\id PHP
\h PILIPENSEM
\toc1 PILIPENSEM
\mt Pilipensem
\c 1
\s Juꞌu Paplo, jum aꞌ etaꞌipo aneka, bweꞌu joꞌara Piliipoj teaꞌpo Krijtota sualemmeu jiꞌojte
\p
\v 1 Inepo Paplo, intok juꞌu Timoteeo, itepo, yoꞌowe Jesukrijtota
tekoka ae betchiꞌbo jiapsame, itepo inikaꞌa jiꞌosia jiꞌojteita
tee siꞌime wameꞌe, jum bweꞌu joꞌara Piliipoj teaꞌpo Krijtota
sualemmeu intok junamaꞌa jumeꞌ ameu yoꞌo yaꞌarim intok
jumeꞌ ame nasuk ama wate tekilta joaka jiapsammeu, inimeꞌe,
Liojta yoemiam taka intok Jesukrijtota mak eaka jiapsame,
inikaꞌa jiꞌosiata te emou aꞌ bittua.
\v 2 Itom yoꞌowa Liojta betana intok itom yoꞌowe Jesukrijtota
betana siꞌime tuꞌika enchim ae alleeneeꞌuta, intok yanti,
ka jain eaka enchim jiapsineeꞌuta te emo tana waata.
\s Juꞌu Paplo, jumeꞌ Krijtota sualeme Liojtau bicha am nokria
\p
\v 3 Inepo, in emou waateꞌebeleki jiba Liojta yoꞌoreka
emo betchiꞌbo, alleaka nee in aꞌ bai saeꞌuta teuwaa.
\v 4 Inepo nee jaksa Liojtau bicha yee nokriakai, jiba
nee tua alleaka siꞌimem enchim au bicha nonokria.
\v 5 Bweꞌituk emeꞌe, cheꞌa bat, Krijtota enchim aꞌ sualekaꞌpo
naateka iꞌan tajtia, Krijtota bemela nok lutuꞌuriata,
in aꞌ teuwaaꞌut, emeꞌe nemak eaka iniat nee anialaa.
\v 6 Ineponee ala iniat Liojtat yoemꞌea, jiba aapoꞌik,
jukaꞌ bat naataka emou tuꞌika, Krijtota betana weyeka,
enchim aꞌ yaꞌariaka enchim aꞌ mabettuakame, inia betana
emou tuꞌik aꞌ joaꞌut, taewai, Jesukrijtota juchi aꞌabo
aꞌ notteꞌu tajtia, junuen chupiasi, yumaꞌisi enchim aet
yeu yumaꞌaneeꞌut, enchim aꞌ anianeꞌpo ne aet yoemꞌea.
\v 7 Inepo, inia betana enchim siꞌimem betana inikaꞌa
in aꞌ teuwaaneeꞌuta, nee inien aꞌ lutuꞌuriaꞌati ea, tua
junen jiaka enchim in nakeꞌu net aayukaꞌ betchiꞌbo.
Intok kia inia betana, jum yee eꞌetawaꞌpo nee kateko,
oo juꞌu yaꞌuraata bichapo, jiba Krijtota betana jukaꞌ
nok lutuꞌuriata, aꞌ lutuꞌuriatukaꞌuta in aꞌ nokriaꞌpo
nee aneo, emeꞌe, nemak eaka nee anialaatukaꞌ betchiꞌbo,
jiba Liojta betana jukaꞌ tuꞌik in bichaꞌuta, emeꞌe nemak
aꞌ bicha.
\v 8 Bweꞌituk juꞌu Lios juꞌunea, enchim siꞌimem tua in
enchim nakeꞌepo, jiba aapoꞌik Jesukrijtota tua junen
jiaka itom aꞌ nakeꞌe benasia enchim nakekai.
\v 9 Liojtau bicha nee enchim nokria, junuen enchim, emo
nasuk cheꞌa juniꞌi yumaꞌisi enchim emo nak taꞌaaka intok
ket iniamak, enchim, Liojta betana, aꞌ tuꞌu jiapsie aniawaka,
koba suawata intok inim siꞌimeku, witti jita mammateka,
a jitat juꞌuneewamta emot auneꞌ betchiꞌbo enchim nokriakai.
\v 10 Junuen, emeꞌe inim, juꞌu ka tuꞌik betana intok juꞌu
tuꞌik betana, jukaꞌ tuꞌik machisi bichakai, a enchim yeu
aꞌ puꞌaneꞌ betchiꞌbo. Intok junuen emeꞌe inim, Liojta
bichapo kaita ka tuꞌika boꞌo jooriaka jiapsine. Intok
junuen, kaita ka tuꞌik emot enchim bejeꞌeka aune, chukula
Krijtota aꞌabo aꞌ notteo.
\v 11 Intok inien, juꞌu Jesukrijto, aapo inim juꞌu enchim
jiapsaꞌut, siꞌimeku tuꞌik enchim boꞌo joorianeeꞌut, watemmeu
tuꞌineeka weyeka, intok junuen jukaꞌ Liojta tua aꞌ eiyaawaka
aꞌ yoꞌorinaꞌ betchiꞌbo, iniat enchim aniane.
\s Juꞌu in tuꞌureeꞌu, Krijtota betchiꞌbo jiapsiwame junaꞌa
\p
\v 12 Krijtopo nemak werim, inikaꞌa nee enchim juꞌuneiyaa
iꞌa, inim siꞌimeta jukaꞌ jiokot neu weyemta in bichaꞌuta,
inikaꞌa, yoꞌowe Jesukrijtota bemela nok lutuꞌuriata yee
jinneꞌuka, cheꞌa juniꞌi siꞌimekut aꞌ teuwaatuneꞌ betchiꞌbo
aꞌ weyeꞌu.
