﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:16,020
Muní ke, yuriño paꞌanajo pitá weꞌepika Jesús jaꞌapiyatéjena kuwáꞌaka pajlúwaꞌaku wapuru re iꞌimakare chu. Naweꞌepí kaja unká Jesús kuwáꞌala najwaꞌaté iꞌimaká.

2
00:00:16,020 --> 00:00:35,340
Eꞌiyowá ke ajopana inaꞌukena iphaka wapuru chuwá rejé. Pajimila Tiberias eyájena neꞌemaká. Lalemi ke najñaka pan iꞌimaká awaꞌajé nephá. Re Jesús kemari Tupánajlo: “Palá pilaꞌaká weká marí pan aú”. Rejomi najñá riká. Rawaꞌajé nephá,

3
00:00:35,340 --> 00:00:45,780
amaño unká Jesús iꞌimalá; unká kaja raꞌapiyatéjena iꞌimalá re. Raú nawitúkaꞌa piño wapuru chojé, kuwáꞌaño Cafarnaúm ejo rikulaje.

4
00:00:45,780 --> 00:00:55,600
E kaja nephá kaéja paꞌanajo pitá, amaño Jesús iꞌimaká re, raú nemá rijló: —Wewíñaꞌatajeri, ¿mékechami chi piꞌijichaka majó?

5
00:00:55,600 --> 00:01:08,700
Rimá najló: —Nuweꞌepí ikulaka nuká, ajñákale aꞌajnewá imanoꞌoká ejé lalemi nujwaꞌaté iꞌimaká. Nuweꞌepí unká iꞌijnalá majó nuchaje iweꞌepíkaloje na wánika nuká.

6
00:01:08,700 --> 00:01:29,080
Iweꞌepíniña itukumó aꞌajnejí ñaꞌakana ijluwa, mapeja kapichako ilé kaje inajlo. Iná ajñá iná aꞌajnewá iná iꞌimakáloje raú penaje. Aꞌajnejí ke kaja inajlo Tupana Pechu. Tupana kemari nunaku noꞌokáloje Ripechu inaꞌukejlo, neꞌemakáloje matajnako jeꞌechú chu raú. Iweꞌepí itukumó Ripechu jaꞌapiyá iꞌimakana.

7
00:01:29,080 --> 00:01:35,120
Nemá rijló: —¿Na chi walaꞌajla, walaꞌakáloje Tupana wátaka ke penaje?

8
00:01:35,120 --> 00:01:45,920
Rimá najló: —Tupana wakáraꞌari nuꞌumaká majó iꞌimaká, wátari ipechu iꞌimaká nochojé kaphí nuꞌumatákaloje iká kapichákajo liyá penaje.

9
00:01:45,920 --> 00:01:57,940
Nemá piño rijló: —Pilaꞌá piño wajló nakaje Tupánaja kalé laꞌakare, wamachi, raú wapechu iꞌimajé kaphí pichojé. ¿Na kaꞌajná pilaꞌajé wajló?

10
00:01:57,940 --> 00:02:11,820
Waꞌajútaya michuna iꞌimaké desierto chu wakajé, najñake aꞌajnejí nemakare nakú “maná”, ke. Tupana purákaꞌalo lanaꞌakéjami kemari rinaku iꞌimaká: “Raꞌá najló aꞌajnejí jeꞌechú chiyá”.

11
00:02:11,820 --> 00:02:23,140
E rimá najló: —Unká Moisés michú kalé aꞌarí júpimi ichiꞌiná michúnajlo aꞌajnejí jeꞌechú chiyaje iꞌimaká. Noraꞌapá aꞌarí riká wani aꞌajnejí najló jeꞌechú chiyá iꞌimaká.

12
00:02:23,140 --> 00:02:30,820
Nuká kele aꞌajnejí wani, Tupana wakáraꞌakare majó, noꞌokáloje kajmuchaji inaꞌukénajlo neꞌemakáloje matajnako jeꞌechú chu raú.

