\id LUK
\ide UTF8
\h SAN LUCAS
\toc1 San Lucas
\mt1 CA TITSAꞌ TSEꞌ NU CCA QUIꞌ JESUCRISTUA NU BEDIA SAN LUCAS
\mt2 El Santo Evangelio Según
\mt1 SAN LUCAS
\c 1
\p
\v 1 Nuỹetseꞌ ca enneꞌ chi beni cabi duel·laꞌ gudia cabi en orden historia quiꞌ ca cosa nu hualigani uccua entre riꞌu,
\v 2 tiꞌtaání chi nabiaꞌni riꞌu por medio de predicación quiꞌ ca enneꞌ bilaꞌni ca cosį dèsdeba gudulo uccua cą.
\v 3 Ąꞌhua inteꞌ, bitola de chi uccua tsìꞌaꞌ saber acerca de iyaba ca cosį tiꞌiỹa uccua lotiꞌ gudulo cą, acca rúꞌu huá látsaꞌaꞌ gùdia yaꞌ cą en orden ba para luꞌ estimado Teófilo,
\v 4 para quiꞌni gunibiáꞌ tsèꞌ luꞌ nu ná lígani sobre de nu chi beluèꞌni cą luꞌ.
\p
\v 5 Lotiꞌ uccua Herodes rey leꞌ distrito nu lá Judea nna, gùdua ttu sacerdote leꞌ grupo quiꞌ Abias lá bi Zacarías. Niula quiꞌ bía nna lá bi Elisabet, dáꞌtiaꞌ huá bi dèsdeba leꞌ familia quiꞌ Aarón enneꞌ uccua sacerdote primérute tiempo antigua.
\v 6 Chuppa taá cabi nna yala èxani gutséꞌe cabi lani Tata Dios, gutua cabi iyaba ca mandamiento quìꞌe nna labí biỹa mal beni cabi.
\v 7 Pero lanú ỹiꞌni cabi uccua, porquiꞌni Elisabet nna uccua bi niula huètsì. Chuppa taá cabi nna chi ná cabi enneꞌ gùla.
\v 8 Ttu vuelta nna de gùl·laꞌ ládi grupo quiꞌ Zacarías para guni cabi tsina nu runi ttu sacerdote tiempo lània para guni cabi Tata Dios servir;
\v 9 tìꞌa ná bá costumbre quiꞌ ca sacerdótea nna gùl·laꞌ huá Zacarías gáꞌa bi leꞌ templo quiꞌ Señor para gudàyi bi tìꞌa ttu cosa nu ná yàláꞌ.
\v 10 Iyaba ca enneꞌ ỹétseꞌá nna gulèda cą fuera nna beni cą oración miéntraste ral·laꞌ yàláꞌá.
\v 11 Làniana de repente taá gùdu ttu ángel enneꞌ guthel·laꞌ Señor ruꞌa lo Zacarías lado bàni quiꞌ altar làti ral·laꞌ yàláꞌá.
\v 12 Zacariías nna biláꞌ báni bi ángelia, gálá gání tsía bi ùccuanì bi de tántua gutsini bi.
\v 13 Pero ángelia nna rèe bi: Zacarías, bittu gátsini luꞌ. Chi biyénini Tata Dios oración quiꞌ luꞌ, acca niula quiꞌ luꞌ Elisabet nna gúditsinaꞌ bi ttu nítóꞌ, quixa luꞌ lá bi Juan.
\v 14 Yala laꞌ redaccaꞌ latsiꞌ gátaꞌni luꞌ, ąꞌhua canchu chi galia bi nna enneꞌ ỹétseꞌní nna edaccaꞌ huáni cą,
\v 15 porquiꞌni ccá bi enneꞌ ỹeni para lani Tata Dios. Labí íꞌya bi vino nihua biỹa licor ni nna. Sino Espíritu Santo nna thúe lani bi dèsdeba ántescala galia bi.
\v 16 Ąꞌhua por medio de làbi nna, nuỹetseꞌ ca enneꞌ Israel eyeqquia cą lani Señor enneꞌ ná Dios quiꞌ quį.
\v 17 Ỹiꞌni luꞌ Juan nna tsía bi lani laꞌa mísmuba espíritu de laꞌ huacca nu gutaꞌ quiꞌ Elías para gútseꞌe tsèꞌ bi ca tàta lani ca ỹiꞌni quį, ąꞌhua para quiꞌni canu cabezudo nna gutheteꞌ cą guni cą nu ná tsèꞌ ruꞌa lo Tata Dios. Anía modo nna guni bi preparar ttu yetsi para guni cą recibir Señor enneꞌ íl·lani bitola.
\v 18 Zacarías nna ra tè bi ángelia: Tiꞌani modo tsíalátsaꞌaꞌ nui niꞌi, porquiꞌni inteꞌ nna chi náꞌ enneꞌ gùla, ąꞌhua niula quíyaꞌa nna yala chi dia ida quìꞌį.
\v 19 Becàbi ángelia nna ra bi: Inteꞌ náꞌ Gabriel, runiaꞌ servir Tata Dios. Lèe nna guthel·leꞌe inteꞌ para quiꞌni ínníaꞌ lani luꞌ nna quixaꞌániaꞌ luꞌ ca noticia tsèꞌ.
\v 20 Pero annana eyàꞌna luꞌ mudo labiru cca inne luꞌ hàstaꞌna iꞌyu tsá quiꞌni ccá ca cosį, porquiꞌni labí huíalatsiꞌ luꞌ ca titsaꞌ quíyiꞌį, pero huiꞌyu bá tsá ná quiꞌni ccá cumplir nu chi gutixaꞌániaꞌ luꞌ.
\p
\v 21 Ca enneꞌ yétsiá nna tsèꞌe bá cą fuera ribèda cą Zacarías, yala nùỹe uccuani cą porquiꞌni ritsá bá bi leꞌ templua.
\v 22 De beria bi nna labiru uccua inne bi lani cą, acca gutelíni cą quiꞌni bilaꞌni bi nuỹa ttu ángel leꞌ templua. Gunne tènì Zacarías cą puro lani seña ba, puesto quiꞌni beyàꞌna bi mudo.
\v 23 Bedáꞌa diba tsá nu ná quiꞌni guni Zacarías servir leꞌ templua nna, acca beyya bi para litsiꞌ bi.
\v 24 Bitola de lània nna gutebéꞌni niula quiꞌ bía quiꞌni nùàꞌ bi huatsa toꞌ, acca gùdua bi leꞌ yúꞌu por gayuꞌ biúꞌ nna ra bi:
\v 25 Por fin nna beni Señor Dios permitir nui lani inteꞌ, para quiꞌni bíttuúru quiniyu ca enneꞌ inteꞌ.
\p
\v 26 Cca xuppa biúꞌa nna guthel·laꞌ Tata Dios ángel Gabriel leꞌ región quiꞌ Galilea hàstaá ttu yetsi láą Nazaret,
\v 27 làti dua ttu niula chìꞌ nábabáni ttu ènneꞌyuꞌ bi lá bi José. Joséa nna dáꞌtiaꞌ bi dèsdeba leꞌ familia quiꞌ David enneꞌ uccua rey. Niuláa nna lá bi María.
\v 28 Gutàꞌa tè ángelia làti dua María nna benie bi saludar nna rèe bi: Yala icaꞌrubà luꞌ, porquiꞌni Señor Dios nna dùe lani luꞌ ąꞌhua adí bendecir chi runie luꞌ de lo iyaba ca niula.
\v 29 Pero María de biláꞌni bi ángelia nna uccuaỹí bá latsiꞌ bi por titsaꞌ quiꞌéa, acca uccuani bi: Biadiꞌ lo acca beni enniꞌį inteꞌ saludar íį.
\v 30 Làniana ra tè ángelia bi: María, bittu gátsini luꞌ, porquiꞌni chi gùppa luꞌ favor ruꞌa lo Tata Dios.
\v 31 Acca huáꞌ luꞌ ttu nítóꞌ nna; canchu chi itsìneꞌe nna quixa luꞌ lée JESUS.
\v 32 Lèe nna quée enneꞌ ỹeni porquiꞌni née Ỹiꞌni Tata Dios Tsùnaꞌ enneꞌ rigúꞌubiaꞌ lo iyate nna gunie quiꞌni quée rey tìꞌa taꞌ tata quiꞌe David enneꞌ gùdua tiempo antigua.
\v 33 Lèe nna cuꞌúbiꞌe nación quiꞌ ca enneꞌ Israel tulidà taá, ąꞌhua laꞌ rigúꞌubiaꞌ quìꞌe nna nunca labí l·luỹa latsiꞌį.
\v 34 Làniana ra tè María ángelia: Tiꞌani modo ccá nui niꞌi, porquiꞌni labí chi nabiaꞌ teꞌ ènneꞌyuꞌ.
\v 35 Angelia nna ra tìe bi: Espíritu Santo nna chádie sobre luꞌ nna íl·lani laꞌ huacca quiꞌ Tata Dios enneꞌ dua ỹiabaraꞌ, tiꞌa ttu ỹula làti dua luꞌ; acca enneꞌ galia nna quée para Tata Dios nna gataꞌ lée Ỹiꞌni Tata Dios.
\v 36 Ąꞌhua pariente quiꞌ luꞌ Elisabet enneꞌ reya cą niula huètsìa nna, chi dia para xuppa biúꞌ nùàꞌ bi huatsa toꞌ màsquiꞌba chi ná bi enneꞌ gùla.
\v 37 Porquiꞌni labí biỹa té nu ná tàbi para lani Tata Dios.
\v 38 Làniana ra tè Maríaá: Nì ba duaꞌ para ccáꞌ huenitsìna quiꞌ Señor Dios, ccá bá lani inteꞌ según bá nu ra cuiąꞌluꞌ. Làniana bedaꞌ ángelia ruꞌa lo bi.
\p
\v 39 Bitola nna biria Maríaá na huía chì bi leꞌ ttu yetsi nu gaꞌną leꞌ ca iꞌya tóꞌ quiꞌ distrito nu lá Judea.
\v 40 Gutàꞌa tè bi litsiꞌ Zacarías nna beni bi Elisabet saludar.
\v 41 Tiémpua de biyénini Elisabet saludo quiꞌ María nna, huatsa toꞌ nùàꞌ bía nna bitsiánią lèꞌe bi por laꞌ redaccaꞌ latsiꞌ. Làniana Elisabet, de beni bi recibir laꞌhuacca quiꞌ Espíritu Santo nna,
\v 42 gunne bi idìtsa nna ra bi María: De lo iyaba ca niula nna adila bendecir beni Señor luꞌ ąꞌhua huatsa toꞌ nùàꞌ lùꞌąꞌ.
\v 43 Tiꞌani modo acca rídíáꞌ tanto favor hasta quiꞌni luꞌ nàna quiꞌ enneꞌ gunna salvación quiaꞌ nna tanèl·leꞌ luꞌ inteꞌ.
\v 44 Porquiꞌni beni diba luꞌ inteꞌ saludar nna, huatsa toꞌ núáꞌ yìꞌį nna bitsiáni bi líꞌaꞌ.
\v 45 Icaꞌrubà luꞌ porquiꞌni ríalatsiꞌ luꞌ; porquiꞌni huacca cumplir nu chi ra Señor Dios quiꞌ ríꞌua.
\v 46 Làniana gunne María nna ra bi:
\q1 Lani itute látsaꞌaꞌ rudálianiaꞌ Señor,
\q1
\v 47 Ąꞌhua tanto laꞌ redaccaꞌ latsiꞌ té lo lóstuꞌaꞌ, porquiꞌni lèe nna née Dios enneꞌ gunna salvación quiaꞌ.
\q1
\v 48 Chi gulèqquie inteꞌ cuenta para guniaꞌ servir ruꞌa lúe, màsquiꞌba labí daccaꞌaꞌ.
\q1 Ąꞌhua dèsdeba anna iyaba ca enneꞌ nna gá cą inteꞌ: Icaꞌrubà luꞌ.
\q1
\v 49 Porquiꞌni Tata Dios enneꞌ té itute laꞌhuacca quìꞌe nna, chi benie ca cosa ỹénitseꞌ para inteꞌ, yala santo ná nombre quìꞌe.
\q1
\v 50 Tulidàni té laꞌ retúalatsiꞌ quìꞌe
\q1 para lani iyaba canu runi tiꞌna nu calatsiꞌe.
\q1
\v 51 Ca cosa nu chi benie nna rulueꞌní quiꞌni yala laꞌhuacca té quìꞌe. Gùtue laꞌhuacca quiꞌ canu yala rebattaꞌ, benie cą vencer.
\q1
\v 52 Gùtue laꞌ huacca quiꞌ canu rigúꞌubiaꞌ nna bete tìe laꞌ dàliani quiꞌ ca enneꞌ ỹénlatsiꞌ.
\q1
\v 53 Canu ritùni nna guthel·leꞌe laꞌ tsèꞌ quiꞌ quį, hàstaá quiꞌni labiru biỹa reyàtsani cą.
\q1 Pero canu rico nna, de una vez tení bequètsie náꞌ quį.
\q1
\v 54 Benie riꞌu cualani porquiꞌni ná riꞌu yetsi quìꞌe Israel para guni riꞌu e servir nna labí betu laꞌ retúalatsiꞌ quìꞌe lani riꞌu,
\q1
\v 55 Tìꞌa nu benie prometer lani ca taꞌ tàta quiꞌ ríꞌua, dèsdeba lani Abraham, ąꞌhua lani iyaba ca descendencia quiꞌ bi tulidàni.
\m
\v 56 Gudua tè María lani Elisabet ttú tsunna biúꞌ tiꞌgá. Bitola nna beyéqquia bi litsiꞌ bi.
\p
\v 57 Biꞌyu bá tsá ná quiꞌni itsinaꞌ huatsa toꞌ quiꞌ Elisabet nna beditsìnaꞌ tè bi ttu nubeyuꞌ toꞌ quiꞌ bi.
\v 58 De bina ca vecínuá ąꞌhua ca pariente quiꞌ Elisabet quiꞌni beni Tata Dios bi bendecir lani ttu nubeyuꞌ toꞌ, yala bedaccaꞌ latsiꞌ quį nna huía cą litsiꞌ bi.
\v 59 De uccuani huátsáa xunuꞌ ubitsa nna huía cabi para ccá huátsáa circuncidar de beni cabi ą presentar lani Tata Dios. Uccua latsiꞌ cabí gataꞌ láa huátsáa Zacarías tìꞌba lá tàta quiꞌ bía.
\v 60 Pero Elisabet nàna quiꞌ huátsáa nna ra bi: Alàa ą́ꞌ, sino Juan la gataꞌ líį.
\v 61 Ra tè cą bi: Bianicca niꞌi, lanú pariente quiꞌ luꞌ té lá ą́ꞌ.
\v 62 Làniana gunàba titsaꞌ cą tàta quiꞌ huátsáa lani seña biỹa calatsiꞌ bi gataꞌ líį.
\v 63 Gunàba tè bi ttu bereta nna bedia bi lúį: Juan té líį. Iyaba cą nna yala biquilaꞌ latsiꞌ quį.
\v 64 Lània taá nna benne Zacarías nna gudulo bi bedàliani bi Tata Dios.
\v 65 Iyaba ca vecino quiꞌ bía nna yala biquilaꞌ latsiꞌ quį. Làniana leꞌ ituba lugar iꞌya tóꞌ quiꞌ distrito nu lá Judea gudà titsaꞌ de iyaba nu uccua.
\v 66 Iyaba canu bina nu uccua nna yala belaba latsiꞌ quį ąꞌhua gunàba titsaꞌ luetsi quį nna ra cą: Núgani íꞌyú huátsíį quée cá. Anía ra cą porquiꞌni Señor Dios nna hualigani benie huátsáa bendecir.
\p
\v 67 Zacarías enneꞌ uccua tàta quiꞌ huátsáa nna guỹiꞌ bi laꞌhuacca quiꞌ Espíritu Santo nna gunne bi ca titsaꞌ nu beni Tata Dios latsiꞌ bi inne bi nna ra bi:
\q1
\v 68 Bendito Señor Dios quiꞌ ca enneꞌ Israel, porquiꞌni chi due entre riꞌu nu ná riꞌu yetsi quìꞌe nna, chi bedilèe riꞌu.
\q1
\v 69 Chi guthèl·leꞌe ttu enneꞌ té laꞌhuacca quìꞌe para gudilèe riꞌu nna déꞌe leꞌ familia quiꞌ siervo quìꞌe David.
\q1
\v 70 Anía benie prometer por nu gunne ca enneꞌ uccua profeta quìꞌe dèsdeba chìa gutsa.
\q1
\v 71 Rèe quiꞌni gudilèe riꞌu latsiꞌ náꞌ ca contrario quiꞌ ríꞌua, ąꞌhua latsiꞌ náꞌ iyaba canu ruyudíꞌ cą riꞌu.
\q1
\v 72 Ra huée quiꞌni éxalatsiꞌe nu benie prometer lani ca taꞌ tàta quiꞌ ríꞌua porquiꞌni retúalatsiꞌe cabi nna labí iỹul·lanie promesa lígani nu benie lani cabi.
\q1
\v 73 Nui nna ną́ titsaꞌ tsèꞌni nu gunne Tata Dios lani taꞌ tàta quiꞌ riꞌu Abraham chìa gutsa lotiꞌ rèe
\q1
\v 74 quiꞌni gudilèe riꞌu latsiꞌ náꞌ ca contrario quiꞌ riꞌu, para quiꞌni guni riꞌu e servir sin laꞌ rátsilatsiꞌ,
\q1
\v 75 Para quiꞌni tséꞌe riꞌu ruꞌa lúe lani ttu lostoꞌ nàrì de runi riꞌu nu rúꞌulatsiꞌe itúỹiani ca tsá ccabàni riꞌu.
\q1
\v 76 Luꞌ nna nítóꞌ quiaꞌ, ccá luꞌ profeta para quixaꞌa luꞌ ca titsaꞌ quiꞌ Tata Dios enneꞌ dua ỹiabaraꞌ.
\q1 Porquiꞌni yaꞌla la luꞌ tsía para guni luꞌ preparar ca néda para quiꞌni guni ca enneꞌ Señor recibir.
\q1
\v 77 Anía modo nna quixáꞌani luꞌ yetsi quìꞌe titsaꞌ nu gunna salvación quiꞌ quį, para quiꞌni eyuniỹén latsiꞌe ca tul·laꞌ quiꞌ quį.
\q1
\v 78 Por tántuani laꞌ retúalatsiꞌ quiꞌ Tata Dios lani riꞌu nna, chi benie quiꞌni huànìꞌ ttu tsá cubi para riꞌu.
\q1
\v 79 Para quiꞌni canu tsèꞌe leꞌ chul·la, ąꞌhua canu tsèꞌe leꞌ ỹula quiꞌ lùꞌutia nna gudaniꞌ ràbani laꞌyaniꞌ lo lostoꞌ quį. Ąꞌhua íchiꞌe riꞌu lo néda lígani nu runna laꞌỹeni.
\m
\v 80 Conforme dia ba Juáan riỹeni bi nna gutaꞌ huá adí fuerza espiritual quiꞌ bi. Gureni tè bi fuera yétsiá hàstaá quiꞌni biꞌyu tsá cca bi presentar lani ca enneꞌ Israel.
\c 2
\p
\v 1 Tiempo lània nna beni Augusto César orden quiꞌni ituba làti rigúꞌubiaꞌą nna ichìtha cą censo.
\v 2 Primer cénsuį nna uccuą lotiꞌ Cirenio ną́ gobernador quiꞌ nación láą Siria.
\v 3 Iyaba ca enniꞌa nna ná quiꞌni eyya ttu ttu tsa cą leꞌ yetsi quiꞌ quį para quiꞌni gute cuenta láa quį.
\v 4 Acca beria tè Joséa leꞌ yetsi Nazaret de Galilea nna beyya bi attu distritu huayaꞌ láą Judea hàstaá ttu yetsi láą Belén, laꞌa mísmuba yetsi làti bitsinaꞌ David. Joséa nna huía bi Belén porquiꞌni ná bí descendiente lígani quiꞌ David nna,
\v 5 huía bi nía para gute cuenta láa bi. María enneꞌ chìꞌ nábabáni bi para ccá bi niula quiꞌ bi nna huía bi lani bi. María nna chi nùàꞌ bi huatsa toꞌ.
\v 6 Leꞌ yetsi Belén bá tsèꞌe cabí nna, gùl·laꞌ tiempo nu ná quiꞌni itsìnaꞌ huatsa toꞌ quiꞌ Maríaá.
\v 7 Bitsinaꞌ tè ttu nubeyuꞌ toꞌ ỹiꞌni neru bi nna, betetsí tè bi e lariꞌ nna gutìxa bi e leꞌ ttu yúꞌu làti ro ca gùꞌna biaꞌ, porquiꞌni labí lugar té leꞌ yúꞌu posádaá para làcabi.
\p
\v 8 Tsèꞌe tè tuchùppa ca pastor exa gáabá yetsi Belén, rappa cą ca carnero quiꞌ caniá de réla.
\v 9 De repente taá nna bitsinaꞌ ttu ángel por mandado quiꞌ Señor nna gùdu bi làti tsèꞌe canaá. Laꞌyani quiꞌ Señor nna bedàniꞌe ìtaꞌlùba làti tsèꞌe canaá nna yala gutsini cą.
\v 10 Angelia nna ra tè bi cą: Bittu gátsini le, porquiꞌni annana quixaꞌániaꞌ le ca titsaꞌ de laꞌ redaccaꞌ latsiꞌ para iyaba ca enneꞌ:
\v 11 Porquiꞌni annana leꞌ yetsi Belén méruani yetsi quiꞌ taꞌ tàta quiꞌ le David nna chi gùlia ttu nitoꞌ enneꞌ quée Salvador quiꞌ le nna née CRISTO enneꞌ cuꞌúbiaꞌ lo iyate.
\v 12 Iį modo nna etseláni li e: Taxaccaꞌ le nítúꞌa tùbie láriꞌ tíe leꞌ ttu yúꞌu làti ro ca gùꞌna biaꞌ.
\p
\v 13 De repente tabá nna bitsinaꞌ adí iỹé miliꞌ ca ángel quiꞌ ỹiabaraꞌ làti du ángelia nna, bedàliani cabi Tata Dios nna ra cabi:
\q1
\v 14 Laꞌ dàliani para Tata Dios enneꞌ dua leꞌ ỹíabaraꞌ,
\q1 Para yétsiloyu nna voluntad tsèꞌ nna laꞌỹeni lo lostoꞌ iyaba ca enneꞌ.
\m
\v 15 Bedàꞌ bá ca ángelia deyya cabi ỹiabaraꞌ nna, làniana ra luetsi ca pastor: Léyaꞌ xìatsánna hàstaá Belén para iláꞌni riꞌu nu uccua nu chi gutixaꞌáni Señor riꞌu.
\v 16 Deyya tè cą quèthani nna betseláni cą María nna Joséa nna, nítúꞌa nna tíe leꞌ ttu yúꞌu làti ro ca gùꞌna biaꞌ.
\v 17 De bilaꞌni cą huátsáa nna gutixaꞌáni cą cabi tìꞌa chi ra ángelia nu cca quiꞌ huátsáa.
\v 18 Iyaba canu biyénini nna biquílaꞌ bá latsiꞌ quį por nu ra ca pastor.
\v 19 María nna yala belaba latsiꞌ bi nna tulidàba bexa latsiꞌ bi ca cosį.
\v 20 Bedàꞌ tè ca pastor nna deyya cą attu làti tsèꞌe ca carnero quiꞌ caniá nna bedàliani cą Tata Dios nna bèꞌ cą ne gracia por iyaba ca cosa nu chi biyénini cą nna biláꞌni cą nna, porquiꞌni uccua cumplir tìꞌ taání gutixaꞌáni ca ángelia cą.
\p
\v 21 De uccuani huátsáa xunuꞌ ubitsa nna, beni cabi e circuncidar nna gutìxa cabi lée JESUS, tiꞌa chi ra ángelia ántescala huáꞌ Maríaá huatsa túꞌa.
\v 22 María nna Joséa nna gulèda cabi gutè tiempo señalado tìꞌba gaꞌna escrito lo ley quiꞌ Moisés para ccá cabi purificar de chi beditsìnaꞌ bi ttu huatsa toꞌ. Bitola nna huía cabi lani huátsáa Jerusalén para guni cabi e dedicar lani Tata Dios,
\v 23 tiꞌa gaꞌna bá escrito lo ley quiꞌ Señor: Iyábani ca nubeyuꞌ néru toꞌ nna ná quiꞌni ccá cą yàꞌlatsiꞌ para guni cą Señor servir.
\v 24 Ąꞌhua huía cabi para guni cabi ofrecer nu beni Señor mandado lo ley quìꞌe: chuppa ca tortolita o chuppa ca becha toꞌ.
\v 25 Gùdua tè ttu ènneꞌyuꞌ leꞌ Jerusalén lá bi Simeón, tulidàba beni bi nu rúꞌulatsiꞌ Tata Dios nna beni bi e adorar. Por iỹé ida nna gulèda bi íl·lani enneꞌ gúnná bendición quiꞌ ca enneꞌ Israel. Laꞌhuacca quiꞌ Espíritu Santo nna gùdue lani bi;
\v 26 acca uccua bi saber quiꞌni labí gatti bi sin quiꞌni làa iláꞌ ỹáni bi Cristo enneꞌ ná quiꞌni ithèl·laꞌ Señor Dios.
\v 27 Espíritu Santo nna benie latsiꞌ Simeón tsía bi leꞌ templua. Lotiꞌ Joséa nna Maríaá nna bitsinaꞌ cabi lani Jesús leꞌ templua para guni cabi e presentar según nu ná bá costumbre nu ra lo ley,
\v 28 guỹiꞌ tè Simeón nítúꞌa nna gul·láni bi e nna bedàliani bi Tata Dios nna ra bi:
\q1
\v 29 Annana Señor, bediꞌ bá cuiąꞌluꞌ inteꞌ siervo quiꞌ cuiąꞌluꞌ porquiꞌni chi gutaꞌ laꞌỹeni quiaꞌ de chi bìꞌyu tsá uccua cumplir titsaꞌ quiꞌ cuiąꞌluꞌ lani inteꞌ.
\q1
\v 30 Porquiꞌni lani propio gani íyyaluaꞌ chi biláꞌ teꞌ Enneꞌ gudilèe intuꞌ.
\q1
\v 31 Guthèl·laꞌ cuiąꞌluꞌ e para iyáỹianica enneꞌ.
\q1
\v 32 Porquiꞌni ná huée laꞌyaniꞌ para ca enneꞌ quiꞌ adí ca nacitn.
\q1 Por lèe nna tháliani yetsi quiꞌ cuiąꞌluꞌ Israel.
\m
\v 33 Joséa nna Maríaá nna biquilaꞌ bá latsiꞌ cabi por nu ra Simeón quiꞌ huatsa toꞌ quiꞌ cabía.
\v 34 Simeón nna gunàba bi bendición para làcabi lani Tata Dios. Làniana ra tè bi nàna quiꞌ huátsáa: Huátsíį nna née destinado para quiꞌni nuỹetseꞌ ca enneꞌ Israel nitti cą porquiꞌni labí tsíalatsiꞌ quį; ąꞌhua para quiꞌni adí cą nna eyacca cą arrepentir nna l·lá cą. Lèe nna née ttu señal nu guthèl·laꞌ Tata Dios atsiꞌíni nuỹetseꞌ ca enneꞌ inne cą mal còntre;
\v 35 ąꞌ modo nna telini iyaba nu rulaba latsiꞌ ttu ttu ca enneꞌ. Nui nna ccą́ ttu tristeza tìꞌa ttu espada nu ttíą latsiꞌ lo lostoꞌ luꞌ.
\p
\v 36 Gùdua huá ttu niula nía lá bi Ana, ỹiꞌni Fanuel, díátiaꞌ bi familia quiꞌ taꞌ enneꞌ gùla quiꞌ cabi Aser enneꞌ gùdua chìa gutsà. Enneꞌ lá Anaá nna gutixàꞌa huá bi ca titsaꞌ quiꞌ Tata Dios. Yala enneꞌ gùla chi ná bi. De uccua bi cuìtiꞌa nna bettsa gáláanáꞌ bi, pero gàtsi ida teruba guỹua cabi nna gùttì tsèlà bía.
\v 37 Ochenta y cuatro ìdani bi, ąꞌhua ituba tiempo de ná bi viúdaá nna tulidàba huía bi templua nna beni bi Tata Dios adorar réla rítsání nna gutua bi labí gutò bi nna, yala enneꞌ de oración uccua bi.
\v 38 Méruani hóraá bitsinaꞌ bi leꞌ templua nna yala gracia bèꞌ bi Tata Dios nna gunne bi quiꞌ nu cca quiꞌ nítúꞌa lani iyaba canu ribeda huá cą íl·lani enneꞌ gudilèe iyaba ca enneꞌ Jerusalén.
\p
\v 39 Joséa lani María nna beni diba cabi cumplir iyaba nu ra lo ley quiꞌ Señor nna beyeqquia cabi yetsi quiꞌ cabi Nazaret región quiꞌ Galilea.
\v 40 Conforme dia ba huátsáa riỹenie nna, gutaꞌ huá adí laꞌhuacca quìꞌe, ąꞌhua yàlani laꞌ riyeni tsèꞌ gutàꞌnie. Tata Dios nna yala uccuatsiꞌínie bi.
\p
\v 41 Ttu ttu ìdani nna huía Joséa nna María nna ciudad Jerusalén para guttè cabi nía fiesta láą Pascua.
\v 42 De uccuani Jesús tsìꞌnu ida nna, huía cabi Jerusalén attu para guttè cabi fiéstaá tìꞌa ná bá costumbre quiꞌ cabi.
\v 43 Gutè bá fiéstaá nna bedaꞌ tè cabi nía. Huátsáa nna beyàꞌna bée Jerusalén, pero Joséa nna nàna quiꞌáa nna labí gutébeꞌni cabi.
\v 44 Rulaba tè latsiꞌ cabi quiꞌni látsiꞌe ca enneꞌ ỹétseꞌá. De chi gudaꞌ cabi ttu tsá nna gudulo cabi beyìla cabi e entre ca pariente quiꞌ cabía nna ąꞌhua entre adí canu nabiaꞌni cabi.
\v 45 Pero labí betseláni cabi e, acca beyéqquia cabi Jerusalén nna beyìla cabi e.
\v 46 Guttè diba tsunna ubitsa gutséꞌe cabi hueyìla Jesús nna, betseláni cabi e leꞌ templua, riꞌe làhuiꞌ ca maestro nu nabiaꞌ tsèꞌgani itúbani nu ra lo ley, rudà nàgueꞌe quiꞌ quį nna gunàba titsaꞌ huée cą nna.
\v 47 Iyaba canu biyénini nu rèe nna yala biquilaꞌ latsiꞌ quį de tántua laꞌ riyeni tsèꞌ té quìꞌe, ąꞌhua de tántua tsèꞌ becàbinie cą.
\v 48 Biláꞌ báni Joséa nna María nna yala uccuaỹí latsiꞌ cabi. Acca nàna quiꞌáa nna ra bi e: Ỹìꞌniaꞌ, bianicca betháccaꞌ luꞌ intuꞌ ą́ꞌ niꞌi. Tata quiꞌ lùꞌį nna inteꞌ nna yala lani laꞌ rehuiníꞌ latsiꞌ chi beyìla tuꞌ luꞌ.
\v 49 Jesús nna rèe cabi: Bianicca beyìla le inteꞌ niꞌi. Tsí làa yù huá le quiꞌni lo tsina quiꞌ Tata quíꞌa nna té quiꞌni thúáꞌ cá.
\v 50 Pero làcabi nna labí gutéelíni cabi biỹa nuá rèe cabi.
\v 51 Làniana deyya tìe lani cabi nna betsinaꞌ cabi leꞌ yetsi Nazaret. Yala obediente benie seguir lani cabi. Nàna quiꞌáa nna liúꞌu lostoꞌ ba bi yala belaba latsiꞌ bi iyaba ca cosį.
\v 52 Jesús nna conforme riỹeni bée nna rataꞌ huá adí laꞌ riyeni tsèꞌ quìꞌe, ąꞌhua Tata Dios nna yala guyúꞌu latsiꞌe nu benie; ąꞌhua iyaba ca enneꞌ nna beni cą ne estimar.
\c 3
\p
\v 1 De uccua tsìnuꞌ ida rigúꞌubiaꞌ Tiberio César itúbani yétsiloyua, lotiꞌ Poncio Pilatua nna uccuą gobernador quiꞌ Judea, Herodes nna uccua tìą gobernador quiꞌ Galilea. Bettsiꞌį Felipe nna uccua tìą gobernador quiꞌ Iturea ąꞌhua distrito nu lá Traconite nna. Lisanias nna uccuą gobernador quiꞌ región nu lá Abilinia.
\v 2 Anás lani Caifás nna uccua cą huexánaꞌ quiꞌ ca sacerdótea. Làniana gureni Juan ỹiꞌni Zacarías fuera ca yetsi nna, gutelí tsèꞌnì bi mensaje nu uccua latsiꞌ Tata Dios quixáꞌa bi.
\v 3 Acca huía tè Juáan itúbani región luíttaꞌ yò Jordán nna gutixaꞌáni bi ca enneꞌ quiꞌni dàni cą eyacca cą arrepentir lani Tata Dios para quiꞌni eyuniỹen latsiꞌe ca tul·laꞌ quiꞌ quį nna ccá tè cą bautizar.
\v 4 Anía uccua cumplir nu gaꞌna escrito lo libro nu bedia Isaías enneꞌ uccua profeta nna ra bi:
\q1 Rùyeni ttu enneꞌ fuera yetsi nna ra bi: Lítséꞌe leda porquiꞌni chi daꞌ Señor;
\q1 Liuthaꞌ lí ca néda quiꞌ laꞌ labàni quiꞌ le para lèe.
\q1
\v 5 Iyaba ca litháꞌ nna étsaꞌ cą.
\q1 Iyaba ca iꞌya nna ca làttsa nna èxxa cą.
\q1 Ca néda cuàl·la nna elí cą.
\q1 Ca néda tabi nna lappatsùni eyacca cą.
\q1
\v 6 Iyaba ca enneꞌ nna iláꞌni cą salvación nu runna Tata Dios.
\m
\v 7 Ca enneꞌ ỹétseꞌ nna biria tè cą para ccá cą bautizar, acca Juáan nna ra bi cą: Yala mañoso ná le tìꞌa ca bèl·là. Nuni rą le quiꞌni huaccani le ucuìttani le laꞌ tsìalatsiꞌ quiꞌ Tata Dios nu chìꞌ daꞌla cá.
