa Jesus juꞌu jamuttau:
\p ―Ka tuꞌik betana empo jinneꞌuri junuen em nee sualeꞌ
betchiꞌbo. Kaachin eaka weene ―ti au jiiak.
\c 8
\s Jaamuchim, Jesujta aniasukame
\p
\v 1 Iniat chukula juꞌu Jesus, juebena ili bwere joꞌarammet
intok jumeꞌ cheꞌa ilitchi joꞌarammet weyeka, Liojta yoꞌo
nesaweka aꞌ katekaꞌu betana jukaꞌ nok lutuꞌuriata yee
aꞌ majtakai. Jumeꞌ woj mamni ama woika aꞌ majtim intok
aamak kaaten.
\v 2 Kechia waate jaamuchim, inimeꞌe aapoꞌik bebejeꞌeri
ka tuꞌi jiapsim betana intok koꞌokoat aapoꞌik tuꞌutekaꞌum,
aamak kaaten. Inime nasuk juꞌu Maria Maareenaꞌ teame
weyen. Iniꞌi, woo busan bebejeꞌeri ka tuꞌi jiapsim betana
tuꞌureakame.
\v 3 Kechia juꞌu Joanaꞌ teame, juꞌu Chusaꞌ teamta, iniꞌi,
juꞌu kobanao Eroorej teamta aꞌ jipueꞌu yoꞌo yaꞌataka,
tekilta joamta juubi. Ket juꞌu senu Susaanaꞌ teame intok
juebenaka waate jaamuchim. Inimeꞌe, juꞌu bem atteae, au
beꞌemtat aꞌ aniakai.
\s Senu etreeotat nokaka, juꞌu taꞌabwik aꞌ teuwaaꞌu
\p
\v 4 Juebenaka junama ka mekka ili bwere joꞌaram betana
yeu sajak junuen jukaꞌ Jesujta bitbaekai. Intok junak
juebenam junama nau yajako, aapo jita taꞌabwiku aꞌ tamachiaka
ameu nookak, inen ameu jiakai:
\p
\v 5 ―Senu etreeo, etbaeka aꞌ waj bwiau yeu siika. Iniꞌi
intok junuen jukaꞌ echimuta woꞌota simekai, waate juꞌu
bachia, boꞌot wattek intok aet cheptiwak. Jumeꞌ wikitchim
intok aꞌ bwaꞌaka.
\v 6 Wate juꞌu bachia ket, tetam nasuk wattek. Intok
junaꞌa bachiata siwekai, sep waakek, baꞌarik au beꞌeꞌ
betchiꞌbo.
\v 7 Waate juꞌu bachia ket, juya wichakamta nasuk wattek.
Intok juꞌu juya wichakame, aamak yoꞌotuka, ka aꞌ yoꞌotu
tuak.
\v 8 Taa waate juꞌu bachia, tuꞌi bwiapo wattek. Intok
iniꞌi yoꞌotuka, junak tuꞌika chupuk. Kia juꞌu echimu
woꞌotawakame, weꞌepulaka, mamni takaam bachiaka chupukai.
\p Inikaꞌa teuwaasuka juꞌu Jesus, tua kusisi nokaka:
\p ―Emeꞌe aꞌ jikkajibaeꞌeteko, aꞌ mammatene ―ti ameu jiiak.
\s Jaisa betchiꞌbo aapoꞌik taꞌabwikut nokaka, juꞌu aꞌ teuwaakaꞌu
\p
\v 9 Junako jumeꞌ aꞌ majtim, inikaꞌa jita taꞌabwikut
nokaka aꞌ teuwaaꞌuta, juꞌu aꞌ teuwaabaeꞌut au nattemaek.
\v 10 Inimmeu intok inen jiiak:
\p ―Juꞌu Lios, aapoꞌik teekau cheꞌa yoꞌotaka aꞌ katekaꞌa
betana, jukaꞌ kaabeta juꞌuneiyaaꞌuta, enchim juꞌuneiyaatuari.
Taa jumeꞌ watemmeu ne junuen jita taꞌabwiku aꞌ tamachiaka
ameu nooka. Bweꞌituk inimeꞌe jita bichaka juniꞌi, ka
aꞌ bichame benasi taawa intok jukaꞌ ameu teuwaawamta
jikkajaka juniꞌi, ka aet juꞌunea.
\s Jesus, etreeotat nokata, taꞌabwik aꞌ teuwaakaꞌu machisi aꞌ teuwaa
\p
\v 11 ’Iniꞌi junaꞌa, juꞌu inia jita taꞌabwiku aꞌ tamachiawaka
teuwaawamta aꞌ teuwaaꞌu. Juꞌu bachia, jukaꞌ Liojta betana
nok lutuꞌuriata teuwaa.
\v 12 Juꞌu intoko wate bachia boꞌot luula wattekame,
jumeꞌ aꞌ jikkajame teuwaa. Taa juꞌu bebejeꞌeri ameu
yepsaka intok jukaꞌ nok lutuꞌuriata bem jikkajakaꞌuta,
ae beas am kop koptitua junuen ka bem aꞌ sualeka intok
ka bem jinneꞌuimtuneꞌ betchiꞌbo.
\v 13 Juꞌu bachia, tetapo wattekame ket, jumeꞌe, jukaꞌ
Liojta nok lutuꞌuriata jikkajaka intok alleaka aꞌ mabetakame
teuwaa. Taa inimeꞌe, tiikota ka yumaꞌisi aꞌ nawakaꞌa
benasi, jumak aꞌ sualnee chuuba taewaimmeu tajtia. Taa
jiokot bem emo bitneeꞌu aꞌ yumako, inimeꞌe, inikaꞌa omola
tawaane.
\v 14 Intok juꞌu wate bachia, juya wichakaꞌpo wattekame,
iniꞌi, jumeꞌ aꞌ jikkajame teuwaa. Taa inimeꞌe jiba benasi
jiapsa. Intok juꞌu bem aet jiapsekaꞌut intok yuꞌin tomipeewamtat
intok inim chubala ae alleaka jiapsiwamtat jiba bem
jiapseka, inimeꞌe ka wepulsi Liojta betchiꞌbo jiapsa
intok junuen Liojta betana weyeka, tuꞌik ka aꞌ joaka
jiapsa.
\v 15 Taa juꞌu wate bachia, tuꞌi bwiapo wattekame, iniꞌi,
jumeꞌ bem tuꞌu jiapsie intok tua junen jiaka, Liojta
nok lutuꞌuriata aꞌ nok jikkajame intok aꞌ boꞌo jooriaka
jiapsame teuwaa. Inimeꞌe bem mabetlaaꞌu ka koptaka intok
Liojta betana weyeka, jukaꞌ tuꞌik yuꞌin aꞌ joaka jiapsa.
\s Jita tachiriat nokaka, taꞌabwik aꞌ teuwaakaꞌu
\p
\v 16 ’Kaabe, jita tachiriata tayaka intok inikaꞌa junuen
chukula jitae aꞌ patta betchiꞌbo oo jum tottowaꞌabetuku
aꞌ manaꞌ betchiꞌbo. Ala iniꞌi, jikat aꞌ manaꞌanee junuen
jumeꞌ ama anemmet aꞌ tachirianeꞌ betchiꞌbo.
\v 17 Bweꞌituk kaita juꞌu etbwa yaꞌarime oo etbwa teuwaari,
iniꞌi ka juꞌuneiyaatuneeme. Ala juꞌunakkiachisi juꞌuneiyaatune.
\p
\v 18 ’Junuen san emeꞌe tuꞌisi aꞌ mammateka aꞌ jikkajine.
Bweꞌituk waꞌa, jukaꞌ Liojta aꞌ yoem eiyaame, iniꞌi cheꞌa
juniꞌi junaet anianaa. Taa waꞌa, jukaꞌ Liojta ka aꞌ yoem
eiyaame, iniꞌi, kia jukaꞌ a aet au yoemꞌeaꞌati aꞌ eaꞌuta,
aꞌ uꞌaatune.
\s Jesujta ae intok jumeꞌ aꞌ sailawam
\p
\v 19 Junak intok juꞌu Jesujta ae intok jumeꞌ aamak
werim, inimeꞌe, jum aapoꞌik aneꞌu yajak. Taa ka a aman
au rukten, tua juebenaka ama aneꞌ betchiꞌbo.
\v 20 Senu Jesujta tejwaak:
\p ―Em ae intok jumeꞌ emak werim waꞌam paꞌaku aane, intok
bempo enchi bitbae ―ti au jiakai.
\p
\v 21 Taa aapo inimmeu:
\p ―Wameꞌe, jukaꞌ Liojta nok lutuꞌuriata jikkajaka intok
aꞌ nok jikkajaka jiapsame, inimeꞌe inepo in ae intok
jumeꞌ nemak werim benasi ne am eiyaane ―ti jiiak.
\s Juꞌu Jesus, bawepo, jekata intok baꞌa biaktiam yanti chaꞌatutua
\p
\v 22 Sejtul weeꞌpo juꞌu Jesus jumeꞌ aꞌ majtimmak, senu
kuta kanoau jaꞌamuk. Intok inimmeu:
\p ―Bweꞌu bau baꞌata waitana bicha te katne ―ti ameu jiiak.
\p Inimeꞌe yeu sajak.
\v 23 Intok ketun bempoꞌim baꞌat boꞌo joao su juꞌu Jesus
kochok. Junama bau baꞌapo intok, jeeka, tua utteꞌaka seej
chukti ameu yepsak. Iniꞌi intok jukaꞌ kuta kanoata baꞌae
aꞌ tapunia taitek, koꞌom kimu maisi anekai.
\v 24 Junak intok bempo, Jesujtau sajaka aꞌ busak intok:
\p ―Yee majtame, inim te abe koꞌom kiimu ―ti au jiiak.
\p Junak Jesus, yejteka intok juꞌu jekatau intok baꞌa
roꞌaktiammeu, yanti aꞌ tawaneꞌ betchiꞌbo nookak. Intok
siꞌime yumaꞌisi yanti taawak.
\v 25 Junak intok aapo aꞌ majtimmeu:
\p ―Jaksa juꞌu enchim a nee sualeꞌu ―ti ameu jiiak.
\p Taa bempo, womtilamtaka suum ean. Intok naas nau nattemaen:
\p ―Jabesa taka tua iniꞌi, jekata intok jukaꞌ baꞌata a
au nooka. Iniꞌi intok aꞌ teuwaaꞌpo aman aane.
\s Juꞌu, bwiaraa Kalaaraꞌ teaꞌpo, bebejeꞌeri ka tuꞌi jiapsita jipueka aneꞌu
\p
\v 26 Junen su, inimeꞌe bwiaraa Kalaaraꞌ teaꞌu yeu yajak.
Kalileaꞌ teaꞌabewit, bweꞌu bau baꞌata beasi.
\v 27 Jukaꞌ Jesujta junamaꞌa bwiau koꞌom aꞌ chepteo,
seenu, junama ili bweꞌu joꞌarapo joome au ruktek. Binwatun
iniꞌi, jumeꞌ bebejeꞌeri ka tuꞌi jiapsim aet anekai. Ka
tatajoꞌoren, intok kia ka joꞌarapo jiapsan. Ala jum kokkoarim
maꞌaripo jiba aanen.
\v 28 Junak iniꞌi, Jesujta bichakai, au tonommea kiktek
chaaekai:
\p ―Kat neu suua Jesus, cheꞌa yoꞌorisi machika juꞌu Liojta
uꞌusi. Ka jiokot em nee ino bittuaneꞌ betchiꞌbo ne eu
ujbwana ―ti jiiak kusisi nokakai.
\p
\v 29 Aapo inien jiiak bweꞌituk juꞌu Jesus, jukaꞌ bebejeꞌeri
ka tuꞌi jiapsita aꞌ suꞌu tojineꞌ betchiꞌbo au nookan.
Juꞌu ka tuꞌi jiapsi jue benasi aꞌ kokkoban. Intok junamaꞌa
waate, aꞌ etaꞌabaekai, aꞌ bwiseka, sisiꞌiwook wikiammea,
mampo intok wokpo aꞌ sussuman. Taa iniꞌi, inimeꞌe chuk
chuktan. Intok juꞌu ka tuꞌi jiapsi, mekka bweka paꞌakun
bicha aꞌ sisimtuan.
\v 30 Juꞌu Jesus:
\p ―Jaisa empo teak ―ti au nattemaek.
\p Aapo intok:
\p ―Lejion, ti ne taꞌeewa ―ti aꞌ yoopnak.
\p Inika teuwaak bweꞌituk tua unnaa juebenaekan jumeꞌ
bebejeꞌeri ka tuꞌi jiapsim aet kimulamtukaꞌum.
\v 31 Inimeꞌe ka tuꞌi jiapsim Jesujtau nookak, junuen
jum cheꞌa mekka koꞌom siba wojoꞌokun ka aman am bittuaneꞌ
betchiꞌbo.
\v 32 Junama kaupo intok koowim juebenam ama jiꞌibwan.
Jumeꞌ ka tuꞌi jiapsim au nookak, junameꞌe koowimmet am
kimuneꞌ betchiꞌbo. Juꞌu Jesus intok junaet am jikkajak.
\v 33 Junak intok jumeꞌ ka tuꞌi jiapsim sep su junaet
yeu sajaka intok juname kowimmet kiimuk. Inimeꞌe intok
siꞌime, kau sibau koꞌom tenneka intok bweꞌu bau baꞌau
koꞌom wattek, junama kokkokai.
\p
\v 34 Juname kowim suuaꞌum, junakaꞌa yeu sikamta bichakai,
tua suum eaka, sep junama yeu tennek, senu junama ka mekka
bweꞌu joꞌarau, intok bem sajakaꞌut intok wasampo joꞌarammet
aꞌ etejokai.
\v 35 Jumeꞌ junama joꞌaakame, junama yeu sikamta bitbaeka
aman sajak. Inimeꞌe jum Jesujta aneꞌu yajakai, junakaꞌa
bebejeꞌeri jiapsimmea kobaꞌita ama bichak, Jesujta wokiu
katekamta, suaka intok tajoꞌorekamta. Intok inimeꞌe aet
ee majjaeka taawak.
\v 36 Jumeꞌ intoko aꞌ bichakame, junammeu aꞌ etejok, jukaꞌ
bebejeꞌeri ka tuꞌi jiapsimmea kobaꞌisukamta jachin aꞌ
tuꞌireakaꞌpo.
\v 37 Junako juꞌu yoemrata siꞌime juꞌu junamaꞌa bwiaraa
Kalaaraꞌ teaꞌpo joꞌaakame, Jesujtau nok japtek junamaꞌa
yeu aꞌ simneꞌ betchiꞌbo. Bweꞌituk inimeꞌe tua majjaen.
Junuen san juꞌu Jesus, jum bweꞌu kuta kanoau jaꞌamuka
ama yeu siika.
\v 38 Junaꞌa bebejeꞌeri ka tuꞌi jiapsimmea kobaꞌisukame
au nookan, aapoꞌik aamak aꞌ weetuaneꞌ betchiꞌbo. Taa
Jesus ama aꞌ tawaneꞌ betchiꞌbo au nookak:
\p
\v 39 ―Em joꞌaau bicha nottinee intok siꞌimeta jukaꞌ
tuꞌik Liojta eu yaꞌari, junammeu aꞌ teuwaane ―ti au jiiak.
\p Junuen iniꞌi, sikaa, intok siꞌime junama joꞌarat aꞌ
teuwaak, jukaꞌ Jesujta au yaakaꞌuta.
\s Jairoꞌ teamta maara, intok juꞌu jamut, Jesujta tajoꞌorit mamtekame
\p
\v 40 Jukaꞌ Jesujta juchi jum bweꞌu bau baꞌata waitana
aꞌ notteko, juꞌu yoemra alleaka aꞌ mabetak. Bweꞌituk
junamaꞌa siꞌime aꞌ boꞌo bichan.
\v 41 Junak intok seenu, Jairoꞌ teaka ama au yepsak.
Iniꞌi, jum juriom nau emo totojaꞌpo yoꞌo yaꞌaritakai.
Iniꞌi Jesujtau tonommea kikteka bwiau koꞌom chaꞌatuka
intok aꞌ joꞌaau aꞌ yebijneꞌ betchiꞌbo au ujbwanak.
\v 42 Bweꞌituk aapo wepuꞌulaik jiba marakan, woj mamni
ama wooi wasukteka, jaibu mukiꞌisekamta. Jukaꞌ Jesujta
am bicha yeu siiko, tua juebenaka aamak kaaten, kia nau
aꞌ pit pittakai.
\p
\v 43 Intok inime nasuk senu jamut, woj mamni ama wooi
wasuktiapo, ojbo aet yeu weyeka koꞌokoekai. Intok iniꞌi,
jumeꞌ jittoata taꞌaammet siꞌimeta jukaꞌ aꞌ jipueꞌuta
wiutalatukan. Taa juname betana kaabe aꞌ tuꞌute machikai.
\v 44 Iniꞌi, aapo ama tana Jesujtau rukteka intok aꞌ
supe mayoammet aꞌ bwisekai, junama lautipo intok juꞌu
ojbo chaꞌatuk.
\p
\v 45 Junak intok juꞌu Jesus:
\p ―Jabesa net mamtek ―ti nattemaek.
\p Siꞌimem junamaꞌa: “Kaabe”, ti am jiao, juꞌu Peeo intok
jumeꞌ aamak rejteme:
\p ―Yee majtame, iniꞌi yoemra buꞌuukai inim aneme enchi
nau pit pitta intok enchi naas yuuꞌa. Jaisaakai empo
intok: “Jabesa net mamtek”, ti jiia ―ti au jiiak.
\p
\v 46 Taa juꞌu Jesus:
\p ―Senu net mamtek. Bweꞌituk ne machisi juꞌuneak, nee
betana in utteꞌae, senuk aꞌ tuꞌureakaꞌpo ―ti jiiak.
\p
\v 47 Juꞌu jamut, aꞌ juꞌuneiyaawakaꞌpo juꞌuneakai, au
yoaka, intok Jesujtau rukteka aꞌ wokiu au tonommea kiktek.
Junamaꞌa siꞌimem bichapo aꞌ teuwaak junuen aapoꞌik aet
aꞌ mamtekaꞌuta intok ket junama sep aꞌ tuꞌureakaꞌuta.
\v 48 Iniau juꞌu Jesus:
\p ―In yoemia, junuen em nee sualekaꞌ betchiꞌbo empo tuꞌureak.
Alleaka intok ka jain eaka weene ―ti au jiiak.
\p
\v 49 Jukaꞌ Jesujta ket aꞌ nokao su, seenu, juꞌu juriom
nau emo totojaꞌpo yoꞌo yaꞌari, Jairoꞌ teamta joꞌaa betana
ama yepsak intok Jairoꞌ teamtau:
\p ―Juꞌu em mara muksuk. Kat intok naa buusti juꞌu yee
mamajtamta aet suati bittua ―ti au jiiak.
\p
\v 50 Taa Jesus, junakaꞌa jikkajaka:
\p ―Ka majjaune, ka taꞌabwisi eaka aꞌ sualne, juꞌu intok
em maara sep tuꞌine ―ti au jiiak.
\p
\v 51 Junaman joꞌarau yepsakai, kaabeta intok aamak aman
kimutuak taa jukaꞌ Peota jukaꞌ Jakoobota, jukaꞌ Joanta
intok jumeꞌ junae usi jamutta yoꞌowawam jiba.
\v 52 Siꞌime ae betchiꞌbo ka alleaka intok bwaanan.
Taa Jesus:
\p ―Kat em bwaana. Ka mukia juꞌu usi jamut, koche ala ―ti
ameu jiiak.
\p
\v 53 Taa inimeꞌe aꞌ atbwan bweꞌituk juꞌunean aꞌ mukiatukaꞌpo.
\v 54 Junak intok Jesus, mampo aꞌ bwisek intok kusisi
nokaka:
\p ―Empo uusi, yejteꞌe ―ti au jiiak.
\p
\v 55 Intok aapo, jiapsi juchi au nottek. Intok iniꞌi
sep su yejtek. Jesus intok aꞌ jiꞌibwatua nesaek.
\v 56 Jumeꞌ aꞌ yoꞌowawam intok alleerimmea ka juꞌuneame
benasi taawak. Taa Jesus inimmeu nookak, jukaꞌ junama
yeu sikamta, tua kaabemmeu bem aꞌ etejoneꞌ betchiꞌbo.
\c 9
\s Jesus, jumeꞌ woj mamni ama wooi aꞌ majtim, naas bittua
\p
\v 1 Juꞌu Jesus, jumeꞌ woj mamni ama wooim aꞌ majtimmeu
nau chaaeka intok inimeꞌe, siꞌime ka nanau machika bebejeꞌeri
ka tuꞌi jiapsim a yeu beep betchiꞌbo intok siꞌime koꞌokoata
a bem tuꞌuteneꞌ betchiꞌbo yoꞌoꞌutteꞌata amet autuak.
\v 2 Inimeꞌe ket, Liojta cheꞌa yoꞌotaka aꞌ katekaꞌa betana
jukaꞌ nok lutuꞌuriata am teuwaa betchiꞌbo intok jumeꞌ
koꞌokoeme bem emo am ineꞌetetua betchiꞌbo naas am bittuak.
\v 3 Intok inen ameu jiiak:
\p ―Boꞌot betchiꞌbo kaita emeꞌe weiyaane. Kia booniata
enchim ama nuꞌuneeꞌuta, bwaꞌaamta intok tomita juniꞌi
ka weiyaane. Supem, ka wooim weiyaane.
\v 4 Jak juniꞌi, joꞌarapo enchim yajakaꞌu, junamaꞌa enchim
ama anbaeꞌpo tajtia ama annee.
\v 5 Intok jum ka enchim mabetbaawaꞌpo, bweꞌu joꞌarapo
emeꞌe yeu katnee. Intok wokpo bwiata emot chaꞌatukamta,
emeꞌe aꞌ tattakne, bempoꞌim ka ammaꞌali aulatukaꞌuta
junuen aꞌ teuwaakai ―ti ameu jiiak.
\p
\v 6 Junuen inimeꞌe yeu sajak, intok siꞌime ili ka bwere
joꞌarammet sajak. Intok siꞌimekutchi Liojta nok lutuꞌuriata,
yee jinneꞌumta aꞌ teuwaaka intok jumeꞌ koꞌokoeme tuꞌutekai.
\s Joan, yee babatoowamta jaisa aꞌ meꞌewakaꞌpo
\p
\v 7 Juꞌu kobanaao Eroorej teame siꞌimeta jukaꞌ Jesujta
joaꞌuta juꞌuneiyaak, intok kaachin an machiakan. Bweꞌituk
waate, jukaꞌ Joantukaꞌuta, kokkolam nasuk juchi jiabijtek,
ti jiian.
\v 8 Wate, aapoꞌik juꞌu Liojta betana juꞌuneetuawaka
yeteu nonokame, Eliaj teamta inim yeu aꞌ machiak, ti jiian.
Waate intok ket, cheꞌa bat naataka, wate jumeꞌ Liojta
betana yeteu noktuawakame, senuk aꞌ jiabijtelameꞌe ti
jiian.
\v 9 Taa juꞌu Eroores inen jiiak:
\p ―Jiba inepo su ne aꞌ koba chukta tebok jukaꞌ Joantukaꞌuta.
Junak su, jabesa tua iniꞌi, inien machika tua juebenak
joaka in jikkajaꞌu.
\p Intok Eroores, inikaꞌa taꞌaabaeka ean.
\s Juꞌu Jesus, mamni miiltaka ama aneme, jiꞌibwatua
\p
\v 10 Junak jumeꞌ aapoꞌik majtim nottekai, jukaꞌ bem
yaakaꞌuta, Jesujtau aꞌ etejok. Junak intok aapo am nunuka,
intok omot, kaabeta tua aneꞌu bicha sajak, bweꞌu joꞌara
Betsairaꞌ teaꞌu jeela.
\v 11 Taa juꞌu yoemra am juꞌuneꞌeakai, aet chaꞌaka sajak.
Intok juꞌu Jesus, junaman, inimeꞌe au am ruktituak. Intok
aapo, Liojta cheꞌa yoꞌotaka aꞌ katekaꞌa betana jukaꞌ
lutuꞌuriata ameu teuwaak. Intok jumeꞌ koꞌokoeka kateme
am tuꞌutekai.
\p
\v 12 Junak junama kupti taiteko, jumeꞌ woj mamni ama
wooi Jesujta majtim au rukteka:
\p ―Inikaꞌa yoemrata sakaꞌatuaꞌe, junuen sajaka, bem yum
joꞌeeneꞌ betchiꞌbo intok jum cheꞌa ka mekka ili joꞌarammeu,
intok wasammet joꞌarammeu sajaka, bem bwaꞌaneeꞌuta bem
jariuneꞌ betchiꞌbo bweꞌituk inim paꞌaku itom aneꞌepo,
tua kaak jita aayuk ―ti au jiiak.
\p
\v 13 Taa Jesus:
\p ―Emeꞌe am jiꞌibwatuane ―ti ammeu jiiak.
\p Bempo:
\p ―Kaita te jipue. Tua mamni paanim intok wooi kuchum
jiba ―ti au jiiak―. Kia itepo siꞌime inia yoemrata betchiꞌbo
bwaꞌamta ama jakun aꞌ jinuk jiba ―ti au jiiak.
\p
\v 14 Bweꞌituk inimeꞌe, jumak mamni miil oꞌowimtukan.
Taa juꞌu Jesus jumeꞌ aꞌ majtimmeu:
\p ―Woi taka ama woj mamamnisia, nattepola emeꞌe am joteꞌesaene
―ti ameu jiiak.
\p
\v 15 Junuen inimeꞌe ayuka, siꞌime joteꞌesuk.
\v 16 Junak intok juꞌu Jesus jumeꞌ mamni paanim intok
jumeꞌ wooi kuchum nuꞌuka intok teekau jikau bitchuka,
juname betchiꞌbo Liojta bai saek. Junameꞌe paanim rebektakai
intok jumeꞌ kuchum naꞌikimteka, jumeꞌ aꞌ majtimmeu am
bwisek junuen juꞌu yoemratat bem am naꞌikimteneꞌ betchiꞌbo.
\v 17 Inimeꞌe siꞌime jiꞌibwaka intok tua yanti elaka
taawak. Chukula intok woj mamni ama wooi bwere waarim,
jumeꞌ yeu beꞌekammea tapuniawak.
\s Peeo, Jesujta aapoꞌik aꞌ Krijtotukaꞌpo aꞌ teuwaa
\p
\v 18 Sejtul, junak Jesujta omola, kaabeta aneꞌu, Liojtau
bicha aꞌ nokao, jumeꞌ aꞌ majtim ket aamak aanen. Aapo:
\p ―Juꞌu yoemra, nee jabesaꞌati jiia ―ti ameu nattemaek.
\p
\v 19 Bempo inen aꞌ yoopnak:
\p ―Waate, enchi juꞌu yee babatoowame, Joan, ti jiia. Wate
ket, enchi juꞌu Eliias, ti jiia. Wate intok ket enchi,
cheꞌa bat naataka jiapsisuka, wate jumeꞌ Liojta betana
yeteu noktuawakame, senuk aꞌ jiabijtelameꞌe ti jiia ―ti
au jiiak.
\p
\v 20 Junak intok aapo ameu nattemaek:
\p ―Emeꞌesu, nee jabesaꞌa ti jiia.
\p Juꞌu Peeo intok:
\p ―Empo junaꞌa juꞌu Krijto, Liojta yeu puꞌari ―ti au jiiak.
\s Jesus, jaisa aꞌ mukneeꞌu betana aꞌ teuwaa
\p
\v 21 Taa juꞌu Jesus tua ameu ujbwanaka, inikaꞌa, kaabetau
bem aꞌ teuwaaneꞌ betchiꞌbo.
\v 22 Intok ket inen ameu jiiak:
\p ―Juꞌu inim emo benasi yoeme, tua jiokot au bitne. Intok
iniꞌi jumeꞌ juriommeu yoꞌowem betana intok jumeꞌ teꞌopopo
tekiakammeu yoꞌowem betana intok ket, jumeꞌ Moiseejta
nesaurim yee majtame betana, ka aꞌ mabettuneeꞌuta junuen
bitne. Inimeꞌe, in meꞌetuneꞌ betchiꞌbo net nesaune. Taa
baji taewaita weyeka jiabijtene ―ti ameu jiiak.
\p
\v 23 Chukula siꞌimemmeu inen jiiak:
\p ―Seenu, juꞌu nemak eebaeme, iniꞌi, ka tuꞌik aꞌ tuꞌureeꞌuta
aꞌ koptane. Intok chikti taꞌapo, nemak eaka jiapsine,
jiokot au bichaka juniꞌi.
\v 24 Bweꞌituk waꞌa, inim ayukamtat jiba eaka, tuꞌisi
jiapsibaeme, iniꞌi, jiba yuu aꞌ jiapsineeꞌuta taꞌarune.
Taa waꞌa nemak aꞌ eaꞌ betchiꞌbo, mukneeka juniꞌi, kaachin
eame, junaꞌa, jiba yuu aꞌ jiapsineeꞌuta aꞌ bitne.
\v 25 Bweꞌituk jitasa tuꞌik jajamnee seenu, siꞌimeta
jukaꞌ inim bwiapo tuꞌik kobaka, taa intok junaet jiba
betchiꞌbo ka tuꞌikun bicha au taꞌaruko.
\v 26 Bweꞌituk seenuk, inikaꞌa, nee betana intok juꞌu
in nok lutuꞌuriata betana au aꞌ tiutuakamta, juꞌu inim
emo benasi yoeme, chukula, cheꞌa siꞌimem bepa yoꞌo yaꞌataka
intok aꞌ Lios achaiwa betana yoꞌorisi machika aꞌ eiyaanaaꞌuta
aet bitwaka intok jumeꞌ Liojta ankelesimmak aꞌabo nottekai,
ket junae betana au tiutuane.
\v 27 Lutuꞌuriapo ne inen emou jiia, jumeꞌ inim aneme
betana, wate inim rejte, inimeꞌe, jukaꞌ Liojta cheꞌa yoꞌo
nesaweka au aꞌ jiapsaꞌuta, ka aꞌ bichaka ka bem kokkoneꞌpo.
\s Jesujta, chuubaa taꞌabwisi, teekau jiapsame benasi aꞌ bittuakaꞌpo
\p
\v 28 Chukula, woj naiki taewaim sika inikaꞌa teuwaakai,
Jesus senu kawiu siika, junaman Liojtau bicha nokbaekai.
Jukaꞌ Peota intok jukaꞌ Jakoobota intok jukaꞌ Joanta
inimeꞌe ket aamak nunukai.
\v 29 Jukaꞌ Jesujta intok ket, Liojtau bicha aꞌ nokao
su, juꞌu aꞌ pujbawa taꞌabwisi bittuk. Juꞌu intok aꞌ tajoꞌoriwa
tua tossaaisi intok beojkosi taawak.
\v 30 Junak intok oꞌowim wooika aamak etejoka bittuk.
Inimeꞌe, juꞌu Moisees intok juꞌu Eliias tukan.
\v 31 Inimeꞌe, Liojta betana tatchiriapo jaꞌabwekai.
Intok bempo, Jesujta chukula jum bweꞌu joꞌara Jerusalen
teaꞌpo aꞌ mukneeꞌu betana nau etejon.
\v 32 Juꞌu Peeo intok jumeꞌ aamak rejteme, tua kokotpeaka
juniꞌi, ka kokochok. Intok inimeꞌe, Jesujtat inien jukaꞌ
Liojta betana tachiriata, ka a teuwaatumta, intok jumeꞌ
woika aamak aneme am bichak.
\v 33 Junak junameꞌe oꞌowim, Jesujta ama aꞌ toꞌo sakao,
juꞌu Peeo inen au jiiak:
\p ―Yee majtame, tuꞌisi te im aane. Itepo, baji ili juya
karim te yaꞌane, senuk ee betchiꞌbo, senuk Moiseejta betchiꞌbo
intok senuk Eliajta betchiꞌbo ―ti jiakai.
\p Taa juꞌu Peeo tua ka juꞌuneaka nookan.
\v 34 Aapoꞌik intok ketun aꞌ nokao su, namu am pattak.
Inimeꞌe intok tua majjaen junuen namupo wajiwa emo bichakai.
\v 35 Junak intok junama namupo betana jiawai jikkajituk:
\p ―Iniꞌi junaꞌa juꞌu in yoemia in nakeꞌu. Aapoꞌik emeꞌe
aꞌ nok jikkajine ―ti jiakai.
\p
\v 36 Chukula junakaꞌa jiawaita junuen aꞌ noksuko, inimeꞌe
Jesujta aapolaik jiba ama bichak. Bempo intok kaita
teuwaak intok jukaꞌ bem bichakaꞌuta kaabetau aꞌ etejok.
\s Jesus, usi oꞌou, bebejeꞌeri ka tuꞌi jiapsita jipuꞌusukamta au aꞌ ineꞌetetua
\p
\v 37 Juchi yokoriapo bempoꞌim junae kau betana koꞌom
am yajako, yoemra juebenaka Jesujta nankika au kaaten.
\v 38 Junak intok seenu, juname betana, tua kusisi au
nokaka:
\p ―Yee majtame, nee jiokoine, in usi nee bitria. Bweꞌituk
tua nee inikaꞌa jiba uusek ―ti au jiiak―.
\v 39 Intok senu bebejeꞌeri ka tuꞌi jiapsi aꞌ kokkoba
intok iniꞌi aꞌ chatchaitua intok weettua, intok tenpo
aꞌ sommoꞌochiatua. Intok jiokot au aꞌ bittuaka intok
ka aꞌ suꞌu tottojibae.
