﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:09,780
De chi gùnne lettia cą ithèl·laꞌ cą intuꞌ leꞌ nación nu lá Italia nna,

2
00:00:09,780 --> 00:00:19,420
bete cą Pablua cuenta ąꞌhua átuchúppa ca preso lani ttu capitán láą Julio nu bánaꞌni ca soldado quiꞌ ttu batallón láą Augusto.

3
00:00:19,420 --> 00:00:27,880
Gutèl·laꞌ tuꞌ ttu barco nu dáꞌ leꞌ yetsi láą Adramitio nna díą para ca yetsi antaꞌ tsárúꞌa indatòꞌ quiꞌ región Asia.

4
00:00:27,880 --> 00:00:30,240
Dáꞌ huá Aristarco lani intuꞌ;

5
00:00:30,240 --> 00:00:36,060
uccua bi nu yetsi Tesalónica nu reꞌ leꞌ región láą Macedonia.

6
00:00:36,060 --> 00:00:39,700
Attu yuꞌutsá nna bitsinaꞌ tuꞌ yetsi Sidón.

7
00:00:39,700 --> 00:00:43,380
Nía nna yala betúalatsiꞌ Capitán Júliua Pablua,

8
00:00:43,380 --> 00:00:49,180
acca beꞌèl·laꞌ bą́ bi tanèl·leꞌ bi ca amigo quiꞌ bía nna beni cabi Pablua atender.

9
00:00:49,180 --> 00:00:56,980
Làniana gutèl·laꞌ tuꞌ bárcuá attu nna gutè tuꞌ luíttaꞌ isla Chipre riꞌą lado náꞌ yatti la tuꞌ.

10
00:00:56,980 --> 00:01:03,220
Labí uccua ttsáꞌ tuꞌ derechu taá porquiꞌni yala fuerte du bèꞌa contra la barco quiꞌ tuꞌa.

11
00:01:03,220 --> 00:01:10,500
Gutè tuꞌ lo indatòꞌ frente taá làti riyèl·laꞌ yúbitsi quiꞌ ca región Cilicia nna Panfilia nna.

12
00:01:10,500 --> 00:01:13,700
Làniana bitsinaꞌ tuꞌ yetsi Mira riꞌą ttu lugar láą Licia.

13
00:01:13,700 --> 00:01:21,460
Nía bá tsèꞌe tuꞌ nna gùl·lani ttu barco dáꞌą de ciudad Alejandría nna díą para Italia.

14
00:01:21,460 --> 00:01:28,020
Capitán Júliua nna beni chìą mandado gáꞌa tuꞌ leꞌ bárcuá para guni tuꞌ seguir viaje quiꞌ tuꞌa.

15
00:01:28,020 --> 00:01:32,220
Iỹé ubitsa tsèꞌ gùdaꞌ tuꞌ lo indatùꞌa bétsi tóꞌ rúbá dia tuꞌ;

16
00:01:32,220 --> 00:01:35,460
nibàni bitsinaꞌ tuꞌ frente taá yetsi láą Gnido.

17
00:01:35,460 --> 00:01:38,340
Átsiꞌí àtsà ba du bèꞌa contra la intuꞌ,

18
00:01:38,340 --> 00:01:45,820
acca bèꞌ tuꞌ vuelta hasta làti reꞌ ttu isla xeni láą Creta nna gutè tuꞌ frente taá yetsi toꞌ nu la Salmón.

19
00:01:45,820 --> 00:01:56,540
Beni bá tuꞌ seguir tsácuíttaꞌ isla bá nna nibàni bitsinaꞌ tuꞌ ttu lettia láą Buenos Puertos exa taá làti reꞌ ttu yetsi toꞌ láą Lasea.

20
00:01:56,540 --> 00:02:00,540
Yala iỹé ubitsa chi uccua yùꞌu tuꞌ néda puro lo inda bá,

21
00:02:00,540 --> 00:02:07,540
ąꞌhua yala peligro chi dua lo tuꞌ para guni tuꞌ seguir viaje quiꞌ tuꞌa porquiꞌni chi debigaꞌ tiempo iyya.

