﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:16,320
Pajluwaja inaꞌuké iꞌimakeri pajimila Betania e. Rií iꞌimari Lázaro. Riká pajimila nakuja kaja iyamá reꞌewelona iꞌimá: María, Marta waꞌaté.

2
00:00:16,320 --> 00:00:24,940
Ruká María, Lázaro eꞌeweló, akhoꞌoyó júpimi ke puꞌumé amarí Jesús jiꞌimá nakojé iꞌimaká. Rejomi rolaka riꞌimaká ruwilá aú riꞌimá nakiyá.

3
00:00:24,940 --> 00:00:34,240
Ruká penájemiru, roꞌoweló Marta waꞌaté, wakáraꞌaño Jesusjlo puraꞌakajo marí ke: —Wawakáraꞌajeri, akíchaje wani pijwákeꞌewe.

4
00:00:34,240 --> 00:00:50,620
Ilé ke Jesús jemaꞌaká nemaká rijló aú, rimá: —Unká ritajnálajo ilé ritami kaje nakú. Naweꞌepíkaloje piyukeja nakaje laꞌajerí Tupana, ñaké kaja piyukeja nakaje laꞌajerí nuká Riꞌirí, penaje rilaꞌó ritami —ke rimaká najló.

5
00:00:50,620 --> 00:00:56,100
Palá Jesús pechu iꞌimajika Marta, María, eyá neꞌewé Lázaro, kele nakú.

6
00:00:56,100 --> 00:01:05,380
Nemá rijló: “Akíchaje wani Lázaro”, ke, eꞌiyonaja unká riꞌijnalá riwakajé rejo. Riyuró re joꞌó kaja iyamá kala riꞌimaká e.

7
00:01:05,380 --> 00:01:11,180
Rejéchami rimaká raꞌapiyatéjenajlo: —Chuwa weꞌejnajika piño Judea teꞌeré ejo.

8
00:01:11,180 --> 00:01:24,420
Raú raꞌapiyatéjena kemaño rijló: —Wewíñaꞌatajeri, meyáleja re judíona iꞌimakaño nakiyana wátaño jipa kaꞌakana pichá, nenókaloje piká penaje, ¿eꞌiyonaja chi piwata rejo iꞌijnakana piño?

9
00:01:24,420 --> 00:01:39,120
Raú rimá najló: —Re iyamá iphata jiꞌimaji nakojé kele (12) kamú jená pajluwa weꞌechú japi, iná jápakaloje rapi. Weꞌechú iná jaꞌapákachu, unká iná tujlaꞌatalo na nakojé, palá iná amákale iná pewá.

10
00:01:39,120 --> 00:01:46,220
Eyá lapí iná jaꞌapákachu kalajerúwaka, mapeja iná tujlaꞌatako, unkale iná amala palá iná pewá.

11
00:01:46,220 --> 00:01:55,260
Rejomi rimá piño raꞌapiyatéjenajlo: —Unká wajwákeꞌe Lázaro takaꞌaká kalé, rikamátakoja, nopótaje riká.

12
00:01:55,260 --> 00:02:04,920
Raú raꞌapiyatéjena kemaño rijló: —Kaja pimá “rikamátakoja”, ke, raú waweꞌepí kewaka ritapure tajnájiko ee, rapoje piño.

13
00:02:04,920 --> 00:02:18,000
Mapeja Jesús kemaká najló Lázaro nakú, “rikamátakoja”, ke, riweꞌepika eꞌiyonaja kaja Lázaro takaꞌaká. Raú raꞌapiyatéjena pechu iꞌimá: “Rikamátako japi, lapí iná kamátako ke”.

14
00:02:18,000 --> 00:02:23,940
Rejéchami Jesús iꞌimaká najló riyukuna palá, rimá najló: —Kaja Lázaro michú takaꞌá.

15
00:02:23,940 --> 00:02:36,520
Puꞌují nupechu raú, unkale weꞌemalá re riwakajé. Palani kaja ijló riká, raú iweꞌepíkaloje palá na laꞌajérika nuká. Chuwa weꞌejnajika rejo, wamákaloje riká penaje.