\v 8 Liulueꞌ lani ca hecho tsèꞌ quiꞌ le canchu là hualigani chi beyacca le arrepentir. Alàa chìꞌ gutsia la le pretexto nna ína le: Ná tuꞌ descendiente quiꞌ taꞌ tàta quiꞌ tuꞌ Abraham acca yala enneꞌ tsèꞌ chi ná tuꞌ. Pero inteꞌ nna niaꞌ le quiꞌni hàstaá ca íyya antaꞌ nì nna huaccani Tata Dios gunie quiꞌni eyacca cą ỹiꞌni Abraham.
\v 9 Ąꞌhua chi du leda yèttè para íchuą ca yaga dèsdeba l·lú quį; ąꞌhua iyaba ca yà nu labí runna fruto tsèꞌ nna chú cą tsía cą lo yiꞌ.
\v 10 Ca enneꞌ nna gunàba titsaꞌ tè cą bi nna ra cą: Biala dàni tuꞌ guni tuꞌ cá.
\v 11 Becàbi Juáan nna ra bi cą: Nu té chuppa cueꞌ ỹúį nna dànią gutią ttu quiꞌ nu labí té quìꞌį. Ąꞌhua nu té gúą nna dà huánią gutią quiꞌ nu labí té gúą.
\v 12 Bitsinaꞌ tehuá tuchùppa canu ruquiỹa quiꞌ impuesto para guni bi cą bautizar nna ra cą bi: Maestro, biani dàni tuꞌ guni tuꞌ cá.
\v 13 Juáan nna ra bi cą: Bittu gutèbiaꞌ telá le guquiỹa le ca enneꞌ, sino guni le de acuerdo nu ra lo ley quiꞌ gobierno.
\v 14 Làniana tuchùppa ca soldado nna gunàba titsaꞌ huá cą bi nna ra cą: Intuꞌ chù na, biala dàni tuꞌ guni tuꞌ niꞌi. Ra te bi cą: Bittu cúani le ca enneꞌ biỹa té quiꞌ quį, nihua làa gúniatsìnì le cą nna gá le cą quiꞌni guni le cą castigar canchu labí gunna cą biỹa quiꞌ le màquiꞌba labí biỹa beni cą; sino leyàꞌna tè conforme lani nu ráỹa le.
\p
\v 15 Iyáỹiani ca ènniꞌa nna tsèꞌe ba cą ribèda cą nna yala rulaba latsiꞌ quį canchu xiaba Juáan nna ná bi Cristo enneꞌ ná quiꞌni ìta leꞌ yétsiloyu.
\v 16 Acca becàbi Juáan nna ra bi cą: Inteꞌ nna hualigani runiaꞌ le bautizar lani inda, pero dáꞌ attu enneꞌ té adí laꞌhuacca quìꞌe tìꞌchu inteꞌ, lèe nna gunie le bautizar lani Espíritu Santo nna laꞌhuacca tìꞌa fuego nna; acca nìdirubani làa dàccaꞌaꞌ para ithátsíáꞌ correa quiꞌ ca guarachu yùꞌu nìꞌe.
\v 17 Ąꞌhua dèníe pala para gúthúe ỹuaꞌ nu reꞌ lo tsinàꞌ quìꞌe; ỹuaꞌxtíla nna gunie na seguro leꞌ yúꞌu, pero ttébáỹua nna gudàl·lee na lo yiꞌ làti nunca labí eyòlą.
\v 18 Làni ca enseñánzaá ąꞌhua lani iỹétseꞌéru adí ca consejo nna gutixaꞌa bi ca titsaꞌ de laꞌlabàni lani ca enneꞌ yétsiá.
\v 19 Làniana gutìl·la Juáan gobernador Herodes porquiꞌni guỹiꞌį Herodías niula quiꞌ bettsiꞌį Felípea para ccą́ niula quìꞌį, ąꞌhua por iyaba adí ca mal nu benią nna.
\v 20 Làniana bedàni telá Herodes attu mal nu benią nna: bedàl·lą Juáan litsiꞌ ìyyà.
\p
\v 21 Antesca cca anía nna, lotiꞌ runi Juáan bautizar iyaba ca ènniꞌa nna, ąꞌhua Jesús nna uccua huée bautizar. Miéntraste runie oración nna biyàlia ỹiabaraꞌ.
\v 22 Làniana biláꞌní huadi Espíritu Santo tìꞌa ttu becha toꞌ nna bitsineꞌe iqquia Jesús. Biyeni tení tsìꞌi ttu enneꞌ gunne de ỹiabaraꞌ nna rèe: Luꞌ ná luꞌ ỹìꞌniaꞌ, yala catsiꞌí teꞌ luꞌ; por luꞌ nna yala laꞌ redaccaꞌ latsiꞌ té quiaꞌ.
\p
\v 23 Ttú tsìi éruaꞌ ida tìꞌgani Jesús nna, gudulue benie tsina nu déꞌe gunie. Ca enneꞌ ra cą quiꞌni Jesús nna née ỹiꞌni José. Joséa nna ỹiꞌni Elí.
\v 24 Elí, ỹiꞌni Matat. Matat, ỹiꞌni Leví. Leví, ỹiꞌni Melquì. Melquì, ỹiꞌni Janai. Janai, ỹiꞌni José,
\v 25 José, ỹiꞌni Matatías. Matatías, ỹiꞌni Amós. Amós, ỹiꞌni Nahum. Nahum, ỹiꞌni Esli. Esli, ỹiꞌni Nagaí.
\v 26 Nagaí, ỹiꞌni Maat. Maat, ỹiꞌni Matatías. Matatías, ỹiꞌni Semei. Semei, ỹiꞌni Josec. Josec, ỹiꞌni Judá.
\v 27 Judá, ỹiꞌni Joanán. Joanán, ỹiꞌni Resa. Resa, ỹiꞌni Zorobabel. Zorobabel, ỹiꞌni Salatiel. Salatiel, ỹiꞌni Nerí.
\v 28 Nerí, ỹiꞌni Meljí. Meljí, ỹiꞌni Abdí. Abdí, ỹiꞌni Cosam. Cosam, ỹiꞌni Elmadam. Elmadam, ỹiꞌni Er.
\v 29 Er, ỹiꞌni Josué. Josué, ỹiꞌni Eliezer. Eliezer, ỹiꞌni Jorim. Jorim, ỹiꞌni Matat.
\v 30 Matat, ỹiꞌni Leví. Leví, ỹiꞌni Simeón. Simeón, ỹiꞌni Judá. Judá, ỹiꞌni José. José, ỹiꞌni Jonán. Jonán, ỹiꞌni Eliaquim.
\v 31 Eliaquim, ỹiꞌni Melea. Melea, ỹiꞌni Mainán. Mainán, ỹiꞌni Matata. Matata, ỹiꞌni Natán.
\v 32 Natán, ỹiꞌni Davíd. Davíd, ỹiꞌni Isaí. Isaí, ỹiꞌni Obed. Obed, ỹiꞌni Booz. Booz, ỹiꞌni Salmón. Salmón, ỹiꞌni Naasón.
\v 33 Naasón ỹiꞌni Amidadab. Amidadab, ỹiꞌni Aram. Aram, ỹiꞌni Esrom. Esrom, ỹiꞌni Fares. Fares, ỹiꞌni Judá.
\v 34 Judá, ỹiꞌni Jacob. Jacob, ỹiꞌni Isaac. Isaac, ỹiꞌni Abraham. Abraham, ỹiꞌni Taré. Taré, ỹiꞌni Nacor.
\v 35 Nacor ỹiꞌni Seruc. Seruc, ỹiꞌni Ragau. Ragau, ỹiꞌni Peleg. Peleg, ỹiꞌni Heber. Heber, ỹiꞌni Sala.
\v 36 Sala ỹiꞌni Cainán. Cainán, ỹiꞌni Arfajad. Arfajad, ỹiꞌni Sem. Sem, ỹiꞌni Noé. Noé, ỹiꞌni Lamec.
\v 37 Lamec, ỹiꞌni Matusalá. Matusalá, ỹiꞌni Enoc. Enoc, ỹiꞌni Jared. Jared, ỹiꞌni Mahalaleel.
\v 38 Mahalaleel, ỹiꞌni Cainán. Cainán, ỹiꞌni Enós. Enós, ỹiꞌni Set. Set, ỹiꞌni Adán enneꞌ uccua ỹiꞌni Tata Dios.
\c 4
\p
\v 1 Jesús nna benie recibir itute laꞌhuacca quiꞌ Espíritu Santo nna bedeꞌe yò Jordán. Làniana por medio de Espíritu nna huíe idittuꞌ la làti lanú enneꞌ té.
\v 2 Nía nna gùdue chuaꞌ ubitsa nna chuaꞌ yèlà nna, beni tè numalua ne prueba canchu hua rialànią gunie nu calatsiꞌį. Labí biỹa gutúe, guttè diba chuaꞌ ubitsa nna gutùnie.
\v 3 Làniana ra tè numalua ne: Canchu hualigani ná luꞌ Ỹiꞌni Tata Dios nna, gùtsi íyya té nì quiꞌni eyaccą ettaxtíla.
\v 4 Becàbi Jesús nna rèe na: Escrítuba gaꞌna quiꞌni alàa tsuaꞌ teruba lani ettaxtíla ccabaniní ca enneꞌ, sino ąꞌhua lani iyábani ca titsaꞌ quiꞌ Tata Dios.
\v 5 Gucheꞌ tè numalua ne lo ttu iꞌya ỹeni tsèꞌni; ttu tsastitóꞌ ní nna beluèꞌnią ne itúỹiani yétsiloyu nna,
\v 6 rą ne: Latsiꞌ náꞌ bá luꞌ gunnaꞌ itute laꞌhuacca nna itute riqueza quiꞌ ca nación nì, porquiꞌni quíbáꞌ ná cą ąꞌhua guté yaꞌ cą lani nuỹa bá calátsaꞌaꞌ.
\v 7 Canchu gudu teruba ỹibi luꞌ ruꞌa luaꞌ nna, entonces iyáỹiani ca nui nna quìꞌba luꞌ ccá cą.
\v 8 Becàbi Jesús nna rèe na: Becuìtta ruꞌa luaꞌ Satanás, porquiꞌni Tata Dios nna rèe lo Escritura: Beni adorar ttu teruba Señor Dios quiꞌ luꞌ, ąꞌhua là terubée guni luꞌ servir.
\v 9 Làniana numalua nna gucheꞌ tìą ne leꞌ Jerusalén nna beduą ne iqquia torre quiꞌ templua nna ra tìą ne: Canchu hualigani ná luꞌ Ỹiꞌni Tata Dios nna bittsía tsanna de nì para loyu nna,
\v 10 porquiꞌni escrítuba gaꞌna quiꞌni: Tata Dios nna ithèl·leꞌe ca ángel quìꞌe para huéꞌ cą luꞌ cuidado.
\v 11 Ra huá lo Escritura quiꞌni: Ca ángel nna gudàxuꞌ cą luꞌ lo náꞌ quį para quiꞌni làa itsinaꞌ nìꞌa luꞌ lo íyya nna ccadíꞌ quiꞌ luꞌ.
\v 12 Becàbi Jesús nna rèe na: Gaꞌna huá escrito làti ra quiꞌni: Bittu guni luꞌ tentar Tata Dios quiꞌ luꞌ.
\v 13 Làniana labiru betseláni numalua tiꞌiỹa modo cuꞌą́ Jesús prueba, acca becuìtta sabą́ ruꞌa lúe.
\p
\v 14 Bitola nna beyeqquia Jesús para Galilea lani laꞌhuacca quiꞌ Espíritu Santo. Gudàa tè titsaꞌ quìꞌe itúbani región quiꞌ nía nna tiꞌiỹa iỹeni ná laꞌhuacca quìꞌe.
\v 15 Gutixèꞌe titsaꞌ quiꞌ Tata Dios leꞌ ca sinagoga làti retuppa ca enneꞌ Israel. Iyaba cą nna bedàliani cą ne.
\p
\v 16 Jesús nna betsineꞌe Nazaret làti biỹeni áa. Tìꞌba ná bá costumbre quiꞌáa nna gutàꞌa tìe leꞌ sinagoga ttu tsá rediꞌ latsiꞌ ca enneꞌ Israel nna guduli tìe para gúl·lee Escritura.
\v 17 Bèꞌ tè cą ne libro nu bedia Isaías enneꞌ uccua profeta quiꞌ Tata Dios nna guthàlia bée librua nna taxáqqueꞌe lugar làti ra:
\q1
\v 18 Espíritu enneꞌ guthel·laꞌ Señor Dios nna runne laꞌhuacca quiaꞌ, porquiꞌni chi benie inteꞌ nombrar para quíxaꞌaꞌ ca titsaꞌ tsèꞌ cubi lani ca enneꞌ pobre.
\q1 Chi guthèl·leꞌe inteꞌ para gútiàꞌ laꞌỹeni lo lostoꞌ canu tsèꞌe lani laꞌ rehuiníꞌ latsiꞌ, para guyéniaꞌ quiꞌni hua té libertad para ca preso, ąꞌhua para quiꞌni ca ciego nna iláꞌni cą nna gudiláꞌaꞌ canu ridáccaꞌtsìꞌi.
\q1
\v 19 Ąꞌhua para quixaꞌaꞌ quiꞌni chi gùl·lani tsá retúa latsiꞌ Señor ca enneꞌ.
\m
\v 20 Làniana betùbi Jesús ìttsia nna bete tìe na lani nu gaꞌna encargado quiꞌ nía nna bebéꞌ teníe. Iyaba canu tsèꞌe leꞌ sinagógaá nna betsia tsìttsì ba lo quį ne.
\v 21 Gudulo tìe gunnie nna rèe cą: Annana chi uccua cumplir nu chi biyénini le gaꞌna escrito.
\v 22 Iyaba cą nna yala biquílaꞌ latsiꞌ quį por ca titsaꞌ tsèꞌgani gutixèꞌe, acca ra cą: Tsí álahua làbi nuá ỹiꞌni José cá.
\v 23 Jesús nna rèe: Segúruni nna gá le inteꞌ díchuį: Luꞌ médico, beyúni laꞌa lùꞌba; iyaba nu bina tuꞌ beni luꞌ leꞌ yetsi Capernaum nna, beni huá cą látsi luꞌ.
\v 24 Beni ba Jesús seguir nna rèe: Hualigani teꞌ riquixaꞌániaꞌ le quiꞌni nìdi ttu profeta nna labí ruyu tsèꞌ cą na látsį.
\v 25 Ąꞌhua niaꞌ le quiꞌni hualigani gutséꞌe iỹetseꞌ ca niula viuda entre ca enneꞌ Israel tiempo quiꞌ Elías enneꞌ uccua profeta lotiꞌ labí uccua iyya por tsunna ida xuppa biúꞌ nna uccua ttu binaꞌ fuerte leꞌ ituba lugar nía.
\v 26 Pero Tata Dios nna labí guthel·leꞌe Elías lani nuỹa ttu ca enneꞌ Israel para gudilàa bi cą binaꞌ, sino làteruba lani ttu niula viuda leꞌ yetsi Sarepta región quiꞌ Sidón.
\v 27 Ąꞌhua gutséꞌe iỹetseꞌ canu huìꞌni yetsuꞌ yùtsùꞌ entre ca enneꞌ Israel tiempo quiꞌ Eliseo enneꞌ uccua profeta, pero ni ttu cą labí beyúni bi, sino làteruba Naamán enneꞌ attu nación huayaꞌ láą Siria.
\v 28 Biyeni báni canu tsèꞌe leꞌ sinagógaá ca tìtsiꞌį nna bitsaꞌáláni cą.
\v 29 Gùduli chì cą nna gulèqquia cą ne yetsi nna gucheꞌ cą ne ruꞌa bèl·laꞌa quiꞌ iꞌya làti reꞌ yétsiá para uquìnnia cą ne lo íyyatùꞌa.
\v 30 Pero labí birialàni cą gúttí cą ne porquiꞌni lèe nna bettìe lahuiꞌ quį nna déyyee.
\p
\v 31 Betsinaꞌ tè Jesús leꞌ yetsi Capernaum región quiꞌ Galilea. Gutixaꞌánie cą enseñanza nu cca quiꞌ Tata Dios ca tsá rediꞌ latsiꞌ quį.
\v 32 Yala biquilaꞌ latsiꞌ quį de biyénini cą ca enseñanza quìꞌe porquiꞌni gùnnie lani poder de ỹiabaraꞌ.
\v 33 Leꞌ sinagógaá nna reꞌ ttu nubeyuꞌ cca padecer por ttu espíritu malo. De repente taá yala idìtsa guretsiyàꞌą nna,
\v 34 rą: Beꞌél·laꞌ intuꞌ, biani té quiꞌ luꞌ lani intuꞌ acca dáꞌ luꞌ, Jesús enneꞌ Nazaret. Tsí daꞌ chì luꞌ para gul·lùỹa luꞌ latsiꞌ tuꞌ acca. Hua nabiaꞌ ba teꞌ luꞌ, ná luꞌ Enneꞌ Santo guthèl·laꞌ Tata Dios.
\v 35 Gutìtsaꞌ tè Jesús na rèe na: Bèthia rúꞌa luꞌ nna beria lo lostoꞌ nubéyuꞌį. De ra Jesús anía nna, làniana bedàl·la chìą nubéyuꞌa loyu ruꞌa lo iyaba canu tsèꞌe nía nna beria tìą lo lostuꞌį, pero bíttuá biỹa guỹáccaꞌ nubéyuꞌa.
\v 36 Iyaba cą nna uccuaỹí yàꞌaba latsiꞌ quį tsèꞌe cą nna ra luetsi quį; Biagani titsaꞌ ní nui acca tanto lani laꞌhuacca nna valor nna runią mandado ca espíritu malo quiꞌni rútseꞌe latsiꞌ quį ca enneꞌ.
\v 37 Làniana itúbani lettia nna gudàa titsaꞌ nu cca quiꞌ Jesús.
\p
\v 38 Gùduli tè Jesús nna berie leꞌ sinagógaá, bitsinaꞌ bée litsiꞌ Simón. Suegra quiꞌ Simón nna tíą yiꞌbél·laníą ỹìl·lá. Guttaꞌyúni cą ne quiꞌni eyúnie na.
\v 39 Biyèchu tè Jesús ruꞌa lo niulaa nna gutìtseꞌe ỹìl·láa. Làniana beyacca chì latsiꞌį nna luégutaá beyathą nna benią cabi servir.
\p
\v 40 Benia bá bìtsa nna tahuaꞌ cą ruꞌa lo Jesús iyaba canu raꞌni biỹa tediba itsahueꞌ ní. Lèe nna betsia néꞌe iqquia ttu ttu tsa canu ràꞌnia nna beyacca taá latsiꞌ quį.
\v 41 Ąꞌhua iỹetseꞌ ca enneꞌ beria ca espíritu malo lo lostoꞌ quį, yala ribétsi yàꞌani cą nna ra cą Jesús: Luꞌ ná luꞌ Ỹiꞌni Tata Dios. Pero lèe nna gutìtseꞌe cą, nihua labí beꞌél·leꞌe cą inne cą adí, porquiꞌni hua yù bá cą quiꞌni lèe Enniꞌa Cristua.
\p
\v 42 Attu yuꞌu dílaá nna biria Jesús huíe ttu lugar yàꞌlatsiꞌ. Ca enneꞌ nna biria tehuá cą reyìla cą ne. Bitsinaꞌ bá cą làti riꞌe nna guttaꞌyúni cą ne quiꞌni bíttuúru tsíe gaỹa.
\v 43 Pero lèe nna rèe cą: Náduel·laꞌ quiꞌni adí ca yetsi nna guna huá cą mensaje nu cca quiꞌ laꞌ rigúꞌubiaꞌ quiꞌ Tata Dios, porquiꞌni para nui lá chi guthèl·leꞌe inteꞌ.
\v 44 Beni tìe predicar leꞌ ca sinagoga quiꞌ ituba región quiꞌ Galilea.
\c 5
\p
\v 1 Ttu vuelta nna du Jesús ruꞌa indatòꞌ quiꞌ Genesaret, bitùppa tè enneꞌ ỹétseꞌní ruꞌa lúe hàstaá quiꞌni chi ruquini cą ne para gudà nagaꞌ quį titsaꞌ quiꞌ Tata Dios.
\v 2 Biláꞌ tènie chuppa ca barco toꞌ dàa cą ruꞌa indatùꞌa. De chi beyàdi ca enneꞌ yùꞌu leꞌ ca bárcuá nna tsèꞌe tè cą huìi ca exxa nu rudàxuꞌ ní cą bél·lá.
\v 3 Gutàꞌa tè Jesús leꞌ ttu bárcuá nna. Bárcuá nna uccuą quiꞌ Simón. Jesús nna gutìnanie Simón favor quiꞌni gutsígaꞌ bi bárcuá átiꞌ tóꞌ tè leꞌ indaá. Gureꞌ teníe nna gutixaꞌánie ca enneꞌ ỹétsiꞌá titsaꞌ quiꞌ Tata Dios dèsdeba leꞌ bárcuá.
\v 4 Beyacca diba gunnie nna rèe Simón: Betsígaꞌ bárcuį lahuiꞌ indį lá nna liudàl·la ca exxąꞌ para gudàxuꞌ le bél·lá.
\v 5 Becàbi tè Simón nna ra bi e: Maestro, betù èlà ba gutséꞌe tuꞌ chi betsaníni tuꞌ, ni ttú bél·la niꞌi gudàxuꞌ tuꞌ; pero de acuerdo lani titsaꞌ quiꞌ cuiąꞌluꞌ nna, gudál·laꞌaꞌ exxį.
\v 6 De beni cabi nu reáa nna bedàxuꞌ cabi ttu cantidad ỹéniní bél·la hàstaá quiꞌni chi reyatsiní éxxaa.
\v 7 Làniana lani seña ba gutàỹi cabi ca compaꞌ quiꞌ cabi yùꞌu leꞌ attu bárcuá para quiꞌni tsía cą cualani cabi. Bitsinaꞌ cą nna beditsàaꞌ cą chuppa taá ca bárcuá hàstaá quiꞌni átiꞌtóꞌ taá làa binétsi cą por tántua laꞌ ìdìꞌi quiꞌ ca bél·laá.
\v 8 De biláꞌni Simón Pedrua nu uccua nna, bedu ỹibi bi ruꞌa lo Jesús nna ra tè bi e: Adilatsaꞌ betseꞌe latsiꞌ cuiąꞌluꞌ inteꞌ, Señor, porquiꞌni yala nu tul·laꞌ náꞌ.
\v 9 Anía ra Pedrua porquiꞌni gutaꞌ ttu laꞌ rátsilatsiꞌ lo lostoꞌ bi, ąꞌhua iyaba canu tsèꞌe lani bía, por nu uccua.
\v 10 Anía tehuá guỹàccaꞌ Jacóbua nna Juáan nna ca ỹiꞌni Zebedéua, porquiꞌni gutséꞌe cabi júntubá lani Pedrua. Jesús nna rèe Simón Pedrua: Bittu gátsini luꞌ. Dèsdeba annana, ca enneꞌ la guni le pescar.
\v 11 Betsinaꞌ bá cabi lani ca bárcuá ruꞌa yúbitsiá nna, bethàꞌna taá cabi iyábani nna denó tè cabi e.
\p
\v 12 Lotiꞌ reꞌ Jesús leꞌ ttu yetsi nna bitsinaꞌ ttu nubeyuꞌ itúỹianią raꞌni yetsuꞌ yùtsùꞌ. De biláꞌnią Jesús nna beduỹíbį ruꞌa lúe bedèttaꞌ lúį loyu nna guttaꞌyunią ne nna rą: Senor, canchu calatsiꞌ cuiąꞌluꞌ nna huaccani cuiąꞌluꞌ eyuni luꞌ inteꞌ.
\v 13 Làniana becàa tè néꞌe beláppeꞌe na ra tìe: Huacca látsaꞌaꞌ, beyàcca nàrì. Làniataá nna betua chì itsahueꞌ quiꞌ niá.
\v 14 Lèe nna benie na recomendar quiꞌni nú ttu tehuá nuỹa quixáꞌanią nna ra lée na: Huía ruꞌa lo sacerdótea para quiꞌni iláꞌni bi luꞌ, bete tè ofrenda quiꞌ luꞌ tìꞌa nu beni Moisés mandado, muestra de quiꞌni chi beyacca luꞌ nàrì, para quiꞌni ccáỹe latsiꞌ quį.
\v 15 Pero adila uccua ca enneꞌ saber nu cca quiꞌ Jesús, hàstaá quiꞌni ca enneꞌ ỹetseꞌ betùppa para gudà nagaꞌ quį quìꞌe ąꞌhua para eyunie cą de iyaba ca itsahueꞌ quiꞌ quį.
\v 16 Pero lèe nna huía bée ca lugar yàꞌlatsiꞌ, benie oración.
\p
\v 17 Ttu tsá nna reꞌ Jesús ruquixaꞌánie ca enneꞌ ca enseñanza nu cca quiꞌ Tata Dios. Nía nnu ỹùa huá canu gulàni religión nu lá Fariseo, ąꞌhua ca maestro canu nabiaꞌ tsèꞌgani nu ra lo ley quiꞌ caniá. Lacą nna daꞌ cą de iyaba ca yetsi toꞌ quiꞌ ituba región quiꞌ Galilea nna Judea nna Jerusalén nna. Biláꞌni cą quiꞌni Jesús nna reyunie ca enneꞌ por laꞌhuacca quiꞌ Tata Dios lani e.
\v 18 Bitsinaꞌ tè tuchùppa ca enneꞌ nùàꞌni cą ttu nubeyuꞌ tíą lo ttu táꞌa ràꞌnią parálisis, nìdirubani làa cca ttą́. Beyìla cą gaỹa la tté cą para gáꞌa cą leꞌ yúꞌu nna quixa cą na ruꞌa lo Jesús.
\v 19 Pero de tántua ca enneꞌ ỹétseꞌá nna, labí betseláni cą gaỹa la gáꞌa cą, acca huappi chìa cą iqquia yúꞌu la nna guthàlia cą na guchìda cą nu ràꞌnia tsaꞌtsela taá camilla quiꞌ niá tulíỹiani làti du Jesús leꞌ yúꞌa.
\v 20 De biláꞌni Jesús quiꞌni yala fe té quiꞌ quį lani e nna rèe nu ràꞌnia: Luꞌ nubeyuꞌ, chìba beyuniỹén látsaꞌaꞌ ca tul·laꞌ quiꞌ luꞌ.
\v 21 Làniana ca maestro de la ley lani ca fariséua nna gudulo cą belaba latsiꞌ quį nna uccuani cą: Bianicca rinne nubéyuꞌį ca titsaꞌ nu ná quiꞌni làteruba Tata Dios innie luetsi ca tìtsaꞌąꞌ niꞌi. Nuni ccani gunìttiluą ca tul·laꞌ quiꞌ ca enneꞌ canchu álahua tsuaꞌ teruba Tata Dios cá.
\v 22 Pero Jesús nna gutelí taánie tiꞌiỹa ná laꞌ rulábalatsiꞌ quiꞌ quį, acca rèe cą: Biani laꞌ rulábalatsiꞌ ní nuaꞌ té lo lostoꞌ le cá.
\v 23 Tsí adí ỹá ná bá épaꞌaꞌ nubéyuꞌį: Chi beyuniỹén látsaꞌaꞌ ca tul·laꞌ quiꞌ luꞌ, o tsí épaꞌ telá yaꞌ ą: Beyatha nna gùdaꞌ acca.
\v 24 Pues annana guluéꞌniaꞌ le quiꞌni inteꞌ Nubeyuꞌ de Ỹiabaraꞌ nna té laꞌhuacca quiaꞌ leꞌ yétsiloyuį para eyuniỹén látsaꞌaꞌ ca tul·laꞌ. Làniana bel·luítseꞌe nu ràꞌnia nna rèe na: Beyatha nna, bediꞌ camilla quiꞌ lùꞌąꞌ nna beyya litsiꞌ luꞌ.
\v 25 Nubeyuꞌ paralíticuá nna luegu taání beyatha chìą ruꞌa lo taá iyaba canu tsèꞌe nía, bediꞌ tìą camilla nu nùàꞌníní cą na tahuaꞌ cą na nía nna, deyya tìą lìtsiꞌį nna yala rudàlianią Tata Dios.
\v 26 Iyaba cą nna uccuaỹí yàꞌaba latsiꞌ quį nna bedàliani huá cą Tata Dios nna yala laꞌ rátsilatsiꞌ gutaꞌ lo lostoꞌ quį nna ra cą: Annana chi biláꞌni riꞌu ca cosa nu daccaꞌ iquílaꞌní latsiꞌ riꞌu.
\p
\v 27 Gutè diba ca cosį nna beria Jesús nía nna biláꞌnie ttu nubeyuꞌ láą Leví ną́ empleado quiꞌ gobierno nna riꞌą ruꞌa meỹa làti ría ca enneꞌ huìỹa quiꞌ impuesto. Jesús nna ra tìe na: Gutà, tanó inteꞌ.
\v 28 Levía nna bethàꞌna taą́ iyábani nna guduli tìą nna díą lani Jesús.
\v 29 Làniana benią ttu banquete ỹénitseꞌ para Jesús leꞌ lìtsiꞌį. Tsèꞌe huá iỹétseꞌní canu ruquiỹa quiꞌ impuesto, ąꞌhua adí bá ca enneꞌ ỹùa cą lo méỹaá lani cabi.
\v 30 Ca maestro de la ley nna ca fariséua nna yala betìtseꞌél·laꞌ cą ca enneꞌ ruthèteꞌni Jesús nna ra cą: Bianicca rìꞌya ro ba le lani canu ruquiỹa quiꞌ impuesto ąꞌhua lani adí canu fuera niꞌi.
\v 31 Becàbi Jesús nna rèe cą: Canu bihua raꞌni nna, pues bihua riquínaꞌni cą médico, sino làteruba canu raꞌni.
\v 32 Labí dayaꞌ para gáỹiaꞌ ca enneꞌ tsèꞌ sino canu tul·laꞌ la para eyacca cą arrepentir.
\p
\v 33 Làniana ra tè cą Jesús: Bianicca ca discípulo quiꞌ Juáan nna yala ayunar runi cą, ąꞌhua puro oración bá runi cą, ąꞌhua ca discípulo quiꞌ ca fariséua nna. Atsiꞌíni ca discípulo quiꞌ lùꞌąꞌ nna gùꞌya ba nna go ba nna runi cą.
\v 34 Lèe nna rèe cą: Tsí gá le canu tsèꞌe tháꞌa quiꞌni gúchia cą làa go cą miéntraste du ba nubeyuꞌ ruttsanáꞌa lani cą cá.
\v 35 Pero iꞌyu tsá quiꞌni ítua ènneꞌyuꞌa lahuiꞌ quį, lànialá nna guni cą ayunar.
\p
\v 36 Ąꞌhua gutixaꞌánie cą attu comparación nna rèe: Lanú nuỹa richu ttu pedazo vestido cubi para éguáꞌą remiendo ttu vestido viejo. Canchu anía runią nna, alàa rulá richèdaꞌą nu cúbía sino ąꞌhua pedazo lariꞌ nu gùrúa nna labí retónią lani nu viéjuá.
\v 37 Nìhua lanú nuỹa rigáꞌą vino cubi leꞌ bolsa viejo nu de yéti, porquiꞌni cáalá anía runią nna, entonces ca bolsa yétiá nna itsuꞌ telá cą nna ilàlia vínuá, ąꞌhua ca bolsa yétiá nna labiru iỹuꞌ cą.
\v 38 Pero vino cubi nna ítaꞌą leꞌ ca bolsa nu de yéti cubi; ąꞌ modo nna tulappa bá gúchia bolsa yétiá lani vino cúbía.
\v 39 Ąꞌhua nu riꞌya vino viejo nna labí catèhua latsiꞌį nu cubi, sino ina lą́: Bittu guníxiaꞌ vino cubi porquiꞌni viéjuąꞌ la nna adila tsaꞌ ną́.
\c 6
\p
\v 1 Ttu tsá sábado nna gutè Jesús làti té ỹuaꞌ. Ca enneꞌ ruthèteꞌniáa nna hua dia canna bá cabi guchèccuꞌ cabi tuchùppa ỹuaꞌ nna guỹùbi tè cabi cą lani náꞌ cabi nna gutó cabi.
\v 2 Tuchùppa ca fariséua nna ra tè cą cabi: Biecca runi le nu labí ná quiꞌni guni ttu enneꞌ tsá rediꞌ latsiꞌ riꞌu niꞌi.
\v 3 Becàbi Jesús nna rèe cą: Tsí bihua niꞌi gul·la le làti riquixáꞌa biỹa beni rey David lotiꞌ gutùni bía, ąꞌhua adí canu tsèꞌe lani bía cá.
\v 4 Gutàꞌa David leꞌ templo quiꞌ Tata Dios nna guỹiꞌ bi ca ettaxtíla nu ná ofrenda para Tata Dios nu lanú nuỹa dànią gúą na sino làteruba ca sacerdótea. Gutò bi nna bete huá bi gutò canu tsèꞌe lani bía.
\v 5 Làniana rèe cą: Ccá le saber quiꞌni Nubeyuꞌ de Ỹiabaraꞌ nna rigúꞌubiꞌe iyaba ca tsá ąꞌhua tsá rediꞌ latsiꞌ riꞌu.
\p
\v 6 Attu tsá rediꞌ latsiꞌ ca enneꞌ judíua nna gutàꞌa Jesús leꞌ sinagógaá nna gudulue gutixaꞌánie ca enneꞌ titsaꞌ quiꞌ Tata Dios. Nía nna reꞌ tè ttu nubeyuꞌ nu gubitsi yàꞌaba náꞌ bànį.
\v 7 Ca maestro de la ley nna ca fariséua nna betsia tsìttsì ba lo quį Jesús canchu hueyúnie nu ràꞌnia tsá sábado, para gappa cą néda biỹa causa ni gutsia cą quìꞌe.
\v 8 Pero lèe nna nabiaꞌ bánie laꞌ rulaba latsiꞌ quiꞌ quį, acca ra tìe nubeyuꞌ nu ràꞌnia: Luꞌ nna gùduli nna gùdu làhuiꞌ la. Lą nna gùduli taą́ nna gùduą làhuiꞌ.
