﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:09,940
Sakaliꞌ pagsukatanden weꞌ patulak kami hap lahat Italiya,

2
00:00:09,940 --> 00:00:15,700
sinōngan ne weꞌ de si Paul duk meꞌ pilisu sinduwehin pī si antanan Juliyus,

3
00:00:15,700 --> 00:00:22,660
dambuwaꞌ meꞌ kapitan si kumpaniya meꞌ sundalu bangsa Roma inēnan “Kumpaniya Sultan Nakuraꞌin.”

4
00:00:22,660 --> 00:00:26,620
Pasakey kami si dambuwaꞌ kappal amban Adaramittu,

5
00:00:26,620 --> 00:00:29,820
tulaknen hap meꞌ kalahatan laꞌi si lahat Asiya.

6
00:00:29,820 --> 00:00:32,120
Manjari patulak ne kami.

7
00:00:32,120 --> 00:00:34,700
Nuhut kami isab si Aristarkus,

8
00:00:34,700 --> 00:00:38,100
aꞌa Makedoniya maglahat laꞌi si Tessalonika.

9
00:00:38,100 --> 00:00:42,160
Pagsasumuhin tekka kami laꞌi si Sidon.

10
00:00:42,160 --> 00:00:45,340
Hāp isab mātabat Juliyusin pu si Paul.

11
00:00:45,340 --> 00:00:50,020
Pinasagadan weꞌ ne si Paul pī nindew meꞌ bagayne si lahat Sidon miyaꞌan,

12
00:00:50,020 --> 00:00:53,300
supaya iye tatabangande ine-ine sukal si iye.

13
00:00:53,300 --> 00:00:55,660
Patulak kami amban Sidon,

14
00:00:55,660 --> 00:01:00,680
duk nusul kami pūꞌ Kiprusin paꞌellig-ellig peggeꞌ pasumbal baliyuhin.

15
00:01:00,680 --> 00:01:05,140
Ubus palabey kami tapit si lahat Kilikiya duk Pampiliya,

16
00:01:05,140 --> 00:01:07,660
manjari tekka kami si Mira,

17
00:01:07,660 --> 00:01:09,940
puweblo laꞌi si lahat Likiyas,

18
00:01:09,940 --> 00:01:11,540
duk duwaꞌi kami laꞌi.

19
00:01:11,540 --> 00:01:20,260
Niyaꞌ kappal takite kapitanin laꞌi amban puweblo Iskandal sōng patulak hap Italiya duk pinasakey kami weꞌ ne laꞌi.

20
00:01:20,260 --> 00:01:25,580
Lomboy teꞌed duk hunit lengngan kamihin bang piyem bahangi,

21
00:01:25,580 --> 00:01:28,900
sampay tekka kami tapit si puweblo Kinidus.

22
00:01:28,900 --> 00:01:33,080
Manjari peggeꞌ pales baliyu mapasumbalin,

23
00:01:33,080 --> 00:01:34,760
gaꞌi kami sumōng pī;

24
00:01:34,760 --> 00:01:40,540
hangkan padiyaꞌut kami tudju Tōng Salmone bu paꞌellig kami si dambiyaꞌ pūꞌ Kerete.

25
00:01:40,540 --> 00:01:48,440
Nusul-nusul higad kami duk bisan kami kahunitan ujud tekka kami si dungguꞌan inēnan bang si bissāte,

26
00:01:48,440 --> 00:01:50,040
‘Meꞌ Dungguꞌan Hāp.’

27
00:01:50,040 --> 00:01:52,500
Gaꞌi du miyaꞌan tala amban puweblo Laseya.

28
00:01:52,500 --> 00:01:55,520
Peggeꞌ tiggel-tiggel ne kami miyaꞌan si lān,

29
00:01:55,520 --> 00:01:59,940
siya-siya ne bang palanjal pe kami peggeꞌ baytu habagat ne.

30
00:01:59,940 --> 00:02:02,400
Sinessaꞌan meꞌ aꞌahin weꞌ si Paul,

31
00:02:02,400 --> 00:02:03,320
paꞌinne,

32
00:02:03,320 --> 00:02:04,680
“Meꞌ bagay,

33
00:02:04,680 --> 00:02:08,340
pandogahanku weꞌ tulakte bi amban inin asal siya-siya.

34
00:02:08,340 --> 00:02:11,960
Kaw kappalin duk duwaꞌanin lepas duk sampay umulin.”

35
00:02:11,960 --> 00:02:14,680
Saguwaꞌ kapitan meꞌ sundaluhin,

36
00:02:14,680 --> 00:02:20,640
kinahagad pe weꞌ ne pinaꞌin kapitan kappalin duk dapuꞌnen amban pinaꞌin si Paulin.

