\id MRK
\ide UTF8
\h SAN MARCOS
\toc1 San Marcos
\mt1 CA TITSAꞌ TSEꞌ NU CCA QUIꞌ JESUCRISTUA NU BEDIA SAN MARCOS
\mt2 El Santo Evangelio Según
\mt1 SAN MARCOS
\c 1
\p
\v 1 Gudulo evangelio nu cca quiꞌ Jesucristua Ỹiꞌni Tata Dios,
\v 2 tìꞌba riquixéꞌe lo libro nu bedia profeta Isaías enneꞌ gùdua ántescala ìta Jesucristua yétsiloyu:
\q1 Inteꞌ nna rithél·laꞌaꞌ mensajero quiaꞌ, deneru bi lo luꞌ,
\q1 Para ithàlia bi néda para guni cą luꞌ recibir.
\q1
\v 3 Rùyeni ttu enneꞌ fuera yetsi nna ra bi ca enneꞌ ritsinaꞌ ruꞌa lo bi:
\q1 Lítséꞌe leda porquiꞌni chi daꞌ Señor; liuthaꞌ lí ca néda quiꞌ laꞌlabàni quiꞌ le para lèe.
\m
\v 4 Ca tìtsiꞌį nna uccua cą cumplir por Juan enneꞌ beni bautizar. Gurèni bi fuera yetsi nna, gutixaꞌáni bi ca enneꞌ lani poder quiꞌni dàni cą eyacca cą arrepentir por ca tul·laꞌ quiꞌ quį para quiꞌni eyuniỹén latsiꞌ Tata Dios quiꞌ quį nna ccá tè cą bautizar.
\v 5 Biria tè ca enneꞌ quiꞌ iyaba ca yetsi toꞌ antaꞌ leꞌ región quiꞌ Judea, ąꞌhua iyaba canu Jerusalén huía cą làti du Juáan para gudà nagaꞌ quį quiꞌ bi. Beyuni cą reconocer ca tul·laꞌ quiꞌ quį lani Tata Dios, làniana Juáan nna beni bi cą bautizar leꞌ yò Jordán.
\v 6 Juáan nna guccuꞌ ỹó bi nu de ittsaꞌ ỹó camello, guthi tè lèꞌe bi ttu cincho nu de yeti. Uccuabàni tèni bi tsuaꞌ teruba ttu clase guxaruꞌ, ąꞌhua ỹixi quiꞌ iꞌyatòꞌ.
\v 7 Gutixàꞌa huáni bi cą nna ra bi: Enneꞌ íl·lani bitola de inteꞌ nna, adí laꞌhuacca té quìꞌe tìꞌchu inteꞌ; nìdirubani làa dàccaꞌaꞌ para iyètaꞌaꞌ cueqquiaꞌ ca guarachu yùꞌu nìꞌe, porquiꞌni née enneꞌ santo.
\v 8 Inteꞌ nna runiaꞌ le bautizar lani inda, pero lèe nna gunie le bautizar lani Espíritu Santo.
\p
\v 9 Tiempo lània nna biria Jesús leꞌ yetsi Nazaret región quiꞌ Galilea. Begàdia tè Juáan ne inda leꞌ yò Jordán.
\v 10 De beria Jesús leꞌ indaá nna biláꞌnie quiꞌni biyàlia ỹiabaraꞌ nna huadi Espíritu Santo tìꞌa ttu becha toꞌ nna bitsineꞌe iqquie.
\v 11 Biyeni tení tsiꞌi ttu enneꞌ gunne de ỹiabaraꞌ nna rèe: Luꞌ nna ná luꞌ Ỹiꞌniaꞌ, yala catsiꞌí teꞌ luꞌ; por luꞌ nna yala laꞌ redáccaꞌlatsiꞌ te quiaꞌ.
\p
\v 12 Làniataá nna gucheꞌ Espíritu Sántua Jesús leꞌ desiértuá lá.
\v 13 Nía nna gùdue chuaꞌ ubitsa nna chuaꞌ yèla nna. Tsèꞌe huá iỹetseꞌ ca animal tuxu nía. Numalua nna benią ne prueba canchu hua rialànią gunie nu calatsiꞌį. Bitola nna bitsinaꞌ ca ángel nna beni cabi Jesús servir.
\p
\v 14 Lotiꞌ té Juáan litsiꞌ ìyyàa nna, deyya Jesús para Galilea. Nía nna gutixèꞌe ca titsaꞌ tsèꞌ cubi nu cca quiꞌ laꞌ rigúꞌubiaꞌ quiꞌ Tata Dios,
\v 15 rèe: Annana chi biꞌyu tsá calatsiꞌ Tata Dios quiꞌni ca enneꞌ nna hueꞌél·laꞌ cą quiꞌni quée enneꞌ cuꞌúbiaꞌnie cą; acca leyàcca arrepentir por ca tul·laꞌ quiꞌ le nna lítsíalatsiꞌ le ca titsaꞌ nu rulueꞌ tiꞌiỹa modo l·lá le.
\p
\v 16 Lotiꞌ rènie ruꞌa indatòꞌ quiꞌ Galilea nna, biláꞌnie Simón lani bettsiꞌ bi Andrés rudàl·la cabi exxa nu rudàxuꞌní cabi bél·la, porquiꞌni uccua cabi nu huedàxuꞌ bél·lá.
\v 17 Ra tè Jesús cabi: Lita lani inteꞌ, inteꞌ nna guniaꞌ quiꞌni ca enneꞌ la guni le pescar.
\v 18 Bethaꞌna taá cabi ca exxa nna dia tè cabi lani e.
\v 19 Guttè tíꞌdíbée nía nna biláꞌnie Jacóbua lani bettsiꞌ bi Juáan yùꞌu cabi leꞌ bárcuá lani tàta quiꞌ cabi Zebedéua, reyuni cabi ca exxa nu rudaxuꞌní cabi bél·lá.
\v 20 Gutàỹi tìe cabi. Làcabi nna bethaꞌna taá cabi tàta quiꞌ cabi Zebedéua leꞌ bárcúa lani adí canu tsèꞌe nía hueni cualani nna, dia tè cabi lani Jesús.
\v 21 Bitsinaꞌ cabi leꞌ yetsi Capernaum. Ca tsá rediꞌ latsiꞌ ca enneꞌ Israel nna huía Jesús leꞌ sinagoga làti retuppa cą. Nía nna gutixaꞌánie cą ca enseñanza tsèꞌ quiꞌ Tata Dios.
\v 22 Yala biquilaꞌ latsiꞌ quį por ca enseñanza quìꞌe, porquiꞌni adírula tsèꞌ gutixaꞌánie cą tìꞌchu ca maestro nu rulueꞌ nu ra lo ley quiꞌ religión quiꞌ caniá.
\v 23 Leꞌ sinagoga quiꞌ caniá nna reꞌ ttu nubeyuꞌ ccą padecer por ttu espíritu malo, guduluą gunnią iditsa nna,
\v 24 rą: Jesús enneꞌ Nazaret, biani té quiꞌ luꞌ lani intuꞌ acca daꞌ luꞌ nì. Tsí daꞌ chì luꞌ para gul·luỹa luꞌ latsiꞌ tuꞌ, áccá. Hua nabiaꞌ ba teꞌ luꞌ, ná luꞌ Enneꞌ Santo guthel·laꞌ Tata Dios.
\v 25 Gutitsaꞌ tè Jesús na nna rèe: Bethia rúꞌa luꞌ nna beria lo lostoꞌ nubeyuꞌį.
\v 26 Espíritu malua nna becuíbi tsàꞌtsàꞌnią nubeyuꞌa nna, idìtsani gurètsiyaꞌą, làniana betsèꞌe latsiꞌį nubeyuꞌa.
\v 27 Adírulá uccuaỹí latsiꞌ iyábani ca enniꞌa, acca gunàba titsaꞌ luetsi quį nna ra cą: Biagani nui cá. Biani enseñanza cubi ni nui cá. Nubeyuꞌį nna té laꞌhuacca quìꞌį para gunią mandar hàstaá ca espíritu malo, atsiꞌíni hua runi caso cą quiꞌį nna.
\v 28 Làniana tsàtitoꞌni gudàa titsaꞌ quìꞌe ituba región quiꞌ Galilea.
\p
\v 29 De beria cabi leꞌ sinagógaá nna huía cabi litsiꞌ Simón nna Andrés nna lani Jacóbua nna Juáan nna.
\v 30 Suegra quiꞌ Simón nna té tìą yiꞌbél·laníą ỹìl·lá. Gutixàꞌa tèni cabi Jesús quiꞌni raꞌnią.
\v 31 Làniana gubígueꞌe nna bedaxuꞌe níꞌį nna guchìthee na. Luégutaání nna beria chìą ỹìl·láa nna beni tabą́ cabi servir.
\p
\v 32 Gùl·là diba lània chìꞌ benia taání bitsa nna, tàhuaꞌ cą ruꞌa lúe iyaba canu raꞌni ąꞌhua canu cca padecer por ca espíritu malo.
\v 33 Iyábani ca enneꞌ leꞌ yétsiá nna bituppa cą ruꞌa puértaá.
\v 34 Jesús nna beyunie iỹétseꞌni canu ràꞌniá télá télá bá ná itsahueꞌ yùꞌu cą. Ąꞌhua benie mandado quiꞌni beria iỹetseꞌ ca espíritu malo lo lostoꞌ ca enneꞌ. Nihua labí beꞌél·leꞌe ca espíritua inne cą, porquiꞌni benibíáꞌ bá cą nuỹa née.
\p
\v 35 Attu yuꞌudílaá hua náru chul·la nna, huatha Jesús nna huíe ttu lugar yàꞌlatsiꞌ, nía nna benie oración.
\v 36 Simón ąꞌhua adí ca enneꞌ tsèꞌe lani bi nía nna beyìla cabi e.
\v 37 De betseláni cabi e nna ra cabi e: Iyáỹiani ca enneꞌ reyìla cą cuiąꞌluꞌ.
\v 38 Lèe nna rèe cabi: Lítsaꞌ adí ca lugar canu antaꞌ exa gáabá para quiꞌni guni huáni yaꞌ cą predicar. Porquiꞌni para nui la dayaꞌ.
\v 39 Benie predicar leꞌ ca sinagoga quiꞌ ca enneꞌ Israel itúbani Galilea, ąꞌhua benie mandado quiꞌni beria ca espíritu malo lo lostoꞌ ca enneꞌ.
\p
\v 40 Bitsinaꞌ tè ttu nubeyuꞌ raꞌnią yétsúꞌ yutsuꞌ, bedùni ỹibį ruꞌa lúe nna guttaꞌyúnią ne nna rą: Canchu hua calatsiꞌ cuiąꞌluꞌ nna huaccani cuiąꞌluꞌ eyuni cuiąꞌluꞌ inteꞌ.
\v 41 Jesús nna yala betúa latsiꞌe na, becà tè néꞌe beláppeꞌe na ra tìe: Huacca látsaꞌaꞌ, beyacca nàrì.
\v 42 Cuantu taání rèe na anía nna, betua chì itsahueꞌ quiꞌ niá nna beyacca taá latsiꞌį.
\v 43 Làniana bechu titsaꞌ tìe na, pero yala recomendar benie na,
\v 44 rèe: Bèꞌ cuidado quiꞌni nú ttú tè nuỹa quixáꞌani luꞌ, sino huía ruꞌa lo sacerdótea para quiꞌni iláꞌni bi luꞌ, bete tè ofrenda quiꞌ luꞌ tìꞌa nu beni Moisés mandado muestra de quiꞌni chi beyacca nàrì luꞌ, para quiꞌni cáỹén latsiꞌ quį.
\v 45 Nubeyuꞌa nna bedàꞌ dibą nna guduluą bedàą titsaꞌ gutixàꞌą iyaba nu uccua. Acca labiru uccua gáꞌa ga Jesús dàccaꞌlo taá leꞌ yétsiá, sino adila tsaꞌ begaꞌna bée fuera làti lanú iỹé enneꞌ tsèꞌe. Pero siempre dihua huía ca enneꞌ quiꞌ iyábani ca yétsiá ruꞌa lúe.
\c 2
\p
\v 1 Tuchùppa ubitsa bitola nna huía Jesús attu leꞌ yetsi Capernaum. Bina tè ca enneꞌ quiꞌni rìꞌe nía.
\v 2 Làniana bituppa chì nuỹeni ca enneꞌ hasta quiꞌni labiru uccuaní cą liúꞌu, ąꞌhua ruꞌa puerta nna bitsaꞌtíꞌní ca enneꞌ. Lèe nna runìnie cą predicar titsaꞌ quiꞌ Tata Dios.
\v 3 Bitsinaꞌ tè tappa ca nubeyuꞌ nùàꞌni cą ttu nu raꞌni parálisis, nidirubani làa cca ttą́.
\v 4 De tántuani ca enneꞌ ỹétsiꞌá nna labí uccua gáꞌa cą làti dùe, acca huappi cą iqquia yúꞌu la nna, guthàlia cą liỹia taá làti dùe, guchìda tè cą enneꞌ ràꞌniá yuꞌą́ lèꞌe camilla.
\v 5 De biláꞌni Jesús quiꞌni yala fe té quiꞌ quį lani e acca rèe nu ràꞌniá: Ỹìꞌniaꞌ, chìba beyuniỹén látsaꞌaꞌ ca tul·laꞌ quiꞌ luꞌ.
\v 6 Ỹua tení tuchùppa ca maestro de la ley nía nna, liúꞌu lostoꞌ bá quį nna ra cą:
\v 7 Bianicca rena nubeyuꞌį ą́ꞌ niꞌi. Ca titsaꞌ mal ba rinnią contra Tata Dios, porquiꞌni nuni ccani gunìttiluą ca tul·laꞌ quiꞌ ca enneꞌ canchu álahuá tsuąꞌ teruba Tata Dios cá.
\v 8 Pero Jesús nna gutelí taánie tiꞌiỹa ná laꞌ rulábalatsiꞌ quiꞌ quį, acca rèe cą: Bianicca rulába latsiꞌ le ą́ꞌ.
\v 9 Biala adí ỹánaba guniaꞌ para nu raꞌniąꞌ. Tsí épaꞌ yaꞌ ą: Chìba beyuniỹén látsaꞌaꞌ ca tul·laꞌ quiꞌ luꞌ, o tsí épaꞌ yaꞌ ą: Beyátha nna bediꞌ camilla quiꞌ luꞌąꞌ nna gùdaꞌ áccá.
\v 10 Pues, para quiꞌni ccá le saber quiꞌni inteꞌ Nubeyuꞌ de Ỹiabaraꞌ té laꞌhuacca quiaꞌ leꞌ yétsiloyuį para eyuniỹén látsaꞌaꞌ ca tul·laꞌ, làniana bel·luítseꞌe nu ràꞌniá nna,
\v 11 rèe na: Beyátha nna bediꞌ camilla quiꞌ luꞌąꞌ nna beyya litsiꞌ luꞌ.
\v 12 Lą nna beyátha tabą́ nna bediꞌ tìą camilla quiꞌ niá nna beria ruꞌa lo iyáỹiani ca enniꞌa, acca yala biquilaꞌ latsiꞌ quį nna bedàliani cą Tata Dios nna ra cą: Nunca labí chi biláꞌni riꞌu luetsi nui.
\p
\v 13 Bitola nna beria Jesús nía nna huía tìe attu ruꞌa indatùꞌa. Iyáỹiaba ca enneꞌ nna bitsinaꞌ cą ruꞌa lúe. Lèe nna gutixaꞌánie cą ca enseñanza tsèꞌ cubi quiꞌ Tata Dios.
\v 14 Néda bá yuꞌée nna biláꞌnie ttu enneꞌ láą Leví ỹiꞌni Alfeo rìꞌą lo meỹa làti ría ca enneꞌ huiỹa quiꞌ impuesto nu ruquiỹa gobierno. Jesús nna rèe na: Gutà tanó inteꞌ. Lą nna gudulí taą́ nna dia tìą lani e.
\v 15 Làniana bitsinaꞌ Jesús leꞌ yúꞌu quiꞌ Leví nna guduaníe lo meỹa, tsèꞌe huá iỹetseꞌ canu ruquiỹa quiꞌ impuesto, ąꞌhua adí canu dàa titsaꞌ quiꞌ quį runi cą nu labí ná de acuerdo lani ley religiosa quiꞌ ca enneꞌ judíua nna, ỹùàni iyaba cą júntuba lo meỹa lani Jesús nna ca discípulo quiꞌáa nna, porquiꞌni enneꞌ ỹétseꞌni denó cą ne.
\v 16 Ca maestro de la ley ąꞌhua adí canu dianó cą religión fariseo nna, de biláꞌni cą quiꞌni ro Jesús lani canu riquiỹa quiꞌ impuéstua ąꞌhua lani adí canu runi tul·laꞌ nna, ra tè cą ca discípulo quiꞌáa: Bianicca riꞌya ro bá maestro quiꞌ líąꞌ lani canu ruquiỹa quiꞌ impuesto ąꞌhua lani adí canu tul·laꞌ niꞌi.
\v 17 De biyénini Jesús nui nna rèe cą: Canu bihua raꞌni nna, pues bihua riquinaꞌni cą médico, sino làteruba canu raꞌni. Labí dayaꞌ para gáỹiaꞌ canu rulaba latsiꞌ quį quiꞌni chi ná cą enneꞌ tsèꞌ, sino daya laꞌ para gáỹiaꞌ canu tul·laꞌ.
\p
\v 18 Ttu vuelta lotiꞌ ca discípulo quiꞌ Juáan ąꞌhua ca discípulo quiꞌ ca fariséua nna runi cą ayunar, bitsinaꞌ tè tuchùppa ca enneꞌ ruꞌa lo Jesús nna ra cą ne: Bianicca ca discípulo quiꞌ Juáan ąꞌhua ca discípulo quiꞌ ca fariséuąꞌ nna runi cą ayunar, atsiꞌíni ca discípulo quiꞌ cuíaꞌluꞌąꞌ nna bihua rigua tíꞌ cą làa ro cą.
\v 19 Becàbini Jesús cą nna rèe: Tsí ína riꞌu quiꞌni canu tsèꞌe tháꞌa guni cą ayunar miéntraste dù ba lani cą nubeyuꞌ ruttsanáꞌa cá. Pues miéntraste dù nóviua lani cą nna labí guchia cą làa go cą porquiꞌni ná tiempo de laꞌ redáccaꞌ latsiꞌ.
\v 20 Pero canchu iꞌyu tsá quiꞌni ítua ènneꞌyuꞌa, lànialá nna guni cą ayunar.
\v 21 Lanú nuỹa regúꞌu remiendo ttu vestido viejo lani ttu pedazo lariꞌ cubi, porquiꞌni laꞌa mísmuba remiendo cúbía nna ichèdaꞌą lariꞌ viéjuá, entonces adila iyàl·laꞌ làti chi birèdaꞌa.
\v 22 Nihua lanu nuỹa rigáꞌa vino cubi leꞌ ca bolsa vieja nu de yéti, porquiꞌni por fuerza quiꞌ vino cúbía nna itsuꞌ lą́ ca bolsa yétiá nna ilàlia vínuá, ąꞌhua yétiá nna labiru íỹuꞌą. Acca ná quiꞌni vino cúbía nna itàꞌą leꞌ yéti cubi.
\p
\v 23 Ttu tsá sábadua nna guttè Jesús làti té ỹuaꞌ. Ca discípulo quiꞌáa nna hua dia cànna ba cabi guduló cabi guchèccuꞌ cabi tuchùppa ỹuaꞌ.
\v 24 Làniana ca fariséua nna ra tè cą Jesús: Gunnaꞌ tsáruhua, bianicca runi ca discípulo quiꞌ luꞌąꞌ nu labí ná quiꞌni guni ttu enneꞌ tsá rediꞌ latsiꞌ riꞌu niꞌi.
\v 25 Pero Jesús nna rèe cą: Tsí núncahua niꞌ gul·la le biỹa beni rey David lotiꞌ labí biỹa té go bía nna yala gutùni bi ąꞌhua canu tsèꞌe lani bía cá.
\v 26 Gutàꞌa David leꞌ templo quiꞌ Tata Dios lotiꞌ Abiatar ną́ huexánaꞌ quiꞌ ca sacerdótea nna gutò bi ettaxtíla nu ná ofrenda para Tata Dios, ettaxtíla nu lanu nuỹa dànią gúą na sino làteruba ca sacerdótea. Atsiꞌíni hàstaá canu tsèꞌe lani bía nna bete huá bi gutò cą, pero bihua beni Tata Dios bi juzgar quiꞌni ną́ tul·laꞌ.
\v 27 Jesús nna raáruhuée cą: Beni Tata Dios tsá rediꞌ latsiꞌ riꞌu para bien quiꞌ riꞌu, alàa benie ca enneꞌ por causa de tsá rediꞌ latsiꞌ riꞌu.
\v 28 Acca Nubeyuꞌ de Ỹiabaraꞌ nna née Señor quiꞌ iyaba ca tsá ąꞌhua tsá para ediꞌ latsiꞌ riꞌu.
\c 3
\p
\v 1 Attu vuelta gutàꞌa Jesús leꞌ sinagógaá. Nía nna reꞌ ttu nubeyuꞌ nu gubitsi yàꞌaba náꞌ bànį.
\v 2 Ca fariséua nna betsia tsìttsì chìni lo quį ne canchu hueyunie na tsá rediꞌ latsiꞌ quį, para quiꞌni gappa cą néda biỹa caúsani gutsia cą quìꞌe.
\v 3 Jesús nna rèe nubeyuꞌ nu gubitsi yàꞌaba náꞌ niá: Luꞌ nna gùduli nna gùdu làhuiꞌ.
\v 4 Làniana rèe cą: Tsí hua ná quiꞌni guni riꞌu tsèꞌ ca tsá rediꞌlatsiꞌ riꞌu, o tsí guni la riꞌu mal áccá. Tsí hua ná quiꞌni eyuni riꞌu ttu enneꞌ màsquiꞌba ná tsá rediꞌ latsiꞌ riꞌu, o tsí hueꞌél·laꞌ bá riꞌu ą gattią áccá. Pero làcą nna tsi diruba gutséꞌe cą.
\v 5 Làniana gunneꞌe iyaba cą lani díꞌlatsiꞌ nna yala triste uccuanie porquiꞌni labí uccua latsiꞌ quį télini cą quìꞌe, acca ra tìe nubeyuꞌa: Bèl·lìi náꞌ luꞌ. Lą nna bèl·lìi taá níꞌį, làniana tìꞌa viva beyacca chì náꞌ niá.
\v 6 Beria bá ca fariséua nna bèꞌ cą titsaꞌ lani canu gulátsi partido láą herodiános contra lèe tiꞌiỹala modo gudaxuꞌ cą ne preso nna gutti cą ne.
\p
\v 7 Pero Jesús nna dia tìe ruꞌa indatùꞌa la lani ca discípulo quiꞌáa. Tanó tehuá ca enneꞌ ỹétseꞌni quiꞌ Galilea ne, ąꞌhua ca enneꞌ Judea nna.
\v 8 Ąꞌhua iỹétseꞌni ca enneꞌ Jerusalén nna ca enneꞌ Idumea l·le, canu attu lado la yò Jordán l·le, ąꞌhua ca enneꞌ biria leꞌ ca yetsi Tiro nna Sidón nna, de bina cą quiꞌni ca milagro ỹénini runie nna acca bituppa tè cą ruꞌa lúe.
\v 9 Ra tìe ca discípulo quiꞌáa quiꞌni gúdu cabi bárcuá prevenido taá para quiꞌni làa uquìni ca enneꞌ ỹétseꞌ niá ne.