\v 9 Làniana Jesús nna rèe cą: Ttu cosa teruba inába tìtsaꞌaꞌ le: Según nu ra lo ley quiꞌ Tata Dios nna, tsí hua ná quiꞌni guni riꞌu nu na tsèꞌ ca tsá rediꞌ latsiꞌ riꞌu, o tsí guni la riꞌu mal áccá. Tsí hua ná quiꞌni gudilàa riꞌu ttu enneꞌ de ca sufrimiento quìꞌį màsquiꞌba ná tsá rediꞌ latsiꞌ riꞌu, o tsí hueꞌél·laꞌ ba riꞌu ą gattią áccá.
\v 10 Làniana gùnneꞌe iyáỹiani canu tsèꞌe ìtaꞌlùbani nía nna ra tìe nubéyuꞌa: Bèl·lìi náꞌ luꞌ. Lą nna bèl·lìi taá níꞌį, làniana tìꞌa viva beyacca chì náꞌ niá.
\v 11 Làcą nna yala bitsaꞌáni cą nna gunne tè entre labácą contra Jesús nna abíccaꞌlání gutháccaꞌ cą ne uccuani cą.
\p
\v 12 Tiemplo lània nna huía Jesús lo ttu iꞌya huèni oración. Ituba yèlàa nna puro taá oración bá bènie bel·luítseꞌe Tata Dios.
\v 13 Huaniꞌ bá nna gutàỹie ca enneꞌ ruthèteꞌ quiꞌáa nna becuíꞌe tsìꞌnu cabi para ithèl·leꞌe cabi huenitsìna quiꞌ Tata Dios, acca gutìxà huée lá cabi apóstol:
\v 14 Simón enneꞌ gutixa huée láa bi Pedro ąꞌhua bettsiꞌ bi Andrés, ąꞌhua Jacobo nna Juan nna, ąꞌhua Felipe nna Bartolomé nna,
\v 15 Mateo nna Tomás nna, Jacobo ỹiꞌni Alfeo nna, ąꞌhua Simón enneꞌ lá huá bi Zelote,
\v 16 Judas bettsiꞌ Jacobo nna, ąꞌhua Judas Iscariote nu ná quiꞌni gutią ne cuenta.
\p
\v 17 Beyadi bá Jesús lani cabi lo iꞌyaá nna gulèdee làti ná ttu làttsiꞌ lani ca discípulo quiꞌáa. Tsèꞌe huá ca enneꞌ ỹétseꞌní lani cabi porquiꞌni ca enneꞌ quiꞌ itúbani Judea nna Jerusalén nna, ąꞌhua ca enneꞌ daꞌ leꞌ chuppa ca yetsi Tiro nna Sidón nna antaꞌ cą exa ba ruꞌa indatòꞌ nna, huía cą para iyénini cą quiꞌ Jesús, ąꞌhua para eyacca latsiꞌ quį de iyaba ca itsahueꞌ nu raꞌni cą.
\v 18 Ąꞌhua canu cca padecer por ca espíritu malo nna beyacca huá latsiꞌ quį.
\v 19 Iyaba ca ènniꞌa nna beni cą duel·laꞌ gulappaꞌ cą Jesús porquiꞌni yala laꞌhuacca té lani lèe nna beyúninie iyaba cą.
\p
\v 20 Gunnaꞌ tè Jesús ca discípulo quiꞌáa nna rèe: Icaꞌrubà lebiꞌį canu ná pobre, porquiꞌni quìꞌba le ná iyate nu runna Tata Dios enneꞌ rigúꞌubiaꞌnie le.
\v 21 Icaꞌrubà lebiꞌį canu ritùni anna, porquiꞌni huacca yelia ba le. Icaꞌrubà lebiꞌį canu ribétsi, porquiꞌni bitola nna yala edáccaꞌni latsiꞌ le.
\v 22 Icaꞌrubà lebiꞌį canchu chi guyudíꞌ ca enneꞌ le nna cueqquia cą le fuera nna guduadíꞌ cą le nna yala quiniyu cą le tiꞌatsi runi le nu ná mal, porquiꞌni tanó le Nubeyuꞌ de Yiabaꞌ.
\v 23 Bittu ehuíꞌni le, sino adila edáccaꞌni le porquiꞌni ỹiabaraꞌ la gataꞌ nu gunna Tata Dios quiꞌ le. Porquiꞌni ąꞌhua bethaccaꞌ cą taꞌ tàta quiꞌ quį ca enneꞌ uccua profeta gutséꞌe tiempo antigua.
\v 24 Pero icaꞌrútsiꞌíru lebiꞌį canu ná enneꞌ rico, porquiꞌni chi guttè tiempo de laꞌ redaccaꞌ latsiꞌ quiꞌ le.
\v 25 Icaꞌrútsiꞌíru canu labí caliàtsà quiꞌ le anna, porquiꞌni huàl·lani tiempo ubinaꞌ quiꞌ le. Icaꞌrútsiꞌíru canu ruỹìtsi anna, porquiꞌni yala élenini le nna gubètsi ba tsèꞌe le bitola.
\v 26 Icaꞌrútsiꞌíru le canchu guni le permitir quiꞌni iyaba ca enneꞌ nna gudàliani cą le, porquiꞌni ca taꞌ tàta quiꞌ canu tsèꞌe annana ąꞌhua bedàliani cą ca profeta falso gutséꞌe ttu cuaỹa nuá.
\p
\v 27 Pero lebiꞌį canu riyénini nna niaꞌ le: Licàtsiꞌíni ca contrario quiꞌ le. Lígúni tsèꞌ lani canu ruyudíꞌ cą le.
\v 28 Línne tsèꞌ quiꞌ canu rinne cą mal contra le. Lígúni oración por canu richìtha cą mal contra le.
\v 29 Nuỹa tediba huíꞌą xágaꞌ luꞌ nna, bedàa tè attu lado. Nuỹa tediba calatsiꞌį thíꞌą mata quiꞌ luꞌ nna, beꞌél·la tehuą́ thíꞌą camisa quiꞌ lùꞌąꞌ.
\v 30 Nuỹa tediba rinàbanią luꞌ biỹa nna, bete tènì ą. Nu thíꞌą biỹa té quiꞌ luꞌ nna, bittu enàba luꞌ ą.
\v 31 Tiꞌiỹa ba rúꞌulatsiꞌ le quiꞌni guni ca enneꞌ lani le nna, ąꞌhua lígúni lani cą.
\v 32 Porquiꞌni canchu gáppatsìꞌi le làteruba canu catsiꞌí báni cą le nna, biani cosa tsèꞌni nuaꞌ runi le cá. Tsí álahuá ąꞌhua runi ca enneꞌ malo cá.
\v 33 Canchu runi le tsèꞌ lani làteruba canu runi huá tsèꞌ lani le nna, biani cosa tsèꞌni nuá runi le cá. Porquiꞌni hàstaá ca enneꞌ malo nna ąꞌhua runi cą.
\v 34 Canchu gutèsa luꞌ lani làteruba canu catèhua latsiꞌ luꞌ otèaà huá cą luꞌ nna, biani cosa tsèꞌni nuaꞌ runi le cá. Porquiꞌni ca enneꞌ malo nna rute sahuá cą lani adí canu runi mal para gudèqquia huá cą quiꞌ quį attu tsánía huá.
\v 35 Lebiꞌį nna dàni le cátsiꞌíni ca contrario quiꞌ le nna lígúni tsèꞌ lani cą; líútesa cą biỹa té quiꞌ le nna bittu cani le quiꞌni eyuni huá cą le favor. Canchu guni le anía nna, entonces ccá huá le ỹiꞌni Tata Dios enneꞌ dua ỹiabaraꞌ nna yala gudàlianie le. Porquiꞌni lèe nna née enneꞌ tsèꞌ lani ca enneꞌ ingrato ąꞌhua lani canu runi mal nna.
\v 36 Acca lícca enneꞌ de laꞌ retúalatsiꞌ tìꞌba Tata Dios quiꞌ lía née enneꞌ retúalatsiꞌ.
\p
\v 37 Bittu guyu le laꞌditsi quiꞌ ca enneꞌ, para quiꞌni Tata Dios nna làa guni huée le juzgar. Bittu guni le ca enneꞌ condenar, para quiꞌni làa guni Tata Dios le condenar. Leyuniỹén latsiꞌ quiꞌ ca enneꞌ; Tata Dios nna eyuniỹén latsiꞌe quiꞌ le.
\v 38 Líúte para adí ca enneꞌ; Tata Dios nna adila gúnnée quiꞌ le hàstaá ttu medida tsèꞌni nna guquìnie nna gudua thúáníe nna gúnnée quiꞌ le. Porquiꞌni tiꞌiỹa ba gurìxibíaꞌ le gúte le quiꞌ ca enneꞌ nna, ąꞌhua orìxibíꞌe gúnnée quiꞌ le.
\v 39 Ra huée cabi attu enzeñanza: Tsí huaccani ttu ciego quél·láꞌą náꞌ attu ciego cá. Tsí álahua chuppa taá cą ìnnia le bèl·làꞌa cá.
\v 40 Ttu nu ruthèteꞌ nna labí dàccaꞌą adiru tìꞌchu maestro quìꞌį màsquiꞌba irialànią ca estudio quìꞌį, pero ccą́ tìꞌa maestro quiꞌ niá.
\v 41 Biecca rinnaꞌ luꞌ yíỹi toꞌ nu yùꞌu lo attu enneꞌ, atsiꞌíni labí runi luꞌ duel·laꞌ ebèqquia luꞌ nicùàꞌ nu yùꞌu íyyalo luꞌ niꞌi.
\v 42 Miéntraste yùꞌu ttu nicùàꞌ íyyalo luꞌ nna, biecca gá luꞌ attu enneꞌ: Gulèda quiꞌni ebèqquiaꞌ yíỹi nu yùꞌu íyyalo luꞌ. Yala huethaccaꞌỹí ná luꞌ. Bétseꞌe latsiꞌ luꞌ ca tul·laꞌ quiꞌ laꞌa luꞌ ba, lànialá nna huaccani luꞌ inèni luꞌ ca enneꞌ.
\p
\v 43 Labí yà fruto tsèꞌ té nu ribia fruto mal lúį; nihua labí gaỹa du ttu yà mal nu runna fruto tsèꞌ.
\v 44 Porquiꞌni ttu ttu ca yà nna redaccaꞌ rábani cą por ca fruto nu runna cą. Pues labí rediꞌ riꞌu exxuhuí nihua betsulíꞌ ỹixi lo ca yèttseꞌ.
\v 45 Ąꞌhua ttu enneꞌ tsèꞌ nna runi huą́ nu ná tsèꞌ, porquiꞌni puro nu ná tsèꞌba riguą lo lostuꞌį. Pero ttu nu ná mal nna runi lą́ nu labí ná tsèꞌ, porquiꞌni yùꞌu mal lo lòstuꞌį. Porquiꞌni por ca titsaꞌ nu rinne ttu enneꞌ nna, ąꞌ modo nna rulueꞌní tiꞌiỹa ná ca laꞌ rulábalatsiꞌ nu riguą lo lòstuꞌį.
\p
\v 46 Biecca reya le inteꞌ: Señor, Señor, tiꞌatsi yala titsaꞌ rappa le inteꞌ, atsiꞌíni labí runi le nu niaꞌ.
\v 47 Nuỹa tediba daꞌ lani inteꞌ nna gudà nàguiꞌį ca titsaꞌ quíyiꞌį nna runią cą nna,
\v 48 inteꞌ nna guni yaꞌ ą comparar tìꞌa ttu ènneꞌyuꞌ bedua bi ttu yúꞌu. Primérute gutàni bi itéttianí nna gulèqquia bi cimiento tsèꞌ nu púruani íyyaá. De biria yò nna gutséꞌe inda yúꞌa lani itute fuerza quìꞌį, pero nìdi làa gutá yúꞌa porquiꞌni duą tsìttsì lo íyyaá.
\v 49 Pero nu riyénini ca titsaꞌ quíyiꞌį atsiꞌíni labí runią nu ríquixaꞌaꞌ nna, ccą́ comparar ttu nubeyuꞌ bedua yúꞌu quìꞌį lo gùnàꞌ ba nna labí gúl·lidą cimiento. Acca de biria yò nna gutàttsaꞌą yúꞌa lani itute fuerza quìꞌį nna gubixi chì yúꞌu quiꞌ niá nna, de una vez tení bil·lùỹa latsiꞌį.
\c 7
\p
\v 1 Beyacca ba gunne Jesús lani ca enneꞌ tsèꞌe nía titsaꞌ quiꞌáa nna, gutèꞌe leꞌ yetsi Capernaum.
\v 2 Nía nna dua ttu capitán enneꞌ romano dua tè ttu mozo quìꞌį nu yala catsiꞌínią, pero mózuá nna yala fuerte ràꞌnią nna lo lùꞌuti taá chi tíą.
\v 3 Bina bá capitáan nu cca quiꞌ Jesús nna guthèl·laꞌ tìą tuchùppa canu rigúꞌubiaꞌ quiꞌ ca judíua para gataꞌyúni cą ne quiꞌni tsíe eyúnini mozo quiꞌ niá.
\v 4 Làcą nna huía cą ruꞌa lo Jesús nna yala favor gutìnani cą ne nna ra cą: Hua ná bá quiꞌni guni cuiąꞌluꞌ favor lani nubéyuꞌa,
\v 5 porquiꞌni catsiꞌínią nación quiꞌ ríꞌuį nna chi hua beduą ttu sinagoga quiꞌ riꞌu.
\v 6 Jesús nna huía tìe lani cą, pero álateérugá idittuꞌ gá reyatsa para itsìnaꞌ cabi nna guthèl·laꞌ capitáan ca amigo quìꞌį para tattsaꞌ cą Jesús nna gá cą ne: Señor, bittu ccá cuiąꞌluꞌ molestar porquiꞌni labí náꞌ nu daccaꞌ para gáꞌa cuiąꞌluꞌ leꞌ litsáꞌaꞌ,
\v 7 acca nìdi làa beyaỹa teꞌ ìtaꞌ propio tegani inteꞌ ruꞌa lo cuiąꞌluꞌ, pero ina teruba cuiąꞌluꞌ quiꞌni hueyàcca mozo quíyaꞌa nna, eyàcca taá latsiꞌį,
\v 8 porquiꞌni inteꞌ nna dua huáꞌ bajo laꞌ rigúꞌubiaꞌ, ąꞌhua tsèꞌe huá ca soldado bajo laꞌ rigúꞌubiaꞌ quiaꞌ nna. Canchu épaꞌaꞌ ttuą quiꞌni tsíą nna pues huíyą. Ąꞌhua canchu gáỹiaꞌ áttuą nna pues huìtą. Ąꞌhua mozo quíꞌa nna épaꞌ yaꞌ ą: Beni nui nna, entonces guni bą́ na.
\v 9 De biyénini Jesús nui nna yala biquilaꞌ latsiꞌe. Bedèqquia tè lúe nna rèe ca enneꞌ denó cą néa: Hualigani niaꞌ le quiꞌni nìhua entre ca enneꞌ Israel nna labí chi biláꞌ teꞌ iỹeni fe tìꞌa té quiꞌ nubéyuꞌį.
\v 10 Làniana ca enneꞌ guthel·laꞌ capitáan nna deyya cą nna, de betsinaꞌ cą leꞌ yúꞌu nna chi beyacca latsiꞌ mozo quiꞌ niá.
\p
\v 11 Bitola nna huía Jesús ttu yetsi láą Naín. Dia tehuá ca discípulo quiꞌáa lani e ąꞌhua ca enneꞌ ỹétseꞌní nna.
\v 12 De bitsinaꞌ Jesús ruꞌa yétsiá nna, méruá ribèqquia cą ttu nu yatti nna dia cą gucàttsiꞌ cą na, uccua ttu rùbani ỹiꞌni niula viúdaá. Iỹetseꞌ ca enneꞌ yétsiá nna dia huá cą hueni niuláa acompañar.
\v 13 Señor nna biláꞌ bánie niuláa nna yala betua latsiꞌe na acca rèe na: Bíttuúru cuetsi luꞌ.
\v 14 Gubigaꞌ tìe nna beláppeꞌe yíꞌna yàttìa. Gulèda tè canu nùàꞌni yíꞌnaá, làniana ra tìe nu yàttìa: Nubeyuꞌ cuìtiꞌ, luꞌ rinéniaꞌ, beyátha.
\v 15 Làniana beyacca bàni chìą nna bebéꞌ teníą nna, guduluą bènnèą. Jesús nna betie na cuenta lani nàna quiꞌ niá.
\v 16 Iyaba ca enniꞌa nna biquilaꞌ yàꞌani latsiꞌ quį nna bedàliani cą Tata Dios nna ra cą: Ttu profeta lani laꞌhuacca de ỹiabaraꞌ chi gul·lani lani riꞌu. Ra huá cą: Chi gul·lani Tata Dios leꞌ yetsiloyu para gunie riꞌu ca enneꞌ quìꞌe cualani.
\v 17 Làniana itúbani Judea ąꞌhua ìtaꞌlùbani ca yetsi canu antaꞌ nía nna gudà titsaꞌ nu cca quiꞌ Jesús.
\p
\v 18 Bina tè Juan el Bautista iyaba ca milagro nu runi Jesús, porquiꞌni ca discípulo quiꞌ bía nna gutixaꞌáni cabi bi. Acca gutàỹi tè Juáan chuppa cabi.
\v 19 Guthel·laꞌ tè bi cabi para inàba titsaꞌ cabi Jesús canchu lèe Enniꞌa Cristo enneꞌ ná quiꞌni ìta, o canchu cueda cabi attu enneꞌ huayaꞌ áccá.
\v 20 De bitsinaꞌ cabi ruꞌa lo Jesús nna ra cabi e: Juan el Bautista nna guthel·laꞌ bi intuꞌ para inàba titsaꞌ tuꞌ cuiąꞌluꞌ: Tsí cuiąꞌluꞌ ènniꞌąꞌ Cristo enneꞌ ná quiꞌni íl·lani, o, tsí cueda tuꞌ attu enneꞌ huayaꞌ áccá.
\v 21 Lótaá bitsinaꞌ ca enneꞌ quiꞌ Juáan ruꞌa lo Jesús nna, chi reyúnie iỹetseꞌ ca enneꞌ raꞌni de biỹa tediba itsahueꞌ ní canu bíỹaáruá dolor ní rappa cą l·le, ąꞌhua rebèqquie ca espíritu malo lo lostoꞌ ca enneꞌ, ąꞌhua iỹetseꞌ ca ciego nna beni huée quiꞌni biláꞌni cą.
\v 22 Becàbi Jesús nna rèe ca enneꞌ guthel·laꞌ Juáan: Léyya líúte razón lani Juáan de nu chi biláꞌni le nna biyénini le nna. Quixáꞌani le bi quiꞌni ca ciego nna riláꞌni cą; ca cojo nna ridaꞌ cą, canu raꞌni yetsuꞌ yùtsùꞌ nna chi reyacca nàrì cą; canu cuètsu nna riyénini cą; canu yatti nna reyaccabàni cą; ąꞌhua canu ritè laꞌdíꞌ nna chi runa cą ca titsaꞌ de laꞌlabàni nna,
\v 23 icaꞌrubà canu labí rudu chùppanią cą denó cą inteꞌ.
\v 24 Bedàꞌ diba ca discípulo quiꞌ Juáan nna gudulo Jesús riquixéꞌe nu cca quiꞌ Juáan lani ca enneꞌ nna rèe: Biani nuaꞌ calatsiꞌ le úhuiaꞌ le acca biria le fuera yetsi cá. Tsí huía le tánnaꞌ le ttu nubeyuꞌ nu ná variable tìꞌa ttu yíi làthi toꞌ nu rutá titti bá beꞌ. Pues, niaꞌ le: Labí.
\v 25 Biani biria le tánnaꞌ le. Tsí ttu enneꞌ nu yala tsèꞌ du ỹúi áccá. Pues canu raccuꞌ ỹó fino quį nna ąꞌhua canu rediꞌ bá nna, pues leꞌ ca yúꞌu tsèꞌla hua ỹua cą tìꞌa ca rey.
\v 26 Acca, biani biria le tánnaꞌ le áccá. Tsí ttu enneꞌ ná profeta áccá. Hualigani quiꞌni biria le iyénini le ttu mensajero nu adírulá enneꞌ ỹeni tìꞌchu ca profeta.
\v 27 Quiꞌ bi nuaꞌ gaꞌna escrito làti ra Tata Dios:
\q1 Nì rithél·laꞌaꞌ yàꞌla mensajero quiaꞌ, denéru bi lo luꞌ,
\q1 Para ithàlia bi néda para guni cą luꞌ recibir.
\m
\v 28 Riquixaꞌániaꞌ le quiꞌni de lo iyábani canu chi gùlia nna, lanú profeta chi gùdua uccuą adiru enneꞌ ỹeni tìꞌchu Juan el Bautista. Pero nu huaỹiaꞌ la daccaꞌ leꞌ reino quiꞌ Tata Dios nna adila enneꞌ ỹeni ną́ tìꞌchula Juáan.
\p
\v 29 Iyaba ca enniꞌa nna de biyénini cą ca titsaꞌ quiꞌ Jesús nna beyacca cą arrepentir hàstaá tuchùppa canu ruquiỹa quiꞌ impuéstuá nna uccua huá cą bautizar por Juáan, porquiꞌni bennia cą cuenta quiꞌni ttu teruba Tata Dios née Enneꞌ Tseꞌ para lani iyaba clase de ca enneꞌ.
\v 30 Pero ca fariséua ąꞌhua canu rethàtsilàꞌna nu ra lo ley nna labí guyúꞌu latsiꞌ quį nu uccua latsiꞌ Tata Dios gunie para làcą, ąꞌhua labí huía cą para guni Juáan cą bautizar.
\v 31 Raá ruhuá Señor Jesús cą: Núní tìꞌna guniaꞌ comparar ca enneꞌ tsèꞌe anna cá.
\v 32 Ná cą tìꞌa ná ca huatsa cuìtiꞌ nu rul·la cą instrumento quiꞌ quį lo néda nna rul·luítsaꞌ cą idìtsa ca luetsi huatsa quį rena cą: Chi bìl·la tuꞌ pieza alegre nna pero labí bedáccaꞌni le. Chì hua bìl·la tuꞌ quiꞌ enneꞌ yatti nna, pero nìhua làa gurètsi le.
\v 33 Anía niaꞌ le porquiꞌni bìta Juan el Bautista nna gurèni bi bechia bi labí gutò bi bìttìꞌ di, pero rena la le quiꞌ bi: Ttu espíritu malo du lani ą.
\v 34 Gul·lani tehuá Nubeyuꞌ de Ỹiabaraꞌ riꞌya ro bée nna pero redena le: Nui nna puro go bá nna gùꞌya bá nna runią nna yala ccá tsèꞌą canu ruquiỹa quiꞌ impuesto ąꞌhua adí canu hueni tul·laꞌ nna.
\v 35 Pero inteꞌ nna niaꞌ le quiꞌni cca declarar nu ná lí, porquiꞌni iyaba canu hualigani té laꞌ riyeni tsèꞌ quiꞌ quį nna rulueꞌ rábani cą por ca hecho tsèꞌ quiꞌ quį.
\p
\v 36 Ttu fariséua nna guttaꞌyúnią Jesús tsíe lìtsiꞌį gúe lani ą. Gutàꞌa bée leꞌ yúꞌu quiꞌ niá nna gudua teníe lo méỹaá.
\v 37 Leꞌ yétsiá nna dua ttu niula yala nu tul·laꞌ ną́ nna bina bą́ quiꞌni Jesús nna riꞌe litsiꞌ fariséua, acca bitsinaꞌ tìą nùꞌą ttu frasco nu táꞌa ttu aceite nu rilàaꞌ iỹixi.
\v 38 Guduluą ribétsią nna huíą ruꞌa meỹa làti reꞌ Jesús nna beduỹíbį ruꞌa lúe nna indahuìnaꞌ quìꞌį nna binnią lo nìꞌe, lani ittsaꞌ iqquį nna bedibìtsią cą. Bettsaꞌlúį ca nìꞌe nna bedua acéiteá lo ca nìꞌe.
\v 39 Fariseo nu gutàỹią Jesús litsiꞌ niá nna biláꞌnią nu runi niuláa, làniana belaba latsiꞌį lo lostuꞌį: Cáalá nubéyuꞌį hualigani ną́ profeta nna, entonces hua nabiaꞌ lánią nuỹa clase de niula ní nuaꞌ ruláppaꞌą na, ąꞌhua tiꞌiỹa ná làꞌdua quiꞌ niuląꞌ, pues ttu niula perdida tè ną́.
\v 40 Làniana ra tè Jesús na: Simón, ttu cosa té quiꞌni épaꞌaꞌ luꞌ. Lą nna rą ne: Gunàba cuiąꞌluꞌ Maestro.
\v 41 Jesús nna rèe na: Ttu nu rutèsa bel·liu nna gutséꞌe chuppa ca enneꞌ gudàa cą quiꞌ bi. Ttuą nna gudą̀ gayuꞌ gayuaꞌ denario quiꞌ bi. Attuą nna gudą̀ tsieyónaꞌ denario quiꞌ bi.
\v 42 Pero làcą nna labí té quiꞌ quį quiỹa cą, acca beniỹén bá latsiꞌ bi quiꞌ chuppa taá quį. Annana ina luꞌ, núlá canuá adiru catsiꞌíni cą bi cá.
\v 43 Becàbi Simón nna rą: Inteꞌ nna cateꞌ quiꞌni nu beniỹén latsiꞌ bi quìꞌį adiru iỹeniá. Jesús nna rèe na: Làtegani ná laꞌ rulába latsiꞌ quiꞌ luꞌ.
\v 44 Raá ruhuá Jesús na acerca de niuláa: Simón, tsí hua riláꞌni luꞌ niulíį. Hua yù luꞌ quiꞌni lotiꞌ gul·lániaꞌ litsiꞌ luꞌ nna labí benna luꞌ inda para quíiní ca nìꞌaꞌ, pero niulíį nna chi gutìią ca nìꞌaꞌ lani indahuìnaꞌ quìꞌį nna bedibìtsi tią cą lani ittsaꞌ iqquį.
\v 45 Labí bettsaꞌló luꞌ luaꞌ de runi luꞌ inteꞌ saludar, pero niulíį nna dèsdeba gul·lániaꞌ leꞌ litsiꞌ luꞌ nna labí niꞌi gudùtsią ruttsaꞌlúį nìꞌaꞌ.
\v 46 Labí bedua luꞌ aceite iqquiaꞌ, pero niulíį nna chi beduą aceite lo nìꞌaꞌ.
\v 47 Acca nì riquixaꞌániaꞌ luꞌ quiꞌni niulíį nna porquiꞌni chi ruluiꞌą quiꞌni yala laꞌ tsìꞌilatsiꞌ té lo lòstuꞌį, acca ritelíni riꞌu quiꞌni ca tul·laꞌ ỹétseꞌní quìꞌį nna chi ná cą perdonado. Pero nuỹa tediba labí nabiaꞌnią iỹeni perdón quiꞌ Tata Dios nna, nuá nna tiꞌtoꞌ ba laꞌ tsìꞌilatsi té lo lòstuꞌį.
\v 48 Làniana rèe niuláa: Chìba beyuniỹén látsaꞌaꞌ iyaba ca tul·laꞌ quiꞌ luꞌ.
\v 49 De biyénini canu ỹùàni júntuba lani e lo méỹaá ca tìtsaꞌa nna, gudulo cą ra luetsi quį: Núní ná nui acca reyuniỹén latsiꞌį ca tul·laꞌ cá.
\v 50 Jesús nna rèe niuláa: Por fe nu té quiꞌ luꞌ lani inteꞌ nna, acca chi gulàa luꞌ, beyya ba lani laꞌ redáccaꞌ latsiꞌ.
\c 8
\p
\v 1 Gutè ba nna huía Jesús leꞌ iyaba ca ciudad nna ca yetsi nna benie predicar evangelio nna gutixeꞌe ca enseñanza nu cca quiꞌ reino quiꞌ Tata Dios. Tsìꞌnu ca discípuluá nna dia huá cabi lani e.
\v 2 Dia hua tuchùppa ca niula canu huíꞌni por ca espíritu malo ąꞌhua por bíỹaáruá itsahueꞌ ní nna, chi beyuni Jesús cą. Entre ca niuláa nna laní María nu yetsi Magdala nu beria gàtsi ca espiritu malo lo lostoꞌ niá,
\v 3 ąꞌhua Juana niula quiꞌ Chuza nu ná jefe leꞌ palacio quiꞌ gobernador Herodes, ąꞌhua Susana nna, ąꞌhua iỹé tseꞌéruhuá adí ca niula canu beni cą Jesús cualani nna bete cą lani e biỹa té quiꞌ quį nna.
\p
\v 4 Làniana bitùppa tè ca enneꞌ ỹétseꞌní daꞌ cą leꞌ iyaba ca yétsiá nna bitsinaꞌ cą ruꞌa lo Jesús. Lèe nna gutixaꞌánie cą ca enseñanza tsèꞌ por medio de ttu comparación nna rèe:
\v 5 Ttu campesino nna díą huedàl·la ỹuaꞌ. De chi yuꞌą́ huedàl·la ỹúꞌa nna binnia tíꞌ ỹúꞌa lo néda. Gutè tè ca enneꞌ nna bel·lia cą ca semíllaá, huadi tè ca bìnni toꞌ nna bedígaꞌ cą na.
\v 6 Atiꞌ ỹúꞌa nna binnią leꞌ íyyarrúe. Gul·lani bą́ nna gubitsi taą́ porquiꞌni labí lùppaꞌ reꞌ.
\v 7 Atiꞌ ỹúꞌa nna binnią làti yùꞌu huá l·lú ca yèttseꞌ. Ca yèttsiꞌa nna gul·lani tehuá cą nna bedibàgaꞌ taá cą lo ỹúꞌa.
\v 8 Atiꞌ ỹúꞌa binnią leꞌ loyu tsèꞌ, gul·lani bą́ nna benna tìą lènàꞌ hàstaá gayuaꞌ ttu ttuą. Gunne te Jesús attu adiru idìtsa nna rèe: Nu calatsiꞌ ttélinią nna gudà tsèꞌ naguiꞌį.
\p
\v 9 Ca discípulo quiꞌ Jesús nna gunàba titsaꞌ cabi e nna ra cabi: Biani enseñanza ni nuaꞌ gutixaꞌa cuiąꞌluꞌ lani comparación nàꞌ.
\v 10 Jesús nna rèe cabi: Lebiꞌį teruba ná quiꞌni ttélini le ca secreto acerca de reino quiꞌ Tata Dios, pero adí ca enneꞌ nna, puro lani ejemplo ba rinéni yaꞌ cą, para quiꞌni màsquiꞌba hua rinnaꞌ cą pero labí iláꞌni cą, ąꞌhua màsquiꞌba hua rudà nagaꞌ quį, pero labí ttélini cą.
\p
\v 11 Annana ethàtsilàꞌnaꞌ comparación nu beni yaꞌa para quiꞌni ttélini lí ą. Semillaá nna ną́ titsaꞌ quiꞌ Tata Dios.
\v 12 Ttu te ca enneꞌ nna ná cą tìꞌa ỹuaꞌ nu binnia cuittaꞌ néda, porquiꞌni de riyénini cą tìtsàꞌa nna ril·lani taá numalua nna runią quiꞌni iỹùl·lani cą na, anía modo nna labí tsíalatsiꞌ quį para l·lá cą.
\v 13 Attu te ca enneꞌ nna ná cą tìꞌa ỹuaꞌ nu binnia leꞌ íyyarrúeá pero labí dia gá l·lú quį itettia, porquiꞌni de riyénini cą ca titsaꞌ quiꞌ Tata Dios nna ria tegáláa latsiꞌ quį. Pero canchu chi ril·lani ca prueba nna, cca taá cą apartar porquiꞌni labí fuerza té quiꞌ quį.
\v 14 Attu te ca enneꞌ nna ná cą tìꞌa ỹuaꞌ nu binnia leꞌ yèttsiꞌa; porquiꞌni ca tsina quiꞌ quį nna ca riqueza quiꞌ quį nna ca vicio quiꞌ quį nna ruthàgaꞌ taá cą lo quį; acca reyàꞌna cą sin fruto.
\v 15 Pero attu te ca enneꞌ nna ná cą tìꞌa ỹuaꞌ nu binnia leꞌ loyu tsèꞌa, porquiꞌni lani ttu lostoꞌ tsèꞌni nna lani gusto ní nna rigua cą ca titsaꞌ nu riyénini cą nna runi cą seguir lani paciencia; làcanuá nna runna cą fruto tsèꞌ.
\p
\v 16 Lanú nuỹa rugàl·laꞌ ttu yiꞌ nna rutòtheꞌ tìą ttu yethuꞌ lúį nìhua làa ruduą na ỹarèeꞌ lònà quìꞌį, sino quiꞌni rudua lą́ na ttu lugar làti gudàniꞌą quiꞌ iyábani canu gáꞌa leꞌ yúꞌa.
\v 17 Ąꞌhua labí biỹa secreto ní té quiꞌni làa guna riꞌu ą, nihua labí biỹa nu gàttsiꞌ té sin quiꞌni làa cca riꞌu ą saber nna iláꞌníą nna.
\v 18 Acca liudà tseꞌéruhuá nagaꞌ le, porquiꞌni nuỹa tediba té laꞌ ritelíni quìꞌį nna entonces thíꞌ lą́ adí; pero nu labí té quìꞌį nna, pues hàstaa tiꞌtoꞌ nu rulaba latsiꞌį quiꞌni chi té quìꞌį nna ítua telą́.
\p
\v 19 Làniana bitsinaꞌ nàna quiꞌáa nna ca bettsiꞌ áa nna, pero de tántua ca enneꞌ ỹetseꞌ nna labí uccua ibigaꞌ cabi làti dùe.
\v 20 Guixaꞌáni cą ne nna ra cą: Nàna quiꞌ cuíąꞌluꞌa nna ąꞌhua ca bettsiꞌ cuíąꞌluꞌa nna tsèꞌe cabi fuera calatsiꞌ cabi iláꞌni cabi cuiąꞌluꞌ.
\v 21 Becàbi Jesús nna rèe: Canu rudà nagaꞌ quį titsaꞌ quiꞌ Tata Dios nna runi cą nu rèe nna, làcą nna ná cą nàna quiaꞌ nna ca bèttsiꞌaꞌ nna.
\p
\v 22 Attu vuelta nna gutàꞌa Jesús leꞌ ttu barco lani ca discípulo quiꞌáa nna rèe cabi: Tté riꞌu attu ládulá indatùꞌį. Làniana dia tè cabi.