\v 40 Jumeꞌ em majtimmeu ne jaibu aꞌ nokriasuk, jukaꞌ
ka tuꞌi jiapsita betana bempoꞌim aꞌ tuꞌuteneꞌ betchiꞌbo,
taa inimeꞌe ka au yuumak.
\p
\v 41 Jesus inimeꞌe inen yoopnak:
\p ―Uu emeꞌe, ka tuꞌi yoemra kaita sualeme. Jakwoo tajtisa
ne inim emomak aneka inien emomak ino bitne. Aꞌabo aꞌ
tojinee jukaꞌ em yoemiata ―ti jiakai.
\p
\v 42 Taa junak jukaꞌ usita weiyaawao, juꞌu ka tuꞌi jiapsi
junae koꞌokoae juchi aꞌ wettuak. Taa Jesus, juꞌu ka tuꞌi
jiapsitat nesaweka jukaꞌ usita tuꞌutek. Junak intok
aꞌ yoꞌowamak aꞌ simtuak.
\v 43 Intok siꞌime, juꞌu Liojta utteꞌaka a jita aꞌ joaꞌu
betchiꞌbo suum ean.
\s Jesus, juchi weeꞌpo jaisa aꞌ mukneeꞌu aꞌ teuwaa
\p Inimeꞌe siꞌime ket junuen, juꞌu Jesujta jita a joaꞌu
betchiꞌbo am suum eao su, aapo, jumeꞌ aꞌ majtimmeu:
\p
\v 44 ―Inikaꞌa em tuꞌisi mammate, intok ka aawas koptine.
Inepo, juꞌu inim yoeme, ka tuꞌi yoemem mampo suꞌu tojitune
―ti ameu jiiak.
\p
\v 45 Taa inimeꞌe, aapoꞌik ameu teuwaaꞌut ka juꞌunean,
bweꞌituk ka aet juꞌunee iꞌawan. Intok inimeꞌe, junae
betana machisi aꞌ teuwaaneꞌ betchiꞌbo, au nattemaineeka
juniꞌi, majjaen.
\s Jabesa tua junaꞌatune, juꞌu cheꞌa eiyaatuneeme
\p
\v 46 Junak intok jumeꞌ aꞌ majtim, bempoꞌim nasuk jabeta
cheꞌa aꞌ eiyaatuneeꞌu betana aet nau etejo japtek.
\v 47 Taa Jesus inimmet juꞌuneꞌeak, jachin bem emo eetuaꞌut.
Junak intok aapo, ili usita yeu puꞌaka, ae naapo aꞌ kechak.
\v 48 Intok inimmeu:
\p ―Inikaꞌa ili usita, nee betana aꞌ weyeꞌ betchiꞌbo, juꞌu
tuꞌisi aꞌ mabetakame, nee junuen mabetlatune. Waꞌa intoko
nee junuen tuꞌisi mabetakame, ketchia junuen, aꞌabo nee
bittuakamta mabetlatune. Juꞌu emo nasuk cheꞌa ka eiyaawaka
bitwame, iniꞌi junen cheꞌa eiyaawametune ―ti ameu jiiak.
\s Juꞌu ka itom bejeꞌeka aneme, iniꞌi ket itomak eenee
\p
\v 49 Junak juꞌu Joan inen au jiiak:
\p ―Yee majtame, senuk te bitlaa, inikaꞌa, em team teuwaaka
jumeꞌ ka tuꞌi jiapsekamta tuꞌutemta. Itepo intok, ka
itomak aꞌ weamaꞌ betchiꞌbo, ka junuen junakaꞌa an saek.
\p
\v 50 Taa juꞌu Jesus inimmeu:
\p ―Kateꞌem au suuane, bweꞌituk juꞌu ka itom bejeꞌeka aneme,
iniꞌi itomak ea ―ti jiiak.
\s Jesus, Jakooboꞌ teamta intok Joan teamta batte omtipo am nok tejwaa
\p
\v 51 Junako jukaꞌ taewaita, Jesujta teekau bicha aꞌ
nottineeo abe aꞌ yumao, aapo junaet tua kaachin au eetuaka,
junaman bweꞌu joꞌara Jerusalen teaꞌu bicha yeu siika.
\v 52 Aapat bat watem bittuakai. Inimeꞌe intok, ili bweꞌu
joꞌara, bwiaraa Samaariaꞌ teaꞌpo katekaꞌu bicha, junuen
junama aꞌ yebijneeꞌuta aꞌ jariu betchiꞌbo aman yajak.
\v 53 Taa juꞌu junamaꞌa yoemra, ka ama aꞌ mabetbaaek.
Bweꞌituk inimeꞌe, Jerusalen teaꞌu bicha aꞌ weyeꞌpo juꞌuneakai.
\v 54 Jumeꞌ aꞌ majtim, Jakoobo intok Joan teame, inien
aꞌ juꞌuneiyaakai, inimeꞌe:
\p ―Achai, jaisa tuꞌinee jaꞌani, itepo a teeka betana tajita
koꞌom simtuaka junuen inimeꞌe am luꞌuta betchiꞌbo, jukaꞌ
Liojta betana noktuawakamta Eliaj tukaꞌuta ayukaꞌa benasia
―ti au jiiak.
\p
\v 55 Junak juꞌu Jesus am nok tejwaak:
\p ―Emeꞌe ka juꞌunea, iniat jitat enchim jiapsekaꞌpo ―ti
ameu jiakai―.
\v 56 Bweꞌituk juꞌu emo benasi yoeme, ka yee suꞌa betchiꞌbo
inim yebijlaa. Ala yee jinneꞌubaekai.
\p Junak intok bempo siꞌime, omot, ka yuꞌin joꞌarau bicha
sajak.
\s Jumeꞌ Jesujta mak eaka, aamak katbaekaꞌum
\p
\v 57 Bempoꞌim junuen boꞌo joaꞌpo, senu Jesujtau:
\p ―Achai, jakun juniꞌi em yebijneeꞌu, ne emak weene ―ti
au jiiak.
\p
\v 58 Junak juꞌu Jesus iniau:
\p ―Jumeꞌ kawisim bem bwia wojoꞌoriam jipue, intok jumeꞌ
wikitchim totosak. Taa juꞌu inim yoeme, jakun aꞌ yebijneeꞌuta
juniꞌi, ka jipue ―ti au jiiak.
\p
\v 59 Juꞌu Jesus, senuku:
\p ―Nemak weene ―ti au jiiak.
\p Taa junaꞌa:
\p ―Achai, nee boꞌo bitne, in yoꞌowata muksuka nee aꞌ maꞌaꞌu
tajtia ―ti au jiiak.
\p
\v 60 Jesus inen aꞌ yoopnak:
\p ―Kat aman weama. Elaꞌapo jumeꞌe, Liojta bichapo ka jiapsame
bebena, jumeꞌ bem kokkoarim maꞌane. Taa empo nemak eaka
Liojta yoꞌotaka aꞌ katekaꞌa betana jukaꞌ nok lutuꞌuriata
teuwaa simne ―ti au jiakai.
\p
\v 61 Junak intok juchi senu inen au jiiak:
\p ―Achai, emak ne weene, taa in joꞌau joꞌaakame bat nee
aman tejwaatua ―ti au jiiak.
\p
\v 62 Taa juꞌu Jesus inen au jiiak:
\p ―Waꞌa moꞌiti taiteka intok chukula amau bitchukame,
iniꞌi, Liojta cheꞌa yoꞌotaka aꞌ katekaꞌa betana tekileu
ka au yumaꞌane.
\c 10
\s Jesus, jumeꞌ baji taka ama woj mamni, yeu aꞌ puꞌakaꞌum, naas bittua
\p
\v 1 Iniat chukula juꞌu yoꞌowe Jesukrijto ket juchi
wate, baji taka ama woj mamnim yeu puꞌak. Intok inimeꞌe,
wo wooim nau, siꞌime bwere joꞌarammeu intok ka bwere
joꞌarammeu aapoꞌik waꞌam weeneeꞌu, aapat naas am bittuak.
\v 2 Ket inen ameu jiiak:
\p ―Lutuꞌuriapo jumeꞌ jinneꞌuimtuneeme, echita waksukaꞌa
benasia machika, tua juebena. Taa jumeꞌ tekilta yaꞌaneeme
tua ka juebena. Junuen san emeꞌe, juꞌu iniau yoꞌotau
bicha noknee, aapoꞌik, jumeꞌ tekilta yaꞌaneeme aꞌ tekileu
am bittuaneꞌ betchiꞌbo.
\v 3 Emeꞌe yeu katnee, enchim bwaaram benaka, jumeꞌ roobom
aneꞌu bicha in enchim bittuaꞌpo juꞌuneakai.
\v 4 Enchim ama nuꞌuu sakaneeꞌuta oo kia tomita ama
enchim weiyaaneeꞌuta intok kia bocham juniꞌi ka naa
buusti weiyaane. Intok emeꞌe boꞌot kaabeta binwa tebotuaka
etejobaane.
\v 5 Emeꞌe, jak joꞌarapo juniꞌi yajakai, cheꞌa bat emeꞌe:
“Liojta betana tuꞌika emo maktune”, ti ameu jiune.
\v 6 Intok junamaꞌa wameꞌe joꞌaakame, jukaꞌ Liojta betana
tuꞌik aꞌ mabetbaao, junuen enchim ameu tebotekaꞌuta ame
betchiꞌbotune. Taa ka emomak am eao, junuen enchim ameu
tebotekaꞌuta ka inimeꞌ betchiꞌbotune.
\v 7 Jak juniꞌi enchim yajakaꞌpo, junamaꞌa wepul joꞌarapo
jiba tawane. Intok junameꞌe bem jipueꞌuta bwaꞌane. Bweꞌituk
juꞌu tekipanoame, tomita aꞌ kobaꞌaneeꞌuta au lutuꞌuriak.
Ka emeꞌe oꞌomot su yajine.
\v 8 Jak senu ili bweꞌu joꞌarapo yajaka, enchim mabetwakaꞌpo,
junama emou tojiwamta bwaꞌane.
\v 9 Junamaꞌa jumeꞌ koꞌokoeme emeꞌe am tuꞌutene. Intok
inimmeu: “Liojta inim bwiapo aꞌ nesauneeꞌu abe yuuma”,
ti ameu jiune.
\v 10 Taa emeꞌe senu ili bweꞌu joꞌarau yajaka, junama
ka mabetwako, emeꞌe junamaꞌa joꞌarapo amet naj katwaꞌummet
yeu sajaka intok inen jiunee:
\v 11 “Kia itepo inim enchim bweꞌu joꞌarapo jukaꞌ bwiata,
wokpo itot chaꞌatukamta juniꞌi, itepo te emo bichapo
aꞌ tatake, junuen ka tuꞌisi enchim aulaꞌuta enchim aꞌ
juꞌuneiyaaneꞌ betchiꞌbo. Taa jukaꞌ Liojta inim bwiapo
yoꞌotaka aꞌ nesauneeꞌuta, abe aꞌ yumaꞌu, inikaꞌa juꞌuneiyaane”,
ti ameu jiune.
\v 12 Inepo ne inikaꞌa inen emou teuwaa, Liojta yee aet
yaꞌuraa bittuaneeꞌu taewaita yumako, jumeꞌ junamaꞌa bweꞌu
joꞌarapo joꞌaakame betchiꞌbo, cheꞌa juniꞌi jiokot machine,
jumeꞌ bweꞌu joꞌara Soroomaꞌ teaꞌpo joꞌaasukame bepa.
\s Jumeꞌ bweꞌu joꞌarammet jiapsaka, ka nok jikkajakame
\p
\v 13 ’Tua jiokot emou machine, bweꞌu joꞌara Korasin
teaꞌpo jiapsame. Tua jiokot emou machine, bweꞌu joꞌara
Betsairaꞌ teaꞌpo jiapsame. Bweꞌituk inikaꞌa ka a jootu
maisi machika, emo nasuk yaꞌari, jum bwere joꞌaram Tiiro
intok Siroon teaꞌpo iniꞌi yaꞌatuko, jumeꞌ junakriapo
jiapsame aꞌ bichako, jakwoo su emo temaisu ean intok
chukuik atteateka intok kobat emo napojtuaka, bem siokaꞌuta
teuwaakai.
\v 14 Taa jukaꞌ taewaita yumako, junuen Liojta yee yaꞌuraa
bittuaneeo, emeꞌe cheꞌa juniꞌi jiokot emo bitne, jumeꞌ
bwere joꞌaram Tiiro intok Siroon teaꞌpo jiapsakaꞌum
bepa.
\v 15 Emeꞌe intoko, bweꞌu joꞌara Kapernaom teaꞌpo jiapsame,
jaisa emeꞌe teekau enchim yajineeꞌu, emo uttia machia
jaꞌani. Ala emeꞌe, jumeꞌ kokkoarim yaajaꞌu tajtia koꞌom
tojinaa.
\p
\v 16 ’Waꞌa enchim jikkajineeme, nee junen ket jikkajilatune.
Waꞌa intok ka enchim eiyaaka ka enchim mabetakame, nee
junen ket ka mabetlatune. Waꞌa intok, ka nee eiyaaka
ka nee mabetakame, Liojta jukaꞌ nee aꞌabo bittuakamta
junuen ka mabetlatune.
\s Jumeꞌ baji taka ama woj mamnim yeu nottekaꞌpo
\p
\v 17 Jumeꞌ baji taka ama woj mamni naj bittuawakame,
tua alleaka nottek:
\p ―Achai, kia jumeꞌ bebejeꞌeri ka tuꞌi jiapsim juniꞌi,
ee betana utteꞌata itot ayukamtae, itom ameu nokao, inimeꞌe
itom nok jikkajak ―ti au jiakai.
\p
\v 18 Jesus inimmeu:
\p ―Lutuꞌuria, bweꞌituk jiba ineponee aꞌ bichak jukaꞌ bebejeꞌerita,
teeka betana yuku beꞌoktiata benasi koꞌom aꞌ wecheko
―ti ameu jiiak―.
\v 19 Jiba inepo nee emot aꞌ autuari, enchim au yumaꞌaneeꞌu
jumeꞌ bakotchimmet intok jumeꞌ machilimmet juniꞌi a
enchim cheptineꞌ betchiꞌbo, intok kia siꞌime bebejeꞌeri
utteꞌata enchim aꞌ kobaꞌaneꞌ betchiꞌbo, tua kaachin emeꞌe
anekai.
\v 20 Taa ka emeꞌe alleenee junuen jumeꞌ bebejeꞌeri
ka tuꞌi jiapsim enchim teuwaaꞌuta bem aꞌ joaꞌ betchiꞌbo.
Ala, teekau, Liojta jiapsaꞌu enchim lutuꞌuriakaꞌuta juꞌuneiyaakai.
\s Jum Jesujta tua aꞌ alleakaꞌpo
\p
\v 21 Junama lautipo juꞌu Jesus, Liojta tuꞌu jiapsi betchiꞌbo
tua alleaka inen jiiak:
\p ―Enchi ne baisaeka enchi yoꞌore in achai, bwiapo intok
teekau yoꞌowe. Bweꞌituk empo, inikaꞌa ee betana lutuꞌuriata,
inimeꞌe ili usim benam, ka emo cheꞌewaremmeu em am juꞌuneiyaatuari
betchiꞌbo. Intok jumeꞌ koba susuakame intok jitat juꞌuneammeu
em essokaꞌu. Jeewi in achai Lios, bweꞌituk empo su junuen
aꞌ tuꞌurekai.
\p
\v 22 ’Juꞌu in achai Lios, kaita yeu beꞌeka, siꞌimeta
in mampo suꞌu tojilaa. Kaabe juꞌunea jukaꞌ usiwaita
aꞌ jabetukaꞌuta taa juꞌu achaiwai, aapo jiba. Intok kaabe
juꞌunea jukaꞌ achaiwaita aꞌ jabetukaꞌuta, taa juꞌu usiwai
jiba. Intok wameꞌe, inikaꞌa usiwaita aapoꞌik, junakaꞌa
aꞌ taꞌaatuabaeꞌum jiba.
\p
\v 23 Junak intok juꞌu Jesus jumeꞌ aꞌ majtimmeu bitchuka
omola bempolaimmeu inen jiiak:
\p ―Tua alleene, jiba inikaꞌa iꞌan enchim bichaꞌuta, wameꞌe
ket aꞌ bichame.
\v 24 Bweꞌituk inepo ne inen jiia, juebenaka jumeꞌ bat
naataka Liojta betana juꞌuneetuawaka yeteu nokakame,
intok jumeꞌ inim cheꞌa yoꞌo yaꞌarim, inikaꞌa iꞌan enchim
bichaꞌuta, aꞌ bitbaek, taa ka aꞌ bichak. Intok inikaꞌa
iꞌan enchim jikkajaꞌuta, aꞌ jikkajibaek, taa ka aꞌ jikkajak.
\s Senuk tuꞌi yoemta, Samaariaꞌ teaꞌa betana jometat nokaka, taꞌabwik aꞌ teuwaakaꞌu
\p
\v 25 Junak intok seenu, Moiseejta nesaurim yee majtame,
iniꞌi junama Jesujtau ruktek junuen aꞌ jiꞌoptuabaekai.
Intok iniꞌi inen au nattemaek:
\p ―Yee maj majtame, jitasa tuꞌik nee yaaka, jukaꞌ jiba
yuu jiapsiwamta bitne ―ti au jiakai.
\p
\v 26 Jesus inen aꞌ yoopnak:
\p ―Jum Moiseejta nesauri jiꞌojteimpo jaisa jiꞌojtei ―ti
jiakai.
\p
\v 27 Juꞌu Moiseejtukaꞌuta nesaurim yee majtame inen
aꞌ yoopnak:
\p ―“Jukaꞌ em yoꞌowa Liojta, ka jiapsita bepa aꞌ nak yoꞌorine,
intok ket tua em tuꞌu eeriae intok alleaka em jiapsaꞌue
intok em a jita mammateꞌue aꞌ nak yoꞌorine. Intok empo,
jukaꞌ ele benasi inim yoemta, em emo eiyaꞌa benasia aꞌ
naknee” ―ti au jiakai.
\p
\v 28 Junak juꞌu Jesus iniau:
\p ―Tua empo ammaꞌali jiia. Inikaꞌa em teuwaaꞌuta yaꞌane,
intok empo jiba yuu jiapsine ―ti au jiiak.
\p
\v 29 Taa juꞌu Moiseejtukaꞌuta nesaurim yee majtame,
aapoꞌik juꞌu aꞌ nattemaekaꞌu betana, lutuꞌuriata au jipuꞌuleka:
\p ―Jabesatunee iniꞌi, juꞌu nele benasi yoeme ―ti au jiiak.
\p
\v 30 Juꞌu Jesus junak inen aꞌ yoopnak:
\p ―Senu yoeme, bweꞌu joꞌara Jerusalen teaꞌa betana boꞌot
senu bweꞌu joꞌarau Jerikooꞌ teaꞌu bicha koꞌom weyen.
Inikaꞌa intok, waate, jita yee uꞌaame au yeu sajaka, siꞌimeta
aꞌ uꞌuraak, kia aꞌ tajoꞌoriwa chiktia. Inimeꞌe ket koꞌokosi
aꞌ yaaka intok batte mukiata ama toꞌo sajak.
\v 31 Tua junak su seenu, teꞌopopo tekiakame jiba junae
boꞌot weyen. Taa iniꞌi, junakaꞌa bichakai, naa buusti
siika.
\v 32 Ketchia seenu, juꞌu Lebiꞌitukaꞌuta yoemiam betana
yeu simria, iniꞌi junaet chaꞌaka ama yepsak. Iniꞌi intok
junakaꞌa bichakai, kia ama naa buusti siika.
\v 33 Taa senu yoeme, bwiaraa Samaariaꞌ teaꞌa betana
jometakai, jiba junae boꞌot weyeme, iniꞌi junakaꞌa bichakai,
tua aꞌ jiokolek.
\v 34 Junak intok, inia oꞌoutau ruktek. Inikaꞌa, koꞌokosi
aꞌ yaꞌaripo, ochokokue intok paꞌasi baꞌawae aꞌ jittok.
Tettebe tajoꞌorimmea aꞌ sumakai. Chukula intok inikaꞌa,
aapo aꞌ kabaꞌit aꞌ jaꞌamutuak. Senu joꞌarau aꞌ reu jinulaꞌu
aꞌ tojakai intok junamaꞌa aꞌ suuak.
\v 35 Yokoriapo junaꞌa Samaariaꞌ teaꞌpo joome, simekai,
wooi tosai tomim yeu wikeka intok junakaꞌa, junamaꞌa
joꞌaakamta am miikak. Intok inen au jiiak: “Inika oꞌouta
nee suuariane, intok empo naa buusti jita aet wiutako,
inepo nottek ne enchi aꞌ bejeꞌetuane”, ti jiakai.
\v 36 Junak su, juname bajim betana, empo jabesa tua junaꞌatuk
ti ea juꞌu, jumeꞌ jita yee uꞌaame betana koꞌokosi yaꞌawakamta,
aapoꞌik au aꞌ eiyaꞌa benasi junakaꞌa eiyaakame ―ti au
jiiak.
\p
\v 37 Juꞌu Moiseejta nesaurim yee majtame:
\p ―Juꞌu, junakaꞌa nak jiokolekame ―ti au jiiak.
\p Junak juꞌu Jesus:
\p ―Beja ma, empo ket jiba inile benak boꞌo jooriane ―ti
au jiiak.
\s Jesus, Maata intok juꞌu Mariaꞌ teamta joꞌaapo aꞌ aneꞌepo
\p
\v 38 Jesus ketun aꞌ sikaꞌu bicha boꞌo joaka intok senu
ili bweꞌu joꞌarau yeu yepsak. Junamaꞌa intok senu jamut,
Maataꞌ teakai aꞌ joꞌapo aꞌ mabetak.
\v 39 Iniꞌi Maataꞌ teame, senuk Mariaꞌ teamta jamut waekan.
Iniꞌi aapo Jesujta wokiu yejtek junuen jukaꞌ aapoꞌik
teuwaaꞌuta jikkajibaekai.
\v 40 Taa Maata, juebenaka aꞌ joo machikut tua obisi
au bichan. Intok aapo Jesujtau rukteka inen au jiiak:
\p ―In yoꞌowa, jaisa empo aꞌ tuꞌureka aꞌ bicha jaꞌani, jukaꞌ
in waai inim tekilpo ka nee aꞌ aniaꞌuta. Nee aꞌ ania
saune ―ti au jiiak.
\p
\v 41 Taa Jesus inen aꞌ yoopnak:
\p ―Maata, empo juebena weyemtat emo obisi eetua intok
ka allea.
\v 42 Taa wepuꞌulaika jiba aayuk juꞌu lutuꞌuriapo obisi
aet emo bitꞌeewame. Iniꞌi Maria inikaꞌa cheꞌa tuꞌik
yeu puꞌari. Intok inikaꞌa, kaabe aꞌ uꞌuraane ―ti au jiiak.
\c 11
\s Jesujta, Liojtau bicha emo nokriawaꞌu betana yeteu aꞌ nokaꞌapo
\p
\v 1 Sejtul jukaꞌ Jesujta ama jakun, Liojtau bicha aꞌ
nokaao, intok junako aꞌ ansuko, aꞌ majtim betana seenu:
\p ―Achai, Liojtau bicha itom nokneꞌ betchiꞌbo itom majtane,
jukaꞌ Joanta jumeꞌ aapoꞌik majtim aꞌ majtakaꞌa benasia
―ti au jiiak.
\p
\v 2 Jesus inen ameu jiiak:
\p ―Emeꞌe Liojtau bicha nokaꞌateko, inen emeꞌe jiunee:
\q Itom yoꞌowa, teekau katekame, eu lutuꞌuriatunee siꞌimem
betana em yoꞌorinaaꞌu.
\q Cheꞌa yoꞌotaka em nesaweeꞌuta, inim tee aꞌ bitne.
\q Juꞌu em joo iꞌaꞌuta inim bwiapo yaꞌatune, junuen jum
teekau benasia.
\q
\v 3 Inia taewait jukaꞌ itom bwaꞌaneeꞌuta, yumaꞌisi itou
aꞌ autuane.
\q
\v 4 Itom ka tuꞌuwa yaꞌarimmet itom jiokoine, bweꞌituk
ket te itepo, siꞌimem jumeꞌ ka tuꞌik itou yaꞌalame, am
jijiokoe.
\q Aet itom jiꞌopneeꞌu, kaita itou autuane.
\q Ala, ka tuꞌik betana itom ania.
\p
\v 5 Juꞌu Jesus ket inen ameu jiiak:
\p ―Maasuko, senuk emo betana te iniat inen jiune. Junaꞌa
jabeta aꞌ taꞌaaꞌuta ayuka, intok iniꞌi nasuk tukaapo
aꞌ joꞌau yepsaka, iniau: “Empo, in nakeꞌu, paanim bajim
nee reuwaane.
\v 6 Bweꞌituk seenu, in taꞌaaka in eiyaaꞌu, mekka betana,
juꞌubwa in joꞌau yepsa. Intok inikaꞌa nee kaita aꞌ mik
machi”, ti jiakai.
\v 7 Maasu junaꞌa senu intok ket, wajiwa aneka, a inen
aꞌ yoopna ean: “Kat aꞌabo neu suua. Patti juꞌu pueeta.
Intok jumeꞌ uusim inim nemak toꞌoka. Kannee a yejteka
jita eu toja”, ti jiakai.
\v 8 Junuentaka juniꞌi, iniꞌi junuen yejteka, ka tua kia
aapoꞌik aꞌ taꞌaꞌ betchiꞌbo jiba, ala junuen, ka naa buusti
au aꞌ suaneꞌ betchiꞌbo, siꞌimeta aꞌ waataꞌuta aꞌ mikne.
\v 9 Junuen san inepo inen emou jiia, enchim waataꞌuta
aꞌaune, juꞌu Lios intok emou aꞌ autuane. Jukaꞌ emou beꞌeemta
jariune, intok emeꞌe aꞌ bitne. Intok pueetata ponaꞌateko
juniꞌi, emeꞌe aꞌ etaporianaa.
\v 10 Bweꞌituk juꞌu, aꞌ waataꞌuta aꞌawame, aꞌ mabetne.
Juꞌu intoko jukaꞌ au beꞌemta aꞌ jaiwame, aꞌ bitne. Intok
kibachanaa, juꞌu, pueetau weyeka aꞌ poname.
\p
\v 11 ’Kaabe aane emo nasuku, yoemiaka, aꞌ usiwa paanim
aꞌ aꞌawao, tetata aꞌ mikbaaneeme. Oo kuchuta aꞌ aꞌawao,
bakotta aꞌ mikbaaneeme.
\v 12 Oo totoi kabata aꞌ aꞌawao, machilta aꞌ mikbaaneeme.
\v 13 Emeꞌe junuen, ka tuꞌi yoememtaka juniꞌi intok jumeꞌ
enchim yoemiam, tuꞌik enchim am mikneeꞌuta aꞌ taꞌaꞌateko,
jiba tua juꞌu enchim achai Lios, teekau katekame, wameꞌe
junuen aapoꞌiku bicha, jukaꞌ aꞌ tuꞌu jiapsiwata aꞌawame,
aapo tua lutuꞌuriapo amet aꞌ jiapsituane.
\s Jum Jesujta, bebejeꞌeri utteꞌata jipueꞌ teaka, aet nokwakaꞌpo
\p
\v 14 Jukaꞌ Jesujta, senuk, inikaꞌa, bebejeꞌeri ka tuꞌi
jiapsi aet aneka, junae ka nokamta, aapoꞌik aꞌ tuꞌuteo,
intok junak, inikaꞌa bebejeꞌeri ka tuꞌi jiapsita yeu
siiko, juꞌu ka nokaꞌu, a nookak. Juꞌu buꞌuura ama aneme,
iniat aꞌ uttiaka taawak.
\v 15 Taa waate inen jiiak:
\p ―Iniꞌi oꞌou, jumeꞌ bebejeꞌeri ka tuꞌi jiapsim yeu beba
oꞌoben, taa jiba juꞌu, inimmeu yoꞌowe, Beꞌelsebuul teamta
utteꞌae, a jita aꞌ joaꞌue aꞌ joakai ―ti jiiak.
\p
\v 16 Waate ket aꞌ jiꞌoptuabaeka, junuen teeka betana
machilaata aꞌ juꞌunakte saen.
\v 17 Taa juꞌu Jesus, inimeꞌe jachin bem emo eetuaꞌpo
juꞌuneakai inen ameu jiiak:
\p ―Jitaa bwiaraapo juniꞌi, juꞌu ama yoemratau yoꞌoora
au naꞌikimteka, emo bejeꞌeka nau nassuakai, inimeꞌe emo
luꞌutane. Intok kia jumeꞌ nau wewerika, senu joꞌaraapo
joꞌaakame, inimeꞌe ka nau eakai, ka a nau jiapsine.
\v 18 Junuen san ket, juꞌu bebejeꞌeri, jukaꞌ aapoꞌik saweꞌuta
bebejeꞌerita yeu bebaꞌateko, iniꞌi, aapo au bejeꞌeka anne.
Junuen san, juꞌu aꞌ nesaweeꞌu kaachin binwatune. Inikaꞌa
ne teuwaa junuen, enchim, jumeꞌ bebejeꞌeri ka tuꞌi jiapsim,
juꞌu bebejeꞌerimmeu yoꞌota, Beꞌelsebuul teamta utteꞌawae,
yeu ne am bebaꞌati jiaꞌ betchiꞌbo.
\v 19 Taa inientuko, jabesa, jumeꞌ waatem emomak eame,
inimeꞌe ka tuꞌi jiapsim yeu am bep betchiꞌbo, jabesa
utteꞌa amet autua. Junuen san, jiba junameꞌe, enchim jiꞌoplatukaꞌuta
aꞌ teuwaa.
\v 20 Taa inepo jiba juꞌu Liojta utteꞌawaesan nee jumeꞌ
bebejeꞌerita ka tuꞌi jiapsim yeu am beba. Iniꞌi intoko,
Liojta cheꞌa yoꞌotaka inim bwiapo aꞌ nesauneeꞌu, inim
aꞌ yumaꞌasekaꞌuta aꞌ teuwaa.
\p
\v 21 ’Yoemta seenuk, ousi au eiyaamta, inikaꞌa, juꞌu ae
au aꞌ anianeeꞌuta jipueka, intok inikaꞌa aꞌ joꞌarata
aꞌ suuao, junamaꞌa juꞌu aꞌ suuaꞌu, kaita au weene.
\v 22 Taa inikaꞌa bejeꞌeka, senu cheꞌa ae bepa utteꞌaka
ama yepsaka intok aꞌ yuꞌukai, junak iniꞌi, ae aꞌ nassuaneeꞌum,
siꞌimem aꞌ uꞌaane. Intok siꞌimeta jukaꞌ aꞌ joꞌaraapo
aꞌ nuꞌukaꞌuta, aꞌ naꞌikimtene.
\p
\v 23 ’Waꞌa ka nemak eame, junaꞌa, nee bejeꞌeka aane.
Waꞌa intok, ka nemak eaka, jumeꞌ jinneꞌuimtuneeme nau
totojame, iniꞌi junuen, ka a am jinneꞌu tebo.
\s Jukaꞌ bebejeꞌerita ka tuꞌi jiapsita, jaisa aꞌ nottineeꞌu
\p
\v 24 ’Juꞌu bebejeꞌeri ka tuꞌi jiapsi, jabe senukut yeu
siiko, junak ka anwaꞌabeꞌemu weamne, jak aꞌ yebijneeꞌuta
jaiwakai. Intok junuen, ka aꞌ teakai, junak: “Jumun in
yeu sikaꞌu ne nottibae”, ti eene.
\v 25 Junuen nottekai, junakaꞌa yoemta aet yeu aꞌ sikaꞌu,
karita kaabeta ama aneꞌebenak aꞌ teune, ujyoika intok
chi chikrita benak.
\v 26 Junak intoko iniꞌi, sikaa, intok juchi woo busanim
jumeꞌ bebejeꞌeri ka tuꞌi jiapsim, cheꞌa juniꞌi ae bepa
ka tuttuꞌim nuꞌupane. Intok junameꞌe siꞌime, jiba junae
oꞌoutat tawabaeka aet kimune. Chukula intok iniꞌi, cheꞌa
juniꞌi, bat naataka bepa machika tawane.
\s Tua lutuꞌuriapo juꞌu tua alleewame
\p
\v 27 Jukaꞌ Jesujta ketun inien weyemtat aꞌ nokao su,
juꞌu buꞌuuraata betana senu jamut chaaen:
\p ―Tua alleewamta bitnee waꞌa jamut, inim enchi yoemiaka
intok enchi yoꞌoturiakame ―ti jiakai.
\p
\v 28 Taa aapo inen jiiak:
\p ―Alla cheꞌa tuꞌisi tua alleenee wameꞌe, Liojta noki
jikkajaka intok aꞌ teuwaaꞌuta joaka jiapsame ―ti jiiak.
\s Juꞌu ka tuꞌi yoemra, ka a jootu machik machilaata bitbae
\p
\v 29 Juꞌu yoemra junama Jesujta aneꞌu, cheꞌa juniꞌi
buꞌuuka au nau yajan. Aapo intok nokaka, inen ameu jiu
taitek:
\p ―Juꞌu yoemra iꞌan jiapsame, iniꞌi ka tuꞌi yoemra. Intok
ket, in a jita joaꞌue aman machilaata bitbae. Taa inimeꞌe,
kaita intoko naa buusti machilaata bittuanaa. Taa kia
jukaꞌ Jonaj teamta juꞌu aꞌ yaakaꞌu benak jiba bittuanaa.