\p
\v 10 Por tántua ca enneꞌ chi beyunie nna, acca iyábani canu raꞌni nna ritìl·lani cą para gulappaꞌ cą ne.
\v 11 De biláꞌni ca espíritu malo ne nna bedu ỹibi quį ruꞌa lúe nna guretsi yaꞌa cą nna ra cą: Cuiąꞌluꞌ nuąꞌ ná Ỹiꞌni Tata Dios.
\v 12 Pero lèe nna idíꞌtseꞌ gunnènie cą quiꞌni nú ttu tehuá nuỹa quixáꞌani cą quiꞌni lèe Enniꞌa Ỹiꞌni Tata Dios.
\p
\v 13 Bitola nna huappi Jesús lo iꞌyaá, làniana becuíꞌe tuchùppa ca enneꞌ nna gutaỹie cabi. Làcabi nna bitsinaꞌ tè cabi ruꞌa lúe.
\v 14 Benie formar ttu grupo lani tsìꞌnu ca enniꞌa para quiꞌni tséꞌe cabi lani e tulidàba, ąꞌhua para ithel·leꞌe cabi hueni predicar evangelio.
\v 15 Bete huée laꞌhuacca quiꞌ cabi para eyúnini cabi iyábani itsahueꞌ, ąꞌhua para ebeqquia cabi ca espíritu malo lo lostoꞌ ca enneꞌ.
\v 16 Simón enneꞌ gutixa huée lá bi Pedro;
\v 17 ąꞌhua Jacobo ỹiꞌni Zebedeo lani Juan bettsiꞌ Jacóbua ca enneꞌ gutixa huée lá cabi ỹiꞌni nu rinne idìtsani tìꞌa ídiuꞌ;
\v 18 ąꞌhua Andrés nna Felipe nna Bartolomé nna Mateo nna Tomás nna Jacobo ỹiꞌni Alfeo nna, ąꞌhua Tadeo nna Simón enneꞌ gulátsiꞌ partido láą cananístas nna,
\v 19 Judas Iscariote nu betią ne cuéntaá para gattie nna. Làniana deyya cabi leꞌ yúꞌu.
\p
\v 20 Attu vuelta nna bituppa ca enneꞌ ỹétseꞌni hàstaá para go cabi labí gùppa cabi néda.
\v 21 De bina ca pariente quiꞌáa nna huía cą para echeꞌ cą ne, porquiꞌni ra ca enneꞌ chi ribèqquiaỹíą laꞌ riyeni quìꞌe.
\v 22 Ąꞌhua ca maestro de la ley canu daꞌ de Jerusalén nna rena cą quiꞌni Beelzebú nu ná huexánaꞌ quiꞌ ca espíritu máluba du lani Jesús. Ra huá cą quiꞌni por laꞌhuacca quiꞌ Beelzebú nna runi Jesús mandado reria ca espíritu maluąꞌ lo lostoꞌ ca enneꞌ.
\v 23 Làniana bel·luítseꞌe ca maestro de la ley nna gutixaꞌánie cą ttu comparación nna rèe: Labí gudal·la Satanás fuera ca huenitsìna quìꞌį.
\v 24 Canchu nuỹa ttu gobierno láꞌaní laꞌ rigúꞌubiaꞌ quìꞌį nna entonces labí itsáagá cuíꞌą.
\v 25 Ąꞌhua canchu láꞌaní ttu familia por biỹa ca disgústoni nna, entonces labí itsáagá gúchią.
\v 26 Pues adítelá canchu Satanás chathą para til·lą contra làꞌa labíį, entonces labí itsá cuíꞌą, sino quiꞌni l·luỹa tabá latsiꞌį.
\v 27 Lanú nuỹa irialàni gáꞌą leꞌ litsiꞌ ttu nubeyuꞌ valiente canchu álahuá gudaxuꞌ ỹą́ na guxiqquią na, lànialá nna hua rialànią cueqquią iyate nu té leꞌ litsiꞌ enniꞌa.
\v 28 Hualigani teꞌ riquixaꞌániaꞌ le quiꞌni iyábani ca tul·laꞌ nu runi ca enneꞌ nna eyuniỹén bá latsiꞌ Tata Dios quiꞌ quį, ąꞌhua iyábani ca titsaꞌ mal biỹa tediba cláseni ná cą nna tehua perdón quiꞌ quį.
\v 29 Pero nuỹa tediba runią despreciar nu runi Espíritu Santo nna, jamás labiru eyuniỹén latsiꞌ Tata Dios quìꞌį, sino quiꞌni chi ną́ culpable para siempre.
\v 30 Anía rèe porquiꞌni làcą nna gunne cą quìꞌe quiꞌni dua ttu espíritu malo lo lostuꞌe.
\p
\v 31 Bitola nna bitsinaꞌ ca bettsiꞌ áa ąꞌhua nàna quiꞌáa ribeda cabí fuera, guthel·laꞌ cabi mandado tul·luítsaꞌ cą ne.
\v 32 Ca enneꞌ ỹua luíttiꞌ áa nna ra cą ne: Nàna quiꞌ cuíąꞌluꞌa ąꞌhua ca bettsiꞌ cuíąꞌluꞌa tsèꞌe cabi fuera nna reyila cabi cuiąꞌluꞌ.
\v 33 Becàbinie cą nna rèe: Nuni nuaꞌ ná nàna quiaꞌ nna ca bettsiꞌàꞌ nna cá.
\v 34 Làniana gunnaꞌ tìe ca enneꞌ ỹua ìtaꞌlubáníe nna ra tìe: Nìba tsèꞌe ca bettsiꞌàꞌ nna nàna quiaꞌ nna,
\v 35 porquiꞌni nuỹa tediba runi nu rúꞌu latsiꞌ Tata Dios, pues làcanuá nna ná cą bettsiꞌàꞌ nna dánaꞌaꞌ nna nàna quiaꞌ nna.
\c 4
\p
\v 1 Attu vuelta nna gudulo Jesús gutixèꞌe ca enseñanza tsèꞌ quiꞌ Tata Dios nna bitùppa ca enneꞌ ỹetseꞌ ìtaꞌlubáníe. De tántuani ca enniꞌa nna gutèꞌe leꞌ ttu barco duą ruꞌa indatùꞌa nna gùdua tènie; iyábani ca enniꞌa nna tsèꞌe cą loyu bitsi ruꞌa indatùꞌa.
\v 2 Jesús nna gutixaꞌánie cą iỹetseꞌ ca enseñanza por medio de ca comparación nu cca quiꞌ yétsiloyuį nna ỹiabaraꞌ nna rèe:
\v 3 Liudaáruhuá nagaꞌ le ca titsaꞌ quíyiꞌį: Ttu campesino nna dią huadàl·la ỹuaꞌ.
\v 4 De rudal·lą ỹúꞌa nna bitsinaꞌ tíꞌ ỹuaꞌ quiꞌ niá cuittaꞌ néda, huadi tè ca bìnni toꞌ nna bedigaꞌ cą na.
\v 5 Atiꞌ ỹúꞌa nna bitsinaꞌą leꞌ íyyarrúe làti labí tegá gunaꞌ reꞌ. Acca tsastitaá gul·lanią porquiꞌni labí itettia ga reꞌ gunaꞌ.
\v 6 Pero de gul·lani bitsa nna bequèxuꞌ taą́ ỹúꞌa porquiꞌni labí dia l·lúį itettia, acca gubitsi taą́.
\v 7 Atiꞌ ỹúꞌa nna binnią làti yùꞌu huá l·lú ca yèttseꞌ. Ca yèttsiꞌa nna gul·lani tehuá cą nna bedibàgaꞌ taá cą lo ỹúꞌa, acca ỹúꞌa nna labí benną lènàꞌ.
\v 8 Pero atiꞌ ỹúꞌa nna bitsinaꞌą leꞌ loyu bèbè. Nía nna gul·lanią nna biỹenią nna benna tìą lènàꞌ nu guyúꞌu lìꞌį tsìi éruaꞌ nna, nu benna bá gayùnaꞌ nna, nu benna ba gayuaꞌ nna.
\v 9 Làniana rèe cą: Nu calatsiꞌ ídeteꞌ nna, pues gudà tsèꞌ naguiꞌį.
\p
\v 10 Lotiꞌ reꞌ ttubée nna gubigaꞌ tè tuchùppa ca enneꞌ tsèꞌe nía lani ca enneꞌ tsìꞌnua nna gunàba titsaꞌ cabi e de nu cca quiꞌ ejémplua.
\v 11 Lèe nna rèe cabi: Lebiꞌi nna hua ná quiꞌni ccá le saber clárutaá ca enseñanza nu cca quiꞌ reino quiꞌ Tata Dios, ca cosa nu labí chi yù ca enneꞌ antes. Pero canu labí lání cą riꞌu nna, entonces puro lani comparación bá riquixaꞌáni yaꞌ cą;
\v 12 para quiꞌni ccá cą tìꞌa canu rinnaꞌ ccą pero labí edáccaꞌni cą màsquiꞌba iyénini cą pero labí biỹa télini cą nna, labí eyeqquia cą lani Tata Dios para eyuniỹén latsiꞌe ca tul·laꞌ quiꞌ quį.
\p
\v 13 Làniana rèe cą: Tsí bihua nìꞌ télini le enseñanza acerca de comparación nu gutixàꞌa yaꞌa cá. Tiꞌala modo télini le adí ca comparación nu quixaꞌániaꞌ le niꞌi.
\v 14 Enneꞌ bedàl·la ỹúꞌa nna runią comparar ttu enneꞌ riquixáꞌa titsaꞌ quiꞌ Tata Dios.
\v 15 Ttu te ca enneꞌ nna ná cą tìꞌa ỹuaꞌ nu binnia cuittaꞌ nédaá nna bedigaꞌ ca bìnni túꞌa na. Porquiꞌni de riyénini cą ca titsaꞌ quiꞌ Tata Dios nna, ril·lani taá Satanás nna rigua taą́ ca titsaꞌ nu chi biyàda lo lostoꞌ quį.
\v 16 Attu te ca enneꞌ nna ná cą tìꞌa ỹuaꞌ nu binnia leꞌ íyyarrúea nna tsati taá gul·lanią, porquiꞌni de riyénini cą titsaꞌ quiꞌ Tata Dios nna yala lani gusto rudà nagaꞌ quį,
\v 17 pero labí tsìttsì gaꞌna fe quiꞌ quį, acca titoꞌ rúbá ruchia cą. Canchu chi ril·lani ca prueba nna rutsia latsiꞌ ca enneꞌ cą porquiꞌni ríalatsiꞌ quį ca titsaꞌ quiꞌ Tata Dios nna, luégutaá redúl·laꞌa latsiꞌ quį nna ccá taá cą apartar.
\v 18 Attu te ca enneꞌ nna ná cą tìꞌa ỹuaꞌ nu binnia leꞌ yèttseꞌ nu gul·lani xìą nna bethàgaꞌ taą́ lo ỹúꞌa. Porquiꞌni de riyénini cą titsaꞌ quiꞌ Tata Dios,
\v 19 yala nùyue cani cą por ca cosa quiꞌ yétsiloyuį, ąꞌhua ridaccaꞌỹí taá cą porquiꞌni ridà latsiꞌ quį bel·liu nna bíỹaáru ca cosa material nna. Iyaba ca nui nna ruthàgaꞌ taá cą tsina nu runi ca tìtsiꞌį lo lostoꞌ quį, làniana labiru runi cą nu rúꞌulatsiꞌ Tata Dios.
\v 20 Ąꞌhua attu te ca enneꞌ nna runi cą comparar tìꞌa ỹuaꞌ nu binnia leꞌ loyu bèbèa: ttuą nna benną tsìi éruaꞌ, attuą nna benną gayùnaꞌ, attuą nna gayuaꞌ. Ąꞌtení ná ca enneꞌ de riyénini cą titsaꞌ quiꞌ Tata Dios, ríalatsiꞌ quį nna runi tè cą nu rúꞌulatsiꞌe según tiꞌiỹa ná bá capacidad nu te quiꞌ ttu ttu quį.
\p
\v 21 Raáruhuée cabi: Tsí hua rugàl·laꞌ riꞌu ttu yíꞌ nna rutòtheꞌ tè riꞌu ttu cajón lúį, o rudua riꞌu ą ỹarèeꞌ lònà cá. Tsí álahuá ną́ para gudua riꞌu ą ttu lugar làti gudàniꞌą itúỹiani leꞌ yúꞌu.
\v 22 Porquiꞌni labí biỹa nu gattsiꞌ ní té sin quiꞌni làa iláꞌníą, nihua biỹa ca enseñanza nu gattsiꞌ ní té sin quiꞌni làa iyàtsilàꞌną ruꞌa lo iyaba ca enneꞌ.
\v 23 Nu calatsiꞌ ídeteꞌ nna, pues gudà tsèꞌ naguiꞌį.
\v 24 Ra huée cabi: Líútsia tsèꞌ cuidado nu riyénini le; porquiꞌni canchu labí gudà tsèꞌ nagaꞌ le nna, titoꞌ rúbá laꞌ ritelíni gataꞌ quiꞌ le. Pero lebiꞌį canu calatsiꞌ ídeteꞌ le nna, adítelá tsani laꞌ ritelíni quiꞌ le porquiꞌni rutsia tsèꞌ le cuidado nu riyénini le.
\v 25 Porquiꞌni nuỹa tediba té laꞌ ritelini quìꞌį nna, lą nna thíꞌ lą́ adí, canchu hua runią seguir ríalatsiꞌį. Pero nu labí té quìꞌį nna, pues hàstaá titoꞌ nu rulaba latsiꞌį quiꞌni té quìꞌį nna, ítua telą́.
\v 26 Raáruhuée: Reino quiꞌ Tata Dios nna náą tìꞌa nu cca canchu chi ttu campesino rudàl·lą ỹuaꞌ leꞌ ttu loyu.
\v 27 Raꞌáthi bą́ nna, aníabá runią ritte ca tsá, miéntraste semilla túꞌa nna reyattsą nna ril·lanią nna riỹeni huą́ nna; pero nubeyuꞌa nna nidí làa yùą tiꞌiỹala modo cca ca cosį.
\v 28 Porquiꞌni por lóyúa nna reyattsa ỹuaꞌ túꞌa; primérute de ril·lanią ną́ ttu ixxiꞌ toꞌ teruba, laniana ril·lani èttseꞌ quìꞌį, pero bitola nna ruꞌu ỹuaꞌ toꞌ lìꞌį.
\v 29 Canchu chi rigattsią nna reruą lani ìyyà sela, porquiꞌni chi biꞌyu tsá gutuppą lènàꞌ.
\p
\v 30 Raáruhuée: Biani tìꞌ ná reino quiꞌ Tata Dios. Biani guni riꞌu ą comparar cá, pues quixaꞌániaꞌ le.
\v 31 Ną́ tìꞌa ttu bétsiꞌ toꞌ quiꞌ cuana, porquiꞌni canchu chi riyadą leꞌ loyu nna adí telání xcuichutoꞌ ną́ de lo iyaba ca semilla nu té leꞌ yétsiloyu.
\v 32 Pero ril·lani díbą́ nna riỹenią adiru de lo iyaba ca planta nna, yáỹipàꞌni riduą hàstaá quiꞌni ca bìnni toꞌ nna riỹua cą leꞌ ỹula quìꞌį.
\p
\v 33 Lani iỹetseꞌ ca comparación tìꞌa ca nuaꞌ nna gutixaꞌánie cą titsaꞌ quiꞌ Tata Dios, tiꞌiỹa tébá laꞌ riyeni quiꞌ quį.
\v 34 Tulidàba gutixaꞌánie ca enneꞌ por medio de ca comparación, pero iyábani bethàtsi làꞌnànie ca discípulo quiꞌáa yàꞌba latsiꞌ.
\p
\v 35 Gùl·là diba tsá lània nna rèe ca discípulo quiꞌáa: Lítsaꞌ attu láduaꞌla.
\v 36 Bechu titsaꞌ díbée ca enneꞌ ỹétsiꞌá, làniana ca discípulo quiꞌáa nna gucheꞌ cabi Jesús attu lado indatùꞌa la leꞌ barco nu yùꞌuéa taá. Dia hua adí ca barco toꞌ lani barco nu yùꞌu Jesús.
\v 37 Lo indatùꞌa bá dàa cabi nna huatha ttu iyyabeꞌ fuérteni, chi ràꞌa inda leꞌ bárcuá hàstaá quiꞌni chìꞌ taá ritsaꞌą inda.
\v 38 Jesús nna tiꞌéthibée, ỹua iqquie lo ttu xconi daccaꞌ cuèꞌe la bárcuá. Ca discípulo quiꞌáa nna bedibàni tè cabi e nna ra cabi e: Maestro, tsí bihua nùyue du cuiąꞌluꞌ quiꞌni chi rinetsi riꞌu leꞌ indį.
\v 39 Làniana huatha Jesús nna gutìtseꞌe beꞌa nna indatùꞌa nna rèe: Tsi bá, tsi tè. Làniana gudutsi tabá beꞌa. Indatùꞌa nna beyattaꞌ tsi tabą́.
\v 40 Jesús nna ra tìe cabi: Biecca yala rátsini le niꞌi. Tsí bihua ríalatsiꞌ le quiꞌni té laꞌhuacca quiaꞌ cá.
\v 41 Làniana adila laꞌ rátsilatsiꞌ bitsinaꞌ lo lostoꞌ cabi nna ra luetsi cabi: Nugani enniꞌį, acca hàstaba beꞌ nna indatùꞌį nna riyénini cą quìꞌe.
\c 5
\p
\v 1 Bitsinaꞌ tè cabi attu lado quiꞌ indatòꞌ Galilea región quiꞌ ca enneꞌ gadarenos.
\v 2 De beria Jesús leꞌ bárcuá nna bitsinaꞌ tè ttu nubeyuꞌ ruꞌa lúe berią leꞌ ttu bèlìà nu dua leꞌ panteón nía. Nubeyuꞌa nna ccą padecer por ttu espíritu malo.
\v 3 Lą nna gùduą làti rigattsiꞌ canu yatti, lanú nuỹa ririalàni uỹìqquią na tsìttsì nihua lani cadena.
\v 4 Porquiꞌni iỹé vuelta tsèꞌ chi beỹìqquia cą nìꞌa níꞌį lani cadena, pero tsàstiní richuą cą. Acca lanu nuỹa ridàa lani ą.
\v 5 Tulidàba ribènią réla ritsá ba ribétsiyaꞌą lo ca iꞌya nna leꞌ panteón nna, laꞌa làbą nna rueꞌ látį lani ca íyyá nna richu cą látį.
\v 6 Idittuꞌ nna biláꞌnią Jesús, bigàa chìą tattsaꞌą ne nna beduỹibį ruꞌa lúe.
\v 7 Gunne tìą iditsa nna rą ne: Jesús Ỹiꞌni Tata Dios Tsunaꞌ, bianicca daꞌ cuiąꞌluꞌ nì, rattaꞌyúniaꞌ luꞌ quiꞌni guni luꞌ jurar nna gudu luꞌ por testigo Tata Dios quiꞌni bittu guni luꞌ inteꞌ castigar.
\v 8 Anía rą porquiꞌni gunne Jesús nna rèe na: Luꞌ espíritu malo, beria lo lostoꞌ nubeyuꞌąꞌ.
\v 9 Gunàba titsaꞌ tìe espíritu malua nna rèe: Luꞌ nna gutixaꞌáni inteꞌ biỹa lá luꞌ. Becàbią nna rą: Batallón láꞌ, porquiꞌni nuỹé tsèꞌni tuꞌ ná.
\v 10 Làniana yala guttaꞌyúnią ne quiꞌni bittu ithel·leꞌe na fuera distrítua.
\v 11 Exa gáabá nía nna tsèꞌe tè iỹétseꞌní ca cuttsi huila go cuittaꞌ iꞌyaá.
\v 12 Iyaba ca espíritu malua nna guttaꞌyú teni cą Jesús nna ra cą ne: Guthel·laꞌ intuꞌ làti tsèꞌe ca cùttsiąꞌ para tsúꞌu tuꞌ lo lostoꞌ quį.
\v 13 Jesús nna bete tìe permiso quiꞌ quį. Làniana ca espíritu malua nna betsèꞌe latsiꞌ quį nubeyuꞌa nna gutàꞌa cą lani ca cùttsia. Hua ná ttú chuppa miliꞌ tiꞌgá ca cùttsia. Iyaba cą nna uccua litsiani cą nna gutùl·lu cą lo ttu iyyatòꞌ nna binnia cą leꞌ inda nna gùttì cą.
\v 14 Canu rappa ca cùttsia nna beyya cą quèthani táquixáꞌani cą ca enneꞌ leꞌ yétsiá ąꞌhua ca rancho túꞌa. Biria chì ca enneꞌ dia cą tannaꞌ cą biỹa nuá uccua.
\v 15 Bitsinaꞌ cą làti du Jesús lani nubeyuꞌ loco nu uccua padecer por iỹetseꞌ ca espíritu malua nna, biláꞌni cą quiꞌni nìyaꞌatsùbani rìꞌą chi naccuꞌ ỹúį nna, acca yala gutsini cą.
\v 16 Canu biláꞌnia nna gutixaꞌa cą tiꞌiỹa ná nu uccua lani nubeyuꞌ guyúꞌu espíritu malo lo lostoꞌ niá, ąꞌhua nu uccua lani ca cùttsia nna.
\v 17 Acca guttaꞌyúni cą Jesús quiꞌni eria bée látsi caniá.
\v 18 Lotiꞌ díe éyeꞌe leꞌ bárcuá nna, nu uccua padecer por espíritu malua nna guttaꞌyúnią ne quiꞌni hueꞌél·leꞌe na cuenią lani e.
\v 19 Pero Jesús nna labí beꞌél·leꞌe na sino quiꞌni rèe na: Beyya litsiꞌ luꞌ làti tsèꞌe ca enneꞌ quiꞌ luꞌa, gutixaꞌáni cą tiꞌiỹa ná ca cosa ỹeni nu chi beni Señor lani luꞌ, ąꞌhua tiꞌiỹa chi betúa latsiꞌe luꞌ nna.
\v 20 Nubeyuꞌa nna deyyą guduluą rudàą titsaꞌ leꞌ ituba región quiꞌ tsìi ca yétsiá riquixáꞌą tiꞌiỹa ná ca milagro nu chi beni Jesús lani ą. Iyaba canu biyénini testimonio quìꞌį nna yala biquílaꞌ latsiꞌ quį.
\p
\v 21 Bettè bá Jesús attu vuelta leꞌ ttu barco para attu ládula indatùꞌa nna, bituppa tè iỹé miliꞌ tsèꞌni ca enneꞌ ruꞌa lúe. Lèe nna du bée ruꞌa indatùꞌa.
\v 22 Bitsinaꞌ tè Jairo, nubeyuꞌ principal quiꞌ sinagógaá. Biláꞌ bánią Jesús nna bedu taá ỹibį ruꞌa lúe.
\v 23 Yala guttaꞌyúnią ne nna rą: Chìꞌ tení ratti ỹiꞌni niula toꞌ yaꞌa, tsí hua dáꞌ bála cuiąꞌluꞌ gutsia náꞌ cuiąꞌluꞌ iqquį para quiꞌni eyacca latsiꞌį nna ccabànią.
\v 24 Dia tè Jesús lani ą nna. Denó tehuá enneꞌ ỹétseꞌni Jesús nna rùquini cą ne.
\v 25 Dia hua nía ttu niula nu chi uccua tsìꞌnu ida raꞌnią rilàlią réni.