22
00:02:07,540 --> 00:02:10,860
Acca Pablua nna bete bi ttu consejo quiꞌ quį nna,

23
00:02:10,860 --> 00:02:11,460
ra bi:

24
00:02:11,460 --> 00:02:13,220
Señores,

25
00:02:13,220 --> 00:02:18,060
ritebéꞌ teꞌ quiꞌni yala peligro dua lo riꞌu canchu guni riꞌu seguir viaje quiꞌ ríꞌuį,

26
00:02:18,060 --> 00:02:25,420
porquiꞌni gunìtti riꞌu alàa tsuąꞌ teruba bárcuį lani ca yùꞌį sino hàstaá riꞌu xiabachu gatti riꞌu leꞌ indį.

27
00:02:25,420 --> 00:02:34,300
Pero Capitán Júliua nna adila bedà nàguiꞌį quiꞌ nu rùthaꞌ bárcuá ąꞌhua quiꞌ xanaꞌ quìꞌį tìꞌchula nu ra Pablua.

28
00:02:34,300 --> 00:02:39,100
Ąꞌhua Buenos Puertos nna huáỹiaꞌ gáabá tsèꞌ náą para tséꞌe cabi nía tiempo iyya,

29
00:02:39,100 --> 00:02:42,200
acca iyate gáabá cą nna ra cą:

30
00:02:42,200 --> 00:02:44,780
Adila tsaꞌ bíttuá cueda riꞌu nía,

31
00:02:44,780 --> 00:02:50,020
sino tté taá riꞌu canchu huatsinaꞌ riꞌu Fenice nu ná ttu yetsi adiru tsèꞌ,

32
00:02:50,020 --> 00:02:52,380
nía bá gútte riꞌu tiempo idil·laꞌ.

33
00:02:52,380 --> 00:02:59,140
Fenice nna náą attu puerto ruꞌa taá isla Creta rinnaꞌą lado norte nna sur nna.

34
00:02:59,140 --> 00:03:03,380
Làniana gùdulo biria ttu beꞌ suave ba dáꞌą lado sur la,

35
00:03:03,380 --> 00:03:07,940
acca belaba latsiꞌ quį quiꞌni tsèꞌba cca tiempo para guni cą seguir,

36
00:03:07,940 --> 00:03:12,420
acca gùdàꞌ tè tuꞌ nna dia tuꞌ tsácuíttaꞌ bá isla Creta.

37
00:03:12,420 --> 00:03:22,260
Pero titóꞌ tegárubá gudàꞌ tuꞌ nna làniana gùl·lani ttu beꞌ fuerte ni lado norte la nna gutàttsaꞌą bárcuá.

38
00:03:22,260 --> 00:03:24,820
Bèꞌa nna gùduluą gutèꞌyą bárcuá.

39
00:03:24,820 --> 00:03:30,500
Làniana labiru gudá tuꞌ guni tuꞌ seguir porquiꞌni yala fuerte du bèꞌa contra tuꞌ,

40
00:03:30,500 --> 00:03:33,780
acca beꞌèl·laꞌ bá tuꞌ ą íchiꞌą intuꞌ.

41
00:03:33,780 --> 00:03:36,300
Beni bá bèꞌa seguir gutèꞌyą intuꞌ nna,

42
00:03:36,300 --> 00:03:40,620
bitsinaꞌ tuꞌ exa bá làti reꞌ ttu isla xcuichu toꞌ láą Clauda.

43
00:03:40,620 --> 00:03:43,460
Nía nna alà tegá fuerte ba du bèꞌa,

44
00:03:43,460 --> 00:03:48,100
acca beyèl·laꞌ tuꞌ barco xcuichu toꞌ nu nèl·laꞌ barco xeni nu yùꞌu tuꞌa,

45
00:03:48,100 --> 00:03:50,660
nibàni betèl·laꞌnì tuꞌ ą.

46
00:03:50,660 --> 00:03:54,140
Bedìꞌyu diba tuꞌ barco xcuichu túꞌa leꞌ barco xenia nna,

47
00:03:54,140 --> 00:04:01,420
beỹìgàꞌ cą ìtaꞌlùba barco xenia làni ca rrieta para quiꞌni bárcuá nna egaꞌną tsìttsì.