\v 30 Bweꞌituk jukaꞌ Joonajtukaꞌuta, bweꞌu joꞌara Ninibeꞌ
teaꞌpo jiapsakaꞌummeu aapoꞌik aꞌ machilaatusukaꞌa benasia,
ketchia junuen juꞌu inim yoeme iꞌan yoemra inim jiapsammeu
machilaatune.
\v 31 Jukaꞌ taewaita, Liojta yee aet aꞌ yaꞌuraa bittuaneeꞌu
yumako, jukaꞌ yoemrata aꞌ yaꞌuraa bittuanaao, waꞌa jamut
yaꞌut, sur betana joome ama annee. Intok iniꞌi, jukaꞌ
yoemrata iꞌan jiapsamta, ka tuꞌisi aꞌ tawaane. Bweꞌituk
iniꞌi jamut, aapo junamaꞌa cheꞌa mekka aꞌ bwiaraa betana
jukaꞌ yoꞌo yaꞌari Salomontukaꞌuta, tua aꞌ koba suawakaꞌuta,
jitat aꞌ juꞌuneaꞌuta aet aꞌ jikkajibaeka yepsak. Iꞌan
intok inimiꞌi, senu juꞌu Salomontukaꞌuta bepa cheꞌa eiyaawatchika
aane.
\v 32 Wameꞌe, bweꞌu joꞌara Ninibeꞌ teaꞌpo jiapsisukaꞌum,
inimeꞌe, taewait Liojta yee yaꞌuraa bittuaneo ama anne.
Intok junak jukaꞌ inim yoemrata yaꞌuraa bittuanao, inikaꞌa,
bempo ka tuꞌisi aꞌ tawaa tebone. Bweꞌituk jumeꞌ junama
jiapsisukaꞌum, jukaꞌ Jonaj tukaꞌuta, Liojta betana nok
lutuꞌuriata ameu aꞌ teuwaako, bempo, ka tuꞌik betana emo
temaek. Iꞌan intok inim, juꞌu Jonaj tukaꞌuta bepa senu
cheꞌa eiyaawatchika aane.
\s Jumeꞌ puusim, juꞌu takaata betchiꞌbo jita tachiriata bena
\p
\v 33 ’Kaabe, senu tachiriata tayaka intok inikaꞌa, kobiꞌikut
aꞌ manaꞌabaane. Intok kia senu jita ama eꞌeria betchiꞌbo
yaꞌarita betuk juniꞌi. Ala iniꞌi, jikat aꞌ manaꞌane, junuen
junama jumeꞌ kimummet aꞌ tachirianeꞌ betchiꞌbo.
\v 34 Jumeꞌ puusim senuk betchiꞌbo, tachiriata benasi
maachi. Junuen san ketchia, jumeꞌ em puusim tuꞌireako,
siꞌime ee betchiꞌbo mamachine. Taa jumeꞌ em puusim ka
tuꞌireako, ketchia, siꞌime ee betchiꞌbo ka mamachi benane.
\v 35 Aet emo suuanee jukaꞌ Liojta betana weyeka em
juꞌuneiyaaꞌuta, inikaꞌa ka taꞌabwisi em aꞌ nayyoteneꞌ
betchiꞌbo.
\v 36 Bweꞌituk empo junuen yumaꞌisi siꞌimeku Liojta
lutuꞌuria weiyaaka jiapsakai, kaita ka tuꞌik taꞌabwisi
joakai, junak siꞌimeku machisi empo juꞌunakkiachisi aꞌ
juꞌuneiyaane, junuen tachiriata tajpaꞌala et aꞌ machiakaꞌa
benasia.
\s Jesus, jumeꞌ paiseeom intok jumeꞌ Moiseejtukaꞌuta nesaurim yee majtame, ka ammaꞌali bem aneꞌut nooka
\p
\v 37 Jukaꞌ Jesujta aꞌ noksuko, jumeꞌ paiseom teame betana
senu aꞌ joꞌau aꞌ jiꞌibwa nunuk. Juꞌu Jesus junama yepsaka,
mesau yejtek.
\v 38 Juꞌu paiseo kaachin jiu machiakan, aapoꞌik Jesujta
ka bempoꞌim junuen au joiwalatukaꞌpo aman, jiꞌibwabaeka,
ka junaen mam bajimaka jiꞌibwakamta bichakai.
\v 39 Taa juꞌu yoꞌowe Jesukrijto iniau inen jiiak:
\p ―Emeꞌe jumeꞌ paiseeom teame, jukaꞌ baasota intok jukaꞌ
puꞌatota paꞌariatana tuꞌisi am baksiane. Taa emeꞌe intok,
wajiwa tana, jita etbwaka intok ka tuꞌik yaaka enchim
nuꞌulaꞌue, junae tappuni.
\v 40 Ka suawaꞌam, emeꞌe juꞌunea, juꞌu jukaꞌ takaata yaakamta,
ket jukaꞌ jiapsita aet katekamta aꞌ yaakaꞌpo.
\v 41 Junuen san emeꞌe, jukaꞌ watemmeu bicha enchim nanaꞌikiaꞌuta,
tua junen jiaka aꞌ joonee intok junuen siꞌime enchim
joaꞌu, Liojta bichapo tuꞌine.
\p
\v 42 ’Tua jiokot emou machinee emeꞌe paiseeom teame.
Emeꞌe juꞌu juya mentaꞌ teamta betana intok juꞌu juya
ruuraꞌ teamta betana intok siꞌime jumeꞌ jiꞌum betana,
jukaꞌ Liojtau bicha weyemta emeꞌe au aꞌ naꞌikia. Taa
emeꞌe jukaꞌ siꞌimeku lutuꞌuriata boꞌo jooriawamta ka
aꞌ chupaꞌala intok jukaꞌ Liojta enchim nak yoꞌoreeꞌuta
emeꞌe kia beja aꞌ bicha. Iniꞌi junaꞌa juꞌu enchim jooꞌeaꞌu.
Taa junae juꞌu wateku mak nawi.
\p
\v 43 ’Tua jiokot emou machine, emeꞌe paiseeom teame,
bweꞌituk emeꞌe jum teꞌopompo cheꞌa bichau wajiwa, yoꞌowam
jojoyeꞌpo enchim jojo iꞌa. Intok emeꞌe jum bweꞌu joꞌaapo
amet naj katwaꞌpo siꞌimem betana tua yoꞌorisi enchim
am tetebotua iꞌa.
\p
\v 44 ’Tua jiokot emou machine, emeꞌe paiseeom teame,
ka tuꞌu yoememtaka juniꞌi, emo tuꞌu joame. Bweꞌituk emeꞌe
jum kokkoarim ama maꞌaritaka ka juꞌuneiyaawame bebena.
Jumeꞌ intok naj rejteme ame bepa naj kateka juniꞌi, ka
juꞌunea.
\p
\v 45 Junak intok jumeꞌ Moiseejtukaꞌuta nesaurim yee
majtame betana seenu:
\p ―Yee majtame, inikaꞌa empo teuwaaka, ket itom ka alleetua
―ti au jiiak.
\p
\v 46 Taa juꞌu Jesus inen au jiiak:
\p ―Tua jiokot emou machine, emeꞌe Moiseejtukaꞌuta nesaurim
yee majtammeu. Bweꞌituk emeꞌe unnaa bettek yee majtaka,
jukaꞌ jeela juniꞌi ka a jootumta, intok emeꞌe, watem junakaꞌa
joo iꞌa. Taa emeꞌe intoko kia ili juniꞌi ka aꞌ boꞌo
jooriabae.
\p
\v 47 ’Tua jiokot emou machinee bweꞌituk emeꞌe, jumeꞌ
bat naataka Liojta betana juꞌuneetuawaka yeteu noktuawakame,
jiba jumeꞌ bat naataka enchim yoꞌowasukaꞌum suꞌakaꞌum,
emeꞌe jum bem maꞌariꞌpo bepa jitae ujyooi karim benam
am jooria.
\v 48 Inien enchim joaꞌue, jukaꞌ bat naataka enchim yoꞌowasukaꞌum
yaakaꞌummak enchim eaꞌuta aꞌ teuwaa. Bweꞌituk bempo
am suꞌak, emeꞌe intoko junamaꞌa junameꞌe maꞌaripo bepa
ujyooi karim benam am jooria.
\p
\v 49 ’Inia betchiꞌbo juꞌu achai Lios, aapoꞌik suawae
aꞌ nok lutuꞌuriapo inen jiiak: “Inepone, jumeꞌ nee betana
chukula yeu weenemta tetteuwaame intok jumeꞌ in yeu
puꞌarim ne emou bittuane. Inimeꞌe betana intok emeꞌe,
watem suꞌanee watem intok jiokot emo bittuane.”
\v 50 Bweꞌituk juꞌu Lios, jukaꞌ iꞌan yoemrata, siꞌimem
jumeꞌ Liojta betana noktuawaka yeu puꞌarim, Liojta aniata
juꞌunaktewak naateka, jumeꞌ suꞌawakame betchiꞌbo, inimeꞌe,
bempoꞌim aꞌ yaakaꞌa benasi amet aꞌ bitne.
\v 51 Juꞌu cheꞌa bat Abeltukaꞌuta meꞌewakaꞌpo naateka,
juꞌu Sakariaj teamta, jum teꞌopopo, Liojta yoꞌoriwaꞌpo
intok jum bwaram aet susuꞌawaꞌpo, inimeꞌ nasuk enchim
meꞌaakaꞌu tajtia. Inia betchiꞌbo ne inen emou jiia, juꞌu
Lios, jukaꞌ yoemrata iꞌan jiapsamta, bempoꞌim aꞌ yaakaꞌa
benasia amet aꞌ bichaka am yaꞌuraa bittuane.
\p
\v 52 ’Tua jiokot emou machine, emeꞌe Moiseejtukaꞌuta
nesaurim yee majtame, bweꞌituk emeꞌe Liojta betana nok
lutuꞌuriata betana emeꞌe jiba aꞌ juꞌuneiyaaka aꞌ etaꞌi
bebena. Taa emeꞌe junae enchim jinneꞌuimtuneꞌ betchiꞌbo
ka a emo ania. Intok kia jumeꞌ jinneꞌuim tubaeme emeꞌe
ka a junuen am autua.
\p
\v 53 Jukaꞌ Jesujta inikaꞌa weemta ameu aꞌ teuwaasuko,
jumeꞌ Moiseejtukaꞌuta nesaurim yee majtame intok jumeꞌ
paiseeom teame, tua ka aamak alleaka taawak. Intok inimeꞌe,
tua juebena weemta au nattemaeka suati aꞌ bit japtek.
\v 54 Inimeꞌe, jitae aꞌ jiꞌoptuaka, junuen jitaa aꞌ teuwaakaꞌue
juniꞌi, a bem aꞌ naꞌatejoneeꞌuta jaiwakai.
\c 12
\s Jesus, juꞌu ka lutuꞌuriataka, lutuꞌuriata benasi yee majtawamta bejeꞌeka yee majta
\p
\v 1 Ket junuen aꞌ weyeo su, juꞌu yoemra junamaꞌa, ka
iliikika, juebena miiltaka ama au yajan. Junuen juebenaka
kia ama nat chep chepteka juniꞌi. Intok juꞌu Jesus, aꞌ
majtimmeu bat inen jiu taitek:
\p ―Emeꞌe, jumeꞌ paiseeom teame betana, reberuatau a tamachiatuka,
ka lutuꞌuriae bem emo tuꞌu joaꞌu betana emo suuane.
\v 2 Bweꞌituk siꞌime juꞌu ka juꞌuneiyaawaka boꞌo jooriawame,
chukula juꞌuneiyaatune. Intok siꞌime juꞌu etbwa boꞌo
jooriawame ket chukula juꞌuneiyaatune.
\v 3 Inien san, siꞌimeta jukaꞌ ka machiku enchim teuwaakaꞌuta,
junaꞌa, taewapo jikkajitune. Intok kaabeta aneꞌepo, oo
karipo wajiwa juꞌu enchim teuwaarita, iniꞌi, chukula kari
jikat betana kusisi teuwaatune.
\s Jabetasa alla, junen majjai taꞌaanaaꞌu
\p
\v 4 ’Emou, jumeꞌ tua in nak taꞌaaꞌummeu ne inen jiia,
jumeꞌ inim itom takaam a suꞌame, taa intok chukula inia
bepa ka tuꞌik kaita intok a joame, inimeꞌe ka enchim
majjauneeꞌuta ne emou teuwaa.
\v 5 Taa jabeta ala enchim majjauneeꞌuta ne enchim tejwaabae.
Jukaꞌ jiapsiwamta senuk uꞌaasuka, aet chukula, taji jiba
yuu beeteꞌpo a yee tawaa betchiꞌbo utteꞌakamta ala emeꞌe
majjaune.
\p
\v 6 ’Emeꞌe juꞌunea, mamnim jumeꞌ ili wikitchim, inimeꞌe
wooi ili tomipo am nenenkiwaꞌpo. Taa juꞌu Lios, inimeꞌe
betana wepuꞌulaik juniꞌi ka koptai.
\v 7 Bweꞌituk kia jumeꞌ kobat enchim choonim juni su,
siꞌimem weꞌepulaka naꞌikiarim. Ka emeꞌe majjaunee bweꞌituk
emeꞌe su, cheꞌa juniꞌi tua juebena ili wikitchim bepa
cheꞌa eiyaawa.
\s Wameꞌe, siꞌimem bichapo, Jesukrijtota bem sualeꞌu aꞌ juꞌuneiyaa tebome
\p
\v 8 ’Ineponee emou inen jiia, siꞌimem jumeꞌ inim yoemrata
bichapo net eaka ne tana bem kateꞌuta junuen aꞌ lutuꞌuriateme,
inepo juꞌu inim yoeme, ket in achai Liojta ankelesim
bichapo inimeꞌe nee betana am kateꞌepo junuen aꞌ lutuꞌuriatene.
\v 9 Taa wameꞌe intok, inim yoemrata bichapo ka nee tana
emo kateꞌeti jiame, inimeꞌe betana in achai Liojta ankelesim
bichapo ket, ka bem nemak eaꞌuta ame tana teuwaanaa.
\p
\v 10 ’Intok jabetaka juniꞌi, inikaꞌa inim yoemta bejeꞌeka
nokakame, iniꞌi a aet jiokoitune. Taa juꞌu, jukaꞌ Liojta
tuꞌu jiapsita bejeꞌeka ka tuꞌik teuwaakame, ka a aet
jiokoitune.
\p
\v 11 ’Jum juriom teꞌopommeu oo jumeꞌ yetet nesaweme
intok juꞌu yaꞌuraata bichapo emeꞌe yeu tojiwako, emeꞌe
juꞌu enchim am yoopnaaneeꞌu betana oo enchim teuwaaneeꞌu
betana ka jain eene.
\v 12 Bweꞌituk jak weyeo enchim emo nokrianeeꞌuta aꞌ
yumako, juꞌu Liojta tuꞌu jiapsi enchim aet juꞌuneetuane,
tua jachin enchim teuwaaneeꞌut.
\s Unnaa yuꞌin tomipeewamta, jaisa tua ka tuꞌisi aꞌ chuchupeꞌu
\p
\v 13 Juꞌu buꞌuurata betana senu Jesujtau inen jiiak:
\p ―Empo, yee majtame, jukaꞌ nemak werik, au lutuꞌuriaka
iniamak itom nau atteakaꞌuta, junamaꞌa nee aꞌ mak saune
―ti au jiiak.
\p
\v 14 Taa juꞌu Jesus iniau:
\p ―Eꞌe. Kaabe inim jitau nee yoꞌo yaꞌari, intok kia jitaa
in nat naꞌikimte betchiꞌbo juniꞌi ―ti au jiiak.
\p
\v 15 Ketchia juꞌu Jesus inen jiiak:
\p ―Aet em bichaka, tuꞌisi aet emo suuanee siꞌime juꞌu
jain juniꞌi jita waatiawamta betana. Bweꞌituk seenu,
ka buꞌuuk aꞌ jipueꞌ betchiꞌbo jiba jiapsine.
\p
\v 16 Junak intok juꞌu Jesus inia taꞌabwiku aꞌ tamachiaka
ameu nookak:
\p ―Seenu, tua yuꞌin tomeka jiapsan. Intok inia waj bwiam
tua yuꞌin chupuk.
\v 17 Iniꞌi yuꞌin tomekame intok junak: “Jaisa ne tua
anne”, ti ee taitek. “Jak ne ka aꞌ kimaꞌamachi jukaꞌ
bachiata.”
\v 18 Chukula intok inen aubaekaꞌeak: “Inen ne aunee:
Jumeꞌ bachiata ama kimaꞌ betchiꞌbo karim ne am tatapnee
junuen watem, cheꞌa bwerem yaꞌa betchiꞌbo intok junamaꞌa
inepo siꞌimeta jukaꞌ bachiata intok in jipueꞌuta ne
ama kimaꞌane”, ti eakai.
\v 19 “Junak nee jaibu a inen jiunee: Iꞌan ala nee
juebena wasuktiam betchiꞌbo ne tua yuꞌin jita jipue.
Iꞌan naateka, yum joꞌeka, jiꞌibwaka intok jita jeꞌeka
nee tua alleene, ti ne a jiune.”
\v 20 Taa iniau juꞌu Lios: “Empo ka suawaꞌaa, jiba inia
tukaariat empo mukne. Iꞌan su juꞌu em nau tojiri, jabesa
tua aamak tawaneekai”, ti au jiiak.
\v 21 Jiba inien au chuchupe, juꞌu inim bejeꞌemta jain
juniꞌi aapoꞌik betchiꞌbo jiba, nau totojamtau. Taa iniꞌi
intok junuen, Liojta betana weyeka ayukamta, ili juniꞌi
ka aet au eetuamtau.
\s Lios, jumeꞌ aꞌ yoemiam am bichaka am suua
\p
\v 22 Chukula juꞌu Jesus jumeꞌ aꞌ majtimmeu:
\p ―Junuen san nee inen emou jiia, emeꞌe, jukaꞌ enchim bwaꞌeeka
jiapsineeꞌu betchiꞌbo intok kia jukaꞌ enchim tajoꞌoteneeꞌu
betchiꞌbo juniꞌi, kaachin eene.
\v 23 Bweꞌituk juꞌu jiapsiwame, juꞌu bwaꞌamta bepa cheꞌa
eiyaawatchi. Intok juꞌu takaa, juꞌu tajoꞌota bepa cheꞌa
eiyaawatchi.
\v 24 Jumeꞌ konim emeꞌe mammatene. Inimeꞌe ka eꞌecha.
Intok kia ka bachiata tobo tobokta. Intok kia jak bem
aꞌ eꞌerianeeꞌuta juniꞌi ka jipue. Taa junuentaka juniꞌi,
juꞌu Lios am mimika. Emeꞌe, inimeꞌe wikitchim bepa cheꞌa
juniꞌi eiyaawa.
\v 25 Intok emo nasuk tua kaabe, iniꞌi, juꞌu tua unnaa
jachin au aꞌ eetuaꞌ betchiꞌbo, junaen, senu batata nasukꞌaman
juniꞌi, juchi aꞌ yoꞌotuneeme.
\v 26 Junuen, emeꞌe ka jaikiku juniꞌi ka yumakai, jaisaaka
emeꞌe wate weemtat emo temaeka emo au yumaꞌamachia.
\p
\v 27 ’Jumeꞌ juyam sesewame jachin bem yoyyoꞌotuneꞌpo
emeꞌe am mammatene. Inimeꞌe kaita joaka, ka jijiꞌika.
Taa inientaka juniꞌi, kia juꞌu cheꞌa yoꞌo yaꞌari Salomontukaꞌu,
yuꞌin ujyoik atteaka juniꞌi, ka inimeꞌe watem benasia
ujyoisi machiakan.
\v 28 Junuen, juꞌu achai Lios jukaꞌ iꞌan wajpo juyata,
jukaꞌ chukula wakeka tayaꞌatunemta, junuen ujyoisi aꞌ
joakai, aapo cheꞌa juni san enchim tajoꞌoneeꞌuta emou
autuane, emeꞌe kaita a sualeꞌam.
\v 29 Junuen san beja emeꞌe ka jain emo eetuanee juꞌu
enchim bwaꞌaneeꞌu betana intok enchim jiꞌineeꞌu betana.
\v 30 Bweꞌituk jumeꞌe, ka Liojta sual taꞌaame, siꞌime
inia weemtat jiba jiapsek. Taa juꞌu enchim achai Lios,
siꞌimeta inikaꞌa emou aꞌ beꞌeeꞌuta juꞌunea.
\v 31 Taa emeꞌe emo betchiꞌbo Liojta betana weyeka enchim
jiapsimmeu tuꞌiꞌeamtat aet emo temai sakanee intok siꞌimeta
inikaꞌa waatek chukula emeꞌe ket aꞌ miknaa.
\s Teekau juꞌu kaitau a tamachiatuka, juꞌu tuꞌika bitwame
\p
\v 32 ’Bwalam benasi in eiyaaꞌum, ka emeꞌe majjaune.
Tua emeꞌe iliiki oꞌoben, taa juꞌu enchim achai Lios emo
betana inien aapoꞌikumak yoꞌotaka enchim anneeꞌuta junuen
aꞌ waatak.
\v 33 Jukaꞌ enchim jipueꞌuta emeꞌe nenkinee intok emeꞌe,
jumeꞌ jiokot eame mikne. Intok junuen ayuka, siꞌimeta
bepa eiyaawatchika, ka luꞌutineemta intok ka moineemta,
teekau junuen jipuꞌubaekai. Junaman jukaꞌ jita eꞌetbwamta
ka anneꞌewi intok kia jumeꞌ yoeriam, kaita a momoiyaꞌawi.
\v 34 Bweꞌituk emeꞌe, jum jukaꞌ eeiyaawatchika, bejeꞌemta
enchim jipueꞌpo, junaman ket emeꞌe jiba aet jiapsine.
\s Yumaꞌisi emo jipueka, boꞌo bitꞌeewame
\p
\v 35 ’Jiba emeꞌe ka emo koptaine, ka machiku tachiriam
jiba nunuꞌubwame benakai.
\v 36 Emeꞌe, kia jumeꞌ tetekokame benasi eene. Inimeꞌe,
jukaꞌ bem teko, jum jujupwaꞌu betana nottinemta aꞌ boꞌo
bichame benakai. Junuen aapoꞌik yepsaka, pueetata aꞌ
poponak sep aꞌ etaporia betchiꞌbo.
\v 37 Tua alleenee jumeꞌ tetekokame, inimeꞌe bem teko,
ka kokochemmeu aꞌ yebijneeꞌum. Tua lutuꞌuriapo ne inen
ne emou jiia, jiba aapo juꞌu bem teeko, mesau am joaka
aet jiapseka, aapo am aꞌabojne.
\v 38 Elaꞌpo inikaꞌa nasuk tukaapo oo abe matchuu aꞌ
yebijneeo juniꞌi, junuen ka kokochemmeu yepsakai, inimeꞌe
aꞌ tekokame tua lutuꞌuriapo bem alleaꞌu ameu aune.
\v 39 Intok emeꞌe inikaꞌa juꞌuneiyaane, wakaꞌa joꞌaakamta,
inikaꞌa jak weyeo jukaꞌ jita nunuꞌemta aꞌ yebijneeꞌuta
aꞌ juꞌuneao, inikaꞌa ka kotꞌeaꞌu, intok jum kariu jita
etbwa betchiꞌbo, ka aman aꞌ kibaktuaꞌeaꞌu.
\v 40 Eme su juni ketchia, jiba junaen yumaꞌisi, kaita
emou beꞌeeka aꞌ boꞌo bitne. Bweꞌituk tua ka au waatiwao
su yebijnee juꞌu emo benasi yoeme.
\s Tekoka, yumaꞌisi a yoem eiyaatume, intok tekoka, juꞌu ka a yoem eiyaatume
\p
\v 41 Junak intok juꞌu Peeo:
\p ―Achai, inikaꞌa taꞌabwiku aꞌ tamachiaka em teuwaakaꞌuta,
jaisa empo ito betchiꞌbo jiba aꞌ teuwaak, oo siꞌimem
betchiꞌbo jaꞌani ―ti au nattemaek.
\p
\v 42 Juꞌu yoꞌowe Jesukrijto inen jiiak:
\p ―Inile benasi mamachinee juꞌu yoꞌota tekilta aꞌ jooriame.
Iniꞌi suawaka intok ka taꞌabwisi eame. Inikaꞌa, juꞌu
aꞌ tekowa aꞌ joꞌaapo jumeꞌ aꞌ yoemiammeu aꞌ toꞌo simneeꞌu,
junameꞌe aapoꞌik am jiꞌibwaneeo, junak am jiꞌibwatuaneꞌ
betchiꞌbo.
\v 43 Tua alleenee juꞌu tekokame, iniꞌi, juꞌu aꞌ tekowa
nottekai, junuen jukaꞌ tekilta aꞌ jooꞌeaꞌuta, aꞌ joaka
teunaame.
\v 44 Lutuꞌuriapo ne inen emou jiia, junakaꞌa, juꞌu aꞌ
tekowa, siꞌimeta aꞌ atteabeu, aapoꞌik au yoꞌotaka aꞌ kechaꞌane.
\v 45 Taa junaꞌa tekokame intok, jukaꞌ aꞌ tekowa ka lauti
aꞌ nottineꞌeti eaka intok iniꞌi, jumeꞌ waate tekokame
intok jumeꞌ jaamuchim ama tekipanoame, ka tuꞌisi am bichaka
intok jiꞌibwawamta intok nanaakowamta weetuaao,
\v 46 junako, waꞌa aꞌ tekowa, taewait intok jak weyeo,
jukaꞌ aꞌ tekokamta ka aꞌ boꞌo bichao su yebijne. Intok
inikaꞌa tua ka aꞌ jiokoleka, unnaa bettesi jiokot au
aꞌ chupaꞌane. Intok jiba jumeꞌ Liojta ka sual taꞌaame
benasi au aꞌ chupakai.
\p
\v 47 ’Juꞌu tekokame jukaꞌ aꞌ tekowata joo iꞌaꞌuta juꞌuneiyaaka
taa iniꞌi ka aet jiapseka aꞌ koptaikai, intok kia ka
aꞌ nok jikkajakai, iniꞌi tua bettesi jiokot yaꞌatune.
\v 48 Taa juꞌu tekokame, jukaꞌ aꞌ tekowata joo iꞌaꞌuta
ka juꞌuneiyaaka intok iniꞌi ka aꞌ jooꞌeaꞌuta joakai,
iniꞌi ka tua bettesi jiokot au weene. Bweꞌituk waꞌa
cheꞌa yumaꞌisi Liojta betana weyemtat juꞌuneaka aꞌ mabetlame,
iniꞌi junae betana au waatianaa. Juꞌu intoko cheꞌa yuꞌin
aꞌ yaꞌaneeꞌuta maki, iniꞌi junae betana au waatianaa.
\s Jesujta betchiꞌbo, ka nau eewamta auneeꞌu, aꞌ utteꞌatukaꞌpo
\p
\v 49 ’Ineponee bemelasi weyeka nok lutuꞌuriata, tajiu
a tammachiatumta ne aꞌabo tojiꞌisek. Intok inepo inikaꞌa
jaibu aꞌ weetuapea.
\v 50 Utteꞌa, ketun jukaꞌ unnaa jiokot in ino bitneeꞌue
in jiꞌobilaatuneꞌpo intok inikaꞌa neu chupsuꞌu tajtia,
tua ka in yanti elaꞌu neu aune.
\v 51 Jaisa emeꞌe, yanti elwaka jiapsiwamta nee aꞌabo
bwiau jiapsammeu ne aꞌ weiyaꞌati ea jaꞌani. Ka junueni,
ala, ka nau eewaka jiapsiwamta ne aꞌabo weiyaa.
\v 52 Bweꞌituk iꞌan inim bichau bicha, mamnika nau werika,
inimeꞌe ka nau eene. Bajika, jumeꞌ wooim bejeꞌene. Jumeꞌ
woika intok, jumeꞌ bajim bejeꞌene.
\v 53 Inen weyekai, juꞌu achaiwai, aꞌ yoemiawata bejeꞌene.
Juꞌu yoemiawai intok aꞌ yoꞌowata bejeꞌene. Juꞌu malawai
aꞌ jamut asoawata bejeꞌene. Juꞌu marawai intok aꞌ malawaita
bejeꞌene. Juꞌu asekawai, aꞌ jaboraiwaita bejeꞌene. Juꞌu
jaboraiwa intok aꞌ asekawata bejeꞌene.
\s Jiba taewaim betana juꞌu machilaa
\p
\v 54 Juꞌu Jesus ket juꞌu yoemratau inen jiiak:
\p ―Emeꞌe, jumeꞌ naamum, taꞌata aman weecheꞌe betana jikau
chaꞌatume bichakai, emeꞌe sep, iꞌan yukbaeꞌeti jiia. Intok
inien yeu weama.
\v 55 Intok sur betana jekata buiteo, emeꞌe sep, iꞌan
tattabaeꞌeti jiune. Intok junuen tattae.
\v 56 Ka tuꞌi yoememtaka emo tuꞌu joame, emeꞌe, jukaꞌ
aniata oo teekata jachin aꞌ machiakaꞌuta bichaka, taewaim
juꞌuneꞌeiyaa. Taa emeꞌe inimeꞌe taewaimmet enchim amet
jiapsaꞌummet weenemta jukaꞌ aꞌ teuwaaꞌuta emeꞌe ka a
aet juꞌunea.
\s Juꞌu enchi bejeꞌeka anemtamak em emo tuꞌuteneeꞌu aꞌ jariunee
\p
\v 57 ’Jaisaakai emeꞌe juꞌu cheꞌa emou lutuꞌuriatu machik
intok emou tuꞌi machik juniꞌi, ka aet a juꞌunea.
\v 58 Senuk enchi aꞌ bejeꞌeeo intok enchi aꞌ yaꞌuraa
bittuaseko, ket aamak weyeka, aamak emo tuꞌutenee junuen
ka yaꞌuttau bicha enchi aꞌ suꞌu tojineꞌ betchiꞌbo. Bweꞌituk
junako juꞌu yaꞌut, jumeꞌ yee eꞌetammeu enchi suꞌu tojinee
intok junameꞌe enchi etaꞌane.
\v 59 Inen ne eu jiia, junamaꞌa empo ka a yeu weene, ka
siꞌimeta jukaꞌ em wikiriaꞌuta empo ka aꞌ bejeꞌetuasuko.
\c 13
\s Ka tuꞌik boꞌo jooriaka jiapsiwamta betana emo temaiwamta aꞌ utteꞌatukaꞌu
\p
\v 1 Jiba junameꞌe taewaimmet jeela, waate, Jesujtau yeu
yajak. Inimeꞌe intok, jukaꞌ Pilaatoꞌ teamta jumeꞌ waate,
bwiaraa Kalileaꞌ teaꞌpo joomem aꞌ suꞌakaꞌuta au teuwaakai.
Intok inikaꞌa aapoꞌik jiba junameꞌe bem ojbo, jumeꞌ naikim
wokekame, Liojta yoꞌori betchiꞌbo bem suꞌakaꞌum, inimeꞌe
ojbomak ket aꞌ kuutakaꞌuta.
\v 2 Juꞌu Jesus intok inen ameu jiiak:
\p ―Jaisa emeꞌe, inimeꞌe bwiaraa Kalileaꞌ teaꞌpo joomem,
inikaꞌa ameu yeu sikaꞌ betchiꞌbo, siꞌime jumeꞌ waate
bem bwiaarapo joomem bepa cheꞌa ka bem tuꞌi yoememtukaꞌ
betchiꞌbo junuen am ayuk ti ea jaꞌani.
\v 3 Kannee inien yeu aꞌ sikaꞌa ti jiia. Emeꞌe intoko
junuen ka tuꞌik joowamta betana ka enchim emo temaeko,
siꞌime emeꞌe juniꞌi ket kokkone.
\v 4 Oo jaisa emeꞌe, wameꞌe woj mamni ama woj naikika,
tebesi jikau bicha karita benaka yaꞌarita Siloeꞌ teamta
amet wecheko, inimeꞌe kokokame, inimeꞌe, jumeꞌ waate junamaꞌa
bweꞌu joꞌara Jerusalen teaꞌpo joomem bepa jita cheꞌa
ka tuꞌik am yaꞌariakaꞌ betchiꞌbo junuen am ayuk ti ea
jaꞌani.
\v 5 Kannee inien yeu aꞌ sikaꞌa ti jiia. Emeꞌe intoko
junuen, ka tuꞌik joowamta betana ka enchim emo temaeko,
siꞌime emeꞌe juniꞌi ket kokkone.
\s Chuna ouwo ka tatakamtat nokaka jita taꞌabwik aꞌ teuwaakaꞌu
\p
\v 6 Junak intok juꞌu Jesus, inikaꞌa jita taꞌabwiku aꞌ
tamachiaka ameu nookan:
\p ―Seenu, aꞌ waj bwiapo chunaꞌouwota echiakan. Intok iniꞌi,
junakaꞌa aꞌ takasuk jaꞌani ti eaka, aman aꞌ bit betchiꞌbo
siika. Taa junama junaet tua kaita teak.
\v 7 Junak intok iniꞌi, juꞌu junakaꞌa wajta suuamtau
inen jiiak: “Beja ne baji wasuktiapo aꞌabo iniat chunam
jajaiwa intok ne jiba kaita tettea. Aꞌ chuktane. Jaisa
betchiꞌbo iniꞌi kia beja inim bwiata jinneꞌulatune”,
ti au jiiak.