\v 26 Yala remedio chi beni ca médico na, chi benittiluą iyate nu té quìꞌį pero labí reyacca latsiꞌį, sino adila riyal·laꞌ lánią.
\v 27 Chì biną quiꞌni Jesús runie ca milagro, acca huía tìą cuèꞌe lée lahuiꞌ ca enneꞌ ỹétsiꞌá nna belappaꞌą ỹúe,
\v 28 porquiꞌni uccuanią: Canchu guláppaꞌaꞌ màsquiꞌdi ỹúe nna eyacca taá látsaꞌaꞌ.
\v 29 Làniataá nna guru réni quiꞌ niá, gutebéꞌ taánią quiꞌni chi beyacca latsiꞌį.
\v 30 Luégutaá gutebéꞌni Jesús quiꞌni beyunie nuỹa ttu enneꞌ lani laꞌhuacca quìꞌe, acca bedeqquia tè lúe gunneꞌe ca enneꞌ daꞌ cuèꞌe lée nna rèe: Nuni nuaꞌ belappaꞌą ỹó yìꞌį.
\v 31 Ca discípulo quiꞌáa nna ra cabi e: Hua riláꞌ báni cuiąꞌluꞌ quiꞌni ca enneꞌ ỹetseꞌ ruquini cą cuiąꞌluꞌ, atsiꞌíni ra cuiąꞌluꞌ: Nuni nuaꞌ belappaꞌą inteꞌ nna.
\v 32 Pero lèe nna gunneꞌe ìtaꞌlubáníe nuỹa nuá belappaꞌą ne.
\v 33 Niuláa nna yala gutsinią nna biỹitiꞌníą nna porquiꞌni bennią cuenta nu chi uccua lani ą, acca gubigaꞌą nna beduỹíbį ruꞌa lúe, gutixaꞌánią ne nu benią.
\v 34 Jesús nna bechu tìtseꞌe niuláa nna rèe: Ỹìꞌniaꞌ, por fe nu té quiꞌ luꞌ lani inteꞌ nna chi ná luꞌ salvo; bíttuúru biỹa cani luꞌ, porquiꞌni dèsdeba anna chi beyacca latsiꞌ luꞌ.
\v 35 Atsabá rinne Jesús nna gul·lani mandado daꞌ cą litsiꞌ nubeyuꞌ principal quiꞌ sinagógaá nna ra cą: Chi gùttì ỹiꞌni cuíąꞌluꞌa, biáruá liecca uquitsíꞌ rùnì cuiąꞌluꞌ Maestruąꞌ.
\v 36 Pero biyeni taáni Jesús nu ra canaá, acca ra tìe nubeyuꞌ principal quiꞌ sinagógaá: Bittu gátsini luꞌ, huía teruba latsiꞌ luꞌ.
\v 37 Jesús nna labí uccua latsiꞌe quiꞌni núỹaáru tsía lànią ne sino làteruba Pedrua nna Jacóbua ąꞌhua Juáan bettsiꞌ Jacóbua.
\v 38 Bitsineꞌe litsiꞌ nubeyuꞌ principal quiꞌ sinagógaá nna biláꞌnie quiꞌni iỹétseꞌni ca enneꞌ chi tùppa, ttu te ccą nna yala lani laꞌ rehuiniꞌ latsiꞌ tsèꞌe cą pero attu te cą nna tsèꞌe cą huìl·là.
\v 39 Gutàꞌa tìe nna rèe cą: Bianicca tanto alboroto runi le nna ribetsi le niꞌi. Niula cuìtiꞌį nna bihua ną́ nu yatti, sino tiꞌéthibą́.
\v 40 De biyénini cą nu reáa nna, burla la beni ccą ne. Làniana benie mandado quiꞌni iria iyaba ca enneꞌ nna gutaỹi tìe tàta nàna quiꞌ niula cuìtiꞌa ąꞌhua tsùnna canu dia cą lani áa, gutàꞌa tìe làti té niula cuìtiꞌa.
\v 41 Gutèl·leꞌe náꞌ niula cuìtiꞌa nna rèe na: Talita cumi. Titsaꞌ quìꞌba riꞌu nna rą: Niula toꞌ, inteꞌ niaꞌ luꞌ, beyátha.
\v 42 Luegu taání nna beyatha chì niula cuìtiꞌa nna redaꞌ chìą. Chi yuꞌą́ tsìꞌnu ida tiꞌgá. Ca enneꞌ tsèꞌe nía nna caligálání tsíá cą uccuani cą de tántua gutsini cą.
\v 43 Pero Jesús nna gunnènie cą quiꞌni nú ttu tehuá nuỹa quixáꞌani cą, làniana beni tìe mandado quiꞌni gute cą nu go niula cuìtiꞌa.
\c 6
\p
\v 1 Bedàꞌ tè Jesús nía nna betsineꞌe látsi áa. Dia tè ca discípulo quiꞌáa lani e.
\v 2 Níabá tsèꞌe cabi gùl·laꞌ tsá rediꞌ latsiꞌ ca enneꞌ judíua nna, guduló Jesús gutixaꞌánie leꞌ sinagógaá titsaꞌ quiꞌ Tata Dios. Iỹetseꞌ canu biyénini cą enseñanza quiꞌáa nna yala biquílaꞌ latsiꞌ quį nna ra cą: Gala betheteꞌ nui ca cosį cá. Tiꞌiỹa modo acca tanto tsèꞌ chi nabiaꞌnią hàstaá para gunią ca milágruąꞌ cá.
\v 3 Tsí álahuá nui nuaꞌ carpintéruá ỹiꞌni María, bettsiꞌ Jacóbua nna Joséa nna Judas nna Simóon nna cá. Tsí álahuá nìba tsèꞌe ca danį lani riꞌu cá.
\p Por nui nna labí huíalatsiꞌ quį quiꞌni née Ỹiꞌni Tata Dios.
\v 4 Pero Jesús nna rèe cą: Ttu profeta, gaỹa tediba rappa cą na titsaꞌ, pero canu látsį nna ca pariente quìꞌį nna nìdi caso làa runi cą quìꞌį.
\v 5 Acca labí iỹéegá milagro benie nía, sino tuchùppa teruba ca enneꞌ nna betsia néꞌe iqquia quį nna beyunie cą.
\v 6 Lèe nna yala uccuaỹí latsiꞌe porquiꞌni labí huíalatsiꞌ quį ne. Làniana gurenie leꞌ ca yetsi toꞌ canu antaꞌ nía, gutixaꞌánie ca enneꞌ ca enseñanza tsèꞌ quiꞌ Tata Dios.
\p
\v 7 Bitola nna gutaỹi Jesús ca enneꞌ tsìꞌnua, gudulúe guthel·leꞌe chuppa chuppa cabi nna betie laꞌhuacca quiꞌ cabi sobre ca espíritu malo para quiꞌni eria cą fuera.
\v 8 Benie mandado quiꞌni bittu biỹa huáꞌ cabi de tsùꞌu cabi néda, sino ttu yà toꞌ. Ra huée quiꞌni bittu huáꞌ cabi morral nihua ettaxtíla, nihua bittu bel·liu cuꞌú leꞌ bolsa quiꞌ cabi.
\v 9 Dàni cabi gúl·lia cabi guarachu sencíllotóꞌ taá, pero bittu gaccuꞌ cabi chuppa cuaꞌ láriꞌ.
\v 10 Raáru huée cabi: Gaỹa diba gáꞌa le leꞌ ttu yúꞌu nna, nía bá ccá lugar quiꞌ le hàstaꞌna gal·laꞌ tsá edaꞌ le leꞌ yétsiá.
\v 11 Nuỹa ttu lugar làti bihua recibir guni cą le nihua làa gudà nagaꞌ quį quiꞌ le, entonces eria le nía nna gucuíbi tè bestè nìꞌa le, ttu seña para télini cą quiꞌni labí tsèꞌ beni cą. Hualigani teꞌ riquixaꞌániaꞌ le quiꞌni adila fuerte cca laꞌ tsìalatsiꞌ quiꞌ Tata Dios nu chìꞌ daꞌla lani yétsiá tìꞌchula juicio nu uccua lani ca yetsi Sodoma nna Gomorra nna.
\v 12 Ca discípulo quiꞌáa nna gudaꞌ tè cabi nna guduló cabi hueni predicar quiꞌni ca enneꞌ nna dàni cą ehuiníꞌni cą nna gútseꞌe latsiꞌ quį ca tul·laꞌ quiꞌ quį.
\v 13 Beni cabi mandado ca espíritu malo quiꞌni eria cą lo lostoꞌ ca enneꞌ nna beyacca latsiꞌ quį. Ąꞌhua bedua cabí aceite iqquia nuỹetseꞌ canu raꞌni nna, beyacca latsiꞌ quį por laꞌhuacca nu betie lani cabi.
\p
\v 14 Bina tè rey Herodes iyaba nu cca quiꞌ Jesús, porquiꞌni chi gùthilàlia ba titsaꞌ quìꞌe leꞌ ttu ttu yetsi. Acca ra Herodes: Juan el Bautista nu béttí yaꞌa, pues lą nuaꞌ chi beyathą de lo lùꞌuti acca té iỹeni laꞌhuacca quìꞌį nna runią ca milágruąꞌ.
\v 15 Adí cą ra cą: Elías nuąꞌ. Attu te cą nna ra cą: Ttu nu rinne parte Tata Dios nuąꞌ tiꞌa beni ca profeta gutséꞌe ttu cuaỹa nuá.
\v 16 De bina Herodes nu ra ca enniꞌa nna, acca ra tìą: Juan nu beniaꞌ mandado ichu cą yáni niá, pues lą nuaꞌ chi beyathą de lo lùꞌuti.
\v 17 Porquiꞌni laꞌa mísmuba Herodes nna benią mandado quiꞌni gudaxuꞌ cą Juáan preso nna bexìqquia cą bi lani cadena nna bedàl·la cą bi litsiꞌ iyya. Anía beni Herodes porquiꞌni de guỹiꞌą Herodías niula quiꞌ bettsiꞌį Felípea,
\v 18 Juáan nna ra tè bi ą: Labí ná quiꞌni thíꞌ luꞌ laꞌa niula quiꞌ bettsiꞌ luꞌąꞌ bá.
\v 19 Acca Herodías nna yala beyudíꞌą Juáan, uccua latsiꞌį guttią bi.
\v 20 Pero rey Herodes nna gùppa bą́ Juáan respeto porquiꞌni biénba yùą quiꞌni yala exa gudu bi lani Tata Dios, ąꞌhua labí biỹa tul·laꞌ beni bi nna, acca bèꞌ bą́ bi cuidado quiꞌni nú ttu nuỹa biỹa gudáccaꞌą bi. Ąꞌhua màsquiꞌba labí gutelí gánią bíccaꞌáỹa nuá gutixaꞌa bi, pero yala guyúꞌu latsiꞌį gudà naguiꞌį quiꞌ bi.
\v 21 Pero lotiꞌ gùl·laꞌ cumpleaños quiꞌ Herodes nna betseláni Herodías ttu opportunidad, porquiꞌni beni Herodes ttu fiesta nna gutàỹią canu reꞌ cuenta nna ca capitán nna ąꞌhua adí canu daccaꞌ quiꞌ Galilea go seꞌ quį lani ą.
\v 22 Gutàꞌa tè niula cuitiꞌ ỹiꞌni Herodías leꞌ yúꞌu làti cca fiéstaá nna beyàꞌa ttùbą lahuiꞌ quį. Herodes lani canu ỹuàni cą lo meỹa lani ą nna yala guyúꞌu latsiꞌ quį. Acca ra rey Herodes niula cuìtiꞌa: Gunàbani inteꞌ biỹa tediba calatsiꞌ luꞌ, inteꞌ nna gunna yaꞌ ą quiꞌ luꞌ.
\v 23 Làniana beni Herodes prometer lani juramento nna rą: Biỹa tediba inàbani luꞌ inteꞌ nna gunna yaꞌ ą quiꞌ luꞌ hàstaba tsal·lueꞌ laꞌ rigúꞌubiaꞌ quiaꞌ canchu calatsiꞌ luꞌ.
\v 24 Niula cuìtiꞌa nna biria tìą nna rą nàna quiꞌ niá: Biani inábaꞌaꞌ. Nàna quiꞌ niá nna rą na: Iqquia Juan el Bautístąꞌ.
\v 25 Làniana quèthani beyeqquią làti dua rey nna rą: Calátsaꞌaꞌ quiꞌni anna tení gunna luꞌ quiaꞌ leꞌ ttu plato iqquia Juan el Bautístąꞌ.
\v 26 Rey Herodes nna yala behuiníꞌnią, pero por causa de quiꞌni chìla benią jurar, ąꞌhua labí uccua latsiꞌį itìniyúą lani canu ỹua lo meỹa lani ą, acca labí uccua latsiꞌį gutsibią niula cuìtiꞌa.
\v 27 Luégutaá nna guthel·laꞌą ttu soldado táchuą yáni Juaan eyuaꞌ tìą iqquia bía.
\v 28 Huía tè soldadua leꞌ litsiꞌ ìyyàa nna guchuą yáni Juáan, denuaꞌ tìą na leꞌ ttu plato, betią na lani niula cuìtiꞌa. Niula cuìtiꞌa nna betią na lani nàna quiꞌ niá.
\v 29 De bina ca discípulo quiꞌ Juáan nu uccua nna, huía tè cabi taỹiꞌ cabi cuerpo quiꞌ bía nna becattsiꞌ cabi bi leꞌ ttu yerubà.
\p
\v 30 Làniana ca tsìꞌnu discípuluá canu guthel·laꞌ Jesús, betsinaꞌ cabi ruꞌa lúe nna gutixaꞌáni cabi e iyate nu chi beni cabi, ąꞌhua iyaba ca enseñanza nu gutixaꞌa cabi.
\v 31 Lèe nna rèe cabi: Lità tsía riꞌu para ediꞌ tíꞌ latsiꞌ riꞌu ttu lugar yàꞌlatsiꞌ. Anía rèe porquiꞌni ca enneꞌ ỹetseꞌ nu redaꞌ nu ritsinaꞌ bá cą ruꞌa lúe nìdirubani làa rappa cabí neda para go cabi.
\v 32 Acca dia tè tsuaꞌ làteruba cabi leꞌ ttu barco para ttu lugar yàꞌlatsiꞌ.
\v 33 Pero iỹétseꞌni ca enneꞌ nna biláꞌni cą dia cabi leꞌ bárcuá nna bedaccaꞌ huáni cą Jesús. Acca nuỹetseꞌ cą gudaꞌ cą leꞌ ca yetsi quiꞌ quį nna dia tè cą lani nìꞌa bá quį tsàruꞌa indatùꞌa bá nna. Yàꞌlalá làcą bitsinaꞌ attu ládua.
\v 34 De beria Jesús leꞌ bárcuá, biláꞌnie quiꞌni enneꞌ ỹétseꞌni tsèꞌe chì nía ribeda cą ne nna, yala betúa latsiꞌe cą porquiꞌni ná cą tìꞌa ca carneru toꞌ nu lanú pastor quiꞌ quį té. Làniana gudulúe gutixaꞌánie cą iỹetseꞌ ca enseñanza nu cca quiꞌ Tata Dios.
\v 35 De chi daꞌ ràl·làa nna gubigaꞌ ca discípulo quiꞌ Jesús ruꞌa lúe nna ra cabi e: Chi ral·la nna ąꞌhua làti tsèꞌe ríꞌuį nna gaꞌną fuera yetsi.
\v 36 Acca bechu titsaꞌ dí cuiąꞌluꞌ ca enneꞌ para quiꞌni tsía cą leꞌ ca rancho toꞌ ąꞌhua ca yetsi toꞌ canu antaꞌ ìtaꞌlubá nna para góꞌo cą ettaxtíla, porquiꞌni nì nna labí té biỹa go cą.
\v 37 Becàbi Jesús nna rèe cabi: Lebiꞌi ba líúte go cą. Làcabi nna ra cabi e: Tsí ína riꞌu huaccani lani chuppa gayuaꞌ denario bel·liu nna tsáꞌ tuꞌ góꞌo tuꞌ ettaxtíla suficiente para úgo tuꞌ ca enneꞌ ỹétsiꞌį cá.
\v 38 Jesús nna rèe cabi: Bàl·lacàꞌa ettaxtíla dèni le, lítsía tsánna líúyu bàl·la ỹa té nná. Belaba tè cabi nna ra cabi e: Gayuꞌ ettaxtíla, chuppa bél·la toꞌ nna.
\v 39 Làniana beni e mandado quiꞌni xuani iyaba ca enniꞌa lo táccaꞌa.
\v 40 Guỹua tení cą nía por fila nna, tsieyónaꞌ o gayuaꞌ ca enneꞌ ttu ttu fila.
\v 41 Làniana guỹiꞌe gayuꞌ ettaxtílaá nna chuppa ca bél·la túꞌa nna guchìtha lúe gunneꞌe ỹiabaraꞌ nna gunàbèe bendición lani Tata Dios. Làniana gùl·leꞌée ca ettaxtílaá nna bete tìe lani ca discípuluá para quiꞌni quithia cabi lani ca enniꞌa. Ąꞌhua gutìthia tehuée chuppa ca bél·la túꞌa entre iyaba cą.
\v 42 Iyáỹiate cą nna gutò cą tiꞌiỹa bá uccuaní quiꞌ quį.
\v 43 Làniana betùppa cabi atsìꞌnu tsummi thú tsàꞌtiꞌni ca pedazo ettaxtila canu béxaá, aníahua ca bél·la túꞌa.
\v 44 Entre iyaba canu gutúa nna hua ná gayuꞌ miliꞌ tìꞌga ca nubeyuꞌ.
\p
\v 45 Bitola nna ra Jesús ca discípulo quiꞌáa quiꞌni éyaꞌa cabi leꞌ bárcuá nna enèru bétsi cabí para Betsaida ttu yetsi rìꞌą attu lado quiꞌ indatùꞌa, miéntraste lèe nna rechu tìtseꞌe ca enneꞌ ỹétsiꞌá.
\v 46 Bechu titsaꞌ díbée ca enniꞌa nna huía tìe lo ttu iꞌya. Nía nna benie oración.
\v 47 De bichul·la tsèꞌ nna chi dia bárcuá lahuiꞌ indatùꞌa, Jesús nna turúbée du yúbitsi.
\v 48 Biláꞌnie cabi quiꞌni yala ridaccaꞌ cabi ruthaꞌ cabi bárcuá porquiꞌni contra lá cabi du bèꞌa. Chìꞌ tegáabá daꞌ rànìꞌa nna dia tè Jesús rideꞌe lo indatùꞌa uccua latsiꞌe tté tabée lo cabi.
\v 49 Pero de biláꞌni cabi e rideꞌe lo indaá nna uccuani cabi quiꞌni née ttu nu tsáyela, acca guretsi yàꞌàni cabi de tántua tsanìꞌ uccuani cabí.
\v 50 Yala gutsini iyaba cabi. Pero bel·luítsaꞌ taá Jesús cabi nna rèe: Ligappa confianza, inteꞌ ba nui, bittu gátsini le.
\v 51 Gutàꞌa díbée leꞌ barco làti yùꞌu cabía nna gudu tsi taá bèꞌa. Ca discípuluá nna yala biquílaꞌ yàꞌàni latsiꞌ cabi,
\v 52 porquiꞌni labí chi gutelí tsèꞌni cabi acerca de milagro nu beni Jesús lani ca ettaxtílaá; pues àtsaba reꞌnią chul·la leꞌ laꞌ riyeni quiꞌ cabi.
\v 53 De beyacca guttè cabi lo indatùꞌa nna bitsinaꞌ cabi región nu lá Genesaret. Nía nna bexìqquia cabi bárcuá ruꞌa indatùꞌa.
\v 54 Beria cabi leꞌ bárcuá nna bedaccaꞌ taáni ca enneꞌ Jesús.
\v 55 Huía chì cą bedàa cą titsaꞌ ìtaꞌlubání región nía. Làniana guduló chì ca enneꞌ ril·lani cą gattiꞌ bání daꞌ cą chèꞌ cą canu raꞌni, ỹua cą lo camilla gaỹa tediba runa cą quiꞌni rìꞌe.
\v 56 Gaỹa tediba díe leꞌ ca yetsi toꞌ l·le leꞌ ca ciudad l·le, ąꞌhua ca rancho toꞌ l·le, pues rixa cą canu raꞌni lo néda làti rittie rattaꞌyúni cą ne quiꞌni hueꞌél·leꞌe cą gulappaꞌ cą màsquiꞌdi ruꞌa ỹúe. Iyaba canu belappaꞌ cą ne nna beyacca taá latsiꞌ quį.
\c 7
\p
\v 1 Làniana bitsinaꞌ ca fariséua lani tuchùppa ca maestro de la ley ruꞌa lo Jesús, daꞌ cą de Jerusalén.
\v 2 Làcą nna biláꞌni cą quiꞌni tuchùppa ca discípulo quiꞌ Jesús nna labí beni cabi purificar náꞌ cabí de gùl·laꞌ go cabí, quiere decir labí gutíi náꞌ cabi conforme lani nu ra ca enneꞌ fariséua.
\v 3 Porquiꞌni ca fariséua ąꞌhua iyaba adí ca enneꞌ judíua nna runi cą seguir ca costumbre religiosa quiꞌ ca enneꞌ gùla quiꞌ quį, labí ro cą canchu labí primérute rìi náꞌ quį conforme lani costumbre quiꞌ quį.
\v 4 Ąꞌhua canchu chi retsinaꞌ cą ria cą iꞌyya nna, labí ro cą canchu labí primérute gude cą inda lo laꞌgó quiꞌ quį. Ąꞌhua iỹétseꞌéru adí ca costumbre denó cą; hàstaá ca taza nu riꞌyàni cą inda, ca réꞌe quiꞌ quį nna ca traste nu de metal quiꞌ quį nna, hàstaba lònà quiꞌ quį nna, pues rìi cą cą según bá ca regla quiꞌ quį para ccá cą purificar.
\v 5 Ca fariséua ąꞌhua ca maestro de la ley nna gunàba titsaꞌ cą nna ra cą ne: Bianicca ca discípulo quiꞌ luꞌąꞌ làa runi cą según ca costumbre nu bethàꞌna ca taꞌ tàta quiꞌ riꞌu para guni riꞌu, pues bihua rìi náꞌ quį segúnbá religión quiꞌ tuꞌ ántesca go cą, acca rappa cą tul·laꞌ.
\v 6 Becàbi Jesús nna rèe cą: Falso bá ná laꞌ rulábalatsiꞌ quiꞌ le. Làtegáláa riquixáꞌa Tata Dios acerca de lebiꞌį lo libro nu bedia Isaías enneꞌ uccua profeta:
\q1 Yetsi rìꞌį nna, lani rúꞌa terúbíį rudettią inteꞌ.
\q1 Pero lostuꞌį nna idittuꞌ tsèꞌ duą lani inteꞌ.
\v 7 De balde bá rexa latsiꞌ quį inteꞌ,
\q1 Porquiꞌni doctrina nu riquixáꞌa cą nna ną́ mandamiento nu gulèqquia bá iqquia ca enneꞌ.
\m
\v 8 Ąꞌba runi le, porquiꞌni en vez de runi le cumplir nu ra lo mandamiento quiꞌ Tata Dios nna, yala purari cca le para guni le ca costumbre quiꞌ ca enneꞌ tìꞌa nu runi le canchu chi rìi le ca réꞌe l·le ca vaso nu riꞌyàni le inda l·le, ąꞌhua iỹétseꞌéru adí ca costumbre luetsi ca nuaꞌ.