16
00:02:36,520 --> 00:02:47,940
Raú Tomás, iyamá mothoꞌokaño nakiyana riꞌimaká, kemari rijwákeꞌenajlo: —Iꞌijná weꞌejnachi rijwaꞌaté, watakaꞌachi rijwaꞌaté rejo.

17
00:02:47,940 --> 00:02:57,380
E neꞌejná rejo. Nephaka ee, nemá Jesusjlo. —Paꞌu ke kala cha weká, natoꞌotaka Lázaro michú támijimi toꞌotákelana chojé iꞌimaká ejomi.

18
00:02:57,380 --> 00:03:03,340
Jerusalén awaꞌaja riká pajimila Betania, weji kele kilómetros ketana jukaka riká reyá.

19
00:03:03,340 --> 00:03:14,580
Kajrú judíona nakiyana iꞌimaká Marta, María, kele waꞌaté re. Napechu palaꞌataje neꞌejná rejo, namákale chapú kaje yajwé neꞌewé michú tajaꞌaká pumí chiyá.

20
00:03:14,580 --> 00:03:24,340
Nemaká aú najló: “Jesús waícha”, ke, Marta iꞌijnayo ají ke rijimajo. Roꞌoweló María yuriyo nañakaré chu, unká róchoꞌolo reyá.

21
00:03:24,340 --> 00:03:31,900
E kaja Marta iphayo Jesús nakú, rumá rijló: —Piꞌimakela maare wajwaꞌaté, unká noꞌowé michú takaꞌañáalajla weká.

22
00:03:31,900 --> 00:03:37,340
Eꞌiyonaja nuweꞌepí Tupana laꞌaká pijló piyuke nakaje pikejáꞌaka riliyá, riká ke.

23
00:03:37,340 --> 00:03:41,740
Jesús kemari rojló: —Peꞌewé michú makápoꞌojo piño.

24
00:03:41,740 --> 00:03:54,060
Raú rumá rijló: —Nuweꞌepí kewaka rimakápoꞌojiko piño, piyuke inaꞌukena kaja takaꞌakaño michuna penájemina makápoꞌojiko, ejaꞌawá iphájika kaja penaje rená chojé wakajé.

25
00:03:54,060 --> 00:04:06,840
Jesús kemari piño rojló: —Inaꞌukena kaja takaꞌakaño makápoꞌotajeri nuká; inaꞌukejlo kajmuchaji aꞌajeri nuká. Inaꞌukena takaꞌañó, eꞌiyonaja kaphí péchuruna nochojé iꞌimajeño piño.

26
00:04:06,840 --> 00:04:17,340
Marí ke riká kajmurúnajlo: Nayuríkachu nachó nojló, nuꞌumatákaloje neká Tupánajlo penaje, unká wani natajnálajo. ¿E chi riꞌimajika pijló ilé ke?

27
00:04:17,340 --> 00:04:29,140
—Aꞌa, nuwakáraꞌajeri, nuweꞌepí Tupana wakáraꞌaka piká majó weꞌematájeri wani penaje. Tupana iꞌirí piká. Kaja keja ripechu nakú riꞌimaká, piꞌimakáloje marí ejaꞌawá chu penaje.

28
00:04:29,140 --> 00:04:41,540
Ilé ke rumaká rijló ejomi, rupaꞌó roꞌoweló Maríajlo wáꞌaje. Rumá rojló meꞌechú: —Kaja wewíñaꞌatajeri iphicha maáreje. Riwáꞌicha pimaná.

29
00:04:41,540 --> 00:04:46,340
Ilé ke rumaká rojló aú, María jáchoꞌoyo reyá ruꞌujnakáloje Jesús amaje.

30
00:04:46,340 --> 00:04:52,040
Re joꞌó kaja riꞌimaká pajimila awaꞌaja, Marta waꞌaté nephákaꞌako iꞌimaká eja.

31
00:04:52,040 --> 00:05:07,560
Rujwaꞌaté iꞌimakaño, judíona nakiyana, amaka aú María jáchoꞌoko tuꞌujné, neꞌejná rópumichu. Napechu iꞌimá runaku: “Apala támijimina toꞌotákelana ejo kaꞌajná ruꞌujichá roꞌowé michú iyaje”, raú neꞌejná rópumichu rupechu palaꞌataje.