37
00:02:20,640 --> 00:02:32,540
Padungguꞌan miyaꞌan gaꞌi hāp padehengan bang baytu habagat hangkan kaꞌekkahanin mabayaꞌ ne patulak ngapas Penisiya duk pinalabey dahuꞌ habagatin laꞌi.

38
00:02:32,540 --> 00:02:38,420
Penisiya īꞌ dambuwaꞌ padungguꞌ-dungguꞌan laꞌi si pūꞌ Kerete gaꞌi tewwaꞌ baliyu.

39
00:02:38,420 --> 00:02:39,640
Manjari,

40
00:02:39,640 --> 00:02:42,460
pagsakaliꞌ nihup sātanin gaꞌi du basag,

41
00:02:42,460 --> 00:02:45,100
kannal meꞌ aꞌahin hāp ne patulakan.

42
00:02:45,100 --> 00:02:51,460
Hangkan inonot ne weꞌ de padiyataꞌ gontengin duk patulak ne kami nusul-nusul pūꞌ Kerete miyaꞌan.

43
00:02:51,460 --> 00:02:53,660
Saguwaꞌ gaꞌ du tiggel,

44
00:02:53,660 --> 00:02:55,780
nihup ne baliyu mabasagin amban higad.

45
00:02:55,780 --> 00:03:01,300
Tewwaꞌ baliyu kappalin duk peggeꞌ gaꞌi sumampang kappalin si baliyu,

46
00:03:01,300 --> 00:03:05,040
pinasagadan ne hadja weꞌ kami kappalin boꞌo baliyuhin.

47
00:03:05,040 --> 00:03:08,080
Ujudnen umellig kami si dambiyaꞌ pūꞌ Kauda,

48
00:03:08,080 --> 00:03:09,440
pūꞌ dikiꞌ-dikiꞌ.

49
00:03:09,440 --> 00:03:10,080
Duk laꞌi,

50
00:03:10,080 --> 00:03:11,520
bisan kami kahunitan,

51
00:03:11,520 --> 00:03:14,760
tapahaget weꞌ kami buti bakas tinundan-tundanin.

52
00:03:14,760 --> 00:03:22,840
Pinasakat weꞌ de butihin diyataꞌ kappal ubus bu ileges weꞌ de baran kappalin duk ingket duk gaꞌi kepak.

53
00:03:22,840 --> 00:03:30,620
Ilebbes isab weꞌ de banugin peggeꞌ tinalew siye kaw sumanglad kappalin pī si tebbahan tapit laꞌi si Libiya.

54
00:03:30,620 --> 00:03:33,580
Duk pinasagadan ne weꞌ de kappalin boꞌo baliyu.

55
00:03:33,580 --> 00:03:40,920
Basag pe teꞌed badjuhin hangkan pagsasumuhin nagnaꞌ ilaboꞌ weꞌ de dem tahik meꞌ duwaꞌan kappalin.

56
00:03:40,920 --> 00:03:42,960
Katellum bahanginen,

57
00:03:42,960 --> 00:03:47,840
tinimanan weꞌ de sinduwe meꞌ kapanyapan kappalin ilaboꞌ magdem tahik.

58
00:03:47,840 --> 00:03:52,840
Duk bang piyem bahangi gaꞌ niyaꞌ takite kami mata ellew atawa poteꞌan.

59
00:03:52,840 --> 00:03:55,320
Duk gaꞌ paluggaꞌ baliyu mapalesin.

60
00:03:55,320 --> 00:03:58,680
Gaꞌ ne teꞌed kami ngase-ngase weꞌ timbul pe kami.

61
00:03:58,680 --> 00:03:59,440
Manjari,

62
00:03:59,440 --> 00:04:04,480
peggeꞌ tiggel-tiggel ne gaꞌ niyaꞌ meꞌ aꞌahin makaꞌakan,

63
00:04:04,480 --> 00:04:08,280
nengge si Paul si tengngaꞌde duk paꞌinne si siye,

64
00:04:08,280 --> 00:04:09,240
“Meꞌ bagay,

65
00:04:09,240 --> 00:04:11,280
bang pakalebi siꞌ ku miyaꞌan,

66
00:04:11,280 --> 00:04:14,040
gaꞌ siꞌ kite bi tumulak amban pūꞌ Kerete.

67
00:04:14,040 --> 00:04:17,500
Duk gaꞌi siꞌ kite bi magkatiksaꞌan duk kalepasan.

68
00:04:17,500 --> 00:04:20,840
Saguwaꞌ kuweꞌitu junjungku si kaꞌam,

69
00:04:20,840 --> 00:04:22,600
papagenun bi ateybin.