\v 9 Làniana rèe cą: Buen tìꞌa tsèꞌ ccani le rirúꞌna le nu ra lo mandamiento quiꞌ Tata Dios para quiꞌni guni la le ca costumbre quìꞌba le.
\v 10 Por ejemplo, taꞌ tàta quiꞌ le Moisés nna ra bi: Gùppa luꞌ respeto tàta nàna quiꞌ luꞌ. Ra huá bi: Nuỹa tediba quéꞌ iqquia tàta nàna quìꞌį nna té quiꞌni gattią.
\v 11 Pero lebiꞌį nna rena la le: Canchu ttu enneꞌ nna gą́ tàta nàna quìꞌį: Labiru cca quiaꞌ guniaꞌ le cualani porquiꞌni itute nu ná guniaꞌ le cualani nna chìla ną́ Corbán (Corbán rena cą: ofrenda nu rutsia cą yàꞌlatsiꞌ para Tata Dios),
\v 12 canchu chi rena ttu enneꞌ anía nna, entonces lebiꞌį nna labiru rueꞌél·laꞌ li ą gunią cualani tàta nàna quìꞌį.
\v 13 Anía modo nna rirúꞌna le titsaꞌ quiꞌ Tata Dios nna denó lá le ca costumbre malo nu rulueꞌ huáni le ca ỹiꞌni le. Ąꞌhua iỹétseꞌéru luetsi costumbre máluį runi le.
\v 14 Làniana gutàỹi Jesús iyaba ca enneꞌ ỹétsiꞌá nna rèe cą: Iyate le nna liudà nagaꞌ le nu inni yìꞌį para quiꞌni télini le.
\v 15 Labí biỹa té nu ro ttu enneꞌ runią quiꞌni ccą́ enneꞌ tul·laꞌ, sino nu riria lá lo lostoꞌ ttu enneꞌ nna runią quiꞌni ccą́ nu tul·laꞌ.
\v 16 Nu calatsiꞌ ídetiꞌą nna pues gudà tsèꞌ naguiꞌį.
\v 17 De bedeꞌe làti tsèꞌe ca enneꞌ ỹétseꞌá nna gutèꞌe leꞌ yúꞌa, làniana gunàba titsaꞌ tè ca discípulo quiꞌáa ne sobre de ejemplo nu beni áa.
\v 18 Jesús nna rèe cabi: Tsí ąꞌhua lebiꞌį bihua té laꞌ riyeni quiꞌ le. Tsí labí ritelíni le quiꞌni nì ttu cosa nu ro ttu enneꞌ nna labí runią quiꞌni ccą́ nu tul·laꞌ.
\v 19 Porquiꞌni nu ráꞌa rúꞌa ttu enneꞌ nna labí ritsinaꞌą lo lostuꞌį, sino quiꞌni dia bą́ lìꞌį, bitola nna reria bą́. Anía ra Jesús para quiꞌni télini riꞌu quiꞌni iyábani ca alimento nna ná cą tsèꞌ para go riꞌu.
\v 20 Làniana rèe: Nu riria la lo lostoꞌ ttu enneꞌ nna runią quiꞌni ccą́ nu tul·laꞌ.
\v 21 Porquiꞌni de lo lostoꞌ la ttu enneꞌ nna riria ca laꞌ rulábalatsiꞌ mal, tìꞌa ttu nu rìdualàni ttu enneꞌ nu labí ná tselį, ąꞌhua laꞌ huetti enneꞌ nna,
\v 22 laꞌ ubànà nna, laꞌ dàalatsiꞌ biỹa té quiꞌ attu enneꞌ nna, laꞌ hueni maldad nna, laꞌ huenilatsiꞌ nna, ąꞌhua bíỹaáru ca vicio nna, laꞌ yélatsiꞌ nna, laꞌ battaꞌ nna, laꞌ necio nna.
\v 23 Iyaba ca cosa mal nì nna riria cą de lo lostoꞌ ca enneꞌ, acca iyaba cą chi ná cą enneꞌ tul·laꞌ, alàa porquiꞌni labí rigua cą ca costumbre quiꞌ le.
\p
\v 24 Bedàꞌ tè Jesús nía nna huíe leꞌ región làti antaꞌ ca yetsi Tiro nna Sidón nna. Gutàꞌa tìe leꞌ ttu yúꞌu nna labí uccua latsiꞌe quiꞌni guna ca enneꞌ quiꞌni riꞌe nía. Pero bina dihua cą.
\v 25 Ttu niula nía nna bina taą́ quiꞌni reꞌ Jesús látsį nna bitsinaꞌą nna beduỹíbį ruꞌa lúe, porquiꞌni dua ttu ỹiꞌni niulíį ccą padecer por ttu espíritu malo.
\v 26 Lą nna guttaꞌyúnią ne quiꞌni ebèqquie espíritu malo lo lostoꞌ ỹiꞌni niá. Niuláa nna labí uccuą enneꞌ judío sino nu raza lą́ sirofenicia.
\v 27 Acca ra Jesús niuláa: Beꞌél·laꞌ ỹá ca ỹiꞌni enneꞌ ná xanaꞌ yúꞌa go cą tiꞌiỹa bá ccání quiꞌ quį, porquiꞌni labí ná tsèꞌ quiꞌni ttu tàta cúą etta lo náꞌ ca ỹiꞌnį para gudàl·lą na ruꞌa lo ca beccuꞌ toꞌ.
\v 28 Becàbi niuláa nna rą ne: Hualibani cuiąꞌluꞌ Señor, pero hàstaá ca beccuꞌ toꞌ canu tsèꞌe ỹàrèeꞌ meỹa nna ro cą ca pedazo toꞌ nu rinnia ruꞌa meỹa làti ro ca ỹiꞌni xanaꞌ yúꞌa.
\v 29 Jesús nna ra tìe na: Tsèꞌba becàbi luꞌ, acca beyya bá litsiꞌ luꞌ, porquiꞌni espíritu malua nna chìa bétseꞌe latsiꞌį ỹiꞌni luꞌa.
\v 30 De betsinaꞌ niuláa litsiꞌ niá nna biláꞌnią ỹiꞌni niá tíą lo lònà nna labiru ccą padecer por espíritu malua.
\p
\v 31 Bedàꞌ bá Jesús leꞌ región quiꞌ yetsi Tiro nna guttè tìe leꞌ yetsi Sidón ąꞌhua leꞌ ca yetsi toꞌ canu antaꞌ leꞌ región nu lá Decápolis, làniana bitsineꞌe ruꞌa indatòꞌ quiꞌ Galilea.
\v 32 Nía nna tahuaꞌ tè cą ruꞌa lo Jesús ttu enneꞌ ną́ cuètsu nna rátti rúꞌį nna. Guttaꞌyúni cą ne quiꞌni gutsia néꞌe iqquia nubeyuꞌa.
\v 33 Gulèqquia tìe na yàꞌlatsiꞌ la nna begàꞌa tè ỹubenéꞌe leꞌ ca yeru naguiꞌį, betutu xèniꞌe nna belappeꞌe luèttsíꞌį.
\v 34 Guchìtha tè lúe gunneꞌe ỹiabaraꞌ, gunèni latsiꞌe nna rèe na: Efata, quiere decir: Biyàlia.
\v 35 Làniataá biyàlia chi ca yeru naguiꞌį nna biyéni chìnią, ąꞌhua biyàtsi nu runi quiꞌni làa cca ínnią nna yala tsèꞌ gunne chìą.
\v 36 Yala gunèni Jesús cą quiꞌni nú ttu tehuá nuỹa quixáꞌani cą. Pero adí telá bedàa cą titsaꞌ.
\v 37 Biquilaꞌ yàꞌàba latsiꞌ quį nna ra cą: Iyáteni runie tsèꞌ, tàntua ca cuètsu nna runie quiꞌni riyénini cą, ąꞌhua canu ỹí nna runie quiꞌni rinne cą.
\c 8
\p
\v 1 Tiempo lània taá nna bitùppa iỹétseꞌní ca enneꞌ ruꞌa lo Jesús attu, pero labí biỹa té nía go cą, acca gutàỹi tìe ca discípulo quiꞌáa nna rèe cabi:
\v 2 Yala retúa látsaꞌaꞌ ca enniꞌį porquiꞌni chi uccua tsunna ubitsa tsèꞌe cą nì lani inteꞌ, atsiꞌíni labiru biỹa té go cą.
\v 3 Canchu ethèl·laꞌ yaꞌ cą litsiꞌ quį sin quiꞌni làa go cą primero nna, hua gútsi latsiꞌ quį lo néda, porquiꞌni ttu te cą nna idittuꞌ tsèꞌni daꞌ cą.
\v 4 Ca discípulo quiꞌáa nna ra cabi e: Caligáhuá taxiꞌ riꞌu nu go iyaba ca enniꞌį porquiꞌni tsèꞌe riꞌu ttu lugar idittuꞌ de làti antaꞌ ca yetsi.
\v 5 Jesús nna gunàba titsaꞌ tìe cabi nna rèe: Bàl·lacàꞌa ettaxtíla dèni le. Becàbi cabi nna ra cabi e: Gàtsi.
\v 6 Làniana rèe ca enneꞌ ỹétsiꞌá quiꞌni xúani cą loyu. Guỹiꞌ tìe gàtsi ca ettaxtílaá nna gunàbèe bendición lani Tata Dios, làniana gùl·laꞌa tìe ca ettaxtílaá nna betie lani ca discípulo quiꞌáa. Làcabi nna gutìthia cabi cą lani ca enneꞌ ỹétsiꞌá.
\v 7 Ąꞌhua dèni huá cabi tuchùppa ca bél·la toꞌ. Gunàbèe bendición, làniana rèe cabi quiꞌni gutsia huá cabi cą ruꞌa lo ca enniꞌa.
\v 8 Gutò cą tiꞌiỹa bá uccuaní quiꞌ quį. Làniana betùppa tè cabi ca pedazo nu béxaá, gàtsi tsummi.
\v 9 Ca enneꞌ gutò lània nna hua ná ttú tappa miliꞌ tiꞌgá cą. Làniana bechu titsaꞌ Jesús cą.
\v 10 Luégutaá nna gutèꞌe leꞌ bárcuá lani ca discípulo quiꞌáa, dia cabi para región nu lá Dalmanuta.
\p
\v 11 Làniana gul·lani tè ca fariséua guduló cą runi cą discutir lani Jesús, gunàba tènì cą ne quiꞌni gunie ttu milagro ruꞌa lo quį nu gulueꞌ quiꞌni té laꞌhuacca quìꞌe de ỹiabaraꞌ, solamente para eyìla cą néda tiꞌiỹala modo cuꞌée ttu falta.
\v 12 Jesús nna yala fuerte gunnèni latsiꞌe nna rèe: Bianicca calatsiꞌ canu tsèꞌe nì iláꞌni cą ttu señal milagrosa de ỹiabaraꞌ. Hualigani teꞌ riquixaꞌániaꞌ le quiꞌni nidi ttu señal labí iláꞌni cą.
\v 13 De rèe anía nna, betseꞌe latsiꞌe cą nna gutèꞌe leꞌ bárcuá attu nna déyyeé para attu lado la indatùꞌa.
\p
\v 14 Ca discípulo quiꞌáa nna biỹul·lani cabi labí nùàꞌ cabi biỹa go cabi sino tùteruba ettaxtíla nùàꞌ cabi leꞌ bárcuá.
\v 15 Làniana gunèni Jesús cabi nna rèe: Lihueꞌ cuidado lani levadura quiꞌ ca fariséuąꞌ ąꞌhua lani levadura quiꞌ Herodes nna.
\v 16 Ca discípuluá nna ra luetsi cabi: Porquiꞌni labí nùàꞌ riꞌu ettaxtíla acca rèe ląꞌ.
\v 17 Gutelí taáni Jesús nna rèe cabi: Biani nuaꞌ rueꞌ le titsaꞌ. Tsí porquiꞌni labí ettaxtíla nùàꞌ le. Tsí bihua nìꞌ télini le nihua làa nìꞌ ennia le cuenta cá. Tsí àtsaba reꞌnią chul·la leꞌ laꞌ riyeni quiꞌ le cá.
\v 18 Hua dua gáláa íyyalo le, pero labí riláꞌni le. Ąꞌhua hua dua gáláa nagaꞌ le, pero labí riyénini le. Tsí labí rexa latsiꞌ le.
\v 19 Pues lotiꞌ gùl·láꞌaꞌ gayuꞌ ca ettaxtílaá entre gayuꞌ miliꞌ ca enniꞌa nna, bàl·lacàꞌa tsummi thú tsáꞌtiꞌni ca pedazo nu bexa betùppa le. Becàbi cabi nna ra cabi: Tsìꞌnu.
\v 20 Ąꞌhua lotiꞌ gùl·láꞌaꞌ gàtsi ca ettaxtílaá entre tappa miliꞌ ca enniꞌa, bàl·lacàꞌa tsummi tsáꞌtiꞌni ca pedazo nu bexa bediꞌ le. Làcabi nna ra tè cabi: Gàtsi.
\v 21 Làniana rèe cabi: Tiꞌala modo áccá àtsàhua nìꞌ télini le cá.
\p
\v 22 Huía tè Jesús yetsi Betsaida. Ca enneꞌ nía nna tahuaꞌ tè cą ruꞌa lúe ttu ciego, guttaꞌyúni cą ne quiꞌni gulappeꞌe na.
\v 23 Jesús nna gutèl·laꞌ tìe náꞌ ciéguá nna guchiꞌe na fuera yetsi túꞌa la nna gutàbie xèniꞌ íyyaluį, betsia tè néꞌe iqquį, làniana gunàba tìtseꞌe na canchu hua riláꞌnią tiꞌtoꞌ.
\v 24 Lą nna gunnaꞌ tìą nna guduluą riláꞌnią nna rą: Riláꞌ teꞌ ca enneꞌ, pues riláꞌ teꞌ cą tìꞌa yaga pero ridaꞌ cą.
\v 25 Làniana belappaꞌ tìe ca íyyaluį attu vuelta. Nubeyuꞌa nna gunnaꞌ tìą attu, làniana benibiaꞌ tsìꞌą.
\v 26 Bethèl·laꞌ tè Jesús na litsiꞌį nna rèe na: Nu ttu tehuá nuỹa quixáꞌani luꞌ leꞌ yétsiąꞌ.
\p
\v 27 Bitola nna huía tè Jesús lani ca discípulo quiꞌáa leꞌ ca yetsi toꞌ antaꞌ exa bá ciudad nu lá Cesarea quiꞌ Filipo. Néda bá yùꞌu cabi nna gunàba titsaꞌ tè Jesús ca discípulo quiꞌáa nna rèe: Nuni rena ca enneꞌ quiꞌni ná inteꞌ cá.
\v 28 Becàbi cabi nna ra cabi e: Ttu te cą nna rena cą quiꞌni ná cuiąꞌluꞌ Juan el Bautista. Attu te cą nna rena cą quiꞌni ná cuiąꞌluꞌ Elías. Adí cą nna rena cą quiꞌni ná cuiąꞌluꞌ ttu nuỹa la ca profétaá.
\v 29 Lèe nna rèe cabi: Lebiꞌį chúná, nula rulába latsiꞌ le náꞌ niꞌi. Becàbi Pedrua nna ra bi e: Cuiąꞌbáluꞌ Enniꞌąꞌ enneꞌ ná Cristo.
\v 30 Pero Jesús nna gunènie cabi quiꞌni nu ttu tehuá nuỹa quixáꞌani cabi nui.
\p
\v 31 Làniana guduló Jesús riquixaꞌánie ca discípulo quiꞌáa quiꞌni Nubeyuꞌ de Ỹiabaraꞌ nna té quiꞌni quée padecer. Raáruhuée quiꞌni canu rigúꞌubiaꞌ leꞌ yétsiá lani ca sacerdote principal nna ca maestro de la ley nna guyudíꞌ cą ne hàstaá quiꞌni gutti cą ne, pero bitola de tsunna ubitsa nna eyáthèe de lo lùꞌuti.
\v 32 Claru tabá gutixaꞌánie cabi quiꞌni aníaba ná laꞌ tté quìꞌe. Làniana gulèqquia yetsiꞌ tè Pedrua ne nna guduló bi ritsaꞌ bi e.
\v 33 Jesús nna bedèqquia te lúe gunneꞌe ca discípulo quiꞌáa nna gutìtseꞌe Pedrua nna rèe: Becuitta ruꞌa luaꞌ Pedro, ná luꞌ tìꞌna Satanás porquiꞌni labí nabiaꞌni luꞌ nu cca quiꞌ Tata Dios sino nu cca quiꞌ ca enneꞌ la.
\v 34 Làniana gutàỹi Jesús ca discípulo quiꞌáa ąꞌhua adí ca enneꞌ tsèꞌe nía nna rèe cabi: Canchu nuỹa calatsiꞌį ccą́ ttu discípulo quiaꞌ nna, té quiꞌni iỹùl·lanią laꞌa labą́ nna gaꞌną dispuesto ccą́ sufrir biỹa para tanuą inteꞌ, tìꞌa inteꞌ huaꞌniaꞌ curutsi quiaꞌ.
\v 35 Porquiꞌni nuỹa tediba dua iqquį etúa latsiꞌį laꞌlabàni quìꞌį nna, pues gunitti lą́ na. Pero nuỹa tediba iria latsiꞌį laꞌlabàni quìꞌį hàstaá canchu caduel·laꞌ gattią porquiꞌni ríalatsiꞌį inteꞌ ąꞌhua porquiꞌni riquixáꞌą evangelio nna; lą nna ccabàni lą́.
\v 36 Canchu ttu enneꞌ gataꞌnią itute riqueza quiꞌ yétsiloyu, pero bitola nna nitti bą́ para siempre, biani gana ni benią cá. Labí biỹa.
\v 37 O biani tìꞌ ná gute ttu enneꞌ lani Tata Dios para gáỹaní nu daccaꞌ laꞌlabàni quìꞌį cá.
\v 38 Yala nu tul·laꞌ ná ca enneꞌ tsèꞌe yétsiloyu, ąꞌhua labí fiel ná cą lani enneꞌ catsiꞌínie cą. Pero nuỹa tediba ettuꞌnią quixáꞌą nu cca quiaꞌ nna ca titsaꞌ quíyiꞌį nna, entonces inteꞌ Nubeyuꞌ de Ỹiabaraꞌ nna ettuꞌ huá teꞌ na canchu chi gal·laꞌ tsá el·laniaꞌ lani ca ángeli de ỹiabaraꞌ nna laꞌyani bàni quiꞌ Tàta quíꞌa nna.
\c 9
\p
\v 1 Jesús nna ra huée cabi: Hualigani teꞌ riquixaꞌániaꞌ le quiꞌni tuchùppa canu tsèꞌe nì lani inteꞌ nna labí gatti cą hàstaá quiꞌni iláꞌ ỹáni cą íl·lani reino quiꞌ Tata Dios lani laꞌhuacca quìꞌe.
\p
\v 2 Xuppa ubitsa bitola nna gulèqquia Jesús Pedrua nna Jacóbua nna Juáan nna yàꞌlatsiꞌ, gùchiꞌe cabi lo ttu iꞌya xeni tsèꞌ. Làniana biláꞌni cabi quiꞌni bettsiání laꞌ rinnaꞌ quìꞌe.
\v 3 Beyacca tittiní ỹúe tsíttsi tùni tìꞌ taání beyiꞌ. Lanú té leꞌ yétsiloyuį nu ccani reyìi láriꞌ tsíttsi tùni tiꞌa beyacca ca ỹúeá.
\v 4 Làniana de repente taá nna gudu Moisés nna Elías nna ruꞌa lo cabi nna rueꞌ cabi titsaꞌ lani Jesús.
\v 5 Gunne tè Pédrua nna ra bi Jesús: Maestro yala tsèꞌ canchu eyàꞌna riꞌu nì. Annana guni tuꞌ tsunna yúꞌu l·laꞌ toꞌ, ttu para cuiąꞌluꞌ nna, attu para Moisés nna, attu para Elías nna.
\v 6 Pédrua nna nihua làa yù bi biỹa nuá ra bi, pues tsèꞌe la cabi lani laꞌ rátsilatsiꞌ.
\v 7 Làniana gul·lani ttu bía nna benią ỹula quiꞌ cabi nna biyeni tè tsiꞌi ttu enneꞌ gunnie dèsdeba leꞌ bía nna rèe: Là enniꞌį enniꞌąꞌ Ỹìꞌniaꞌ yala catsiꞌí tiꞌ e, liudà nagaꞌ le quìꞌe.
\v 8 Luégutaá gunnaꞌ cabi, pero lanuru nuỹa biláꞌni cabi sino alatèruba Jesús.
\v 9 De beyadi cabi lo iꞌyaá nna gunèni Jesús cabi quiꞌni nú ttú tehuá nuỹa quixáꞌani cabi nu biláꞌni cabi sino hàstaꞌna quiꞌni Nubeyuꞌ de Ỹiabaraꞌ nna eyáthee de lo lùꞌuti.
\v 10 Por nui nna bihua bedàa cabi titsaꞌ, pero entre làba cabi nna gunàba titsaꞌ luetsi cabi sobre de biỹa nuaꞌ diánie lotiꞌ rèe quiꞌni eyáthee de lo lùꞌuti.
\v 11 Làniana gunàba titsaꞌ cabi e nna ra cabi e: Bianicca ca maestro de la ley nna rena cą quiꞌni náduel·laꞌ ìta yàꞌlala Elías cá.
\v 12 Becàbie nna rèe cabi: Hualiba, yàꞌla Elías ìta, làbi nna guni bi arreglar tsèꞌ iyábani ca cosa. Pero biani ra lo Escritura acerca de nu cca quiꞌ Nubeyuꞌ de Ỹiabaraꞌ cá. Pues ra quiꞌni yala quée padecer porquiꞌni yala rutsibi cą ne.
\v 13 Pero riquixaꞌániaꞌ le quiꞌni Elías nna chìla bìta bi, ąꞌhua bethaccaꞌ cą bi iyate nu uccua latsiꞌ quį tìꞌa gaꞌna escrito nu cca quiꞌ bi.
\p
\v 14 De betsinaꞌ Jesús làti tsèꞌe adí ca discípuluá nna biláꞌnie nuỹé tsèꞌni ca enneꞌ tsèꞌe cą ìtaꞌlùba cabi, tsèꞌe huá ca maestro de la ley nna runi cą discutir lani cabi.
\v 15 De biláꞌni iyábani ca enniꞌa Jesús nna yala biquilaꞌ latsiꞌ quį nna bigàa chì cą nna huía cą beni cą ne saludar.
\v 16 Lèe nna gunàba titsaꞌ tìe cą nna rèe: Bianica yala riyeyya le.
\v 17 Gunne tè ttu nu látsiꞌ canu ỹétseꞌá nna rą: Maestro, nì chíꞌaꞌ ỹiꞌni yìꞌį lani cuiąꞌluꞌ, porquiꞌni ccą padecer por ttu espíritu malo nu runią na nu ỹí.
\v 18 Espíritu maluį nna, gaỹa tediba reqquia ỹìꞌni yìꞌį rel·lanią nna rudàl·la tabą́ na loyu ruxìttiꞌníą na nna bettsinaꞌní ruduą rúꞌį, ąꞌhua royàꞌa tsùni layiꞌį nna yala chi retsìttą runią. Acca chi páꞌaꞌ ca discípulo quiꞌ cuíąꞌluꞌąꞌ quiꞌni ebèqquia cabi espíritu maluąꞌ fuera, pero labí uccuani cabi.