48
00:04:01,420 --> 00:04:11,380
Làniana yala chi rátsini cą quiꞌni bèꞌa nna íchiꞌą bárcuá hàstaá ttu lugar láą Sirte làti reꞌ yúỹi nu náą peligroso para ca barco;

49
00:04:11,380 --> 00:04:13,060
acca bechìda cą ca láriꞌ,

50
00:04:13,060 --> 00:04:15,820
quiere decir ca vela quiꞌ bárcuá nna,

51
00:04:15,820 --> 00:04:18,500
beꞌèl·laꞌ bá cą bárcuá icheꞌ bèꞌa na.

52
00:04:18,500 --> 00:04:22,060
Attu yuꞌutsá nna anía bá cca ìyyabeꞌ fuértení,

53
00:04:22,060 --> 00:04:27,860
acca gurùꞌna cą ca yùàꞌ quiꞌ bárcuą leꞌ indatùꞌa para tsátsiꞌ idìꞌi quiꞌ bárcuá.

54
00:04:27,860 --> 00:04:29,580
Nu cca tsùnna ubitsa nna,

55
00:04:29,580 --> 00:04:36,300
pues hàstaá ca cosa nu ruquinaꞌ bárcuá nna gurùꞌna tuꞌ cą lani propio gani náꞌ tuꞌ leꞌ indatùꞌa.

56
00:04:36,300 --> 00:04:40,540
Iỹé ubitsa tsèꞌ nna labiru biláꞌní bitsąꞌ nìhua ca bélia.

57
00:04:40,540 --> 00:04:48,740
De tántuání fuerte cca ìyyabeꞌa nna chi ricuàtha náꞌnibání bárcuá hàstaá uccuani tuꞌ quiꞌni labiru l·lá ttuꞌ.

58
00:04:48,740 --> 00:04:51,340
Iỹé ubitsa gutè labí gutò ttuꞌ.

59
00:04:51,340 --> 00:04:54,700
Làniana gùnne Pablua nna ra bi cą:

60
00:04:54,700 --> 00:04:55,580
Señores:

61
00:04:55,580 --> 00:04:57,980
Cáalá biyéni báni le quiaꞌ,

62
00:04:57,980 --> 00:05:05,260
bíttuá biría riꞌu leꞌ isla Creta nna lahuábí táttsaꞌ riꞌu ca pelígruį nìhua lahuábí gunìtti riꞌu ca yùàꞌ quiꞌ bárcuį.

63
00:05:05,260 --> 00:05:08,100
Pero annana ligappa laꞌỹeni,

64
00:05:08,100 --> 00:05:11,420
porquiꞌni nú ttu huá nuỹa ttu riꞌu gatti,

65
00:05:11,420 --> 00:05:14,060
sino tsuąꞌ bárcuį teruba gunìtti le.

66
00:05:14,060 --> 00:05:22,620
Hua yúáꞌ nui porquiꞌni ccàꞌaꞌ pertenecer lani Tata Dios enneꞌ runiaꞌ servir nna guthèl·leꞌe ttu ángel ruꞌa luaꞌ bitsiàlà nna

67
00:05:22,620 --> 00:05:23,940
rèe inteꞌ:

68
00:05:23,940 --> 00:05:24,860
Pablo,

69
00:05:24,860 --> 00:05:25,780
bittu gátsini luꞌ,

70
00:05:25,780 --> 00:05:30,220
porquiꞌni naduel·laꞌ itsinaꞌ luꞌ ruꞌa lo emperador romano,

71
00:05:30,220 --> 00:05:36,420
ąꞌhua por luꞌ nna gudilà Tata Dios iyaba canu yùꞌu lani luꞌ leꞌ bárcuį de lo lùꞌuti.

72
00:05:36,420 --> 00:05:38,220
Acca ỹa señores,

73
00:05:38,220 --> 00:05:46,820
bíttuúru gátsini le porquiꞌni rappaꞌ confianza lani Tata Dios ąꞌhua yúlí ràniaꞌ quiꞌni ccá tìꞌba nu chi ra ángelia inteꞌ.