70
00:04:22,600 --> 00:04:24,760
Gaꞌ du kaꞌam iyan niyaꞌ magmula.

71
00:04:24,760 --> 00:04:26,800
Luwal hadja kappalin malepasin.

72
00:04:26,800 --> 00:04:28,640
Peggeꞌ dibuhiꞌ,”

73
00:04:28,640 --> 00:04:30,200
paꞌin si Paul,

74
00:04:30,200 --> 00:04:36,160
“niyaꞌ pabagala si aku dambuwaꞌ malaꞌikat amban Tuhan sinambahayangkun duk sukuꞌ si iye ku.

75
00:04:36,160 --> 00:04:38,600
Paꞌin malaꞌikatin si aku,

76
00:04:38,600 --> 00:04:39,760
‘Daꞌa kew talew,

77
00:04:39,760 --> 00:04:40,480
Paul.

78
00:04:40,480 --> 00:04:43,320
Subey du kew humarap si Sultan Nakuraꞌin.

79
00:04:43,320 --> 00:04:45,800
Duk hawal kahāp Tuhan si kaꞌuhin,

80
00:04:45,800 --> 00:04:48,680
sampay meꞌ saweꞌnu si kappal inin ellum du.’

81
00:04:48,680 --> 00:04:50,640
Hangkan meꞌ bagay,”

82
00:04:50,640 --> 00:04:52,000
paꞌin si Paul,

83
00:04:52,000 --> 00:04:54,240
“papagenun bi ateybin.

84
00:04:54,240 --> 00:04:58,640
Peggeꞌ ngandel ku si Tuhan weꞌ tuman du bakas pinaꞌin si aku miyaꞌan.

85
00:04:58,640 --> 00:05:03,680
Saguwaꞌ taboꞌo baliyu du kite bi sumanglad si dambuwaꞌ pūꞌ.”

86
00:05:03,680 --> 00:05:08,440
Kasampūꞌ duk ampat sangemnen kemuwe tagnaꞌ badju miyaꞌan,

87
00:05:08,440 --> 00:05:12,440
laꞌi pe kami taboꞌo-boꞌo weꞌ baliyuhin si diyaꞌut tahik Adariya.

88
00:05:12,440 --> 00:05:14,660
Pagsōng nengaꞌ bahangi ne,

89
00:05:14,660 --> 00:05:16,240
meꞌ maghinang si kappalin,

90
00:05:16,240 --> 00:05:19,160
talessa-lessade weꞌ tapit ne kami si higad.

91
00:05:19,160 --> 00:05:26,240
Hangkan matuntun siye ingket iningketan bohat si tuggune supaya kataꞌuhan bang saꞌingge laleman tahikin.

92
00:05:26,240 --> 00:05:30,480
Manjari lalemannen niyaꞌ duwempūꞌ deppe.

93
00:05:30,480 --> 00:05:31,880
Gaꞌ du tiggel,

94
00:05:31,880 --> 00:05:35,360
pinatuntun ne isab weꞌ de balik ingketin.

95
00:05:35,360 --> 00:05:37,640
Sampūꞌ saꞌ duk limen deppe lalemannen.

96
00:05:37,640 --> 00:05:40,920
Talew siye kaw sumanglad kappalin pī si kabatuhan,

97
00:05:40,920 --> 00:05:44,760
hangkan ngalaboꞌ siye ampat gonteng amban buliꞌ kappalin.

98
00:05:44,760 --> 00:05:48,760
Duk māku-māku siye si Tuhan karayaw mura ne ellew.

99
00:05:48,760 --> 00:05:52,640
Meꞌ aꞌa maghinang si kappalin sōng lahi amban kappal.

100
00:05:52,640 --> 00:06:01,800
Magmā-mā pī siye si mundaꞌ kappalin ngalaboꞌ meꞌ gonteng bu iluklusan weꞌ de ingket panowengan butihin duk pinatuntun weꞌ de pī si tahik.

101
00:06:01,800 --> 00:06:05,400
Saguwaꞌ paꞌin si Paul si kapitanin duk si meꞌ sundaluhin,

102
00:06:05,400 --> 00:06:08,400
“Bang tahalaꞌ meꞌ aꞌa iyan amban kappal,

103
00:06:08,400 --> 00:06:09,440
magmula kaꞌam.”

104
00:06:09,440 --> 00:06:13,760
Hangkan kinehet weꞌ meꞌ sundaluhin ingket butihin duk ne humanut.