\v 19 Becàbi Jesús nna rèe cą: Lebiꞌį canu díátiaꞌ canu labí ríalatsiꞌ. Atsáliacàꞌa itsá dà teꞌ cueniaꞌ lani le. Atsáliacàꞌa itsá té quiꞌni guchiaꞌ le cá. Litahuaꞌ nubeyuꞌ cuìtiꞌą nì.
\v 20 Làcą nna tahuaꞌ tè cą nubeyuꞌ cuìtiꞌa ruꞌa lo Jesús. Biláꞌ báni espíritu malua Jesús nna prontu tabá benią quiꞌni biỹìttiꞌní nubeyuꞌ cuìtiꞌa fuértení, làniana berixi betetsíníą na loyu nna bettsinaꞌní beduą rúꞌį.
\v 21 Jesús nna gunàba titsaꞌ tìe tàta quiꞌ niá: Tsaliaỹa itsá chi uccua ridáccaꞌą anía. Becàbią nna rą ne: Dèsdeba ną́ nitoꞌ.
\v 22 Ąꞌhua iỹé vuelta tsèꞌ chi bedàl·lą na lo yiꞌ ąꞌhua leꞌ inda para guttią na. Acca canchu huacca quiꞌ cuiąꞌluꞌ, guni cuiąꞌluꞌ tu favor lani intuꞌ nna, betúarú latsiꞌ cuiąꞌluꞌ intuꞌ nna beyuni cuiąꞌluꞌ ą.
\v 23 Jesús nna ra tìe na: Canchu hua ríabá latsiꞌ luꞌ, porquiꞌni para canu ríalatsiꞌ nna iyaba ná posible.
\v 24 Tàta quiꞌ nubeyuꞌ cuìtiꞌa nna prontu taání gunią idìtsa nna rą: Hua ríalátsaꞌaꞌ, Señor, pero gutua cuiąꞌluꞌ nu ruthàgaꞌą quiꞌni tsíalátsaꞌaꞌ adí tsèꞌ.
\v 25 De biláꞌni Jesús quiꞌni adiru enneꞌ ỹétseꞌní rituppa ìtaꞌlubáníe nna ruquìni luetsi quį, acca gutìtsaꞌ chìe espíritu malua nna rèe na: Luꞌ espíritu mudo nna cuètsu nna, inteꞌ niaꞌ luꞌ: Bèria, bíttuúru eyeqquia luꞌ attu lani nubeyuꞌ cuìtiꞌį.
\v 26 Espíritu malua nna yala fuerte guretsiyàꞌą nna bexìttiꞌníą nubeyuꞌ cuìtiꞌa nna beria tìą. Nubeyuꞌ cuìtiꞌa nna nu yatti taá tíą, acca nuỹé cą nna ra cą: Chi gùttìą.
\v 27 Pero Jesús nna bedàxuꞌe níꞌį nna bèthuli tìe na. Lą nna gudu taą́.
\v 28 Bitola de chi reꞌ Jesús leꞌ yúꞌa yàꞌba latsiꞌ nna, ca discípulo quiꞌáa nna gunàba titsaꞌ cabi e nna ra cabi: Biecca intuꞌ nna bihua uccuani tuꞌ gudàl·la tuꞌ ą fuera cá.
\v 29 Lèe nna rèe cabi: Luetsi ca espíritu maluąꞌ nna labí ỹá eria bá cą sino lani oración nna ayuno nna.
\p
\v 30 De bedàꞌ cabi nía nna guttè cabi región quiꞌ Galilea. Jesús nna labí uccua latsiꞌe quiꞌni nuỹa guna,
\v 31 porquiꞌni riquixaꞌánie ca discípulo quiꞌáa nu chìꞌ daꞌla nna rèe: Nubeyuꞌ de Ỹiabaraꞌ nna gute cą ne cuenta latsiꞌ náꞌ ca enneꞌ nna gutti cą ne, pero tsunna ubitsa bitola de chi gùttìe nna eyáthee de lo lùꞌuti.
\v 32 Ca discípuluá nna labí gutéelíni cabi biỹa nuá rèe cabi, ąꞌhua labí beyáỹani cabi inàba titsaꞌ cabi e.
\p
\v 33 Làniana huía Jesús leꞌ yetsi Capernaum. De chi riꞌe leꞌ yúꞌu nna, gunàba titsaꞌ tìe ca discípulo quiꞌáa nna rèe cabi: Biani nuá beni le discutir de yùꞌu riꞌu nédaá.
\v 34 Pero làcabi nna labí becàbi cabi, porquiꞌni de yùꞌu cabi nédaá nna bèꞌ cabi titsaꞌ sobre de nùỹalá cabi ccá adiru enneꞌ ỹeni.
\v 35 Jesús nna gudua tènie nna gutàỹi tìe tsìꞌnu ca discípuluá nna rèe cabi: Canchu nuỹa calatsiꞌį ccą́ nu neru nna, pues ná quiꞌni gunią servir iyaba ca compañero quìꞌį nna ccą́ tìꞌa ttu nu labí daccaꞌ.
\v 36 Làniana guỹiꞌ tè Jesús ttu huatsa toꞌ, bedue na lahuiꞌ cabi, bedua tìe na lo ỹíbie nna rèe cabi:
\v 37 Nuỹa gunią recibir ttu huatsa toꞌ luetsi huátsíį porquiꞌni ríalatsiꞌį inteꞌ nna, pues tiꞌatsi inteꞌ bá nuá runią recibir. Ąꞌhua nu runią inteꞌ recibir nna, álahuá tsuaꞌ teruba inteꞌ runią recibir, sino hàstala enneꞌ guthel·leꞌe inteꞌ.
\p
\v 38 Làniana gunne Juáan nna ra bi Jesús: Maestro, biláꞌni tuꞌ ttu enneꞌ quiꞌni lani nombre quiꞌ cuiąꞌluꞌ nna runią mandado ca espíritu malo quiꞌni eria cą lo lostoꞌ ca enneꞌ, pero labiru beꞌél·laꞌ tuꞌ ą gunią seguir porquiꞌni labí láníą riꞌu.
\v 39 Becàbi Jesús nna rèe cabi: Bittu guthàgaꞌ li ą, porquiꞌni nuỹa enneꞌ runi milagro lani nombre quiaꞌ, pues labí eyeqquia tìą ínnią contra aꞌ.
\v 40 Porquiꞌni nu labí ną́ contrario quiꞌ riꞌu nna, pues parte riꞌu bá duą.
\v 41 Ąꞌhua lebiꞌį nna, nuỹa tediba gunną màsquiꞌdi ttu vaso inda íꞌya le lani nombre quiaꞌ porquiꞌni ná le enneꞌ quiaꞌ, hualigani teꞌ riquixaꞌániaꞌ le quiꞌni lą nna segúruní thíꞌą bendición.
\p
\v 42 Nuỹa diba gunią quiꞌni ìnnia leꞌ tul·laꞌ nuỹa ttu canu xcuichu toꞌ canu ríalatsiꞌ quį inteꞌ nna, pues inteꞌ nna niaꞌ le quiꞌni enneꞌ gulúꞌu fáltaá nna adila tsaꞌ iỹìqquia yánį lani ttu íyya molino nna gudàl·la tè cą na lahuiꞌ indatòꞌ.
\v 43 Canchu por ca cosa mal nu runi náꞌ luꞌ acca chi ná luꞌ enneꞌ tul·laꞌ nna, pues guchu telá ą; porquiꞌni adila tsaꞌ thua turuba náꞌ luꞌ nna gataꞌ làꞌlabàni nu labí ttíą quiꞌ luꞌ tìꞌcaꞌla tsìa chùppa náꞌ luꞌ nna tsía luꞌ lo yiꞌbél·laá nu ral·laꞌą tulidàba,
\v 44 làti ca beduaꞌ quiꞌ quį nna labí gatti cą, nihua yíꞌa nna labí eyòlą.
\v 45 Ąꞌhua canchu nìꞌa luꞌ runią quiꞌni runi luꞌ tul·laꞌ nna, guchu telá ą; porquiꞌni adila tsaꞌ quiꞌni thua turuba nìꞌa luꞌ nna gataꞌ làꞌlabani nu labí ttíą quiꞌ luꞌ tìꞌcaꞌla tsìa chuppa nìꞌa luꞌ nna tsía luꞌ lo yiꞌbél·laá nu ral·laꞌą tulidàba,
\v 46 làti ca beduaꞌ quiꞌ quį nna labí gatti cą, nihua yíꞌa nna labí eyòlą.
\v 47 Ąꞌhua canchu ttu lado íyyalo luꞌ runią quiꞌni runi luꞌ tul·laꞌ nna, gulèqquia telá ą; porquiꞌni adila tsaꞌ ccá luꞌ pertencer lani Tata Dios leꞌ reino quìꞌe lani turuba íyyalo luꞌ tìꞌcaꞌla tsìa chuppa íyyalo luꞌ nna tsía luꞌ lo yiꞌbél·laá.
\v 48 Nía nna ca beduaꞌ quiꞌ quį nna labí gatti cą, nihua yíꞌa nna labí eyòlą.
\v 49 Acca iyaba ca enneꞌ nna miéntraste bàni cą, pues dàni cą ccá cą probar lani sufrimiento para ccá cą purificar, tìꞌa iyaba ca sacrificio uccua duel·laꞌ tsùꞌu cą deteꞌ.
\v 50 Yala riỹuꞌ deteꞌ, pero canchu dètiꞌa gunittią laꞌ iỹéꞌ quìꞌį nna, biala lani eyàccanią iỹéꞌ cá. Deteꞌ nna riỹuꞌą para nu ná tsèꞌ. Ąꞌhua lebiꞌį nna, líúdua iqquia le guni le nu ná tsèꞌ nna gappa laꞌ ỹeni quiꞌ luetsi le.
\c 10
\p
\v 1 Beria tè Jesús leꞌ yetsi Capernaum nna huíe para región quiꞌ Judea ąꞌhua hàstaá attu lado quiꞌ yò Jordán. Nía nna bedetùppa taá iỹétseꞌni ca enneꞌ ruꞌa lúe. Lèe nna gudulue gutixaꞌánie cą ca enseñanza nu cca quiꞌ Tata Dios tìꞌa runi bée.
\v 2 Bitsinaꞌ tè canu gulání religión fariseo para eyìla cą néda tiꞌiỹa modo cuꞌée ttu falta, acca gunàba titsaꞌ tè cą ne sobre de canchu hua ná tsèꞌ élaꞌá ttu nubeyuꞌ niula quìꞌį.
\v 3 Lèe nna becàbie nna rèe cą: Biani bedia Moisés para guni le.
\v 4 Becàbi cą nna ra cą: Moisés nna beni ba bi permitir quiꞌni ttu nubeyuꞌ nna ilìthą acta de divorcio nna élaꞌá tìą niula quìꞌį.
\v 5 Becàbi Jesús nna rèe cą: Por laꞌ necio quìꞌba le acca bedia Moisés nuaꞌ.
\v 6 Pero dèsdeba nerua lotiꞌ beni Tata Dios yétsiloyu nna, pues nubeyuꞌ nna niula nna benie ca enneꞌ.
\v 7 Acca por nui nna ná quiꞌni guthàꞌna ttu nubeyuꞌ tàta nàna quìꞌį itsàꞌ tìą niula quìꞌį.
\v 8 Làniana chuppa tè cą nna ccá cą ttùba; labiru ná chuppa cą, sino ttùba cuerpo nna espíritu nna chi ná cą.
\v 9 Acca por nui nna, nu bettsàꞌ Tata Dios luetsi quį nna, labí ná quiꞌni nuỹa el·laꞌą́ cą.
\v 10 De tsèꞌe ca discípuluá lani Jesús leꞌ yúꞌu nna bede nàba titsaꞌ tè cabi e sobre de matrimonio.
\v 11 Lèe nna rèe cabi: Nuỹa tediba élaꞌą́ niula quìꞌį nna gúttsaníꞌį lani attu niula nna, entonces chi ną́ adulterio nu runią.
\v 12 Ąꞌhua canchu ttu niula gútseꞌe latsiꞌį nubeyuꞌ quìꞌį nna gúttsaníꞌį lani attu nubeyuꞌ nna, entonces chì hua ná adulterio nu runią.
\p
\v 13 Làniana tahuaꞌ tè ca enneꞌ ca huatsa toꞌ quiꞌ quį ruꞌa lo Jesús para quiꞌni gutsia néꞌe iqquia quį. Pero ca discípuluá nna gutìl·la la cabi ca enneꞌ dia ritahuaꞌ ca huátsáa.
\v 14 De biyénini Jesús nu ra ca discípuluá nna yala sentir ucuee nna ra tìe cabi: Líhueꞌél·laꞌ ca huatsa túꞌąꞌ ibigaꞌ cą ruꞌa luaꞌ, bittu guthàgaꞌ le cą; porquiꞌni ca enneꞌ té fe quiꞌ quį tìꞌa nu té quiꞌ ca huatsąꞌ nna, quìꞌba quį ná reino quiꞌ Tata Dios.
\v 15 Hualigani teꞌ riquixaꞌániaꞌ le quiꞌni nu labí tsíalatsiꞌį Tata Dios para quiꞌni quée enneꞌ rigúꞌubiaꞌnie na tìꞌa ríalatsiꞌ ttu huatsa toꞌ nna, entonces labí gáꞌą leꞌ reino quìꞌe.
\v 16 Làniana guỹiꞌ Jesús ca huátsáa nna gul·lánie cą nna betsia tè néꞌe iqquia quį nna benie cą bendecir.
\p
\v 17 De chi beyèl·laꞌ Jesús néda déyyeé attu làti huayaꞌ nna, quèthani bigàa ttu nubeyuꞌ bitsinaꞌą beduỹíbį ruꞌa lúe nna gunàba titsaꞌą ne nna rą: Maestro completamente enneꞌ tsèꞌ, biani guniaꞌ para gataꞌ laꞌlabàni nu labí ttíą quiaꞌ cá.
\v 18 Jesús nna rèe na: Bianicca ra luꞌ inteꞌ enneꞌ completamente tsèꞌ niꞌi. Ni ttú lanú té ná completamente tsèꞌ sino tùteruba Tata Dios.
\v 19 Hua nabiaꞌ báni luꞌ ca mandamiento: Bittu thualàni luꞌ nu labí ná tsela luꞌ. Bittu gúttí luꞌ. Bittu cuana luꞌ. Bittu ichìtha luꞌ belaꞌna quiꞌ ca enneꞌ. Nú ttu nuỹa gutháccaꞌỹí luꞌ. Gùppa respeto tàta nàna quiꞌ luꞌ.
\v 20 Becàbią nna ra tìą ne: Iyaba ca mandamiéntuąꞌ runiaꞌ dèsdeba náꞌ xcuichu toꞌ.
\v 21 Jesús nna gunnaꞌ tìe na lani laꞌ retúalatsiꞌ nna rèe na: Hua reyatsaárùnì luꞌ áttuló: Beyya nna bettiꞌ iyate nu té quiꞌ luꞌ, bete tì ą lani ca enneꞌ rittè làꞌdiꞌ, làniana ỹiabaraꞌ lá nna gataꞌ riqueza quiꞌ luꞌ. Acca luꞌ nna gutà tè gaꞌna luꞌ dispuesto guchia luꞌ ccá luꞌ sufrir para tanó luꞌ inteꞌ.
\v 22 Nubeyuꞌa nna de biyéninią ca tìtsiꞌį nna yala nùyue uccuanią nna, triste tsùba beyeqquią, porquiꞌni adila uccuatsiꞌínią ca interés té quìꞌį.
\v 23 Làniana gunnaꞌ tè Jesús ìtaꞌlùba làti duéa nna rèe ca discípulo quiꞌáa: Hualigani yala tabi ná para canu té riqueza quiꞌ quį gáꞌa cą leꞌ reino quiꞌ Tata Dios.
\v 24 Ca discípuluá nna yala uccuaỹí latsiꞌ cabi por ca titsaꞌ nu rèe. Raáruhuá Jesús cabi: Ỹìꞌniaꞌ, canu rappa confianza bel·liu quiꞌ quį nna, yala tàbi ná quiꞌni hueꞌél·laꞌ cą quiꞌni Tata Dios nna quée enneꞌ cuꞌúbiaꞌnie cą.
\v 25 Adila fácil ná tté ttu animal xeni tìꞌa ttu camello leꞌ yeru toꞌ quiꞌ ttu guỹa, tìꞌchula ttu rico gáꞌą leꞌ reino quiꞌ Tata Dios.
\v 26 Làniana adila uccuaỹí latsi ca discípuluá nna ra luetsi cabi: Entonces núlá ccáni l·lą́ cá.
\v 27 Gunnaꞌ tè Jesús cabi nna rèe: Para ca enneꞌ nna labí ná posible, pero lani Tata Dios nna huacca; porquiꞌni lani Tata Dios nna fácil taá ná iyábani ca cosa.
\v 28 Làniana gunne tè Pédrua nna ra bi e: Intuꞌ nna iyáỹiate chi bethàꞌna tuꞌ nna chì denó tuꞌ cuiąꞌluꞌ.
\v 29 Becàbi Jesús nna rèe: Hualigani teꞌ riquixaꞌániaꞌ le quiꞌni iyaba canu iria cą leꞌ litsiꞌ quį por inteꞌ nna guthàꞌna cą ca loyu quiꞌ quį l·le, ca bettsiꞌ quį l·le, ca dana quį l·le, tàta nàna quiꞌ quį l·le, niula quiꞌ quį l·le, ca ỹiꞌni quį l·le, para quíxáꞌa cą evangelio nna,
\v 30 làcą nna thíꞌ cą ágáyuaꞌ tántula miéntraste tsèꞌe cą yétsiloyuį: ca yúꞌu l·le, ca hermano l·le, ca madre l·le, ca hermana l·le, ca ỹiꞌni l·le, ca loyu l·le, ąꞌhua guyudíꞌ ca enneꞌ cą nna gutsia latsiꞌ quį cą l·le. Pero tiempo nu chìꞌ daꞌla nna edaccaꞌ latsiꞌ quį tulidàba porquiꞌni té laꞌlabàni nu labí ttíą quiꞌ quį.
\v 31 Pero nuỹetseꞌ canu neru annana, ccá lá cą nu bitote. Ąꞌhua nuỹetseꞌ canu bitote annana, ccá lá cą nu primeru.
\p
\v 32 Yùꞌu tè cabi néda dia cabi para Jerusalén, Jesús nna denérue lo cabi. Gul·lani ttu laꞌ rátsiꞌlatsiꞌ lo lostoꞌ cabi nna, pero denó tè cabi e nna labí yù cabi biỹa ná laꞌ rulábalatsiꞌ quìꞌe. Gulèqquia yètsìꞌe ca discípuluá entre ca enneꞌ ỹétseꞌá nna gudulúe gutixaꞌánie cabi iyaba ca cosa nu guthaccaꞌ cą ne nna,
\v 33 rèe: Annana dia riꞌu Jerusalén, nía nna gute cą Nubeyuꞌ de Ỹiabaraꞌ cuenta latsiꞌ náꞌ ca sacerdote principal ąꞌhua latsiꞌ náꞌ ca maestro de la ley; làcą nna cueqquia cą sentencia quìꞌe para gattie, làniana gute cą ne cuenta latsiꞌ náꞌ canu dittuꞌ canu rigúꞌubiaꞌ leꞌ ciudáad nna,
\v 34 guni cą ne burla nna, gututu xèniꞌ quį ne nna gutti cą ne pero bitsa tsunna nna eyáthee de lo lùꞌuti. Anía rèe cabi.
\p
\v 35 Làniana gubigaꞌ tè ca ỹiꞌni Zebedéua, lá cabi Jacobo nna Juan nna ruꞌa lo Jesús nna ra cabi e: Maestro, calatsiꞌ tuꞌ inàbani tuꞌ cuiąꞌluꞌ ttu favor.
\v 36 Lèe nna rèe cabi: Biani calatsiꞌ le guniaꞌ.
\v 37 Becàbi tè cabi nna ra cabi e: Canchu gal·laꞌ tsá thíꞌ cuiąꞌluꞌ laꞌ rigúꞌubiaꞌ, benna bál·la cuiąꞌluꞌ derecho quiꞌ tuꞌ xúaní tuꞌ cuittaꞌ cuiąꞌluꞌ, ttu tuꞌ lado bàni, attu ttuꞌ lado yatti.
\v 38 Jesús nna rèe cabi: Labí ritelíni le biỹa nuaꞌ rinàba le. Tsí ína riꞌu guchia ba le tté le iyaba ca sufrimiento nu ná quiꞌni ccáꞌ padecer cá.
\v 39 Làcabi nna ra cabi e: Guchia bá tuꞌ. Ra tè Jesús cabi: Hualigani quiꞌni ccá huá le padecer tìꞌa inteꞌ ccáꞌ padecer.
\v 40 Pero de xúaní le lado náꞌ bàniaꞌ nna lado náꞌ yattiaꞌ nna, álahuá quiaꞌ ną́ para gunna yaꞌ ą sino chi beni Tata Dios na preparar para canu càba latsiꞌe.
\v 41 De biyénini á tsìi ca discípuluá anía nna, yala bitsaꞌáni cabi Jacóbua nna bettsiꞌ bi Juáan nna.
\v 42 Pero Jesús nna gutàỹi tìe cabi nna rèe cabi: Hua yù ba le quiꞌni canu rigúꞌubia leꞌ ca nación nna runi taání quiꞌ quį itúbani; ąꞌhua canu reꞌ cuenta nna yala aprovechar runi cą ca enneꞌ.
\v 43 Pero entre lebiꞌį nna labí ccá ą́ꞌ. Sino quiꞌni canchu nuỹa calatsiꞌį ccą́ enneꞌ ỹeni entre lebiꞌį nna, ná quiꞌni ccá lą́ nu gunią tsina lo le.
\v 44 Ąꞌhua canchu nuỹa la ttu le calatsiꞌį ccą́ nu neru nna, ná quiꞌni ccá lą́ nu gunią iyaba le servir.
\v 45 Porquiꞌni Nubeyuꞌ de Ỹiabaraꞌ nna labí déꞌe para guni ca enneꞌ tsina lúe, sino para gunie iyaba cą servir, ąꞌhua para gute laꞌlabàni quìꞌe para quiꞌni l·lá nuỹetseꞌ ca enneꞌ.
\p
\v 46 Làniana bitsinaꞌ cabi yetsi nu lá Jericó. De chi dia Jesús érie leꞌ yétsiá lani ca discípulo quiꞌáa nna, dia tehuá iỹétseꞌni ca enneꞌ. Nía nna cuittaꞌ nédaá reꞌ tè ttu ciego láą Bartimeo ỹiꞌni Timeo huenàba limosna.
\v 47 De biyéninią quiꞌni dia Jesús enneꞌ Nazaret néda nía nna, acca gunnią iditsa na rą: Jesús Ỹiꞌni David enneꞌ uccua rey, gùppa cuiąꞌluꞌ laꞌ retúalatsiꞌ quiaꞌ.
\v 48 Iỹetseꞌ ca enneꞌ tsèꞌe nía nna gutìl·la tè cą Bartiméua quiꞌni guthàya rúꞌį, pero lą nna adila iditsa gunnią nna rą: Cuiąꞌluꞌ Ỹiꞌni David, betúa latsiꞌ cuiąꞌluꞌ inte.
\v 49 Guleda tè Jesús nna rèe cą quiꞌni taxiꞌ cą ciéguá. Làcą nna huía tè cą nna ra cą na: Bedáccaꞌni nna gùduli, porquiꞌni Jesús nna rinnie luꞌ.