74
00:05:46,820 --> 00:05:50,580
Pero caduel·laꞌ ỹa quiꞌni táttsaꞌ riꞌu lani ttu isla.

75
00:05:50,580 --> 00:05:55,300
De uccua stoꞌobìtsa quiꞌ tuꞌ yùꞌu tuꞌ leꞌ bárcuá nna,

76
00:05:55,300 --> 00:05:58,140
dàa bá tuꞌ lo indatòꞌ nu lá Adriático.

77
00:05:58,140 --> 00:06:05,700
Làniana ttú ríluela yèlà tiꞌgá nna betháccaꞌbiaꞌ latsiꞌ ca marinérua quiꞌni chìꞌ tegáabá ritsinaꞌ tuꞌ yúbitsi.

78
00:06:05,700 --> 00:06:12,540
Bedàl·la tè cą tùu leꞌ inda para gurìxibiaꞌ cą tsaliáỹa itettia riꞌą nna,

79
00:06:12,540 --> 00:06:16,140
uccua cą saber quiꞌni chùàꞌ èthà tiꞌgá riꞌą tettia.

80
00:06:16,140 --> 00:06:25,020
Gudàꞌ tè bárcuá átitóꞌ nna berìxibiaꞌ cą attu nna uccua cą saber quiꞌni reꞌ inda gà éruaꞌ èthà tiꞌgá tettia.

81
00:06:25,020 --> 00:06:28,100
Yala rátsina cą quiꞌni tatìl·la bárcuá lani ca íyyá;

82
00:06:28,100 --> 00:06:31,260
acca gulìda cą tappa ca ìyyà idiꞌíní,

83
00:06:31,260 --> 00:06:33,540
quiere decir ca ancla,

84
00:06:33,540 --> 00:06:37,980
daccaꞌ cuèꞌe lá bárcuá para quiꞌni bárcuá nna bíttuúru gunią seguir.

85
00:06:37,980 --> 00:06:41,220
Làniana yala chi rél·liꞌáni cą tsániꞌ.

86
00:06:41,220 --> 00:06:45,540
Ca marinérua nna uccua latsiꞌ quį iria cą leꞌ barco xenia,

87
00:06:45,540 --> 00:06:49,700
acca gùdulo tè cą richìda cą barco xcuichu túꞌa lo inda,

88
00:06:49,700 --> 00:06:55,860
beni cą tiꞌatsi ilìda cą adí ca ancla leꞌ inda lado ruꞌaló lá bárcuá.

89
00:06:55,860 --> 00:07:01,060
Pero Pablua nna ra tè bi capitán Júliua lani ca soldado quiꞌ niá:

90
00:07:01,060 --> 00:07:07,100
Canchu ca marinéruąꞌ iria cą leꞌ bárcuį para ucuìtta cą leꞌ barco xcuichu túꞌąꞌ nna,

91
00:07:07,100 --> 00:07:10,260
entonces hualigani quiꞌni lebiꞌi nna nì bá gatti le.

92
00:07:10,260 --> 00:07:17,700
De biyénini ca soldádua ca tìtsaꞌa nna guchu chì cą ca rrieta nu ỹíqquianí barco xcuichu túꞌa nna bequìnnia cą na leꞌ inda.

93
00:07:17,700 --> 00:07:23,060
De chi dáꞌ ràniꞌa nna gunèni Pablua iyaba cą attu nna ra bi:

94
00:07:23,060 --> 00:07:27,620
Chi uccua chùppa semana tsèꞌe le làa raꞌáthi le nna làa ro le nna.

95
00:07:27,620 --> 00:07:33,420
Acca rattaꞌyúniaꞌ le quiꞌni go tíꞌ le para quiꞌni gappa le fuerza nna bittu gatti le.

96
00:07:33,420 --> 00:07:37,300
Pues nidí ttu ittsaꞌ iqquia le làa níttí.