\v 13 Junuen weyekai, inim yaꞌuraata bweꞌu karipo, siꞌime
jumeꞌ sontaaom, jumeꞌ inim etaꞌim suuame, intok ket inim
siꞌime, inimeꞌe, Krijtotamak eaka in jiapsaꞌ betchiꞌbo
inim in etaꞌitukaꞌpo aꞌ juꞌuneiyaa.
\v 14 Intok inien, inim bweꞌu joꞌarapo, siꞌime jeela jumeꞌ
Krijtota sualeme, inim etaꞌita nee juꞌuneiyaakai, bempo,
Krijtota betana jukaꞌ bemela weyemta, aet bamseka intok
ka majaeka, Krijtotat yoemꞌeaka, yeteu aꞌ teuwaa saka.
\p
\v 15 Lutuꞌuria ala, inim watem aneꞌu, inimeꞌe, Krijtota
nok lutuꞌuriata yeteu aꞌ teuwaaka juniꞌi, taa inimeꞌe
net kopteka intok bem eiyaanaaꞌuta cheꞌa waataka intok
nok nassuaka aꞌ joame. Taa waate, Krijtota bem nakeꞌ
betchiꞌbo, tua junen jiaka aꞌ jooa.
\v 16 Waate, Krijtota betana weyeka jukaꞌ nok lutuꞌuriata
teuwaa, iniae ame betchiꞌbo jiba tuꞌik aet bitbaekai.
Intok ka tua junen jiaka intok ka lutuꞌuriapo inimeꞌe
aꞌ teuwaakai. Bweꞌituk inimeꞌe, nee etaꞌita bichakai,
iniae cheꞌa juniꞌi bettesi bem neu aꞌ au iꞌaꞌ betchiꞌbo.
\v 17 Taa jumeꞌ waate ala, Krijtota tua bem nakeꞌ betchiꞌbo
aꞌ teuwaa. Bweꞌituk bempo, jukaꞌ Krijtota betana nok
lutuꞌuriata, aꞌ lutuꞌuriatukaꞌuta in aꞌ nokriaꞌ betchiꞌbo
inim in etaꞌitukaꞌuta juꞌuneyakai.
\v 18 Taa inia betana ne kaachin jiia. Bweꞌituk jachin
weyeka juniꞌi, inia betana tua junen jiaka, oo kia ka
tua junen jiaka aꞌ teuwaawao, inimeꞌe jiba Krijtota betana
weyemta aꞌ teuwaa. Iniꞌi intok nee betchiꞌbo alleewame.
\p Intok inepo chukula ketun san nee cheꞌa bepa ne alleene.
\v 19 Bweꞌituk juꞌuneanee siꞌimeta inia betana, nee betchiꞌbo
chukula tuꞌisi yeu aꞌ weeneꞌpo. Jiba iniat emo betana
Liojtau bicha nokriawakai, intok Jesukrijtota tuꞌu jiapsi
betana aniawakai.
\v 20 Bweꞌituk inim juꞌu in waataka chukula in bitbaeꞌu,
kaitat tiweka, ala inepo kaitat jain eaka in nokneeꞌu
junaꞌa. Junuen weyeka, bat naataka benasia, jiba iꞌani
intok chukula juniꞌi, aapoꞌik Krijtota, nee betchiꞌbo
cheꞌa juniꞌi aꞌ yoꞌorinaaꞌuta aapoꞌiku aꞌ auneꞌ betchiꞌbo.
Iniat inepo, elaꞌpo su nee inim jiapsaka tawanee oo ae
betchiꞌbo meꞌetuneekai.
\v 21 Bweꞌituk inim, nee betchiꞌbo, ket jiapsakai juꞌu
in eiyaaꞌu, Jesukrijtota betchiꞌbo jiapsakai in aꞌ yoꞌorineeꞌu
junaꞌa. Intok inim juꞌu chukula in mukneeꞌu, iniat cheꞌa
tuꞌisi, kia juꞌu cheꞌa eiyaawatchika jiba yuu in bitneeꞌu
tune.
\v 22 Taa inepo ketun inim jiapsaka Krijtota betana
jukaꞌ tuꞌik aapoꞌik aꞌ sualnaaꞌuta aꞌ joakai, inien san
inepo ka juꞌunea inia betana in yeu puꞌaneeꞌut.
\v 23 Inia wooi weemta betana obiachi juꞌu in ama yeu
puꞌaneeꞌu. Senu weeꞌpo, nee mukuk juniꞌi inien aꞌ tuꞌure.
Junuen inepo baa Krijtotamak anpeakai. Bweꞌituk iniꞌi
junuen, nee betchiꞌbo cheꞌa juniꞌi tuꞌi ean.
\v 24 Taa inia betana, emou tuꞌik betchiꞌbo, utteꞌatunee
ketun inim in jiapsineeꞌuta.
\v 25 Ineponee intok inien yeu aꞌ weeneeꞌut juꞌuneakai,
ketun inim emomak in tawaneeꞌut nee juꞌunea. Junuen
inepo, Krijtota cheꞌa yumaꞌisi sualeka, intok junuen iniat,
tua alleaka enchim jiapsineeꞌut ne enchim ania betchiꞌbo.
\v 26 Junuen weyeka, emeꞌe chukula juchi aman nee bitne.
Inie, emo betchiꞌbo enchim alleeneeꞌu, intok Krijtota
enchim bai saeꞌu emot aune.