\v 8 Taa juꞌu, junakaꞌa waj bwiata suuame inen aꞌ yoopnak:
“Inia wasuktiat jiba inim aꞌ suꞌu tojinee achai, bwiata
nee aꞌ bwalkoteriaka intok bwiata utteꞌata maknemta
nee au toꞌobae.
\v 9 Intok inien yaꞌawak, jumak juchi wasuktiat takane.
Taa junuen ka aꞌ takako, junak ala aꞌ chuktane”, ti au
jiiak.
\s Jesus, senu aet yum joꞌe taꞌapo, jamutta poꞌola tawalata au ineꞌetetua
\p
\v 10 Sejtul, senu aet yum joꞌe taꞌapo juꞌu Jesus senu
juriom teꞌopopo yee majtan.
\v 11 Intok junama, jamut, woj mamni ama woj naiki wasuktiapo
koꞌokoeka ama aanen. Inikaꞌa, senu bebejeꞌeri ka tuꞌi
jiapsi tua poꞌola aꞌ tawaalatukan. Aapo iniꞌi tua ka
a rutukten.
\v 12 Juꞌu Jesus ama aꞌ bichakai, au chaaeka:
\p ―Jamut, empo beja, em koꞌokoa betana kaita intok et aayuk
―ti au jiiak.
\p
\v 13 Junak intok aapo juꞌu Jesus aet mamtek. Intok
junama lautipo juꞌu jamut rutuktek. Intok sep, Liojtau
bicha aꞌ alleaꞌuta teuwaa taitek.
\v 14 Taa juꞌu junamaꞌa juriom teꞌopopo yoꞌo yaꞌari,
iniꞌi oꞌomtek, jukaꞌ Jesujta junakaꞌa jamutta aet yum
joꞌe taꞌapo aꞌ tuꞌutekaꞌ betchiꞌbo. Intok iniꞌi, jumeꞌ
ama anemmeu inen jiiak:
\p ―Busan taewaim aayuk amet tekipanoanaame. Junameꞌe
taewaimmet emeꞌe tuꞌibaeka aꞌabo katne. Intok ka juꞌu
aet yum joꞌe taꞌatchi.
\p
\v 15 Junak intok juꞌu yoꞌowe Jesukrijto inikaꞌa inen
yoopnak:
\p ―Ka tuꞌi yoemtaka juniꞌi emo tuꞌu joame. Jaisa emo
betana kaabe juꞌu aꞌ wakajta oo aꞌ buuru aet yum joꞌe
taꞌapo aꞌ woitaka, jakun aꞌ baꞌa jiꞌituaneeme.
\v 16 Inikaꞌa jamutta intoko, juꞌu Apraꞌam tukaꞌuta betana
yoemiammet yeu simriata, inien juꞌu bebejeꞌeri, iniae
koꞌokoae, woj mamni ama woj naiki wasuktiapo jiokot au
aꞌ bittuamta, jaisa iniꞌi aet yum joꞌe taꞌapo ka inia
aꞌ koꞌokoa betana ka aet aniatuꞌeewan jaꞌani ―ti jiakai.
\p
\v 17 Jukaꞌ Jesujta inikaꞌa aꞌ teuwaasuko, siꞌime jumeꞌ
aꞌ bejeꞌeka kateme, tua tiweka taawak. Taa siꞌime ama
yoemra tua allean Jesujta tua eiyaa watchika aꞌ joaꞌuta
bichakai.
\s Mojtaasa bachiat nokaka jita taꞌabwik aꞌ teuwaakaꞌu
\p
\v 18 Junak intok inen jiiak:
\p ―Jita benasa intok jitausa nee aꞌ tamachiane, Liojta
cheꞌa yoꞌotaka aꞌ katekaꞌu betana juꞌu nok lutuꞌuria.
\v 19 Iniꞌi, seenuk inim yoemta, mojtaasa bachiata aꞌ
waj bwiapo aꞌ echakaꞌabena. Intok iniꞌi junuen tua bweꞌu
juyata benasi yoꞌotuneeka, junuen tua bweꞌuuka, kia jumeꞌ
jekapo naj kateme juniꞌi aꞌ nassaꞌakariampo a am tosateꞌe
benasi weye.
\s Reberuat nokaka jita taꞌabwik aꞌ teuwaakaꞌu
\p
\v 20 Ketchia inen ameu jiiak juꞌu Jesus:
\p ―Liojta cheꞌa yoꞌotaka aꞌ katekaꞌu betana juꞌu nok
lutuꞌuria, jitausa ne aꞌ tamachiane.
\v 21 Iniꞌi, senu jamutta ainam bajisi jitae yeu toꞌorim,
iliikik reberuata junamemak nau aꞌ kuutaka, junuen siꞌimek
kittim aꞌ boyotuaꞌa benasi weye.
\s Naꞌulaika, juꞌu aman aet kimuwame
\p
\v 22 Bweꞌu joꞌara Jerusalen teaꞌu bicha boꞌo joakai,
juꞌu Jesus, ili bwere joꞌarampo intok kia junama cheꞌa
ka bwere joꞌarammet aꞌ weyeꞌut, yee majtan.
\v 23 Junamaꞌa senu aanek:
\p ―Achai, jaisa tua iliikinee jaꞌani jumeꞌ jinneꞌuimtuneeme
―ti au nattemaekai.
\p Aapo intok:
\p
\v 24 ―Naꞌulaika am bicha aet aman kikkimuwaꞌu luula
emeꞌe kimubaekaꞌeene. Bweꞌituk ineponee inen emou jiia,
juebenaka aman yajibaane, taa ka a aman yajine.
\v 25 Jukaꞌ joꞌaraka ama katekamta jaibu pueetata aꞌ
pattasuko, emeꞌe, jumeꞌ paꞌaku aneme, junau jaꞌabweka aꞌ
ponaka inen: “Achai, itom kimutua”, ti emeꞌe jiune.
Taa aapo: “Kannee juꞌunea jakuꞌubo enchim kateꞌu”,
ti enchim yoopnane.
\v 26 Junak intok emeꞌe inen jiu japtenee: “Itepotee
emak rejteka emak jijiꞌibwasuk. Intok empo itom bweꞌu
joꞌarapo boꞌommet yee mamajtasuk”, ti jiune.
\v 27 Taa aapo inen enchim yoopnanee: “Jaibu ne enchim
tejwaala, ka in juꞌuneaꞌpo, jakuꞌubo enchim kateꞌepo.
Sakaꞌabuꞌem siꞌime emeꞌe jumeꞌ ka tuꞌik joaka jiapsame”,
ti jiakai.
\v 28 Junaman emeꞌe bwannee intok enchim tamim kusisi
jiune, emeꞌe, jukaꞌ Apraꞌam teamta intok Isaak teamta
intok Jakooboꞌ teamta intok siꞌime wameꞌe Liojta betana
juꞌuneetuawaka noktuawakaꞌum, aapoꞌik Liojta cheꞌa yoꞌotaka
aꞌ katekaꞌu aamak aneme bichakai, emeꞌe intoko paꞌakun
yeu beeprimtakai.
\v 29 Bweꞌituk junak juꞌu ka nanau machi yoemra, taꞌata
yeu weamaꞌa betana intok taꞌata aman weecheꞌe betana
intok norte betana intok sur betana ama yeu yajine, junuen,
Liojta cheꞌa yoꞌotaka aꞌ katekaꞌpo, mesau joteꞌ betchiꞌbo.
\v 30 Junako, waate, jumeꞌ iꞌan inim cheꞌa ka eiyaawame,
inimeꞌe junaman cheꞌa eiyaarimtune. Wate intok, jumeꞌ
iꞌan inim tua eiyaawame, junaman junak cheꞌa ka eiyaarimtune.
\s Juꞌu Jesus, bweꞌu joꞌara Jerusalen teaꞌpo jiapsame betchiꞌbo bwaana
\p
\v 31 Jiba junae taewait, waate paiseeom teame Jesujtau
yajaka inen jiiak:
\p ―Inim yeu weene, bweꞌituk juꞌu yoꞌowe, Eroorej teame
enchi meꞌetebobae ―ti au jiiak.
\p
\v 32 Taa aapo inimeꞌe inen yoopnak:
\p ―Emeꞌe aman sajaka, junae yee aꞌ bai taꞌaaneꞌ betchiꞌbo
suawakamtau inen jiunee: “Aꞌ juꞌuneiyaane, inia taewait
intok yooko, inepo inim jumeꞌ bebejeꞌeri ka tuꞌi jiapsim
jipueme intok jumeꞌ koꞌokoeme ne am tuꞌuteka emo am
inneꞌetetuaneꞌpo. Intok matchuk taꞌapo inepo ansune.
\v 33 Taa utteꞌa, inia taewait intok yooko intok matchuko,
jukaꞌ in boꞌo jooriaꞌuta in aꞌ weetuaneꞌpo.” Bweꞌituk
senuk, jukaꞌ Liojta betana juꞌuneetuawaka yeteu noktuawamta,
mekkaa, ka jum Jerusalen teaꞌpo yeu aꞌ mukneeꞌu, kaachini
junuentune.
\p
\v 34 ’Bweꞌu joꞌara Jerusalen teaꞌpo jiapsame, emeꞌe,
jiba jumeꞌ Liojta betana juꞌuneetuawaka yeteu nonoktuawame
sussuꞌame. Intok jumeꞌ Liojta betana enchim tejwaaneꞌ
teaka emou bittuawame am mamaasukame, jue benasi ne inim
jumeꞌ jiapsame neu nau am tojaka am jinneꞌubaek, jukaꞌ
totoi jamutta jumeꞌ ili aꞌ asoawam nau aꞌ totojaꞌa benasia,
taa emeꞌe tua ka junen eak.
\v 35 Yuu, iꞌan juꞌu enchim bweꞌu teꞌopo, junamaꞌa juꞌu
Lios ka intok anneeka aꞌ juꞌuneiyaanaa. Intok inepo
ne inen emou jiia, enchim ka intok nee bitneꞌpo, junak
jukaꞌ taewaita aꞌ yumaꞌu tajtia inen enchim jiuneeo:
“Yoꞌoriwaka aꞌ alleetuanaaꞌu au aune, juꞌu achai Liojta
betana aꞌabo weyemtau”, ti enchim jiuneeo.
\c 14
\s Jesus, seenuk tua taka bajiyata au ineꞌetetua
\p
\v 1 Sejtul, senu aet yum joꞌe taewait inen yeu siika.
Juꞌu Jesus, seenu, paiseom teammeu yaꞌutta joꞌau aapo
jiꞌibwaseko, jumeꞌ intoko waate paiseeom aapoꞌik mammateka
ama aanen.
\v 2 Junamaꞌa intok ket, ae bichapo, senu tua taka bajiyaataka
koꞌokoeka ama aanen.
\v 3 Junak intok juꞌu Jesus, jumeꞌ Moiseejtukaꞌuta nesaurim
yee majtame intok jumeꞌ paiseeom teame inen temaek:
\p ―Jaisa tuꞌi machi jaꞌani, senuk koꞌokoemta, aꞌ tuꞌuteko
inien aet yum joꞌe taꞌapo oo ka tuꞌi jaꞌani ―ti ameu
nattemaek.
\p
\v 4 Taa inimeꞌe ka monteka taawak. Junak intok juꞌu
Jesus, juꞌu koꞌokoemtau rukteka, aꞌ tuꞌutek, intok inikaꞌa
aꞌ sim saek.
\v 5 Jumeꞌ paiseommeu intok aapo:
\p ―Jabesa emo nasuk, jukaꞌ aꞌ buuwata oo aꞌ boejta, bwia
wojoꞌoku, baꞌakaꞌpo koꞌom aꞌ wecheko, iniꞌi ka junama
sep yeu aꞌ wikbaaneeme, inikaꞌa junuen kia aet yum joꞌe
taewaituko juniꞌi.
\p
\v 6 Inimeꞌe intok tua kaita aꞌ yoopnak.
\s Jumeꞌ jujupwaka, pajkou nunuwakame
\p
\v 7 Juꞌu Jesus, junaman jumeꞌ nunurim, inimeꞌe tua bat
jum yoꞌowem mesau jojoyeeꞌum yeu puꞌaka ama joteme bichakai,
inen am nok tejwaak:
\p
\v 8 ―Senuk jum jujupwaaꞌu enchi aꞌ nunuko, empo ka tua
jum cheꞌa bichau jojoowaꞌpo yejtebaane. Bweꞌituk junamaꞌa
senu taꞌabwika, ee bepa cheꞌa eiyaawaka aman nunuritaka
a ama yebijne.
\v 9 Intok junak juꞌu enchim aman nunukame aman eu sikaa,
junak: “Ikaꞌa junum aꞌ yejtua”, ti eu jiune. Junak
intok empo, tua tiweka juniꞌi, junaman cheꞌa amau yejtene.
\v 10 Ala empo junuen nunuwako, junaman cheꞌa amau jojoowaꞌpo
yejne. Junako junuen, juꞌu enchim aman nunukame, yepsaka,
inen eu jiunee: “In nakeꞌu, aꞌabo cheꞌa bichau yeesa”,
ti jiune. Junuen empo jumeꞌ ama mesau emak jokame betana
cheꞌa uttiawaka bitnaa.
\v 11 Bweꞌituk juꞌu, aapo au yoꞌo joame, iniꞌi ka eiyaawaka
bitnaa. Taa juꞌu intoko ka au cheꞌewareme, junaꞌa, tuꞌisi
eiyaawaka bitnaa.
\p
\v 12 Ketchia aapo junaman joꞌarau aꞌ nunukamtau inen
jiiak:
\p ―Empo jakwoo juniꞌi, taewapo oo kupteo, jiꞌibwa teboꞌoteko,
ka jumeꞌ em nak taꞌaaꞌum oo jumeꞌ emak werim oo jumeꞌ
mekka joꞌaaka em wawaimmeu oo kia jumeꞌ totomeka ee
naapo joꞌaakame juniꞌi, ka inimeꞌe aman nunune. Bweꞌituk
inimeꞌe ket, chukula enchi jiꞌibwa nunune, intok junuen
empo, em yaꞌari betchiꞌbo juchi aꞌ mabetne.
\v 13 Taa empo ala, alleewaka jiꞌibwa teboꞌoteko, empo,
jumeꞌ jiokot eaka jiapsame, jumeꞌ ka emo taka yekame,
jumeꞌ loloꞌim intok jumeꞌ ka bichame, inimeꞌe aman nunune.
\v 14 Intok empo tua alleewamta bitne. Bweꞌituk inimeꞌe
kaachin a enchi aꞌ bejeꞌetuane. Taa ala empo chukula,
jumeꞌ Liojta bichapo tuꞌisi tawalame kokkolamtaka am
jiabijteo, junak empo jukaꞌ eu tuꞌik siꞌimek bitne.
\s Tukaapo, tua jiꞌibwa tebowamtat nokaka, taꞌabwik aꞌ teuwaakaꞌu
\p
\v 15 Inikaꞌa jikkajakai, junamaꞌa mesau jokame betana
senu Jesujtau inen jiiak:
\p ―Tua alleenee waꞌa, junaman Liojta cheꞌa yoꞌotaka aꞌ
katekaꞌu aman aamak jiꞌibwaneeme ―ti jiiak.
\p
\v 16 Iniau inen jiiak:
\p ―Seenu, tukaapo tua bweꞌuusi jiꞌibwa teboka, intok iniꞌi
tuꞌisi juebenam aman nunu tebok.
\v 17 Intok tukaapo junamaꞌa jaibu kupteka jiꞌibwabaawao,
iniꞌi, jumeꞌ nesauta aꞌ jooriame betana senuk, jumeꞌ aman
nunurimmeu: “Aꞌabo em kaate, bweꞌituk jaibu siꞌime yumaꞌisi
ama jipuꞌuwa”, ti ameu aꞌ jiuneꞌ betchiꞌbo, ameu aꞌ bittuak.
\v 18 Taa junameꞌe siꞌime emo jiokoi tebosau japtek.
Juꞌu seenu, cheꞌa bat nokakame inen jiiak: “Juꞌubwa
jeela nee waj bwiata jinuk intok utteꞌa in aman noitineꞌpo
aꞌ bit betchiꞌbo. Nee aet jiokoine”, ti jiiak.
\v 19 Juꞌu juchi seenu, nokaka inen jiiak: “Boesim, mamni
japteriam ammea moꞌiti betchiꞌbo ne jinula. Inimeꞌe
intok ne aman jiꞌobilaabae. Eu ne ujbwana, nee jiokoine”,
ti jiiak.
\v 20 Juꞌu intok seenu, iniamak bajikai, ket inen jiiak:
“Juꞌubwa jiba ne pajkoka juube intok jiba inia betchiꞌbo
ne ka a aman weene”, ti jiiak.
\v 21 Juꞌu sawame, aꞌabo notteka, aꞌ tekobeu inikaꞌa siꞌimeta
teuwaak. Junak intok juꞌu tekowai, oꞌomteka intok juꞌu
aꞌ saweꞌu inen jiiak: “Aman sikaa, lauti jum bweꞌu joꞌarapo
amet naj katwaꞌummet, siꞌimekut intok jumeꞌ kaitae emo
ania machim intok jumeꞌ ka emo taka yekame intok jumeꞌ
loloꞌim, intok jumeꞌ ka bibichame aꞌabo am weiyaane”,
ti au jiiak.
\v 22 Cheꞌa chukula intok juꞌu sawame: “Achai, jaibu
ne siꞌimeta jukaꞌ em teuwaakaꞌuta ne aꞌ yaꞌasuk. Taa
intok ketuni wate im beꞌee”, ti au jiiak.
\v 23 Junak intok juꞌu tekowai, juꞌu aꞌ saweꞌu: “Lauti
aman yeu sikaa, jum naj katwaꞌapo intok boꞌommet juchi
waatem, utteꞌapo juniꞌi, aꞌabo am nunune. Junuen inim
joꞌaapo am tapunneꞌ betchiꞌbo”, ti au jiiak.
\v 24 “Bweꞌituk lutuꞌuriapo ne inen emou jiia, wameꞌe
cheꞌa bat naataka aꞌabo in nunukaꞌum betana, tua kaabe
inim kupteo nemak jiꞌibwane”, ti jiiak.
\s Krijtota mak eaka jiapsiwamta, ka yeupo benasi aꞌ weyeꞌpo
\p
\v 25 Yoemra tua juebenaka Jesujtat chaꞌaka kaaten.
Aapo intok kuakteka inen ameu jiiak:
\p
\v 26 ―Kia jabetaka juniꞌi, iniꞌi nemak eaka in majti
tubaeme, taa iniꞌi, aꞌ yoꞌowam oo aꞌ jubiawata oo aꞌ yoemiam
intok jumeꞌ aamak werim ka omola am tawaalata benasi
am eiyaabaeme, intok iniꞌi, kia inim tuꞌisi aꞌ jiapsaꞌuta
juniꞌi, ka junuen aꞌ eiyaame, iniꞌi kaachin nee betana
aꞌ majtitune, ka junuen au lutuꞌuriane.
\v 27 Intok waꞌa, iniꞌi nee betchiꞌbo aꞌ jiapsiwata aꞌ
taꞌaruneeꞌut juꞌuneaka, iniꞌi ka junuen nemak eebaeme,
junaꞌa kaachin nemak eaka nee betana majtitune.
\v 28 Emo betana seenu, iniꞌi mekka bit betchiꞌbo, karita
benaka tebesi jikau aꞌ yoꞌoturianeeꞌuta yaꞌabaeꞌeteko,
jiba tua iniꞌi, cheꞌa bat naataka, kateka, junamaꞌa jukaꞌ
aꞌ kimaꞌaneeꞌuta aꞌ naꞌikiane. Junuen ae aꞌ chupneeꞌu,
au aꞌ yumaꞌireakaꞌuta juꞌunee betchiꞌbo.
\v 29 Ka junuentuko, iniꞌi, aet aꞌ nawaneeꞌuta naateko,
chukula intok ka aꞌ chupakai, siꞌime jumeꞌ aꞌ bichame,
jaana aet nok japtene.
\v 30 Intok inen jiunee: “Iniꞌi yoeme, karita benaka
aꞌ yaꞌabaeꞌuta naatek intok ka aꞌ chupak”, ti inimeꞌe
jiune.
\v 31 Oo senu, aꞌ bwiawapo yoꞌo yaꞌari, iniꞌi, juchi jukaꞌ
senuk yoꞌo yaꞌarita bejeꞌeka nassuabaeꞌeteko, jiba tua
iniꞌi ket cheꞌa bat naataka, kateka, juꞌuneebaane, jumeꞌ
woj mamni miil sontaommea, aapo, jukaꞌ senu taka miil
sontaom weiyaamta bejeꞌeka, tuꞌisi yeu aꞌ weeneꞌpo juꞌuneebaekai.
\v 32 Intok iniꞌi ka ama yumakai, jukaꞌ senu yoꞌo yaꞌata,
aꞌ bejeꞌeka weyemta, ketuni mekka aꞌ aneo, aapo iniꞌi,
aapoꞌik betana watem au bittuane, junae betana aꞌ kaitatuneeꞌuta
am aꞌauneꞌ betchiꞌbo.
\v 33 Junuen san, emo betana, jabetaka juniꞌi, waꞌa, siꞌimeta
jukaꞌ aꞌ jipueꞌuta, ka omola aꞌ tawaame, iniꞌi ka nemak
eaka nee betana majtitune.
\s Jukaꞌ onta aꞌ choꞌokoa taꞌaruko, jaisa aꞌ tawaneeꞌu
\p
\v 34 ’Juꞌu oona tua tuꞌi oꞌoben, taa iniꞌi aꞌ choꞌokoawata
taꞌaruko, kaachin intok a sawatune.
\v 35 Iniꞌi, kia bwiata betchiꞌbo juniꞌi ka tuꞌi, oo waka
korapo woꞌotapo juniꞌi ka tuꞌi. Iniꞌi, kia mekka woꞌotanaa
ala. Juꞌu aꞌ jikkajibaeme aꞌ mammatene.
\c 15
\s Bwala chiktulatat nokaka, taꞌabwik aꞌ teuwaakaꞌu
\p
\v 1 Siꞌime jumeꞌ yaꞌuraata betana, tomita nau totojame,
intok jumeꞌ tua ka tuꞌi yoemem, inimeꞌe, Jesujta aꞌ jikkajibaeka
au ruk rukten.
\v 2 Intok inia betchiꞌbo jumeꞌ paiseeom teame intok
jumeꞌ Moiseejtukaꞌuta nesaurim yee majtame, inimeꞌe aet
nokaka:
\p ―Iniꞌi yoeme, jumeꞌ tua ka tuꞌi yoemem au yaajitua, intok
amemak jijiꞌibwa ―ti jiian.
\p
\v 3 Junak intok juꞌu Jesus, inikaꞌa jita taꞌabwiku aꞌ
tammachiaka ameu nookan:
\p
\v 4 ―Jabe juniꞌi emo nasuku seenu, mamni takaam bwalam
jipueka intok iniꞌi, junamaꞌa wepuꞌulaik taꞌaruko, jiba
tua iniꞌi, jumeꞌ naiki taka ama woj mamni ama batanim
jum wajpo am suuaꞌpo, am toꞌo sikaa, intok iniꞌi, jukaꞌ
bwalata aꞌ taꞌarukaꞌuta aꞌ teaꞌu tajtia aꞌ jariune.
\v 5 Intok iniꞌi, junakaꞌa teakai, aꞌ jenommet aꞌ tekaka,
aꞌ nuk simne, tua alleakai.
\v 6 Intok iniꞌi, aꞌ joꞌau yepsakai, jumeꞌ aꞌ taꞌaaꞌum
intok jumeꞌ ae naapo joꞌaakame nau am nunuka inen ameu
jiunee: “In alleaꞌuta emeꞌe nemak bitne. Bweꞌituk jukaꞌ
bwalata in taꞌarukaꞌuta, ne aꞌ teusuk”, ti jiune.
\v 7 Ineponee inen emou jiia, jiba inile benasia, teekau
jiapsame nasuk cheꞌa alleewame aune, seenuk ka tuꞌik
joamta, ka tuꞌik betana au aꞌ temaeko, jumeꞌ naiki taka
ama woj mamni ama batanika tuꞌi yoemem, inimeꞌe kaita
ka tuꞌikut emo temaineeme bepa.
\s Tomi taꞌaruit nokaka, taꞌabwik aꞌ teuwaakaꞌu
\p
\v 8 ’Oo ketchia, juꞌu jamut, woj mamni tosai tomim jipueka,
intok iniꞌi, junakaꞌa wepuꞌulaik taꞌaruko, jiba su tua
iniꞌi, tachiriata yaaka, jum aꞌ karipo, junakaꞌa aꞌ teaꞌu
tajtia, tuꞌisi ama jichikne.
\v 9 Intok iniꞌi, junaka aꞌ teusukai, junak jumeꞌ aꞌ nakeka
aꞌ taꞌaaꞌum intok jumeꞌ ae naapo joꞌaakame nau nunuka
inen ameu jiunee: “In alleaꞌuta emeꞌe iꞌan nemak aꞌ
bitne. Bweꞌituk jukaꞌ tosai tomita in taꞌarukaꞌuta, ne
aꞌ teusuk”, ti jiakai.
\v 10 Ineponee inen emou jiia, jiba inile benasia ket,
teekau, jumeꞌ Liojta ankelesim nasuk, tuꞌisi alleewame
aune, seenuk, ka tuꞌik joamta jukaꞌ ka tuꞌik betana au
aꞌ temaeko.
\s Yoemiawaita, tua eiyaawatchik, kia beja aꞌ woꞌotakaꞌut nokaka, taꞌabwik aꞌ teuwaakaꞌu
\p
\v 11 Juꞌu Jesus inen jiiak ketchia:
\p ―Senu yoeme, wooim ou yoemiakan.
\v 12 Inimeꞌe betana intok juꞌu cheꞌa ka yoꞌowe, aꞌ achaibeu:
“Achai, jukaꞌ chukula neu tawaneeꞌuta, in au lutuꞌuriakaꞌuta,
baat nee aꞌ makne”, ti au jiiak. Junak intok juꞌu achaiwai,
bem au lutuꞌurianeeꞌuta amet naꞌikimtek.
\v 13 Ka jaiki taewaim simsuka, chukula, juꞌu cheꞌa ka
yoꞌowe, usiwai, junama aꞌ atteawa nenkak. Intok junae
tomie, iniꞌi, mekka taꞌabwi bwiaraau bicha siika. Junaman,
iniꞌi, siꞌimeta ae au alleetuaka, ka tuꞌisi jiapsaka aꞌ
luꞌutak.
\v 14 Taa junak inikaꞌa siꞌimeta jaibu aꞌ luꞌutasukai,
iniat chukula junama bwiaraapo, tua kaita bwaꞌamachiwaka
tebaatuk. Intok iniꞌi tua ama tebbauri taitek.
\v 15 Junak intok iniꞌi, junama bwiaraapo jometa senuku
yoemtau yepsak, tekilta jaiwakai. Junaꞌa intok junama
aꞌ wasau, kowim aꞌ suuaneꞌ betchiꞌbo aman aꞌ bittuak.
\v 16 Intok junamaꞌa, jumeꞌ juꞌupam benaka, kowim bwaꞌeeꞌum
bwaꞌaka, joboꞌopean. Taa tua kaabe jita aꞌ mimikan.
\v 17 Junak intok iniꞌi inen au eetua taitek: “In achaimak
aꞌ tekipanoareeom, tua juebenaka bwaꞌaame, kaita beꞌeeka
ameu aayuk. Inepo intok inim abe tebae muuke.
\v 18 In achaibeu bichaa ne nottinee intok ne inen au
jiunee: In yoꞌowa, Liojta bejeꞌeka intok kia enchi bejeꞌeka
juniꞌi nee ka tuꞌik yaꞌala.
\v 19 Ka neu lutuꞌuria, jaibu em yoemiapo em nee taꞌaaneeꞌu.
Ala imeꞌe eu tekipanoame benasi nee mabetne”, ti eakai.
\v 20 Junak intoko iniꞌi boꞌo joo taitek. Intok junuen
aꞌ achaiwata joꞌaau nottek.
\p ’Inikaꞌa ketuni mekka aꞌ weamao, juꞌu aꞌ achaiwa aꞌ
bichaka tua aꞌ jiokolek. Aꞌ nankika au sikaa, intok aꞌ
ibaktaka intok aet tenteka, junuen aꞌ mabetak.
\v 21 Junako juꞌu yoemiawai inen au jiiak: “In yoꞌowa,
Liojta bejeꞌeka intok enchi bejeꞌeka nee ka tuꞌik yaꞌala.
Jaibu ka neu lutuꞌuria, em yoemiapo em nee taꞌaaneꞌpo”,
ti jiiak.
\v 22 Taa juꞌu achaiwai, jumeꞌ aꞌ sawaꞌummeu inen jiiak:
“Lauti em, jukaꞌ tajoꞌota cheꞌa tuttuꞌik aꞌabo yeu tojaka
intok inikaꞌa emeꞌe tajoꞌotuane. Mam pusiapo intok ket
aniiliota aꞌ yechaꞌariane. Bochampo intok ket em aꞌ
woktuane.
\v 23 Jukaꞌ beseeota, awiriarita aꞌabo tojaka aꞌ meꞌene.
Jiꞌibwaneete intok alleaka pajkota te yaꞌane.
\v 24 Bweꞌituk iniꞌi in yoemia, kia mukiataka intok juchi
jiapsakamta benasi neu maachi. Ite aꞌ taꞌarukan, taa
iꞌan te aꞌ teulaa.” Intok junuen, inimeꞌe bweꞌuusi alleewamta
weetua japtek.
\p
\v 25 ’Taa juꞌu cheꞌa yoꞌowe usiwai, wasau aanen. Intok
iniꞌi nottiseka, intok aꞌ joꞌaau jeela weyeka, jiponwamta
intok yiꞌiwamta jikkajak.
\v 26 Junak intok junamaꞌa, senu usi oꞌoutau chaaeka,
juꞌu ama weyeꞌut au nattemaek.
\v 27 Juꞌu usi oꞌou inen au jiiak: “Juꞌu em saila yepsak.
Juꞌu em achai intok, jukaꞌ beseeota awiriarika aꞌ meꞌe
tebok. Aapoꞌik kaachin machika, ka koꞌokoeka aꞌ yepsakaꞌ
betchiꞌbo.”
\v 28 Taa juꞌu cheꞌa yoꞌowe usiwai au oꞌomtituak. Intok
ka aꞌ kibakbaao, juꞌu aꞌ achaiwa ama yeu siika aꞌ kibakneꞌ
betchiꞌbo au nokbaekai.
\v 29 Iniꞌi intok aꞌ achaibeu inen jiiak: “Empo tuꞌisi
juꞌunea, juebena wasuktiapo ee betchiꞌbo in tekipanoalaaꞌpo.
Jakwoo juniꞌi ka enchi bejeꞌeka aulatakai. Taa empo
sejtul juniꞌi, in nak taꞌaaꞌummak in alleeneꞌ betchiꞌbo,
kia ili chibata wepuꞌulaik juniꞌi kee nee miika.
\v 30 Taa iꞌan, iniꞌi em yoemia yebijlaa, iniꞌi, ka tuꞌi
jaamuchimmak juꞌu buꞌuu tomi, kia beja aꞌ beutakai, intok
iꞌan empo jukaꞌ beseota cheꞌa awiriarita aꞌ meꞌelaa.”
\v 31 Junak intok juꞌu achai inen au jiiak: “In yoemia,
empo inim jiba nemak aane. Intok siꞌime juꞌu in jipueꞌuta,
ket empo nemak aꞌ atteak.
\v 32 Taa iꞌan tua inien utteꞌa, pajkoka intok alleewamta
itom weetuaneeꞌu. Bweꞌituk juꞌu em saila, mukiataka intok
juchi jiapsakamta benasi maachi. Intok taꞌaruitukan,
taa itepo aꞌ teulaa.”
\c 16
\s Juꞌu tekipanoareommeu weyeka, ka a yoem eiyaatumtat nokaka taꞌabwik aꞌ teuwaakaꞌu
\p
\v 1 Juꞌu Jesus ket inen aꞌ majtimmeu jiiak:
\p ―Senu tekowai tua yuꞌin tomeka, iniꞌi, seenuk tekileu
aꞌ yoꞌo yaꞌari jipuen. Iniꞌi tekowai intok, aman tejwaawak
junakaꞌa tekilpo aꞌ yoꞌo yaꞌari, jukaꞌ bejeꞌemta aapoꞌik
jipueꞌuta, kia beja aꞌ wiutariaꞌpo betana.
\v 2 Junak intok juꞌu tekowai junau chaaeka intok inen
au jiiak: “Jaisa lutuꞌuria jaꞌani, ee betana iniꞌi neu
teuwaari. Jukaꞌ tekilta em yaꞌari, nee aꞌ juꞌuneiyaatuane.
Bweꞌituk ka intok empo inim in tekilpo yoꞌotaka tekipanoane.”
\v 3 Junak iniꞌi, tekileu yoꞌowe: “Jaisa ne anne. Iꞌan
jukaꞌ in teeko tekilta nee aꞌ uꞌaaneeo. Wajpo tekilta
in yaꞌaneꞌ betchiꞌbo ne ka utteꞌak. Intok kia jak in
netaneeꞌuta, nee tiiwe”, ti ee taitek.
\v 4 “Jaibu ne juꞌunea juꞌu in auneeꞌut, junuen ka nee
tekileko, watem bem joꞌaampo tuꞌisi nee mabbetneeme anneꞌ
betchiꞌbo”, ti eak.