97
00:07:37,300 --> 00:07:39,260
De beyacca ra bi anía nna,

98
00:07:39,260 --> 00:07:44,860
guỹiꞌ bi ttu ettaxtila nna gunàba bi bendición lani Tata Dios ruꞌa lo iyaba quį,

99
00:07:44,860 --> 00:07:48,900
làniana gùlaꞌa bi ettaxtíla nna gùdulo bi ro bi.

100
00:07:48,900 --> 00:07:53,860
Iyaba cą nna huadi chìa latsiꞌ quį nna gutò huá cą.

101
00:07:53,860 --> 00:08:00,700
Iyaba tuꞌ canu yùꞌu leꞌ bárcuá nna uccua chùppa gayuaꞌ gayùnaꞌ tsìỹuppa tuꞌ.

102
00:08:00,700 --> 00:08:02,900
De beyacca gutò yeliání cą nna,

103
00:08:02,900 --> 00:08:08,900
làniana bedàl·la cą iyaba ca úxtali ỹuaꞌxtíla leꞌ indatùꞌa para tsátsiꞌ adí idìꞌi quiꞌ bárcuá.

104
00:08:08,900 --> 00:08:14,860
Huàniꞌ bá nna labí bedáccaꞌni ca marinérua gaỹa ruꞌa loyu ni nuá chi dàa tuꞌ.

105
00:08:14,860 --> 00:08:19,900
Biláꞌ tènì cą ttu entrada quiꞌ ca barco làti reꞌ iỹeni yúỹi,

106
00:08:19,900 --> 00:08:26,140
acca belaba latsiꞌ quį guni cą duel·laꞌ canchu huacca ibígaꞌ bárcuá nía làti làa antaꞌ ca íyya xeni.

107
00:08:26,140 --> 00:08:33,580
Guchu tè cą ca rrieta nu ỹígaꞌní ca ancla nna bethàꞌna cą cą leꞌ inda lani rrieta quiꞌ caniá.

108
00:08:33,580 --> 00:08:39,520
Bethàtsi huá cą nu ỹíqquianí ca remo nu ruquinaꞌ ca barco para tháꞌ cą tulíỹiaba.

109
00:08:39,520 --> 00:08:46,820
Làniana gulìtha cą láriꞌ daccaꞌ ruꞌaló lá bárcuá para quiꞌni beꞌ nna gutsígaꞌą na para yúbitsi.

110
00:08:46,820 --> 00:08:50,040
Gùdulo tè bárcuá ribígaꞌą ruꞌa yúbitsiá.

111
00:08:50,040 --> 00:08:57,380
Pero nía nna tàttsaꞌ bárcuá làti dàa chùppa corriente quiꞌ inda nna biyàda tè daccaꞌ ruꞌaló lį leꞌ yúỹiá,

112
00:08:57,380 --> 00:08:58,980
labiru uccua ttą́.

113
00:08:58,980 --> 00:09:05,820
Ąꞌhua daccaꞌ cuèꞌeꞌ la bárcuá nna de una vez tení chi ritappaꞌa de tántuání idíꞌ ritséꞌe indatùꞌa látį.

114
00:09:05,820 --> 00:09:15,100
Làniana uccua latsiꞌ ca soldádua gutti cą iyaba ca présua para quiꞌni làa gurùbà cą inda l·lá ccą nna ucuìtta cą leꞌ làtsiꞌ náꞌ quį.

115
00:09:15,100 --> 00:09:19,540
Pero capitán Júliua nna yala uccua latsiꞌį gudilą̀ Pablua,

116
00:09:19,540 --> 00:09:23,300
acca labí beꞌél·laꞌą cą guni cą tìꞌ calatsiꞌ quį,

117
00:09:23,300 --> 00:09:30,100
sino benią mandado quiꞌni canu ccani gurùbà nna ittsía cą leꞌ inda para itsinaꞌ cą yúbitsi.

118
00:09:30,100 --> 00:09:41,300
Ra huą́ quiꞌni canu làa ccani gurùbà nna thíꞌ cą ca tabla o bíỹaáru canu belaga ruquinaꞌ bárcuá nna xua cą lo quį para itsinaꞌ cą yúbitsi.

119
00:09:41,300 --> 00:09:46,680
Anía modo nna gulà iyaba tuꞌ nna bitsinaꞌ tuꞌ yúbitsi.