\p
\v 27 Wepulsi juꞌu enchim eiyaaneeꞌu ala, iniꞌi, Krijtota
nok lutuꞌuriata, junama waꞌam enchim aꞌ nok jikkajaka
jiapsineeꞌu junaꞌa tune. Inien, jiba inepo aman enchim
bichakai, oo mekkaa, ka nee ama emomak aneo juniꞌi, emo
betana nee aꞌ juꞌuneiyaabae, aman, Krijtota enchim sualeꞌu
betana, ka taꞌabwisia, taa wepulsi jiba enchim nau eaka
junuen emeꞌe siꞌime nau, yoꞌowe Jesukrijtota nok lutuꞌuria
yee jinneꞌumta, enchim sualeeꞌu, aet bejeꞌewaka juniꞌi,
jiba bichau bicha enchim aꞌ sual teboka jiapsaꞌu.
\v 28 Emeꞌe, wameꞌe enchim bejeꞌeka jiapsame, tua kaitaꞌpo
am majaune. Iniꞌi inien bem enchim bejeꞌeeꞌu, machisi
aꞌ teuwaa, bempoꞌim jiba betchiꞌbo ka tuꞌisi tawaaneeꞌuta.
Taa ketchia iniꞌi, enchim intok, jiba betchiꞌbo jinneꞌuimtuneeꞌuta
aꞌ teuwaa. Intok jiba Liojta betana weyekai.
\v 29 Bweꞌituk emeꞌe, jiba Krijtota betana, junuen weyeka,
tua eiyaawatchika, aapoꞌik enchim sual taꞌaaꞌu, iniau
enchim yeu puꞌak juꞌu Lios. Taa iniemak emeꞌe, Krijtota
betchiꞌbo, jukaꞌ jiokot emo bitwamta enchim aꞌ bitneꞌ
betchiꞌbo yeu puꞌarim ketchia.
\v 30 Emeꞌe ket, wepulsi weyeka, Krijtota mak eaka intok
aꞌ nok lutuꞌuriata nokriakai, emeꞌe bejeꞌewa intok jiokot
emo bicha. Jiba, bat naataka, tua jiokot in ino bichakaꞌuta
nee betana enchim aꞌ juꞌuneiyaakaꞌa benasia. Intok iꞌan
juniꞌi, emeꞌe, tua bettesi weyeka, in jiokot ino bichaꞌuta
nee betana aꞌ juꞌuneiyaatuarim tukaꞌa benasia.
\c 2
\s Krijtota jaisa ka au cheꞌewarekaꞌu, intok jaisa yoꞌorisi aꞌ machiakaꞌu
\p
\v 1 Junuen san emeꞌe, Krijtota betana aniawakai, ka koꞌom
eakai, intok emeꞌe, aapoꞌik yee aꞌ nak taꞌaaꞌuta juꞌuneiyaaka
junae jiapsi joteꞌelaa takai, intok aapoꞌik Krijtota
tuꞌu jiapsi emomak tukaꞌut juꞌuneakai, intok emeꞌe, enchim
yee nakꞌeiyaaꞌu intok enchim yee jiokol taꞌaaꞌu emot
ayukai,
\v 2 inien tukaꞌateko, emeꞌe, siꞌime emo nasuk, wepulsi
nau eaka jiapsaka, intok wepulsi siꞌime emo nak taꞌaakai,
intok inim, jita betchiꞌbo jiapsaka, chukula enchim bitbaeꞌut,
nanancha eaka, emeꞌe junuen enchim jiapsaꞌue, junae, in
alleeneeꞌuta emo betana nee bitbae.
\v 3 Emeꞌe, siꞌimeta jukaꞌ enchim joaꞌuta, ka emou jiba
tuꞌik waataka oo ae betchiꞌbo emo jikat eiyaabaeka, taa
ala emeꞌe, kaitaꞌpo emo cheꞌewarekai aꞌ joone. Intok
emo nasuk, siꞌime nanancha bem eiyaawatchiakaꞌuta, nat
bichaka jiapsine.
\v 4 Kaabe emo nasuk, au jiba tuꞌik jariune. Ala emeꞌe,
inim watemmeu bicha tuꞌika weyemtat jiapsine.
\p
\v 5 Emeꞌe, emo nasuk, jiba Jesukrijtota ka jikat au eiyaaka
aꞌ jiapsakaꞌa benasia eaka jiapsine.
\v 6 Bweꞌituk aapo inim aneka, jiba Liojtakai juniꞌi,
taa aapo inim ka junuen Liojta benasi aꞌ bitnaaꞌuta
aapoꞌik betchiꞌbo aꞌ waatak.
\v 7 Ala aapo, Liojtaka, junae betana jukaꞌ au aꞌ lutuꞌuriatukaꞌuta,
aꞌ koptaka omola aꞌ tawaak. Intok aapo jiba inim ito
benasi yoemtaka aapo yeu tomtekai, inim tekoka jiapsamta
benasi au tawaak.
\v 8 Intok chukula aapo, inien ito benasi inim jiapsakai,
kaitaꞌpo jikat au eiyaaka jiapsaka intok Liojta aꞌ yaꞌaa
iꞌaꞌuta aꞌ chupaꞌabaekai, aapo, aꞌ meꞌetuneꞌ betchiꞌbo
au suꞌu tojak, junuen aapo, kia tiusi machika kuuset mukneeka
juniꞌi.
\v 9 Jiba inia betchiꞌbo juꞌu Lios, aapoꞌik siꞌime, siꞌimeku
juꞌu eiyaawamta bepa, aapoꞌik yoꞌorisi aꞌ eiyaanaaꞌuta
au lutuꞌuriataka, inikaꞌa aꞌ bittuak. Intok ketchia, jumeꞌ
team, siꞌimekut, siꞌime team bepa taꞌeewame aꞌ teatuakai.