\v 50 Enneꞌ ciéguá nna guruꞌna taą́ láriꞌ quiꞌ niá nna gùduli chìą nna bitsinaꞌą ruꞌa lo Jesús.
\v 51 Jesús nna rèe na: Biani calatsiꞌ luꞌ guniaꞌ por luꞌ. Lą nna rą ne: Maestro, calátsaꞌaꞌ eláꞌ teꞌ.
\v 52 Ra tè Jesús na: Labiru ná luꞌ ciego, porquiꞌni chi ríalatsiꞌ luꞌ inteꞌ; anna tè béyya litsiꞌ luꞌ. Enneꞌ ciéguá nna luégutaá beláꞌ chìnią nna dia tìą denúą Jesús lo nédaá.
\c 11
\p
\v 1 Exa tegáabá Jerusalén chi deyya cabi nna, bitsinaꞌ cabi ca yetsi Betfagé nna Betania nna, frente ttu iꞌya láą Monte de los Olivos. Jesús nna guthel·laꞌ tìe chuppa ca discípulo quiꞌáa nna,
\v 2 rèe cabi: Lítsía leꞌ yetsi toꞌ nu reꞌ frente taá téteá. Canchu chi bitsinaꞌ le nna hua taxáccaꞌ diga le làti táꞌ ttu burro toꞌ nu nidi ttu enneꞌ labí chi gutsią na. Ethàtsi li ą nna echeꞌ tetsateꞌ li ą nì.
\v 3 Canchu nuỹa gą́ le: Bianicca rithàtsi li ą nna, gá tè li ą quiꞌni Señor nna riquìnaꞌnie na, annaba ethèl·leꞌe na.
\v 4 Huía cabi nna taxaccaꞌ cabi burro túꞌa nàl·laꞌnią ruꞌa yúꞌu fuéralá làti rittè nédaá, bethàtsi tè cabi ą.
\v 5 Tuchùppa canu tsèꞌe nía nna ra cą ca discípuluá: Bianicca rithàtsi le burro túꞌąꞌ niꞌi.
\v 6 Làcabi nna becàbi cabi tìꞌba nu chi ra Jesús cabi. Làcą nna beꞌél·laꞌ taá cą cabi.
\v 7 Làniana decheꞌ tè cabi burro túꞌa làti du Jesús. Guxua tè cabi ca láriꞌ quiꞌ cabía cuìꞌį. Jesús nna gutsia tìe na.
\v 8 Làniana iỹetseꞌ ca enneꞌ nna gutsìla cą ca láriꞌ lo néda, attu te cą nna gutìttsa cą ca l·laꞌ quiꞌ ca yà nna benìtaꞌ tè cą cą lo neda para ttíe.
\v 9 Ca enneꞌ denérua ąꞌhua canu denál·laꞌa nna gunne cą iditsa nna ra cą: Quíỹaru Tata Dios. Bendito enneꞌ daꞌ por mandado quiꞌ Señor Dios,
\v 10 icaꞌrubà quiꞌni chi biꞌyu tsá gul·lani laꞌrigúꞌubiaꞌ quiꞌ taꞌ tàta quiꞌ riꞌu David, laꞌ dàliani para Tata Dios enneꞌ dua ỹiabaraꞌ.
\v 11 De bitsinaꞌ Jesús leꞌ ciudad Jerusalén nna gutàꞌa tìe leꞌ templua nna gunnaꞌ tìe iyaba ca cosa yùꞌu nía, pero luégutaá berie leꞌ templua nna deyye para Betania la lani tsìꞌnu ca discípulo quiꞌáa porquiꞌni chi ràl·là lània.
\p
\v 12 Attu yuꞌutsa nna beria cabi leꞌ yetsi Betania, Jesús nna gutùnie.
\v 13 Làniana biláꞌ tènie idittuꞌ tiꞌa du ttu yà exxuhuí. Huía tìe hueyu canchu xiaba tsìa exxuhuí lúį, pero de bitsineꞌe làti dua naá nna labí biỹa té lúį, sino puro l·laꞌ ba ną́, porquiꞌni álahuá tiempo exxuhuí nuá.
\v 14 Làniana ra tè Jesús yà exxuhuía: Dèsdeba anna nú ttu teérulá go fruta lo luꞌ cá. Ca discípulo quiꞌáa nna biyeni tènì cabi rèe anía.
\p
\v 15 Betsinaꞌ diba cabi Jerusalén nna gutàꞌa tè Jesús leꞌ líꞌa quiꞌ templua nna bedàl·lèe fuera canu tsèꞌe nía huettiꞌ nna huìꞌi nna, berixie ca meỹa quiꞌ canu rittsilá bél·liuá ąꞌhua ca xilaꞌ quiꞌ canu rutti cą becha nna runi cą negocio ruꞌa templua.
\v 16 Ąꞌhua lanuru nuỹa beꞌél·leꞌe tté frente leꞌ líꞌa quiꞌ templua canchu nùàꞌ cą yùàꞌ.
\v 17 Gutixaꞌánie cą nu gaꞌna lo Escritura nna rèe: Tsí álahuá ra Tata Dios lo titsaꞌ quìꞌe: Yúꞌu quíyiꞌį nna duą para ìta iyáỹiani ca enneꞌ hueni oración lìꞌį, atsiꞌíni lebiꞌį nna ttu bèlìà quiꞌ ubana la chi náni li ą.
\v 18 Ca maestro de la ley ąꞌhua ca sacerdote principal nna biyénini cą nu rèe, acca uccua latsiꞌ quį gutti cą ne; pero yala gutsini cą porquiꞌni iyaba ca enneꞌ nna yala guyúꞌu latsiꞌ quį ca titsaꞌ nu gutixeꞌe.
\v 19 Gùl·là diba lània nna beria Jesús leꞌ ciudáad.
\p
\v 20 Attu yuꞌu dílaá nna guttè cabi làti du yà exxuhuía nna biláꞌni cabi quiꞌni chi gubitsią dèsdeba ca l·lúį hàstaba puntu quìꞌį.
\v 21 Pédrua nna bexa tè latsiꞌ bi, acca gunne bi nna ra bi: Maestro, gunnaꞌ tsáruhuá cuiąꞌluꞌ yà exxuhuí nu beni cuiąꞌluꞌ maldecir nayáa nna, chi gubitsią.
\v 22 Jesús nna rèe cabi: Lígappa confianza lani Tata Dios.
\v 23 Hualigani teꞌ niaꞌ le quiꞌni nuỹa tediba gą́ iꞌya duį: Becuitta nna guttè lo indatòꞌ la, pero bittu gudu chùppanią na sino quiꞌni tsíalatsiꞌį quiꞌni nu chi rą na huaccą cumplir, làniana hua ttìą.
\v 24 Acca niaꞌ le quiꞌni iyaba nu inàba le lani oración, canchu hua té fe quiꞌ le quiꞌni huadiꞌ le nu inàba le nna, huadiꞌ li ą.
\v 25 Canchu chi runi le oración nna rulaba tè latsiꞌ le biỹa contra ttu enneꞌ nna, leyúniỹén ỹá latsiꞌ le quìꞌį ántesca guni le oración, para quiꞌni Tata quiꞌ le enneꞌ dua ỹiabaraꞌ nna eyuniỹén huá latsiꞌe ca tul·laꞌ quiꞌ le.
\v 26 Porquiꞌni canchu bihua eyuniỹén latsiꞌ le quiꞌ ca enneꞌ canu rigúꞌu falta lani le nna, nihua Tata quiꞌ le enneꞌ dua ỹiabaraꞌ labí eyuniỹén latsiꞌe ca tul·laꞌ quiꞌ le.
\p
\v 27 Làniana betsinaꞌ tè cabi attu Jerusalén. Lotiꞌ reni Jesús leꞌ templua nna bitsinaꞌ tè ca sacerdote principal nna ca maestro de la ley nna ąꞌhua adí canu rigúꞌubiaꞌ leꞌ yétsiá ruꞌa lúe nna,
\v 28 ra cą ne: Nuni por mandado quiꞌni acca runi luꞌ ca cosį. Nuni benna derecho quiꞌ luꞌ para guni luꞌ ca nui cá.
\v 29 Becàbi tèni Jesús cą nna rèe cą: Ąꞌhua inteꞌ nna inába titsaꞌ huáꞌ le. Canchu ecàbini le inteꞌ nna, lànialá nna quixaꞌaꞌ nuỹa benna laꞌhuacca quiaꞌ acca runiaꞌ ca cosį.
\v 30 Gala daꞌ derecho quiꞌ Juan el Bautístaá para guni bi bautizar cá, tsí de ỹiabaraꞌ o tsí ca enneꞌ ba bete derecho quiꞌ bi áccá.
\v 31 Làniana guduló cą bèꞌ cą titsaꞌ tiꞌiỹala ecàbini cą ne nna ra luetsi quį: Canchu ina riꞌu quiꞌni poder quiꞌ Juáan para guni bi bautizar nna dáꞌą de ỹiabaraꞌ, entonces gá taą́ riꞌu: Bialacca làa huíalatsiꞌ le quiꞌ bi cá;
\v 32 ąꞌhua canchu ina riꞌu quiꞌni ca enneꞌ ba bete permiso quìꞌį nna. Pero láꞌ yala gutsini cą biỹa guthaccaꞌ ca enneꞌ yétsiá cą, porquiꞌni para iyaba ca enneꞌ nna hualigani uccua Juáan ttu profeta quiꞌ Tata Dios.
\v 33 Acca mejor la becàbini cą Jesús nna ra cą ne: Labí yù tuꞌ. Làniana becàbi Jesús nna rèe cą: Nihua inteꞌ nna labí quixáꞌaniaꞌ le nuỹa benna laꞌhuacca quiaꞌ acca runiaꞌ ca cosį.
\c 12
\p
\v 1 Làniana guduló Jesús gunènie cą por medio de comparación nna rèe: Gùdua ttu ènneꞌyuꞌ nna gùdà bi planta quiꞌ betsulíꞌ leꞌ loyu quiꞌ bi. Bedeqquia tè bi ą liꞌya, ąꞌhua guleqquia tè bi ttu pozo làti guxàtta cą iqquia betsulíꞌa para cueqquia cą inda quìꞌį. Ąꞌhua bedu tè bi ttu torre para tsappi bi huéꞌ bi cuidado loyu làti guda bi betsulíꞌ quiꞌ bi a: Làniana bète sáte bi lóyúa lani canu guni cą na tsina. Làbi nna gudaꞌ tè bi dia bi idittuꞌ.
\v 2 De chi gùl·laꞌ tiempo cosecha quiꞌ betsulíꞌa nna, guthel·laꞌ bi ttu mozo lani canu runi tsina leꞌ lóyúa para quiꞌni ediꞌą fruto nu ná quiꞌni thíꞌ bi quiꞌ loyu quiꞌ bi a.
\v 3 Pero canu runi tsina leꞌ lóyúa nna bedaxuꞌ la cą enneꞌ guthel·laꞌ bi a. Yala idíꞌ bèꞌ cą na, bethel·laꞌ tè cą nna, bittu tení biỹa bete cą éyuꞌą.
\v 4 Bedethèl·laꞌ gáabá bi attu mozo, pero làcą nna gutèl·laꞌ lá cą íyya na bèꞌ cą iqquia niá nna bethel·laꞌ tè cą na ttú ruduadíꞌ ba cą na.
\v 5 Làniana xanaꞌ lóyúa nna bedethèl·laꞌ bi adí iỹé cą, pero bèꞌ huá cą ttu te ąꞌhua attu te cą nna betti cą cą.
\v 6 Por último nna guthel·laꞌ bi propio gani ỹiꞌni bi enneꞌ yala catsiꞌíni bía nna ra bi: Huappa càꞌabá cą respeto ỹìꞌni yìꞌį.
\v 7 Pero canu runi tsina lóyúa nna gulùꞌu titsaꞌ luetsi quį nna ra cą: Lá nui nuąꞌ eyàꞌną ituba lóyúį, acca lítsaꞌ gutti riꞌu ą para quiꞌni ccá quiꞌ riꞌu itute nu redaꞌ latsiꞌ tàta quiꞌ niá na.
\v 8 Acca bedaxuꞌ chì cą ỹiꞌni bía nna betti cą bi, bedal·la tè cą cuerpo quiꞌ bía fuera lóyúa. Ąꞌ beni cą.
\v 9 Acca, biani guni propio gani enneꞌ ná xanaꞌ lóyúa canchu chi él·lani bi cá. Pues gul·lùỹa bi latsiꞌ canu betèsa bi lóyúa nna, gutèsa tè bi ą lani canu huayaꞌ la.
\v 10 Beni ba Jesús seguir gunnie nna rèe: Tsí nihua nìꞌ gúl·la le lo Escritura làti ra:
\q1 Iyya nu labí guyúꞌu latsiꞌ canu rucùàꞌ yúꞌa nna, chi ną́ íyya principal nu adila tsìttsì naxuꞌą yúꞌa.
\m
\v 11 Laꞌa mismu gani Señor Dios chi benie nui, ną́ ttu cosa nu daccaꞌ iquilaꞌ báni latsiꞌ riꞌu.
\v 12 Làniana uccua latsiꞌ quį gudaxuꞌ cą Jesús, porquiꞌni gutelíni cą quiꞌni contra làba quį nuá gutixeꞌe ejémplua. Pero gutsi báni cą biỹa guthaccaꞌ ca enneꞌ yétsia cą, acca adila tsaꞌ betseꞌe bá latsiꞌ quį ne nna bedàꞌ cą.
\p
\v 13 Bitola nna guthel·laꞌ cą tuchùppa ca fariséua lani canu gulání partido quiꞌ Herodes ruꞌa lo Jesús para canchu xiaba uquìnnia cą ne lani ttu titsaꞌ.
\v 14 Bitsinaꞌ tè cą nna ra cą ne: Maestro, hua yùba tuꞌ quiꞌni rulueꞌ cuiąꞌluꞌ tsuaꞌ teruba nu ná lí, labí rátsini cuiąꞌluꞌ nu rena ca enneꞌ; porquiꞌni nihua labí rucuéꞌni cuiąꞌluꞌ ca enneꞌ según ná laꞌ rinnaꞌ quiꞌ quį, sino tturúꞌa taá cani cuiąꞌluꞌ cą nna riquixaꞌa cuiąꞌluꞌ lo néda lí gani quiꞌ Tata Dios. Gutixàꞌani cuiąꞌluꞌ intuꞌ: Tsí hua ná tsèꞌ quiỹa riꞌu nu ruthítsini gobierno quiꞌ César riꞌu, o tsí bihua áccá. Tsí gute tuꞌ ą, o tsí bíttuá áccá.
\v 15 Pero Jesús nna gutelí taánie quiꞌni álahuá tsèꞌni cą ra cą anía, acca becàbinie cą nna rèe: Biecca calatsiꞌ le guni le inteꞌ prueba canchu xiaba ecàbiaꞌ ttu titsaꞌ nu labí ná tsèꞌ niꞌi. Litahuaꞌ tsánna bel·liu para quiꞌni innaꞌ yaꞌ ą.
\v 16 Làcą nna betsia tè cą ttu moneda ruꞌa lúe. Lèe nna rèe cą: Nuni retrato quíꞌní nui dua lo monedį nna, ąꞌhua nuni láa ní nui dua nì. Becàbi cą nna ra cą ne: Quiꞌ César enneꞌ romano ná rey.
\v 17 Làniana ra tè Jesús cą: Entonces líúte ba quiꞌ César nu ná quiꞌ César, ąꞌhua líúte ba quiꞌ Tata Dios nu ná para lèe nna. Làcą nna yala biquilaꞌ latsiꞌ quį por nu becàbie.
\p
\v 18 Làniana bitsinaꞌ tè ca saducéua ruꞌa lúe. Làcą nna rena cą quiꞌni labí posible té quiꞌni canu yatti nna eyatha cą nna eyaccabàni cą attu, acca gunàba titsaꞌ tè cą ne nna ra cą:
\v 19 Maestro: Moisés enneꞌ gùdua tiempo antigua nna bethàꞌna bi ley lani riꞌu nna ra bi quiꞌni canchu nuỹa ttu enneꞌ gatti ttu bettsiꞌį nna pero lanú ỹiꞌnį uccua, entonces ná quiꞌni guttsa taáníꞌį lani niuláa para quiꞌni elìthą descendencia quiꞌ bettsiꞌį nu gúttía.
\v 20 Pues gutséꞌe gàtsi bettsiꞌ ca enneꞌ. Bettsa tenáꞌ nu néruá nna, pero gùttì bą́ nna lanu ỹiꞌnį uccua.
\v 21 Làniana nu cca chuppáa nna bettsa huáníꞌį lani niuláa, pero gùttì huá nubeyuꞌa nna nihua lanú ỹiꞌnį uccua. Ania tehua uccua lani nu cca tsunnáa,
\v 22 hàstaá quiꞌni iyaba canu gàtsi bettsiꞌa gùdua lani cą niuláa nna lanú ỹiꞌni quį uccua. Bitó tè nna gùttì huá niuláa.
\v 23 Acca, canchu chi gal·laꞌ tsá eyátha canu yatti nna eyaccabàni cą attu nna, núlá ca nuá ccá quìꞌį niuláa cá, yàquiꞌni iyaba ca gàtsi bettsiꞌa nna bettsanáꞌ quį lani ą.
\v 24 Becàbi tè Jesús nna rèe cą: Yala ridaccaꞌỹí le, porquiꞌni labí ritelíni le nu ra lo Escritura, nihua laꞌ huacca quiꞌ Tata Dios nna labí ritelíni li ą.
\v 25 Porquiꞌni canchu chi gal·laꞌ tsá eyátha canu yatti nna, lanuru nuỹa guttsanáꞌ porquiꞌni iyaba cą nna ccá cą tìꞌa ca ángel tsèꞌe ỹiabaraꞌ.
\v 26 Pero acerca de canu yatti ná quiꞌni eyátha cą de lo lùꞌuti nna, tsí bihua nìꞌ gúl·la le lo Escritura quiꞌ Moisés lotiꞌ gunèni Tata Dios bi dèsdeba leꞌ ttu tìttsa yèttseꞌ nu ritèlal·laní nna rèe: Inteꞌ náꞌ Dios quiꞌ luꞌ ąꞌhua quiꞌ ca taꞌ enneꞌ gùla quiꞌ luꞌ Abraham nna Isaac nna Jacob nna.
\v 27 Acca niaꞌ le quiꞌni nì nna ritelíní quiꞌni ąꞌhua ca enneꞌ chi gùttì nna bàni bá cą nna runi bá cą Tata Dios adorar. Acca yala equivocado gaꞌna le.
\p
\v 28 Làniana gubígaꞌ tè ttu maestro de la ley. Chi biyéninią nu beni cą discutir lani Jesús ąꞌhua quiꞌni yala tsèꞌ becàbinie cą, acca gunàba tìtsaꞌą ne nna rą: Biani mandamiento ní ná nu adiru daccaꞌ.
\v 29 Becàbi Jesús nna rèe na: Mandamiento nu adiru daccaꞌ de lo iyaba cą nna ra íį: Luꞌ yetsi Israel, bedà nagaꞌ luꞌ níyiꞌį: Señor Dios quiꞌ lùꞌa nna ttu terúbée rigúꞌubiaꞌ lo iyate;
\v 30 acca cátsiꞌíni luꞌ Señor Dios quiꞌ luꞌ lani itute lostoꞌ luꞌ, lani itute laꞌ rulábalatsiꞌ quiꞌ luꞌ, lani itute latsiꞌ luꞌ, ąꞌhua lani itute fuerza quiꞌ luꞌ. Lá nui ná mandamiento nu adiru daccaꞌ.
\v 31 Ąꞌ tegáahuá ná mandamiento nu cca chuppáa: Cátsiꞌí huáni luꞌ iyaba ca luetsi enneꞌ luꞌ tiꞌatsi laꞌa lùꞌba. Labí attu mandamiento té nu adiru daccaꞌ tìꞌchu ca nui.
\v 32 Làniana nu ná maestro de la ley nna rą Jesús: Maestro, yala tsèꞌ rinne cuiąꞌluꞌ, hualibani cuiąꞌluꞌ quiꞌni ttu terúbá Dios ná, lanu attu Dios té fuera de lèe.
\v 33 Ąꞌhua para cátsiꞌíni riꞌu e lani itute lostoꞌ riꞌu, lani itute laꞌ rulábalatsiꞌ quiꞌ riꞌu, lani itute latsiꞌ riꞌu, lani itute fuerza quiꞌ riꞌu nna, ąꞌhua para cátsiꞌíni riꞌu iyaba ca enneꞌ tiꞌatsi laꞌa riꞌu ba nna, pues adírulá tsèꞌ para guni riꞌu ca nui tìꞌchula iyaba ca sacrificio nu rutsia riꞌu lo altar o bíỹaáru ca ofrenda ni l·le rute riꞌu para Tata Dios.
\v 34 De biyénini Jesús quiꞌni yala lani razón becàbią, acca rèe na: Atiꞌtoꞌ taá reyàtsa para ccá luꞌ pertenecer leꞌ reino quiꞌ Tata Dios. Làniana lanuru nuỹa beyáỹani inàba tìtsaꞌą ne adí.
\p
\v 35 Beni ba Jesús seguir gutixeꞌe ca enseñanza nu cca quiꞌ Tata Dios leꞌ templua nna rèe: Tiꞌani modo acca rena ca maestro de la ley quiꞌni Cristua nna née Ỹiꞌni David enneꞌ uccua rey,
\v 36 atsiꞌíni laꞌa mísmuba David gunne bi acerca de lèe por laꞌ riyeni tsèꞌ nu bete Espíritu Santo quiꞌ bi nna ra bi:
\q1 Señor Dios nna gunènie Señor quíyaꞌa nna rèe:
\q1 Gùduani cuittáꞌaꞌ lado bàni,
\q1 Hasta quiꞌni gúnnaꞌ latsiꞌ náꞌ luꞌ iyaba canu làa cca guyu cą luꞌ,
\q1 Para quiꞌni gúl·liani luꞌ iqquia quį.
\m
\v 37 Acca niaꞌ le quiꞌni por ca tìtsaꞌa nna yù riꞌu quiꞌni laꞌa mísmuba David nna reya bi Cristua SEÑOR. Entonces tiꞌala modo acca née Ỹiꞌni David, pero runi la David ne adorar cá. De ra Jesús anía nna, acca ca enneꞌ ỹétseꞌnía nna adírulá guyúꞌu latsiꞌ quį gudà nagaꞌ quį quìꞌe.
\p
\v 38 Jesús nna gutixàꞌanie cą attu enseñanza nna rèe: Líhueꞌ cuidado lani ca maestro de la ley, porquiꞌni labí ná tsèꞌ laꞌ rulába latsiꞌ quiꞌ quį. Yala rúꞌulatsiꞌ quį cueni cą lo ca néda lani ỹó tuni quį para quiꞌni gulaba latsiꞌ ca enneꞌ quiꞌni yala enneꞌ reꞌ cuenta ná cą, ąꞌhua yala ruꞌu latsiꞌ quį gappa ca enneꞌ ỹetseꞌ cą titsaꞌ de reqquia cą lo neda.
\v 39 Yala rúꞌulatsiꞌ quį xúaní cą lo ca asiento dàa íqquiaráꞌ tè leꞌ ca sinagoga ąꞌhua canchu chi ral·laꞌ fiesta quiꞌ quį nna.
\v 40 Rigua cą ca interés nu te quiꞌ ca niula viuda nna runi tè cą oración tuni tsèꞌ ruꞌa lo ca enneꞌ para gulueꞌ cą tiꞌatsi yala enneꞌ lí ná cą. Làcą nna yala fuerte ná castigo thíꞌ cą.