\v 5 Junak intok iniꞌi, jumeꞌ aꞌ tekowata wikiriammeu,
weꞌepulaimmeu chaaek. Juꞌu bat au yepsakamtau: “Jaikiksa
empo aꞌ wikiriia jukaꞌ in teeko”, ti au nattemaek.
\v 6 Iniꞌi intok: “Mamni taka bwere bariilim oliibo
aseitekame”, ti aꞌ yoopnak. Juꞌu tekileu yoꞌowe junak
inen au jiiak: “Inim aayuk juꞌu em nuꞌuri jiꞌojteitakai.
Kateka, noolia juchi seenuk inia betana nasukꞌaman jiba
em wikiriaꞌuta aꞌ jiꞌojtene”, ti au jiiak.
\v 7 Chukula intok juchi senuku: “Empo su intoko, jaikiksa
aꞌ wikiriia jukaꞌ in teeko”, ti au nattemaek. Iniꞌi
intok: “Mamni taka tiiko sako jikimaim nee aꞌ wikiriia”,
ti aꞌ yoopnak. Junak intok iniꞌi: “Inim aayuk juꞌu
em nuꞌuri jiꞌojteitakai. Taa iꞌan noolia, kateka juchi
seenum naiki takaata jiba em wikiriaaꞌpo aꞌ jiꞌojtene”,
ti jiakai.
\v 8 Iniae juꞌu tekowai juꞌuneak, jukaꞌ ka tuꞌi yoemtaka,
tekileu yoꞌota, jita inile benak aꞌ jooneeꞌuta aꞌ suawaekaꞌpo.
Bweꞌituk jumeꞌ inim bwiapo ayukamtat jiba jiapsekame,
nau eaka jita bem nau aꞌ jooneeꞌut, cheꞌa tuꞌisi aꞌ jooa,
jumeꞌ Liojta yoemiam bepa.
\p
\v 9 ’Inepo ala nee, inim bwiapo tua ka tuꞌik weyeꞌpo,
jukaꞌ bejeꞌeka ayukamta, inim watem junamemak eaka enchim
am taꞌaaneꞌ betchiꞌbo nee enchim aꞌ sawaaneeꞌuta enchim
tejwaa. Junuen jukaꞌ bejeꞌeka ayukamta emou aꞌ luꞌuteko,
jum jiba yuu enchim anneeꞌu, jumeꞌ junaman enchim mabetneeme
anneꞌ betchiꞌbo.
\p
\v 10 ’Juꞌu, ka jaikika au suꞌu tojirimak, junaet a yoemꞌeiyaatukame,
ketchia iniꞌi, juebenaka au suꞌu tojirimmak, junaet a
yoemꞌeiyaatune. Juꞌu intok, ka jaikika au suꞌu tojirimmak,
junaet ka a yoemꞌeiyaatuka aꞌ joame, iniꞌi, juꞌu juebenaka
au suꞌu tojirimmak juniꞌi, ka a yoemꞌeiyaatune.
\v 11 Junuen san, emeꞌe inim bwiapo tua ka tuꞌika bejeꞌeka
ayukamta mak emeꞌe ka yoemꞌeewatchisia aꞌ sawaakai, Liojta
betana lutuꞌuriapo siꞌimeta bepa bejeꞌekamta, kaabe emou
aꞌ suꞌu tottojine.
\v 12 Intok emeꞌe, jukaꞌ ka enchim atteata enchim jipueꞌuta,
ka eiyaawatchisi aꞌ sawaꞌateko, kaabe junuen jukaꞌ enchim
au lutuꞌuriaka enchim bitneeꞌuta a enchim aꞌ mabettuane.
\p
\v 13 ’Jabe juniꞌi tekipanoareotakai, kaibu wooim tekoka,
nanancha a nesauta am jooriane. Bweꞌituk senuk omtaka,
jukaꞌ senuk intok nakne. Oo jukaꞌ senuk cheꞌa jikkajaka,
jukaꞌ senuk intok ka aꞌ eiyaane. Inien san kaabe, Liojta
aꞌ joo iꞌaꞌuta aꞌ jooa intok ket junaewit yuꞌin tomibaane.
\p
\v 14 Jumeꞌ paiseeom teame, inimeꞌe jiba tua yuꞌin bem
tomineeꞌuta eiyaame, siꞌimeta inikaꞌa jikkajan. Intok
Jesujta betana inimeꞌe jaana nookan.
\v 15 Jesus junak inimmeu:
\p ―Emeꞌe, ka tuꞌi yoememtaka juniꞌi, yoemrata bichapo emo
tuꞌu joame. Taa juꞌu Lios emot juꞌunea. Bweꞌituk inimiꞌi,
juꞌu jumeꞌ yoemem betchiꞌbo tua bem ae emo eiyaa teboꞌuta,
inikaꞌa, juꞌu Lios ka aꞌ bibitpea ―ti ameu jiiak.
\s Jesujta, Moiseejtukaꞌuta betana nesaurim, intok Liojta yoꞌotaka aꞌ katekaꞌa betana aꞌ nokakaꞌu
\p
\v 16 ’Jukaꞌ yee babatoowame, Joan teamta inim jiapsakaꞌpo
taewaimmeu tajtia, jumeꞌ Moiseejtukaꞌuta betana nesaurim
intok jumeꞌ Liojta betana juꞌuneetuawakame yee majtaka
jiꞌojtekaꞌu, inim tuꞌireakan. Taa junama naateka chukula
bicha, Liojta cheꞌa yoꞌotaka aꞌ katekaꞌu betana jukaꞌ
bemela tuꞌi nok lutuꞌuria yee majtawa. Junaman bicha
intok, siꞌime aman jiapsibaeka, emo utteꞌa jooria.
\p
\v 17 ’Teekapo chokim intok kia iniꞌi bwiia intok aet
ayukame, cheꞌa ka obiachi aꞌ luꞌutineeꞌu, Liojta nesauri
jiꞌojtei betana wepul nokita, kaita aꞌ teuwaꞌa benasi
aꞌ tawaneeꞌu bepa.
\s Jesus, emo kukunaka emo woꞌotawamatat betana yee majta
\p
\v 18 ’Seenu, iniꞌi aꞌ jubiwa jimaaka intok taꞌabwik
jubekai, iniꞌi, Liojta bichapo ka tuꞌik yaꞌarine. Intok
juꞌu jamut jimaarita aꞌ jubekame, ket Liojta bichapo
ka tuꞌik yaꞌarine.
\s Seenu, tua tomekame intok juꞌu Laasaroꞌ teamtat aꞌ nokakaꞌpo
\p
\v 19 ’Senu yoeme tua tomeka jiapsan. Iniꞌi intok tua
ujyoika intok bejeꞌemta aꞌattean. Intok chikti taꞌapo
iniꞌi, tua ujyoisi weyeka, pajkoka au alleetuan.
\v 20 Intok ketchia, senu yoeme, tua kaitae au ania machiakai,
Laasaroꞌ teaka jiapsan. Iniꞌi intok siꞌime takaat saꞌawakan.
Intok junae tomekamta pueetau bichapo bwiapo yeyesan.
\v 21 Iniꞌi kaitae au ania machime, junae yuꞌin tomekamta
jiꞌibwaꞌpo koꞌom yojtemtae joboꞌopeaka ama katekan.
Intok inikaꞌa kia jumeꞌ chuꞌum juniꞌi, au rukteka, saꞌawapo
aꞌ teteꞌebwan.
\v 22 Chukula junak junaꞌa jiokot jiapsame muukuk. Inikaꞌa
intok jumeꞌ Liojta ankelesim, teekau, juꞌu Apraꞌamtau,
jumeꞌ Liojta yoemiam, kokkosuka bat bem yaajaꞌu aꞌ tojak.
Ket juꞌu yuꞌin tomekame mukuka, maꞌawak.
\v 23 Juꞌu yuꞌin tomekame, jum jiba yuu taji beeteꞌpo
jiokot au bichakai, jikau bitchuka, omot mekka jukaꞌ Apraꞌamta
intok Laasaroꞌ teamta ket aamak katekamta bichak.
\v 24 Junako iniꞌi: “Itom yoꞌowa Apraꞌam, nee eꞌe jiokoe
intok empo jukaꞌ Laasaroꞌ teamta aꞌabo neu aꞌ bittuane,
junuen kia aꞌ mam pusiawata juniꞌi, baisi baꞌam aꞌabo
tenpo net aꞌ chaktaneꞌ betchiꞌbo. Bweꞌituk inim tajipo
ne tua jiokot ino bicha”, ti jiaka au chaaek.
\v 25 Taa juꞌu Apraꞌam inen au jiiak: “Au waateꞌe in
yoemia, junaman jiapsakai, empo tua tuꞌik jiba bichak.
Iniꞌi Laasaroꞌ teame intok tua jiokot ka tuꞌisi au bichak.
Taa aapo iꞌani inim tuꞌik alleewamta bicha, empo intoko
jiokot machik bicha.
\v 26 Intok ama naa buustia inim enchim intok itom joka
nasuk, tua bweꞌuuka, mekka koꞌom jakiata benaka ito nasuk
boꞌoka. Junuen san jumeꞌ inim aman bicha katbaeme ka
a aman yaja. Jumeꞌ intok aman joka inim bicha katbaeme
juniꞌi ka a aꞌabo yaja”, ti au jiiak.
\v 27 Junak intok juꞌu yuꞌin tomekame: “Eu ne ujbwana
in yoꞌowa Apraꞌam, jukaꞌ Laasarota, in yoꞌowata joꞌaau
em aꞌ bittuaneꞌ betchiꞌbo.
\v 28 Junaman mamnika nemak wewerim, junammeu aꞌ nokaka
intok junuen, junameꞌe ka junuen ket aꞌabo inim in jiokot
ino bichaꞌu am yajineꞌ betchiꞌbo”, ti au jiiak.
\v 29 Taa juꞌu Apraꞌam iniau inen jiiak: “Junameꞌe,
jukaꞌ Moiseej tukaꞌuta betana nesauri jiꞌojteita intok
wameꞌe Liojta betana juꞌuneetuawaka nokakame, bem jiꞌojtekaꞌuta,
bempo aꞌ jipue. Junameꞌe jiꞌojteim elaꞌpo bempo bichaka
aꞌ nok jikkajine”, ti au jiiak.
\v 30 Juꞌu yuꞌin tomekaꞌu inen jiiak: “Lutuꞌuria oꞌoben
in yoꞌowa Apraꞌam. Taa inimeꞌe, bempo, kokkoarim betana
senu jiabijteka intok ameu weyeo, ka tuꞌik betana emo
temaine”, ti jiiak.
\v 31 Taa juꞌu Apraꞌam: “Inimeꞌe, Moiseej tukaꞌuta betana
jiꞌojteita intok wameꞌe, Liojta betana juꞌuneetuawaka
nokakame jiꞌojtekaꞌuta, junakaꞌa ka nok jikkajakai, kia
kokkoarim betana seenuk junuen ameu yepsak juniꞌi, junakaꞌa
juniꞌi bempo ka aꞌ sualne”, ti au jiiak.
\c 17
\s Senuk ka tuꞌik yaꞌaneeꞌu, jaisa tua ka tuꞌisi aꞌ chuchupeꞌu
\p
\v 1 Juꞌu Jesus aꞌ majtimmeu inen jiiak:
\p ―Juꞌu ka tuꞌuwa weyeme inim jiba aune. Taa tua jiokot
au machine, juꞌu yoemtawi, watem inile benak aꞌ jootuamtawi.
\v 2 Cheꞌa au tuꞌi ean iniau, bweꞌu teta ae tutujwamta,
kutanaapo au aꞌ sumaꞌawaka, baweu aꞌ jimaatuneeꞌu, junuen
inimeꞌe, jumeꞌ illitchim nee sualeme, ka tuꞌik aꞌ jootuaneꞌpo
bepa.
\v 3 Emeꞌe emo suuane.
\p ’Seenuk, Krijtopo emak werik enchi bejeꞌeka, Liojta
bichapo ka tuꞌik aꞌ yaako, empo junaet aꞌ sua tejwaane.
Inikaꞌa intok junaet au temaekaꞌateko, empo aꞌ jiokoine.
\v 4 Inikaꞌa intok, senu taꞌapo juniꞌi, woo busanisi junuen
enchi bejeꞌeka ka tuꞌik aꞌ yaako, intok ket woo busanisi
inikaꞌa eu yepsakai: “Kannee intok inikaꞌa joone”,
ti eu aꞌ jiao, em aꞌ jiokoineeꞌu eu utteꞌa.
\s Liojtat yoemꞌee taꞌeewamta juebenak ae joowaꞌu
\p
\v 5 Jumeꞌ aapoꞌik yeu puꞌarim inen yoꞌowe Jesukrijtotau
jiiak:
\p ―Cheꞌa juniꞌi Liojta itom sual taꞌaaneꞌ betchiꞌbo, itom
aniane ―ti au jiiak.
\p
\v 6 Junak juꞌu yoꞌowe Jesukrijto inimmeu:
\p ―Emeꞌe, kia juꞌu mojtaasa bachiata beleekik juniꞌi, Liojta
enchim a sualeꞌuta aꞌ taꞌaꞌateko, inia juya sikoomoroꞌ
teamtau a inen jiu ean: “Inim, chikti nawamak yeu sikaa,
intok aman baweu kiktene”, ti jiakai, iniꞌi juya intok
enchim aꞌ teuwaakaꞌpo aman au ean.
\s Jukaꞌ tekokamta au aꞌ lutuꞌuriakaꞌu
\p
\v 7 ’Emo nasuk seenu, senuk tekilta aꞌ jooriamta junuen
takeakai intok inikaꞌa wasau aꞌ moꞌiteꞌu betana oo inikaꞌa,
bwaaram aꞌ suuaꞌa betana aꞌ notteo, kaachin iniꞌi: “Yepsaka,
jiꞌibwa”, ti au jiune.
\v 8 Ala iniau: “Tukaapo in bwaꞌaneeꞌuta yaꞌane. Intok
aꞌabo neu aꞌ tojisune. Ket nee jiꞌibwaao, chukula intok
empo jiꞌibwane”, ti iniau jiune.
\v 9 Junakaꞌa aꞌ saweeꞌuta, junuen jukaꞌ aet aꞌ sawekame
inikaꞌa aꞌ yaakaꞌ betchiꞌbo, kaibu aet aꞌ bai saune.
\v 10 Emeꞌe juniꞌi ketchia, Liojta betana siꞌimeta jukaꞌ
tekilta enchim joo iꞌawaꞌuta emeꞌe junakaꞌa aꞌ yaꞌasukai,
inen emeꞌe jiu ean: “Tua itepo watem bepa tekoka itom
tekil joaꞌ betchiꞌbo tee ka tuttuꞌi. Bweꞌituk itepo
kaita intok, tua jukaꞌ itom aꞌ joo lutuꞌuriakaꞌuta jiba
te yaꞌari”, ti emeꞌe jiu ean.
\s Jesus, woj mamnika jumeꞌ lepraꞌ teamta koꞌokoakame emo ineꞌetetua
\p
\v 11 Bweꞌu joꞌarau Jerusalen teaꞌu bicha naa buusti
ketun boꞌo joakai juꞌu Jesus, jumeꞌ bwiaraam Samaariaꞌ
teaꞌpo intok Kalileaꞌ teaꞌpo aman siika.
\v 12 Junaman ili joꞌarammeu yebissusekai, woj mamnika
oꞌowim, inimeꞌe lepraꞌ teamtae koꞌokoekai au yeu sajak.
Taa inimeꞌe, mekka au jaꞌabweka taawak.
\v 13 Intok inimeꞌe:
\p ―Jesus, yee maj majtame, empo itom jiokole ―ti chaaen.
\p
\v 14 Jesus inimeꞌe bichakai:
\p ―Aman jumeꞌ teꞌopopo yoꞌowemmeu yajaka emo juꞌuneiyaa
tebone ―ti ameu jiiak.
\p Inimeꞌe intok junam bicha ket kateka su, juꞌu bem koꞌokoa
betana tuꞌireak.
\v 15 Junak intok juname betana seenu, junuen tuꞌisuka
au bichakai, nottek, tua eakai Liojta aꞌ bai saeꞌuta teuwaakai.
\v 16 Iniꞌi, Jesujtau tonommea kiktek bwiau tajti koꞌom
chaꞌakai. Junuen beja aꞌ bai saubaekai. Intok iniꞌi
yoeme, bwiaraa Samaariaꞌ teaꞌpo jometukan.
\p
\v 17 Junak juꞌu Jesus:
\p ―Cheꞌa bempo woj mamniakan jumeꞌ bem koꞌokoa betana
tuꞌireakame. Jaksa aane jumeꞌ waate batanikai.
\v 18 Jaisa iniꞌi ka juriotakai omot jometa jiba, aapola
aꞌabo nottek junuen tua junen jiaka, Liojta aꞌ bai saeꞌuta
aꞌ teuwaabaekai jaꞌani ―ti jiiak.
\p
\v 19 Junak intok junae yoemtau:
\p ―Kikteka intok baa weene. Junuen Liojta em aꞌ sualekaꞌ
betchiꞌbo empo tuꞌireak ―ti au jiiak.
\s Jaisa weyeka jukaꞌ Liojta inim nesauneeꞌu juꞌu aꞌ yebijneꞌpo
\p
\v 20 Jumeꞌ paiseeom teame Jesujtau nattemaek, jukaꞌ
Liojta inim aꞌ nesauneeꞌu betana jak weyeo aꞌ auneꞌeti
jiakai. Aapo intok inimeꞌe inen yoopnak:
\p ―Liojta inim cheꞌa aꞌ nesauneeꞌu, iniꞌi, ka jitae a bittuka
weene.
\v 21 Kaabe: “Inim aane”, ti jiune, oo: “Junaman jakun
aane”, ti jiune. Bweꞌituk juꞌu, jukaꞌ Liojta cheꞌa yoꞌotaka
inim aꞌ nesaweeꞌu jaibu inim weye ―ti jiiak.
\p
\v 22 Junak intok aꞌ majtimmeu inen jiiak:
\p ―Taewai yumaꞌane, junak enchim jukaꞌ inim emo benasi
yoemta, sejtul taꞌapo juniꞌi, emomak anemta enchim aꞌ
bitpeeneo, intok emeꞌe ka aꞌ bitne.
\v 23 Intok: “Inim aane.” Oo: “Junaman aane”, ti
emou jiunaa. Taa emeꞌe ka am bicha katbaane. Intok kia
inimeꞌe, ka amet chaꞌaka rejtinee juniꞌi.
\v 24 Bweꞌituk teekapo yuku beꞌoktiata, taꞌata yeu weamaꞌa
betana naateka, aman aꞌ wecheꞌu tajtia aꞌ jibaokaꞌa benasi,
junuen machine, jukaꞌ inim emo benasi yoemta, junak aꞌabo
aꞌ notteo.
\v 25 Taa iniꞌi, cheꞌa bat naataka, utteꞌa inikaꞌa tua
jiokot au aꞌ bitneꞌpo. Intok jumeꞌ iꞌan inim jiapsame
betana ka aꞌ mabettuneꞌpo.
\v 26 Jukaꞌ Noeꞌetukaꞌuta jiapsao yeu aꞌ sikaꞌa benasia
ket jiba junaen yeu weene, jukaꞌ inim yoemta abe aꞌabo
aꞌ nottineeo.
\v 27 Inimeꞌe, jiꞌibwaka, jita jeꞌeeka, jujupwamta weetuan.
Intok jumeꞌ bem maarawam am kukunatuan. Jukaꞌ Noeꞌetukaꞌuta
jum bweꞌu kuta kari kanoau aꞌ kibakeo taewaita yumaꞌu
tajtia. Inim intok, baꞌae subimneeka intok siꞌime kokkok.
\v 28 Jukaꞌ Loot tukaꞌuta jiapsao yeu aꞌ sikaꞌa benasia,
ket jiba junaen yeu weene. Inimeꞌe, jiꞌibwawamta weetuaka
intok jita jeꞌeen. Jita jinuwaka, jita nenkiwame weyen.
Echaka intok karim joowan.
\v 29 Taa jukaꞌ Loot teamta junama bweꞌu joꞌara Soroomaꞌ
teaꞌa betana yeu aꞌ siiko, teeka betana, taji asupreꞌebeetemtamak
kuraik ama koꞌom yukuk. Intok junameꞌe siꞌimem suꞌaak.
\v 30 Ket inimmeu yeu aꞌ sikaꞌa benasia yeu weene, taewait
jukaꞌ inim yoemta aꞌabo aniau yeu aꞌ machiako.
\p
\v 31 ’Junae taewait, senu kari jikat aneka, iniꞌi, wajiwa
jita jipuekai, ka koꞌom cheptaka aꞌ nuꞌubaane. Senu intok,
wajpo anekai juniꞌi, iniꞌi ka aꞌ joꞌaau nottibaekaꞌeene.
\v 32 Juꞌu Loot tukaꞌuta jubibeu yeu sikamtau emeꞌe
au waatine.
\v 33 Waꞌa inim jiba, alleaka aꞌ jiapsineeꞌuta cheꞌa
aꞌ eiyaame, iniꞌi, jiba yuu aꞌ jiapsineeꞌuta aꞌ taꞌarune.
Taa waꞌa nemak aꞌ eaꞌ betchiꞌbo junuen aꞌ jiapsineeꞌuta
ka aꞌ eiyaakame, junaꞌa, jiba yuu aꞌ jiapsineeꞌuta aꞌ
bitne.
\p
\v 34 ’Ineponee inen emou jiia, junae tukaariat, wepul
jipetekipo, woika nau toꞌoka, junamaꞌa senu nuk simnaa.
Juꞌu senu intoko junama tawaanaa.
\v 35 Jaamuchim, woika nau tuseme, junama senu nuk simnaa.
Juꞌu intoko senu junama tawaanaa.
\v 36 Wajpo wooika nau rejteka, junamaꞌa senu nuk simnaa,
juꞌu intoko seenu, junamaꞌa tawaanaa.
\p
\v 37 Inimeꞌe inikaꞌa jikkajakai:
\p ―Achai, jakunsa iniꞌi yeu weene ―ti au nattemaek.
\p Aapo intok:
\p ―Jak juniꞌi mukiata boꞌokaꞌpo, junamaꞌa jumeꞌ bwere
wiirum nau yajine ―ti ameu jiiak.
\c 18
\s Jamut jokoptuitat intok juꞌu yoꞌoraapo tekiakamtat nokaka, taꞌabwik aꞌ teuwaakaꞌu
\p
\v 1 Juꞌu Jesus intok inimmeu junuen inimeꞌe, ka aꞌ rojiktaka
jiba Liojtau bicha bem yee nokrianeeꞌuta am majtabaeka,
jita taꞌabwikut nokaka inikaꞌa ameu teuwaak.
\v 2 Inen ameu jiiak:
\p ―Senu ili bweꞌu joꞌaraapo, seenu, iniꞌi yee yaꞌuraa bibittuaka
yoꞌo yaꞌatukan. Iniꞌi, kia Liojta ka yoꞌori taꞌaan intok
inim juniꞌi, kaabeta au taꞌaatuan.
\v 3 Jiba junamaꞌa ili bweꞌu joꞌaraapo ket, jamut jokoptui
inim joꞌaakan. Iniꞌi, kia jiba junae yoꞌo yaꞌuttau yeu
yeepsan. Junuen inia bichapo, senuk aꞌ bejeꞌeka anemta
betana jitaꞌpo aapoꞌik lutuꞌuriata aꞌ jipuꞌuneeꞌut, junaet
aꞌ ania iꞌakai.
\v 4 Binwaa taꞌapo junaꞌa yoꞌo yaꞌari ka aꞌ aniabaek.
Taa chukula iniꞌi: “Ineponee kia Liojta ka yoꞌori taꞌaaka
juniꞌi, intok nee kia kaabeta ino taꞌaatuaka juniꞌi,
\v 5 junuentaka juniꞌi, inikaꞌa jamut jokoptuita jiba
aꞌabo neu aꞌ suaꞌ betchiꞌbo, nee iniat aꞌ aniabae, junuen
inikaꞌa ka intoko aꞌabo aꞌ suaka intok nee aꞌ lottaneꞌ
betchiꞌbo”, ti jiiak.
\p
\v 6 Junak intok juꞌu yoꞌowe Jesukrijto inen jiiak:
\p ―Inikaꞌa junuen teuwaak juꞌu ka tuꞌi yee yaꞌuraa bittuame.
\v 7 Juꞌu Lios intok juniꞌi ket jiba tua ame betchiꞌbotune,
jumeꞌ aapoꞌik yeu puꞌarim, tukaariat intok taewait naa
bujtia au bicha emo nokriame. Jaisa am boꞌo bittuanee
jaꞌani.
\v 8 Ineponee inen emou jiia, aapo kia chubala juniꞌi
ka boꞌo bichaka ame betchiꞌbotune. Taa chukula juꞌu
inim yoeme aꞌabo notteko, jiba tua ketun jumeꞌ aꞌ sualeme
inim bwiapo am teune.
\s Juꞌu paiseotat intok juꞌu yaꞌuraatau bicha tomita weyemta nau totojamtat nokaka, taꞌabwik aꞌ teuwaakaꞌu
\p
\v 9 Juꞌu Jesus juchi inikaꞌa jita taꞌabwiku aꞌ tamachiaka,
waatem, jumeꞌ cheꞌa siꞌimeku tuꞌisi emo jiapsaꞌati eaka,
watem intok kia jak waꞌam bichame betchiꞌbo aꞌ teuwaakai.
Aapo intok inen jiiak:
\p
\v 10 ―Woika oꞌowim Liojtau bicha nokbaeka, teꞌopou yajak.
Juꞌu senu paiseeo tukan. Juꞌu senu intok, yaꞌuraatau
bicha tomita weyemta junakaꞌa tekilekan.
\v 11 Juꞌu paiseeo, weyeka, Liojtau bicha nokaka, inen
jiian: “Empo Lios, tua ne enchi baisae, ka jumeꞌ watem
benasi in machiakaꞌ betchiꞌbo. Inimeꞌe jita nunuꞌee,
ka tuꞌisi jiapsaka intok ka tuꞌi jaamuchimmak emo tuꞌuritua.
Intok ne kia inia yaꞌuraapo tekilekamta benasi juniꞌi
ne ka maachi.
\v 12 Inepo semaanapo woisi ka jiꞌibwalataka ne Liojta
yoyoꞌore. Intok inepo, siꞌime juꞌu in kobaꞌu betana, jum
woj mamnisi naꞌikiaripo, wepuꞌulaik ne ama eu bicha aꞌ
nanaꞌikia.”
\v 13 Taa juꞌu senu intok, yaꞌuraapo tekilekame, iniꞌi
amau mekka taawak. Iniꞌi intok kia teekau bicha juniꞌi
ka jikau bitchubaekai, ala taupo au chonaka intok: “Oo
empo, achai Lios, nee jiokole, ka tuꞌi yoemta”, ti au jiiak.
\v 14 Ineponee inen emou jiia, juꞌu yaꞌuraapo tekilekame,
aapo aꞌ joꞌawau notteka, iniꞌi jaibu tua junama waꞌam
Liojtamak au tuꞌutelatakai yepsak. Taa juꞌu paiseeo,
ka junuen ayukai. Bweꞌituk, juꞌu cheꞌa au yoꞌo joame,
iniꞌi chukula cheꞌa ka eiyaawaka bitnaa. Taa juꞌu ka
au cheꞌewareme, junaꞌa chukula cheꞌa eiyaawaka bitnaa.
\s Jesus, jumeꞌ ili uusim amet mamteka, Liojtau bicha am nokria
\p
\v 15 Ketchia jumeꞌ ili uusim juꞌu Jesujtau tojiwan,
junaen aapoꞌik amet mamteneꞌ betchiꞌbo. Taa jumeꞌ Jesujta
majtim inikaꞌa bichakai, jumeꞌ aman au am tojame am nok
bejeꞌe japtek.
\v 16 Taa juꞌu Jesus jumeꞌ aꞌ majtimmeu chaaeka inen
ameu jiiak:
\p ―Akeꞌem am suꞌu toja. Elaꞌpom neu katnee jumeꞌ ili
uusim. Kateꞌem ammeas jajapte. Bweꞌituk juꞌu Liojta
aman cheꞌa yoꞌotaka aꞌ katekaꞌu, jumeꞌ inimeꞌe benasi
emo eetuame betchiꞌbo.
\v 17 Lutuꞌuriapo ne inen emou jiia, juꞌu, ka ili usim
benasi au eetuaka, Liojta cheꞌa yoꞌotaka aꞌ katekaꞌu
betana jukaꞌ nok lutuꞌuriata aꞌ mabetakame, junaꞌa kaibu
aman jiapsine.
\s Senu juꞌubwa yoꞌotuka, tuꞌik yuꞌin jipueka, Jesujtamak etejo
\p
\v 18 Junamaꞌa jumeꞌ yoemratau yoꞌowem betana senu Jesujtau
nattemaek:
\p ―Tuꞌi yoeme, a yee majtame. Jitasa utteꞌa in yaꞌaneeꞌu
inepo junae jukaꞌ jiba yuu jiapsiwamta aꞌ bitne ―ti au
nattemaek.
\p
\v 19 Iniau intok inen jiiak juꞌu Jesus:
\p ―Jaisaaka empo nee tuꞌu yoeme ti jiia. Kaabe intoko
tuꞌi yoeme. Wepulai jiba. Iniꞌi intok aapo juꞌu Lios
junaꞌa ―ti au jiiak―.
\v 20 Empo Liojta betana nesauri jiꞌojteimmet juꞌunea:
“Taꞌabwi jamutta, ka aꞌ jubeka, ka aamak emo tuꞌurine.
Ka yee sussuꞌane. Ka jita eꞌetbwane. Ka aa nokiꞌichiata
yetet nonokne. Em achai intok em ae yoꞌorine” ―ti au
jiiak.
\p
\v 21 Iniꞌi yoeme intok:
\p ―Inikaꞌa siꞌimeta, in ili usitukaꞌpo naateka nee aꞌ
yaꞌari ―ti jiiak.
\p
\v 22 Inikaꞌa juꞌu Jesus jikkajakai:
\p ―Ketuni senu weeme eu beꞌee ―ti au jiiak―. Siꞌimeta jukaꞌ
em jipueꞌuta nenkaka, inikaꞌa, jumeꞌ jiokot jiapsammet
aꞌ naꞌikimtene. Intok junak empo teekau, Liojta mak, jukaꞌ
cheꞌa eiyaawatchik bitne. Chukula intok nemak weene
―ti au jiiak.
\p
\v 23 Taa junaꞌa, inikaꞌa jikkajakai tuꞌisi au sioktuak.
Bweꞌituk aapo unnaa yuꞌin jita atteakan.
\v 24 Junuen siokaka tawakamta aꞌ bichakai, juꞌu Jesus:
\p ―Tua obiachi, jumeꞌ yuꞌin jita atteakame betchiꞌbo, inimeꞌe,
Liojta cheꞌa yoꞌotaka aꞌ katekaꞌu bem jiapsineeꞌu ―ti
jiiak―.
\v 25 Jukaꞌ naikim wokekamta, kameeyoꞌ teamta jiꞌikia
pusimpo yeu aꞌ weeneꞌpo cheꞌa ka obiachine, jukaꞌ yuꞌin
tomekamta jum Liojta cheꞌa yoꞌotaka katekaꞌu aꞌ yebijneꞌpo
bepa ―ti jiiak.
\p
\v 26 Junako jumeꞌ aꞌ jikkajakame:
\p ―Junuentuko, jabesa tua a jinneꞌuitune ―ti au nattemaek.
\p
\v 27 Juꞌu Jesus inen ameu jiiak:
\p ―Inim jumeꞌ jiapsame, juꞌu obiachika, bem ka a joaꞌuta,
juꞌu Lios ala junakaꞌa a jooa ―ti ameu jiiak.
\p
\v 28 Juꞌu Peeo:
\p ―Achai, itepote siꞌimeta jukaꞌ itom atteasukaꞌuta tee
aꞌ toꞌo sakaꞌi emak eaka emak rejtibaekai ―ti au jiiak.
\p
\v 29 Junak aapo inen am yoopnak:
\p ―Tua lutuꞌuriapo nee inen emou jiia, jabeta juniꞌi, aꞌ
joꞌara oo aꞌ yoꞌowawam oo jumeꞌ tua aamak wewerim oo
aꞌ jubiarita oo jumeꞌ aꞌ yoemiawam, Liojta cheꞌa yoꞌotaka
aꞌ katekaꞌu betana jukaꞌ nok lutuꞌuriata aꞌ eiyaꞌ betchiꞌbo,
inimeꞌe juꞌu am toꞌo sikame,
\v 30 iniꞌi ket inim jiapsaka, cheꞌa bepa au tuꞌik mabetnee
intok jum chukula jiapsiwao, jukaꞌ jiba yuu jiapsiwamta
bitne ―ti ameu jiiak.
\s Juꞌu Jesus, juchi bemelasi jaisa aꞌ mukneeꞌu teuwaa
\p
\v 31 Juꞌu Jesus intok jumeꞌ woj mamni ama wooim yeu
aꞌ puꞌarim, bempola, omola nunuka:
\p ―Itepote bweꞌu joꞌara Jerusalen teaꞌu bicha tee boꞌo
joa. Junaman intok siꞌimeta jukaꞌa, jumeꞌ Liojta betana
juꞌuneetuawaka, juꞌu inim yoemta betana nokaka bem jiꞌojtekaꞌuta,
junaman aꞌ chupneꞌpo.
\v 32 Bweꞌituk iniꞌi, junaman jumeꞌ ka inim yoemem mampo
suꞌu tojinaa. Intok jaana jiaawaawaka, ka yoꞌoriwaka
ka tuꞌisi au noknaa. Intok aet chit wattinaa.