13
00:02:30,820 --> 00:02:39,920
Raú nemá rijló: —Wawakáraꞌajeri, eko paꞌá wajló weꞌechú kaꞌalá keja kele kaje aꞌajnejí pimíchaje nakú.

14
00:02:39,920 --> 00:02:54,940
Jesús kemari najló: —Nuká aꞌajnejí ke, noꞌokale kajmuchaji inaꞌukejlo, ripalamane aú neꞌemakáloje matajnako jeꞌechú chu. Unká na iꞌimalá kapuini noꞌopiyá jemaꞌajéñojlo, napechu iꞌimaká piyá puꞌují raú.

15
00:02:54,940 --> 00:03:03,840
Eyá iká, kaja numá inaku marí ke iꞌimaká: Kaja amá nulaꞌaká palá nojé nakaje, eꞌiyonaja unká jemaꞌalá noꞌopiyá.

16
00:03:03,840 --> 00:03:09,940
Noraꞌapá aꞌarí nojló inaꞌuké nemaꞌakáloje noꞌopiyá penaje. Neká jemaꞌañó noꞌopiyá. Unká wani nóchoꞌotalaje neká nuleꞌejena inaꞌukena eꞌiyayá.

17
00:03:09,940 --> 00:03:22,160
Unká nuꞌujnalá majó jeꞌechú chiyá iꞌimaká nulaꞌakáloje nuwátaka ke penaje. Nulaꞌakáloje Noraꞌapá wátaka ke penaje nuphá majó.

18
00:03:22,160 --> 00:03:37,980
Riká wakáraꞌari nuꞌumaká majó. Unká riwátala inaꞌuké, raꞌakárena nojló nakiyana, kapichako riliyá. Unká wani riwátala pajluwa kapichako. Kaja penaje ejaꞌawá iphájika rená chojé wakajé, riwata numakápoꞌotaka piño neká piyukeja.

19
00:03:37,980 --> 00:03:52,420
Noraꞌapá wátari piyukeja inaꞌukena weꞌepika nunakojé. Riwata kaja napechu iꞌimaká kaphí nochojé, raú neꞌemakáloje matajnako jeꞌechú chu. Kaja penaje ejaꞌawá iphájika rená chojé wakajé, numakápoꞌotaje piño neká piyuke.

20
00:03:52,420 --> 00:04:04,620
Ilé ke rimaká rinakuwá najló aú judíona nakiyana keñoꞌoñó rimaná akhaꞌakana, rimakale rinakuwá: “Jeꞌechú chiyá nuwitúkaꞌa majó. Aꞌajnejí ke kaja nuká inaꞌukejlo”.

21
00:04:04,620 --> 00:04:18,300
Raú nemá pajlokaka: —¿Unká chi José iꞌirí kalé kele Jesús? Wamánaꞌapa raraꞌapá, raló waꞌaté. Eta, ¿naje chi rimá rinakuwá: “Jeꞌechú chiyá nuwitúkaꞌa majó”? ke.

22
00:04:18,300 --> 00:04:23,300
E Jesús kemari najló: —Akhaꞌaniña numaná ilé ke pajwaꞌatéchaka.

23
00:04:23,300 --> 00:04:38,540
Unká na kalé jemaꞌarijla noꞌopiyá, unkachu Noraꞌapá laꞌalá ripechu palá, remaꞌakáloje noꞌopiyá penaje. Ilé ke péchurunaja kalé jemaꞌañojla noꞌopiyá. Kaja penaje ejaꞌawá iphájika rená chojé wakajé, numakápoꞌotaje piño neká piyuke.

24
00:04:38,540 --> 00:04:50,340
Tupana purákaꞌalo lanaꞌakéjami, Ripurákaꞌalo jaꞌapátajeñomi chuna lanaꞌakare iꞌimaká, kemari: “Tupana jewíñaꞌatajeri piyuke inaꞌuké”, ke. Raꞌapiyá jemaꞌajéñoja kalé aꞌajeño nanakajó ripurákaꞌalo.