\v 23 Mientras tè dia cabi lo indatùꞌa nna gutaꞌáthi Jesús. Ttùba làꞌ gul·lani taání ttu iyyabeꞌ fuerte ní lo indatuꞌa, ràꞌa chì indaá leꞌ bárcuá nna, lo peligro taá chi dàa cabi.
\v 24 Gubígaꞌ cabi ruꞌa lo Jesús nna bedibàni cabi e nna ra cabi e: Maestro, Maestro, chi rinetsi riꞌu. Huàtha taá Jesús nna gutìtseꞌe iyyabeꞌá nna indatùꞌa nna, gudu tsi taá cą nna, tsi diruba ùccua taá.
\v 25 Jesús nna rèe cabi: Tsí labí fe té quiꞌ le lani inteꞌ cá. Ca discípuluá nna uccuaỹí yàꞌaba latsiꞌ cabi nna gùtsini cabi nna ra luetsi cabi: Núgani ènniꞌį, acca hàstaba beꞌ nna indatùꞌį nna gutìtseꞌe cą nna biyeni taáni cą quìꞌe.
\p
\v 26 Bitsinaꞌ tè cabi terreno quiꞌ ca enneꞌ gadareno, gaꞌną attu ládulá indatòꞌ quiꞌ Galilea.
\v 27 Huàdi bée ruꞌa yúbitsi nna bitsinaꞌ tè ttu nubeyuꞌ quiꞌ yétsiá nna tattsaꞌą Jesús. Nubéyuꞌa nna chi gutsàni ccą padecer por ca espíritu malo nna labí raccuꞌ ỹúį nìhua labí riduą leꞌ yúꞌu, sino gurèni bą́ làti rigàtsiꞌ canu yatti.
\v 28 Biláꞌ bánią Jesús nna guretsi yàꞌanią nna bedu tè ỹibį ruꞌa lúe, gunnią idìtsa nna rą: Biani té quiꞌ luꞌ lani inteꞌ acca daꞌ luꞌ Jesús Ỹiꞌni Tata Dios enneꞌ dua ỹiabaraꞌ. Rattaꞌyúniaꞌ luꞌ bittu guni luꞌ inteꞌ castigar.
\v 29 Anía rą porquiꞌni beni Jesús espíritu malua mandado quiꞌni erią lo lostoꞌ nubéyuꞌa. Chi gutsàni naxuꞌą nubéyuꞌa. Iỹé vuelta tsèꞌ chi beỹìgaꞌ ca enneꞌ na lani cadena, pero guchù tìꞌnią cą. Laꞌa mísmuba espíritu malua nna benią latsiꞌ nubéyuꞌa cuenią fuera yetsi.
\v 30 Gunàba titsaꞌ Jesús na, nna rèe: Biani lá luꞌ. Becàbią nna rą: Legión láꞌ. Anía becàbią porquiꞌni iỹetseꞌ ca espíritu malo chi gutàꞌa lo lòstuꞌį.
\v 31 Ca espíritu malua nna guttaꞌyú tèni cą Jesús quiꞌni bittu gudàl·lee cą leꞌ lugar chul·la.
\v 32 Biláꞌni ca espíritu malua quiꞌni tsèꞌe iỹetseꞌ ni ca cùttsi huìla go cuittaꞌ iꞌyaá. Acca guttaꞌyúni cą ne quiꞌni hueꞌél·leꞌe cą gáꞌa cą lani ca cùttsia. Lèe nna bete bée permiso quiꞌ quį.
\v 33 Beria bá cą lostoꞌ nubéyuꞌa nna gutàꞌa tè cą lani ca cùttsia. Ca cùttsia nna uccua litsianì cą nna beduyú iqquia quį lo ttu bèl·laꞌa, binnia tè cą leꞌ indatùꞌa nna gutti cą.
\v 34 Canu rappa ca cùttsia nna biláꞌ báni cą nu uccua nna beyya cą quètha tatixáꞌa cą leꞌ yétsiá nna ca rancho túꞌa nna.
\v 35 Biria tè ca enniꞌa tannaꞌ cą biỹa nuá uccua. Bitsinaꞌ cą làti du Jesús nna biláꞌni cą nubeyuꞌ nu beria ca espíritu malo lo lostoꞌ niá quiꞌni tsèꞌ tabá chi riꞌą ruꞌa lo Jesús naccuꞌ ỹúį Làniana làcą nna yala gùtsini cą.
\v 36 Canu biláꞌniá nna gutixaꞌáni cą ca enneꞌ tiꞌiỹa uccua lani nubéyuꞌa de gulą̀ latsiꞌ náꞌ ca espíritu malua.
\v 37 Làniana iyáỹiani ca enneꞌ quiꞌ ituba región Gadara nna guttaꞌyúni cą Jesús quiꞌni ucuìtta bée lani cą porquiꞌni yala rátsini cą. Jesús nna beyàppie leꞌ barcuá nna déyyeé.
\v 38 Làniana nubeyuꞌ nu beria ca espíritu malo lo lostoꞌ niá nna guttaꞌyúnią Jesús quiꞌni hueꞌél·leꞌe na tsíą lani e, pero Jesús nna bechu tìtseꞌe na, nna rèe:
\v 39 Beyya ba litsiꞌ luꞌ nna bèꞌni ca enneꞌ titsaꞌ tiꞌiỹa ná ca cosa ỹeni nu chi beni Tata Dios lani luꞌ. Lą nna deyya tìą nna rudą̀ titsaꞌ leꞌ itúbani yétsiá tiꞌiỹa ná ca cosa milagrosa nu chi beni Jesús lani ą.
\p
\v 40 Betsinaꞌ ba Jesús attu lado indatùꞌa nna yala redáccaꞌni ca enneꞌ de biláꞌni cą ne, porquiꞌni iyaba cą nna ribèda cą ne.
\v 41 Làniana bitsinaꞌ ttu enneꞌ láą Jairo nubeyuꞌ principal leꞌ sinagógaá, beduỹíbį ruꞌa lo Jesús nna guttaꞌyúnią ne quiꞌni tsíe litsiꞌį,
\v 42 porquiꞌni dua turuba ỹiꞌni niulíį, ttú tsìꞌnu ida tiꞌgánią nna chìꞌ tení rattią. Dia tè Jesús ąꞌhua ca enneꞌ ỹétseꞌnía hàstaá quiꞌni ruquìni cą ne.
\v 43 Entre ca enneꞌ ỹétseꞌá nna dia huá ttu niula nu chi dia tsìꞌnu ida ràꞌnią riduą́ réni ttu parte quiꞌ cuerpo quìꞌį. Chi benittiluą iyate nu té quìꞌį lani ca médico, pero nì ttú cą labí uccuani cą eyuni cą na.
\v 44 Lą nna gubigaꞌ tìą cuèꞌe la Jesús nna beláppaꞌą ruꞌa ỹúeá. Làniataá nna beyacca latsiꞌį.
\v 45 Jesús nna ra cą: Núní nuaꞌ beláppaꞌą inteꞌ. Iyaba cą nna ra cą: Labí yù tuꞌ. Làniana ra tè Pedrua ąꞌhua adí canu tsèꞌe lani bía: Maestro, ca enneꞌ ỹetseꞌ nui daꞌ nì ruquìni cą cuiąꞌluꞌ nna rihuàttsaꞌní cą cuiąꞌluꞌ, atsiꞌíni ra cuiąꞌluꞌ: Núní nuaꞌ beláppaꞌą inteꞌ.
\v 46 Pero Jesús nna ra tìe: Nuỹa nuaꞌ chi beláppaꞌą inteꞌ porquiꞌni gutebeꞌ teꞌ quiꞌni biria laꞌhuacca lani inteꞌ para eyacca latsiꞌ nuỹa ttu enneꞌ.
\v 47 Niuláa nna de bennią cuenta quiꞌni labiru igàtsiꞌą nna guduluą biỹìttiꞌníą nna gubígaꞌą nna beduỹíbį ruꞌa lúe. Gutixaꞌánią ne ruꞌa lo iyáỹiataá ca enneꞌ tsèꞌe nía biỹa quiꞌ acca beláppaꞌą ne, ąꞌhua tiꞌiỹa tsàtiní beyacca latsiꞌį.
\v 48 Jesús nna bechu tìtseꞌe niuláa nna rèe na: Ỹìꞌniaꞌ, por fe nu té quiꞌ luꞌ lani inteꞌ, acca chi beyacca latsiꞌ luꞌ; bíttuúru nùyue cani luꞌ sino gappa luꞌ laꞌỹeni.
\v 49 Atsaba rinne Jesús nna, bitsinaꞌ tè ttu enneꞌ daꞌ leꞌ litsiꞌ Jairo nu ná principal quiꞌ sinagógaá nna rą Jaíruá: Ỹiꞌni lùꞌa nna chi gùttìą, bíttuúru uquìtsiꞌni luꞌ Maéstruąꞌ.
\v 50 Biyeni báni Jesús nna ra tìe Jaíruá: Bittu gátsini luꞌ, huía teruba latsiꞌ luꞌ nna hueyacca bá latsiꞌ ỹiꞌni toꞌ lùꞌa.
\v 51 Làniana gutàꞌa Jesús leꞌ yúꞌa. Lanú nuỹa beꞌél·leꞌe gáꞌa leꞌ yúꞌa sino làteruba Pedrua nna Jacóbua nna Juáan nna, ąꞌhua tàta nàna quiꞌ niula cuìtiꞌa nna.
\v 52 Iyaba cą nna yala ribétsi cą nna, yala lani laꞌ rehuiníꞌ latsiꞌ tsèꞌe cą por niula cuìtiꞌa. Jesús nna rèe cą: Bittu cuetsi le, porquiꞌni bihua ną́ nu yatti, sino tiꞌéthibą́.
\v 53 Làcą nna burla lá beni cą Jesús porquiꞌni hua yù ba cą quiꞌni chi gùttìą.
\v 54 Pero lèe nna gutèl·leꞌe níꞌį nna gunnie idìtsa nna rèe: Niula cuìtiꞌ, beyátha.
\v 55 Beyaccabàni chìą nna beyátha tìą. Lèe nna rèe cą quiꞌni huéꞌ cą na nu gúą.
\v 56 Tàta nàna quiꞌ niá nna uccuaỹí yàꞌaba latsiꞌ quį. Jesús nna gunènie cą quiꞌni nú ttú tehuá nuỹa quixáꞌani cą.
\c 9
\p
\v 1 Betùppa ba Jesús tsìꞌnu ca discípuluá quiꞌáa nna, betie laꞌhuacca quiꞌ cabi para ineni cabi ca espíritu malo quiꞌni eria cą lo lostoꞌ ca enneꞌ, ąꞌhua para eyuni cabi biỹa tediba clase de itsahueꞌ nu ridáccaꞌ ca enneꞌ.
\v 2 Guthel·laꞌ tìe cabi hueni predicar acerca de laꞌ rigúꞌubiaꞌ quiꞌ Tata Dios, ąꞌhua para eyuni cabi canu ràꞌni.
\v 3 Ra tè Jesús cabi: Bittu biỹa huáꞌ le para lo néda; nìda ttu yà toꞌ làa theni le, nìhua bolsa, nìhua etta bittu huáꞌ le, nìhua bel·liu nna. Bittu huáꞌ le chuppa camisa, sino ttu teruba nu naccuꞌ le dia le.
\v 4 Nuỹa litsiꞌ ní itsinaꞌ le nna, níabá ccá lugar quiꞌ le hàstaꞌna gal·laꞌ tsá édaꞌ le leꞌ yétsiá.
\v 5 Gaỹa tediba lugar ní làa guni cą le recibir nna, eria le leꞌ yétsiá, pero gucuíbi bestè nìꞌa le, para ttélíní quiꞌni bíttuúru ná le responsable quiꞌ quį.
\v 6 Làniana biria cabi nna dia cabi iyábani ca yetsi. Itú lettia bání gutixaꞌáni cabi ca enneꞌ ca titsaꞌ quiꞌ Tata Dios tiꞌiỹa modo l·lá cą, ąꞌhua beyuni cabi canu raꞌni.
\p
\v 7 Bina tè gobernador Herodes iyaba nu runi Jesús nna bedu chùppaníą porquiꞌni ttu te cą nna ra cą: Juan el Bautista nuaꞌ chi beyáthą de lo lùꞌuti.
\v 8 Attu te cą nna ra cą: Elías nuaꞌ chi gul·lani. Adí cą nna ra cą: Ttu profeta gùdua tiempo antigua nuaꞌ beyáthą de lo lùꞌuti.
\v 9 Laniana ra Herodes: Inteꞌ beniaꞌ mandado ichu cą yáni Juáan. Pero núlá nui iỹetseꞌ ca milagro riyeni teꞌ quìꞌį cá. Acca yala uccua latsiꞌ Herodes iláꞌnią Jesús.
\p
\v 10 De bitsinaꞌ ca apóstol nna bèꞌni cabi Jesús titsaꞌ iyaba nu beni cabi. Làniana guchiꞌe cabi ttu lugar yàꞌlatsiꞌ exataá yetsi Betsaida.
\v 11 Bina bá ca enneꞌ quiꞌni nía bá reꞌ Jesús, acca huía tè cą ruꞌa lúe. Lèe nna benie cą recibir nna gutixaꞌánie cą nu cca quiꞌ laꞌ rigúꞌubiaꞌ quiꞌ Tata Dios, ąꞌhua beyúnie canu huía para eyacca latsiꞌ quį.
\v 12 De chi daꞌ ràl·làa nna gubígaꞌ tsìꞌnu ca discípulo quiꞌ Jesús ruꞌa lúe nna ra cabi e: Bechu titsaꞌ dí cuiąꞌluꞌ ca enneꞌ para quiꞌni tsía cą leꞌ ca yetsi toꞌ ąꞌhua ca rancho toꞌ canu antaꞌ ìtaꞌlùba, para tatìla cą làti eyàꞌna cą nna góꞌo cą nu go cą, porquiꞌni labí biỹa té làti tsèꞌe ríꞌuį para làcą.
\v 13 Jesús nna rèe cabi: Lebiꞌi ba, líhueꞌ cą go cą. Làcabi nna ra cabi e: Labí biỹa té quiꞌ tuꞌ sino làteruba gayuꞌ ettaxtíla nna chuppa bél·la tóꞌ nna. Solamente canchu tsáꞌ guꞌ góꞌo tuꞌ nu go iyaba ca enniꞌį huaccani tuꞌ úgo tuꞌ cą.
\v 14 Hua ná ttú gayuꞌ miliꞌ tìꞌga ca nubeyuꞌ lània. Làniana ra tè Jesús ca discípulo quiꞌáa: Líúxuaní cą por grupos de tsieyónaꞌ.
\v 15 Aníabá beni cabi, bexuaní cabi iyaba cą.
\v 16 Làniana guỹiꞌ tè Jesús gayuꞌ ca ettaxtílaá nna chuppa ca bél·la túꞌa nna, guchìtha lúe ỹiabaraꞌ nna gunàbèe bendición lani Tata Dios Làniana gùl·leꞌée cą nna bete tìe lani ca discípulo quiꞌáa para quiꞌni quthia cabi lani ca enniꞌa.
\v 17 Iyaba cą nna gutó cą tiꞌiỹa ba ùccuaní quiꞌ quį. Bitola nna betùppa cabi átsìꞌnu ỹa tsùmmi tsàꞌtiꞌni ca pedazo nu bexàni ca enniꞌa.
\p
\v 18 Ttu tsá lània nna huía Jesús ttu lugar yàꞌlatsiꞌ lani ca discípulo quiꞌáa nna benie oración. Bitola nna beyéqquie nna rèe cabi: Núní rena ca enneꞌ quiꞌni ná inteꞌ cá.
\v 19 Becàbi cabi nna ra cabi: Ttu te cą nna rena cą quiꞌni ná cuiąꞌluꞌ Juan el Bautista. Attu te cą nna rena cą quiꞌni ná cuiąꞌluꞌ Elías. Adí cą nna rena cą quiꞌni ná cuiąꞌluꞌ ttu profeta gùdua tiempo antigua nna beyátha bi de lo lùꞌuti.
\v 20 Jesús nna rèe cabi: Lebiꞌį chúná, núlá rulaba latsiꞌ le náꞌ niꞌi. Becàbi Pedrua nna ra bi e: Cuiąꞌbáluꞌ enniꞌa Cristo enneꞌ chi nani Tata Dios ithel·leꞌe yétsiloyu.
\v 21 Pero Jesús nna rèe cabi quiꞌni nú ttú tehuá nuỹa quixáꞌani cabi nui.
\p
\v 22 Làniana rèe: Nubeyuꞌ de Ỹiabaraꞌ nna té quiꞌni quée padecer iỹetseꞌ ca cosa, ąꞌhua ca sacerdote principal lani adí canu rigúꞌubiaꞌ entre ca enneꞌ judío nna ca maestro de la ley quiꞌ caniá nna guyudíꞌ cą ne hàstaá quiꞌni gutti cą ne, pero bitola de tsunna ubitsa nna eyáthee de lo lùꞌuti.
\v 23 Làniana rèe iyaba cabi: Nuỹa calatsiꞌį tháꞌą lani inteꞌ nna, té quiꞌni iỹùl·lanią laꞌa labą́ ttu ttu tsá bá nna gaꞌną dispuesto guchią curutsi ìdiꞌi quiꞌį nna tanuą inteꞌ.
\v 24 Porquiꞌni nuỹa tediba dua iqquį etúa latsiꞌį laꞌlabàni quìꞌį nna, pues gunìtti lą́ na. Pero nuỹa tediba gaꞌną dispuesto tanúą inteꞌ màsquiꞌba gutti cą na, entonces ccabàni lą́.
\v 25 Canchu ttu enneꞌ nna gúniní quìꞌį itúbani yétsiloyu, pero bitola nna ccą vencer nna nitti bą́. Biani gana ni benią cá. Labí biỹa.
\v 26 Porquiꞌni nuỹa tediba ettuꞌnią quixáꞌą nu cca quiaꞌ ąꞌhua ca titsaꞌ quíyiꞌį nna, entonces ettuꞌ huáni Nubeyuꞌ de Ỹiabaraꞌ na canchu chi el·lanie lani laꞌyaniꞌ quiꞌ Tata Dios nna ca ángeli quìꞌe nna para cuꞌúbiꞌe.
\v 27 Hualigani teꞌ niaꞌ le quiꞌni tuchùppa canu tsèꞌe nì lani inteꞌ nna labí gatti cą hàstaá quiꞌni iláꞌ ỹáni cą tiꞌiỹa ná reino quiꞌ Tata Dios.
\p
\v 28 Xunuꞌ ubitsa tìꞌga bitola de ra Jesús ca tìtsaꞌąꞌ nna, guchiꞌe Pedrua nna Juáan nna Jacóbua nna huíe lo iꞌyaá huèni oración.
\v 29 Miéntraste runie oración nna bettsiání laꞌ rinnaꞌ quìꞌe nna, ąꞌhua ỹúe nna beyacca tsíttsì tùni nna uccua tittiníą.
\v 30 Làniana de repente tabá nna gùdu chuppa ca ènneꞌyuꞌ ruꞌa lúe nna rueꞌ cabi titsaꞌ lani e. Ca enniꞌa nna ná cabi Moisés nna Elías nna.
\v 31 Gutséꞌe cabi làhuiꞌ laꞌyániꞌa nna bèꞌ cabi titsaꞌ tiꞌiỹa ccá Jesús padecer leꞌ Jerusalén.
\v 32 Pedrua lani áchuppa ca discípulo tsèꞌe lani bía nna, demasiado bétsiàla daꞌ quiꞌ cabi, pero ténnaꞌ bá cabi nna biláꞌni cabi laꞌyaniꞌ nu cca tittiní cuerpo quiꞌ Jesús lani áchuppa ca ènneꞌyuꞌ tsèꞌe cabi lani e.
\v 33 Chi deyya taání Moisés nna Elías nna, gunne tè Pedrua nna ra bi Jesús: Maestro, yala tsèꞌ canchu eyàꞌna riꞌu nì nna guni tuꞌ tsunna yúꞌu l·laꞌ tóꞌ: ttu para cuiąꞌluꞌ nna, áttu para Moisés nna, attu para Elías nna. Pero Pedrua nna nìhua làa yù bi biỹa nuá ra bía.
\v 34 Atsaba rinne bi ca tìtsaꞌa nna gul·lani ttu bía nna bedibàgaꞌą cabi. Làniana yala gùtsini cabi porquiꞌni gutebéꞌni cabi chi yùꞌu cabi leꞌ bía.
\v 35 Làniana biyénini ttu tsiꞌi dèsdeba leꞌ bía nna rèe: Là enniꞌį enniꞌąꞌ Ỹìꞌniaꞌ, yala catsiꞌí tiꞌ e, liudà nagaꞌ le quìꞌe.
\v 36 Biyeni dibáni cabi ca tìtsaꞌa nna biláꞌni cabi quiꞌni álatèruba Jesús du. Ca discípuluá nna uccua taá tsi quiꞌ cabi nna, nú ttú tení nuỹa gutixaꞌáni cabi nu biláꞌni cabi.
\p
\v 37 Attu yuꞌutsá nna de beyàdi cabi lo iꞌyaá nna, iỹétseꞌní ca enneꞌ dia cą tattsaꞌ cą Jesús.
\v 38 Ttu nubeyuꞌ entre ca enneꞌ ỹétseꞌá nna gunne tìą idìtsani nna rą: Maestro, rattaꞌyúniaꞌ cuiąꞌluꞌ quiꞌni tháꞌ luꞌ innaꞌ luꞌ ỹìꞌni yaꞌa, pues turubą dua quiaꞌ.
\v 39 Porquiꞌni ttu espíritu malo nna rudàxuꞌą na, de repente taá ribétsiyaꞌą nna ruxittiꞌ tsaꞌtsaꞌníą na, betsinaꞌ ní ruduą rúꞌį nna runią na maltratar, nibàni rútseꞌe latsiꞌį na.
\v 40 Chi gunábaniaꞌ ca discípulo quiꞌ cuíąꞌluꞌąꞌ quiꞌni gudàl·la cabi espíritu malua fuera, pero labí uccuani cabi.
\v 41 Becàbi Jesús nna rèe: Lebiꞌį descendiente quiꞌ canu labí ríalatsiꞌ nna ca rebelde nna, atsáliacàꞌa itsá dàa teꞌ cuéniaꞌ lani le nna gúchíaꞌ le cá. Tahuaꞌ ỹiꞌni lùꞌąꞌ nì.
\v 42 De gubígaꞌ nubeyuꞌ cuìtiꞌa làti du Jesús nna, berixi betetsíní espíritu malua na bexìttiꞌ tsaꞌtsaꞌníą na, pero Jesús nna gutìl·lée espíritu malua nna beyuni tìe nubeyuꞌ cuìtiꞌa, bete tìe na cuenta lani tàta quiꞌ niá.
\v 43 Iyaba cą nna biquilaꞌ yàꞌani latsiꞌ quį de biláꞌni cą tiꞌiỹa ná laꞌ retúalatsiꞌ quiꞌ Tata Dios.
\p
\v 44 Miéntraste rulaba latsiꞌ quį acerca de iyaba ca milagro nu beni Jesús nna ra tìe ca discípulo quiꞌáa: Liudà tsèꞌ nagaꞌ le nu équixaꞌaꞌ, bittu iỹùl·lani le na: Iꞌyu tsá quiꞌni gute cą cuenta Nubeyuꞌ de Ỹiabaraꞌ làtsiꞌ náꞌ ca enneꞌ.
\v 45 Pero làcabi nna labí gutelíni cabi ca tìtsiꞌį, porquiꞌni labí ná quiꞌni ennia cabi cuenta, ąꞌhua labí beyáỹani cabi inàba titsaꞌ cabi e acerca de ca tìtsaꞌa.
\p
\v 46 Làniana gudulo ca discípuluá huèni discutir sobre de nùỹala cabí ccá adiru enneꞌ ỹeni.
\v 47 De gutelíni Jesús laꞌ rulaba latsiꞌ nu té lo lostoꞌ cabi nna, gùỹiꞌe ttu huatsa toꞌ bedue na luítteꞌé.
\v 48 Làniana rèe cabi ttu ejemplo: Nuỹa tediba gunią recibir huátsíį porquiꞌni ríalatsiꞌį inteꞌ nna, entonces tìꞌatsi inteꞌ bá nuá runią recibir. Ąꞌhua nu runią inteꞌ recibir nna, álahua tsuąꞌ teruba inteꞌ runią recibir sino hàstala enneꞌ guthel·leꞌe inteꞌ runią ne recibir. Porquiꞌni canu rulaba latsiꞌ quį quiꞌni labí daccaꞌ cą entre lebiꞌį nna, làcą nna adila enneꞌ ỹeni ná cą.
\p
\v 49 Làniana becàbi tè Juáan nna ra bi Jesús: Maestro, biláꞌni tuꞌ enneꞌ quiꞌni lani nombre quiꞌ cuiąꞌluꞌ nna runią mandado ca espíritu malo quiꞌni eria cą lo lostoꞌ ca enneꞌ, pero gunèni tuꞌ ą quiꞌni bíttuúru gunią na porquiꞌni labí láníą riꞌu.
\v 50 Jesús nna rèe bi: Bittu guthàgaꞌ li ą, porquiꞌni nu labí ná contrario quiꞌ riꞌu nna, pues parte riꞌu ba dúą.
\p
\v 51 De chi bìꞌyu tiempo quiꞌni ccá Jesús recibir leꞌ ỹiabaraꞌ nna, gulèqquia tsìttsì taá latsiꞌe éyyeé Jerusalén.
\v 52 Beneru tìe tuchùppa ca discípulo quiꞌáa. Làcabi nna huía cabi hàstaá ttu yetsi quiꞌ región láą Samaria; leꞌ yétsiá nna gunàba cabi ttu lugar para Jesús.
\v 53 Pero canu Samáriá nna labí beni cą ne recibir porquiꞌni née ttu enneꞌ de raza judío nna déyyeé Jerusalén.
\v 54 De beyu ca discípuluá quiꞌni betsibi bá cą ne nna, acca Jacóbua nna Juáan nna ra tè cabi e: Señor, tsí hua calatsiꞌ cuiąꞌluꞌ quiꞌni inàba riꞌu quiꞌni chadi yiꞌ quiꞌ ỹiabaraꞌ para gul·luỹą latsiꞌ quį de una vez tení tìꞌa beni Elías tiempo antigua.
\v 55 Gunnaꞌ tè Jesús cabi nna gutìtseꞌe cabi nna rèe: Lebiꞌį nna nìdi làa yù le biỹa clase espíritu ní té quiꞌ le.
\v 56 Porquiꞌni inteꞌ nna labí dayaꞌ para guniaꞌ quiꞌni gul·lúỹa taáꞌ latsiꞌ ca enneꞌ, sino para gudilàa lá yaꞌ cą. Làniana huía cabi attu yetsi toꞌ.
\v 57 Néda bá yùꞌu cabi nna ra tè ttùą: Señor, hua tanuaꞌ cuiąꞌluꞌ gaỹa tediba tsía cuiąꞌluꞌ.
\v 58 Becàbi Jesús nna rèe na: Ca bedaꞌ nna hua tsìa bèlia quiꞌ quį, ąꞌhua ca bìnni toꞌ ridàa lo beꞌ nna hua tsìa huá xcuꞌni toꞌ quiꞌ quį, pero Nubeyuꞌ de Ỹiabaraꞌ nna labí té gaỹa quixa iqquie.
\v 59 Ra tè Jesús áttuą: Gutà tanó inteꞌ. Lą nna becàbią nna rą ne: Señor, beꞌél·laꞌ ỹá inteꞌ éyaꞌaꞌ tacáttsiꞌaꞌ tàta quíꞌa.
\v 60 Jesús nna rèe na: Beꞌél·laꞌ canu yàttiaꞌ gucàttsiꞌ luetsi nu yatti quį, pero luꞌ nna huía taquixáꞌa nu cca quiꞌ reino quiꞌ Tata Dios.
\v 61 Làniana ra huá áttuą ne: Tanó huáꞌ cuiąꞌluꞌ Señor, pero beꞌél·laꞌ ỹá inteꞌ táchú tìtsaꞌaꞌ canu tsèꞌe leꞌ litsáꞌaꞌ.
\v 62 Jesús nna rèe na: Nu rudàxuꞌ nìꞌa yarátu nna canchu gudèqquia lúį para innaꞌą cuèꞌe líį nna, entonces labí ttùli ridaꞌ náà quìꞌį. Ąꞌ tehuá nu calatsiꞌį tánúą inteꞌ, porquiꞌni canchu dua ba iqquį nu té yétsiloyu nna entonces labí iỹuꞌą para reino quiꞌ Tata Dios.
\c 10
\p
\v 1 Gutè ba nuá nna, beni Señor nombrar á setenta ca ènneꞌyuꞌ nna guthel·leꞌe chuppa chuppa cabí para neru cąbi tsía cabi iyaba ca yetsi nna ca rancho toꞌ nna làti ná quiꞌni tsíe.
\v 2 Ra tìe cabi: Hualigani iỹeniní lènàꞌ chi té para éỹuꞌ, atsiꞌíni tuchùppa rúbani ca obrero tsèꞌe. Acca linàbani Tata Dios enneꞌ ná Xanaꞌ lóyúį quiꞌni ithel·leꞌe adí ca obrero gutùppa cą lènàꞌ quìꞌe.
\v 3 Huéꞌ le cuidado, porquiꞌni làti tsía le nna hua té peligro, tìꞌa canchu tsèꞌe ca carnero toꞌ entre ca lobo.
\v 4 Bittu huáꞌ le bolsa nìhua bel·liu. Bittu cuꞌú nìꞌa le biỹa. Ąꞌhua nú ttú tehuá nuỹa gul·luítsaꞌ le lo néda.
\v 5 Gaỹa tediba yúꞌu ní gáꞌa le nna, primérute ina le: Laꞌỹeni para lo lostoꞌ ca enneꞌ tsèꞌe leꞌ yúꞌį.
\v 6 Canchu tsèꞌe nía canu rúꞌulatsiꞌ quį ca titsaꞌ de laꞌỹeni nna, làniana gataꞌ huá laꞌỹeni lo lostoꞌ quį. Pero canchu gutsìbi cą le nna, entonces labí laꞌỹeni egàꞌną lani làcą, sino lani lebiꞌi ba eyàꞌną.
\v 7 Canu guni cą le recibir nna, nía bá ccá lugar quiꞌ le; iyate nu gunna cą quiꞌ le nna pues go ba le cą, íꞌya ba le cą nna, porquiꞌni ttu obrero nna cca bą́ merecer thíꞌ láỹį. Bittu eyáꞌna le ttu ttu yúꞌu bá.
\v 8 Gaỹa tediba yetsi ní gáꞌa le nna, canchu guni cą le recibir nna, go ba le nu gutsia cą ruꞌa lo le.
\v 9 Eyuni huá le canu ràꞌni nía. Gá tè le cą: Calatsiꞌ Tata Dios quiꞌni hueꞌèl·laꞌ li e quiꞌni quée enneꞌ cuꞌúbiaꞌnie le.
\v 10 Pero canchu itsinaꞌ le ttu yetsi làti labí tsúꞌulatsiꞌ quį ca titsaꞌ nu inne le lani cą nna, eria le lo ca néda nna ina le:
\v 11 Hàstaá bestè quiꞌ yetsi quiꞌ líį nu chi uccua nìꞌa tuꞌ nna rucuíbi tuꞌ ą por ttu seña contra lebiꞌį, pero ccá le saber quiꞌni gul·lani reino quiꞌ Tata Dios ruꞌa puerta quiꞌ le.
\v 12 Riquixaꞌániaꞌ le quiꞌni adila fuerte ccá laꞌ tsìalatsiꞌ quiꞌ Tata Dios nu chìꞌ daꞌla lani yétsiá tìꞌchula lani ca enneꞌ Sodoma.
\p
\v 13 Icaꞌrútsiꞌíru luꞌ yetsi Corazín. Airu luꞌ yetsi Betsaida. Porquiꞌni cáalá leꞌ ca yetsi Tiro nna Sidón nna uccua ca milagro canu chi uccua lani lebiꞌį, pues cuando lání chì gucuꞌ cą láriꞌ corriente nna gurèꞌni cą lo tte, seña de quiꞌni reyacca cą arrepentir por ca tul·laꞌ quiꞌ quį.
\v 14 Acca canchu chi íl·lani juicio nna, huaỹiaꞌ lá castigo tsía canu yetsi Tiro nna Sidón nna tìꞌcaꞌla lebiꞌį.
\v 15 Luꞌ nna yetsi Capernaum, tsí rulaba latsiꞌ luꞌ quiꞌni cca luꞌ merecer tsía luꞌ ỹiabaraꞌ. Pero hasta rúbani infierno èxxa luꞌ.
\v 16 Raá ruhuá Jesús ca discípulo quiꞌáa: Nuỹa tediba gudà nàguiꞌį quiꞌ le nna, tìꞌatsi quíbáꞌ nuá rudà nàguiꞌį. Nuỹa tediba rutsibią le nna, tìꞌatsi inteꞌ ba nuá rutsibią. Nuỹa tediba rutsibią inteꞌ nna, rutsibi huą́ Enneꞌ guthel·leꞌe inteꞌ.
\p
\v 17 Beyeqquia setenta ca enniꞌa lani laꞌ redaccaꞌ latsiꞌ nna ra cabi: Señor, hàstaá ca espíritu malo nna riyénini cą quiꞌ tuꞌ, porquiꞌni rinèni tuꞌ cą lani nombre quiꞌ cuiąꞌluꞌ.
\v 18 Jesús nna rèe cabi: Làchu. Biláꞌ huá teꞌ Satanás huàdią de ỹiaba tìꞌa ttu éthá.
\v 19 Liúda nagaꞌ le. Inteꞌ nna chi bennaꞌ laꞌhuacca lani le para gúl·lia le iqquia ca bèl·là nna iqquia caỹareyíꞌ nna, ąꞌhua guni le vencer itute fuerza quiꞌ nu ná contrario quiꞌ ríꞌua nna, pero labí biỹa mal ni thaccaꞌ le.
\v 20 Pero inteꞌ nna niaꞌ le: Bittu edáccaꞌni le de quiꞌni té laꞌhuacca quiꞌ le sobre ca espíritu malo, sino lédáccaꞌ láni de quiꞌni nombre quiꞌ le nna tsìa cą lo lista quiꞌ ỹiabaraꞌ.