\v 10 Junuen, chukula taewaita yumako, siꞌime, kia jum
teekau intok inim bwiapo jiapsame, intok kia jumeꞌe, ka
tuꞌisi tawaka, mekka bwiata betuk jipuꞌuwame juniꞌi, siꞌimem,
kaabeta beꞌeeka, jumeꞌ Jesujta team jijikkajakai, tonommea
am japteneꞌ betchiꞌbo.
\v 11 Intok junuen, siꞌimem, aapoꞌik yoꞌowe Jesukrijtota,
siꞌimeku aꞌ yoꞌotukaꞌuta, aꞌ taꞌaaka junuen aꞌ lutuꞌuria
ti bem aꞌ teuwaaneꞌ betchiꞌbo, junuen achai Liojta siꞌimem
betana yoꞌorisi aꞌ eiyaanaꞌ betchiꞌbo.
\s Jumeꞌ Krijtota sualeme inim jiapsaka, tachiriata benasi maachi
\p
\v 12 Junuen san Krijtopo nemak werim, tua in nakeꞌum,
in emomak aneo, enchim jiba in enchim tejwaakaꞌut, enchim
nee aet jikkajakaꞌa benasia, inia betana emeꞌe iꞌan, mekka
nee emou nee aneo, ketun cheꞌa bepa nee aet jikkajine.
Emeꞌe, jinneꞌurimtakai, kaitat emo cheꞌewareka, intok iniat
Liojta bichapo, ka tuꞌiku jiꞌop majjaeka aet jiapsine.
\v 13 Bweꞌituk juꞌu Lios, aapo junaꞌa, jukaꞌ tuꞌik, intok
aapoꞌik enchim nok jikkajineeꞌut, kia junuen enchim aꞌ
yaꞌapeꞌeeneꞌ betchiꞌbo intok inikaꞌa, aapo, enchim aet
yeu yumaꞌaneꞌ betchiꞌbo enchim aniame, tua aapoꞌik junen
aꞌ tuꞌureꞌpo amani.
\p
\v 14 Siꞌimeta jukaꞌ enchim joaꞌuta, emeꞌe kaachin ae
tana jiaka intok kaitat nok nassuaka aꞌ joone.
\v 15 Junuen, inim kaabeta, ka tuꞌik intok enchim a aet
naꞌatejonaaꞌuta, emot aꞌ bitneꞌ betchiꞌbo. Ala emeꞌe
jumeꞌ inim jiapsame, jumeꞌ wepulsi ka tuꞌikut jiba jiapseka
aꞌ joame, intok siꞌime ka tuꞌi yoemem nasuk, emeꞌe, Liojta
betana yoemiarimtakai, ka tuꞌika kaita emot aune. Emeꞌe
inime nasuk, teeka tua ka machiku chokim beeteme benasi
tachiriam benaka, juꞌu tuꞌik betana am juꞌuneetua.
\v 16 Intok emeꞌe, jiba yuu jiapsiwamta betana, jukaꞌ
Krijtota bemela nok lutuꞌuriata ameu aꞌ teuwaakai. Junuen
chukula Jesukrijtota aꞌabo notteo, inepo emo betchiꞌbo
tua yumaꞌisi in alleaꞌuta inepo aꞌ bitne. Inepo, jukaꞌ
emo nasuk in ino utteꞌa jooriaka in yaꞌari intok kia
jukaꞌ tekilta juniꞌi, ka kia beja in aꞌ yaꞌariakaꞌpo
juꞌuneakai.
\v 17 Intok junuen inepo, Liojta enchim aꞌ sual taꞌaꞌ
betchiꞌbo, aꞌ yoꞌoribaeka, jiokot aneka enchim boꞌo jooriaꞌuta,
inikaꞌa emomak aꞌ chupaꞌ betchiꞌbo, inepo meꞌetuneeka
juniꞌi, inien weyeka inepo, kaachin jiaka, iniat Liojtau
bicha emomak in alleaꞌuta nee enchim aꞌ bit iꞌa.
\v 18 Junae betana ket emeꞌe alleene. Intok inien in
alleaꞌut emeꞌe nemak alleene.
\s Juꞌu Timoteeo intok juꞌu Epaproliitoꞌ teame
\p
\v 19 Yoꞌowe Jesukrijtota junen eao, ineponee jukaꞌ Timoteeota
nee lauti aman emou aꞌ bittuabae. Bweꞌituk junuen inepo
enchim aman juꞌuneiyaaka allee betchiꞌbo.
\v 20 Bweꞌituk inepo kaabeta intok inim nele benasi
eaka emot jiapsekamta intok tua lutuꞌuriapo emo tana
tuꞌik waatamta emou bittua machi.
\v 21 Bweꞌituk inim siꞌime jumeꞌ waate, bempo betchiꞌbo
bem jooneeꞌut jiapse. Intok inimeꞌe, Krijtota betana
weyeka boꞌo jooriawamtat, ka aꞌ eiyaaka, ka aet jiapsek.
\v 22 Taa emeꞌe emo nasuk jaibu tuꞌisi aꞌ taꞌaa Liojta
betana weyemtau yumaka aꞌ joaꞌuta. Intok aapoꞌik Krijtota
nok lutuꞌuriata in yee majtaꞌut, nemak tekilta aꞌ yaꞌariakaꞌuta,
yoemiawaita, aapoꞌik achaiwa aꞌ aniaꞌa benasia.
\v 23 Inien san, inepo aapoꞌik ne aman emou aꞌ bittuabaekaꞌea.
Taa inepo inim neu aꞌ chupneeꞌuta bat juꞌuneesuko.
\v 24 Ineponee ala, inia betana yoꞌowe Jesukrijtotat
yoemꞌea, junuen, jiba inepo weyeka, lauti in aman enchim
bitneeꞌu betana.