\p
\v 41 Ttu vuelta nna reꞌ Jesús leꞌ templua èxaba làti tsìa caja làti rigúꞌu cą ofrenda. Rinnaꞌ tìe ca enneꞌ ritsinaꞌ rigúꞌu cą bel·liu leꞌ cájaá. Iỹetseꞌ cą nna yala rico ná cą, iỹeni tsèꞌ ofrenda rute cą.
\v 42 Bitsinaꞌ tè ttu niula pobre ną́ viuda nna, guluꞌą chuppa moneda nu de cobre daccaꞌ cą tiꞌtoꞌ terúbá.
\v 43 Gutàỹi tè Jesús ca discípulo quiꞌáa nna rèe cabi: Hualigani teꞌ riquixaꞌániaꞌ le quiꞌni niula viúdį nna rittią làꞌdiꞌ, pero adila iỹeni ofrenda betią para Tata Dios tìꞌchula iyaba canu rigúꞌu bel·liu leꞌ cájąꞌ.
\v 44 Porquiꞌni iyaba ca nuaꞌ nna bete cą nu rexabáni cą, pero niulíį nna màsquiꞌba rittią làꞌdiꞌ pero bete lą́ itute hàstaá nu ná góníą.
\c 13
\p
\v 1 De beria Jesús leꞌ templua nna ra tè ttu discípulo quiꞌáa ne: Maestro, gunnaꞌáruhuá cuiąꞌluꞌ tiꞌiỹa èl·la ná ca iyyąꞌ ąꞌhua tiꞌiỹa latsite cuaꞌ ca edifíciuąꞌ.
\v 2 Becàbi tè Jesús nna rèe bi: Tsí hua riláꞌni luꞌ ca edificio tiꞌiỹa xeni ná cą; pero iꞌyu tsá quiꞌni labí eyàꞌna iqquia luetsi ca íyya xeni nu cuáaꞌní templuį, porquiꞌni hual·lani canu daꞌ idittuꞌ nna guthìnnia gutappaꞌní cą iyáỹiate cą.
\p
\v 3 Huía tè cabi lo iꞌya láą Monte de los Olivos nu dua frente taá templua. Nía nna gureꞌ tèni Jesús. Làniana Pédrua nna Jacóbua nna Juáan nna Andrés nna gunàba titsaꞌ cabi e yàꞌba latsiꞌ nna,
\v 4 ra cabi e: Calatsiꞌ tuꞌ quixáꞌani cuiąꞌluꞌ intuꞌ cuaỹa ccá ca cosį, ąꞌhua biani señal ni iláꞌni tuꞌ para ccá tuꞌ saber ántesca thulo iyaba ca cosį.
\v 5 Becàbi tè Jesús nna rèe cabi: Líhueꞌ cuidado quiꞌni nú ttu nuỹa guthaccaꞌỹíą le.
\v 6 Porquiꞌni nuỹetseꞌ íl·lani lani nombre quiaꞌ nna ina cą quiꞌni làcą nuá Cristua. Anía modo nna ca enneꞌ ỹetseꞌ guthaccaꞌỹí cą.
\v 7 Canchu chi iyénini le ina cą quiꞌni daꞌ guerra nna bittu gátsini le, nihua canchu ina cą quiꞌni chi cca guerra nna. Porquiꞌni náduel·laꞌ cca ca cosį, pero nìhuani labí chi gùl·laꞌ tè fin.
\v 8 Porquiꞌni ttu nación nna til·lą contra attu nación ąꞌhua ttu gobierno contra attu gobierno nna. Ąꞌhua iỹé lettia tsèꞌ tté laꞌ riỹúꞌ, íl·lani huá ubinaꞌ nna ąꞌhua yala alboroto ccá. Ca cosį nna ná cą nu chìꞌ thulo rubání ca dolor.
\v 9 Lihueꞌ cuidado por laꞌlabàni quiꞌ le, porquiꞌni gute cą le cuenta lani ca uxticia, ąꞌhua leꞌ ca sinagoga quiꞌ quį nna huéꞌ cą le lani cuarta. Pues hàstaá ruꞌa lo ca gobernador nna ąꞌhua ca rey nna tahuaꞌ cą le porquiꞌni ríalatsiꞌ le inteꞌ. Ąꞌ modo nna gute le ttu testimonio tsèꞌ lani cą acerca de inteꞌ.
\v 10 Antesca íl·lani fin nna náduel·laꞌ quiꞌni yàꞌlaỹa ccá predicar evangelio lani iyáỹiani ca enneꞌ leꞌ yétsiloyu.
\v 11 Canchu chi icheꞌ cą le para gute cą le cuenta lani ca uxticia, bittu nùyue ccani le tiꞌiỹa ecàbi le, nihua labí gulaba xàttàga latsiꞌ le nna. Sino ca titsaꞌ nu etsèla latsiꞌ le laꞌa mísmuba hóraá nna nuá bá ina le. Porquiꞌni álahuá lebiꞌį nuá inne, sino Espíritu Santo bá ínnie por medio de lebiꞌį.
\v 12 Ttu bettsiꞌ nna gutią cuenta laꞌa bettsiꞌ bíį para gattią, ąꞌhua ttu tàta nna gutią cuenta laꞌa ỹiꞌni bíį, ąꞌhua ca ỹíꞌniá nna eyeqquia cą contra ca tàta nàna quiꞌ quį hàstaá quiꞌni gutti cą cą.
\v 13 Iyaba cą nna guyudíꞌ cą le porquiꞌni ná le ca enneꞌ ruthèteꞌ quiaꞌ. Pero nu thú bá tsìttsì lani inteꞌ hàstaá fin nna, lànuá nna l·lą́.
\v 14 Pero canchu chi iláꞌni le nu gunią nu ccaba latsiꞌį lugar làti labí ná quiꞌni thúą, tìꞌa chi gutixaꞌa Daniel enneꞌ uccua profeta (nu rul·la nna hueꞌél·laꞌ latsiꞌį télinią), làniana canu tseꞌe leꞌ región quiꞌ Judea nna ucuìtta cą tsía cą lo ca lóꞌya lá.
\v 15 Nuỹa tediba duą iqquia azotea quiꞌ yúꞌu quìꞌį nna, eyàdią nna ucuìtta tabą́, bittu éyaꞌą leꞌ yúꞌu para thíꞌą biỹa té quìꞌį.
\v 16 Ąꞌhua nu reni fuera lo tsina quìꞌį nna, bittu eyeqquią litsiꞌį para gutuppą ca ỹúį, sino ucuìtta tabą́.
\v 17 Pero canchu chi gal·laꞌ tsá nna icaꞌrútsiꞌíru ca niula nu nùàꞌ huatsa toꞌ, ąꞌhua canu rugátsiꞌ ỹiꞌni quį.
\v 18 Acca línàbani Tata Dios lani oración quiꞌni canchu chi gal·laꞌ tsá ucuìtta le nna bittu ccą́ tiempo idil·laꞌ.
\v 19 Porquiꞌni canchu chi gal·laꞌ tsáa nna íl·lani ca sufrimiento fuértení nu labí nìꞌ cca dèsdeba gùreꞌ yétsiloyu hàstaá tiempo tsèꞌe ríꞌuį, nihua làa ccá ruhuą́ bitola nna.
\v 20 Cáalá Señor nna labí gudàttsiꞌe ca tsá tiempo quiꞌ ca sufrimiento nu chìꞌ daꞌla nna entonces lanú nuỹa l·lą́. Pero por laꞌ retúalatsiꞌ quìꞌe lani canu chi becuíꞌe nna, acca gudàttsiꞌe ca tsáa.
\v 21 Làniana canchu nuỹa gą́ le: Linnaꞌ tsaruhua nì du Cristua, o, línnaꞌ tsáruhuá nàꞌ taá dùe, bittu tsíalatsiꞌ le.
\v 22 Porquiꞌni hual·lani làti tsèꞌe le canu ina cą quiꞌni làcą nuá Cristua tiꞌa adí canu ina cą quiꞌni rinne cą parte Tata Dios, pero labí líni cą. Làcą nna guni cą iỹé ca milagro nna ąꞌhua adí cosa de laꞌ huacca nu ccáỹíni latsiꞌ ca enneꞌ para quiꞌni gurèxaèl·laꞌ cą cą xiaba hàstaba canu chi réeéꞌni Tata Dios.
\v 23 Ca nui riquixaꞌániaꞌ le con tiempo bá. Acca lítséꞌe al tanto.
\p
\v 24 Cuantu taání tté sufrimiento quiꞌ ca tsáa, làniana bitsąꞌ nna echùl·lą, ąꞌhua biuáꞌąꞌ nna labiru gudàniꞌą.
\v 25 Ca bélia nna ìnnia cą de ỹiaba, ąꞌhua iyaba canu tsìa ỹiaba nna tatìttiní cą.
\v 26 Làniana iláꞌni cą Nubeyuꞌa íl·lanie leꞌ bía lani laꞌ huacca nna lani itute laꞌ yaniꞌ de ỹiabaraꞌ nna,
\v 27 ithel·laꞌ tabée ca ángel quìꞌe nna gutùppa cabi iyáỹiate ca enneꞌ reéꞌnie leꞌ iyábani lugar quiꞌ yétsiloyu, dèsdeba làti ril·lani bitsa hàstaba làti renią.
\v 28 Litelíni comparación quiꞌ yexxuhuía: Canchu rerèꞌne lúį nna rebia ca l·laꞌ quìꞌį nna, anía modo ccá le saber quiꞌni chìꞌtaá duą íl·lani tiempo verano.
\v 29 Ąꞌhua lebiꞌį nna, canchu chi iláꞌni le cca iyaba ca cosa nu chi riquixaꞌániaꞌ le nna, entonces ccá le saber quiꞌni chìꞌtaání duą íl·lani fin.
\v 30 Hualigani teꞌ niaꞌ le quiꞌni labí tté ca enneꞌ tsèꞌe tiempo de ca señal nì ántesca thulo cca cumplir iyábani ca cosį.
\v 31 Ỹiaba nna yétsiloyuį nna l·luỹa bá latsiꞌ quį, pero ca titsaꞌ quíyiꞌį nna labí tté cą sino té quiꞌni iyate cą ccá cą cumplir.
\v 32 Lanú nuỹa yù biỹa tsá ní nihua biỹa hora ní, sino làteruba Tata Dios nna yùe; nìdirubani Ỹiꞌni Tata Dios labí yù bi, nihua ca ángeli tsèꞌe ỹiabaraꞌ nna.
\v 33 Acca lebiꞌį nna lítséꞌe al tanto, líhueꞌ cuidado nna, lígúni oración, porquiꞌni labí yù le cuaỹa tegá iꞌyu tsá nna iꞌyu hora nna.
\v 34 Nu níyiꞌį nna ccą comparar ttu enneꞌ dia bi idittuꞌ. Bethàꞌna bi yúꞌu quiꞌ bía nna beni bi disponer tsina quiꞌ ttu ttu tsa quį nna, bedu tè bi ttuą ruꞌa yúꞌu quiꞌ bía para huíꞌą cuidado hàstaá quiꞌni él·lani xanaꞌ niá.
\v 35 Acca lebiꞌį nna, lítséꞌe huá al tanto. Porquiꞌni labí yù le cuaỹa él·lani xanaꞌ lía. Xiaba él·lanie chìꞌ uccua taá yèlà, o ttu ríluela, o xiaba ttu ribetsi béra, o ttú laꞌ dáꞌ rànìꞌ taání l·le.
\v 36 Porquiꞌni xiaba niyyani latsiꞌ le él·lanie, alàa tiꞌéthi la le sino ribèda li e.
\v 37 Nu riquixaꞌániaꞌ le nna níyaꞌ ą para iyáỹiani ca enneꞌ: Lítséꞌe al tanto.
\c 14
\p
\v 1 Achuppa ubitsa teruba reyatsa para gal·laꞌ tsá pascua fiesta quiꞌ ca enneꞌ Israel canchu chi ro cą ettaxtíla sin levadura. Làniana ca sacerdote principal quiꞌ quį ąꞌhua ca maestro de la ley nna gulúꞌu titsaꞌ luetsi quį tìꞌiỹalá guni cą gudàxuꞌ cą Jesús lani maña ba para gutti cą ne.
\v 2 Ra cą: Alàa tsá gani fiéstąꞌ gudàxuꞌ riꞌu ą preso, para quiꞌni làa iláꞌni ca enneꞌ ỹetseꞌ nna chatha alboroto leꞌ ciudíį.
\p
\v 3 Jesús nna riꞌe leꞌ yetsi Betania litsiꞌ Simón enneꞌ huìꞌni yetsuꞌ yùtsuꞌa. De duaníe lo meỹa nna bitsinaꞌ tè ttu niula nùꞌą ttu frasco tsíttsi toꞌ tàꞌa lìꞌì puro perfume nu rilàaꞌ iỹixi nu daccaꞌ yaỹi tsèꞌ. Gùl·laꞌa tìą yáni fráscuá nna bedua tìą perfúmea iqquia Jesús.
\v 4 Tuchùppa canu tsèꞌe nía nna liúꞌu latsiꞌ ba quį bitsaꞌáni cą nna ra cą: Biecca uccua tittia perfúmeąꞌ niꞌi;
\v 5 porquiꞌni nui nna huatsitòꞌo telą́ téelá tsunna gayuaꞌ denario para guni riꞌu cualani ca enneꞌ rittè làꞌdiꞌ. Acca yala betìtseꞌèl·laꞌ cą niuláa.
\v 6 Pero Jesús nna rèe: Lihueꞌèl·laꞌ ą. Biecca ritsaꞌ li ą, pues lą nna chi benią ttu obra tsèꞌ por inteꞌ.
\v 7 Ca enneꞌ pobre nna tulidàba tsèꞌe cą lani le; cuaỹa calatsiꞌ le guni le para làcą ttu cosa tsèꞌ, huacca bá. Pero inteꞌ nna álahuá tulidà réniaꞌ lani le.
\v 8 Niulíį nna benią nu uccua rubánią gunią, porquiꞌni con tiempo ba beduą perfume cuerpo quiaꞌ nna benią inteꞌ preparar para canchu chi igàttsiꞌaꞌ.
\v 9 Hualigani teꞌ niaꞌ le quiꞌni gaỹa tediba ccá predicar evangéliuį leꞌ itúbani yétsiloyu nna, guna huá ca enneꞌ nu beni niulíį.
\p
\v 10 Làniana ttu canu tsìꞌnua láą Judas Iscariote nna huíą ruꞌa lo ca sacerdote principal para gunią trato lani cą nna gutią Jesús cuenta latsiꞌ náꞌ quį.
\v 11 Làcą nna de biyénini cą nu ra naá nna yala bedáccaꞌni cą beni cą ofrecer gute cą bel·liu quìꞌį. Acca guduló taá Judas beyìla latsiꞌ tiꞌiỹa modo gutią ne cuenta.
\p
\v 12 Primero tsá fiesta lotiꞌ ro cą ettaxtíla sin levadura nna rutti cą carnero para go cą nna para exa latsiꞌ quį primer pascua quiꞌ ca taꞌ tàta quiꞌ caniá, entonces ca discípulo quiꞌ Jesús nna ra cabi e: Gani calatsiꞌ cuiąꞌluꞌ tsáꞌ tuꞌ para guni tuꞌ preparar go seꞌ cuiąꞌluꞌ.
\v 13 Làniana guthèl·laꞌ tìe chuppa ca discípulo quiꞌáa nna rèe cabi: Lítsía leꞌ ciudąꞌ, nía nna etsaꞌ le ttu nubeyuꞌ dénúꞌą ttu réꞌe inda, tanó tè li ą.
\v 14 Làti éyaꞌą nna línneni xanaꞌ yúꞌa nna gá li ą: Maéstruá nna guthèl·leꞌe intuꞌ nna rèe: Gani nuaꞌ dua ttu cuarto làti ná quiꞌni go síaꞌ lani ca discípulo quíyiꞌį nna guni tuꞌ celebrar páscuį.
\v 15 Lą nna gulueꞌ taánią le ttu cuarto xeni nu chìa dualéda bą́, duą íqquiaráꞌ la porquiꞌni yúꞌa nna ną́ nu chuppa cuaꞌ. Nía nna lígúni preparar seꞌ riꞌu.
\v 16 Ca discípuluá nna huía cabi leꞌ ciudáad nna taxáccaꞌ cabi tìꞌa nu chi rèe cabi e. Nía nna beni cabi preparar para guni cabi celebrar pascua.
\v 17 De gùl·la tsá lània nna, bitsinaꞌ Jesús lani tsìꞌnu ca discípulo quiꞌáa.
\v 18 De chi ỹuàni cabi lo méỹaá nna hua ro canna bá cabi nna gunne Jesús nna rèe: Hualigani teꞌ riquixaꞌániaꞌ le quiꞌni nuỹa la ttu le nù ro lani inteꞌ nna gutią inteꞌ cuenta latsiꞌ náꞌ canu labí cca guyu cą inteꞌ.
\v 19 Làcabi nna yala triste ùccuanì cabi. Guduló ttu ttu tsa cabi nna ra cabi e: Tsí inteꞌ cá. Attu bi nna ra bi: Tsí inteꞌ áccá.
\v 20 Becàbi tìe nna rèe cabi: Nuỹa ttùba le nu rugàꞌa ettaxtíla quìꞌį lani inteꞌ leꞌ plátuį, lą nuaꞌ gutią inteꞌ cuenta.
\v 21 Nubeyuꞌ de Ỹiabaraꞌ nna hualigani ccá bá cumplir iyate nu gaꞌna escrito nu cca quìꞌe tiꞌiỹa ná làꞌ ritè quìꞌe, pero icaꞌrútsiꞌíru nu runią tiꞌatsi ną́ amigo quìꞌe pero labí línią; para lą nna adila tsaꞌ cáalá bittu telá gùlią.
\v 22 De chi ro cabi ttu te làꞌgoá nna, guỹiꞌ Jesús ettaxtílaá nna bìꞌe ca discípulo quiꞌáa nna rèe: Ligò, nui nna ną́ cuerpo quiaꞌ.
\v 23 Làniana beditsèꞌe ttu vaso. De chi bìꞌe gracia Tata Dios nna betie quiꞌ cabi. Iyaba cabi nna gùꞌyà cabi leꞌ ttùba vásuá.
\v 24 Ra tìe cabi: Nui nna ną́ réni quiaꞌ para quiꞌni ccá seguro promesa cubi nu runiaꞌ, para ca enneꞌ ỹetseꞌ ilàlia réni quiaꞌ.
\v 25 Hualigani teꞌ riquixaꞌániaꞌ le quiꞌni labiru íꞌyáꞌ inda quiꞌ betsulíꞌ hasta quiꞌni iꞌyu tsá íꞌyá yaꞌ ą attu lani le leꞌ reino quiꞌ Tata Dios.
\p
\v 26 De beyacca bil·la cabi hímnuá nna huía cabi lo iꞌya láą Monte de los Olivos.
\v 27 Laniana Jesús nna rèe cabi: Iyaba le nna gútseꞌe latsiꞌ le inteꞌ nèlà, porquiꞌni Tata Dios nna rèe lo Escritura: Inteꞌ nna gútíaꞌ permiso quiꞌni gutti cą enneꞌ ná Pastor, làniana ca carnero quiꞌ bía nna gathilàlia cą.
\v 28 Beni bá Jesús seguir gunnìe nna rèe: Pero bitola de eyáthaꞌaꞌ de lo lùꞌuti nna, néruaꞌ lo le para etsaꞌ riꞌu Galilea attu vuelta.
\v 29 Làniana gunne Pedrua nna ra bi e: Màsquiꞌba iyaba cą gútseꞌe latsiꞌ quį cuiąꞌluꞌ, pero inteꞌ nna labí.
\v 30 Jesús nna ra tìe bi: Hualigani teꞌ riquixaꞌániaꞌ luꞌ quiꞌni nèlà nna tsunna vuelta labí thíꞌchéꞌ luꞌ quiꞌni nabiaꞌni luꞌ inteꞌ, làniana cuetsi xcurúdia.
\v 31 Pedrua nna adila tsìttsì beni bi sostener nna ra bi: Màsquiꞌba canchu caduél·laꞌ gatti huáꞌ lani cuiąꞌluꞌ, pero labí ínníáꞌ quiꞌni labí nabiaꞌ teꞌ cuiąꞌluꞌ. Anía tehuá ra iyaba ca discípuluá.
\p
\v 32 Làniana betsinaꞌ cabi ttu lettia láą Getsemaní nna rèe ca discípulo quiꞌáa: Nì bá líxuani làcaꞌte tsaꞌáꞌ guniaꞌ oración.
\v 33 Gucheꞌ tìe Pédrua nna Jacóbua nna Juáan nna. Làniana guduló ùccuanì triste latsiꞌe nna tsìꞌirúbá ùccuanìe.
\v 34 Rèe cabi: Yala triste cani latsiꞌ lóstuꞌaꞌ tiꞌatsi chìꞌ taání rattiaꞌ. Nì bá licuèda inteꞌ nna bittu gáꞌathi le.
\v 35 Gudaꞌ tìe átiꞌtoꞌ tè nía lá nna, beduỹíbie nna benie oración, gunàbèe canchu hua ná posible quiꞌni bíttuá quée sufrir nu ná quiꞌni ttíe hóraá.
\v 36 De chi runie oración nna rèe: Tata Ỹitsiꞌ, iyá ỹíábá ná posible para cuiąꞌluꞌ, gùtua cuiąꞌluꞌ sufrimiéntuį lani inteꞌ, pero alàa tìꞌ cabá látsaꞌaꞌ sino ccábá según voluntad quiꞌ cuiąꞌluꞌ.
\v 37 Beyeqquia tìe làti tsèꞌe ca discípulo quiꞌáa nna tiꞌéthi bá cabi, acca rèe Pedrua: Tsí nihua ttu hora rúbá làa bechia tíꞌ luꞌ bétsiala para guni luꞌ inteꞌ acompañar cá, Simón.
\v 38 Lítséꞌe al tanto, lígúni oración para quiꞌni làa ìnnia le leꞌ tentación. Hualígáláa yala dispuesto ná le ccá le enneꞌ fiel lani inteꞌ, pero labí fuerza té quiꞌ le.
\v 39 Huíe attu nna benie oración, rèe laꞌa mísmuba ca tìtsaꞌa.
\v 40 De betsineꞌe attu nna dedetiꞌéthi huá cabi attu, porquiꞌni tsaꞌtíꞌbání bétsiala lo cabi, nihua làa yù cabi biỹa ecàbini cabi e.
\v 41 Betsineꞌe nu cca tsunna vuelta nna rèe cabi: Tsí àtsabá tiꞌéthi le. Chi daccaꞌ. Chi gùl·laꞌ hora quiꞌni Nubeyuꞌ de Ỹiabaraꞌ ttíe latsiꞌ náꞌ canu tul·laꞌ.
\v 42 Léyátha nna léyaꞌ. Linnaꞌáruhuá chi daꞌ nu gunią contra inteꞌ lani laꞌ ruthaccaꞌỹí.
\p
\v 43 Atsabá rinne Jesús nna gul·lani chì Judas nu uccuą ttu discípulo quìꞌe entre ca enneꞌ tsìꞌnuá. Ąꞌhua iỹétseꞌní ca enneꞌ daꞌ lani ą yùꞌu náꞌ quį espada l·le yà l·le. Làcą nna daꞌ cą por orden quiꞌ ca sacerdote principal nna ca maestro de la ley ąꞌhua por canu rigúꞌubiaꞌ leꞌ yétsiá nna.