\v 33 Iniꞌi koꞌokosi yaꞌanaa intok chukula, junameꞌe
aꞌ meꞌene. Taa baji taewaita weyeo, kokkoarim nasuk jiabijtene
―ti ameu jiiak.
\p
\v 34 Taa bempo inia betana ka aꞌ jajamek. Intok kia
ka juꞌunean jitat ameu aꞌ teuwaaꞌpo. Bweꞌituk iniꞌi
weyeme ame betchiꞌbo aet juꞌuneepo ameu obiachiakan.
\s Senuk ka bichamta, bweꞌu joꞌara Jerikoꞌ teaꞌpo joꞌaakamta au aꞌ ineꞌetetua juꞌu Jesus
\p
\v 35 Jukaꞌ Jesujta, bweꞌu joꞌara Jerikoꞌ teaꞌu jeela
aꞌ yebijsuseeo, senu lipti boꞌo mayoat kateka, watem betana
jita aꞌ mik boꞌo bichan.
\v 36 Iniꞌi, junamaꞌa yoemrata juebenak ama waꞌam katemta
jikkajakai, iniꞌi ka bichame, juꞌu ama weyeꞌut, watemmeu
nattemaek.
\v 37 Iniꞌi intok, jukaꞌ Jesujta, Nasaret teaꞌpo jometa
ama waꞌam aꞌ weyeꞌu tejwaawak.
\v 38 Junak intok iniꞌi:
\p ―Achai Jesus, Labiitukaꞌuta betana yoemratat yeu simria,
empo nee jiokole ―ti au chaaek.
\p
\v 39 Jumeꞌ aman bat kateme, junameꞌe aꞌ yaatineꞌ betchiꞌbo
au nookan. Taa aapo cheꞌa juniꞌi:
\p ―Achai, Labiitukaꞌuta betana yoemratat yeu simria, empo
nee jiokole ―ti chaaek.
\p
\v 40 Junak intok juꞌu Jesus, junama kikteka, au aꞌ toji
nesaek. Au aꞌ tojiwako, juꞌu Jesus inen au nattemaek:
\p
\v 41 ―Jitasa empo nee enchi yaꞌaria iꞌa ―ti au nattemaek.
\p Juꞌu ka bichame intok:
\p ―Achai, juchi ne bitbae ―ti aꞌ yoopnak.
\p
\v 42 Juꞌu Jesus intok:
\p ―Juchi bitne ―ti au jiiak―. Empo junuen em nee sualekaꞌ
betchiꞌbo, tuꞌireakaꞌe ―ti au jiiak.
\p
\v 43 Junama lautipo sep bichak juꞌu lipti. Intok Jesujta
mak yeu siika, Liojta aꞌ bai saeꞌuta teuwaakai. Intok
ket juꞌu yoemra siꞌime inikaꞌa bichakame, ket Liojtau
bicha bem alleaꞌuta aꞌ teuwaan.
\c 19
\s Jesus, Sakeoꞌ teamta joꞌapo aane
\p
\v 1 Junak intok juꞌu Jesus junamaꞌa bweꞌu joꞌaraa Jerikooꞌ
teaꞌu kibakek intok junama bweꞌu joꞌaraapo aman weyen.
\v 2 Junama intok, senu tua yuꞌin jita atteaka, iniꞌi
Sakeoꞌ teaka aman joꞌaakan. Iniꞌi intok, jumeꞌ yaꞌuraatau
bicha tomita weyemta nau totojammeu yoꞌo tukan.
\v 3 Iniꞌi Sakeoꞌ teame, Jesujta ket aꞌ taꞌaabaek. Taa
ka aꞌ bit machiakan bweꞌituk yoemra juebenaka Jesujtamak
kaaten. Iniꞌi Sakeoꞌ teame intok tua komeꞌelaa tukan.
\v 4 Junak aapo bat buiteka intok aapoꞌik junuen aꞌ
bit betchiꞌbo, bweꞌu juya sikoomoroꞌo teamtat jaꞌamuk
junamaꞌa omola Jesujta waꞌam weꞌeaꞌpo.
\v 5 Junamaꞌa juꞌu Jesus waꞌam weyeka, jikau bitchuk
intok:
\p ―Sakeeo, lauti koꞌom chepte. Bweꞌituk iꞌan nee em joꞌaapo
tawaabae ―ti au jiiak.
\p
\v 6 Junak intok juꞌu Sakeeoꞌ teame, lauti koꞌom cheptek.
Intok tua alleaka, Jesujta aꞌ joꞌaau aꞌ mabetak.
\v 7 Inikaꞌa bichakai, siꞌime Jesujtat nok japtek, aapoꞌik
senuk ka tuꞌi yoemta joꞌaapo aꞌ tawabaeka ama aꞌ yepsak,
ti jiakai.
\v 8 Junak juꞌu Sakeeo, kikteka intok juꞌu yoꞌowe Jesukrijtotau:
\p ―Aꞌ bitnee achai. Siꞌimeta jukaꞌ tuꞌik in jipueꞌuta,
nasukꞌaman nee jumeꞌ jiokot jiapsammet nee aꞌ naꞌikimtene.
Intok inepo jabeta bai taꞌaaka, jita aꞌ etbwarialatuko,
junae betana, naikisi cheꞌa bepa nee aꞌ nottane ―ti au
jiiak.
\p
\v 9 Juꞌu Jesus intok inen au jiiak:
\p ―Iꞌan inim joꞌaraapo jiapsammeu yuumak juꞌu am jinneꞌunaaꞌu.
Beja iniꞌi yoeme su ket, juꞌu Apraꞌamtukaꞌutat betana
yoemiammet yeu simria ―ti jiiak―.
\v 10 Bweꞌituk juꞌu inim emo benasi yoeme, inim jumeꞌ
ka tuꞌikut emo taꞌarulame, junameꞌe jaiwaka intok am
jinneꞌubaeka yebijlaa ―ti jiiak.
\s Woj mamni tosai tomim ket ammea tekipanoammet nokaka, taꞌabwik aꞌ teuwaakaꞌu
\p
\v 11 Jukaꞌ yoemrata Jesujta inia aꞌ teuwaaꞌu betana
ketun inimeꞌe aꞌ jikkajao su, aapo jita taꞌabwiku aꞌ
tammachiaka ameu nookan. Bweꞌituk aapo bweꞌu joꞌara
Jerusalen teaꞌu jaibu ka mekka aanen. Bempo intok, aapoꞌik
Liojta inim aniapo cheꞌa yoꞌotaka aꞌ nesauneeꞌuta junamaꞌa
sep aꞌ naate machian.
\v 12 Junak intok inen ameu jiiak:
\p ―Yoeme seenu, tua eiyaawaka yoꞌoriwame betana yoemiataka
jiapsan. Iniꞌi, mekka omot bwiarau bicha siika, junuen
junaman, junama yoemratau, cheꞌa ama yoꞌotaka yeu aꞌ puꞌanaꞌ
betchiꞌbo. Intok chukula juchi nottibaekai.
\v 13 Taa kee simekai, junamaꞌa woj mamnim jumeꞌ aꞌ tekipanoareeommeu
chaaek. Inimeꞌe weꞌepulaimmet, wepul tosai tomi, tua bejeꞌemta
amet naꞌikimtek. Intok inen ameu jiiak: “Inikaꞌa tomita
emeꞌe tekipanoane, in notteꞌu tajtia”, ti ameu jiiak.
\v 14 Taa junae aꞌ bwiaraapo joome, juꞌu yoemra ka aꞌ
waatan. Intok inimeꞌe jum aꞌ sikaꞌu bicha: “Itepo inikaꞌa
oꞌouta te ka itou aꞌ yoꞌotu iꞌa”, ti bem jiuneꞌ betchiꞌbo,
aman am bittuak.
\v 15 Taa iniꞌi, jiba junama cheꞌa yoꞌotaka yeu puꞌatuka,
intok aꞌ bwiaraau bicha nottek. Junaꞌabo iniꞌi nottekai,
jumeꞌ tekilta aꞌ jooriaka, tomita amet aꞌ naꞌikimtekaꞌummeu
chaai tebok. Iniꞌi, junameꞌe, weꞌepulaim, jaikik am kobaꞌiakaꞌut
juꞌuneebaekai.
\v 16 Juꞌu seenu, bat au yepsaka: “Achai, juꞌu em tomi,
woj mamnisi naa buustia au buꞌuurialaa”, ti au jiiak.
\v 17 Juꞌu yoꞌo yaꞌari inen aꞌ yoopnak: “Tua su tuꞌi,
empo tuꞌi yoemtaka a tekilta jojooa. Ka jaikikut juniꞌi,
tuꞌisi yumaꞌisi em yeu sikaꞌ betchiꞌbo, woj mamni bwere
joꞌarammeu ne iꞌan enchi yoꞌo yaꞌane”, ti au jiiak.
\v 18 Juchi senu au yepsaka intok: “Achai, juꞌu em tomi,
mamnisia naa buustia au buꞌuurialaa”, ti au jiiak.
\v 19 Inikaꞌa ket aapo inen yoopnak: “Empo, mamni bwere
joꞌarammeuꞌe yoꞌotune”, ti au jiakai.
\v 20 Junak intok juchi senu au yepsaka, iniꞌi: “Achai,
juꞌu em tomi inim aayuk. Paayumpo nee aꞌ jipueka aꞌ
eꞌerialatukan”, ti jiiak.
\v 21 “Bweꞌituk ne enchi ee majjaen, yeteu empo bettek
jiapsek, kaita em joꞌaripo jita em nunuꞌeeꞌpo, intok ka
em echakaꞌpo em jitchupaꞌpo juꞌuneakai”, ti jiiak.
\v 22 Junak iniꞌi yoꞌo yaꞌari inen au jiiak: “Empo,
ka tuꞌika ka a tekilta jooa. Jiba juꞌu em teuwaaꞌue
su nee ka tuꞌisi enchi tawaane. Empo, yeteu bettek in
jiapsekaꞌpo intok kaita in joꞌaripo jita in nunuꞌeeꞌpo
intok ka in echakaꞌpo in jitchupaꞌpo juꞌuneakai,
\v 23 junako empo jukaꞌ in tomita, jumeꞌ tomita tekipanoammeu
aꞌ reu tebo ean. Intok junuen inepo nottesukai, jukaꞌ
in tomita intok au aꞌ kobakaꞌuta kia naa buusti aꞌ mabet
ean”, ti au jiiak.
\v 24 Iniꞌi intok, jumeꞌ ama anemmeu inen jiiak: “Emeꞌe,
jukaꞌ tomita em aꞌ uꞌaa intok ikaꞌa, jumeꞌ woj mamnim
jipuemta aꞌ makne”, ti ameu jiiak.
\v 25 Bempo inen au jiiak: “Taa su, achai, iniꞌi jaibu
woj mamnim tosai tomim jipue”, ti au jiiak.
\v 26 Juꞌu yoꞌo yaꞌari inen am yoopnak: “Iꞌan ne inen
emou jiia, waꞌa tuꞌik weyemtat cheꞌa juniꞌi jiapsekame,
iniꞌi junuen, Liojta betana cheꞌa juniꞌi aꞌ miktune.
Taa waꞌa inien tuꞌikut ka aet jiapsekame, iniꞌi kia juꞌu
ilikikut aet aꞌ jiapsekaꞌut juniꞌi ae beaj koptituanaa.
\v 27 Jumeꞌ intoko nee bejeꞌeka aneka, inimeꞌe ka nee
ameu yoꞌotu iꞌaꞌum betana intoko, aꞌabo am tojinee intok
inimeꞌe emeꞌe nee bichapo am suꞌane”, ti jiiak.
\s Jesujta, jum bweꞌu joꞌara Jerusalen teaꞌu kibakiꞌisekaꞌpo
\p
\v 28 Chukula inikaꞌa teuwaasukai juꞌu Jesus ketuni
bweꞌu joꞌara Jerusalen teaꞌu bicha boꞌo joobaeka yeu
siika.
\v 29 Junak aapo jumeꞌ ili bwere joꞌaram Betpaakeꞌ teaꞌu
intok Betaaniaꞌ teaꞌu aman jeela yepsakai, jum Oliibo
kawiꞌ teaꞌu jeela, juꞌu Jesus, wooi jumeꞌ aꞌ majtim aman
bittuak.
\v 30 Inen ameu jiakai:
\p ―Aman ili joꞌara, tua ka mekka itou katekamtau emeꞌe
katne. Junaman emeꞌe yeu yajaka, buuta chaꞌakamta aꞌ
teune. Inikaꞌa kee jabe aet yejtemta. Junakaꞌa woitaka,
aꞌabo aꞌ tojine ―ti ameu jiiak―.
\v 31 Senuk intok: “Jaisaaka emeꞌe aꞌ woita”, ti emou
aꞌ jiao, emeꞌe: “Juꞌu itom achai aꞌ sawabae”, ti emeꞌe
au jiune.
\p
\v 32 Inimeꞌe aꞌ majtim aman sajaka intok bempo siꞌimeta
Jesujta ameu aꞌ teuwaakaꞌa benasi ama aꞌ teak.
\v 33 Bempo intok jukaꞌ ili buuta am woitao su, jumeꞌ
aꞌ atteakame:
\p ―Jaisaakai emeꞌe aꞌ woita ―ti ameu nattemaek.
\p
\v 34 Bempo intok:
\p ―Jukaꞌ yoꞌowe Jesukrijtota inikaꞌa aꞌ sawabaeꞌ betchiꞌbo
―ti jiiak.
\p
\v 35 Junuen inimeꞌe, Jesujtau aman aꞌ tojaka intok tajoꞌorim
bempoꞌimmet chaꞌakaꞌum juꞌu buutat toꞌaaka, Jesujta aet
jaꞌamutuak.
\v 36 Aapoꞌik Jesujta intok ket aꞌ weyeꞌut luula, bempo,
bem tajoꞌori amet chaꞌakaꞌum aawas am toꞌo sakan.
\v 37 Aapoꞌik junama Oliibo kawiꞌ teaꞌpo betukun boꞌot
koꞌom aꞌ yebisuseo, siꞌime jumeꞌ aꞌ sualeka ama aamak
kateꞌum, inimeꞌe siꞌimeta jukaꞌ Liojta a jita joaꞌapo
aman, suum watchisi machik bem bitlaaꞌu betchiꞌbo, alleerimmea
chai japtek. Intok Liojtau bicha bem aꞌ bai saeꞌuta
aꞌ teuwaakai.
\v 38 Inimeꞌe inen jiakai:
\p ―Aꞌ alleetuawaka aꞌ yoꞌorinaaꞌu au lutuꞌuriatune, juꞌu
cheꞌa yoꞌo yaꞌari, achai Liojta betana lutuꞌuriaka aꞌabo
weyemtawi. Teekau jiapsammeu yumaꞌisi ka jain eewame
aune. Intok cheꞌa bepa Liojta aꞌ yoꞌorinaaꞌu jiba au
aune ―ti jiakai.
\p
\v 39 Junak intok waate paiseeom, inimeꞌe ama buꞌuurata
nasuk kateꞌum:
\p ―Yee majtame, inimeꞌe emak eaka inim kateme, am nok yaatituane
―ti Jesujtau jiiak.
\p
\v 40 Taa juꞌu Jesus inimeꞌe yoopnak:
\p ―Ineponee emou inen jiia, inimeꞌe junuen yaateko, jumeꞌ
tetam chaaine ―ti jiiak.
\p
\v 41 Junak aapo, bweꞌu joꞌara Jerusalen teaꞌu jeela
yepsakai, junakaꞌa bweꞌu joꞌarata bichakai, juꞌu Jesus
aꞌ jiokoleka ae betchiꞌbo bwaanak.
\v 42 Inen jiakai:
\p ―Kia inia taewait juniꞌi nee enchim juꞌuneetuapea, jita
tua jukaꞌ yanti jiapsiwamta emot aꞌ autuamta. Taa iꞌani
iniꞌi tua ka a juꞌuneiyaatu. Intok emeꞌe ka aꞌ juꞌuneiyaane.
\v 43 Bweꞌituk taewaim ka tuꞌika emo betchiꞌbo yumaꞌane.
Jumeꞌ enchim bejeꞌeka aneme konila mekka jikau enchim
am koratuaka, intok junuen enchim am kontaika, siꞌimekut
betana luula enchim amunaao.
\v 44 Inim siꞌime bwiau tajtia tataptune. Jumeꞌ inim
jiapsame suꞌatune. Intok inim teta wepulaka juniꞌi, jak
karipo ka tataptuka ama biꞌine. Bweꞌituk emeꞌesu inia
taewait, Liojta enchim jinneꞌubaeka emou aꞌ yepsako, enchim
ka aꞌ taꞌaabaekaꞌ betchiꞌbo.
\s Jesus, jukaꞌ teꞌopopo ka jooꞌeewamta, inikaꞌa ama tuꞌute
\p
\v 45 Junak intok juꞌu Jesus junama bweꞌu teꞌopopo yepsak.
Intok junamaꞌa wajiwa siꞌimem jumeꞌ jita nenkaka intok
jumeꞌ jita jinume, paꞌakun yeu beep taitek.
\v 46 Intok inen ameu jiiak:
\p ―Jum Liojta nok lutuꞌuriapo inen jiꞌojtei: “Juꞌu in
teꞌopo, Liojtau bicha emo nokria betchiꞌbo kari tune”,
ti jiꞌojtei. Taa emeꞌe, jumeꞌ jita eꞌetbwame, ama eꞌeuseeꞌu
kau wojoꞌoriata benasi aꞌ yaꞌari ―ti jiiak.
\p
\v 47 Chikti taꞌapo juꞌu Jesus jum teꞌopopo aneka yee
majtan. Taa jumeꞌ jum teꞌopopo tekiakammeu yoꞌowem intok
jumeꞌe, Moiseejtukaꞌuta nesaurim yee majtame intok kia
jumeꞌ junama yoemratau cheꞌa yoꞌowem, inimeꞌe nau eaka,
Jesujta jachin bem aꞌ meꞌe teboneeꞌut aet tekipanoan.
\v 48 Taa kaachin juniꞌi ayuka aꞌ meꞌe machiakan. Bweꞌituk
siꞌime juꞌu yoemra ama aneme, aꞌ teuwaaꞌuta tua aꞌ tuꞌureka
aꞌ jikkajan.
\c 20
\s Jesujta, jabeta betanasa lutuꞌuriaka aꞌ nesaweeꞌu
\p
\v 1 Sejtul, senu taꞌapo jukaꞌ Jesujta jum teꞌopopo aneka
intok jukaꞌ yoemrata majtaka, intok Liojta betana nok
lutuꞌuriata jukaꞌ yee jinneꞌumta ameu aꞌ majtao, jumeꞌ
jum teꞌopopo tekiakammeu yoꞌowem intok jumeꞌ Moiseejtukaꞌuta
nesaurim yee majtame, intok jumeꞌ juriommeu yoꞌowe ama
au yajak.
\v 2 Intok inimeꞌe inen au nattemaek:
\p ―Itom tejwaane, jita yaꞌuraata betana lutuꞌuriaka empo
inikaꞌa jooa. Oo jabesa inikaꞌa em nesauneeꞌut et aꞌ
autuak ―ti jiakai.
\p
\v 3 Junak Jesus inimmeu:
\p ―Ineponee ket junaen senu weemta emou nattemaibae, nee
tejwaane.
\v 4 Jukaꞌ Joantukaꞌuta yee aꞌ batoꞌowaaneꞌ betchiꞌbo,
jabesa aet aꞌ sawek, juꞌu Lios oo jumeꞌ inim yoemem jaꞌani,
nee tejwaane ―ti ameu jiiak.
\p
\v 5 Taa inimeꞌe bempo naas emo tetemai japtek inen
jiakai:
\p ―Jaisa te jiune. Itepo: “Junakaꞌa, Liojta aꞌabo aꞌ
bittuak”, ti itom jiao, junak aapo: “Jaisaakai emeꞌe
ka aꞌ sualek”, ti itou nattemaine.
\v 6 Taa intok: “Inim jumeꞌ yoemem betana”, ti itom
jiao, juꞌu yoemra siꞌime itom mamaasukai itom suꞌane.
Bweꞌituk inimeꞌe, jukaꞌ Joantukaꞌuta, Liojta betana juꞌuneetuawaka
aꞌ noktuawakaꞌuta tua junuen aꞌ suale ―ti jiian.
\p
\v 7 Bempo intok ka emo juꞌuneaꞌa ti jiaka aꞌ yoopnak.
\v 8 Junak intok juꞌu Jesus:
\p ―Junuentuko, inepo juniꞌi ket nee ka enchim tejwaanee
jabeta betana utteꞌaka inikaꞌa in aꞌ joaꞌapo ―ti ameu
jiiak.
\s Jumeꞌ tekipanoareeom ka tuꞌu jijiapsekammet nokaka, taꞌabwik aꞌ teuwaakaꞌu
\p
\v 9 Chukula juꞌu Jesus juꞌu yoemratau nok taitek intok
jita taꞌabwiku aꞌ tamachiaka ameu nookan:
\p ―Seenu, aꞌ wajpo, paꞌasi ouwom juebenam jaꞌabwak. Chukula
intok wate tekipanoareommeu aꞌ reu tebok. Intok iniꞌi,
junamaꞌa omot bicha sikaa, aman binwatuk.
\v 10 Junameꞌe paꞌasim chuktawao taewaita yumako, iniꞌi,
tekilta aꞌ jooriamta, junameꞌe tekipanoareommeu aꞌ bittuak,
junamaꞌa echipo, aapoꞌiku bicha aꞌ lutuꞌuriatukaꞌpo aman
aꞌ aꞌauneꞌ betchiꞌbo. Taa junameꞌe, koꞌokosi aꞌ yaak
intok kaita aꞌ makaka aꞌ simtuak.
\v 11 Junak intok juꞌu, junakaꞌa wajta atteakame, tekilta
aꞌ jooriamta juchi senuk aman bittuak. Taa inikaꞌa ketchia,
bempo ka aꞌ yoꞌoreka au nokaka, koꞌokosi aꞌ yaaka intok
kaita aꞌ makaka aꞌ simtuak.
\v 12 Juꞌu wajta atteakame iniat chaꞌaka, juchi senuk
aman bittuak. Taa inimeꞌe tekipanoareeom ket inikaꞌa
juniꞌi, koꞌokosi aꞌ yaak intok paꞌakun yeu aꞌ tojak.
\p
\v 13 ’Siꞌimemmet cheꞌa chukula junaꞌa wajta atteakame:
“Jaisa tua nee aune”, ti au eetuak. “Jiba nee jukaꞌ
in yoemiata, tua in nakeꞌuta nee aman bittuane. Inikaꞌa
bichaꞌateko jumak juniꞌi inimeꞌe aꞌ yoꞌorine”, ti jiakai.
\v 14 Taa jumeꞌ tekipanoareeom inikaꞌa ameu yepsamta
bichakai, inen emo tejwaak: “Iniꞌi junaꞌa juꞌu chukula
inikaꞌa atteaneeme. Ate aꞌ meꞌene, junuen jukaꞌ bem at
teamak itepo tawa betchiꞌbo”, ti jiakai.
\v 15 Junak intok inimeꞌe aꞌ bwiseka, junamaꞌa wajpo
yeu aꞌ nuk sajaka aꞌ meꞌaak.
\p Juꞌu Jesus intok junak inen jiiak:
\p ―Junaꞌa wajta atteakame, jaisa tua inimeꞌemak aune.
\v 16 Junaman sika intok iniꞌi, junameꞌe tekipanoareeom
suꞌane. Jukaꞌ bwiata intok tattaꞌabwim aꞌ makne ―ti jiiak.
\p Jumeꞌ aman aneme inikaꞌa jikkajaka:
\p ―Lios ka bat junen jiune ―ti jiiak.
\p
\v 17 Taa juꞌu Jesus inimeꞌe bitchukai inen jiiak:
\p ―Junak su, jum Liojta nok lutuꞌuriapo juꞌu jiꞌojtei
inen jiame, jitasa teuwaabae:
\q Waꞌa teta, jumeꞌ kakaateme yeu tawaakaꞌu,
\q Chukula iniꞌi teta, cheꞌa bat naataka ama nawataka yeu
siika, ti jiame.
\m
\v 18 Jabetaka juniꞌi juꞌu inia tetat wechekame, iniꞌi
siꞌimekut kot kottisune. Taa iniꞌi teta intok senukut
koꞌom wecheka, junakaꞌa kia aꞌ tutujne ―ti jiiak.
\s Juꞌu Romapo cheꞌa yoꞌo yaꞌaritau bicha, juꞌu tomi naꞌikiawame
\p
\v 19 Jumeꞌ teꞌopopo tekiakammeu yoꞌowe intok jumeꞌ
Moiseejtukaꞌuta nesaurim yee majtame, inimeꞌe jiba junama
sep Jesujta bwijbaekaꞌeak. Bweꞌituk inimeꞌe aet mammaten,
inikaꞌa jita taꞌabwiku aꞌ tamachiaka aꞌ nokakaꞌuta, jiba
ame betchiꞌbo su aꞌ teuwaakaꞌpo. Taa bempo jukaꞌ yoemrata
majjaen.
\v 20 Junako inimeꞌe, bempo jumeꞌ aet mammateneeme, watem
yoꞌoriwame benasi emo yaꞌarikai aman bittuak. Inimeꞌe,
jita juniꞌi aꞌ teuwaatuaka, junuen junaet juꞌu kobanaotau
a bem yeu aꞌ tojineꞌ betchiꞌbo.
\v 21 Jiba inia betchiꞌbo inimeꞌe inen au nattemaek:
\p ―Yee majtame, juꞌuneate jukaꞌ em teuwaaꞌuta intok jukaꞌ
em yee majtaꞌuta, tua aꞌ lutuꞌuriatukaꞌpo. Intok ka empo
inim jumeꞌ watem emo am ujuꞌuꞌuta amet cheꞌa taꞌaaka
am bicha. Ala empo, Liojta betana nok lutuꞌuriata ka
taꞌabwisia, tua aꞌ lutuꞌuriatukaꞌpo aman empo yee aꞌ
majta.
\v 22 Itom tejwaane, jaisa tuꞌinee jaꞌani, juꞌu jum Romapo
siꞌimem bepa yoꞌo yaꞌaritau bicha tomita weyemta aꞌ
bejeꞌetuaꞌpo, oo ka tuꞌi jaꞌani ―ti au nattemaek.
\p
\v 23 Taa juꞌu Jesus inimmet juꞌuneꞌeak, ka tuꞌik au
bicha bem eaꞌpo intok inen ameu jiiak:
\p ―Jaisaaka emeꞌe inile benakue nee jiꞌoptuabae ―ti ameu
jiiak―.
\v 24 Emeꞌe jukaꞌ tosai tomita, senuk nee bittuane. Jabesa
inikaꞌa pujbak intok jumeꞌ team iniat jiꞌojteim ―ti jiiak.
\p Bempo intok:
\p ―Juꞌu siꞌimem bepa cheꞌa yoꞌo yaꞌari, Sesar teamta betana
―ti au jiiak.
\p
\v 25 Junak intok aapo:
\p ―Junuen san emeꞌe, juꞌu inim siꞌimem bepa cheꞌa yoꞌo
yaꞌariu bicha weyemta, au bicha aꞌ naꞌikiane. Intok Liojtau
bicha weyemta ket emeꞌe, Liojtau bicha aꞌ naꞌikiane ―ti
ameu jiiak.
\p
\v 26 Intok inimeꞌe junuen, juꞌu yoemrata bichapo, kaitat
aꞌ jiꞌoptuak. Alla inimeꞌe juꞌu aapoꞌik am yoopnakaꞌu
betana, tua suum eaka ka montek.
\s Kokkolam jaisa tua lutuꞌuriapo am jiabijteneeꞌu betana au nattemaiwa
\p
\v 27 Iniat chukula, waate jumeꞌ sauseeompo taꞌeewame
betana, Jesujtau aman noitek. Inimeꞌe, jumeꞌ kokkokame
ka am jijiabijteꞌeti jiia. Junuen san inimeꞌe Jesujtau
inen jiiak:
\p
\v 28 ―Yee majtame, juꞌu Moiseejtukaꞌu, jiꞌojteita itom
aꞌ yaꞌariak, yoemta senuk, jubeka intok ka yoemiaka aꞌ
mukuko, juꞌu junae sailawa, jukaꞌ jokoptulata aꞌ jupneꞌeti
jiakai, intok junaemak yoemianee juꞌu aꞌ saai mukukamta
betchiꞌbo ―ti jiakai―.
\v 29 Ket junuen san, woo busanika nau wewerika jiapsan.
Juꞌu cheꞌa bat weyeme juubek. Taa ka yoemiaka muukuk.
\v 30 Juꞌu iniat chaꞌaka weyeme intok, jukaꞌ jokoptuita
juubek. Intok iniꞌi ket ka yoemiaka muukuk.
\v 31 Junak intok, iniamak bajika, juchi juꞌu senu aꞌ
juubek. Intok jumeꞌ waate juniꞌi, ket jiba junaen aayuka,
woo busanim yumaꞌu tajtia. Intok siꞌime ka yoemiaka
kokkok.
\v 32 Intok inimeꞌe siꞌimemmet chukula, juꞌu jamut juniꞌi
ket muukuk.
\v 33 Junak su, jumeꞌ kokkoarim am jiabijteneeo, inime
betana jabesa aꞌ jubeka tawane. Junuen jumeꞌ woo busanika
aꞌ jubekantakai ―ti au jiiak.
\p
\v 34 Junak juꞌu Jesus inen am yoopnak:
\p ―Iꞌan jumeꞌ inim bwiapo jiapsame, jumeꞌ oꞌowim intok
jumeꞌ jaamuchim emo jujube.
\v 35 Taa wameꞌe kokkoarim nasuk jijiabijtineeka intok
aman chukula jiapsinaaꞌu lutuꞌuriaka aman yajineeme,
junaman inimeꞌe ka jujupne. Intok kia jumeꞌ marakame,
inimeꞌe, bem maram juniꞌi, ka am kukunatuane.
\v 36 Bweꞌituk inime su ka intok kokkone. Bweꞌituk inimeꞌe,
teekau jumeꞌ Liojta ankelesim bebena intok inimeꞌe kokkoarim
nasuk bem jiabijtekaꞌ betchiꞌbo, Lios am yoemiak.
\v 37 Kia aapo juꞌu Moiseejtukaꞌu juniꞌi, jum Liojta
nok lutuꞌuriapo, aman jum juꞌu juya beeteꞌutat aꞌ nokaꞌapo,
iniꞌi, jumeꞌ kokkolam am jijiabijteꞌut a itom aet juꞌuneetua.
Junama san jukaꞌ Liojta, jukaꞌ Apraꞌam teamta, wakaꞌa
Isaak teamta intok jukaꞌ Jakoop teamta bempoꞌim aꞌ Lios
yoꞌowakaꞌu ama aꞌ teuwaakai.
\v 38 Taa juꞌu Lios, ka jumeꞌ jiba betchiꞌbo kokkolammeu
Lios. Ala, jumeꞌ jiba yuu jiapsame betchiꞌbo. Bweꞌituk
aapoꞌik betchiꞌbo siꞌime jiapsa.
\p
\v 39 Junak intok jumeꞌ Moiseej tukaꞌuta nesaurim yee
majtame betana waate:
\p ―Tuaꞌe ammaꞌali jiia, yee majtame ―ti au jiiak.
\p
\v 40 Intok junamaꞌa bempo ka intok au ruktek, naa buusti
au nattemaibaekai.
\s Jabeta yoemiam betanasa tua yeu simria juꞌu Krijto
\p
\v 41 Juꞌu Jesus inen ameu jiiak:
\p ―Junak su, jaisaaka juꞌu Krijtoꞌ teame, juꞌu Labiitukaꞌuta
yoemiammet yeu simria, ti jiuwaa.
\v 42 Bweꞌituk jiba aapo juꞌu Labiitukaꞌu, jum Salmom
jiꞌojteimpo inen aꞌ teuwaak:
\q Juꞌu in yoꞌowa Lios, juꞌu in yoꞌowabeu inen jiiak:
\q “In bata tana neu yejtene,
\q
\v 43 Jumeꞌ enchi bejeꞌeka kateme, in am kobaꞌasuꞌu tajtia”,
ti aꞌ teuwaak.
\m
\v 44 Juꞌu Krijto, kaachin Labiitukaꞌuta betana yeu simriatune,
junuen jiba aapo juꞌu Labiiꞌ teame aꞌ yoꞌowa rokakai.
\s Jesus, jumeꞌ Moiseejtukaꞌuta nesaurim yee majtame, ka ammaꞌali bem aneꞌut nooka
\p
\v 45 Siꞌime juꞌu yoemra ama aneme aꞌ jikkajan, jukaꞌ
Jesujta aꞌ majtimmeu inen aꞌ jiako:
\p
\v 46 ―Jumeꞌ Moiseej tukaꞌuta nesaurim yee majtame betana,
emeꞌe emo suuane. Bweꞌituk inimeꞌe tettebem bem supeneeꞌuta
tuꞌure. Intok jum bwere joꞌarampo jita nenkiwaꞌpo cheꞌa
anwaꞌpo, yoꞌorisi emo tetebotua iꞌa. Intok jum bem teꞌopompo,
cheꞌa bichau wajiwa, yoꞌoraata jojoyeꞌpo bem jooneeꞌuta
juniꞌi tuꞌure. Intok ket inimeꞌe, pajkompo bichau, cheꞌa
bat bem jojooneeꞌuta waata.