120
00:09:46,680 --> 00:09:52,980
De chi gulàa iyaba tuꞌ lo pelígrua nna uccua tuꞌ saber quiꞌni isla nna láą Malta.

121
00:09:52,980 --> 00:09:56,860
Canu nía nna yala tsèꞌ beni cą intuꞌ tratar.

122
00:09:56,860 --> 00:10:02,220
Becùàꞌ cą iỹeni yíꞌ para etsaꞌáni tuꞌ porquiꞌni yala ni idil·laꞌ cca,

123
00:10:02,220 --> 00:10:04,220
ąꞌhua yala redàa iyya nna.

124
00:10:04,220 --> 00:10:07,180
Pablua nna betùppa tè bi tuchùppa yà bitsi.

125
00:10:07,180 --> 00:10:15,060
Tiémpua de rutsia bi cą lo yíꞌa nna beria ttu bèl·là leꞌ yahuàga para ucuìttanią yíꞌa nna gul·láꞌą náꞌ bí.

126
00:10:15,060 --> 00:10:19,620
De bilaꞌni ca enniꞌa quiꞌni bèl·là nna nàl·laꞌ bą́ náꞌ Pablua,

127
00:10:19,620 --> 00:10:21,340
acca ra tè luetsi quį:

128
00:10:21,340 --> 00:10:25,260
Nubéyuꞌį nna màsquiꞌba chi gulàą lo indatùꞌąꞌ nna,

129
00:10:25,260 --> 00:10:32,140
pero áỹa ną́ ttu nu huetti enneꞌ acca ccą merecer luetsi castíguį nna gattią.

130
00:10:32,140 --> 00:10:36,920
Pero Pablua nna becuíbi náꞌ bi nna binnia tè bèl·là lo yíꞌa.

131
00:10:36,920 --> 00:10:39,340
Labí biỹa uccuani Pablua.

132
00:10:39,340 --> 00:10:44,000
Iyaba ca enniꞌa nna uccuani cą quiꞌni chatha taá bi yíi nna gatti bi.

133
00:10:44,000 --> 00:10:49,000
Itsá tsèꞌ gulèda cą nna bilaꞌni cą quiꞌni bihua biỹa mal ni ridaccaꞌ bi,

134
00:10:49,000 --> 00:10:58,440
làniana bettsiání laꞌ rulabalatsiꞌ quiꞌ quį nna ra cą quiꞌni Pablua nna ná bi ttu dios nu dáꞌ de ỹiabaraꞌ según creencia quiꞌ caniá.

135
00:10:58,440 --> 00:11:04,380
Exa taá nía nna antaꞌ ca loyu quiꞌ ttu ènneꞌyuꞌ láą Publio nu rigúꞌubiaꞌ leꞌ isla.

136
00:11:04,380 --> 00:11:11,780
Nubéyuꞌa nna benią intuꞌ invitar nna yala tsèꞌ benią intuꞌ atender leꞌ lìtsiꞌį durante tsùnna ubitsa.

137
00:11:11,780 --> 00:11:17,860
Mérua lània nna yala fuerte té tàta quiꞌ Públiua yuꞌą́ ỹìl·lá nna ccą huèꞌ réni nna.

138
00:11:17,860 --> 00:11:24,260
Huía tè Pablua nna beni bi oración por lą nna betsia náꞌ bi iqquį nna beyacca latsiꞌį.

139
00:11:24,260 --> 00:11:30,340
Nuá bá bina adí ca enneꞌ raꞌni tsèꞌe leꞌ isla nna huía chì cą ruꞌa lo Pablua nna beyacca latsiꞌ quį.

140
00:11:30,340 --> 00:11:36,860
Làcą nna yala guyúꞌu latsiꞌ quį por nu beni tuꞌ nna benna cą iỹetseꞌ ca regalo quiꞌ tuꞌ.

141
00:11:36,860 --> 00:11:42,740
Ąꞌhua lotiꞌ gùl·laꞌ tsá edaꞌ tuꞌ nía nna benna cą iyate nu riquinaꞌni tuꞌ lo néda.