\p
\v 21 Làniataá nna bitsinaꞌ ttu laꞌ redaccaꞌ latsiꞌ lo lostoꞌ Jesús por Espíritu Santo, acca gunnie nna rèe: Tata Dios quiaꞌ, runiaꞌ cuiąꞌluꞌ adorar tulidàba nna cuiąꞌbáluꞌ ná Señor quiꞌ ỹiabaraꞌ ąꞌhua quiꞌ yétsiloyu. Inteꞌ nna ruíꞌaꞌ cuiąꞌluꞌ gracia porquiꞌni canu yala laꞌ riyeni té quiꞌ quį nna labí beꞌél·laꞌ cuiąꞌluꞌ quiꞌni gunibiaꞌ cą ca enseñanzį, nìhua lani canu rulaba latsiꞌ quį quiꞌni yala ritelíni cą nna, pero lani ca huatsa toꞌ la nna chi beni cuiąꞌluꞌ cą declarar. Ąꞌ ba beni cuiąꞌluꞌ porquiꞌni anía guyúꞌu latsiꞌ cuiąꞌluꞌ.
\v 22 Làniana ra Jesús canu tsèꞌe nía: Iyaba ca cosa nna chi benna Tata quíꞌa latsiꞌ nàyaꞌ. Lanú nuỹa nabiaꞌnią Ỹiꞌni áa sino làteruba Tata Dios nna nabiaꞌnie bi. Lanú nuỹa nabiaꞌnią Tatáa sino Ỹiꞌni áa tèruba ąꞌhua nuỹa ba cálatsiꞌ Ỹiꞌni áa gunie Tata quiꞌáa declarar lani cą.
\v 23 Làniana gunnaꞌ Jesús ca discípuluá nna gunènie cabi nna rèe: Icaꞌrubà canu riláꞌni luetsi ca cosa nu riláꞌni le.
\v 24 Riquixaꞌániaꞌ le quiꞌni iỹetseꞌ ca enneꞌ uccua profeta tiempo antigua nna ąꞌhua ca rey nna yala gudà latsiꞌ cabi iláꞌni cabi nu riláꞌni le, pero labí biláꞌni cabi ą. Uccua huá latsiꞌ cabi iyénini cabi nu riyénini le pero labí biyénini cabi ą.
\p
\v 25 Làniana guduli ttu nu rethàtsilàꞌna nu ra lo ley quiꞌ Tata Dios nna uccua latsiꞌį ccą́ saber tiꞌiỹa ecàbi Jesús, acca rą ne: Maestro, biani ná quiꞌni guniaꞌ para gataꞌ laꞌlabàni nu labí ttíą quiaꞌ cá.
\v 26 Lèe nna rèe na: Biani gaꞌna escrito lo ley. Biani ritelíni luꞌ làti rùl·là luꞌ.
\v 27 Becàbią nna rą: Cátsiꞌíni luꞌ Señor Dios quiꞌ luꞌ lani itute lostoꞌ luꞌ, lani itute latsiꞌ luꞌ, lani itute fuerza quiꞌ luꞌ, ąꞌhua lani itute laꞌ rulaba latsiꞌ quiꞌ luꞌ. Cátsiꞌí huáni luꞌ iyaba ca luetsi enneꞌ luꞌ tiꞌatsi laꞌa luꞌ ba.
\v 28 Jesús nna rèe na: Tsèꞌba becàbi luꞌ. Beni ba nuaꞌ nna huacca bàni bá lúꞌ.
\v 29 Pero lą nna uccua latsiꞌį iria nàrìą, acca rą Jesús: Nú tegá nuaꞌ dà teꞌ cátsiꞌí teꞌ niꞌi.
\v 30 Becàbi Jesús nna rèe: Ttu nubeyuꞌ nna bedaꞌą ciudad Jerusalén nna deyyą para yetsi Jericó. Bedàxuꞌ ca ubànà na, gutua tè cą iyaba nu nùàꞌą hàstaá ca ỹó niá, yala idíꞌ bèꞌ cą na, bèttì tsalíáti taání cą na becuìtta tè cą.
\v 31 Dia tè ttu sacerdote néda nía nna biláꞌnią nubéyuꞌa nna, pero gutè taą́ ttu lado la.
\v 32 Anía tehuá beni ttu descendiente quiꞌ Leví. Exa tegáabá nía chi díą nna biláꞌ bánią nubéyuꞌa nna, pero gutè tehuą́ ttu lado la.
\v 33 Làniana ttu nubeyuꞌ samaritano nna yùꞌu huą́ néda nna gul·lani bą́ exa taá làti té nubéyuꞌa nna biláꞌ bánią na, yala betúa latsiꞌį na.
\v 34 Gubígaꞌ tìą, gutàbią aceite nna vino nna lo ca huèꞌ quiꞌ niá nna beỹìgaꞌ tìą láriꞌ. Làniana beduą na cuèꞌe biaꞌ quiꞌ niá nna, gucheꞌą na leꞌ posada nna yala cuidado bèꞌą na.
\v 35 Attu yuꞌutsá nna de dia enneꞌ samaritánuá édaꞌą nna, gulèqquią chuppa moneda nna bete tìą lani nu ná xanaꞌ posádaá nna rą na: Beyu bal·la tsàtèꞌ ą nna, iyaba nu gúniíru luꞌ gasto nna, hua yíỹá bá yaꞌ ą canchu chi eyèqquiaꞌ.
\v 36 Annana, biani rulaba latsiꞌ luꞌ. Núlá canu nubéyuꞌa uccuatsiꞌíni nu beni díꞌ ca ubànàa cá.
\v 37 Lą nna rą ne: Nu gútaꞌ laꞌ retúalatsiꞌ quìꞌį lani nubéyuꞌa. Làniana ra tè Jesús na: Beyya nna beni huá seguir luetsi ejemplo nu bedua enneꞌ samaritánuá.
\p
\v 38 De yùꞌu tè Jesús néda nna, gutàꞌa tìe leꞌ ttu yetsi toꞌ. Nía nna dua ttu niula láą Marta nna benią ne recibir litsiꞌį.
\v 39 Marta nna dua ttu ỹìlíį láą María. María nna gureꞌ taą́ ruꞌa lo Jesús nna bedà nàguiꞌį ca titsaꞌ quìꞌe.
\v 40 Pero Marta nna yala purari ccą de runią lo sìnį. Gubígaꞌ tìą ruꞌa lo Jesús nna rą ne: Señor, tsí bihua biỹa cani cuiąꞌluꞌ quiꞌni ỹìlá yìꞌį nna ruxèba latsiꞌį quiꞌni ttùbaꞌ guniaꞌ servir. Gútsí tsàtèꞌ cuiąꞌluꞌ ą quiꞌni guni tíꞌą inteꞌ cualani.
\v 41 Becàbi Jesús nna rèe na: Marta, Marta, yala nùyue cani luꞌ, ąꞌhua yala purari cca luꞌ lani iỹetseꞌ ca tsina,
\v 42 pero tturuba cosa adiru caduel·laꞌ. Ỹìlá luꞌ Maríį nna chi becuíꞌą nu adiru daccaꞌ nna, labí ná quiꞌni nuỹa enneꞌ ní guthàgaꞌnią na.
\c 11
\p
\v 1 Ttu tsá lanía nna huía Jesús ttu lugar yàꞌlatsiꞌ para gunie oración. De belùỹa oración quiꞌáa nna, gunne tè ttu discípulo quiꞌáa nna ra bi e: Señor, beluèꞌni cuiąꞌluꞌ intuꞌ guni tuꞌ oración, tìꞌa beluèꞌni Juáan ca discípulo quiꞌ bía.
\v 2 Làniana ra tè Jesús cabi: Canchu chi guni le oración nna ina le íį:
\q1 Tata Dios quiꞌ tuꞌ enneꞌ dua ỹiabaraꞌ, rinàba tuꞌ:
\q1 Quiꞌni nombre quiꞌ cuiąꞌluꞌ nna ccą́ nombre sagrado lo lostoꞌ ca enneꞌ,
\q1 Ąꞌhua quiꞌni ìta laꞌ rigúꞌubiaꞌ quiꞌ cuiąꞌluꞌ leꞌ yétsiloyu nna,
\q1 Ccá bá nu rúꞌulatsiꞌ cuiąꞌluꞌ tìꞌba ỹiabaraꞌ ąꞌhua leꞌ yétsiloyu.
\q1
\v 3 Ąꞌhua quiꞌni gunna cuiąꞌluꞌ nu go tuꞌ ttu ttu tsá.
\q1
\v 4 Beyuniỹén latsiꞌ cuiąꞌluꞌ ca tul·laꞌ quiꞌ tuꞌ,
\q1 porquiꞌni ąꞌhua intuꞌ nna reyuniỹén latsiꞌ tuꞌ quiꞌ iyaba ca luetsi enneꞌ tuꞌ biỹa rutháccaꞌ cą intuꞌ.
\q1 Bittu guthàna náꞌ cuiąꞌluꞌ intuꞌ ccá tuꞌ tentar,
\q1 sino gudilà la cuiąꞌluꞌ intuꞌ leꞌ iyaba canu ná mal.
\m
\v 5 Ra huá Jesús cabi: Canchu dua ttu amigo quiꞌ le nna tsía le leꞌ litsiꞌį ríluela yèlà nna gá li ą: Amigo, gulèqquia sàni inteꞌ tsunna ettaxtíla,
\v 6 porquiꞌni gul·lani ttu amigo quiaꞌ dédaꞌą de viaje nna labí biỹa té huéꞌ yaꞌ ą gúą.
\v 7 Pero nuá nna ecàbią dèsdeba liúꞌu nna iną: Bittu uquitsíꞌni luꞌ inteꞌ porquiꞌni puertąꞌ nna chi yáyą ąꞌhua chi tíaꞌ lani ca huatsa toꞌ quíyiꞌį nna labí ccá chathaꞌ gunnaꞌ nu rinàba luꞌ.
\v 8 Beni Jesús seguir nna rèe: Labí chathą gunną nu rinàbą màsquiꞌba ną́ amigo quìꞌį, pero niaꞌ le: porquiꞌni bihua rudutsią rinàbą nna, acca huayàtha amigo quìꞌį nna gutią iyaba nu riquìnaꞌnią.
\v 9 Inteꞌ nna niaꞌ le: Línaba nna huadiꞌ ba le. Leyìla nna huetsèla báni le. Linne ruꞌa ttu puerta nna huathàlia báni cą le.
\v 10 Porquiꞌni nuỹa tediba rinàba nna huadiꞌ bą́. Nu reyìla nna huetselá bánią. Nu rinne ruꞌa ttu puerta nna huayàlia bą́.
\v 11 Lebiꞌį nu ná tàta, canchu ttu ỹiꞌni le inàbą ttu ettaxtíla gúą, pues labí huéꞌ li ą ttu íyya álá. O canchu inàbą ttu bél·la toꞌ gúą nna, pues aỹa labí ná le capáz gute le ttu bèl·là la quìꞌį álá.
\v 12 Ąꞌhua labí huéꞌ li ą ttu ỹareyíꞌ canchu inàbanią le ttu tsitta gúą álá.
\v 13 Acca canchu lebiꞌį màsquiꞌba ná le enneꞌ tul·laꞌ, pero hua yù ba le gute le ca cosa tsèꞌ quiꞌ ca ỹiꞌni le, tsí álahuá adí telá Tata quiꞌ le enneꞌ dua ỹiabaraꞌ gutie Espíritu Santo lani gusto ní quiꞌ canu rinàbani cą ne álá.
\p
\v 14 Ttu tiempo lània nna dua ttu nubeyuꞌ uccuą mudo por ttu espíritu malo. Jesús nna benie mandado espíritu malua quiꞌni gútseꞌe latsiꞌį nubeyuꞌ mudua. Beria bą́ nna gunne chì nubéyuꞌa. Canu biláꞌni nna uccuaỹí yàꞌaba latsiꞌ quį.
\v 15 Pero tuchùppa cą nna ra lá cą: Lani nombre quiꞌ Beelzebú nu ná huexánaꞌ quiꞌ ca espíritu malo runią mandado quiꞌni eria cą.
\v 16 Attu te cą nna, para guni bá cą ne prueba nna, gunàba cą quiꞌni gunie ttu milagro de ỹiabaraꞌ.
\v 17 Pero lèe nna gutebéꞌ taánie laꞌ rulaba latsiꞌ mal quiꞌ quį nna rèe cą: Canchu nuỹa ttu gobierno láꞌaní laꞌ rigúꞌubiaꞌ quìꞌį nna til·la tè contra laꞌa labíį nna, entonces l·luỹa taá latsiꞌį. Ąꞌhua ttu familia nna, canchu láꞌaníą por biỹa ca disgusto ní nna, entonces labí itsáagá gúchią.
\v 18 Ąꞌhua Satanás lani ca espíritu malo quìꞌį nna, canchu láꞌa huání luetsi quį nna, entonces tiꞌala modo cueꞌ tsìttsì laꞌ rigúꞌubiaꞌ quìꞌį cá. Anía niaꞌ le porquiꞌni rena le quiꞌni por cualani quiꞌ Beelzebú acca rudál·laꞌ fuera ca espíritu malo.
\v 19 Cáalá por medio de Beelzebú runiaꞌ mandado ca espíritu malo quiꞌni eria cą, entonces nú lá por laꞌhuacca quíꞌní rudàl·la ca discípulo quiꞌ le fuera ca espíritu malo cá. Acca por nu runi laꞌa mísmuba ca ỹiꞌni le nna rulueꞌní quiꞌni yala equivocado ná le.
\v 20 Pero lani laꞌhuacca quiꞌ Tata Dios runiaꞌ mandado quiꞌni eria ca espíritu malo, acca ccá le saber quiꞌni chi gul·lani laꞌ rigúꞌubiaꞌ quìꞌe lani lebiꞌį.
\v 21 Runiaꞌ le attu comparación: Canchu chi ttu nubeyuꞌ valiente rueꞌ cuidado litsiꞌį lani yèrìà nna entonces bihua nùyue canią por ca interés nu té quìꞌį porquiꞌni rueꞌ tsìꞌą cą cuidado.
\v 22 Pero canchu attu enneꞌ adiru valiente íl·lanią nna gunią nubéyuꞌa vencer, entonces cúa tìą iyate ca yèrìà quìꞌį nna quithia huą́ iyate nu té leꞌ litsiꞌį lani ca compaꞌ quìꞌį, màsquiꞌba nubéyuꞌa nna yala confianza gùppą lani ca yèrìàa.
\v 23 Acca niaꞌ le quiꞌni nu labí du lani inteꞌ nna, entonces contra lá inteꞌ duą. Ąꞌhua nu labí rutùppą lani inteꞌ nna runittilo lą́.
\p
\v 24 Canchu chi reria ttu espíritu malo lo lostoꞌ ttu enneꞌ nna, làniana ribèni lo beꞌ bą́ ca lugar bitsi hueyìla gaỹa ediꞌ latsiꞌį, pero labí ritaxáccaꞌą, acca canią: Eyèqquia caꞌáꞌ litsáꞌaꞌ làti gudáyá yaꞌa.
\v 25 Canchu chi etsìnaꞌą nna iláꞌnią quiꞌni enniꞌa nna ną́ tìꞌa ttu yúꞌu nu nettia bą́ nna chi lúba ràba leꞌ yúꞌa nna yala tsèꞌni chi ną́ arreglado.
\v 26 Làniana tsíą táxiꞌą ágàtsi ca espíritu adila mal tìꞌchu lą nna gáꞌa tè iyaba cą lo lostoꞌ enniꞌa nna xúa cą nía. Làniana adí teérulá peor ccá laꞌ tté quiꞌ enniꞌa tìꞌchula antes.
\p
\v 27 Lotiꞌ ra Jesús ca tìtsaꞌa nna, idìtsa tsèꞌ gunne ttu niula làhuiꞌ ca enneꞌ ỹétseꞌá nna rą: Icaꞌrubà niula beditsìnaꞌ bi cuiąꞌluꞌ nna begátsiꞌ bi cuiąꞌluꞌ.
\v 28 Jesús nna ra tìe: Adítelá icaꞌrubà canu riyénini titsaꞌ quiꞌ Tata Dios nna runi cą nu rèe.
\p
\v 29 Hua diala ritùppa ca enneꞌ ỹétseꞌní làti du Jesús, làniana gudulo tìe gunnie nna rèe: Ca enneꞌ tsèꞌe annana yala mal ná laꞌ rulába latsiꞌ quiꞌ quį, acca rinàba cą quiꞌni guniaꞌ ttu milagro, pero labí biỹa cosa milagroso ní iláꞌni cą, sino làteruba nu chi uccua lani Jonás tiempo antigua.
\v 30 Porquiꞌni tìꞌa Jonás uccua bi ttu señal para ca enneꞌ Nínive, ąꞌhua Nubeyuꞌ de Ỹiabaraꞌ nna quée ttu señal para ca enneꞌ tsèꞌe tiempo anna.
\v 31 Ąꞌhua niula nu gulúꞌubiꞌą itute pais sur tiempo antigua nna eyátha huą́ lani ca enneꞌ tsèꞌe tiempo anna canchu chi gal·laꞌ tsá juíciuá nna gútsią falta quiꞌ quį para thíꞌ cą castigo; porquiꞌni idittuꞌ tsèꞌni huíą para iyéninią laꞌ riyeni tsèꞌ quiꞌ rey Salomón. Atsiꞌíni entre lebiꞌį nna du ttu enneꞌ adila sabio tìꞌchula Salomón, pero labí caso runi le quìꞌe.
\v 32 Canchu chi gal·laꞌ tsá juíciuá nna, eyátha huá ca enneꞌ quiꞌ ciudad Níniveá para gútsia cą falta quiꞌ ca enneꞌ tsèꞌe tiempo anna para quiꞌni ccá cą condenar. Porquiꞌni ca enneꞌ quiꞌ ciudad Níniveá nna betsìá bání laꞌlabàni quiꞌ quį de biyénini cą titsaꞌ quiꞌ Tata Dios nu gutixàꞌa Jonás. Pero entre lebiꞌį nna du ttu enneꞌ adila daccaꞌ tìꞌchula Jonás.
\p
\v 33 Lanú nuỹa rugàl·laꞌ ttu yiꞌ para gúduą na làti gàttsiꞌ, nìhua ỹareéꞌ ttu cajón, sino quiꞌni rudua lą́ na ttu lugar lati gudàniꞌą quiꞌ iyábani ca enneꞌ gáꞌa leꞌ yúꞌa.
\v 34 Iyyalo riꞌu nna ną́ tìꞌa ttu lámpara para riꞌu. Acca canchu íyyalo luꞌ ná tsèꞌbą́, entonces labiru biỹa laꞌyaniꞌ reyàtsani luꞌ. Pero canchu íyyalo luꞌ labí yùą biỹa nuaꞌ laꞌyaniꞌ, entonces tál·lią́ quiꞌni reqquia bá luꞌ leꞌ chul·la.
\v 35 Acca bèꞌ cuidado laꞌyaniꞌ nu dua lo lostoꞌ luꞌ quiꞌni làa tálią́ lu laꞌ chul·la.
\v 36 Acca canchu labí biỹa laꞌyaniꞌ reyàtsani luꞌ nna nìhua nìdi tíꞌ chul·la bíttuúru té quiꞌ luꞌ nna, entonces itute ccą́ laꞌyaniꞌ tìꞌa ttu lámpara tsèꞌ canchu chi rudàniꞌą quiꞌ luꞌ lani itute laꞌyaniꞌ quìꞌį.
\p
\v 37 De beyacca gunne Jesús ca tìtsaꞌa nna, ttu enneꞌ fariséua nna benią ne invitar gúe lani ą. Gutèꞌe leꞌ yúꞌu quiꞌ nuá nna gureꞌníe lo meỹa.
\v 38 Biláꞌni fariséua quiꞌni labí gutìi néꞌe ántesca gúe tìꞌa costumbre quiꞌ caniá para ccá cą purificar nna, acca yala uccuaỹí latsiꞌį.
\v 39 Señor nna ra tìe na: Lebiꞌį ca fariseo nna reyìi le tsuaꞌ teruba fuera la quiꞌ ttu taza nna plato nna, pero liúꞌu lá nna ná rùą cùttsi, tìꞌa ná lostoꞌ le porquiꞌni tsáꞌtíꞌníą laꞌ ubàna nna laꞌ huèni maldad nna.
\v 40 Yala necio ná le. Tsí bihua yù le quiꞌni Tata Dios enneꞌ beni nu riláꞌní lo raꞌ nna, beni huée lado liúꞌu lá cá.
\v 41 Líúte lostoꞌ le lani Tata Dios, làniana itúbani le eyacca nàrì hàstaá laꞌ rulábalatsiꞌ quiꞌ le nna ąꞌhua ca hecho quiꞌ le nna.
\v 42 Icaꞌrútsiꞌíru lebiꞌį ca enneꞌ fariseo, porquiꞌni ribèqquia le quiꞌ diezmo hàstaá ca semilla lathi toꞌ tìꞌa ná menta nna ruda nna iyaba clase de legumbre nna; pero ca cosa nu ná adírulá importante tìꞌa ná luꞌuxtícia tsèꞌ nn laꞌ tsìꞌilatsiꞌ nna labí runi le cą. Ca nuaꞌ lá náduel·laꞌ guni le, pero nìhua làa guxùl·la latsiꞌ le gúte le quiꞌ diezmo.
\v 43 Icarútsiꞌíru lebiꞌį ca enneꞌ fariseo, porquiꞌni nu catíppá bá runi le para gal·laꞌ le ca asiento nu dàa íqquiaráꞌ tè leꞌ ca sinagoga, ąꞌhua yala ribèni le làti cca iꞌyya para quiꞌni iỹetseꞌ ca enneꞌ nna gappa cą le titsaꞌ.
\v 44 Icaꞌrútsiꞌíru lebiꞌį ca maestro de la ley religioso nna ca fariseo nna, porquiꞌni ná le tìꞌa ca bà nu labiru rulueꞌní lo quį; ridaꞌ tè ca enneꞌ lo quį sin quiꞌni làa ritebéꞌni cą; ą́ꞌ tení ná le porquiꞌni yala enneꞌ tsèꞌ rulueꞌ le, pero álahuá hua líni le.
\v 45 Làniana gunne ttu maestro de la ley quiꞌ caniá nna rą Jesús: Maestro, hàstaá intuꞌ nna yala chi riyenidíꞌni tuꞌ por ca titsaꞌ quiꞌ cuiąꞌluꞌ.
\v 46 Jesús nna rèe na: Ąꞌhua icaꞌrútsiꞌíru lebiꞌį ca maestro de la ley, porquiꞌni ca costumbre nu rutsia le iqquia ca enneꞌ nna ną́ tìꞌa ttu yùàꞌ idìꞌiní nu lanu nuỹa ridàą huáꞌníą na, pero lebiꞌį nna nìdi titoꞌ làa calatsiꞌ le cúa li ą.
\v 47 Airu lebiꞌį, porquiꞌni rilìtha le ca monumento xeni lo bà quiꞌ ca profeta ca enneꞌ betti ca taꞌ tàta quiꞌ lía.
\v 48 Anía modo nna ritelíní quiꞌni tsèꞌe hua le de acuerdo lani nu beni ca taꞌ tàta quiꞌ lía, tulappa tsíꞌní ná lé lani cą. Pues làcą nna hualigani betti cą ca profétaá, pero lébiꞌi nna rilìtha tè le monumento lo bà quiꞌ cabi.
\v 49 Por nuaꞌ nna laꞌ riyeni tsèꞌ quiꞌ Tata Dios nna rèe: Ithél·laꞌaꞌ ca profeta nna ca apóstol nna lani cą. Ttu te cabi nna gùttì lá cą cabi, áttu te cabi nna gútsia latsiꞌ quį cabi.
\v 50 Pues, lani ca enneꞌ tsèꞌe tiempo annana enàba ỹíiyáꞌ Tata Dios réni quiꞌ iyaba ca profeta ca enneꞌ bétti cą dèsdeba lotiꞌ uccua yétsiloyu,
\v 51 dèsdeba réni quiꞌ Abel hàstaá réni quiꞌ Zacarías enneꞌ bétti le leꞌ líꞌa quiꞌ templua èxabá làti du altar. Attu vuelta niaꞌ le quiꞌni lani ca enneꞌ tsèꞌe tiempo annana enàba ỹíiyáꞌ Tata Dios réni quiꞌ cabi.
\v 52 Airu lebiꞌį canu rethàtsilàꞌna nu ra lo ley nna té làtsiꞌ náꞌ le llave nu ithàlia puerta de laꞌ ritelíniá, pero laꞌa lebiꞌi ba nna labí ráꞌa le, nìhua làa rueꞌél·laꞌ le canu uccua latsiꞌ gáꞌa.
\p
\v 53 Beyacca ba gunne Jesús ca enseñánzaá lani cą nna, entonces ca maestro nu rulueꞌ ley religioso quiꞌ caniá ąꞌhua ca fariséua nna yala bitsaꞌáni cą ne nna gudulo cą bequìtsíꞌni cą ne nna nuỹé tsèꞌni gunàba titsaꞌ cą ne.
\v 54 Bedà tsìttsì tení nagaꞌ quį tiꞌiỹa ecàbie nna gulèda cą canchu xiaba uquìnnia cą ne lani ttu titsaꞌ para gappa cą néda biỹa caúsaní gútsia cą còntre.
\c 12
\p
\v 1 Bitola nna bitùppa tè iỹé miliꞌ ní ca enneꞌ hàstaá quiꞌni rùl·lianí ló nìꞌa luetsi quį de tántuani iỹé cą. Làniana gudulo Jesús gutixaꞌánie ca discípulo quiꞌáa adí ca enseñanza nna rèe: Guyu le quiꞌni làa thíꞌ yeéꞌni ca fariséuąꞌ le, porquiꞌni yala enneꞌ tsèꞌ rulueꞌ cą pero álahuá hualíni cą.
\v 2 Pero labí ttu cosa nu gàttsiꞌ té sin quiꞌni làa iláꞌníą, nihua biỹa ttu secreto ní té sin quiꞌni làa guna riꞌu ą.
\v 3 Acca iyaba ca cosa nu chi gunne le leꞌ chul·la nna, pues ccą́ declarar leꞌ laꞌyaniꞌ. Ąꞌhua nu chi gunne lànà le leꞌ yúꞌu nna, ccą́ declarar daccaꞌló taá.
\p
\v 4 Lebiꞌį amigos quiaꞌ: Bittu gátsini le canu calatsiꞌ quį gutti cą le, porquiꞌni cuerpo teruba ccani cą gutti cą.
\v 5 Inteꞌ nna inniaꞌ nuỹa dàni le gátsini le: Lígátsi láni enneꞌ huaccanie cúeé laꞌlabàni quiꞌ le, bitola nna té laꞌhuacca quìꞌe gudàl·lee le lo yiꞌbél·laá. Acca niaꞌ le quiꞌni là enniꞌa nna ná quiꞌni gátsini le.
\v 6 Tsí álahua ritòꞌo gayuꞌ ca bìnni toꞌ por chuppa moneda toꞌ rúbá làti cca iꞌyya cá. Pero labí riỹùl·lani Tata Dios nuỹa la ttu cą.
\v 7 Pues, hàstaá ittsaꞌ iqquia le nna báabànie iyáỹiani cą. Acca bittu gátsini le, porquiꞌni lebiꞌį nna adítelá daccaꞌ le tìꞌchula iỹetseꞌ ca bìnni toꞌ.
\p
\v 8 Inteꞌ nna niaꞌ le quiꞌni nuỹa tediba gudàlianią inteꞌ ruꞌa lo ca enneꞌ nna, entonces ąꞌhua inteꞌ Nubeyuꞌ de Ỹiabaraꞌ nna inne huáꞌ nu cca quiꞌ le ruꞌa lo ca ángel quiꞌ Tata Dios.
\v 9 Pero nu labí thíꞌchíꞌą quiꞌni ną́ enneꞌ quiaꞌ ruꞌa lo ca enneꞌ nna, entonces ąꞌhua inteꞌ nna labí guni yaꞌ ą presentar ruꞌa lo ca ángel quiꞌ Tata Dios.
\v 10 Nuỹa tediba inne contra inteꞌ Nubeyuꞌ de Ỹiabaraꞌ nna huattaꞌ bá perdón quìꞌį. Pero nu inne titsaꞌ mal contra Espíritu Santo nna labí perdón gataꞌ quìꞌį.
\v 11 Canchu chi icheꞌ cą le leꞌ ca sinagoga nna gute cą le cuenta làtsiꞌ náꞌ canu rigúꞌubiaꞌ nna ca uxtícia nna, pues bittu nùyue cani le tiꞌiỹa o biỹa ecàbi le o biỹa gá le cą.
\v 12 Porquiꞌni laꞌa mísmutaá hóraá nna guni Espíritu Santo latsiꞌ le nu dàni le inne le.
\p
\v 13 Làniana biria ttuą entre ca enneꞌ ỹétsiꞌá nna rą ne: Maestro, gùtsì bál·la bèttsiꞌ yàꞌąꞌ quiꞌni íl·laꞌáníą interés quiꞌ taꞌ tàta quiꞌ tùꞌa nna gunną tsal·lueꞌ quiaꞌ.
\v 14 Jesús nna rèe na: Luꞌ nubeyuꞌ, núní chi beduą inteꞌ para ccáꞌ juez quiꞌ le, or para íl·laꞌáníáꞌ biỹa té quiꞌ le niꞌi.
\v 15 Ra tìe iyaba cą: Lihueꞌ cuidado de iyaba clase de laꞌ dàlatsiꞌ, porquiꞌni masquiꞌba iỹeni ní ca cosa chi gutaꞌ quiꞌ ca enneꞌ, pero bel·liu quiꞌ quį nna bihua runną laꞌlabàni quiꞌ quį.
\p
\v 16 Gutixaꞌa huánie cą attu comparación nna rèe: Loyu quiꞌ ttu nubeyuꞌ rico nna yala lènàꞌ chi bediꞌą lìꞌį.
\v 17 Lą nna gureꞌ tìą yala belaba latsiꞌį nna uccuanią. Biagani guniaꞌ, quiꞌni lagáru ná cuꞌáꞌ adí ca lènàꞌ quíyiꞌį.
\v 18 Làniana uccuanią: Chi yúáꞌ biỹa guniaꞌ: adila tsaꞌ gutáppaꞌaꞌ ca cúrrali quíyaꞌa nna guniaꞌ canu adiru xeni, nía nna cuꞌú tìaꞌ iyaba ca lènàꞌ quiaꞌ, ąꞌhua adí bíỹaáru té quiaꞌ nna,
\v 19 làniana edilátsaꞌaꞌ nna épaꞌaꞌ laꞌa mísmuba inteꞌ: Yala iỹeni lènàꞌ chi túani luꞌ para iỹetseꞌ ni ida, acca bediꞌ bá latsiꞌ luꞌ nna gùꞌya gutò bá nna bedaccaꞌ báni nna.
\v 20 Pero Tata Dios nna rèe na: Enneꞌ necio ná luꞌ, porquiꞌni nèlà nna gatti luꞌ; iyaba nu chi túani luꞌ para laꞌa luꞌ ba nna, núlá quíꞌ ccą́ cá.
\v 21 Ra huá Jesús: Ąꞌ tení ná nu rudàni riqueza quìꞌį, pero lani Tata Dios nna yala pobre ną́.
\p
\v 22 Bitola nna ra tè Jesús ca discípulo quiꞌáa: Acca niaꞌ le quiꞌni bittu nùyue ga tséꞌe le por tiꞌiỹa ccá le nu go le nna, nihua tiꞌiỹa ccá le nu gaccuꞌ le nna.
\v 23 Pues, laꞌlabàni quiꞌ riꞌu nna adila dàccaꞌą tìꞌchula nu riꞌya ro riꞌu; ąꞌhua cuerpo quiꞌ riꞌu, tìꞌchula nu raccuꞌ riꞌu.
\v 24 Liuyuúruhuá ca bèqquìà. Pues bihua rada cą nìhua labí rutùppa cą lènàꞌ, nihua làa rudua cą cúrrali làti cuꞌú cą yeda quiꞌ quį. Pero Tata Dios nna ruìꞌe cą ro cą. Tsí álahuá adírulá daccaꞌ le tìꞌchulaꞌ làcą cá.
\v 25 Núní le ccani itùnì á tsàtsìtà de tántua nùyue canią cá.
\v 26 Acca, canchu bihua ccani le guni le ttu cosa xcuichu toꞌ rúbá nna, biala cca cathùtini le nùyue por bíỹaáru adí ca cosa cá.
\v 27 Liuyuúruhuá ca ìyyà nu antaꞌ iꞌyatòꞌ tiꞌiỹa riỹeni cą, pues labí biỹa tsina ní runi cą nihua labí rul·la cą tùu. Pero riquixaꞌániaꞌ le quiꞌni nìhuani rey Salomón lani iyátení ca láriꞌ fino nu guccuꞌ bi nna, pero labí biláꞌ bi latsitè gani tìꞌa ca ìyyà túꞌąꞌ.
\v 28 Yala tsèꞌni rugàccuꞌ Tata Dios ca ixiꞌ toꞌ átsiꞌini antaꞌ cą ttu tsá teruba leꞌ yétsiloyu nna guxtíla taá dia chì cą lo yiꞌ leꞌ horno. Lebiꞌį nna, tsí álahuá adila dispuesto gaꞌna Tata Dios para gugàccuꞌe le cá. Pero labí ríalatsiꞌ le quiꞌni iỹeni laꞌhuacca té quìꞌe.
\v 29 Acca lebiꞌį nna, bittu nùyue ga tséꞌe le por tiꞌiỹa ccá le nu íꞌya go le, bittu gulaba xàttagá latsiꞌ le quiꞌni làa etù laꞌỹeni quiꞌ le.
\v 30 Porquiꞌni iyaba ca cosį dua iqquia canu labí fe quiꞌ quį té. Pero lebiꞌį nna dua Tàta Dios quiꞌ le enneꞌ hua yù bée quiꞌni riquínaꞌni le ca cosį.
\v 31 Acca adila tsaꞌ líúdua iqquia le nu cca quiꞌ reino quiꞌ Tata Dios; làniana iyábani adí ca cosa nna, ni nada bá íl·lani cą.
\v 32 Lebiꞌį ca carnero toꞌ quiaꞌ, ttu grupo xcuichu toꞌ teruba ná le, pero bittu gátsini le, porquiꞌni Tata Dios quiꞌ lía nna chi rappée gusto gúnnée quiꞌ le iyate nu rigúꞌubiꞌe.