\v 47 Intok inimeꞌe ket, jumeꞌ jaamut jokoptuim, jumeꞌ
bem karim bem attea, emo am attea mamaka. Chukula intok
inia betana bem aet jiawiteneeꞌuta jaiwakai, Liojta yoꞌori
taꞌaa ti jiunaꞌ betchiꞌbo, binwaa jaꞌabweka, Liojtau bicha
emo nonoktua. Inimeꞌe junameꞌe jumeꞌe, chukula cheꞌa
bepaa jiokot emo bittuanaame.
\c 21
\s Jokoptuita kaita jipueka, inikaꞌa tomita wooi jusai tomim Liojtau bicha aꞌ naꞌikiakaꞌum
\p
\v 1 Jum Liojta teꞌopopo juꞌu Jesus, wameꞌe tua yuꞌin
totomeka, tomita Liojtau bicha weyemta, jum aꞌ jojoawaaꞌpo
ama tojame bichak.
\v 2 Junamaꞌa ket, tua kaitae au ania machika, senuk jamut
jokoptuita, wooi ili kopre tomim ama joakamta bichak.
\v 3 Aapo intok inen jiiak:
\p ―Tua nee lutuꞌuriapo inen emou jiia, junuen inikaꞌa,
tua kaitae au ania machika jamut jokoptuita, cheꞌa siꞌimem
bepa yuꞌin ama aꞌ joꞌalatukaꞌu ―ti jiiak―.
\v 4 Bweꞌituk siꞌime jumeꞌ waate, jukaꞌ naa buusti yuꞌin
bem jipueꞌuta aꞌabo totoja. Taa iniꞌi jamut, aapo jiokot
aꞌ jiapsaꞌ nasuk juniꞌi, siꞌimeta aꞌ jipueꞌuta, kia jukaꞌ
ae aꞌ jiꞌibwaꞌeaꞌuta juniꞌi ama joak ―ti jiiak.
\s Jesus, jukaꞌ bweꞌu teꞌopota chibela tataptuneꞌeti jiia
\p
\v 5 Waate junae bweꞌu teꞌopot bem bichaꞌut nau etejon.
Intok junamaꞌa tua ujyooika tetammet intok siꞌimeta
junamaꞌa, Liojtau bicha naꞌikiaritaka aman tojirita betana.
Junak intok juꞌu Jesus inen jiiak:
\p
\v 6 ―Taewai yumaꞌane, siꞌimeta inikaꞌa iꞌan enchim bichaꞌuta,
chibela tataptuka, tetata inim wepuꞌulaik juniꞌi ka jikat
tawane ―ti jiiak.
\s Aniata inim kee subimneeo, juꞌu machilaa yeu weeneeme
\p
\v 7 Junak intok au nattemaiwak:
\p ―Yee majtame, iniꞌi jakwoosa yeu weeneekai. Jitaa machilaasa
aunee inikaꞌa weyemta jaibu chupneeo ―ti jiakai.
\p
\v 8 Juꞌu Jesus inen jiiak:
\p ―Tua tuꞌisi emeꞌe emo suuane. Intok kaabeta emeꞌe enchim
bai taꞌaatuane. Bweꞌituk juebenaka nee betana emo kateꞌeti
jiaka yajine. Inimeꞌe: “Ineponee junaꞌa juꞌu Krijto”,
ti jiune. Intok ket: “Inimeꞌe taewaim junameꞌe, aꞌ nottineeo”,
ti jiune. Taa emeꞌe ka amemak eene.
\v 9 Intok junak emeꞌe aman jakun nassuawa ti jiuwao,
intok yaꞌuraata emo bejeꞌeka nassuamta jikkajakai, emeꞌe
ka majjaune. Bweꞌituk utteꞌa inikaꞌa bat weeneeꞌu. Taa
iniamak kee luꞌutinee juꞌu ania ―ti jiiak.
\p
\v 10 Junak intok ket inen jiiak:
\p ―Juꞌu senu yoemra, jukaꞌ ket senuk yoemrata bejeꞌeka
nassuane. Senu bwiaraapo yoemra ket, jukaꞌ senuk bwiaraapo
yoemrata bejeꞌeka nassuane.
\v 11 Jak chukti bwia au yoaka, koꞌom kibakne. Tebaatune.
Intok koꞌokoa oꞌomot su weene. Intok teekapo tua suum
watchisi machika aune. Intok jita teuwaaka, machilaa
yuꞌin weenee ti jiiak.
\p
\v 12 ’Taa siꞌimeta inikaꞌa kee yeu weyeo, emeꞌe bwijnaa
intok emou suuanaa. Juriom nau emo totojaꞌpo emeꞌe yeu
tottojiwaka, yaꞌuraa bittuanaa. Intok emeꞌe eꞌetanaa.
Intok jumeꞌ cheꞌa yoꞌo yaꞌarim bichapo intok jumeꞌ kobanaaom
bichapo, enchim nemak eaꞌ betchiꞌbo emeꞌe yeu totojinaa.
\v 13 Junak, inien emou weyeka nee betana jukaꞌ lutuꞌuriata
emeꞌe aꞌ teuwaane.
\v 14 Junuen san emeꞌe aꞌ juꞌuneiyaane, junuen chukula
junama enchim emo nokriaka enchim teuwaaneeꞌuta, ka bat
naataka aet enchim juꞌuneeneeꞌu betana.
\v 15 Bweꞌituk ineponee jukaꞌ enchim teuwaaneeꞌuta intok
suawata nee emot aꞌ autuane. Inikaꞌa, jumeꞌ enchim bejeꞌeka
aneme, kaabe au yumaꞌane, intok kia kaabe aꞌ bejeꞌeka
noknee juniꞌi.
\v 16 Taa emeꞌe, kia jumeꞌ enchim yoꞌowawam betana intok
jumeꞌ tua emo mak werim betana intok kia jumeꞌ enchim
nakeka enchim taꞌaaꞌum betana emeꞌe yeu bwijtune. Emo
betana intok waate suꞌatune.
\v 17 Intok enchim nemak eaꞌ betchiꞌbo, siꞌimem betana
emeꞌe omtanaa.
\v 18 Taa enchim kobat, kia wepul chooni juniꞌi, ka taꞌaruitune.
\v 19 Intok inien aꞌ machiak juniꞌi, emeꞌe enchim sualeꞌut
ka taꞌabwisi eaka jiapsaꞌateko, emeꞌe, jiba yuu jiapsiwamta
bitne.
\p
\v 20 ’Jum bweꞌu joꞌara Jerusalen teaꞌpo emeꞌe, sontaaom
ka iliikim nau aꞌ kontalame emeꞌe am bichaꞌateko, junak
junuen emeꞌe juꞌuneene, inikaꞌa lauti aꞌ tataptuneꞌpo.
\v 21 Junako, jumeꞌ bwiaraa Jureaꞌ teaꞌpo aneme, inimeꞌe
kawiu bicha katne. Ket jumeꞌ intok, jum bweꞌu joꞌara
Jerusalen teaꞌpo aneme junama yeu katne. Intok jumeꞌ
wajpo aneme, inimeꞌe ka jum bweꞌu joꞌarau nottibaekaꞌeene.
\v 22 Bweꞌituk junameꞌe taewaimmet juꞌu Lios, tua amet
jiokot yee bittuane. Junak siꞌimeta jukaꞌa, jum Liojta
nok lutuꞌuriapo jiꞌojteita aꞌ chupneeo.
\v 23 Intok tua jiokot ameu machine, wameꞌe jaamuchimmeu
junameꞌe taewaimmet jumeꞌ abe usibaemmewi oo illitchika
cheꞌeeme asoakammewi. Bweꞌituk junakriapo inim bwiapo
tua weenee juꞌu unnaa jiokot emo bitwame. Intok inia
yoemrata betchiꞌbo, tua ka jiokoliwaka amet jiokot emo
bitwametune.
\v 24 Waate jum nassuawaꞌu suꞌanaa. Wate intok bwijrimtaka,
siꞌime aniat tattaꞌabwi yoemratau naas nuk sakaꞌanaa.
Intok jumeꞌ ka inim joomem, jum bweꞌu joꞌara Jerusalen
teaꞌpo, inimeꞌe jumeꞌ wasuktiam junuen bem ama an iꞌawaꞌum
simsuꞌu tajtia ama nesaweka aꞌ nayyotene.
\s Jukaꞌ inim yoemta, jaisa weyeka teeka betana aꞌ yebijneeꞌu
\p
\v 25 ’Junak intok taꞌatchi, intok juꞌu mechachi, intok
jumeꞌ chokimmetchi juniꞌi, machilaa aune. Intok jumeꞌ
inim bwiapo joꞌaakame, aꞌ jita tukaꞌpo ka a juꞌuneene.
Intok inimeꞌe, tua jantiachika jum bawepo jumeꞌ baꞌa
biaktiam jiame jikkajaka, majjaune.
\v 26 Inim siꞌime aniat, jukaꞌ yeu weenemta juꞌuneiyaaka,
juꞌu yoemra tua majjaeka kia wattine. Bweꞌituk kia jumeꞌ
teekapo ka bittaka jumeꞌ utteꞌaka nesaweme juniꞌi, emo
yoone.
\v 27 Intok junako inimeꞌe, jukaꞌ inim yoemta teeka betana,
namupo, nesaweka intok tua yoꞌorisi machika aꞌabo weyemta
aꞌ bitne.
\v 28 Inikaꞌa weyemta yeu machi taiteko, emeꞌe ka koꞌom
eene. Intok aꞌ boꞌo bichaka, jikau bitchune. Bweꞌituk
tua lauti emeꞌe inim jinneꞌuitune.
\p
\v 29 Ketchia inikaꞌa jita taꞌabwiku aꞌ tamachiaka ameu
nookak:
\p ―Emeꞌe, jukaꞌ chunaꞌouwota mammatene, oo kia jita juyataka
juniꞌi,
\v 30 emeꞌe, iniꞌi jumeꞌ sawam jaibu am basiweo, am bichakai,
jiba emeꞌe su junuen juꞌuneenee jukaꞌ tasariata aꞌ yumaꞌaseo.
\v 31 Jiba junaen su ketchia, siꞌimeta inikaꞌa emeꞌe
aꞌ bichaꞌateko, emeꞌe jaibu su juꞌuneene, Liojta aꞌabo
bwiau yoꞌotaka aꞌ nesauneeꞌu abe aꞌ yumaꞌapo.
\p
\v 32 ’Lutuꞌuriapo ne inen emou jiia, siꞌime iniꞌi yeu
weene, iꞌan inim jukaꞌ yoemrata kee aꞌ kokkou su.
\v 33 Juꞌu teeka intok iniꞌi juꞌu bwia, inimeꞌe luꞌutine.
Taa juꞌu in teuwaari, iniꞌi, ka luꞌuteka, jiba yuu tawane.
\p
\v 34 ’Tuꞌisi emeꞌe emo suuane, ka emeꞌe inim jukaꞌ ka
tuꞌik boꞌo jooriawamtat, nanaakowamtat intok inim aniapo
weyemtat jiapsiwamta betchiꞌbo, junaet, Liojta enchim
yoꞌoreka jiapsaꞌuta aꞌ koptabaane. Junuen jukaꞌ taewaita
aꞌabo in aet nottineeꞌuta, ka enchim aꞌ etbwa nuꞌuneꞌ
betchiꞌbo,
\v 35 jiteꞌi yechaꞌita aꞌ wechekaꞌa benasia. Bweꞌituk
junaꞌa taewai, siꞌime yoemra inim siꞌimekut jiapsammeu
junuen yumaꞌane.
\v 36 Ka emeꞌe emo koptaika jiapsibaane. Intok emeꞌe,
Liojtau bicha enchim emo nokrianeeꞌuta ka koptane, junuen
siꞌimeta inikaꞌa yeu weenemta betana a enchim ama yoꞌeeneꞌ
betchiꞌbo. Intok juꞌu inim yoemta bichapo tuꞌisi enchim
mabetrimtuneꞌ betchiꞌbo.
\p
\v 37 Juꞌu Jesus, taewapo jum teꞌopopo yee maj majtan.
Tukaapo intok, kawi oliiboꞌ teaꞌpo tawabaeka, am bicha
sisimen.
\v 38 Junama intok juꞌu yoemra siꞌime, chikti taꞌapo,
tua ketwoo su, teꞌopou yeu yaajan, junuen aꞌ jikkajibaekai.
\c 22
\s Jesujta bwij betchiꞌbo, aet nau etejowaka aꞌ tuꞌutewame
\p
\v 1 Jaibu yumaꞌasekan juꞌu pajko taewai, jumeꞌ paanim
ka reberuakame bwaꞌanaao, juꞌu, bwaram aet jissuꞌawame
pajkopo taꞌeewame.
\v 2 Jumeꞌ teꞌopopo tekiakammeu yoꞌowe intok jumeꞌ Moiseejtukaꞌuta
nesaurim yee majtame, inimeꞌe, jukaꞌ Jesujta, jachin ayuka
bem aꞌ meꞌeneeꞌuta jaiwan. Bweꞌituk bempo jukaꞌ yoemrata
majjaen.
\p
\v 3 Junak intok juꞌu bebejeꞌeri, juꞌu Juraj teamtat
kibakek. Iniꞌi ket juꞌu Ijkariootimmea taꞌeewame. Ket
jumeꞌ woj mamni ama wooim mak naꞌikiatukaꞌu.
\v 4 Iniꞌi intok, jumeꞌ teꞌopopo tekiakammeu yoꞌowemmeu
intok jumeꞌ ama nesawemmeu siika, intok inime mak etejok,
jachin ayuka aapoꞌik jukaꞌ Jesujta ameu aꞌ suꞌu tojineeꞌu
betana.
\v 5 Inimeꞌe intok tua alleak. Intok nau eaka, tomita
aꞌ mak rokak.
\v 6 Juꞌu Juuraj teame junuen amemak aꞌ tuꞌureka, intok
junama naateka aꞌ bwiseka ameu aꞌ suꞌu toji betchiꞌbo,
jakwoo cheꞌa kaabeta aamak aneꞌuta boꞌo bichan.
\s Kupteo Jesukrijtota aꞌ majtimmak aꞌ jiꞌibwakaꞌpo
\p
\v 7 Junak yuumak juꞌu taewai, paanim ka reberuaka aet
bwabwaꞌawaao, inim junak, bwalata wasuktemta junaet aꞌ
memeꞌewaao.
\v 8 Jesus intok, jukaꞌ Peota intok jukaꞌ Joanta sawek:
\p ―Emeꞌe aman sajaka, kupteo, pajkot itom bwaꞌaneeꞌuta,
itoas aꞌ yaaka ama aꞌ jipuꞌune ―ti ameu jiakai.
\p
\v 9 Bempo intok:
\p ―Jakunsa empo junakaꞌa itom aꞌ yaa iꞌa ―ti au nattemaek.
\p
\v 10 Jesus inen am yoopnak:
\p ―Junaman bweꞌu joꞌarau emeꞌe yajako, seenuk, bweꞌu babu
sotoꞌipo baꞌam weiyaamta emeꞌe bitne. Inikaꞌa emeꞌe,
joꞌarau aꞌ yepsaꞌu tajtia emeꞌe aamak aman yajine.
\v 11 Intok emeꞌe, junama joꞌarapo yoꞌotau: “Juꞌu yee
majtame: Jaksa inim karipo inepo jumeꞌ in majtimmak,
pajkot kupteo inepo jiꞌibwane, ti jiia”, ti au jiune.
\v 12 Junak intok aapo, junamaꞌa karipo, juchi senu bweꞌu
kari, bepa katekamta enchim tejwaane. Inikaꞌa jaibu tuꞌuteita.
Junamaꞌa emeꞌe aꞌ yaꞌanee jukaꞌ itom bwaꞌaneeꞌuta ―ti
ameu jiiak.
\p
\v 13 Bempo intok aman sajaka intok siꞌimeta jukaꞌ Jesujta
tua junuen ameu aꞌ teuwaari benasi ama aꞌ bichak. Intok
junamaꞌa, inimeꞌe pajkot tukaapo bwaꞌanaamta ama aꞌ yaak.
\p
\v 14 Junamaꞌa junak ka machiao yumakai, juꞌu Jesus intok
jumeꞌ aapoꞌik yeu puꞌarim, mesau ruktek.
\v 15 Junak intok juꞌu Jesus inimmeu:
\p ―Tua ne lutula weeꞌpo inikaꞌa pajkot tukaapo bwaꞌawamta
emomak ne aꞌ yaꞌapean, ketun kee inepo meꞌetukai ―ti ameu
jiiak―.
\v 16 Bweꞌituk inepo inen aꞌ lutuꞌuria ti jiia, ka intok
inikaꞌa pajkopo ka machiao bwaꞌawamta emomak juchi in
aꞌ bwaꞌaneeꞌu. Chukula teekau junak achai Liojta cheꞌa
yoꞌotaka aꞌ katekaꞌu, iꞌan inikaꞌa aꞌ teuwaaꞌuta in aꞌ
yumaꞌu tajtia ―ti jiiak.
\p
\v 17 Junak intok, paꞌasi baꞌawata ama aukaꞌuta nuꞌuka,
Liojta bai saeka intok:
\p ―Inikaꞌa em nuꞌuka, siꞌime nau aꞌ jiꞌine ―ti ameu jiiak―.
\v 18 Bweꞌituk inikaꞌa paꞌasi baꞌawata, ka intok nee
aꞌ jiꞌine, chukula junak, achai Liojta yoꞌotaka aꞌ nesauneeo
itom aꞌ bichaꞌu tajtia ―ti jiiak.
\p
\v 19 Chukula ket jumeꞌ paanim nuꞌuka, Liojta bai saeka
junak intok junameꞌe am rebektaka, bempoꞌimmeu am bwisek
inen jiakai:
\p ―Iniꞌi in taka oꞌoben, emou tuꞌineeka, jiokot yaꞌatuka
meꞌetuneeme. Inikaꞌa emeꞌe, neu waati betchiꞌbo aꞌ joone
―ti ameu jiiak.
\p
\v 20 Ket chukula jiꞌibwasukai, jukaꞌ paꞌasi baꞌawata
aukaꞌuta junuen ameu bwisek intok inen jiiak:
\p ―Iniꞌi paꞌasi baꞌawa junaꞌa, juꞌu emou tuꞌineeka, bemelasi
weyeka, Liojtamak emo tuꞌutewamta, ojbo in woꞌotakaꞌue
aꞌ chupiatukaꞌuta aꞌ teuwaame ―ti ameu jiiak―.
\p
\v 21 ’Taa ne juꞌunea, jukaꞌ nee yeu bwijneemta, inim
itom jiꞌibwaꞌpo, nemak aꞌ aneꞌepo.
\v 22 Bweꞌituk juꞌu inim yoeme, Liojta nok lutuꞌuriapo
aapoꞌik betana aꞌ jiꞌojteitukaꞌpo aman junaen au chupe.
Taa tua jiokot au machine, juꞌu, junuen yeu aꞌ bwijneemtawi
―ti jiiak.
\p
\v 23 Junak intok bempo naas nau nattemai japtek, jabeta
tua junen yeu aꞌ bwijneꞌpo betana.
\s Jabetasa ama cheꞌa eiyaanaaꞌu betana, naas nau nattemaiwakaꞌpo
\p
\v 24 Chukula inimeꞌe, bempoꞌim nasuk, jabeta ama cheꞌa
ameu aꞌ yoꞌotunemta au aꞌ lutuꞌuriatuneeꞌu betana aet
nau etejok.
\v 25 Taa juꞌu Jesus inen ameu jiiak:
\p ―Jumeꞌ inim bwere yoemratau cheꞌa yoꞌo yaꞌarim, junakaꞌa
yoemrata am tekokaꞌa benasia a am kuakta. Intok ketchia
inime nasuk jumeꞌ cheꞌa yoꞌowe, inimeꞌe, tuꞌik siꞌimem
jooriame ti taꞌeewa.
\v 26 Taa emo nasuk ka junuen weene. Ala emo nasuk juꞌu
cheꞌa eiyaawame, iniꞌi, siꞌimem bepa cheꞌa chukula aꞌ
weyeꞌe benasia au eiyaane. Juꞌu intoko nesaweme, iniꞌi,
jumeꞌ waatem nesauta aꞌ jooriaꞌa benasia au eiyaane.
\v 27 Bweꞌituk inimeꞌe betana, jabesa junaꞌa juꞌu cheꞌa
eiyaawame, juꞌu mesau rukteka jiꞌibwaneeme, oo juꞌu, bwaꞌamta
iniau totojame. Juꞌu mesau yejteka jiꞌibwaneeme junaꞌa
oꞌoben. Taa inepo, nee inim emo nasuk aneka, jabeta nesauta
aꞌ joaꞌa benasia nee jiapsa ―ti ameu jiiak.
\p
\v 28 ’Emeꞌe su intok junameꞌem, jumeꞌe, inim tua obiachiku,
sioksi in ino bichaꞌpo, jiba iꞌan tajtia nemak naj kuakteme.
\v 29 Inia betchiꞌbo san, inepo, chukula, yoꞌotaka enchim
nemak anneeꞌu betana, lutuꞌuriata nee enchim makne, in
achai Liojta betana in aꞌ makritukaꞌa benasia.
\v 30 Junuen junaman, cheꞌa yoꞌotaka in anneeꞌpo, mesau
kateka in jiꞌibwaneeꞌu, enchim nemak ama jiꞌibwaneꞌ betchiꞌbo.
Intok emeꞌe, jumeꞌ cheꞌa yoꞌowem jojoyeꞌpo joteꞌene, junuen
jumeꞌ woj mamni ama wooika, Ijraꞌeltukaꞌuta betana yoemrata,
aꞌ yaꞌuraa bittua betchiꞌbo.
\s Jesus, Peota, inikaꞌa ka au aꞌ taꞌaꞌati aꞌ jiuneeꞌu betana junuen aꞌ teuwaa
\p
\v 31 Ket inen jiiak juꞌu Jesukrijto:
\p ―Empo Simoo, aꞌ juꞌuneiyaane, jukaꞌ bebejeꞌerita emou
suuaka, kia tiikota, jekae naas aꞌ bebaꞌa benasia enchim
aꞌ jiꞌoptuabaeꞌ betchiꞌbo, Liojtau bicha aꞌ noklatukaꞌpo.
\v 32 Taa inepo, nee jaibu Liojtau bicha enchi nokriasula,
junuen, jiba Liojtat eaka em aꞌ sualeꞌuta, ka em aꞌ koptaneꞌ
betchiꞌbo. Intok empo aet chukula, inia betana tuꞌisi
yeu simlatakai, junak jumeꞌ Krijtopo emak werim inimeꞌe
Liojta bem sualeꞌu betana, ka taꞌabwisi intok bem eeneꞌ
betchiꞌbo am aniane.
\p
\v 33 Juꞌu Simoꞌo teame intok:
\p ―Achai, emak etaꞌanaaka juniꞌi, intok kia ne emak meꞌetuneeka
juniꞌi, jiba ne emak weene ―ti au jiiak.
\p
\v 34 Taa juꞌu Jesus:
\p ―Inen ne eu jiia Peeo, jiba iꞌani, jukaꞌ totoi oꞌowiata
kee aꞌ kukuseeo, bajisi empo nee betana temaiwaka, ka
nee emo taꞌaꞌa ti jiune.
\s Aapoꞌik jiokot au aꞌ bitneeꞌu, yumaꞌasekaꞌu
\p
\v 35 Junak intok juꞌu Jesus inen ameu nattemaek:
\p ―Sejtul, junak nee enchim naas saweko, enchim ama nuꞌu
sakaneeꞌuta oo tomi boosata intok kia bocham juniꞌi
ka enchim weiyaaneꞌeti jiakai, jaisa junak jita emou
beꞌeka jaꞌani ―ti ameu nattemaek.
\p Bempo intok:
\p ―Tua kaita ―ti au jiiak.
\p
\v 36 Junak intok aapo inen jiiak:
\p ―Taa iꞌani, waꞌa ama aꞌ nuꞌuneeꞌuta oo tomi boosata
aꞌ jipueme, iniꞌi aꞌ weiyaane. Juꞌu intoko ka tebe sisiꞌiwook
kuchiꞌim jipueme, iniꞌi jumeꞌ aꞌ bepa supewam nenkaka
junae tomie am jinune.
\v 37 Bweꞌituk inepo nee aꞌ lutuꞌuriatuneꞌeti jiia, inikaꞌa,
jum Liojta nok lutuꞌuriapo inen jiꞌojteita junuen neu
aꞌ chupneꞌpo: “Intok iniꞌi, jumeꞌ ka tuꞌi yoememmak
naꞌikiatuk”, ti jiamta. Bweꞌituk siꞌime juꞌu Liojta
nok lutuꞌuriapo nee betana jiꞌojtei, utteꞌa junuen aꞌ
chupneeꞌu ―ti ameu jiiak.
\p
\v 38 Junak intok bempo:
\p ―Yuu achai, woika im aayuk jumeꞌ tettebe sisiꞌiwook
kuchiꞌim ―ti jiiak.
\p Aapo intok:
\p ―Inimeꞌe jibatune ―ti jiiak.
\s Jesus, jum Jetsemaniꞌ teaꞌawi, Liojtau bicha nooka
\p
\v 39 Junak intok juꞌu Jesus junama yeu sikaa, jiba aapoꞌik
aman yeepsaꞌa benasia, oliiboꞌokawiꞌ teaꞌu bicha siika.
Jumeꞌ aꞌ majtim intok aamak yeu sajak.
\v 40 Junak, jum aꞌ sikaꞌu yepsakai, inen ameu jiiak:
\p ―Liojtau bicha emeꞌe emo nokriane, junuen ka tuꞌik enchim
yaꞌaneeꞌut ka enchim jiꞌopneꞌ betchiꞌbo ―ti ameu jiiak.
\p
\v 41 Chukula sep juꞌu Jesus, junamaꞌa am aneꞌepo, cheꞌa
bichau jeela siika, senuk tetata aꞌ mekka aꞌ jimmaalaꞌabeꞌemu.
Junama intok Liojtau bicha nok betchiꞌbo tonommea kiktek.
\v 42 Intok:
\p ―In yoꞌowa, empo junen eaꞌateko, inikaꞌa bettesi jiokot
machika neu weyemta betana ka nee aꞌ bittuane. Taa ka
in eaꞌpo amantunee taa tua em junen eaꞌpo amani ―ti jiiak.
\p
\v 43 Junak intok teeka betana senu Liojta ankeles junama
au yeu machiak, iniꞌi junuen utteꞌata aet autuasekai.
\v 44 Intok aapo junuen tua jiokot bettesi au bichakai,
cheꞌa juniꞌi bepa Liojtau bicha au nokria simen. Juꞌu
intok aꞌ tata bujtiawa, kia bwere ojbo chaktiam benasi
bwiau koꞌom yojten.
\v 45 Junamaꞌa Liojtau bicha aꞌ nokaꞌapo kikteka, jumeꞌ
aꞌ majtim tawalaꞌu bicha siika. Inimeꞌe intok siokrimmea
yumiataka, kokocheme teak.
\v 46 Junak intok:
\p ―Jaisaaka emeꞌe kokoche. Joteꞌem intok Liojtau bicha
emo nokrianee junuen ka tuꞌikut, ka enchim jiꞌopneꞌ betchiꞌbo
―ti ameu jiiak.
\s Jesus, bwijritaka, nasuk weiyaawa
\p
\v 47 Jukaꞌ Jesujta junamaꞌa ketuni aꞌ nokao su, waate
juebenaka ama au yajak. Juꞌu Juuraj ti teakaꞌu, iniꞌi
jiba jumeꞌ woj mamni ama wooika Jesujta yeu puꞌarimmak
naꞌikiatukaꞌu, juname bepat weyen. Intok iniꞌi Jesujtau
ruktek aꞌ pujbawat aet tente betchiꞌbo.
\v 48 Junak juꞌu Jesus:
\p ―Juuras, jaisa empo inien aet tenteka, jukaꞌ inim emo
benasi yoemta, yeu aꞌ bwiseka, watem mampo aꞌ suꞌu toja
jaꞌani ―ti au nattemaek.
\p
\v 49 Jumeꞌ Jesujtamak rejteme, jukaꞌ ama weyemta bichakai
aapoꞌiku:
\p ―Achai, jaisa tua itepo inimeꞌe tettebe sisiꞌiwook kuchiꞌimmea
nassuanee jaꞌani ―ti au nattemaek.
\p
\v 50 Jumeꞌ Jesujta mak rejteme betana, seenu, juꞌu teꞌopopo
tekiakammeu yoꞌota saweeꞌuta, batatana naka chukti aꞌ
beebak.
\v 51 Taa juꞌu Jesus:
\p ―Kateꞌem ameu suua, iniꞌi jibatune ―ti jiiak.
\p Junak intok juꞌu Jesus, junakaꞌa yaꞌuraapo sawamta
nakammet mamteka, aꞌ tuꞌutek.
\v 52 Junama sep, teꞌopopo tekiakammeu yoꞌowemmeu intok
jumeꞌ teꞌopopo nesaweme intok juꞌu yoemratau yoꞌowemmeu,
jumeꞌ aꞌ weiyaabaeka aman au yajilammeu:
\p ―Emeꞌe tettebem kukucheꞌekai intok kukutakai, nee jita
etbwareo tukaꞌa benasia emeꞌe aꞌabo neu yeu sajak ―ti
ameu jiiak―.
\v 53 Junako chikti taꞌapo jum teꞌopopo nee emo nasuk
aneeo, emeꞌe kia juniꞌi ka neu suuak. Taa iꞌan ka machiku
emou tuꞌi, jukaꞌ bebejeꞌerita utteꞌata emot ayuka aꞌ
weyeo.
\s Jukaꞌ Peota, Jesujta ka au aꞌ taꞌaꞌati aꞌ jiakaꞌpo
\p
\v 54 Junak intok inimeꞌe, jukaꞌ Jesujta bwiseka, juꞌu
teꞌopopo tekiakammeu cheꞌa yoꞌota kariu aman wajiwa
aꞌ tojak. Juꞌu Peeo intok mekka aet chaꞌaka weyen.
\v 55 Junamaꞌa wajiwa, waate jum bweꞌu tebat nasuku nayaka
intok junama ameu jootek. Juꞌu Peeo intok ket amemak
ama yejtek.
\v 56 Junak intok senu jamut, junama sawame, aapoꞌik junama
tajiu katekamta bichakai, tua aꞌ bitchuka, intok:
\p ―Iniꞌi oꞌou ket Jesujtamak weaman ―ti jiiak.
\p
\v 57 Taa juꞌu Peeo, ka aꞌ lutuꞌuriaꞌati jiubaeka:
\p ―Kannee aꞌ taꞌaa ―ti jiiak.
\p
\v 58 Cheꞌa chukula intok juchi senu aꞌ bichaka:
\p ―Empo ket juname betana weye ―ti au jiiak.
\p Taa juꞌu Peeo:
\p ―Eꞌe, kannee junaꞌa ―ti jiiak.
\p
\v 59 Cheꞌa chukula, jumak senu orata weyekai, juchi senu
ket:
\p ―Tua lutuꞌuriapo iniꞌi yoeme aamak weaman bweꞌituk
Kalilea bwiaarapo joome ―ti jiiak.
\p
\v 60 Junak intok juꞌu Peeo inen jiiak:
\p ―Empo achai, tua kannee juꞌunea jitat em etejooꞌut ―ti
jiiak.
\p Jiba junama lautipo jukaꞌ Peota ketuni aꞌ nokao su,
totoi oꞌowia kukussuk.
\v 61 Junak intok juꞌu yoꞌowe Jesukrijto au bicha kuakteka
junamaꞌa Peotat remtek. Juꞌu Peeo intok, juꞌu yoꞌowe
Jesukrijtota au teuwaalaꞌu wawaatek: “Iꞌan empo, totoi
oꞌowiata kee kuseo, bajisi empo ka nee emo taꞌaꞌati jiulatune”,
ti au aꞌ jiakaꞌubewi.
\v 62 Junak intok juꞌu Peeo junama yeu sikaa, intok tua
ka alleaka bwaanak.
\s Jesujta junn jiaawaawaka ka aꞌ yoꞌoriwakaꞌpo
\p
\v 63 Jumeꞌ Jesujta aꞌ suuatuawame, ka aꞌ yoꞌoreka au
nookan intok koꞌokosi aꞌ jooan.
\v 64 Intok aꞌ puj pattaika, pujbat aꞌ chonaka au nattemaek:
\p ―Ka juꞌuneaka itom tejwaa, jabeta enchi chochonak ―ti
jiakai.
\p
\v 65 Intok ket wate juebenak au teuwaan junuen ka aꞌ
yoꞌoribaekai.
\s Jesus, siꞌime juꞌu jurio yoemratau yoꞌoraata bichapo jipuꞌuwa
\p
\v 66 Yokotuko taewapo, jumeꞌ junama jurio yoemratau
yoꞌowe intok jumeꞌ teꞌopopo tekiakammeu yoꞌowe intok
jumeꞌ Moiseej tukaꞌuta nesaurim yee majtame, inimeꞌe
emo nau tojak. Intok jukaꞌ Jesujta siꞌime juꞌu ama yaꞌuraatau
yeu aꞌ tojak. Junama bempo:
\p
\v 67 ―Itom tejwaane, jaisa empo junaꞌa jaꞌani juꞌu Krijtoꞌ
teame ―ti au jiiak.
\p Aapo inimeꞌe inen yoopnak:
\p ―Inia betana, lutuꞌuria ti ne emou jiao, emeꞌe ka nee
sualne ―ti ameu jiakai―.
\v 68 Intok kia nee emou nattemaeo juniꞌi, emeꞌe kaibu
nee tejwaane. Intok kia emeꞌe ka nee suꞌu tojinee juniꞌi.