25
00:04:50,340 --> 00:04:56,400
“Unká na kalé amari Tupana. Nukaja kalé amari riká, reyaje nuꞌumakale.

26
00:04:56,400 --> 00:05:04,340
Jemaꞌá marí: Kaphí nochojé péchuruna iꞌimajeño matajnako jeꞌechú chu.

27
00:05:04,340 --> 00:05:11,680
Aꞌajnejí palamane aú inaꞌuké marí ejaꞌawá chu. Aꞌajnejí ke kaja nuká inaꞌuké nakiyánajlo, nupalamane neꞌemajíkale matajnako jeꞌechú chu.

28
00:05:11,680 --> 00:05:20,060
Aꞌajútaya michuna ajñákeño ‘maná’ desierto chu neꞌemaké wakajé, eꞌiyonaja unká neꞌemalá matajnako rajñakana aú.

29
00:05:20,060 --> 00:05:28,540
Aꞌajnejí numakare nakú ijló, iphari jeꞌechú chiyá. Iná wátakachu inajluwa riká, unká iná tajnálajo raú jeꞌechú chu.

30
00:05:28,540 --> 00:05:45,320
Aꞌajnejí ke nuká inaꞌukejlo, iphari jeꞌechú chiyá majó. Wátari nuká riꞌimatájeri penaje, iꞌimajeri nupalamane matajnako jeꞌechú chu. Nunapona noꞌojé inaꞌuké chaya, ripalamane aú noꞌopiyá jemaꞌajeño iꞌimakáloje ñakeja wani jeꞌechú chu”.

31
00:05:45,320 --> 00:05:58,360
Ilé ke rimaká najló aú judíona nakiyana puraꞌañó rinaku pajwaꞌatéchaka. Neꞌiyajena kemaño ajopánajlo: —¿Meke laꞌajé chi raꞌajla wajló rinapona nakiyana wajñákaloje riká penaje?

32
00:05:58,360 --> 00:06:13,060
Eyá Jesús kemari piño najló: —Jemaꞌá marí: Unká wátalaje nunapona nakiyana ajñakana, eyá unká kaja wátalaje nura nakiyana iꞌirakana, unká meke laꞌajé iꞌimalaje matajnako jeꞌechú chu, kajmuchaji aꞌajerí nuꞌumakale.

33
00:06:13,060 --> 00:06:26,080
Nunapona ajñájeño, eyá nura iꞌirajeño, keleja kalé iꞌimajeño matajnako jeꞌechú chu. Ejaꞌawá kapichájiko wakajé numakápoꞌotaje neká, neꞌemakáloje matajnako jeꞌechú chu.

34
00:06:26,080 --> 00:06:29,660
Aꞌajnejí wani nunapona; iꞌirakaje wani nura.

35
00:06:29,660 --> 00:06:34,460
Nunapona, nura, kele palamane aú iꞌimajé pajluwa japi keja nujwaꞌaté.

36
00:06:34,460 --> 00:06:49,380
Noraꞌapá wakáraꞌari nuká majó iꞌimaká. Matajnako iꞌimakare riká; ripalamane ñaké kaja nuká. Ñaké kaja piyuke nunapona, eyá nura, kele palamane iꞌimakaño iꞌimajika nupalamane matajnako jeꞌechú chu.

37
00:06:49,380 --> 00:07:08,100
Aꞌajnejí numakare nakú ijló, iphari jeꞌechú chiyá majó iꞌimaká. Unká ilé aꞌajnejí, júpimi pheñawilana michuna ajñakare iꞌimaká, ke kalé riká. Najñaka riꞌimaká, eꞌiyonaja natajnó. Eyá ajñájeri marí aꞌajnejí, numakare nakú ijló nakiyana, iꞌimajeri matajnako jeꞌechú chu ripalamane.

38
00:07:08,100 --> 00:07:15,340
Ilé ke Jesús jewíñaꞌataka neꞌemaká nawakákaꞌalo ñakarelana chu, pajimila Cafarnaúm e.