\v 33 Acca, ligùttìꞌ iyate nu té quiꞌ le nna líúte quiꞌ ca enneꞌ ritè làꞌdiꞌ. Ąꞌ modo nna gátaꞌni le ca bolsa nu labí güé, quiere decir ttu tesoro quiꞌ le leꞌ ỹiabaraꞌ nu labí tté quìꞌį, làti lanú ubàna té nìhua làa runittilo bèl·là dìl·laꞌ nna.
\v 34 Porquiꞌni làti té ca cosa nu daccaꞌ quiꞌ lía nna, nía huá du laꞌ rulábalatsiꞌ quiꞌ le.
\p
\v 35 Lítséꞌe listo, liugàl·laꞌ léda taá ca lámpara quiꞌ le,
\v 36 para quiꞌni ccá le tìꞌa canu rueꞌ cuidado ruꞌa puerta ribeda cą quiꞌni él·lani xanaꞌ caniá huía bi tháꞌa. Para quiꞌni cuantu taání él·lani bi ínne taá bi ruꞌa puértaá nna, luégutaá ithàliani cą bi.
\v 37 Icaꞌrubà ca siérvuá, porquiꞌni canchu chi él·lani xanaꞌ caniá nna, taxáccaꞌ bi cą tsèꞌe cą al tanto. Hualigani teꞌ niaꞌ le quiꞌni laꞌa làbabi nna gudu mandil ruꞌa lo bi nna gúxuani bi cą lo méỹaá nna gute bi nu go cą.
\v 38 Màsquiꞌba él·lani bi ttú ríluela yèlà o màsquiꞌba él·lani bi ttú ritìį tsunna díla, pero yala icaꞌrubà ca siérvuá porquiꞌni gulèda cą hàstaá quiꞌni el·lani bi.
\v 39 Lítelíni attu ejémpluį: ttu tàta nna cáalá yùą biỹa hora íl·lani ubana litsiꞌį nna, entonces labí gáꞌathią, anía modo nna labí hueꞌél·laꞌą nuỹa cuaną biỹa té leꞌ yuꞌu quiꞌį.
\v 40 Acca, ąꞌhua lebiꞌį nna lítséꞌe al tanto, porquiꞌni méruání hora nu nìdi làa rulába latsiꞌ le nna, de repente taá él·lani Nubeyuꞌ de Ỹiabaraꞌ.
\p
\v 41 Làniana Pedrua nna ra bi e: Señor, tsí gùnne cuiąꞌluꞌ comparación nì para intuꞌ teruba o tsí para iyaba ca enneꞌ áccá.
\v 42 Becàbi Señor nna rèe: Nuni nuaꞌ ná siervo fiel nu té laꞌ riyenitsèꞌ quìꞌį acca bethàꞌna tè xanaꞌ niá na leꞌ yúꞌu quiꞌ bía para huíꞌą na cuidado nna gútią nu go quiꞌ adí canu runi tsina hora ná quiꞌni go cą cá.
\v 43 Icaꞌrubà siérvuá canchu chi étsinaꞌ xanaꞌ niá nna iláꞌni bi ą quiꞌni runią voluntad quiꞌ bi.
\v 44 Hualigani teꞌ niaꞌ le quiꞌni gute bi làtsiꞌ níꞌį iyate nu té quiꞌ bi para cuꞌúbiꞌą.
\v 45 Pero canchu siérvuá gulaba latsiꞌį nna cánią: Alahuá anna tè él·lani xanaꞌ yaꞌa, làniana thulo chìą huíꞌą ca mózuá nna ca criádaá nna, ąꞌhua íꞌya gúą hàstaá quiꞌni ttáanią.
\v 46 Làniana nìyalatsiꞌ siérvuá nna él·lani xanaꞌ niá tsá nu nìdi làa ribedą bi, hora nu labí yùą nna. Acca xanaꞌ niá nna idíꞌni guni bi ą castigar, làniana gudàl·la tè bi ą lani adí canu labí runi tsèꞌ.
\v 47 Siervo nu hua yù bą́ biỹa nuá rúꞌulatsiꞌ xanaꞌ niá quiꞌni gúnią, atsiꞌíni labí benią duel·laꞌ gunią nu náni bi ą mandado, entonces lą nna thíꞌą iỹetseꞌ castigo.
\v 48 Pero siervo nu labí nabiaꞌni nu rúꞌulatsiꞌ xàniꞌį nna benią nu daccaꞌ ccáníą castigar nna, lą nna huaỹiaꞌ lá íyaáꞌą. Acca niaꞌ le quiꞌni nuỹa tediba thíꞌ iỹeni nna, entonces iỹeni huá enàbani cą na. Ąꞌhua nuỹa tediba gute cą làtsiꞌ níꞌį adí iỹeni nna, entonces adila iỹeni enàba ỹíyaꞌni cą na.
\p
\v 49 Inteꞌ nna dayaꞌ para thuluaꞌ ttu tsina nu gál·láꞌą leꞌ yétsiloyu tìꞌa ttu yiꞌ nna gunią vencer iyaba ca cosa mal. Demasiado rúꞌulátsaꞌaꞌ quiꞌni gál·láꞌą prontu taá.
\v 50 Náduel·laꞌ ttíaꞌ por ttu sufrimiento nna yala sufrir canilátsaꞌaꞌ hàstaá quiꞌni iꞌyu tsá ccą́ cumplir.
\v 51 Tsí rulaba latsiꞌ le quiꞌni dayaꞌ para quiꞌni bíttuúru ccá chuppa laꞌ rulábalatsiꞌ cá. Labí, sino íl·láꞌa lániaꞌ laꞌ rulábalatsiꞌ quiꞌ ca enneꞌ.
\v 52 Porquiꞌni dèsdeba nna làti tsèꞌe gayuꞌ enneꞌ leꞌ ttu familia nna, laꞌání luetsi quį; tsunna cą contra chuppa cą nna, chuppa cą contra tsunna cą nna;
\v 53 ttu tàta nna contra ỹiꞌnį, ąꞌhua ỹiꞌni contra tàta quìꞌį; ttu nàna contra ỹiꞌni niulíį, ąꞌhua ỹiꞌni niula contra nàna quìꞌį; suegra contra ỹolitsiꞌį, ąꞌhua ỹolitsiꞌ contra suegra quìꞌį.
\p
\v 54 Ra ruhuée ca enneꞌ ỹétsiꞌá: Canchu chi riláꞌni le rel·lani bía lado renia bitsa nna, entonces rena taá le: Chi daꞌ iyya. Anía ccá nna.
\v 55 Ąꞌhua canchu chi riria beꞌ lado sur la nna, entonces rena le: Yala ubá ccá. Anía ccá nna.
\v 56 Hua ritelí báni le ca seña nu cca quiꞌ ca tiempo ỹiaba nna yétsiloyu nna. Bialacca rena le quiꞌni labí télini le tiꞌiỹa ná cosa importante nu cca leꞌ yétsiloyu anna daccaꞌló taá niꞌi. Labí líni le.
\p
\v 57 Bianicca labí laꞌ riyeni tsèꞌ té quiꞌ le para cueqquia latsiꞌ le guni le nu ná tsèꞌ niꞌi.
\v 58 Canchu ttu enneꞌ dia bi hueꞌ parte contra luꞌ ruꞌa lo uxtícia nna, entonces luꞌ nna ná quiꞌni eyaccatsèꞌ telá luꞌ bi miéntraste yùꞌu luꞌ néda lani bi para quiꞌni làa gute bi luꞌ cuenta lani juez, porquiꞌni enneꞌ ná juez nna gute bi luꞌ cuenta lani ca policia para gudàl·la cą luꞌ làti ccá luꞌ castigar.
\v 59 Inteꞌ nna niaꞌ luꞌ quiꞌni labí eria luꞌ nía hàstaꞌna quiỹa luꞌ iyate nu ruthítsini cą luꞌ.
\c 13
\p
\v 1 Laꞌa tiempo làniataá nna tsèꞌe hua tuchùppa ca enneꞌ nía ruèꞌnì cą Jesús titsaꞌ tiꞌiỹa ná nu beni Pilátua, porquiꞌni benią mandado gatti tuchùppa ca enneꞌ Galilea mérubá tsèꞌe cą huèni sacrificar, hàstaá quiꞌni réni quiꞌ ca enniꞌa nna bichixią lani réni quiꞌ ca animal nu betti cą para sacrifíciuá.
\v 2 Jesús nna rèe cą: Ca enneꞌ gùttì por mandado nu beni Pilátua nna, tsí rulaba latsiꞌ le quiꞌni adiru enneꞌ tul·la uccua cą tìꞌchu iyaba ca enneꞌ látsi quį acca guỹàccaꞌ cą anía cá.
\v 3 Inteꞌ nna niaꞌ le quiꞌni bihua uccua cą adiru enneꞌ tul·laꞌ. Pero lebiꞌį nna canchu bihua gúttsiání laꞌ rulábalatsiꞌ quiꞌ le para eyaccatsèꞌ le Tata Dios nna, entonces iyáỹiani le nna l·luỹa huá latsiꞌ le.
\v 4 Ąꞌhua canu tsìỹúnuꞌ gùttì leꞌ ciudad Jerusalén lotiꞌ biyìnnia torre quiꞌ Siloé iqquia caniá nna, tsí rulaba latsiꞌ le quiꞌni adiru enneꞌ tul·laꞌ uccua cą tìꞌchu iyaba ca enneꞌ quiꞌ Jerusalén acca guỹàccaꞌ cą anía cá.
\v 5 Inteꞌ nna niaꞌ le quiꞌni álahuá là. Pero lebiꞌį nna canchu bihua eyàcca le arrepentir por ca tul·laꞌ quiꞌ le nna, entonces iyáỹia le nna nitti ba le.
\p
\v 6 Jesús nna gutixaꞌa huée ejémpluį: Ttu nubeyuꞌ nna du ttu yà exxuhuí quìꞌį leꞌ loyu quiꞌniá. Huía tìą huìla exxuhuí lúį, pero ni ttú làa taxáccaꞌą lo yà exxuhuía.
\v 7 Làniana ra tìą nu rueꞌ cuidado lóyúa: Ttu ttu ida ní rìtaꞌ huìla exxuhuí lo yaguį, atsiꞌíni chi uccua tsunna ida nìdi ttu exxuhuí nìꞌ cuía lúį. Acca adila tsaꞌ guchu telá ą, porquiꞌni cuenta du bą́ leꞌ lóyúį.
\v 8 Becàbi tè nu rueꞌ cuidado lóyúa nna rą: Señor, beꞌél·laꞌ bá cuiąꞌluꞌ ą màsquiꞌdi attu ida, miéntraste gúláꞌ tíꞌaꞌ gùnàꞌ ỹánį nna gúdál·laꞌaꞌ bèbè, entonces
\v 9 canchu cuía fruta lúį nna, tsèꞌba; pero canchu bihua nna, lànialá nna ichù bá cuiąꞌluꞌ ą.
\p
\v 10 Ttu tsá nu labí runi ca judíua tsina nna, du Jesús leꞌ ttu sinagoga làti retùppa cą nna gutixaꞌánie cą ca enseñanza nu cca quiꞌ Tata Dios.
\v 11 Leꞌ sinagógaá nna reꞌ huá ttu niula, chi uccua tsìỹúnuꞌ ida ràꞌnią. Ttu espíritu malo nna chi bechéetsùꞌníą niuláa, pues nìdi tíꞌ làa cca elíą.
\v 12 Biláꞌ báni Jesús niuláa nna gutàỹie nna ra tìe na: Niula, chi ná luꞌ libre de itsahueꞌ quiꞌ luꞌąꞌ.
\v 13 Betsia tè néꞌe iqquia niuláa. Lą nna belí chìą nna guduluą bedàlianią Tata Dios.
\v 14 Pero nubeyuꞌ principal leꞌ sinagógaá nna yala bitsaꞌánią porquiꞌni beyuni Jesús ttu enneꞌ tsá ná quiꞌni ediꞌ latsiꞌ quį, acca gunnią lo iyaba ca enniꞌa nna rą: Xuppa ubitsa té para guni riꞌu biỹa tsina quiꞌ riꞌu, acca leꞌ xuppa ubitsa ìta le eyàccalatsiꞌ le, pero alàa tsá ỹeni quiꞌ riꞌu.
\v 15 Gunne tè Señor nna rèe nubeyuꞌ principal: Quelebíhuá rena luꞌ ridu luꞌ conquiꞌ adila lebiꞌį nna rethàtsi la le ca gùꞌna biaꞌ quiꞌ le nna richeꞌ le cą íꞌya cą inda, màsquiꞌba labí ná tsá tsina.
\v 16 Atsiꞌíni niulíį nna ná lą́ descendiente quiꞌ Abraham, chi uccua tsìỹúnuꞌ ida ỹígaꞌni Satanás na, tsí bihua ná quiꞌni ethàtsi riꞌu ą de itsahueꞌ quiꞌ niąꞌ màsquiꞌba làa ná tsá tsina ca.
\v 17 Gunne diba Jesús ca tìtsaꞌa nna yala bettuꞌni canu labí cca guyu cą néa. Pero itúbani yétsiá nna yala bedàccaꞌni cą biláꞌni cą ca cosa milagroso nu beni Jesús.
\p
\v 18 Làniana rèe: Biani tìꞌ ná reino quiꞌ Tata Dios cá. Ąꞌhua biani lani guni yaꞌ ą comparar cá.
\v 19 Ną́ tìꞌa ttu bétsiꞌ toꞌ quiꞌ planta mostaza nu guỹiꞌ ttu enneꞌ nna gudą na leꞌ ỹúlali quìꞌį. Bétsiꞌ túꞌa nna gul·lani díbą́ nna biỹenią nna uccuą tìꞌa ttu yà ỹénitsèꞌ hàstaá quiꞌni ca bìnni toꞌ tsèꞌe lo beꞌ nna radi cą rutsia xcuꞌni quį lúį.
\p
\v 20 Raáruhuá Jesús: Biani lani guniaꞌ comparar reino quiꞌ Tata Dios cá.
\v 21 Ną́ tìꞌa ná levadura nu guỹiꞌ ttu niula nna gulùꞌą na leꞌ tsunna yà almudo yedia, hàstaá quiꞌni beyaỹilo ituba cúa.
\p
\v 22 De yùꞌu Jesús néda para ciudad Jerusalén nna, gutè tìe ca yetsi nna ca rancho nna, gutixaꞌánie ca enneꞌ iỹetseꞌ ca enseñanza nu cca quiꞌ ỹiabaraꞌ.
\v 23 Gunne tè ttu enneꞌ dia nía nna rą ne: Señor, tsí tuchùppa rúbá ca enneꞌ l·láà cá. Becàbie nna rèe:
\v 24 Lígúni duel·laꞌ gáꞌa le ruꞌa puerta xcuichu toꞌ miéntraste té tiempo, porquiꞌni nuỹetseꞌ cálatsiꞌ gáꞌa bitola, pero labí irialàni cą.
\v 25 Porquiꞌni enneꞌ xanaꞌ yúꞌa nna bitola de chi guduli bi bethàya bi puértaá, pues lebiꞌį canu tsèꞌe le fuera nna gúl·labi le ruꞌa puértaá nna ina le: Señor, Señor, guthàliani cuiąꞌluꞌ intuꞌ. Ecàbi tè bi nna ina bi: Labí yúáꞌ nuỹa enneꞌ ní ná lé.
\v 26 Làniana ina le: Júntubá guỹua tuꞌ lo meỹa gùꞌya gutó bá tuꞌ lani cuiąꞌluꞌ, ąꞌhua lo ca néda quiꞌ tuꞌ nna biyénini tuꞌ enseñanza nu rulueꞌ cuiąꞌluꞌ.
\v 27 Pero enneꞌ ná xanaꞌ yúꞌa nna gá lá bi le: Chi niaꞌ quiꞌni labí yúáꞌ nuỹa enneꞌ ní ná lé; liucuìtta nì iyaba lebiꞌį canu runi mal.
\v 28 Nía nna cca le sufrir, íditsùni le cuetsi le nna goyàꞌatsùni layaꞌ le nna, porquiꞌni iláꞌni le Abraham nna Isaac nna Jacob nna ąꞌhua iyábani ca profeta quiꞌni tsèꞌe iyaba cabi leꞌ reino quiꞌ Tata Dios, pero lebiꞌį nna fuérabá tséꞌe le.
\v 29 Tséꞌe canu íl·lani lado ril·lani bitsa nna lado renia bitsa nna ąꞌhua lado norte nna sur nna xúaní cą lo meỹa lani laꞌ redaccaꞌ latsiꞌ leꞌ reino quiꞌ Tata Dios.
\v 30 Tsá lània nna ttu te canu ná cą bitó tè annana pues ccá cą nu neru; ąꞌhua ttu te canu ná cą neru annana pues eyacca cą nu bitó tè la.
\p
\v 31 Laꞌa mísmuba tsá lània lotiꞌ gutixaꞌa Jesús ca tìtsaꞌa nna, bitsinaꞌ tuchùppa ca fariséua nna ra cą ne: Beria nì nna beyya, porquiꞌni Herodes nna calatsiꞌį gúttíą luꞌ.
\v 32 Jesús nna ra tìe cą: Lítsía nna lígatsi enneꞌ mañósuąꞌ quiꞌni inteꞌ nna rudál·laꞌaꞌ fuera ca espíritu malo ąꞌhua reyùniaꞌ canu raꞌni, annana guxtíla nna, pero huìtsa taá nna irialàniaꞌ tsina quiaꞌ.
\v 33 Té díhuá quiꞌni guniaꞌ seguir tsina quiaꞌ áchúppa tsuna ubitsį, làniana etsinaꞌaꞌ Jerusalén, porquiꞌni labí gutti ca enneꞌ ttu profeta leꞌ attu yetsi huayaꞌ sino leꞌ ciudad Jerusalén teruba.
\v 34 Lebiꞌį canu tsèꞌe leꞌ ciudad Jerusalén rúttí le ca profeta nna rudua huá le íyya iqquia iyaba ca mensajero nu rithel·laꞌ Tata Dios lani le. Iỹé vuelta tsèꞌ uccua látsaꞌaꞌ gutùppaꞌ le tìꞌa ttu yìti rutùppą ca ỹiꞌni toꞌ quìꞌį liúꞌu xìlį, pero labí uccua latsiꞌ le.
\v 35 Templo quiꞌ líąꞌ nna chi dua tàttsi bą́, labiru laꞌhuacca quiꞌ Tata Dios té lani le, ąꞌhua niaꞌ le quiꞌni labiru iláꞌni le inteꞌ hàstaꞌna quiꞌni iꞌyu tsá inne le tsèꞌ nu cca quiaꞌ nna ína le: Laꞌ dàliani para cuiąꞌluꞌ porquiꞌni daꞌ cuiąꞌluꞌ por nombre quiꞌ Señor Dios.
\c 14
\p
\v 1 Ttu tsá rediꞌ latsiꞌ ca enneꞌ Israel nna, huía Jesús litsiꞌ ttu nu ná principal quiꞌ ca fariséua para gúe lani ą. Adí ca fariseo tsèꞌe cą nía nna betsia tsìttsì bání lo quį ne.
\v 2 Du tè ttu nubeyuꞌ ruꞌa lo Jesús; fuértení ràꞌnią, itú ỹíábą́ té yii.
\v 3 Làniana gunne teni Jesús ca fariséua ąꞌhua ca maestro de la ley quiꞌ caniá nna rèe cą: Tsí hua ná quiꞌni eyuni riꞌu ttu nu raꞌni tsá ná quiꞌni ediꞌ latsiꞌ riꞌu cá, o, tsí ra Tata Dios quiꞌni ną́ tul·laꞌ áccá.
\v 4 Pero làcą nna labí becàbi cą. Jesús nna bedàxuꞌ tìe náꞌ nubeyuꞌ ràꞌnia nna, beyacca taá latsiꞌį. Làniana bethèl·leꞌe na litsiꞌį.
\v 5 Ra tè Jesús ca fariséua: Canchu nuỹa ttu le du ttu burro o ttu gùꞌna quiꞌ le nna innia tè nuỹa ttu cą leꞌ ttu yèrù nna, tsí bihua igàa le para ebèqquia li ą leꞌ yèrùa màsquiꞌba ná tsá ỹeni cá.
\v 6 Làcą nna labí betseláni cą biỹa ecàbini cą ne.
\p
\v 7 Ttu vuelta nna, biláꞌni Jesús quiꞌni canu nàỹì yúꞌu tháꞌa nna yala nu catippa ba runi cą para gal·laꞌ cą ca asiento dàa íqquiaráꞌ tè lo méỹaá. Acca gutixaꞌánie cą ttu enseñanza nna rèe:
\v 8 Canchu chi nuỹa gùỹią luꞌ yúꞌu tháꞌa nna, bittu cueꞌ tení luꞌ íqquiaráꞌ tè lo meỹa, porquiꞌni xiaba íl·lani huá attu enneꞌ nu adila reꞌ cuenta tìꞌchu luꞌ,
\v 9 làniana íl·lani huá nu naỹinią lía, nna gą́ luꞌ: Guduli canna para quiꞌni cueꞌni enniꞌį. Ąꞌ gą́ luꞌ, làniana ttú laꞌ rettuꞌlo bá nna tsía luꞌ táchéꞌ luꞌ lo xilaꞌ nu du bitó ỹiatiá.
\v 10 Acca, canchu chi nuỹa gáỹią luꞌ nna, huía bá nna gureꞌ tení lo xilaꞌ nu du bitó ỹiánía, para quiꞌni íl·lani bá nu gutàỹią luꞌa nna gą́ luꞌ: Amigo, gutè iqquia meỹa lá. Làniana yala tháliani luꞌ ruꞌa lo canu ỹua lani luꞌ lo meỹa.
\v 11 Porquiꞌni nuỹa tediba rudàlianią laꞌa labą́ nna, entonces exél·laꞌ lą́; pero nu rulaba latsiꞌį quiꞌni labí nuỹa ną́ nna, ccá lą́ enneꞌ ỹeni.
\v 12 Raáruhuá Jesús nubeyuꞌ nu gutàỹią néa: Canchu chi gute luꞌ go ca enneꞌ nna, bittu gaỹi luꞌ canu cca tsèꞌ luꞌ, nìhua ca bettsiꞌ luꞌ, nìhua ca pariente quiꞌ luꞌ, nìhua ca vecino quiꞌ luꞌ nu ná enneꞌ rico, porquiꞌni iyaba canuaꞌ nna guni huá cą luꞌ invitar go luꞌ lani cą; anía modo nna labí premio thíꞌ luꞌ de ỹiabaraꞌ, porquiꞌni chìhua beyunna cą quiꞌ luꞌ.
\v 13 Pero canchu chi guni luꞌ ttu banquete nna gutàỹi lá ca enneꞌ ritè làꞌdiꞌ, ąꞌhua canu ná manco l·le, ca enneꞌ cojo l·le, ca enneꞌ ciego l·le.
\v 14 Làniana yala laꞌ redaccaꞌ latsiꞌ gataꞌ quiꞌ luꞌ, porquiꞌni làcą nna labí té quiꞌ quį para eyíỹáni cą quiꞌ luꞌ. Pero huadiꞌ bá luꞌ nu gute Tata Dios quiꞌ luꞌ canchu chi iꞌyu tsá eyátha iyaba ca enneꞌ beni cą tsèꞌ.
\p
\v 15 Biyeni báni ttu nu reꞌ lani e lo méỹaá nna rą ne: Icaꞌrubà nu cueꞌ go lo meỹa leꞌ reino quiꞌ Tata Dios.
\v 16 Becàbi Jesús por medio de ttu ejemplo nna rèe: Ttu ènneꞌyuꞌ beni bi ttu banquete xeni tsèꞌ nna gutàỹi tè bi ca enneꞌ ỹétseꞌní.
\v 17 De gùl·laꞌ hora go cabi nna, guthel·laꞌ bi mandado litsiꞌ canu chi naỹini bía nna ra tè cą: Litàxia le quiꞌni iyaba chi tsìa léda lo méỹaá.
\v 18 Pero iyaba canu chi naỹini bía nna bílá bílá bá pretexto bedu cą. Ttuą nna rą: Chìꞌ huíꞌibáꞌ ttu loyu nna, caduél·laꞌní tsaꞌáꞌ tanel·leꞌ yaꞌ ą, acca rinábaniaꞌ luꞌ quiꞌni thíꞌ luꞌ laꞌ ỹénlatsiꞌ.
\v 19 Attuą nna rą: Chìꞌ huíꞌibáꞌ gayuꞌ néda gùꞌna nna díꞌaꞌ guni yaꞌ cą prueba, acca rinábaniaꞌ luꞌ quiꞌni thíꞌ luꞌ laꞌ ỹénlatsiꞌ.
\v 20 Attuą nna rą: Chìꞌ bèttsáabá nàyaꞌ, acca labí cca quiaꞌ tháyáꞌ.
\v 21 De betsinaꞌ nu huía mandáduá nna gutixaꞌánią xanaꞌ niá nu ra canaá, yala bitsaꞌáni xanaꞌ niá nna ra tè bi mozo quiꞌ bía: Huía xìàtsateꞌ làti cca iꞌyya nna ąꞌhua lo ca néda nna taxiꞌ ca enneꞌ ritè làꞌdiꞌ ąꞌhua canu ná manco l·le, canu ná cojo l·le, ca ciego l·le.
\v 22 Mózuá nna beyéqquią ruꞌa lo xanaꞌ niá nna rą bi: Señor, chi beniaꞌ nu ra cuíąꞌluꞌa, pero hua náru lugar leꞌ yúꞌį.
\v 23 Làniana xanaꞌ niá nna ra bi ą: Huía lo ca nédayù nna ca néda lathi toꞌ, gucheꞌ duel·laꞌ taá cą ìta cą para quiꞌni itsàꞌ le yúꞌu quíyiꞌį.
\v 24 Porquiꞌni niaꞌ le quiꞌni nì ttu canu gutáỹiaꞌ néruá nna labí go cą làꞌgo quíyiꞌį.
\p
\v 25 Nu ỹétseꞌgání ca enneꞌ nna dia tè cą lani Jesús. Lèe nna gunneꞌe cą nna rèe:
\v 26 Canchu nuỹa enneꞌ calatsiꞌį tháꞌą lani inteꞌ nna dànią catsiꞌínią inteꞌ adí tìꞌchu catsiꞌínią tàta nàna quìꞌį nna ca ỹiꞌnį nna ca bettsiꞌį nna ca danį nna, hàstaá laꞌa mísmuba lą nna dànią guyudíꞌą nna catsiꞌínią inteꞌ, porquiꞌni canchu labí nna entonces labí ccánią ccą́ discípulo quiaꞌ.
\v 27 Nuỹa enneꞌ labí gaꞌną dispuesto gúchią propio gani curutsi quiꞌį nna tanuą inteꞌ, entonces labí dàccaꞌą para ccą́ discípulo quiaꞌ.
\v 28 Por ejemplo, canchu nuỹa ttu le calatsiꞌ gúduą ttu yúꞌu nna, tsí álahuá priméruỹa cuíꞌą nna gutháccaꞌbiaꞌ latsiꞌį tsáliáỹa bel·liu gudàl·lą quiꞌ yúꞌa cá para ccą́ saber canchu hua té suficiente nu riquinaꞌnią para gulùỹą tsèꞌtaá yúꞌu quiꞌ niá.
\v 29 Nìcàꞌchu ichìda díbą́ cimiento nna bíruhuá té quìꞌį gulùỹaníą yúꞌu quiꞌ niá, làniana iyaba canu iláꞌni cą na nna yala gúỹitsíni cą na,
\v 30 ina cą: Nubéyuꞌąꞌ nna gùduluą ruduą yúꞌu nna, pero labí suficiente lo sìnį té para gulùỹą na.
\v 31 Ąꞌhua ttu enneꞌ rigúꞌubiaꞌ nna, canchu caduel·laꞌ gunią guerra contra ttu contrario quiꞌį, tsí álahuá priméruỹa cuíꞌą nna gutháccaꞌbiaꞌ latsiꞌį tiꞌiỹa modo lani tsìi miliꞌ ca soldado quìꞌį nna huadàą lani gàl·lia miliꞌ ca soldado quiꞌ contrario quiꞌ niá cá.
\v 32 Canchu rutháccaꞌbiaꞌ latsiꞌį quiꞌni labí thą́, entonces miéntraste huaduúru contrario quiꞌ niá idittuꞌ nna ithel·laꞌą noticia gataꞌyúnią na quiꞌni adila tsaꞌ eyaccatsèꞌ bá cą.
\v 33 Acca lebiꞌį canchu bihua gaꞌna le dispuesto guthaꞌna le iyate nu té quiꞌ le nna, entonces labí posible té para ccá le discípulo quiaꞌ.
\p
\v 34 Yala riỹuꞌ dèteꞌ, pero canchu dètiꞌa gunìttią laꞌ iỹéꞌ quìꞌį nna, biala lani eyàccanią iỹéꞌ cá.
\v 35 Pues labiru biỹa íỹuꞌą, nìdi para tsíą leꞌ ttu loyu para gunią bèbè, sino para irúꞌna terúbą́ fuera. Nu calatsiꞌ telinią enseñánzį nna naduel·laꞌ quiꞌni gudà tsèꞌ nàguiꞌį.
\c 15
\p
\v 1 Làniana iyaba canu ruquíỹa quiꞌ impuesto nu rediꞌ gobierno, ąꞌhua adí canu rena ca enneꞌ judíua quiꞌni yala enneꞌ tul·laꞌ ná cą nna gubígaꞌ tè cą ruꞌa lo Jesús para gudà nagaꞌ quį quìꞌe.
\v 2 Acca ca enneꞌ judío canu gùlàni religión fariseo ąꞌhua ca maestro de la ley nna beyu tè cą laꞌ dítsi quiꞌ Jesús nna ra cą: Nui nna yala cca tsèꞌą canu huèni tul·laꞌ nna ruą lani cą nna.
\v 3 Jesús nna gutixaꞌánie cą ttu enseñanza por medio de ttu comparación nna rèe:
\v 4 Núní ttu enneꞌ ní entre lebiꞌį nu tsèꞌe gayuaꞌ carnero quìꞌį, canchu iyàl·la nuỹa lá ttu cą nna, tsí bihua guthàꞌną canu noventa y nuéveá làti ná ìxxìꞌ go cą miéntraste tsíą tatìlą́ nu biyál·láa hàstaá quiꞌni etselánią na cá.
\v 5 De chi betselánią na nna enìtaꞌ tìą na por tanto laꞌ redaccaꞌ latsiꞌ nu té quìꞌį.
\v 6 Etsinaꞌ bą́ leꞌ yúꞌu nna gaỹią ca vecino quiꞌį ąꞌhua adí ca amigo quìꞌį nna ra tìą cą: Ledáccaꞌ huá latsiꞌ le tìꞌa inteꞌ, porquiꞌni chi betsela teꞌ carneru toꞌ quiaꞌ nu biyál·láa.
\v 7 Raáruhuá Jesús: Inteꞌ nna niaꞌ le quiꞌni adila laꞌ redaccaꞌ latsiꞌ té leꞌ ỹiaba raꞌ por ttu enneꞌ tul·laꞌ reyacca arrepentir, tìꞌchula por noventa y nueve ca enneꞌ de respeto canu labí caduel·laꞌ eyàcca cą arrepentir.
\p
\v 8 Raáruhuá Jesús: Ttu niula nu té tsìi moneda quìꞌį, canchu iyàl·la ttuą nna, tsí bihua gugàl·laꞌą yiꞌ nna thulo tìą tetsùbà eyìlą na hàstaá quiꞌni etselánią na, màsquiꞌba caduel·laꞌ gulùbą itute leꞌ yúꞌu quiꞌ niá cá.
\v 9 De chi betselánią moneda nna, làniana rą ca vecina quiꞌ niá ąꞌhua adí ca amiga quiꞌ niá: Ledáccaꞌ huá latsiꞌ le tìꞌba inteꞌ, porquiꞌni chi betselá teꞌ bel·liu quiaꞌ nu biyál·láa.
\v 10 Làniana ra Jesús: Inteꞌ nna niaꞌ le quiꞌni ąꞌhua ca ángel quiꞌ Tata Dios té huá laꞌ redaccaꞌ latsiꞌ quiꞌ cabi canchu chi ttu enneꞌ tul·laꞌ nna reyaccą arrepentir.
\p
\v 11 Raáruhuá Jesús adí: Ttu ènneꞌyuꞌ nna gutséꞌe chuppa ỹiꞌni bi.
\v 12 Nu cca nu cuìtiꞌa nna rą tàta quiꞌ niá: Tàa, gùl·laꞌání cuiąꞌluꞌ iyate nu té quiꞌ riꞌu para gunna cuiąꞌluꞌ quiaꞌ nu ral·láꞌaꞌ thíꞌáꞌ. Làniana gùl·laꞌá tèni bi herencia quiꞌ bía, bèꞌ bi cą quiꞌ tsàba quį.
\v 13 Dia tíꞌbá tsá nna, entonces nu cca nu cuìtiꞌa nna betùppą iyábani herencia quìꞌį nna gudaꞌ tìą díą idittuꞌ hàstaá attu nación huayaꞌ. Nía nna benittiluą iyate nu té quiꞌ niá nna gurèni perdido bą́.
\v 14 De chi gutittia el·laꞌníą itute nu té quiꞌ niá nna, uccua ttu ubinaꞌ fuerte ní leꞌ distrito làti rèni naá, làniana gudulo beyàtsa quìꞌį.
\v 15 Huía tìą ruꞌa lo ttu nu dua nía huìla tsina. Nùa nna guthel·laꞌą na rancho quiꞌ niá para gappą ca cùttsi quiꞌ niá.
\v 16 De tántua ritùnią nna ridàa tíꞌní latsiꞌį cayélianíą hàstaba nu ro ca cùttsia, pero lanú nuỹa rute gúą.
\v 17 Làniana bettsiání laꞌ rulábalatsiꞌ quìꞌį nna uccuanią: Bal·la gání mozo tsèꞌe leꞌ litsiꞌ tàta quíꞌa té tsèꞌeni quiꞌ quį ro cą, atsiꞌíni inteꞌ nna chi rattiaꞌ bìnàꞌ réniaꞌ nì.
\v 18 Annana edúliaꞌ nna éyaꞌaꞌ ruꞌa lo tàta quíꞌa épaꞌ yeꞌ e: Tàa, chi beniaꞌ tul·laꞌ contra Tata Dios ąꞌhua contra cuiąꞌluꞌ nna,
\v 19 labiru merecer ccàꞌaꞌ para eyáccaꞌaꞌ ỹiꞌni cuiąꞌluꞌ, acca beni ba cuiąꞌluꞌ inteꞌ tìꞌa ttu mozo quiꞌ cuiąꞌluꞌ.