105
00:06:13,760 --> 00:06:15,400
Pagsōng ellew ne,

106
00:06:15,400 --> 00:06:18,800
binuyuꞌ-buyuꞌ siye weꞌ si Paul kēmon dinaꞌak mangan.

107
00:06:18,800 --> 00:06:20,120
Paꞌinne,

108
00:06:20,120 --> 00:06:23,440
“Sampūꞌ ne duk ampat bahangi kuweꞌitu pagsusebin.

109
00:06:23,440 --> 00:06:25,680
Gaꞌ kaꞌam bakas mangan ine-ine.

110
00:06:25,680 --> 00:06:28,080
Hangkan junjungku si kaꞌam,

111
00:06:28,080 --> 00:06:31,120
mangan kaꞌam dahuꞌ duk kaꞌam makatatas.

112
00:06:31,120 --> 00:06:33,280
Peggeꞌ gaꞌ du kaꞌam iyan niyaꞌ magmula.”

113
00:06:33,280 --> 00:06:35,040
Ubus miyaꞌan bissāne,

114
00:06:35,040 --> 00:06:40,880
ngeddoꞌ si Paul pan duk magpasalamat iye si Tuhan si matahande kēmon.

115
00:06:40,880 --> 00:06:43,760
Ubus bu kinepak-kepak weꞌ ne panin bu mangan.

116
00:06:43,760 --> 00:06:47,960
Manjari ngahaget ne ateyden duk mangan isab siye kēmon.

117
00:06:47,960 --> 00:06:52,360
Niyaꞌ kami duwe hatus duk pitumpūꞌ duk ennem meꞌ aꞌa dem kappalin.

118
00:06:52,360 --> 00:06:54,920
Pagmakaꞌakan ne siye kēmon,

119
00:06:54,920 --> 00:06:56,360
duk esso ne,

120
00:06:56,360 --> 00:07:00,820
ilaboꞌ weꞌ de buwas tiriguhin dem tahik supaya ngalampung kappalin.

121
00:07:00,820 --> 00:07:02,280
Pagellew ne,

122
00:07:02,280 --> 00:07:06,300
gaꞌ takilalede bang pūꞌ ine takitede matapit miyaꞌan,

123
00:07:06,300 --> 00:07:10,680
saguwaꞌ niyaꞌ takitede tahik paloꞌok taga umus si higad.

124
00:07:10,680 --> 00:07:11,760
Iye pikilanden,

125
00:07:11,760 --> 00:07:12,840
bang makajari,

126
00:07:12,840 --> 00:07:15,220
pasangladde kappalin laꞌi si umus miyaꞌan.

127
00:07:15,220 --> 00:07:20,780
Hangkan kinehet weꞌ de ingket meꞌ gontengin duk inambanan ne dem tahik.

128
00:07:20,780 --> 00:07:24,320
Ilekkahan isab weꞌ de ingket pamekkes bansān kappalin.

129
00:07:24,320 --> 00:07:30,280
Ubus bu pinatengge weꞌ de banug si mundaꞌin duk binoꞌo ne weꞌ baliyu kappalin tudju higad.

130
00:07:30,280 --> 00:07:36,000
Saguwaꞌ niyaꞌ talanggalde kababewan manjari sumanglad kappalin laꞌi.

131
00:07:36,000 --> 00:07:40,020
Mundaꞌ kappalin masumangladin duk gaꞌi ne umusaꞌ,

132
00:07:40,020 --> 00:07:42,680
saguwaꞌ buliꞌnen jadjag weꞌ basag goyakin.

133
00:07:42,680 --> 00:07:47,180
Pikilan meꞌ sundaluhin papateyde meꞌ pilisuhin kēmon,

134
00:07:47,180 --> 00:07:50,020
supaya gaꞌ niyaꞌ lumangi pī si higad paleppa.

135
00:07:50,020 --> 00:07:54,680
Saguwaꞌ kapitanin gaꞌi mabayaꞌ weꞌ niyaꞌ umantag pu si Paul.

136
00:07:54,680 --> 00:07:57,000
Hangkan pinages weꞌ ne meꞌ sundaluhin,

137
00:07:57,000 --> 00:08:00,240
gaꞌi dinaꞌak hininang tapikilde miyaꞌan.

138
00:08:00,240 --> 00:08:01,400
Bisan miyaꞌan,

139
00:08:01,400 --> 00:08:07,200
dinaꞌak pe weꞌ ne kēmon meꞌ mataꞌu mapalangihin patugpaꞌ dehellu duk palangi ne pī si higad.

140
00:08:07,200 --> 00:08:14,600
Meꞌ sinduwehin dinaꞌak paturul maggampalan diyataꞌ meꞌ papan-papan atawa meꞌ kayu mapolong amban kappalin.