39
00:07:15,340 --> 00:07:28,860
Ilé ke rewíñaꞌataka neká rinaku. Raú kajrú raꞌapiyá jemaꞌajeño nakiyana kemaká pajlokaka: —¡Meke puwichani wani rinakojé weꞌepíkana, kele rimá nakú wajló! ¿Na kaꞌajná jemaꞌarijla raꞌapiyá?

40
00:07:28,860 --> 00:07:36,140
Jesús weꞌepiri mékeka napuraꞌakó rinaku, raú rimá najló: —¿Unká paala chi ijló kele numíchaje nakú ijló?

41
00:07:36,140 --> 00:07:47,220
Inaꞌuké iꞌimakáloje nupalamane penaje iꞌimaká nuká. ¿Meke kaꞌajná ipechu laꞌakojla, amákela nóchoꞌoko jeꞌechú chojé, nuꞌumakáloje júpimi nuꞌumaká e penaje?

42
00:07:47,220 --> 00:08:04,060
Tupana Pechu aꞌarí inajlo kajmuchaji, ripalamane iná iꞌimakáloje matajnako, eꞌiyonaja unká iwátala riká. Piyukeja nakaje Tupana pechu nakú iꞌimakare nakú nupuriꞌichó ijwaꞌaté. Jemaꞌajika ee raꞌapiyá, iꞌimajé matajnako jeꞌechú chu ripalamane.

43
00:08:04,060 --> 00:08:22,360
Eꞌiyonaja re inakiyana maare unká joꞌó wani pechu iꞌimalá kaphí nochojé —ke rimaká najló. Jesús weꞌepiri mékajenaka unká pechu iꞌimalaje kaphí richojé. Unká chiyó nakeñoꞌó rijwaꞌaté chiraꞌakano, riweꞌepí mékajenaka neꞌemaká. Riweꞌepí kaja mékajeka aꞌajeri riká ripinánajlo.

44
00:08:22,360 --> 00:08:33,900
Rimá piño najló: —Kaja numá ijló iꞌimaká: Unká meke laꞌajé na jemaꞌalajla noꞌopiyá, unkájika ee Noraꞌapá Tupana laꞌá napechu palá, nemaꞌakáloje noꞌopiyá penaje.

45
00:08:33,900 --> 00:08:41,580
Rejéchami kajrú jaꞌapákaño rijwaꞌaté, nemaꞌakáloje ripurákaꞌalo penaje, nakiyana yurika rijwaꞌaté jaꞌapákana.

46
00:08:41,580 --> 00:08:49,480
Raú Jesús kemari iyamá iphata jiꞌimaji nakojé kele (12) raꞌapiyatéjena iꞌimakáñojlo: —¿Ñaké kaja chi jaꞌapáñaajika nuká?

47
00:08:49,480 --> 00:09:02,240
Raú Pedro kemari rijló: —Wawakáraꞌajeri, unká méñoꞌojo wayurila piká weꞌemakáloje apú jaꞌapiyatéjena penaje. Pipurákaꞌalo aú waweꞌepí mékeka iná laꞌaká, iná iꞌimakáloje matajnako jeꞌechú chu raú penaje.

48
00:09:02,240 --> 00:09:09,280
Kaja kaphí wapechu pichojé. Waweꞌepí riká Tupana wakáraꞌakare majó piká, unká weꞌepílare puꞌuwaré laꞌakaná.

49
00:09:09,280 --> 00:09:22,780
Jesús kemari najló: —Nuká iꞌiwapari iká nujluwa ajopana inaꞌukena eꞌiyayá iꞌimaká. Iyamá iphata jiꞌimaji (12) nakojé kele iká, eꞌiyonaja kalé re pajluwaja inakiyana Jiñá Chiꞌinárikana waꞌateje.

50
00:09:22,780 --> 00:09:32,480
Ilé ke kemakana aú rimá Judas Isacriote nakú. Kaja riweꞌepí riká aꞌajika riká ripinánajlo nenókaloje riká penaje.