\v 20 Làniana lą nna beduli tìą nna deyyą litsiꞌ tàta quiꞌ niá. Idíttuꞌúruá deyyą nna biláꞌ chìnì tàta quiꞌ niá na yàlàni betúa latsiꞌ bi ą acca bigaá chì bi nna gunìtaꞌ bi yánį nna bettsaꞌló bi ą.
\v 21 Lą nna ra tìą bi: Tàa, chi beniaꞌ tul·laꞌ contra Tata Dios ąꞌhua contra cuiąꞌluꞌ nna, labiru merecer ccàꞌaꞌ para eyáccaꞌaꞌ ỹiꞌni cuiąꞌluꞌ.
\v 22 Pero tàta quiꞌ niá nna ra bi ca siervo quiꞌ bía: Licuèqquia ca láriꞌ nu adiru tsèꞌ nna líúgaccuꞌ ą. Lícúꞌu tè ttu anillo de oro níꞌį nna ąꞌhua zapato nìꞌį nna.
\v 23 Litàxìꞌ tè gùꞌna nu adiru riỹenią para gútti li ą nna go riꞌu ą nna guni riꞌu fiesta,
\v 24 porquiꞌni ỹìꞌni yìꞌį nna chìa gùttìą pero beyaccabànią, chi gunittią nna pero chi betselą́. Làniana yala bedáccaꞌni cą.
\v 25 Pero ỹiꞌni neru bía nna reqquia bą́ lo tsina leꞌ campo. De betsinaꞌą exa gáabá litsiꞌ niá nna biyéninią cca huìl·la nna hueyàꞌa danza nna,
\v 26 gutàỹi tìą ttu siérvuá nna gunàba tìtsaꞌą na biỹa nuá cca litsiꞌ niá.
\v 27 Siérvuá nna rą na: Chi bel·lani bettsiꞌ luꞌa, acca tàta quiꞌ luꞌąꞌ chi beni bi mandado gatti ttu gùꞌna nu adiru riỹeniá para quiꞌni guni riꞌu fiesta, porquiꞌni bettsiꞌ luꞌa hua náruą bueno nna sano nna bel·lanią.
\v 28 De biyénini ỹiꞌni néruá notíciąꞌ nna labí uccua latsiꞌį éyaꞌą leꞌ yúꞌu. Acca biria chìa tàta quiꞌ niá gutaꞌyúni bi ą quiꞌni éyaꞌą leꞌ yúꞌu.
\v 29 Becàbią nna rą tàta quiꞌ niá: Hua yùba cuiąꞌluꞌ quiꞌni iỹé ida tsèꞌ chi runiaꞌ cuiąꞌluꞌ servir nna bihua cabezudo chi ùccuaꞌaꞌ lani cuiąꞌluꞌ, atsiꞌíni nìdi rúbani ttu chivo toꞌ nìꞌ gunna cuiąꞌluꞌ quiaꞌ para go laníáꞌ ca amigo quiaꞌ.
\v 30 Pero de bel·lani ỹiꞌni luꞌąꞌ nna, màsquiꞌba chi benittiluą itute bel·liu quiꞌ luꞌ lani ca niula pública, atsiꞌíni chi beni luꞌ mandado gatti gùꞌna nu adiru riỹeniá para guni luꞌ fiesta quìꞌį.
\v 31 Tàta quiꞌ niá nna ra tè bi ą: Ỹìꞌniaꞌ, tulidàba dua luꞌ lani inteꞌ, ąꞌhua iyaba nu té quiaꞌ nna quìꞌba luꞌ ná cą.
\v 32 Tiꞌani modo làa guni riꞌu celebrar ttu fiesta para edáccaꞌ latsiꞌ riꞌu niꞌi. Porquiꞌni bettsiꞌ luꞌį nna chìa gùttìą nna beyaccabànią, chìa gunittią nna pero chi betselą́.
\c 16
\p
\v 1 Gutixàꞌa huá Jesús attu enseñanza lani ca discípulo quiꞌáa nna rèe: Gùdua ttu nubeyuꞌ rico nna, gùdua huá ttu nu ná encargado quiꞌ bi nna becàꞌna bi lani ą iyaba nu té quiꞌ bi. Pero betsia cą queja quiꞌ nu ná encargáduá quiꞌni runittilo lą́ nu té quiꞌ xanaꞌ niá.
\v 2 Acca xanaꞌ niá nna beyàỹi tè bi ą nna ra bi ą: Biani nuaꞌ riyeni teꞌ nu cca quiꞌ luꞌ, beyúnna cuenta tsina quiꞌ luꞌ porquiꞌni labiru ccá luꞌ nu rigúꞌubiaꞌ lo iyate nu té quiaꞌ.
\v 3 Lànianá nu ná encargáduá nna belaba latsiꞌį íį: Annana biagáni guniaꞌ, porquiꞌni xánaꞌ yaꞌa nna ebèqquia rúbá bi inteꞌ lo tsina quiꞌ bi, atsiꞌíni tsina ìdiꞌi nna labí cca teꞌ guniaꞌ; tsàꞌaꞌ huenàba caridad nna yala ettuꞌ teꞌ;
\v 4 pero chi yúáꞌ biỹa guniaꞌ para quiꞌni canchu chi bíttuúru tsina quiaꞌ te nna guni cą inteꞌ recibir leꞌ litsiꞌ quį.
\v 5 Làniana gutàỹi tìą ttu ttu tsa canu ràl·laꞌ cą ỹíyyaꞌ quiꞌ xanaꞌ niá nna gunàba tìtsaꞌą nu primérua: Tsáliacàꞌa ràl·laꞌ luꞌ quiꞌ xánaꞌ yaꞌa.
\v 6 Becàbi nuá nna rą: Gayuaꞌ tambo aceite. Làniana nu ná encargáduá nna rą na: Bediꞌ recibo quiꞌ luꞌą nna, gùreꞌ xianí nna bedua átsìeyónaꞌ terúbá lúį.
\v 7 Bitola nna gunàba tìtsaꞌą áttuą nna rą: Lùꞌchu nna, tsáliacàꞌa ràl·laꞌ luꞌ quiꞌ bi. Lą nna, becàbią nna rą: Gayuaꞌ beduti ỹuaꞌxtíla. Nu ná encargáduá nna rą na: Bediꞌ recibo quiꞌ luꞌ nna bedua ochenta terúbá lúį.
\v 8 Enneꞌ ná xanaꞌ nu ná encargáduá nna gutelíni bi quiꞌni yala listo uccuą porquiꞌni belaba latsiꞌį tsèꞌ màsquiꞌba yala enneꞌ mal ną́. Raáruhuá Jesús nna rèe: Canu yétsiloyuį nna, pues adila listo runi cą para cca tsèꞌ cą lani iyábani ca enneꞌ tìꞌchu canu té laꞌyaniꞌ lo lostoꞌ quį.
\v 9 Acca niaꞌ le quiꞌni lígúni duel·laꞌ uquìnaꞌ le tsèꞌ bel·liu quiꞌ le, alàa ttu manera malo, sino tsèꞌ taá para quiꞌni canchu chi étu bel·liu quiꞌ le nna entonces tséꞌé ca amigo quiꞌ le canu ediꞌ cą le leꞌ litsiꞌ quį làti tséꞌé le para siempre.
\v 10 Nuỹa tediba ná bá enneꞌ cumplido lo nu tiꞌtoꞌ rúbá nna, entonces ccá huą́ enneꞌ cumplido lo nu iỹeni tsèꞌ. Ąꞌhua nu runittilo tiꞌtoꞌ rúbá nna, pues labí ną́ enneꞌ de confianza para huíꞌą cuidado iỹeni.
\v 11 Canchu labí runi le nu daccaꞌ iỹuꞌ de nu cca quiꞌ bel·liu nna, pues núlá gappą le confianza lani ca riqueza nu adiru daccaꞌ.
\v 12 Ąꞌhua canchu labí rueꞌ le cuidado tseꞌ nu ná quiꞌ attu enneꞌ nna, entonces núlá gunna nu ná quìꞌį para ccą́ quiꞌ tegání lé cá.
\v 13 Lanú ttu mozo té ccani thuą bajo laꞌ rigúꞌubiaꞌ quiꞌ chuppa ca patrón, porquiꞌni miéntraste guyudíꞌą ttuą nna catsiꞌí lánią áttuą, ąꞌhua miéntraste ną́ cumplido lani ttuą nna riníyú lą́ áttuą. Ąꞌhua lebiꞌį nna labí ccani ccá le huenitsìna quiꞌ Tata Dios nna tseꞌe huá le bajo laꞌ rigúꞌubiaꞌ quiꞌ Bel·liu nna.
\v 14 De ra Jesús ca tìtsaꞌa nna tsèꞌe huá ca fariséua nía nna biyeni díꞌbáni cą enseñánzaá nna búrlalá beni cą ne porquiꞌni yala nu dàalatsiꞌ bel·liu uccua cą.
\v 15 Jesús nna ra tìe cą: Lebiꞌi ná le canu ribèqquia nàrì laꞌa lebiꞌi ba ruꞌa lo ca enneꞌ, pero Tata Dios nna nabiaꞌ ranínié liúꞌu lostoꞌ le nna nìdi titoꞌ làa cca guyue ca cosa quiꞌ yetsiloyu nu yala catsiꞌíni ca enneꞌ.
\p
\v 16 Nu ra lo ley nu bethàꞌna Moisés lani riꞌu ąꞌhua nu bedia ca enneꞌ uccua profeta tiempo antigua nna, pues ą́ꞌ ná nu yù ca enneꞌ. Pero dèsdeba gul·lani Juan el Bautista nna entonces gudulo cca predicar reino quiꞌ Tata Dios. Iyáỹiani ca enneꞌ nna yala duel·laꞌ runi cą para gáꞌa cą leꞌ reínuá.
\v 17 Adila fácil ná quiꞌni l·lúỹa latsiꞌ ỹiaba nna yétsiloyu nna ca indatòꞌ nna, tìꞌchula tté ttu letra toꞌ nu ra lo ley quiꞌni làa ccą́ cumplir.
\p
\v 18 Nuỹa tediba élaꞌą́ niula quìꞌį nna guttsa teníꞌį lani attu niula nna, entonces chi ná adulterio nu runią; ąꞌhua nu édiꞌą niula nu bélaꞌá naá nna runi huą́ adulterar.
\p
\v 19 Gùdua ttu nubeyuꞌ rico nna yala tsèꞌ gudu ỹúį, ąꞌhua ttu ttu tsá ba benią banquete lani ca làꞌgo tsèꞌni.
\v 20 Gùdua huá ttu enneꞌ pobre rinàbą caridad láą Lázaro nna betuỹíáníą uccua huèꞌ, tíą ruꞌa puerta quiꞌ nubeyuꞌ rícuá.
\v 21 Yala gudà latsiꞌį gúą ca pedazo toꞌ binnia ruꞌa meỹa quiꞌ nubeyuꞌ rícuá. Ca beccuꞌ nna bitsinaꞌ cą gul·leꞌe cą lo ca huèꞌ quiꞌ niá.
\v 22 Bìꞌyu bá tsá nna gùttì limosnéruá. Ca ángel nna becheꞌ cabi ą hàstaá làti dua Abraham. Gùttì huá nubeyuꞌ rícuá nna becàttsiꞌ cą na.
\v 23 Lo yiꞌbél·laá chi ỹuą ccą sufrir nna guchìtha lúį nna biláꞌnią Abraham idittuꞌ nna dua tè Lázaruá cuíttaꞌ bi.
\v 24 Làniana gùnnią idìtsa nna rą Abraham: Gùppa cuiąꞌluꞌ laꞌ retúalatsiꞌ quiaꞌ nna guthèl·laꞌ bá cuiąꞌluꞌ Lázaruąꞌ quiꞌni gulappaꞌ lo ỹubeníꞌį leꞌ inda nna gudibìtha tíꞌą luetsíꞌaꞌ, porquiꞌni yàlàni dolor chi rappaꞌ de yùꞌaꞌ lo yíꞌį.
\v 25 Pero Abraham nna ra bi ą: Luꞌ nna, hua yù luꞌ quiꞌni buenu ba bediꞌ luꞌ leꞌ yétsiloyúa; pero Lázaruį nna triste bá ná laꞌ gutè quìꞌį. Pero annana yala laꞌ redaccaꞌ latsiꞌ chi té quìꞌį, pero luꞌ nna yala sufrir cca luꞌ.
\v 26 Además de nui nna ttu bèl·làꞌa chul·la túniní du entre intuꞌ nna lebiꞌi nna. Acca nuỹa calatsiꞌį ttíą de nì para íl·lanią làti tsèꞌe líąꞌ nna, labí irialànią; nìhua nu daꞌ nàꞌla para íl·lanią nì nna.
\v 27 Làniana gunne enneꞌ rícuá attu vuelta nna rą: Entonces rattaꞌyúniaꞌ cuiąꞌluꞌ tàta Abraham quiꞌni éthel·laꞌ cuiąꞌluꞌ Lázaruąꞌ leꞌ litsiꞌ tàta quíyaꞌa
\v 28 para inènią á gayuꞌ ca bettsíꞌaꞌ canu tsèꞌerù nía. Ąꞌ modo nna làa èta huá cą lugar de sufrimiéntuį.
\v 29 Abraham nna ra tè bí ą: Té bá ca libro nu bedia Moisés nna ca profeta nna, níabá gudà nagaꞌ quį quiꞌ cabi.
\v 30 Becàbi nubeyuꞌ rícuá nna rą: Labí tàta Abraham, sino canchu nuỹa chi gùttì nna eyáthą éyyą taquixáꞌanią cą, entonces eyacca cą arrepentir nna tsíalatsiꞌ quį.
\v 31 Pero Abraham nna ra bi ą: Canchu bihua gudà nagaꞌ quį quiꞌ Moisés nìhua quiꞌ ca profeta nna, tampoco hua làa tsíalatsiꞌ quį canchu nuỹa eyáthą de lo lùꞌuti nna quixáꞌanią cą.
\c 17
\p
\v 1 Jesús nna rèe ca discípulo quiꞌáa: Siémprení íl·lani ca tentación para guni quiꞌni guni ca enneꞌ tul·laꞌ, pero icaꞌrútsiꞌíru nu runi quiꞌni rinnia ca enneꞌ leꞌ tul·laꞌ, pues
\v 2 adila tsaꞌ iỹìqquia yánį ttu ìttsi nna gudàl·la tè cą na làhuiꞌ indatòꞌ, tìꞌcaꞌla gunią quiꞌni nuỹa ttu canu xcuichu túꞌį nna ìnnia cą leꞌ tul·laꞌ.
\v 3 Líhueꞌ cuidado por laꞌa lebiꞌi bá. Canchu ttu hermano quiꞌ luꞌ rigúꞌą falta contra luꞌ nna, gutìtsàꞌ ą. Canchu enàbą laꞌ runittilo lani luꞌ por nu bénią nna, entonces ná quiꞌni eyuniỹénbá latsiꞌ luꞌ quìꞌį.
\v 4 Canchu gàtsi vuelta ttu tsá gunią mal contra luꞌ, ąꞌhua gàtsi vuelta enàbanią luꞌ laꞌ runittilo nna, eyuniỹénbá latsiꞌ luꞌ quìꞌį.
\p
\v 5 Ca apóstol nna ra tè cabi Jesús: Señor, benna cuiąꞌluꞌ adí fe quiꞌ tuꞌ.
\v 6 Ra tè Jesús cabi: Cáalá fe quiꞌ le ną́ màsquiꞌdi medida ttu bétsiꞌ cuànà nna, huaccani le gá le yà xeni duį: Bilàtsùꞌ nì nna biyàda lahuiꞌ indatòꞌ la, entonces yàgąꞌ nna huayéninią quiꞌ le.
\p
\v 7 Raáruhuá Jesús: Núní ttu le dua ttu mozo quìꞌį rugàꞌną gùꞌna o rappą ca gùꞌna biaꞌ quiꞌ le, canchu chi él·lanią de lo tsina nna, tsí gą́ mózuá: Gùduani lo meỹa cá. Labíỹá.
\v 8 Tsí álahuá gá lą́ mózuá: Bedappayáni náꞌ míỹa quiꞌ luꞌ nna bèni nu go síaꞌ nna gutaꞌa tè quiaꞌ hàstaá quiꞌni eyacca quiaꞌ íꞌya guaꞌ; lànialá nna gą́ mózuá: Gutaꞌa quiꞌ luꞌ nna gùꞌya gutó.
\v 9 Tsí ína riꞌu quiꞌni huą mózuá: Quiỹaru luꞌ porquiꞌni chi beni luꞌ iyaba tsina nu beniaꞌ luꞌ mandar. Tiꞌ cca teꞌ nna labí.
\v 10 Ąꞌhua lebiꞌį, canchu chi eyàcca quiꞌ le guni le iyate nu ra Tata Dios quiꞌni guni le, entonces ná quiꞌni ina le: Ttu huenitsìna nu labí riỹuꞌ tè ná tuꞌ, porquiꞌni beni tuꞌ tsuaꞌ terúbá nu ná quiꞌni guni tuꞌ.
\p
\v 11 Lotiꞌ deyya Jesús para ciudad Jerusalén nna bedàxuꞌe néda dia entre Samaria nna Galilea nna.
\v 12 Gutàꞌa bée leꞌ ttu yetsi toꞌ nna biria tè tsìi ca nubeyuꞌ tattsaꞌ cą ne, pero idittuꞌ ba gudàa cą porquiꞌni cca cą yetsuꞌ yùtsùꞌa leproso, yala hueꞌléteꞌ ną́.
\v 13 Làcą nna gunne cą idìtsa tsèꞌ nna ra cą: Maestro, betúalatsiꞌ cuiąꞌluꞌ intuꞌ.
\v 14 Biláꞌ báni Jesús cą nna rèe cą: Lítsía nna lígúni presentar ruꞌa lo ca sacerdotea, seña de quiꞌni chi beyacca nàrì le. Làcą nna de déyuꞌu cą néda tìꞌa rèe cą nna, beyacca chì latsiꞌ quį.
\v 15 Gutebéꞌbáni ttu nuá quiꞌni chi beyacca latsiꞌį nna, beyéqquia taą́ nna bedàlianią Tata Dios idìtsa ní,
\v 16 betsinaꞌ tìą ruꞌa lo Jesús, beduỹíbį nna bedèttaꞌ lúį loyu nna bèꞌą ne gracia. Lą nna uccuą ttu enneꞌ samaritano.
\v 17 Gunne tè Jesús nna rèe: Tsí álahuá tsìi cą nuá beyacca latsiꞌ cá. Adí canu gàá chúná, tìꞌala uccua cą nìꞌi.
\v 18 Tsí nùhua nuỹa beyéqquią gudàlianią Tata Dios sino làteruba enniꞌį atsiꞌíni ná lą́ enneꞌ idittuꞌ nna.
\v 19 Làniana rèe nubéyuꞌa: Bèduli nna beyya ba, pues por fe quiꞌ luꞌ nna chi beyacca latsiꞌ luꞌ.
\p
\v 20 Ca fariséua nna gunàba titsaꞌ cą Jesús cuaỹa íl·lani laꞌ rigúꞌubiaꞌ quiꞌ Tata Dios yétsiloyu. Becàbi tìe nna rèe cą: Laꞌ rigúꞌubiaꞌ quiꞌ Tata Dios nna labí íl·lanią tìꞌa ttu cosa nu riria ca enneꞌ innaꞌ cą quiꞌni chi dáꞌą.
\v 21 Nìhua labí ccá saber ca enneꞌ para ina cą con tiempo ba: Nì chi dùe o nàꞌ taá dùe, porquiꞌni reino quiꞌ Tata Dios nna pues entre laꞌa lebiꞌį ba chi gul·lani ąꞌhua lo lostoꞌ le.
\v 22 Ra huée ca discípulo quiꞌáa: Huàl·lani tiempo canchu chi cálatsiꞌ le iláꞌni le Nubeyuꞌ de Ỹiabaraꞌ attu vuelta, màsquiꞌdi por ttu bitsa terúbá, pero labí iláꞌni li e.
\v 23 Ąꞌhua gá cą le: Nì chi dùe, o, nàꞌla dùe. Pero bittu tsía le nìhua làa tanó le cą.
\v 24 Porquiꞌni tìꞌa rappi étha rudàniꞌ rábanią dèsdeba làti ril·lani bitsa hàstaá làti renia bitsa, ą́ꞌ tehuá ccá canchu de repente taá chi íl·lani Nubeyuꞌ de Ỹiabaraꞌ.
\v 25 Pero náduel·laꞌ ỹa quiꞌni yala padecer quée nna, ąꞌhua nuỹetseꞌ guthaccaꞌ ca enneꞌ tsèꞌe anna ne.
\v 26 Tìꞌa uccua lotiꞌ gùdua Noé, ąꞌhua ccá canchu chi iꞌyu tsá íl·lani Nubeyuꞌ de Yiabaraꞌ.
\v 27 Porquiꞌni ąꞌhua ca enneꞌ tiempo lània nna gùꞌya go bá nna huettsanáꞌ bá nna beni cą hàstaá quiꞌni bìꞌyu tsá gutàꞌa Noéa leꞌ bárcuá, làniana de repente taá gul·lani iyya juíciuá nna gùttì iyáỹiate ca enneꞌ gùtseꞌe lània.
\v 28 Ąꞌhua ccá tìꞌa uccua lotiꞌ gùdua sobrino quiꞌ Abraham láą Lot: gùꞌya go bá nna huìꞌi bá nna huèttiꞌ bá nna huèni negocio bá nna béni ca enneꞌ, ąꞌhua gùda cą loyu bá nna huèdua yúꞌu bá nna beni cą.
\v 29 Pero laꞌa mísmuba tsá biria Lot leꞌ yetsi máluá lą́ Sodoma nna, làniana de repente taá nna binnia fuego lani azufre de ỹiaba nna bel·lùỹą latsiꞌ iyáỹiani ca enniꞌa.
\v 30 Anía tehuá runi ca enneꞌ canchu chi iꞌyu tsá iláꞌni itute yétsiloyu ril·lani Nubeyuꞌ de Ỹiabaraꞌ.
\v 31 Canchu chi iꞌyu tsáa nna, nuỹa tediba duą iqquia azotea quiꞌ yúꞌu quìꞌį nna, eyàdią nna uccuìtta tabáą, bittu éyaꞌą leꞌ yúꞌu para thíꞌą biỹa té quìꞌį. Ąꞌhua nu rèni fuera lo tsina quìꞌį nna, bittu eyéqquią litsiꞌį táỹiꞌą biỹa té quìꞌį.
\v 32 Líúrexaáruhuá latsiꞌ le nu uccua lani niula quiꞌ Lot tiempo lània; lą nna bedeqquia lúį para innaꞌą cuèꞌe lí n̨na beyacca taą́ ttu estatua dèteꞌ.
\v 33 Acca riquixaꞌániaꞌ le quiꞌni nuỹa tediba dua iqquį etúalatsiꞌ laꞌlabàni quìꞌį por nu cca quiꞌ yétsiloyuį nna, entonces gunitti lą́ na. Pero nuỹa tediba gútseꞌe latsiꞌį laꞌlabàni nu cca quiꞌ yétsiloyuį nna, entonces ccabàni lą́.
\v 34 Ąꞌhua niaꞌ le quiꞌni Nubeyuꞌ de Ỹiabaraꞌ nna canchu il·lanie de réla làti antaꞌ chuppa ca enneꞌ lo ttu cama, pues ttuą nna édiꞌe, áttuą nna eyàꞌna bą́.
\v 35 Ąꞌhua canchu chuppa ca niula yùꞌu cą huèttu, pues ttuą nna édiꞌe, áttuą nna eyàꞌna bą́.
\v 36 Ąꞌhua canchu chuppa ca nubeyuꞌ tsèꞌe cą tsina, pues ttuą nna édiꞌe, áttuą nna eyàꞌna bą́.
\v 37 De beyacca gunne Jesús ca tìtsaꞌa nna, gunàba titsaꞌ tè cabi e nna ra cabi: Gání, Señor. Jesús nna rèe cabi: Gaỹa tediba té ttu nu yatti nna, pues níahuá itùppa ca bechettu.
\c 18
\p
\v 1 Gutixaꞌa huáni Jesús cabi attu comparación para guthèteꞌnie cabi quiꞌni caduel·laꞌ guni cabi oración tulidàba nna bittu edùl·laꞌa latsiꞌ cabi.
\v 2 Ree cabi: Leꞌ ttu yetsi nna gùdua ttu juez nu labí gùppą respeto Tata Dios, nìhua ca enneꞌ nna.
\v 3 Gùdua huá ttu niula viuda leꞌ yétsiá nna seguídoní huía ruꞌa lo juez nna rą na: Beni bál·la cuiąꞌluꞌ luꞌuxtícia quiaꞌ contra nu ná contrario quíyaꞌąꞌ.
\v 4 Pero juez nna labí uccua tè latsiꞌį gunią luꞌuxtícia quìꞌį. Pero bitola nna belaba latsiꞌį nna uccuanią: Màsquiꞌba labí rappa huáꞌ respeto Tata Dios nìhua ca enneꞌ nna,
\v 5 nada más porquiꞌni niulíį nna yala ruquitsíꞌnią inteꞌ, acca guni chìaꞌ luꞌuxtícia quìꞌį para quiꞌni làa ìta rùą huequitsíꞌni látsaꞌaꞌ.
\v 6 Anía ra nu ná juez malua.
\v 7 Pero inteꞌ nna niaꞌ le: Canchu Tata Dios nna, tsí bihua dispuesto née para gunie defender ca enneꞌ chi réeéꞌnie, canu rul·luítsaꞌ cą ne laꞌréla ritsábá cá. Tsí yala itsá cuédée para gunie cą cualani cá.
\v 8 Niaꞌ le quiꞌni adila retúa latsiꞌe cą para gunie luꞌuxtícia quiꞌ quį próntuní. Pero canchu chi íl·lani Nubeyuꞌ de Ỹiabaraꞌ nna, tsí hua tseꞌeỹa leꞌ yétsiloyuį canu hua ligani té fe quiꞌ quį lani e cá.
\p
\v 9 Gutixàꞌa huá Jesús attu comparación, para canu rulaba latsiꞌ quiꞌni yala tsèꞌ ná cą, pero bihua cca guyu cą nuỹaáru adí ca enneꞌ.
\v 10 Reé: Chuppa ca nubeyuꞌ nna huía cą huèni oración leꞌ templua. Ttu nuá nna uccuą ttu fariseo. Attu nuá nna uccuą ttu nu ruquiỹa quiꞌ impuesto.
\v 11 Nu ná fariséua nna du báníą ruꞌa altar runią oración nna rą: Quiỹaru cuiąꞌluꞌ Tata Dios quiꞌni labí náꞌ tìꞌa ná adí ca enneꞌ, ubàna nna yélatsiꞌ nna adúltero nna, nìdirubani tìꞌ ná nu riquíỹa quiꞌ impuesto dùąꞌ;
\v 12 pues inteꞌ nna runiaꞌ ayunar chuppa vuelta leꞌ ttu ttu semana, ąꞌhua rutíaꞌ quiꞌ diezmo de lo iyaba nu té quiaꞌ. Anía uccua oración quiꞌ fariséua.
\v 13 Nu ruquíỹa quiꞌ impuéstuá nna du huą́ leꞌ templua pero idittuꞌ nna, nìdirubani làa reyáỹanią ichìtha lúį, sino rueꞌ la lòstuꞌį porquiꞌni yala uccuą sentir por ca tul·laꞌ quiꞌį nna rą: Señor Dios, betúalatsiꞌ cuiąꞌluꞌ inteꞌ porquiꞌni yala enneꞌ tul·laꞌ náꞌ.
\v 14 Làniana ra tè Jesús: Hualigani teꞌ niaꞌ le quiꞌni lą nna betsinaꞌą litsiꞌį yala lani laꞌỹeni, porquiꞌni beyuniỹén latsiꞌ Tata Dios ca tul·laꞌ quìꞌį; pero attu nuá nna labí beni Tata Dios na aceptar. Acca niaꞌ le quiꞌni nu cani quiꞌni yala dàlianią nna, egàꞌna menos lą́; pero nu rulaba latsiꞌį quiꞌni lanú nuỹa ną́ nna, lànuá nna ccá lą́ enneꞌ ỹeni.
\p
\v 15 Làniana tahuaꞌ tè cą ca huatsa toꞌ ruꞌa lo Jesús para quiꞌni gutsia néꞌe iqquia quį. Biláꞌ báni ca discípuluá nui nna gutìl·la la cabi ca enneꞌ dia ritahuaꞌ ca huatsa túꞌa.
\v 16 Pero Jesús nna gutàỹie cą nna rèe ca discípuluá: Lihueꞌél·laꞌ ca huatsa túꞌąꞌ ibígaꞌ cą ruꞌa luaꞌ, bittu guthàgaꞌ le cą; porquiꞌni reino quiꞌ Tata Dios nna ną́ para ca enneꞌ lostoꞌ humilde tìꞌa ca huatsąꞌ.
\v 17 Hualigani teꞌ niaꞌ le quiꞌni nu labí té fe quiꞌį tìꞌa ttu huatsa tóꞌ nna hueꞌél·laꞌą quiꞌni Tata Dios nna cuꞌúbiaꞌnie na, entonces labí gáꞌą leꞌ reino quìꞌe.
\p
\v 18 Làniana ttu nubeyuꞌ principal gunàba tìtsaꞌą Jesús nna rą ne: Maestro bueno, biani guniaꞌ para gataꞌ laꞌlabàni nu labí ttíą quiaꞌ cá.
\v 19 Jesús nna ra tìe na: Biani cca ra luꞌ inteꞌ bueno nìꞌi. Nì ttú lanú té ná completamente tseꞌ sino tùteruba Tata Dios.
\v 20 Hua nabiaꞌ báni luꞌ ca mandamiento: Bittu thualàni luꞌ nu labí ná tsela luꞌ. Bittu gutti luꞌ. Bittu cuána luꞌ. Bittu ichìtha luꞌ belaꞌna quiꞌ ca enneꞌ. Gùppa respeto tàta nàna quiꞌ luꞌ.
\v 21 Becàbi tìą nna rą ne: Iyaba ca nuąꞌ runiaꞌ dèsdeba ná nu cuìtiꞌ.
\v 22 Biyeni báni Jesús nui nna rèe na: Hua reyatsaáruni luꞌ attulo: bettiꞌ iyate nu té quiꞌ luꞌ nna, bète tì ą lani ca enneꞌ ritè làꞌdiꞌ, ỹiabaraꞌ lá nna gataꞌ riqueza quiꞌ riqueza quiꞌ luꞌ; gutà tè para ccá luꞌ ttu discípulo quiaꞌ.
\v 23 Biyeni bánią nu rèe na, triste tsúbá beyéqquią, porquiꞌni yala rico uccuą.
\v 24 Gutebéꞌ báni Jesús quiꞌni yala triste uccuanią nna, ra tìe: Yala tàbi ná para canu té iỹeni bel·liu quiꞌ quį tsíalatsiꞌ quį nna hueꞌél·laꞌ cą quiꞌni Tata Dios nna quée enneꞌ cuꞌúbiaꞌnie cą.
\v 25 Adila fácil ná tté ttu camello leꞌ yèrù toꞌ quiꞌ ttu guỹa, tìꞌchula ttu rico gáꞌą leꞌ reino quiꞌ Tata Dios.
\v 26 Làniana canu biyénini ca tìtsaꞌąꞌ nna ra cą: Entonces núlá ccani l·lą́ cá.
\v 27 Lèe nna rèe cą: Nu rulaba latsiꞌ ca enneꞌ quiꞌni labí ná posible, pues fácil bá ną́ para lani Tata Dios.
\v 28 Làniana ra tè Pedrua ne: Intuꞌ nna chi bethàꞌna tuꞌ iyaba nu té quiꞌ tuꞌ nna chi denó tuꞌ cuiąꞌluꞌ.
\v 29 Jesús nna rèe cabi: Hualigani teꞌ niaꞌ le quiꞌni hua tseꞌe canu chi bethàꞌna cą litsiꞌ quį l·le, tàta nàna quiꞌ quį l·le, ca bettsìꞌ quį le, niula quiꞌ quį l·le, ca ỹiꞌni quį l·le por nu cca quiꞌ reino quiꞌ Tata Dios;
\v 30 acca làcą nna thíꞌ cą adírulá bendición annana, ąꞌhua tiempo nu chìꞌ daꞌla nna gataꞌ huá laꞌlabàni nu labí ttíą quiꞌ quį.
\p
\v 31 Làniana guleqquia Jesús tsìꞌnu ca discípuluá yàꞌlatsiꞌ nna rèe cabi: Annana dia riꞌu ciudad Jerusalén. Nía nna ccá cumplir iyaba ca titsaꞌ nu bedia ca profeta nu cca quiꞌ Nubeyuꞌ de Ỹiabaraꞌ.
\v 32 Pues gute cą ne cuenta lani canu dittuꞌ canu rigúꞌubiaꞌ leꞌ nación quiꞌ riꞌu, Ąꞌhua guni cą ne burla nna gul·luítsaꞌ cą ne ca titsaꞌ malo nna, gutùtu xèniꞌ quį ne nna,
\v 33 huéꞌ díbá cą ne lani cuarta, làniana icheꞌ cą ne para gutti cą ne. Pero tsunna bitsa bitola nna, eyáthee de lo lùꞌuti.
\v 34 Ca discípuluá nna nìdi titoꞌ làa gutelíni cabi biỹa nuá gutixeꞌe, porquiꞌni beyàꞌna ba chul·la leꞌ laꞌ riyeni quiꞌ cabi.
\p
\v 35 Lotiꞌ chi deyya Jesús exa taá yetsi Jericó nna, reꞌ tè ttu ciego cuittaꞌ nédaá rinàbą caridad.
\v 36 De biyéninią ril·làbì nìꞌa ca enneꞌ ritè nía, acca gunàba tìtsaꞌą biỹa nuá.
\v 37 Làcą nna ra tè cą na quiꞌni daꞌ Jesús enneꞌ nazareno.
\v 38 Làniana gunne ciéguá iditsa nna rą: Jesús Ỹiꞌni David enneꞌ uccua rey, betúalatsiꞌ cuiąꞌluꞌ inteꞌ.
\v 39 Ca enneꞌ denéruá nna gutìl·la tè cą ciéguá quiꞌni guthàya rúꞌį, pero lą nna adila iditsa gunnią nna rą: Cuiąꞌluꞌ Ỹiꞌni David, gùppa cuiąꞌluꞌ laꞌ retúalatsiꞌ quiaꞌ.