\v 44 Judas nu gutią ne cuéntaá nna gutixaꞌą tiꞌiỹa ná seña nu gunią nna rą: Nu gutsaꞌlo yaꞌa nna, lą nuá, lebiꞌį nna gudàxuꞌ tabá li ą, echeꞌ li ą nna guyu le quiꞌni làa l·lą́.
\v 45 Bitsinaꞌ bą́ nna gubigaꞌ taą́ ruꞌa lo Jesús nna rą ne: Maestro, Maestro. Làniana betsaꞌ tè lúį ne.
\v 46 Làcą nna bedàxuꞌ chi cą Jesús preso.
\v 47 Ttu enneꞌ entre canu tsèꞌe lani Jesús nna gulèqquia bi espada quiꞌ bía nna becàa náꞌ bi nna bèꞌ bi huenitsìna quiꞌ nu ná huexánaꞌ quiꞌ ca sacerdótea nna guchu bi yeti naguiꞌį.
\v 48 Jesús nna rèe cą: Tsí tìꞌa canu dia gudàxuꞌ ttu ubàna daꞌ le yùꞌu náꞌ le espada nna para gudàxuꞌ le inteꞌ preso cá.
\v 49 Ttu ttu tsá bá gùriꞌaꞌ leꞌ templua nna gutixaꞌániaꞌ iyaba le nu cca quiꞌ Tata Dios, atsiꞌíni bihua bedàxuꞌ le inteꞌ. Pero íį bá chi ná para quiꞌni ccá tìꞌa ra lo Escritura acerca de inteꞌ.
\v 50 Làniana iyaba ca discípuluá nna bétseꞌe latsiꞌ cabi e nna becuìtta cabi.
\p
\v 51 Denó tè ttu nubeyuꞌ cuìtiꞌ ne tétsíą ttu sábana. Làcą nna bedàxuꞌ huá cą na preso.
\v 52 Pero lą nna birią leꞌ sábanaá nna becuìttą, labí ỹúį nàccuꞌ.
\p
\v 53 Làcą nna gucheꞌ te cą Jesús ruꞌa lo huexánaꞌ quiꞌ ca sacerdótea. Làniana betùppa iyaba ca sacerdote principal nna ca maestro de la ley nna, ąꞌhua adí canu rigúꞌubiaꞌ entre ca enneꞌ judíua nna.
\v 54 Pedrua nna idittuꞌ bá denó bi e hàstaá leꞌ líꞌa ruꞌa yúꞌu quiꞌ huexánaꞌ quiꞌ ca sacerdótea. Nía nna gureꞌ tè bi huèttsàꞌa cuíttaꞌ yiꞌ lani ca policíaá.
\v 55 Làniana ca sacerdote principal lani iyaba canu retùppa Junta Suprema quiꞌ ca enneꞌ judíua nna reyìla cą ttu causa contra Jesús para quiꞌni gappa cą néda gute cą ne cuenta para gatti e, pero labí betseláni cą causa lí gani còntre.
\v 56 Màsquiꞌba iỹetseꞌ cą gulìtha cą belaꞌna quìꞌe pero yétsiꞌ yétsiꞌ bá rena ttu ttu tsa cą.
\v 57 Làniana gudulí tè tuchùppa cą nna gunne cą ca titsaꞌ falso contra lèe nna ra cą:
\v 58 Chi biyénini tuꞌ quiꞌni gunnią nna rą: Inteꞌ nna gutáppaꞌaꞌ témpluį nu bénibàni ca enneꞌ, pero leꞌ tsunna ubitsa teruba nna echíthaꞌaꞌ attu templo nu labí ccáni ca enneꞌ guni cą.
\v 59 Pero nìhuani anía nna álahuá ttùdi gunne cą.
\v 60 Làniana gudulí tè huexánaꞌ quiꞌ ca sacerdótea nna gunàba tìtsaꞌą Jesús nna rą: Tsí bihua biỹa ecàbi tíꞌ luꞌ. Biani nuaꞌ ra cą contra luꞌ cá.
\v 61 Jesús nna tsi bá dùe, labí biỹa becàbie. Acca huexánaꞌ quiꞌ ca sacerdótea nna gunàba titsaꞌ tìą ne attu nna rą: Tsí ná luꞌ Cristo Ỹiꞌni Tata Dios Tsùnaꞌ.
\v 62 Jesús nna rèe na: Là inteꞌ. Ąꞌhua iꞌyu tsá iláꞌni le Nubeyuꞌa duánie lugar de laꞌ dàliani quiꞌ laꞌhuacca quiꞌ Tata Dios nna íl·lanie lo bía ỹiabaraꞌ.
\v 63 Làniana huexánaꞌ quiꞌ ca sacerdótea nna guchèdaꞌní ỹúį para gulueꞌ quiꞌni yala bitsaꞌánią nna rą: Biáruálá testíguní riquínaꞌni riꞌu cá,
\v 64 chi biyénini le ca titsaꞌ mal quìꞌį contra Tata Dios, tiꞌatsi ną́ tulappa bá lani e. Annana biani ína le ccá quìꞌį cá. Iyaba cą nna biria cą còntre para gattie.
\v 65 Làniana guduló ttu te cą nna betùtu xèniꞌ quį ne. Bethàya tè cą lúe lani ttu láriꞌ, làniana bèꞌ cą ne puñete nna ra cą ne: Guna tsanna nuỹa nuaꞌ biꞌą lùꞌna. Ca policíaá nna gutìni náꞌ quį lúe.
\p
\v 66 Pedrua nna reꞌ ba bi leꞌ líꞌa ỹàrèeꞌ. Bitsinaꞌ tè ttu criada quiꞌ huexánaꞌ quiꞌ ca sacerdótea.
\v 67 De biláꞌnią Pedrua quiꞌni du bi cuèꞌe yíꞌa, acca gunnaꞌ tsìꞌą bi nna rą: Ąꞌhua luꞌ nna gurèni huá luꞌ lani Jesús nazarénoąꞌ.
\v 68 Pedrua nna labí guỹíꞌchéꞌ bi nna ra bi: Labí nabiaꞌ teꞌ bi, nìdi làa yúáꞌ biỹa nuąꞌ ra luꞌ. Biria tè bi fuera ruꞌa zaguán. Làniana guretsi xcurúdia.
\v 69 Criádaá nna biláꞌnią bi attu vuelta nna rą canu tsèꞌe nía: nubeyuꞌį nna gulání huą́ ca nuąꞌ.
\v 70 Pedrua nna ra bi attu quiꞌni labí nabiaꞌni bi e. Tiꞌtoꞌ taá bitola nna canu tsèꞌe nía nna ra cą Pedrua attu vuelta: Hualigani quiꞌni ąꞌhua luꞌ nna ná luꞌ enneꞌ quiꞌ quį, porquiꞌni ná luꞌ enneꞌ Galilea, ąꞌhua làꞌ rinne quiꞌ luꞌ nna ttùba ną́ lani làcą.
\v 71 Làniana beni chì Pedrua maldecir nna beni bi jurar nna ra bi: Labí nabiaꞌ teꞌ nubeyuꞌ nu ra líąꞌ.
\v 72 Luégutaá gurètsi xcurúdia cca chuppa vuelta. Làniana bexa tè latsiꞌ Pedrua ca titsaꞌ nu gunne Jesús lotiꞌ rèe bía: Antesca cuetsi xcurúdia chuppa vuelta nna, guni luꞌ inteꞌ negar tsunna vuelta. De bexa latsiꞌ bi ca titsaꞌ quiꞌ Jesús, làniana yelia yelia ní guretsi bi.
\c 15
\p
\v 1 De daꞌ ràniꞌa nna betùppa ca sacerdote principal lani ca maestro de la ley ąꞌhua lani iyaba ca autoridad quiꞌ ca judíua nna, bexìqquia cą Jesús nna gucheꞌ tè cą ne nna bete cą ne cuenta lani gobernador Pilatua.
\v 2 Pilatua nna gunaba tìtsaꞌą ne nna rą: Tsí ná luꞌ rey quiꞌ ca judíuąꞌ cá. Becàbie nna rèe na: Lùꞌba chi ra ą́ꞌ.
\v 3 Ca sacerdote principal nna betsia cą iỹetseꞌ queja contra lèe.
\v 4 Acca gunàba titsaꞌ tè Pilátua ne attu vuelta nna rą: Tsí bihua biỹa ecàbi luꞌ, bedaáruhuá nagaꞌ luꞌ iyaba ca queja ribèqquia cą quiꞌ luꞌ.
\v 5 Pero Jesús nna nìhuani labí becàbie, acca Pilátua nna uccuaỹíibá latsiꞌį.
\p
\v 6 Tsá gani fiesta quiꞌ ca judíua nna té costumbre quiꞌ gobernador Pilatua gúlaꞌą ttu preso, nuỹa tediba inàba enneꞌ yétsiá.
\v 7 Méruá lània nna té huá ttu nu huetti enneꞌ litsiꞌ ìyyà láą Barrabás, ąꞌhua adí canu uccua cą rebelde contra ca uxtíciá nna gutìl·la cą nna betti cą enneꞌ.
\v 8 Bitsinaꞌ tè canu ỹétseꞌá nna gunàbani cą Pilatua quiꞌni gunią tìꞌa ná bá costumbre quìꞌį.
\v 9 Gunàba titsaꞌ Pilatua cą nna rą: Tsí hua calatsiꞌ le gúláꞌaꞌ nubeyuꞌ ná Rey quiꞌ lebiꞌi ca enneꞌ judíuį.
\v 10 Anía ra Pilátua porquiꞌni gutelínią quiꞌni por laꞌ yélatsiꞌ bá tahuaꞌ ca sacerdote principal Jesús ruꞌa lúį.
\v 11 Pero ca sacerdote principal nna gulùꞌu yíꞌni cą latsiꞌ ca enneꞌ yétsiá quiꞌni inàbani cą Pilatua: adila tsaꞌ gúlaꞌą Barrabás.
\v 12 Làniana gunàba titsaꞌ tè Pilatua cą attu nna rą: Entonces biani calatsiꞌ le guniaꞌ lani nubeyuꞌ reya le Rey quiꞌ lebiꞌi ca enneꞌ judíuį cá.
\v 13 Pero làcą nna yala iditsa becàbi cą nna ra cą: Betaáꞌ ą lo curutsi.
\v 14 Ra tè Pilatua cą: Pues, biani mal ni chi benią niꞌi. Pero làcą nna adila guretsiyàꞌa cą nna ra cą: Betaáꞌ ą lo curutsi.
\v 15 Pilatua nna para quiꞌni gudàliani bá enneꞌ yétsiá na, acca belaꞌą Barrabás nna benią mandado hueꞌ cą Jesús lani cuarta nna betią ne cuenta para quiꞌni gútáaꞌ cą ne lo curutsi.
\v 16 Ca soldádua nna gucheꞌ cą Jesús leꞌ líꞌa ỹàrèeꞌ palacio quiꞌ gobernador. Nía nna bitùppa iyaba ca soldádua.
\v 17 Begàccuꞌ tè cą Jesús ttu láriꞌ morado, ąꞌhua gulùꞌu cą iqquie ttu corona tíaníą yèttseꞌ.
\v 18 Guduló tè cą ribétsiyàꞌa cą ruꞌa lúe nna ra cą: Viva, Rey quiꞌ ca judío.
\v 19 Làniana bèꞌ cą iqquie lani yà nna betùtu tè xèniꞌ quį lúe nna beduỹíbi quį ruꞌa lúe tiꞌatsi yala titsaꞌ gùppa cą ne.
\v 20 Beni diba cą ne burla nna, bebèqquia cą láriꞌ morado nu náccuꞌéa nna begàccuꞌ cą ne ca ỹúeá attu. Làniana gulèqquia cą ne nna gucheꞌ cą ne para gutáꞌ cą ne lo curutsi.
\p
\v 21 Tiémpua nna bel·lani ttu nubeyuꞌ Cirenéo láą Simón enneꞌ ná tàta quiꞌ Alejandro ąꞌhua bettsiꞌį Rufo nna, dédaꞌą de lo tsina nna, behuàꞌni duel·laꞌ cą na curutsi quiꞌ Jesús.
\v 22 Gucheꞌ cą Jesús ttu lugar láą Gólgota, titsaꞌ quiꞌ riꞌu nna ra: Iqquia Begaꞌ Yatti.
\v 23 Begùꞌyà tè cą ne vino chixią mirra, pero labí gúꞌyèe na.
\v 24 Betaáꞌ diba cą ne lo curútsiá nna guduló ca soldádua gùl·laꞌání cą ca ỹúeá nna bedàl·la cą rifa lo quį para guluiꞌą nuỹa ca ỹúeá gal·laꞌ ttu ttu cą.
\v 25 Ttú ritìį gà díla tìꞌga nua betaáꞌ cą ne lo curútsiá.
\v 26 Letrero nu bedia cą biỹa cca téꞌe nía nna rą: REY QUIꞌ CA ENNEꞌ JUDIO.
\v 27 Betaáꞌ huá cą lo curutsi ttu ttu lado luítteꞌe chuppa ca ubana, ttuą lado náꞌ bànie, attuą lado náꞌ yattie.
\v 28 Por anía nna uccua cumplir Escritura làti ra: Belàtsìꞌ huá cą ne entre canu runi mal.
\v 29 Canu gutté nía nna beduadíꞌ cą ne nna bettá iqquia quį nna ra cą: Eh, luꞌ nu rena quiꞌni gutàppaꞌ luꞌ témplua nna leꞌ tsunna ubitsa teruba echìtha luꞌ ą,
\v 30 pues bedilà laꞌa lùꞌba nna beyàdi tsanna lo curútsiąꞌ.
\v 31 Anía tehuá beni ca sacerdote principal ne burla, ąꞌhua ca maestro de la ley nna ra luetsi quį: Canu huayaꞌ nna bedilà bą́, átsiꞌini laꞌa labą́ nna labí ccanią gudilą́.
\v 32 Canchu iláꞌni riꞌu Cristo Rey quiꞌ yetsi Israel nàꞌ eyádią lo curútsiąꞌ nna, huíyya latsiꞌ riꞌu quìꞌį. Ąꞌhua canu táꞌ lo ca curútsiá nna beduadíꞌ huá cą ne.
\p
\v 33 Ttú tsìꞌnu hora tìꞌga nna bechùl·la leꞌ itúbani yétsiloyu hàstaá ritìį tsunna.
\v 34 Laꞌa mismu taá hóraá nna gunne Jesús idìtsani nna rèe: Eloi, Eloi, lama sabactani; titsaꞌ quiꞌ riꞌu nna rèe: Tata Dios quiaꞌ, Tata Dios quiaꞌ, biecca betseꞌe latsiꞌ cuiąꞌluꞌ inteꞌ.
\v 35 Tuchùppa canu tsèꞌe nía, de biyénini cą quiꞌni rèe anía, acca ra cą: Liúyuúruhuá, Elías bá rul·luítsaꞌą.
\v 36 Làniana bigàa tè ttuą nna bedibìthą ttu esponja lani vinagre, bedua tìą na lo ttu yíi na bìꞌą ne íꞌyèe, nna rą: Licuèda, innaꞌ riꞌu canchu il·lani profeta Elías para echìda bi ą.
\v 37 Làniana idìtsa tsèꞌ guretsi yaꞌa Jesús nna gùttie.
\v 38 Làniataá nna biredaꞌ láriꞌ rriani nu dàa leꞌ témplua nna chuppa l·laꞌání uccuą dèsdeba íqquiaráꞌ hàstaba ỹàrèeꞌ por milagro quiꞌ Tata Dios.
\v 39 Capitán nu du guardia fréntetaá làti táꞌ Jesús lo curútsia, de biyéninią tiꞌiỹa idìtsa gunne Jesús ántesca gattie nna, acca rą: Hualigani quiꞌni nubeyuꞌį nna ną́ Ỹiꞌni Tata Dios.
\v 40 Idittuꞌ tíꞌbá de nía nna tsèꞌe huá tuchùppa ca niula huennaꞌ. Entre ca niuláa nna látsiꞌ huá María Magdalena, ąꞌhua Salomé, ąꞌhua María nàna quiꞌ Joséa bettsiꞌ Jacobo nu cca nu cuìtiꞌa nna.
\v 41 Ca niuláa nna tanó huá cą Jesús lotiꞌ gurènie Galilea nna beni huá cą ne servir. Tsèꞌe huá iỹétseꞌéru adí ca niula canu beni cą ne acompañar hàstaá Jerusalén.
\v 42 Tsá lània nna runi ca enneꞌ judíua preparar para tsá édiꞌlatsiꞌ quį, acca mérutaá daꞌ ràl·là lània nna
\v 43 bitsinaꞌ José enneꞌ Arimatéa. Uccua bi ttu enneꞌ principal entre iyaba canu rigúꞌubiaꞌ leꞌ Junta Suprema quiꞌ ca enneꞌ judíua. Làbi nna gulèda huá bi íl·lani laꞌ rigúꞌubiaꞌ quiꞌ Tata Dios leꞌ yétsiloyu. Lani valor ni gutàꞌa bi làti dua gobernador Pilatua nna gunàba bi cuerpo quiꞌ Jesús.
\v 44 Pilatua nna yala uccuaỹí latsiꞌį de biyéninią quiꞌni gùttì chì Jesús. Beyàỹi tìą nu ná capitáan nna gunàba tìtsaꞌą na canchu là chi gùttìe.
\v 45 De chi uccua tsèꞌ Pilatua saber por nu ra capitáan na, betią permiso lani Joséa quiꞌni édiꞌ bi cuerpo quiꞌ Jesús.
\v 46 Joséa nna huìꞌi bi ttu sábana tsèꞌni nna bechìda tè bi cuerpo quiꞌ Jesús nna betùbi tè bi e sábanaá. Gutìxa tè bi cuerpo quiꞌ Jesús leꞌ ttu bà nu bedua bi leꞌ ttu íyyatòꞌ. Làniana bettsígaꞌ tè bi ttu íyya xeni tsèꞌ ruꞌa bàa.
\v 47 María Magdalena, ąꞌhua María nàna quiꞌ José nna, biláꞌni cabi lugar làti gutixa cabi cuerpo quiꞌ Jesús.
\c 16
\p
\v 1 Guttè diba tsá sábaduá nna, làniana María Magdalénaá lani Saloméa ąꞌhua María nàna quiꞌ Jacóbua nna huìꞌi cabi ungüento nu rilàaꞌ iỹíxí para tsía cabi ruꞌa bàa nna gudua cabi ą cuerpo quiꞌ Jesús.
\v 2 Díla tòꞌni primero tsá quiꞌ semánaá huía cabi lo bàa nna bitsinaꞌ cabi nía chìꞌ gul·lani taání bitsa.
\v 3 Ra tè luetsi cabi: Nú gání cúą íyya xeni nu yáya rúꞌa bàa para quiꞌni ccá gáꞌa riꞌu.
\v 4 De bitsinaꞌ cabi nía nna gunnaꞌ tsèꞌ cabi nna biláꞌni cabi quiꞌni íyyaá nna chi bituą ruꞌa bàa.
\v 5 De gutàꞌa cabi leꞌ bàa nna biláꞌni cabi ttu ènneꞌyuꞌ reꞌ bi lado bàni, tùbi bi ttu láriꞌ tùnì ní nna tsíttsi tùni nna, yala biquílaꞌ latsiꞌ cabi.
\v 6 Làbi nna ra bi ca niuláa: Bittu gátsini le, hua yúbáꞌ quiꞌni reyìla le Jesús enneꞌ Nazaret enneꞌ bétti cą lo curútsia. Chi beyáthèe de lo lùꞌuti, lanúrué té nì. Litaáruhuá innaꞌ le làti gutíxa cą ne.
\v 7 Acca lítsía nna ligàtsì Pedrua ąꞌhua adí ca discípulo quiꞌáa nna, ligàtsi cabi quiꞌni tsíe Galilea, nía bá ettsàꞌ iyaba li e tìꞌba chi rèe le.
\v 8 Ca niuláa nna bedàꞌ cabi quèthani de lo bàa nna, biỹìttiꞌní cabi de tántua gutsini cabi. Lanú nuỹa bèꞌ lani cabi titsaꞌ lo néda de tántua laꞌ rátsilatsiꞌ.
\p
\v 9 Bitola de beyátha Jesús de lo lùꞌuti díla primero tsá quiꞌ semánaá nna, primérute María Magdalénaá biláꞌni bi e, niula nu bebèqquie gàtsi ca espíritu malo lo lostoꞌ bi.
\v 10 Làbi nna huía bi taquixáꞌani bi ca enneꞌ guréni lani éa. Làcabi nna yala triste ùccuanì latsiꞌ cabi nna ribetsi cabi.
\v 11 De biyénini cabi quiꞌni María nna biláꞌni bi Jesús quiꞌni chi beyaccabànie, pero labí huíalatsiꞌ cabi quìꞌį.
\p
\v 12 Bitola nna de yùꞌu áchúppa cabi neda dia cabi para yetsi quiꞌ cabi nna biláꞌni cabi Jesús, pero labí bedáccaꞌ tènì cabi e.
\v 13 Huía taá cabi taquixáꞌani cabi adí ca discípuluá, pero nìhua labí huíalatsiꞌ cabi.
\v 14 Bitòỹiani nna biláꞌni propio gani tsinia ca discípuluá Jesús lotiꞌ ỹuàni cabi lo méỹaá. Gutìl·lèe cabi porquiꞌni labí fe té quiꞌ cabi nna yala duro uccua lostoꞌ cabi, porquiꞌni labí huía tè latsiꞌ cabi quiꞌ ca enneꞌ gutixàꞌa quiꞌni chi biláꞌni cabi e de chi beyáthèe de lo lùꞌuti.
\v 15 Làniana rèe cabi: Lítsía itúỹiani leꞌ yétsiloyu, líquixáꞌani iyáỹiani ca enneꞌ ca titsaꞌ nu rulueꞌ tiꞌiỹa modo l·lá cą.
\v 16 Nuỹa diba tsíalatsiꞌ nna ccą́ bautizar nna, lą nna l·lą́. Pero nu labí tsíalatsiꞌ nna nitti bą́.
\v 17 Canu tsíalatsiꞌ nna thíꞌ huá cą laꞌ huacca de ỹiabaraꞌ para quiꞌni lani nombre quiaꞌ nna ebèqquia cą fuera ca espíritu malo, ąꞌhua ínne cą attu te ca titsaꞌ;
\v 18 ąꞌhua canchu gudàxuꞌ cą ca bèl·là nna labí biỹa thaccaꞌ cą, nihua canchu íꞌya cą biỹa tìꞌna chixi veneno nna pues labí biỹa ccáni cą, ąꞌhua canchu chi gutsia náꞌ quį iqquia ca enneꞌ raꞌni nna eyacca taá latsiꞌ quį.
\p
\v 19 Beyacca diba gunèni Señor Jesús cabi, làniana beyàppie ỹiabaraꞌ nna, gùriꞌe lado náꞌ bàni quiꞌ Tata Dios.
\v 20 Bedàꞌ tè cabi nía nna huía cabi itú lettia taání huequixaꞌáni ca enneꞌ tiꞌiỹa modo l·lá cą. Laꞌa mísmuba Señor nna benie cabi cualàni, acca belueꞌní quiꞌni té laꞌ huacca quiꞌ cabi de ỹiabaraꞌ, prueba de quiꞌni ca titsaꞌ nu gutixaꞌa cabía nna ną́ titsaꞌ lígani.
\pc Ąꞌ uccua.