\p
\v 25 Taa ketchia, inepo jukaꞌ Krijtopo itomak weri, Epaproliitoꞌ
teamta, jukaꞌ tekilta nemak joamta intok iniat nemak
jiokot au bichamta, iꞌan lautipo in aman emou aꞌ bittuaneeꞌuta
aꞌ utteꞌa ti ea. Jiba jukaꞌ enchim, neu ayukamtat nee
aꞌ anianeꞌ betchiꞌbo aman bat naataka enchim aꞌabo bittuakaꞌuta.
\v 26 Bweꞌituk aapo tuꞌisi aman enchim siꞌimem bitpea.
Intok aapo emo betchiꞌbo ka yanti ela, aapoꞌik koꞌokoekaꞌu
betana enchim aꞌ juꞌuneiyaakaꞌ betchiꞌbo.
\v 27 Lutuꞌuria ala, junuen aapoꞌik aꞌ koꞌokoekaꞌpo intok
inim batte mukukai. Taa juꞌu achai Lios aapoꞌik aꞌ jiokoleka
aꞌ aniak. Intok ka aapoꞌik jiba taa nee ketchia junuen
inim, junae betchiꞌbo, ka naa buusti intok in siokaꞌu
net auneꞌ betchiꞌbo.
\v 28 Inia betchiꞌbo nee, inepo cheꞌa juniꞌi, aman emou
aꞌ bittuabaeka bamseka junuen aapoꞌik juchi aꞌ bichaka
enchim alleaka intok junuen inepo nee juniꞌi, ka unnaa
siok betchiꞌbo ne aman emou aꞌ bittua.
\v 29 Aapoꞌik emeꞌe, Krijtopo emomak aꞌ weriakaꞌpo aman,
emeꞌe tuꞌisi, intok tua enchim alleerie aꞌ mabetne. Intok
emeꞌe, jiba inien aapoꞌik bebenaka Krijtota sualeme, am
eiyaaka am bitne.
\v 30 Bweꞌituk aapo junuen, wepulsi Krijtota betana tekil
weyemtat aꞌ jiapsekaꞌ betchiꞌbo batte mukukai. Aapo,
juꞌu au yeu aꞌ weeneeꞌut ka au jinileka, enchim inim
nemak aneka, enchim nee aet aniaꞌeaꞌut, nee aniakai.
\c 3
\s Tua lutuꞌuriapo, Liojta betana juꞌu lutuꞌuria weyeme
\p
\v 1 Iꞌan intok, Krijtopo nemak werim, yoꞌowe Jesukrijtotat
eaka, emeꞌe enchim alleaꞌu emot aune. Inim nee betchiꞌbo
kaachin maachi, jukaꞌ cheꞌa bat in emou jiꞌojtekaꞌu betana
juchi in emou aꞌ teuwaaneeꞌuta, bweꞌituk iniꞌi, emo betchiꞌbo,
tuꞌineeka weye.
\v 2 Emeꞌe, wameꞌe ka tuꞌik joaka intok jukaꞌ Liojta
betana nok lutuꞌuriata, ka junama waꞌam yee aꞌ majtame
betana, intok jumeꞌ sirkunsision teamta, jinneꞌui tu betchiꞌbo
aꞌ boꞌo joorianaaꞌuta aꞌ utteꞌa ti jiame betana, emo
suuane.
\v 3 Bweꞌituk itepo, witti weyeka, itom jiapsie, Liojta
yoꞌoreme, intok Jesukrijtotamak itom eaꞌ betchiꞌbo tua
alleaka jiapsakai, itepo junameꞌem jumeꞌe, Liojta bichapo
lutuꞌuriapo sirkunsiraaroarim benasi bitwame. Intok
itepo, jukaꞌ inim ka nanau machika boꞌo jooriawamtat
ka iniat eaka boꞌo bichame.
\v 4 Jiba nee inepo, inile benaka boꞌo jooriawamtat eaka,
a aet boꞌo bit betchiꞌbo, lutuꞌuriaka juniꞌi. Inim kaabe
intok cheꞌa nee bepa lutuꞌuriata jipuꞌuu ean inile benaka
boꞌo jooriawamtat eaka boꞌo bit betchiꞌbo.
\v 5 Inepone, woj naiki taewaim weyeka yeu tomtilataka,
nee sirkunsiraaroawak. Bweꞌituk inepo Ijraꞌel tukaꞌuta
betana nat tomti aꞌ yoemrawa betana ne weye. Ket aapoꞌik
yoemia, Benjamin teamtat yeu katriam betana ne weyekai.
Ineponee epreeo, jumeꞌ in yoꞌowam, bempoꞌim tua epreeo
yoemra tukaꞌ betchiꞌbo. Inepone, jumeꞌ Moiseejtukaꞌuta
betana nesauri jiꞌojteim, kaita beꞌeeka, yumaꞌisi ket
in am boꞌo jooriasukaꞌpo, inikaꞌa teuwaaka nee paiseeom
teammak naꞌikiatukan.
\v 6 Inepo, tua junen jiaka, aet jiapseka, junuen inepo,
teꞌopommet, jumeꞌ Krijtota sualeme am luꞌutabaeka ne
ameu suuan. Intok inepo, jum Moiseejtukaꞌuta nesauri
jiꞌojteimpo weyeka, siꞌimeku ammaꞌali jiapsiꞌeewamta
betana, yumaꞌisi in aꞌ jooaꞌ betchiꞌbo, kaitaꞌpo naꞌatejo
machikai.
\v 7 Taa siꞌime juꞌu inile benaka boꞌo jooriawaaꞌu, bat
naataka nee betchiꞌbo tua in eiyaaka aꞌ bichaꞌu, iꞌan
inepo, Krijtotamak eaka in jiapsaꞌ betchiꞌbo, junakaꞌa
boꞌo jooriawame, nee betchiꞌbo, kaita tuꞌika aet aayuk.