32
00:05:07,560 --> 00:05:21,040
María iphaka Jesús iꞌimaká ejo ee, rutáraꞌo ruꞌurúpachi aú riꞌimá awaꞌajé, rumá rijló: —Piꞌimakela maare wajwaꞌaté, unká noꞌowé michú takaꞌañáalajla weká iꞌimaká.

33
00:05:21,040 --> 00:05:28,880
Marí ke ramaka aú María iyaka kajrú, ñaké kaja rujwaꞌaté iphákaño iyaka aú, ripechu laꞌó kamuꞌují wani najwaꞌaté.

34
00:05:28,880 --> 00:05:38,140
Raú rimá najló: —¿Méreje chi natoꞌotá Lázaro michú tami? Nemá rijló: —Majó piꞌijná wajwaꞌaté, pamicha.

35
00:05:38,140 --> 00:05:41,420
Nephaka rejo ee, kajrú Jesús iyaka Lázaro michú.

36
00:05:41,420 --> 00:05:49,600
Raú judíona nakiyana kemaño pajlokaka: —Meke íkiꞌija wani riwátaka riꞌimaká michú, ¡pa! riyaka riká michú.

37
00:05:49,600 --> 00:06:00,300
Eyá ajopana kemaño rinaku: —Raꞌá mejlurú wani iꞌimaká ñathé ramákaloje palá penaje. Eta, ¿unká chi méñoꞌojo rilaꞌalajla nakaje iꞌimaká, riká michú takaꞌaká piyá?

38
00:06:00,300 --> 00:06:09,580
Rejéchami Jesús iꞌijnaká jipa pana ichákanami awaꞌajé. Kaja netá támijimi cha kajruni jipa aú. Kamuꞌují wani ripechu iꞌimaká.

39
00:06:09,580 --> 00:06:24,380
E rimá najló: —Jatatá kele jipa rinumanaya. Raú Marta reꞌewelomi kemayo: —Wawakáraꞌajeri, nuweꞌepí kaja majicha rama meꞌetení. Kaja paꞌu ke kala cha weká, ritakaꞌaká iꞌimaká ejomi.

40
00:06:24,380 --> 00:06:35,020
Eꞌiyonaja Jesús kemari rojló: —Kaja numicha pijló iꞌimichaka: Kaphí pipechu iꞌimajika ee Tupana chojé, pamaje mékeka rilaꞌaká palá wani nakaje.

41
00:06:35,020 --> 00:06:46,460
E kaja natatá jipa rinumanaya. Rejéchami riyakáꞌako jeꞌechú chojé, rimá Tupánajlo: —Noraꞌapá, palá pilaꞌaká nuká, pemaꞌakale nupurákaꞌalo noꞌopiyá.

42
00:06:46,460 --> 00:06:56,700
Nuweꞌepí ñakeja pemaꞌakano nupurákaꞌalo noꞌopiyá. Ñakele mariruna inaꞌukena weꞌepíkaloje kewaka piká wakáraꞌari nuꞌumaká majó, penaje nupuraꞌó pijwaꞌaté meꞌetení.

43
00:06:56,700 --> 00:07:04,580
Ilé ke rimaká ejomi, rawíyoꞌoko rimaká: —Lázaro, chuwa páchoꞌo majó ilé chiyá, piꞌijná majó.

44
00:07:04,580 --> 00:07:21,400
Ilé ke rawíyoꞌoka rijló ejéchami, riká támijimi jáchoꞌoko majó. Mapíraꞌakeja aꞌarumakaji aú riyátheꞌela, eyá riꞌimá, rijimá, kajémaka iꞌimaká. E Jesús kemari najló: —Iwichoꞌotá rinakiyá piyukeja ripápimi, rejomi iyurí ráchoꞌoko.

45
00:07:21,400 --> 00:07:31,860
Jesús makápoꞌotaka Lázaro iꞌimaká ejomi, kajrú judíona iphaño María waꞌaté rejo iꞌimaká pechu iꞌimaká kaphí richojé, namákale rimakápoꞌotaka Lázaro.