141
00:08:14,600 --> 00:08:19,680
Kuweꞌ miyaꞌan katimbul kamihin kēmon pī si higad.

142
00:08:19,680 --> 00:08:21,560
Pagtekka kami si higad,

143
00:08:21,560 --> 00:08:25,020
niyaꞌ ne ngakahan kami weꞌ ēn pūꞌ miyaꞌan Malta.

144
00:08:25,020 --> 00:08:28,720
Meꞌ aꞌa maglahat malaꞌihin ngasip teꞌed si kami.

145
00:08:28,720 --> 00:08:31,400
Peggeꞌ nagnaꞌ ne ulan duk haggut,

146
00:08:31,400 --> 00:08:35,200
magtukun siye ebbut duk hinatul kami weꞌ de kēmon.

147
00:08:35,200 --> 00:08:39,400
Magtimuk si Paul meꞌ langgas-langgas da pekkesan.

148
00:08:39,400 --> 00:08:41,800
Sasangne magteppukne pī dem ebbutin,

149
00:08:41,800 --> 00:08:48,200
niyaꞌ sawe bisa paguwaꞌ hawal panas ebbutin duk patoket pī diyataꞌ tangan si Paul.

150
00:08:48,200 --> 00:08:52,600
Pagkite meꞌ aꞌa pūꞌ miyaꞌan sawe mapatoket diyataꞌ tangan si Paulin,

151
00:08:52,600 --> 00:08:54,440
magbissā-bissā siye.

152
00:08:54,440 --> 00:08:55,960
Paꞌinde,

153
00:08:55,960 --> 00:08:58,000
“Aꞌa inin asal bakas mapatey.

154
00:08:58,000 --> 00:08:59,600
Bisan iye lumuwas amban tahik,

155
00:08:59,600 --> 00:09:01,560
saguwaꞌ gaꞌi katangguhan karalnen.

156
00:09:01,560 --> 00:09:03,180
Asal masi du iye matey.”

157
00:09:03,180 --> 00:09:09,200
Saguwaꞌ pinagpagan hadja weꞌ si Paul sawehin pī dem ebbut duk gaꞌ du makaꞌine iye.

158
00:09:09,200 --> 00:09:14,340
Inagad-agadden weꞌ bahaꞌ tangannen atawa bessuwang hadja iye hebbaꞌ matey.

159
00:09:14,340 --> 00:09:21,320
Saguwaꞌ pagtiggel-tiggel ne siye ngagad bu gaꞌ du niyaꞌ takitede umantag pu si Paul,

160
00:09:21,320 --> 00:09:24,600
manjari pinda ne pikilan meꞌ aꞌa Malta miyaꞌan.

161
00:09:24,600 --> 00:09:26,940
Paꞌinde weꞌ dambuwaꞌ iye tuhan.

162
00:09:26,940 --> 00:09:30,760
Tapit laꞌi si antag miyaꞌan niyaꞌ meꞌ bulakan,

163
00:09:30,760 --> 00:09:32,460
dapuꞌnen si Publiyus,

164
00:09:32,460 --> 00:09:35,040
datuꞌ laꞌi si pūꞌ miyaꞌan.

165
00:09:35,040 --> 00:09:40,200
Binoꞌo kami si lumaꞌne duk hinatul kami weꞌ ne pahāp-hāp dem tellum bahangi.

166
00:09:40,200 --> 00:09:41,960
Sābu miyaꞌan,

167
00:09:41,960 --> 00:09:48,400
sama si Publiyusin laꞌi pabāk peggeꞌ saki iye maglemmun duk magsungiꞌ lahaꞌ.

168
00:09:48,400 --> 00:09:52,680
Padiyalem si Paul pī si bilikne māku-māku si Tuhan para si iye,

169
00:09:52,680 --> 00:09:58,020
duk binettad weꞌ si Paul meꞌ tangannen laꞌi si iye duk iye kawuliꞌan.

170
00:09:58,020 --> 00:09:59,400
Sabab miyaꞌan,

171
00:09:59,400 --> 00:10:05,720
kēmon aꞌa taga saki si pūꞌ miyaꞌan hap pī isab pu si Paul duk kawuliꞌan isab siye.

172
00:10:05,720 --> 00:10:09,100
Ekka meꞌ lasa-lasahan pangurung meꞌ aꞌahin kami.

173
00:10:09,100 --> 00:10:11,400
Duk sakaliꞌ ne kami sōng patulak,

174
00:10:11,400 --> 00:10:15,860
moꞌo siye pī si kappal meꞌ masukal si kamihin pamalutuꞌde kami.