\v 8 Intok naa buustia, inepone, inim siꞌimeta nee, kaita
teuwaamta benasi nee aꞌ eiyaa. Inikaꞌa, iꞌan jukaꞌ in
yoꞌowa, Jesukrijtota, kaitau a tamachiatuka weyeka, inepo
aꞌ eiyaa taꞌaakai. Aapoꞌik Krijtotamak eaka intok aapoꞌik
yeu puꞌarika jiapsibaeka, inepo siꞌimeta ne omola tawaaka,
mekka woꞌotita benasi aꞌ eiyaaka aꞌ bicha.
\v 9 Intok junuen aapoꞌik sualeka, nee siꞌimeku aapoꞌikumak
eaka jiapsibae. Intok iniat, ka junuen Moiseej tukaꞌuta
nesauri jiꞌojteimpo weyemta in aꞌ joaka jiapsakaꞌ betchiꞌbo,
junaet eaka, tuꞌisi in mabettuneeꞌuta boꞌo bichakai.
Ala, Jesukrijtota in aꞌ sualekaꞌ betchiꞌbo, junae, Liojta
betana tuꞌisi in mabettuneeꞌuta bitbaekai. Bweꞌituk
juꞌu Lios, jumeꞌ Krijtota sualeme, inimeꞌe, ka tuꞌik kaita
amet ayukame benasi am bichaka, tuꞌisi am mabbeta.
\v 10 Juꞌu in bit boꞌo bichaka in taꞌaaneeꞌu, inien weyeka,
yumaꞌisi, Krijtota in aꞌ taꞌaaka jiapsineeꞌu, intok, kokoarim
nasuk ae aꞌ jiabijtekaꞌu utteꞌawae aniawaka in jiapsineeꞌu,
intok jiba aapoꞌik inim jiokot au aꞌ bichakaꞌu benak
nee aꞌ inneꞌaakai, junuen, jiba aapoꞌik aꞌ mukukaꞌa benasi,
inepo mukneeka juniꞌi, iniꞌi junaꞌa.
\v 11 Junuen, inepo ket ale benasi, kokkoarim nasuk in
jiabijteneeꞌuta, in aꞌ jajamneeꞌuta bit boꞌo bichakai.
\s Chukula, Liojtamak tuꞌik jajam betchiꞌbo, uꞌu itom aet jiapsiꞌeaꞌu
\p
\v 12 Ineponee siꞌimeta inia betana, juꞌu in teuwaaꞌue,
kannee jaibu in aꞌ jajam sukaꞌuta intok kia jukaꞌ inim
siꞌimeku yumaꞌisi in jiapsiꞌeaꞌuta juniꞌi, kannee inikaꞌa
teuwaa. Taa inepone, jukaꞌ Jesukrijtota nee aꞌ bit iꞌaka,
junak junae betchiꞌbo nee yeu aꞌ puꞌakaꞌuta, jiba iniat,
bichau bicha nee ino utteꞌa jooria, junuen inikaꞌa in
aꞌ jajamneꞌ betchiꞌbo.
\v 13 Krijtopo nemak werim, ineponee iniat nee kee ino
aet yeu yumaꞌasukaꞌa benasi ne ea. Ala nee senu weemtat
eaka jiba aꞌ yaꞌabae. Siꞌimeta jukaꞌ jaibu simsukamta,
aꞌ koptaka, intok iꞌan inepo, jukaꞌ bichau bicha in yaꞌaꞌeaꞌut
jiba ne jiapse.
\v 14 Inien weyeka, nee aet yeu yumaka intok jukaꞌ Liojta,
aapoꞌik chukula, Jesukrijtota mak itom eaka jiapsakaꞌ
betchiꞌbo, jukaꞌ jiba betchiꞌbo tuꞌik itou aꞌ naꞌikiakaꞌuta,
junuen junakaꞌa jiba jajambaeka nee ino utteꞌa jooria.
\p
\v 15 Siꞌime itepo jumeꞌe, ka jiapsita bepa, yumaꞌisi
Krijtota sual taꞌaame, itepo inien inia weyemtat itepo
tee eepo yumaꞌi. Inia betana intok, emo nasuk watem, wateku
taꞌabwisi eaꞌateko, aapo juꞌu Lios, inia betana enchim
aet juꞌuneeneꞌ betchiꞌbo enchim aniane.
\v 16 Taa iniꞌi ala, itepo, Krijtota betana weyeka jukaꞌ
lutuꞌuriata, iꞌan tajtia itom taꞌaalaaꞌu betana, iniamak
weyeka itepo iniat jiapseka, inim siꞌimeta tee aꞌ boꞌo
jooriaka jiapsine.
\p
\v 17 Krijtopo nemak werim, emeꞌe, inim juꞌu in jiapsakaꞌut,
nee bichaka, neu aꞌ taꞌaarika jiapsine. Intok ketchia,
emeꞌe, jumeꞌ watem, enchim itou aꞌ taꞌa iꞌaka, juꞌu itom
jiapsakaꞌut, itou aꞌ taꞌaaka jiapsammet mammatene.
\v 18 Inim jue benasi enchim aꞌ etejorialaa, intok iꞌan
nee ketun juchi weeꞌpo, tua aet siokaka ne emou aꞌ teuwaa,
inim juebenam aneꞌu, Krijtota junuen weyeka, kuuset ito
betchiꞌbo aꞌ mukukaꞌu betana, jukaꞌ lutuꞌuriata aꞌ bejeꞌeka
jiapsame.