46
00:07:31,860 --> 00:07:38,060
Eyá neꞌiyajena iꞌijnataño piyukeja namákare rilaꞌakare yukuna fariséonajlo.

47
00:07:38,060 --> 00:07:58,980
Ilé ke fariséona, eyá sacerdótena wakáraꞌajeño, kele jemaꞌaká aú riyukuna, nawaꞌa nachaje wakáraꞌakaño maná, nawakákoloje najwaꞌaté, namákaloje meke nalaꞌajika riká. Nemá: —¿Meke walaꞌajika chuwa ilé inaꞌuké waꞌaté? Kajrucha wani rilaꞌalaka nakaje Tupánaja kalé weꞌepíkare laꞌakana.

48
00:07:58,980 --> 00:08:16,460
Wayuríjika ee rilaꞌaká re joꞌó kaja kajrú nakaje Tupánaja kalé weꞌepíkare laꞌakana, rejéchami kajrú wani inaꞌukena pechu iꞌimajika kaphí richojé. Raú kaꞌajná Roma eyájena wakáraꞌajeri, wakáraꞌaje wakapichátakana piyuke, Tupana ñakaré maare iꞌimakare waꞌató —ke nemaká.

49
00:08:16,460 --> 00:08:31,740
Caifás iꞌimari re najwaꞌaté. Riwakajé sacerdótena wakáraꞌajeri riꞌimaká. Naꞌá riꞌimaká, riꞌimakáloje nawakáraꞌajeri pajluwaja jarechí ketana penaje. Riká kemari najló: —Unká wani na iweꞌepila.

50
00:08:31,740 --> 00:08:37,800
Pajluwaja inaꞌuké takaꞌajeri wachaya, wakapichako piyá piyuke wani. Ilé kaje wajló palani.

51
00:08:37,800 --> 00:08:50,760
Unká ripechu keja kalé Caifás kemaká najló ñaké. Nawakáraꞌajeri riꞌimakale riwakajé, Tupana Pechu aꞌarí riñathé rimakáloje najló: “Pajluwaja takaꞌajeri rileꞌejena inaꞌukena judíona chaya”, ke.

52
00:08:50,760 --> 00:09:00,620
Unká nacháyaja kalé ritakaꞌajé. Piyuke Tupana waꞌatéjena, ajopana teꞌeré nakú iꞌimakaño, chaya waꞌató ritakaꞌajé, neꞌemakáloje pajluwapuku ke penaje.

53
00:09:00,620 --> 00:09:06,820
Ilé ke riꞌimakale, judíona wakáraꞌajeño puraꞌañó pajwaꞌatéchaka, naweꞌepíkaloje mékeka nenójika Jesús.

54
00:09:06,820 --> 00:09:21,220
Ilé kaje ejomi, unká Jesús jaꞌapala puꞌuwaká wani judíona eꞌiyowá. Ráchoꞌo nateꞌeré Judea eyá, iꞌijnari ají ke aꞌajná pajimila Efraín ejo. Desierto chu riká pajimila iꞌimaké. Rejé riyuró raꞌapiyatéjena waꞌaté.

55
00:09:21,220 --> 00:09:37,080
Riwakajé yewicha nephaka naleꞌejé fiesta Pascua jaꞌapejé. Unká chiyó fiesta iphá rená chojé, nalamáꞌatakeno napéchuwaka nakajmókaꞌalo fiesta piyá, napechu iꞌimakáloje palá Tupana nakú. Ilé kaje aú kajrú inaꞌukena iꞌijnajika Jerusalén ejo.

56
00:09:37,080 --> 00:09:52,700
Kajrú neꞌemaká Jerusalén e Jesús kulákana nakú. Tupana ñakaré chu neꞌiyajena puraꞌañó pajwaꞌatéchaka rinaku. Nemá apujlo, apujlo ke: —¿Meke pipechu nakú riká? ¿E chi riꞌijnajika majó fiesta jaꞌapátaje, unká kaꞌajná?

57
00:09:52,700 --> 00:10:05,560
Kaja fariséona, sacerdótena wakáraꞌajeño waꞌaté, kemaño piyukeja inaꞌukénajlo: —Amájika ee Jesús, eko iꞌimá wajló riyukuna, wapatakáloje riká.