\v 69 Taa iꞌan naateka juꞌu inim emo benasi yoeme, Lios,
cheꞌa siꞌime utteꞌakamtamak aꞌ batatana aamak yejtene
―ti jiiak.
\p
\v 70 Junako sep junameꞌe siꞌime:
\p ―Junak su, jaisa empo junaꞌa jaꞌani juꞌu Liojta uꞌusi
―ti au nattemaek.
\p Juꞌu Jesus intok:
\p ―Jeewi, inepo nee junaꞌa, jiba enchim aꞌ teuwaari benasia
―ti ameu jiiak.
\p
\v 71 Junak bempo inen jiiak:
\p ―Kaabe intok waatiatune, juꞌu aꞌ bejeꞌeka aꞌ naꞌatejoneeme.
Jiba itepo te aꞌ teuwaarita aet aꞌ jikkajila.
\c 23
\s Jukaꞌ Jesujta, Pilaatotau yeu aꞌ tojiwakaꞌpo
\p
\v 1 Junak intok junama siꞌime japteka, intok aapoꞌik
Jesujta juꞌu kobanaao Pilaatoꞌoti teakamtau aꞌ tojak.
\v 2 Junamaꞌa intok inimeꞌe sep su aꞌ naꞌatejo japtek
inen jiakai:
\p ―Itepo, tee inikaꞌa oꞌouta inim itomak yoemrata, ka yanti
aꞌ eltuamta te aꞌ juꞌuneiyaa. Jukaꞌ tomita jum bweꞌu
joꞌara Romapo, juꞌu cheꞌa yoꞌo yaꞌaritau bicha weyemta,
ka itom aꞌ bejjeꞌetuaneꞌe ti jiia. Intok ketchia, aapo
au juꞌu cheꞌa yoꞌo yaꞌari aꞌ Krijtotukaꞌu aꞌ teuwaa
―ti jiakai.
\p
\v 3 Junak juꞌu Pilaato inen au nattemaek:
\p ―Jaisa empo junaꞌa jaꞌani, juꞌu, jumeꞌ juriommeu cheꞌa
yoꞌo yaꞌari ―ti jiiak.
\p Jesus intok:
\p ―Ineponee junaꞌa, jiba em aꞌ teuwaari benasi ―ti aꞌ yoopnak.
\p
\v 4 Junak intok juꞌu Pilaato, jumeꞌ teꞌopopo tekiakammeu
yoꞌowemmeu intok juꞌu junamaꞌa yoemratau:
\p ―Tua ne kaita ka tuꞌik inia yoemtat aꞌ bicha ―ti ameu
jiiak.
\p
\v 5 Taa inimeꞌe cheꞌa juniꞌi jiian:
\p ―Iniꞌi, yee aꞌ majtaꞌue inim jurea bwiaraapo, siꞌime
yoemrata ka yanti eltua. Kalilea bwiaraaꞌ teaꞌpo naateka
intok iꞌan inim ket junaen aꞌ weetua ―ti jiian.
\s Jukaꞌ Jesujta, Eroorej teamtau yeu aꞌ tojiwakaꞌpo
\p
\v 6 Juꞌu kobanaao Pilaato inikaꞌa jikkajaka, jukaꞌ yoemta,
bwiaraa Kalileaꞌ teaꞌpo aꞌ jometukaꞌuta nattemaek.
\v 7 Intok junak junaman aꞌ jometukaꞌu tejwaawakai, juꞌu
Kalilea bwiaraaꞌ teaꞌpo kobanaao, Eroorej teamtau aꞌ
bittuak. Bweꞌituk iniꞌi ket junameꞌe taewaimmet, bweꞌu
joꞌara Jerusalen teaꞌpo anekai.
\v 8 Iniꞌi Eroorej teame, Jesujta bichakai, tua alleak.
Bweꞌituk binwatuk naateka aꞌ bitpeaka ean. Bweꞌituk
aapoꞌik betana etejowamta jikkajilatukan. Intok ket
jita aꞌ joaꞌuta, machilaata aet bitbaeka ean.
\v 9 Aapo tua juebenak au nattemaek, taa juꞌu Jesus kaita
aꞌ yoopnak.
\v 10 Ketchia junamaꞌa jumeꞌ teꞌopopo tekiakammeu yoꞌowe
intok jumeꞌ Moiseejtukaꞌuta nesaurim yee majtame, inimeꞌe
ka yaateka aꞌ naꞌatejoka ama aanen.
\v 11 Junak intok juꞌu Eroorej teame intok jumeꞌ aꞌ
sontaaowam, kia jak waꞌam aꞌ bichak. Intok ka aꞌ yoꞌorekai,
ujyooik intok bejeꞌemta, yoꞌo yaꞌari tajoꞌori benakue
aꞌ tajoꞌotuak. Junamaꞌa juꞌu Eroorej teame juchi juꞌu
Pilaatoꞌ teamtau aꞌ bittuak.
\v 12 Jiba junae taewait juꞌu Pilaato intok juꞌu Eroorej
teame emo nau tuꞌuteka emo eiyaa japtek. Bweꞌituk bat
naataka bempo emo bejjeꞌeen.
\s Jesus, aꞌ meꞌetuneꞌ betchiꞌbo aet nesawa
\p
\v 13 Junak intok juꞌu Pilaato, jumeꞌ teꞌopopo tekiakammeu
yoꞌowe intok jumeꞌ junamaꞌa jurio yoemratau yoꞌowem
intok jukaꞌ buꞌuuraata nau aꞌawaka,
\v 14 intok inimmeu inen jiiak:
\p ―Emeꞌe inikaꞌa yoemta inim neu aꞌ tojak. Intok inim
yoemrata, ka yanti aapoꞌik am eltua ti jiakai. Taa inepo,
jiba inim enchim bichapo nee aꞌ temaisuk intok emeꞌe
juꞌunea, juꞌu enchim aꞌ naꞌatejooꞌu betana, ka tuꞌik kaita
in aet teula tukaꞌu.
\v 15 Intok kia juꞌu Eroorej teame juniꞌi, bweꞌituk aapo
juchi aꞌabo itou aꞌ bittualaa. Joo, emeꞌe juꞌunea, iniꞌi
kaita ka tuꞌik yaꞌari junae aꞌ meꞌetuneꞌ betchiꞌbo.
\v 16 Junuen san, nee aꞌ bepsu teboka intok chukula nee
aꞌ suꞌu tojine ―ti jiiak.
\p
\v 17 Junae pajko taewait, jukaꞌ yoemrata alleetua betchiꞌbo,
juꞌu Pilaatotau utteꞌatukan, senuk etaꞌita, aapoꞌik aꞌ
jiokoeka yeu aꞌ suꞌu tojineꞌpo.
\v 18 Taa junameꞌe siꞌime nanancha chai japtek:
\p ―Inikaꞌa ka jiokoeka, aꞌ meꞌe tebone. Jukaꞌ Barabaaj
teamta yeu suꞌu tojine ―ti jiakai.
\p
\v 19 Iniꞌi Barabaaj teame, jum bweꞌu joꞌarapo, yaꞌuraata
bejeꞌeka nassuawamta yaꞌalatukan intok yee suꞌari betchiꞌbo,
ama etaꞌitukan.
\v 20 Juꞌu Pilaato, jukaꞌ Jesujta suꞌu toji peaka ean
intok juchi ameu nookak.
\v 21 Taa bempo cheꞌa juniꞌi, kusisi:
\p ―Kuuset aꞌ popon tebone ―ti chaaek.
\p
\v 22 Iniamak bajisi juꞌu Pilaato:
\p ―Jitasa ka tuꞌik yaꞌalatakai. Nee kaita aet teulaa
junae aꞌ meꞌetuneeꞌuta au chupneꞌ betchiꞌbo. Aꞌ bepsu
teboka, intok chukula ne aꞌ suꞌu tojine ―ti ameu jiiak.
\p
\v 23 Taa bempo cheꞌa juniꞌi naa buusti chaaeka nookan,
kuuset aꞌ popontuneeꞌu aꞌawakai. Intok jukaꞌ buꞌuuraata
intok jumeꞌ teꞌopopo tekiakammeu yoꞌowe junuen ka yaateka
am chaaeꞌ betchiꞌbo, inimeꞌe jukaꞌ bem aꞌawaꞌuta am yaꞌariawak.
\v 24 Juꞌu kobanaao Pilaato, jukaꞌ bem aꞌawaꞌuta junen
su aꞌ yaꞌababaek.
\v 25 Intok junuen aapo, jukaꞌ bem suꞌu toji iꞌaꞌuta
ameu yeu aꞌ suꞌu tojak. Jukaꞌ bem bweꞌu joꞌarapo yaꞌuraata
bejeꞌeka, nassuawamta yaꞌalatuka intok yee aꞌ suꞌariakaꞌ
betchiꞌbo ama etaꞌita. Jesujta intok bempoꞌim mampo
aꞌ suꞌu tojak.
\s Jum kuuset aꞌ popontukaꞌpo
\p
\v 26 Junamaꞌa jukaꞌ Jesujta, kuuset aꞌ popontuneeꞌu
bicha aꞌ weiyaawaꞌpo, junameꞌe, senu yoemta, bweꞌu joꞌara
Sireeneꞌ teaꞌa betana jometa, Simon teaka, waj betana
weyemta nankeka, au nookak intok inikaꞌa, jukaꞌ kuujta
aꞌ puꞌaktatuaka, Jesujtat chaꞌaka aꞌ weiyaatuan.
\p
\v 27 Yoemra buꞌuuka aet chaꞌaka kaaten. Intok juebena
jaamuchim inimeꞌe, aapoꞌik betchiꞌbo tua ka bem alleaꞌuta
teuwaakai bwaanan.
\v 28 Taa juꞌu Jesus inimeꞌe bitchukai, inen ameu jiiak:
\p ―Emeꞌe jaamuchim Jerusalenpo joomem, kateꞌem nee betchiꞌbo
bwaana. Ala emeꞌe emo bwanriane, intok jumeꞌ enchim yoemiam.
\v 29 Bweꞌituk chukula taewaim yumaꞌane, junak: “Tua
alleenee jumeꞌ ka a yoemiakame intok jumeꞌ kaabeta chiꞌituakame”,
ti jiunaao.
\v 30 Junak intok juꞌu yoemra, jumeꞌ kawimmeu nokaka:
“Itot wattine”, ti jiu japtene. Intok jumeꞌ ili bwia
kawimmeu: “Itom essone”, ti jiune.
\v 31 Bweꞌituk, nee, tuꞌik joamta juniꞌi inien jiokot
joakai, emeꞌe, ka inien jiapsame, chukula cheꞌa juniꞌi
jiokot joonaa ―ti jiiak.
\p
\v 32 Ketchia aamak woika jumeꞌ tua ka tuꞌika yaꞌarika
weiyaawan, jum Jesujta mak nau suꞌabaawakai.
\v 33 Junak bempo jum Mukia kobaꞌ teaꞌu yajakai, junamaꞌa
jukaꞌ Jesujta kuuset poponak. Intok ketchia jumeꞌ woika
ka tuꞌik yaꞌarika aamake. Senu aꞌ batatana, senu intok
aꞌ mikoꞌotana.
\v 34 Jukaꞌ Jesujta, jaibu kuuset aꞌ poponwao:
\p ―Achai, am jiokoine, bweꞌituk inimeꞌe ka juꞌuneaka jukaꞌ
bem joaꞌuta aꞌ jooa ―ti jiiak.
\p Intok jumeꞌ sontaaom, aapoꞌik Jesujta tajoꞌorita nat
naꞌikimte betchiꞌbo, amet nau jaꞌatek.
\v 35 Juꞌu yoemra junama aneka aꞌ bitchun. Intok kia
junamaꞌa juꞌu yoemratau yoꞌoora juniꞌi, ama aneka, ka
aꞌ yoꞌoreka nookan inen jiakai:
\p ―Aapo watem jinneꞌuk. Iꞌan elaꞌpo aapo, aapola au jinneꞌune,
lutuꞌuriapo aapo juꞌu Krijtoꞌ teame, Liojta betana yeu
puꞌarituko ―ti jiian.
\p
\v 36 Jumeꞌ sontaaom juniꞌi ket junaen ka aꞌ yoꞌoreka
au nookan, intok au rukteka chibusi choꞌokok baꞌata aꞌ
jiꞌituabaekai.
\v 37 Intok inen au jiian:
\p ―Lutuꞌuriapo empo juꞌu juriommeu cheꞌa yoꞌo yaꞌarituko,
empo emo jinneꞌune ―ti jiian.
\p
\v 38 Aapoꞌik aꞌ koba bepa intok jiꞌojtei chayaꞌatukan,
iniꞌi rieeko nokpo intok latin nokpo intok ebreo nokpo
jiꞌojteitukan: “Iniꞌi junaꞌa juꞌu juriommeu cheꞌa yoꞌo
yaꞌari”, ti jiakai.
\p
\v 39 Jumeꞌ ka tuꞌik yaꞌarika junama kuusimmet aamak
chayaꞌitukaꞌum betana seenu, ka aꞌ yoꞌoreka:
\p ―Lutuꞌuriapo empo juꞌu Krijto tuko, empo emo jinneꞌunee
intok itom ket jinneꞌune ―ti au jiiak.
\p
\v 40 Taa juꞌu seenu, iniamak ama jikat popontukaꞌu, iniau
nookak:
\p ―Jaisa kia jeela juniꞌi empo ka Liojtat ee majjae jaꞌani.
Jiba empo inim itomak jiokot emo bichakai ―ti au jiiak―.
\v 41 Itepo ala tee lutuꞌuriaka inien jiokot ito bicha
bweꞌituk itom yaꞌari betchiꞌbo itou lutuꞌuria inien
jiokot itom ito bitneeꞌu. Taa iniꞌi oꞌou, ka tuꞌik tua
kaita yaꞌari.
\p
\v 42 Junak aapo:
\p ―Jesus, neu waatine, chukula empo cheꞌa yoꞌotaka nesau
taiteko ―ti jiiak.
\p
\v 43 Juꞌu Jesus iniau:
\p ―Lutuꞌuriapo ne eu inen jiia, tua iꞌani, jum Liojta yoemiam
cheꞌa bat yaajaꞌu, em nemak ama anneeꞌu ―ti au jiiak.
\s Jum, Jesujta jaisa aꞌ mukukaꞌpo
\p
\v 44 Junama jumak jaibu luula yejten. Junak intok siꞌimekut
junamaꞌa ka machika taawak. Iniꞌi junuen kupteo, bajim
jiaꞌu tajtia ka machikai.
\v 45 Juꞌu taꞌa juniꞌi ka tachiriaka taawak. Jumeꞌ intoko,
jum Liojta teꞌopopo jumeꞌ bweꞌu tajoꞌorim ammea aꞌ pattitukaꞌum,
inimeꞌe nananaꞌaku nasuk, jikat naateka, koꞌom tajtia
siutek.
\v 46 Junak intok juꞌu Jesus, kusisi inen chaaek:
\p ―In yoꞌowa Lios, in jiapsita nee em mampo suꞌu toja
―ti jiakai.
\p Inikaꞌa intok teuwaaka, muukuk.
\p
\v 47 Junak juꞌu Romapo betana, junama sontaaommeu yaꞌut,
siꞌimeta jukaꞌ ama yeu sikamta aꞌ bitchukai, Liojta yoꞌorek
inen jiakai:
\p ―Lutula weeꞌpo, iniꞌi yoeme, kaita ka tuꞌik yaꞌariakan.
\p
\v 48 Siꞌime juꞌu yoemra ama aneꞌu, jukaꞌ junama yeu
sikamta jaibu bitchukai, tua bem aꞌ juiwaꞌuta teuwaaka,
taupo emo chonaka, junama yeu sajak.
\v 49 Taa siꞌime jumeꞌ aapoꞌik Jesujta taꞌaaꞌum intok
ket jumeꞌ jaamuchim, jumeꞌ Kalilea bwiaraaꞌ teaꞌa betana
naateka aꞌ sualeka, aamak rejtisukaꞌum, bempo junama ili
aman mekka jaꞌabweka, inikaꞌa weyemta aꞌ bitchuka taawak.
\s Teta wojoꞌoku, Jesujta tekwakaꞌpo
\p
\v 50 Junama intok senu yoeme, iniꞌi tua tuꞌi yoemtaka,
intok Liojta yoꞌori taꞌaakai, Joseꞌ teaka ama jiapsan.
Iniꞌi, jurea bwiaraaꞌ teaꞌpo, ili bweꞌu joꞌara Arima teaꞌati
teakaꞌpo jometakai. Aapo junama juriommeu yoꞌo yaꞌuraapo
naꞌikiatukan.
\v 51 Iniꞌi Joseꞌ teame, Liojta inim bwiapo cheꞌa yoꞌotaka
kateka aꞌ nesauneeꞌuta aꞌ bit boꞌo bichan. Junuen san
iniꞌi, junama juriommeu yoꞌoraata bem yaakaꞌu betana
ka amemak ean.
\v 52 Aapo junak juꞌu kobanaao, Pilaatoꞌ teamtau noiteka
intok junau jukaꞌ Jesujta takaawata au aꞌawak.
\v 53 Chukula junamaꞌa kuuset koꞌom aꞌ teksukai, aapo,
bweꞌu tosai tajoꞌorimpo aꞌ biijtak. Intok inikaꞌa, tetapo
yee maꞌa betchiꞌbo wojoꞌoriata yaꞌaripo, kee jabeta maꞌawaꞌpo,
junama aꞌ teekak.
\v 54 Inim junak yokoriapo aet yum joꞌe taewaitukaꞌ
betchiꞌbo, junaet aꞌ yumaꞌ betchiꞌbo siꞌime tuꞌutewan.
Junaꞌa taewai jaibu abe naatekai.
\p
\v 55 Jumeꞌ jaamuchim, Kalilea bwiaraaꞌ teaꞌa betana
naateka, juꞌu Jesujta mak aman yajilamtukaꞌum, inimeꞌe
junaman aꞌ maꞌawakaꞌu bicha sajaka aꞌ bichak. Intok
jukaꞌ takaata jachin aꞌ tekwakaꞌut aꞌ mammatek.
\v 56 Intok inimeꞌe jaibu bem joꞌarau nottisukai, bempo
jukaꞌ baꞌata intok ochokok tua win jubak aꞌ yaꞌariak.
Junak intok Moiseej tukaꞌuta junuen aꞌ nesawekaꞌpo aman,
juꞌu aet yum joꞌe taewait bempo junuen yum joꞌekai.
\c 24
\s Kokkolam nasuk Jesujta aꞌ jiabijtekaꞌpo
\p
\v 1 Semaanata aet naateꞌu yeu matchukai, inimeꞌe jaamuchim,
tua ketwoo junaman tetapo wojoꞌoriata yaꞌariu bicha
nottek, jukaꞌ win jubak intok ochokok bem tuꞌutekaꞌuta
weiyaakai. Waate jaamuchim intok ket amemak kaaten.
\v 2 Junaman bempo yajakai, jukaꞌ bweꞌu tetata wojoꞌoriata
ae pattita, omola biaktita teak.
\v 3 Intok junama wajiwa bempo kiimuk. Taa jukaꞌ yoꞌowe
Jesukrijtota aꞌ takaawata ka ama aꞌ teak.
\v 4 Inimeꞌe bempo womtilamtukan, kaachin an machikai.
Seej chukti intok wooi oꞌowim, tua tojsasaalaik tajoꞌoreka
ameu jaꞌabwekame teak.
\v 5 Bempoꞌim intok junuen ketun tua majjaeka, tonommea
jaꞌabweka, bwiau koꞌom am chaꞌako, junameꞌe oꞌowim:
\p ―Jaisaaka emeꞌe inim kokkolam nasuk jukaꞌ jiapsamta
jaiwa ―ti ameu jiiak―.
\v 6 Kaabe inimiꞌi bweꞌituk kokkoarim nasuk juchi jiabijtela.
Au waatine, aapoꞌik ketuni Kalilea bwiaraaꞌ teaꞌpo aneka,
inien emou aꞌ jiakaꞌpo.
\v 7 Aꞌ utteꞌatuneꞌeti jiakai, aapoꞌik jukaꞌ inim yoemta,
ka tuꞌi yoememmeu aꞌ suꞌu tojinaaꞌuta. Junameꞌe, kuuset
aꞌ poponneꞌeti jiakai. Intok baji taewaita weyeka, juchi
aꞌ jiabijteneeꞌu betana.
\p
\v 8 Junako bempo, aapoꞌik Jesujta teuwaakaꞌubeu wawaatek,
\v 9 intok chukula bempo jum tetapo wojoꞌoriata yaꞌari
betana nottekai, siꞌimeta inikaꞌa, jumeꞌ woj mamni ama
wepuꞌulaika yeu aꞌ puꞌakaꞌummeu intok siꞌime jumeꞌ waate
ama anemmeu aꞌ teuwaak.
\v 10 Jumeꞌ inikaꞌa lutuꞌuriata, jumeꞌ Krijtota yeu puꞌarimmeu
aꞌ etejokame inimeꞌem tukan, juꞌu Maria Maareenaꞌ teame,
intok juꞌu Joanaꞌ teame intok jukaꞌ Jakooboꞌ teamta
ae, Mariaꞌ teame intok jumeꞌ waate jaamuchim.
\v 11 Taa iniꞌi, bempoꞌim teuwaaꞌu, jumeꞌ Krijtota yeu
puꞌarim betchiꞌbo, ka suawakamta benaekan. Intok bempo
iniat ka am sualek.
\p
\v 12 Taa junuentaka juniꞌi, juꞌu Peeo junama yeu sikaa,
intok buiteka junaman tetapo wojoꞌoriata yaꞌariu yepsak.
Intok junuen aapo junama wajiwa jiwekai, jumeꞌ bweꞌu
tosai tajoꞌorim omola katekame bichak. Junak intok aꞌ
joꞌau nottek, junama yeu sikamta betchiꞌbo tua suumꞌeakai.
\s Ili joꞌara Emaꞌuj teaꞌu bicha boꞌot Jesujta bitwakaꞌpo
\p
\v 13 Jiba junae taewaitchi, jumeꞌ majtim betana woika,
ili joꞌara Emaꞌuj teaꞌu bicha kaaten. Iniꞌi, jum bweꞌu
joꞌara Jerusalen teaꞌu betana woj mamni ama wepul kiloometrom
jiba.
\v 14 Inimeꞌe, siꞌimeta jukaꞌ ama yeu simlata nau etejo
sakan.
\v 15 Intok ketuni nau am etejoka intok emo am tettemaeo
su, jiba aapo juꞌu Jesus, ameu rukteka intok amemak wee
taitek.
\v 16 Taa inimeꞌe intok, kia aꞌ bichaka juniꞌi, aapoꞌik
aꞌ jabe tukaꞌut san ka aet juꞌuneetuawan.
\v 17 Junak intok juꞌu Jesus:
\p ―Jitasa emeꞌe nau etejo saka boꞌo joakai. Jaisaaka
emeꞌe tua sioka ―ti ameu nattemaek.
\p
\v 18 Inimeꞌe betana seenu, juꞌu Kleopaaj ti teame inen
jiiak:
\p ―Siꞌimekut juꞌuneewa inimeꞌe taewaimmet, jum bweꞌu joꞌara
Jerusalen teaꞌpo yeu sikamta betana. Jaisa empo junama
kateka juniꞌi, inikaꞌa ka juꞌuneiyaa jaꞌani ―ti au jiiak.
\p
\v 19 Aapo junak:
\p ―Jitasa ama yeu siika ―ti ameu nattemaek.
\p Bempo intok:
\p ―Juꞌu Jesus, jum Nasaret teaꞌpo jometau yeu sikame.
Iniꞌi, chukula yeu weenemta aꞌ tetteuwaaꞌu. Aapo, Liojta
bichapo intok yoemrata bichapo juniꞌi, jukaꞌ aꞌ joaꞌuta
intok yee aꞌ majtaꞌuta tua machisi utteꞌaka aꞌ weetuan.
\v 20 Intok inikaꞌa, jumeꞌ teꞌopopo tekiakammeu yoꞌowe
intok jumeꞌ inim itom yoemratau yoꞌooraata, aapoꞌik kuuset
popontuka aꞌ mukneꞌ betchiꞌbo, bempoꞌim aet nesawekaꞌuta.
\v 21 Itepo intok te aet boꞌo bichan, aapoꞌik junuen,
inim jukaꞌ Israꞌel yoemrata, taꞌabwi yaꞌuraata betana
aꞌ jinneꞌuneꞌpo. Intok naa buustia, iꞌan iniat chukula,
jaibu baji taewaim weye junaꞌa yeu sikaari.
\v 22 Ito betana wate jaamuchim ala itom womtala oꞌoben.
Bweꞌituk bempo tua ketwoo junaman tetapo wojoꞌorita
yaꞌariꞌu noiteka,
\v 23 intok inimeꞌe junuen, junaman aꞌ takaawata ka teakai,
itom aneꞌu itou yajjak intok bempo, ankelesim, inimeꞌe
Jesujta aꞌ jiapsaꞌpo am tejwaakame emo am bichak, ti
jiakai.
\v 24 Junama sepia, ito betana wate oꞌowim junaman tetapo
wojoꞌoriata yaꞌariꞌu sajaka, intok bempo, jumeꞌ jaamuchim
aꞌ teuwaꞌa benasi aman aꞌ mammateka aꞌ bichak. Taa aapoꞌik
jukaꞌ Jesujta ka aꞌ bichak ―ti jiiak.
\p
\v 25 Junak juꞌu Jesus inimmeu:
\p ―Tua emeꞌe ka suawaka, kaita a mammate. Intok siꞌimeta
jukaꞌa, jumeꞌ Liojta betana juꞌuneetuawaka, bem teuwaakaꞌuta,
aꞌ sual betchiꞌbo tua bibinwatu ―ti ameu jiiak―.
\v 26 Jaisa emo betchiꞌbo jum jiꞌojteimpo ka juꞌunakkiachi
jaꞌani, jukaꞌ Krijtoꞌo teamta, teekau kee cheꞌa yoꞌotaka
aꞌ yejteeo, junuen tua jiokot au aꞌ bitneeꞌuta, au aꞌ
utteꞌatukaꞌu ―ti ameu jiiak.
\p
\v 27 Junak intok aapo, jum Liojta nok lutuꞌuriapo, jum
Moiseejtukaꞌuta jiꞌosia jiꞌojteim betana naateka, intok
ket siꞌime jumeꞌ Liojta betana juꞌuneetuawaka nokaka
bem jiꞌojteim betana, jukaꞌ aapoꞌik betana ama jiꞌojteita,
jachin aꞌ jiubaeꞌpo, machisi ameu aꞌ teuwaakai.
\p
\v 28 Jum ili joꞌarau, Emaꞌuj ti teaꞌu jeela bempo yajibokai,
juꞌu Jesus, naa buustia weebaemta benaekan.
\v 29 Taa bempo, junamaꞌa aꞌ tawaneꞌ betchiꞌbo au nookak:
\p ―Inim itomak tawane, bweꞌituk tua kupte intok abe ka
machia ―ti jiakai.
\p Junak juꞌu Jesus ama joꞌarau amemak yepsak ama tawabaekai.
\v 30 Intok aapo jaibu mesau amemak katekai, aapo, jumeꞌ
paanim nuꞌuka, ame betchiꞌbo Liojtau bicha noksukai, junak
am rebektaka intok ameu am bwisek.
\v 31 Junama lautipo sep bempo aet juꞌuneetuawak, intok
aapoꞌik aꞌ jabetukaꞌuta aꞌ taꞌaak. Taa junak aapo seej
chukti ama kaabetuk.
\v 32 Junak bempo inen nau jiian:
\p ―Iꞌan te juꞌunea, jum boꞌot itomak aꞌ etejo simeka intok
jukaꞌ Liojta nok lutuꞌuriapo jiꞌojteita juꞌunakkiachisia
itou aꞌ teuwaao, aapoꞌik betchiꞌbo jukaꞌ jiapsipo itom
siokꞌalleaꞌuta itom aꞌ ineꞌakaꞌpo ―ti nau jiian.
\p
\v 33 Junak bempo, ka intok boꞌo bichaka juchi yeu sajak.
Intok bweꞌu joꞌara Jerusalen teaꞌu nottek. Junaman bempo,
jumeꞌ woj mamni ama wepuꞌulaika, Jesujta yeu puꞌarim,
intok jumeꞌ waate amemak rejteme nau emo tojilammeu
yajak.
\v 34 Inimeꞌe nau aneme intok:
\p ―Lutuꞌuriapo jiabijtek juꞌu yoꞌowe Jesukrijto. Juꞌu
Simooꞌ teame intok aꞌ bichak ―ti ameu jiiak.
\p
\v 35 Junak intok ket inimeꞌe, jum boꞌot bem bichakaꞌuta,
intok Jesujta, aapoꞌik junuen jumeꞌ paanim rebektaka
ameu am bwiseko bempoꞌim aet juꞌuneetuawakaꞌuta ameu
aꞌ etejok.
\s Jesus, jumeꞌ aꞌ majtim, nau anemmeu au yeu machia
\p
\v 36 Bempoꞌim inia weyemtat ketuni nau am etejoo su,
junak juꞌu Jesus bempoꞌim nasuk kiktek intok ameu tebotek:
\p ―Yanti elwame emou aune ―ti jiakai.
\p
\v 37 Bempo tua womtilataka intok tua majjaeka, senuk
ka jiapsamta emo bichaꞌa ti eakai.
\v 38 Taa juꞌu Jesus inimmeu:
\p ―Jaisaakai emeꞌe womtilaa. Jaisa betchiꞌbo emeꞌe inia
betana ka inien aꞌ lutuꞌuriaꞌati ea ―ti ameu jiiak―.
\v 39 Mampo intok wokpo em nee bicha, jiba ne inepo junaꞌa.
Net em mamma intok junuen em juꞌuneene. Bweꞌituk inien
takaakamta enchim nee bichaꞌa benasi, juꞌu ka jiapsame,
ka takaak ―ti ameu jiiak.
\p
\v 40 Inien ameu jiupat intok aꞌ mamam intok aꞌ wokiwam
am bittuak.
\v 41 Taa bempoꞌim junuen alleerimmea intok suumꞌeaka,
ketun ka aꞌ sualeo, aapo juꞌu Jesus:
\p ―Jitasa in bwaꞌaneeꞌu inim aayuk jaꞌani ―ti ameu nattemaek.
\p
\v 42 Junak intok bempo kuchuta sobaꞌita rebbeik intok
muumum baꞌawakame au tojak.
\v 43 Aapo aꞌ mabetaka intok ama ame bichapo jiꞌibwak.
\v 44 Junama sepia aapo inimmeu:
\p ―Juꞌu neu yeu sikame, jiba waꞌa ketuni emomak aneka
juꞌu in emou teuwaakaꞌu. Iniꞌi, jum Moiseejtukaꞌuta jiꞌosia
jiꞌojteipo intok jumeꞌ Liojta betana juꞌuneetuawakame
nokaka bem jiꞌojteipo intok jumeꞌ bwikim benaka salmom
teaꞌpo, juꞌu neu chupneꞌeti jiaka, siꞌime waꞌa nee betana
ama jiꞌojtei junaꞌa ―ti ameu jiiak.
\p
\v 45 Junak aapo, inimeꞌe, Liojta betana jiꞌosia jiꞌojteimmet,
machisi amet am juꞌuneetuak.
\v 46 Intok inen ameu jiakai:
\p ―Junuen jiꞌojtei, jukaꞌ Krijtoꞌ teamta, aꞌ utteꞌatukaꞌu
aꞌ meꞌetuneeꞌuta, taa intok ket, baji taewaita weyeka,
kokkoarim nasuk aꞌ jiabijteneeꞌuta ―ti jiakai―.
\v 47 Intok ketchia, jiba aapoꞌik betana lutuꞌuriaka,
siꞌime aniat yoemratau bicha, jum bweꞌu joꞌara Jerusalen
teaꞌpo naateka, inimmeu, ka tuꞌik betana bem emo temaeka
junuen bem ka tuꞌuwa yaꞌarimmet bem jiokoituneeꞌut aapoꞌik
betana ameu noknaꞌa ―ti jiakai―.
\v 48 Emeꞌe intok, inia betana siꞌimeta bitlamtaka, aꞌ
teuwaa saka.
\v 49 Intok aꞌ juꞌuneiyaane. Inepone, jukaꞌ in achai
Liojta betana emou aꞌ chupneꞌeti jiaka emou naꞌikiarita,
ineponee emou aꞌ bittuane. Taa inim bweꞌu joꞌara Jerusalen
teaꞌpo emeꞌe tawane, Liojta betana weyeka, jukaꞌ utteꞌata
emot aꞌ autuawaꞌpo tajtia ―ti ameu jiiak.
\s Juꞌu Jesus, jum teekau juchi aꞌ notteꞌpo
\p
\v 50 Junak intok juꞌu Jesus, junama bweꞌu joꞌarapo yeu
am nuk siika, ili joꞌara Betaaniaꞌ teaꞌu tajtia. Junama
intok ame bepa jikau mamteka Liojtau bicha ameu tuꞌik
am aꞌauriak.
\v 51 Intok ketuni junuen am nokriaka su, aapo laauti
jikau siika intok junuen teekau jikau tojituk.
\v 52 Bempo intok junamaꞌa aꞌ yoꞌorisukai, juchi junama
Jerusalen teaꞌu nottek, tua alleakai.
\v 53 Intok bempo, jiba jum Liojta teꞌopopo aanen, Liojta
bem yoꞌoreeꞌuta, alleaka aꞌ teuwaakai. Junuentune. 