\v 19 Taa chukula inimmeu juꞌu chupneeme, jiba betchiꞌbo
jiokot bem emo bitneeꞌu junaꞌatune. Inimeꞌe, waꞌa Liojta
yoꞌoriwamta benasi bem aet jiapsekaꞌu, juꞌu tua kiak
bem bwaꞌaneeꞌu junaꞌa. Juꞌu tiusi machika bem joaꞌu,
ame betchiꞌbo alleewaka, ae emo uttiawame. Intok inimeꞌe,
wepulsi inim weyemtat jiba jiapsek.
\v 20 Taa itepo, jiba teekau jiapsammak tee aman lutuꞌuriak.
Intok ketchia, itepo, jiba junaꞌabo teeka betana tee aꞌ
boꞌo bicha, jukaꞌ yee jinneꞌumta, jukaꞌ itom yoꞌowa Jesukrijtota.
\v 21 Aapo intok, inimeꞌe inim, ka eiyaawatchika jiokot
machika itom takaam, aapo junuen, aapoꞌik takaawa, ujyoisi
machika, ka luꞌutineeme, junuen am machineꞌ betchiꞌbo
junuen itom tawaane. Intok aapo, inikaꞌa, jiba juꞌu aapoꞌik
utteꞌawae, siꞌimekut, siꞌimeta ae aꞌ yekaꞌue, inikaꞌa yaꞌane.
\c 4
\s Yoꞌowe Jesukrijtota ka koptaka, jiba alleenee
\p
\v 1 Inien san Krijtopo nemak werim, tua in nakeꞌum, emeꞌe
iꞌan tua in bitpeaꞌum, jiba jumeꞌe, emo betchiꞌbo tua
alleaka intok emo nasuk aneka tekilta in yaꞌari betchiꞌbo,
chukula jukaꞌ jiba betchiꞌbo tuꞌik emot in bitneeꞌu.
Emeꞌe, jiba inien ka taꞌabwisi eaka, bichau bicha Krijtota
ka koptaka, aꞌ sualne, tua in nakeꞌum.
\p
\v 2 Juꞌu Ebooriaꞌ teamtau intok juꞌu Sintiikeꞌ teamtau
ketchia, itom yoꞌowa Krijtota enchim nau aꞌ sualeꞌpo
aman, enchim nau emo tuꞌuteneꞌ betchiꞌbo nee emou nooka.
\v 3 Empo intoko, nemak juka tekilta, ka oubaka, jiba nemak
aꞌ joame, inimeꞌe jaamuchim Krijtopo itomak werim, amemak
etejoka em am anianeꞌ betchiꞌbo ne eu ujbwana. Bweꞌituk
bempo nemak, jukaꞌ Krijtota nok lutuꞌuriata, jiokot emo
bichaka, emo utteꞌa jooriaka aꞌ teuwaa betchiꞌbo nee
aniak. Bempo, juꞌu Klementeꞌ teamta make intok jumeꞌ
waate nemak tekipanoakam mak nawi, inimeꞌe, bempoꞌim team,
bempo wameꞌe Liojtamak jiba yuu jiapsineeme, junamemak
naꞌikiari.
\p
\v 4 Emeꞌe, yoꞌowe Jesukrijtotat eaka, jiba weeꞌpo, alleaka
jiapsine. Intok ne wosa nee aꞌ teuwaa, tua emeꞌe alleene.
\v 5 Inim emeꞌe, siꞌimem betana, siꞌimeku tuꞌik yeteu
enchim joaka jiapsaꞌuta emot bitnaa. Juꞌu taewai, yoꞌowe
Jesukrijtota aet aꞌabo aꞌ nottineeꞌu abe yuuma.
\p
\v 6 Inim emeꞌe, kia jita ayukamta betchiꞌbo juniꞌi, ka
siok eebaane. Ala emeꞌe junae betana, siꞌimeta Liojtau
bicha nokaka au aꞌ teuwaane. Junuen au bicha emo nokriaka
intok ketchia siꞌimeta betchiꞌbo enchim aꞌ bai saeꞌuta
teuwaane.
\v 7 Junako juꞌu Lios, aapoꞌik betana weyeka, jukaꞌ kaitat
jain eewaka yanti elwamta, inia betana, kaitau a tamachiatuka,
inim siꞌimek cheꞌa bepa eiyaawatchik enchim bittuane.
Intok iniꞌi, aapoꞌik betana weyeka yanti elwaka jiapsiwame,
inim enchim jiapsim intok enchim aet jiapsekaꞌut, inikaꞌa,
Jesukrijtotamak eaka enchim jiapsaꞌut, siꞌimekut enchim
aniane.
\s Emeꞌe tuꞌik ausuꞌlikut emo temainee
\p
\v 8 Iꞌan intoko Krijtopo nemak werim, emeꞌe, siꞌime juꞌu
inim lutuꞌuria taka weyemtat, intok siꞌime juꞌu yoꞌori
maisi weyemtat intok juꞌu siꞌimeku lutuꞌuriaka boꞌo
jooriawamtat, siꞌime juꞌu, Liojta bichapo tuꞌisi jiapsiwaka
joowamtat, siꞌime tuꞌisi weyeka naksi machika weyemta
aet ayukamtat, siꞌime juꞌu inim tuꞌika aet ayuka senuk
a jooneeꞌut, emeꞌe siꞌime inile benakut jiapsine. Emeꞌe,
siꞌime wakaꞌa tuꞌika intok junae betchiꞌbo jiba enchim
aet mabbetnaaꞌut emo temaine.
\p
\v 9 Emeꞌe, jukaꞌ in enchim majtai, jukaꞌ enchim boꞌo
joorianeeka in enchim tejwaarita intok jukaꞌ nee betana
enchim jikkajakaꞌu intok enchim bichapo aꞌ joaka in
yaꞌari enchim bichakaꞌuta, au waateka aꞌ boꞌo jooriane.
Juꞌu Lios intok, aapo, kaitat jain eewaka yanti elwamta
yee bittuame, aapo emomaktune.
\s Bweꞌu joꞌara Piliipoj teaꞌa betana, Krijtota sualeme Paplota betchiꞌbo, juꞌu tomi nau tojiwakame
\p
\v 10 Tua ne alleaka itom yoꞌowe Jesukrijtota bai sae,
juchi weeꞌpo juꞌu in ino ae anianeeꞌue, enchim neu waatekaꞌ
betchiꞌbo. Inen jiaka, kannee enchim nee koptalatukaꞌuta
aꞌ teuwaakai. Ala cheꞌa, inia betana, bat naataka enchim
nee anianeeꞌuta ka utteꞌatukan.
\v 11 Inikaꞌa nee teuwaaka, kannee inim tua kaita in
jipueka neu aꞌ beꞌeꞌ betchiꞌbo aꞌ teuwaa. Bweꞌituk inepo
nee, kia jita ili in jipueꞌue, in yanti elaka jiapsineeꞌu
nee joiwala.
\v 12 Inepo nee kaita jipueka in jiapsineeꞌuta, intok
kia ae in ino aniaꞌuta jipueka in jiapsineeꞌuta juniꞌi,
nee aꞌ taꞌaa. Inepo inim, jachin weyeka, jiꞌibwaka oo
ka jiꞌibwaka, yuꞌin jita jipueka oo tua kaita jipueka
juniꞌi, ka jain eaka in jiapsineeꞌuta, nee aꞌ taꞌaa.
\v 13 Inim siꞌime weyemta betana, iniau nee yuuma. Bweꞌituk
Krijto junaꞌa, nee aniaka, aapo juꞌu inia betchiꞌbo utteꞌata
net autuame.
\v 14 Taa junuen taka juniꞌi, inim lautipo tua obiachisi
in ino bichaka neu ayukamtat emeꞌe nee aniakai, iniat
emeꞌe tuꞌisi aayuk.
\p
\v 15 Jiba enchim, jumeꞌe, jum bweꞌu joꞌara Piliipoj teaꞌpo
joomem ket juꞌuneaꞌa benasi, junako, jum bwiaara Maserooniaꞌ
teaꞌa betana Krijtota bemela nok lutuꞌuriata juꞌubwa
nee yee aꞌ majta taiteka nee yeu simeo, emeꞌe, kaabe intok
jumeꞌ Krijtota sualeme, Liojta betana weyeka tuꞌik enchim
nee betana mabetaka, inikaꞌa alleaka enchim aꞌ bai saekaꞌ
betchiꞌbo, emeꞌe, siꞌime nau aꞌ yumaꞌariaka, jukaꞌ in ino
ae anianeeꞌuta neu aꞌ bittuakame.
\v 16 Bweꞌituk junako, ketun jum bweꞌu joꞌara Tesaloonikaꞌ
teaꞌpo nee ama aneo, emeꞌe wosa oo ae bepa, nau aꞌ tojaka,
jukaꞌ in ino ae anianeeꞌuta, aman neu aꞌ bittuak.
\v 17 Kannee jak wepulsi emo betana jita in mabetneeꞌut
jiba eakai. Ala juꞌu in bitbaeꞌu, iniꞌi, tuꞌik enchim
yaꞌari betchiꞌbo, chukula, Liojta bichapo, cheꞌa juniꞌi
emou tuꞌik enchim bitneeꞌu junaꞌa.
\v 18 Bweꞌituk inim inepo, iꞌan naa buusti nee aꞌ jipue,
kaita neu beꞌeekai. Inepo, juꞌu Epaproliitoꞌ teamta mak,
enchim neu bittuakaꞌuta, iniamak jukaꞌ neu beꞌeemta bepa
nee naa buusti aꞌ jipue. Juꞌu enchim nau tojaka enchim
neu bittuakaꞌu, iniꞌi, win jubaka tattaawame, insiensoꞌ
teamta benaka intok Liojta yoꞌori betchiꞌbo, bwalata
meꞌerita, aapoꞌik ae alleaꞌu benasi machika aapo tuꞌisi
aꞌ mabetak.
\v 19 Aapo juꞌu in yoꞌowa Lios, siꞌimeta jukaꞌ emou beꞌeemta
enchim aꞌ bittuane. Aapo, cheꞌa bepa kaitau a tamachiatuka,
Jesukrijtota betchiꞌbo, yee aꞌ jooriasukaꞌu betana weyekai.
\v 20 Jukaꞌ itom Lios intok aapo itom yoꞌowa, tua alleaka
jiba yuu betchiꞌbo aꞌ yoꞌorinaaꞌu, aapoꞌiku aune. Tua
junuentune.
\s Jiꞌojtesuka, juꞌu Paplo am tebotua
\p
\v 21 Emeꞌe, nee betana siꞌime jumeꞌ ama Krijtota sualeka,
Liojta yoemiam nee am tebotuariane. Jumeꞌ Krijtota sualeka,
nemak inim aneme, enchim tebotua.
\v 22 Inim bweꞌu joꞌarapo, siꞌime jumeꞌ wate Krijtota
sual taꞌaame, intok cheꞌa bat nokaka, jumeꞌ inim bweꞌu
joꞌara Romaꞌ teaꞌpo, juꞌu cheꞌa yoꞌo yaꞌarita Sesar teamta
joꞌaapo joꞌaakame, inimeꞌe enchim tebotua.
\p
\v 23 Juꞌu itom yoꞌowe Jesukrijto, aman enchim siꞌimem,
aapoꞌik betana weyeka, emou tuꞌik enchim alleeneeꞌu, emou
aꞌ autuane. Tua junuentune. 