\v 40 Gulèda tè Jesús nna benie mandado taxiꞌ cą na ruꞌa lúe. Bitsinaꞌ báą nna gunàba titsaꞌ tè Jesús na,
\v 41 rèe: Biani calatsiꞌ luꞌ inteꞌ. Becàbią nna rą ne: Señor, calátsaꞌaꞌ eláꞌ teꞌ.
\v 42 Jesús nna rèe na: Annana iyàlia ca íyyalo luꞌ nna iláꞌni luꞌ; por fe nu té quiꞌ luꞌ lani inteꞌ nna acca chi té laꞌyaniꞌ quiꞌ luꞌ.
\v 43 Luégutaá biláꞌ chìnią nna dia tìą lani Jesús nna rudàlianią Tata Dios. Ąꞌhua iyábani ca enneꞌ dia nía nna, de biláꞌni cą nu uccua nna bèꞌ hua cą gracia Tata Dios.
\c 19
\p
\v 1 Néda bá chi yùꞌu Jesús leꞌ yetsi Jericó.
\v 2 Leꞌ yétsiá nna dua ttu nubeyuꞌ rico láą Zaqueo nna uccuą jefe quiꞌ iyaba canu riquiỹa quiꞌ impuesto para gobiérnuá.
\v 3 Lą nna yala uccua latsiꞌį iláꞌnią Jesús nna gunibíꞌą ne. Biria tìą díą táttsaꞌą ne; pero de tántua ca enneꞌ ỹétseꞌá nna labí uccua iláꞌnią ne porquiꞌni uccuą chaparro toꞌ.
\v 4 Acca quèthani beneruą nna huàppią lo ttu yà xeni para iláꞌnią ne, porquiꞌni níalá ná quiꞌni ttíe.
\v 5 Bitsinaꞌ bá Jesús nía nna biláꞌnie na duą lo yàgàa nna ra tìe na: Zaqueo, beyàdi xìa, porquiꞌni leꞌ litsiꞌ luꞌ ná quiꞌni il·laniaꞌ anna.
\v 6 Zaquéá nna quèthani beyàdi chìą, yala lani laꞌ redáccaꞌ latsiꞌ benią ne recibir litsiꞌį.
\v 7 Nuá bá biláꞌni ca enneꞌ, acca gudulo chì cą betìtseꞌél·laꞌ cą Jesús nna ra cą quiꞌni huíe litsiꞌ ttu nu huèni tul·laꞌ.
\v 8 Bitola nna guduli Zaquéuá nna rą ne: Annana Señor, tsal·lueꞌ taá de lo iyaba nu té quiaꞌ nna guté yaꞌ ą lani ca enneꞌ ritè làꞌdiꞌ. Ąꞌhua canchu chi betháccaꞌỹíaꞌ nuỹa ttu enneꞌ nna gutúꞌaꞌ biỹa té quìꞌį nna, pues annana gudéqquiaꞌ átappa tántolá quìꞌį.
\v 9 Jesús nna rèe: Annana chi gul·lani salvación para ca enneꞌ tsèꞌe leꞌ yúꞌį, yàꞌni quiꞌni nubéyuꞌį nna chi ríalatsiꞌį nna ná huą́ ttu ỹiꞌni Abraham.
\v 10 Por nui nna bìta Nubeyuꞌ de Ỹiabaraꞌ, para hueyìla canu chi gunitti nna gudilèe cą leꞌ ca tul·laꞌ quiꞌ quį.
\p
\v 11 Exa gáabá Jerusalén chi dia Jesús nna, iyaba ca enneꞌ biyénini cą titsaꞌ quiꞌáa nna belaba latsiꞌ quį quiꞌni chiꞌ taání duą íl·lani laꞌ rigúꞌubiaꞌ quiꞌ Tata Dios. Acca gutixèꞌe ttu comparación nna,
\v 12 rèe: Ttu ènneꞌyuꞌ tsèꞌ nna huía bi attu país idittuꞌ para thíꞌ bi poder para ccá bi rey, làniana luégutaá eyéqquia bi.
\v 13 Pero ántesca tháꞌ bi nna gutàỹi bi tsìi canu runi tsina quiꞌ bía nna, bete bi ttu cantidad xeni de moneda quiꞌ ttu ttu tsa quį nna ra tè bi cą: Guthaꞌ le bél·liuį para guni le gana iqquia quį miéntraste tsaꞌáꞌ nna él·laniaꞌ.
\v 14 Gudaꞌ tè bi. Pero ca enneꞌ látsi bía nna, laꞌ yéelatsiꞌ lá gùppa cą quiꞌ bi, acca guthel·laꞌ tè cą ttu comisión ruꞌa lo canu rigúꞌubiaꞌ nía para ina cą: Labí calatsiꞌ tuꞌ quiꞌni nubéyuꞌąꞌ nna ccą́ rey quiꞌ tuꞌ.
\v 15 Pero làbi nna guỹiꞌ la bi poder para ccá bi rey. Làniana beyéqquia bi nna gutàỹi tè bi ca mozo quiꞌ bía canu bete bi bel·liu lani canaá para eyúni bi cuenta lani cą tsáliáỹa gana chi beni ttu ttu cą.
\v 16 Bitsinaꞌ tè nu priméruá ruꞌa lo enneꞌ ná rey nna rą: Señor, lani bel·liu quiꞌ cuíąꞌluꞌa nna chi beniaꞌ gana átsìi cantidad.
\v 17 Làbi nna ra tè bi ą: Tsèꞌba ná nu beni luꞌ, pues siervo tsèꞌ ná luꞌ porquiꞌni lani tiꞌtoꞌ rúbá nna uccua luꞌ fiel, acca annana gudúaꞌ luꞌ para cuꞌúbiaꞌni luꞌ tsìi ca yetsi.
\v 18 Bitsinaꞌ huá áttuą nna rą: Señor, lani bel·liu quiꞌ cuíąꞌluꞌa nna chi beniaꞌ gana ágayuꞌ cantidad.
\v 19 Làbi nna ra bi ą: Ąꞌhua luꞌ nna, gudúaꞌ luꞌ lo gayuꞌ ca yetsi.
\v 20 Bitsinaꞌ huá áttuą nna rą: Señor, nìba té bel·liu quiꞌ luꞌa, túabá teꞌ ą leꞌ ttu panitu, pues
\v 21 anía beniaꞌ porquiꞌni gùtsi teꞌ cuiąꞌluꞌ, porquiꞌni ná cuiąꞌluꞌ ttu enneꞌ duro, cáalá betháꞌ yaꞌ ą nna entonces huediꞌ telá cuiąꞌluꞌ itútią, porquiꞌni rediꞌ cuiąꞌluꞌ làti labí guda cuiąꞌluꞌ.
\v 22 Làniana ra bi ą: Siervo malo ná luꞌ. Por laꞌa mísmuba titsaꞌ quiꞌ luꞌ nna acca ccá luꞌ condenar. Hua yù bá luꞌ quiꞌni náꞌ ttu enneꞌ duro, redíꞌaꞌ nu làhuabi gudaꞌ ąꞌhua rutùppaꞌ làti lahuábí bedál·laꞌaꞌ.
\v 23 Entonces, bianicca labí gulúꞌu luꞌ bel·liu quíyiꞌį banco para quiꞌni canchu chi él·laniaꞌ nna edíꞌ yaꞌ ą lani ỹiꞌnį nìꞌi.
\v 24 Làniana ra bi canu tsèꞌe nía: Líccua bél·liuąꞌ lo níꞌį nna, líúte tì ą lani nu beni gana átsìi tántua.
\v 25 Làcą nna ra tè cą bi: Pero Señor, chìa té tsìi quìꞌį.
\v 26 Becàbi enneꞌ ná rey nna ra bi: Inteꞌ nna niaꞌ le quiꞌni nuỹa tediba té quìꞌį nna, entonces lą nna thíꞌ lą́ adí; pero nu labí té quìꞌį nna, pues hàstaá tiꞌtoꞌ nu té quìꞌį nna ítua telą́.
\v 27 Ąꞌhua iyaba canu na contrario quíyaꞌa nna canu bihua uccualatsiꞌ quiꞌni ccáꞌ rey quiꞌ quį, litàxìꞌ tsateꞌ cą nì nna lichù yáni quį ruꞌa luaꞌ.
\p
\v 28 Beyacca ba gunne Jesús ca tìtsaꞌa nna, dia tìe denérue para Jerusalén.
\v 29 Exa tegáabá ca yetsi Betfagé nna Betania nna chi dia cabi luíttaꞌ iꞌya láą Monte de los Olivos, guthel·laꞌ tìe chuppa ca discípulo quiꞌáa nna,
\v 30 rèe cabi: Lítsía leꞌ yetsi toꞌ nu reꞌ frente taá tétiá nna. Canchu chi bitsinaꞌ le nna hua taxáccaꞌ dígá le làti táꞌ ttu burro toꞌ nu nìdi ttu enneꞌ labí chi gutsią na. Ethàtsi li ą nna echeꞌ tètsateꞌ li ą nì.
\v 31 Canchu nuỹa inàba tìtsaꞌą le: Bianicca rethàtsi li ą, entonces lebiꞌį nna ecàbini lí ą: Porquiꞌni Señor nna riquínaꞌnie na.
\v 32 Huía tè ca discípuluá nna taxáccaꞌ cabi tìꞌba nu chi ra Jesús cabi.
\v 33 De rethàtsi cabi burro túꞌa nna, biria chì canu ná xanaꞌ niá nna ra cą cabi: Bianicca rethàtsi le burro túꞌąꞌ nìꞌi.
\v 34 Becàbi cabi nna ra cabi: Señor nna riquinaꞌnie na.
\v 35 Làniana becheꞌ tè cabi burro túꞌa làti du Jesús. Guxua tè cabi ca láriꞌ quiꞌ cabía cuìꞌį, Jesús nna gutsia tìe na.
\v 36 Gutsìla tè cabi ca láriꞌ lo néda para ttíe.
\v 37 Chiꞌ tegáabá duą quel·laꞌ cabi liáỹu quiꞌ Monte de los Olivos nna, làniana iyaba ca enneꞌ ỹetseꞌ dia lani áa nna yala bedaccaꞌ latsiꞌ quį nna gudulo cą bedàliani cą Tata Dios por iyaba ca milagro nu chi benie lani ca enneꞌ nna,
\v 38 acca gunne cą iditsa tsèꞌ: Bendito Enneꞌ daꞌ por nombre quiꞌ Señor Dios para quée rey quiꞌ riꞌu. Acca hua té laꞌ redaccaꞌ latsiꞌ leꞌ ỹiabaraꞌ, laꞌ dàliani para Tata Dios nna.
\v 39 Làniana tuchùppa ca fariséua canu dia huá cą entre ca enneꞌ ỹétseꞌá nna ra cą Jesús: Maestro, gutìl·la tíꞌ canu daꞌ lani cuíąꞌluꞌąꞌ.
\v 40 Becàbi Jesús nna rèe cą: Hualigani teꞌ riquixaꞌániaꞌ le: Canchu làcą guthàya rúꞌa quį nna, pues hàstala ca íyya antaꞌ lo nedį nna thulo cą inne cą idìtsa a favor de inteꞌ.
\v 41 Jesús nna biláꞌ bánie ciudad riꞌą exa taá nna, gudulue guretsie por lą nna,
\v 42 ra tìe: Cáalá nabiaꞌ tsàni luꞌ quiꞌni anna ná tsá de laꞌỹeni para luꞌ, pero bágáꞌ bá ló luꞌ.
\v 43 Inteꞌ nna niaꞌ luꞌ quiꞌni huàl·lani tsá quiꞌni ca contrario quiꞌ luꞌa nna de repente taá íl·lani cą nna tséqquíá cą ìtaꞌlùba luꞌ; ca soldado quiꞌ quį nna gudàa cą guardia para quiꞌni làa l·lá ca enneꞌ quiꞌ luꞌ.
\v 44 Gutàppaꞌ guthìnniani cą ca déꞌe quiꞌ luꞌ nna ca yúꞌu quiꞌ luꞌ nna, gul·lùỹa cą latsiꞌ ca enneꞌ quiꞌ luꞌ nna. Pues hàstaba ca íyya nna labí eyàꞌna iqquia luetsi quį sino iyáỹiani cą iyìnnia. Ąꞌ ccá lani le porquiꞌni labí bedáccaꞌni le lotiꞌ gul·lanie lani le.
\p
\v 45 Gutàꞌa ba Jesús leꞌ templua nna, bedàl·lee fuera iyaba canu tsèꞌe nía huèttiꞌ nna huìꞌi nna runi cą negocio nna,
\v 46 rèe cą: Tata Dios nna rèe lo titsaꞌ quìꞌe: Yúꞌu quíyiꞌį nna ną́ yúꞌu para oración; atsiꞌíni lebiꞌi nna, bèlìà quiꞌ ubàna lá chi nani li ą.
\v 47 Jesús nna gutixèꞌe ca enseñanza nu cca quiꞌ Tata Dios ttu ttu tsá bá leꞌ templua. Acca ca sacerdote principal nna ca maestro de la ley nna ąꞌhua canu rigúꞌubiaꞌ entre ca enneꞌ judíua nna yala uccua latsiꞌ quį gutti cą ne.
\v 48 Pero bihua modo betseláni cą bíỹalá gutháccaꞌ cą ne, porquiꞌni iyáỹiani ca enneꞌ bedà nagaꞌ quiꞌ quìꞌe nna labí uccua latsiꞌ quį gunitti cą ni ttu titsaꞌ nu gunnie.
\c 20
\p
\v 1 Ttu tsá lània nna de riquixáꞌani Jesús ca enneꞌ leꞌ templua ca enseñanza quiꞌ Tata Dios nna de runie predicar acerca de ca titsaꞌ tseꞌ quiꞌe nna, bitsinaꞌ tè ca sacerdote principal nna ca maestro de la ley lani canu rigúꞌubiaꞌ entre ca enneꞌ yétsiá.
\v 2 Gunne cą lani e nna ra cą ne: Gutixaꞌáni intuꞌ. Núní por mandado quiꞌni acca runi luꞌ ca cosį. Núní benna deréchuį quiꞌ luꞌ cá.
\v 3 Becàbi Jesús nna rèe cą: Ąꞌhua inteꞌ nna guni huáꞌ le ttu pregunta, lecàbini inteꞌ:
\v 4 Derecho nu béniní Juáan bautizar, tsí dáꞌą de ỹiabaraꞌ, o tsí ca enneꞌ ba bete cą na áccá.
\v 5 Làniana gudulo cą gunne lettia cą tìꞌiỹalá ecàbini cą ne nna ra luetsi quį: Tiꞌani ecàbi riꞌu annana: Canchu ina riꞌu quiꞌni Tata Dios bete derecho quiꞌ Juáan para guni bi bautizar, entonces gá taą́ riꞌu: Biálacca làa huíalatsiꞌ le quiꞌ bi cá.
\v 6 Ąꞌhua canchu ina riꞌu quiꞌni ca enneꞌ ba bete permiso quiꞌ bi, entonces iyaba ca enneꞌ nna gudua cą íyya iqquia riꞌu porquiꞌni yala seguro gaꞌna cą quiꞌni Juáan nna uccua bi ttu profeta nu guthel·laꞌ Tata Dios.
\v 7 Acca mejor la becàbi cą nna ra cą: Labí yù tuꞌ gáỹalá daꞌ derecho quiꞌ bía.
\v 8 Làniana ra tè Jesús cą: Nìhua inteꞌ nna labí quixaꞌániaꞌ le nuỹa benna laꞌhuacca quiaꞌ acca runiaꞌ ca cosį.
\p
\v 9 Gutixaꞌa tènì Jesús ca enniꞌa ttu comparación nna rèe: Ttu ènneꞌyuꞌ nna guda bi planta quiꞌ betsulíꞌ leꞌ loyu quiꞌ bi. Betèsa tè bi lóyúa lani canu guni cą na tsina. Làniana gudaꞌ tè bi dia bi attu lugar nna labí betsinaꞌ tè bi.
\v 10 Biꞌyu díbá tiempo cosecha quiꞌ betsulíꞌa nna guthel·laꞌ bi ttu mozo lani canu runi tsina leꞌ lóyúa, para quiꞌni gute cą quiꞌ rendimiento quiꞌ loyu quiꞌ bía. Pero làcą nna bèꞌ lá cą mózuá idíꞌ tsèꞌ nna bethel·laꞌ tè cą na, bittu tení biỹa bete cą éyuꞌą.
\v 11 Bedethèl·laꞌ gáabá bi attu mozo nna, anía huá bedua díꞌ cą mózuá nna bèꞌ cą na lani yà nna, ą́ꞌ tèruba dénáló níꞌį bethel·laꞌ cą na.
\v 12 Bedethèl·laꞌ gáabá bi attu mozo nu cca tsunnáa nna. Aníahuá bedetháccaꞌ cą na, de chi beni díꞌ cą quìꞌį nna bedàl·la cą na fuera.
\v 13 Làniana enneꞌ ná xanaꞌ lóyúa nna ra bi: Annana biáttsarúnuá guniaꞌ. Ithél·laꞌ càꞌaꞌ ỹìꞌniaꞌ enneꞌ yala catsiꞌítiꞌį, xiaba canchu chi iláꞌni cą bi nna huappa càꞌba cą bi respeto.
\v 14 Pero canu runi tsina lóyúa nna de biláꞌni cą ỹiꞌni bía nna gulùꞌu taá titsaꞌ luetsi quį nna ra cą: Là nui nuąꞌ eyàꞌna itúbá lóyúį. Lítsaꞌ, gutti riꞌu ą para quiꞌni riꞌu la thíꞌ nu redaꞌ latsiꞌ tàta quiꞌ niá na ccá riꞌu xanaꞌ itúbá lóyúį.
\v 15 Làniana bedàxuꞌ cą ỹiꞌni bía nna bedàl·la cą bi fuera nna betti cą bi. Acca, biani guni propio gani enneꞌ ná xanaꞌ lóyúa lani làcą cá.
\v 16 Pues el·lani bi nna gul·lùỹa bi latsiꞌ canu runi tsìnàa nna, gutèsa tè bi loyu quiꞌ bía lani canu huayaꞌ la. Ąꞌ ná comparación nu gutixaꞌa Jesús. Ca enniꞌa nna de biyénini cą ca titsaꞌ quìꞌe nna ra tè cą: Làa ina cànna Tata Dios thaccaꞌ tuꞌ tìꞌ ra cuíąꞌluꞌąꞌ.
\v 17 Pero Jesús nna gunneꞌe cą nna rèe: Pues biani ritelíni le titsaꞌ nu gaꞌna escrito làti ra:
\q1 Iyya nu labí guyúꞌu latsiꞌ canu rucùàꞌ yúꞌa nna,
\q1 Chi ną́ íyya principal nu adila tsìttsì naxuꞌą yúꞌa.
\m
\v 18 Inteꞌ nna niaꞌ le: Nuỹa tediba ibìxi lo íyya principal ni nna l·lúỹa latsiꞌį, ąꞌhua nuỹa íqquianí ìnnia íyyį nna gútsiꞌitíꞌníą na.
\p
\v 19 Làniana ca sacerdote principal ąꞌhua ca maestro de la ley nna gutelíni cą quiꞌni contra làbácą nuá gutixaꞌa Jesús enseñánzaá. Acca yala uccua latsiꞌ quį gudàxuꞌ cą ne, pero gutsibáni cą ca enneꞌ yétsiá.
\v 20 Acca guleda ba cą ttu oportunidad nna bete cą bel·liu làtsiꞌ náꞌ tuchùppa ca enneꞌ para tsía cą guni bá cą ne prueba tiꞌátsí yala amigo tsèꞌ ná cą lani e, canchu ecàbie ttu titsaꞌ nu labí ná correcto, anía modo nna gappa cą néda gute cą ne cuenta làtsiꞌ náꞌ gobernador.
\v 21 Acca gunàba titsaꞌ tè cą ne nna ra cą: Maestro, hua yù bá tuꞌ quiꞌni rulueꞌ cuiąꞌluꞌ nna riquixaꞌa cuiąꞌluꞌ puro taá nu ná tsèꞌ, nìhua labí rucuéꞌní cuiąꞌluꞌ ca enneꞌ según laꞌ rinnaꞌ quiꞌ quį, sino ttu ruꞌataá cani cuiąꞌluꞌ cą nna riquixáꞌani cuiąꞌluꞌ iyábani ca enneꞌ lo néda lígani quiꞌ Tata Dios.
\v 22 Gutixaꞌáni cuiąꞌluꞌ intuꞌ: Tsí hua ná tsèꞌ quiỹa riꞌu nu ruthítsini gobierno quiꞌ César riꞌu, o tsí bíhuá áccá.
\v 23 Pero Jesús nna gutelí taánie laꞌ rulábalatsiꞌ mal quiꞌ quį nna rèe cą: Biecca calatsiꞌ le guquìnnia le inteꞌ lani ca tìtsaꞌąꞌ.
\v 24 Líúlueꞌ tsánnanì inteꞌ bél·liuąꞌ nna. Núní retrato quíꞌní nui dua lo monédį, ąꞌhua núní láa ní nui dua nì. Becàbi cą nna ra cą ne: Quiꞌ Cesar enneꞌ romano ná rey.
\v 25 Làniana ra tìe cą: Entonces líúte bá quiꞌ César nu ná quiꞌ César, ąꞌhua líúte bá quiꞌ Tata Dios nu ná quìꞌe nna.
\v 26 Por ca tìtsaꞌa nna labí biríalàni cą uquìnnia cą ne lani ttu titsaꞌ ruꞌa lo ca enneꞌ yétsiá, sino quiꞌni biquílaꞌ bá latsiꞌ quį tiꞌiỹa becàbie, acca mejor la uccua taá tsi quiꞌ quį.
\p
\v 27 Làniana bitsinaꞌ tè tuchùppa canu denó cą religión saduceo. Ca saducéuá nna labí ríalatsiꞌ quį quiꞌni eyátha ca enneꞌ de lo lùꞌuti. Làcą nna gunàba titsaꞌ cą Jesús nna,
\v 28 ra cą: Maestro, lo escritura nu bethàꞌna Moisés lani riꞌu nna, ra quiꞌni canchu nuỹa ttu enneꞌ ní gatti ttu bettsiꞌį nna pero lanu ỹiꞌnį uccua, entonces ná quiꞌni guttsa taáníꞌį lani niuláa para quiꞌni elìthą descendencia quiꞌ bettsiꞌį nu gúttía.
\v 29 Gutséꞌe gàtsi bettsiꞌ ca enneꞌ. Bettsa tenáꞌ nu néruá nna, pero gùtti bą́ nna lanú ỹiꞌnį uccua.
\v 30 Làniana nu cca chùppáa nna bettsa huáníꞌį lani viúdaá, pero gùtti huá nubéyuꞌa nna, nìhua lanú ỹiꞌnį uccua.
\v 31 Anía tehuá uccua lani nu cca tsùnnáa, hàstaá quiꞌni iyaba canu gàtsi bèttsiꞌa nna gùdualàni cą niuláa, lanú ỹiꞌni quį uccua.
\v 32 Bitóte nna gùtti huá niuláa.
\v 33 Canchu chi gal·laꞌ tsá eyátha canu yatti nna, núlá canu gàtsi bèttsiꞌa ccá quìꞌį niuláa cá, ya quiꞌni iyaba gàtsi cą nna bettsanáꞌ quį lani ą.
\v 34 Jesús nna becàbinie cą nna rèe: Ca enneꞌ quiꞌ yétsiloyuį nna ruttsa bánáꞌ quį.
\v 35 Pero canu cca merecer tséꞌe cą leꞌ laꞌlabàni nu chìꞌ daꞌla nna eyátha cą de lo lùꞌuti nna, pues lanuru nuỹa guttsanáꞌ.
\v 36 Porquiꞌni nía nna lanuru nuỹa gatti. Pues iyaba cą nna ccá cą ỹiꞌni Tata Dios porquiꞌni eyátha cą de lo lùꞌuti para laꞌ labànía, acca ccá lá cą tìꞌa ná ca ángel.
\v 37 Pero acerca de canu yatti ná quiꞌni eyátha cą de lo lùꞌuti nna, pues laꞌa mísmuba Moisés gutixaꞌa bi acerca de nuaꞌ làti rinne bi nu cca quiꞌ tìttsa yèttseꞌ nu ritè làl·lanía lotiꞌ ra bi quiꞌni Señor nna née Dios quiꞌ Abraham nna Isaac nna Jacob nna màsquiꞌba chìa gutsá gùtti cabi.
\v 38 Quiere decir quiꞌni canu yatti nna bàni ba cą. Cáalá labí ná ą́ꞌ nna, entonces tiꞌani modo ra Tata Dios quiꞌni entre canu yatti nna tsèꞌe canu runi cą ne adorar cá. Pues para lani Tata Dios nna, ąꞌhua ca enneꞌ canu chi gùtti nna bàni bá cą, tìꞌa canu labí chi gùtti.
\v 39 Becàbi tuchùppa ca maestro de la ley nna ra cą ne: Maestro, yala tseꞌ becàbi cuiąꞌluꞌ.
\v 40 Pues labiru beyáỹani cą inàba titsaꞌ cą ne adí.
\p
\v 41 Làniana Jesús nna rèe cą: Tiꞌani modo acca rena cą quiꞌni Cristua nna née ỹiꞌni David cá.
\v 42 Atsiꞌíni laꞌa mísmuba David gunne bi acerca de lèe lo libro quiꞌ ca Salmos nna ra bi:
\q1 Señor Dios nna gunènie Señor quíyaꞌa nna rèe:
\q1 Gùduani cuittáꞌaꞌ lado bàni,
\q1
\v 43 Hàstaá quiꞌni gúnnáꞌ latsiꞌ náꞌ luꞌ iyaba canu làa cca guyu cą luꞌ,
\q1 para quiꞌni gúl·liani luꞌ iqquia quį.
\m
\v 44 Por ca tìtsaꞌa nna yù riꞌu quiꞌni laꞌa mísmuba David nna reya bi Cristua SENOR. Entonces, tiꞌala modo acca née descendiente quiꞌ bi cá.
\v 45 Làniana ruꞌa lo iyaba ca enniꞌa nna ra Jesús ca discípulo quiꞌáa:
\v 46 Líhueꞌ cuidado lani ca maestro de la ley, quiꞌni làa guni le tìꞌa runi cą. Yala rúꞌulatsiꞌ quį cueni cą lo néda lani ỹo tùni quiꞌ quį, ąꞌhua yala rúꞌulatsiꞌ quį quiꞌni ca enneꞌ ỹetseꞌ guni cą cą saludar canchu dia cą lo néda, ąꞌhua yala rúꞌulatsiꞌ quį xúaní cą lo ca asiento dàa íqquiaráꞌ tè leꞌ ca sinagoga ąꞌhua lo ca primero asiento leꞌ ca fiesta quiꞌ quį para quiꞌni iláꞌni ca enneꞌ cą quiꞌni yala enneꞌ reꞌ cuenta ná cą.
\v 47 Làcą nna rigua cą hàstaá ca yúꞌu quiꞌ ca pobre viuda nna, ąꞌhua màsquiꞌba yala itsá runi cą oración pero labí lí nu runi cą. Acca niaꞌ le quiꞌni ca nui nna adila fuerte ná castigo thíꞌ cą.
\c 21
\p
\v 1 Leꞌ templua nna biláꞌni Jesús ca enneꞌ rico rigúꞌu cą bel·liu leꞌ caja para ofrenda.
\v 2 Biláꞌ huánie bitsinaꞌ ttu niula pobre ną́ viuda nna, gulùꞌį chuppa moneda nu de cobre daccaꞌ cą tiꞌtoꞌ rúbá.
\v 3 Ra tè Jesús: Hualigani teꞌ niaꞌ le quiꞌni niula viúdį nna yala làꞌdiꞌ rittìą, pero adila iỹeni betią tìꞌchula iyaba cą.
\v 4 Porquiꞌni iyaba cą nna rute cą quiꞌ ofrenda para Tata Dios nu réxabáni cą, pero niulíį nna màsquiꞌba ną́ pobre, pero bete lą́ itute hàstaá nu ná gonią.
\p
\v 5 Rinne tè tuchùppa cabi quiꞌni yala tsèꞌ ná templua, porquiꞌni yala tsèꞌ ná ca íyya cuaꞌni ca déꞌa, ąꞌhua latsitte ni ná canu bedaꞌ latsiꞌ ca enneꞌ bete cą para ccá tsèꞌ leꞌ templua. Làniana ra Jesús cabi:
\v 6 Huàl·lani tsá quiꞌni iyaba ca cosa nu riláꞌni le annana, pues itàppaꞌ iyìnniani cą porquiꞌni huàl·lani canu dìttuꞌ nna guthìnnia gutàppaꞌni cą hàstaá quiꞌni labiru eyàꞌna iqquia luetsi ca íyyį.
\p
\v 7 Gunàba titsaꞌ tè cabi e nna ra cabi: Maestro, cuani ccá nu gútixaꞌa cuíąꞌluꞌąꞌ. Biani señal ni iláꞌni tuꞌ para ccá tuꞌ saber ántesca thulo iyaba ca cosį.
\v 8 Becàbi tè Jesús nna rèe: Líhueꞌ cuidado quiꞌni làa guthaccaꞌỹí cą le. Porquiꞌni nuỹetseꞌ íl·lani lani nombre quiaꞌ nna ina cą quiꞌni làcą nuá Cristua. Ąꞌhua ina cą: Chìꞌ taání duą íl·lani fin. Pero bittu tsíalatsiꞌ le quiꞌ quį.
\v 9 Canchu chi guna le quiꞌni cca guerra o quiꞌni ritìl·la ca gobierno nna, bittu gátsini le. Porquiꞌni náduel·laꞌ ccá yàꞌlatè ca cosį, pero nìhuani labí chi gùl·laꞌ tè fin.
\v 10 Raáruhuée cabi: Ttu nación nna til·lą contra attu nación, ąꞌhua ttu gobierno contra attu gobierno nna.
\v 11 Ąꞌhua íl·lani laꞌ riỹúꞌ fuértení, ąꞌhua íl·lani ubìnaꞌ nna itsahueꞌ nna iỹé lettia tsèꞌ leꞌ yétsiloyuį. Ąꞌhua ca enneꞌ nna yala gátsini cą porquiꞌni iláꞌni cą ca señal nu cca ỹiaba.
\v 12 Pero ántesca íl·lani iyaba ca cosį nna, gutsia latsiꞌ quį le nna gudàxuꞌ cą le nna gute cą le cuenta lani ca enneꞌ principal leꞌ ca sinagoga, ąꞌhua gudàl·la cą le litsiꞌ ìyya, ąꞌhua icheꞌ cą le ruꞌa lo ca rey nna canu rigúꞌubiaꞌ nna porquiꞌni ná le enneꞌ ríalatsiꞌ quiaꞌ.
\v 13 Anía modo nna gappa le néda para quixáꞌa le nu cca quiaꞌ.
\v 14 Licuèqquia tsìttsi latsiꞌ lostoꞌ le quiꞌni bittu nùyue gá cani le tiꞌiỹa ecàbi le para guni sostener quiꞌ le;
\v 15 porquiꞌni inteꞌ nna gunnaꞌ titsaꞌ nna laꞌ riyénitseꞌ nna lo lostoꞌ le, hàstaá quiꞌni canu iria contra le nna labiru ccani cą ecàbi cą biỹa contra ca titsaꞌ quiꞌ le.
\v 16 Ąꞌhua ca tàta nàna quiꞌ le nna, ca bettsiꞌ le nna, ca pariente quiꞌ le nna, ca amigo quiꞌ le nna gute cą le cuenta làtsiꞌ náꞌ canu labí cca guyu cą le, pues gútti hua cą tuchùppa le.
\v 17 Pues itute yétsiloyu nna guyudíꞌą le porquiꞌni ná le enneꞌ ríalatsiꞌ quiaꞌ.
\v 18 Pero nìdi ttu ittsaꞌ iqquia le labí il·latsuꞌ canchu labí ná voluntad quiꞌ Tata Dios.
\v 19 Canchu ccá bá le tsìttsì lani inteꞌ nna, huattaꞌ laꞌlabàni quiꞌ le.
\v 20 Canchu chi iláꞌni le iỹetseꞌ ca soldado ìtaꞌlùba ciudad Jerusalén nna, entonces ttélini le quiꞌni chi biꞌyu tsá quiꞌni l·lúỹa latsiꞌį.
\v 21 Làniana canu tsèꞌe leꞌ región quiꞌ Judea nna dàni cą ucuìtta cą tsía cą lo ca lóꞌya lá. Ąꞌhua canu tsèꞌe leꞌ ciudáad nna dàni cą ucuìtta cą. Canu tsèꞌe fuera Jerusalén nna, bittu éyaꞌa cą lìꞌį sino dàni cą ucuìtta telá cą.
\v 22 Porquiꞌni anía nna ccá cumplir iyábani nu chi gaꞌna escrito acerca de tiempo de castíguį.
\v 23 Canchu chi biꞌyu tsáa nna, icaꞌrútsiꞌíru ca niula nùàꞌ huatsa toꞌ, ąꞌhua canu rigátsiꞌ ỹiꞌni toꞌ quiꞌ quį nna, porquiꞌni yala ca sufrimiento íl·lani leꞌ ituba nación nì ąꞌhua ttu castigo xeni iqquia yétsį.
\v 24 Ttu te cą nna gatti cą lo guerra, adí cą nna icheꞌ canu dìttuꞌ cą preso hàstaá attu nación huayaꞌ. Ca enneꞌ dìttuꞌ nna ebèqquia bestè ní cą ciudad Jerusalén hàstaá quiꞌni ilùỹa tiempo nu ná quiꞌni guni cą dominar.
\p
\v 25 Làniana iláꞌní ca señal ỹiaba, porquiꞌni labíru gudàniꞌ bitsąꞌ nihua biuáꞌąꞌ nna nìhua ca bélia nna. Ca enneꞌ quiꞌ yétsiloyu nna yala uccuèꞌeníą latsiꞌ quį ąꞌhua yala gátsini cą porquiꞌni yala ruido guni indatùꞌa thúlíníą.
\v 26 Làniana igùtsi latsiꞌ quį por tántua laꞌ rátsilatsiꞌ de tebéꞌni cą íl·lani ca sufrimiéntua leꞌ yétsiloyuį, pues hàstaá iyaba ca cosa canu tsìa ỹiaba nna, tatìttiní cą.
\v 27 Làniana iláꞌni cą Nubeyuꞌ de Ỹiabaraꞌ il·lanie leꞌ ttu bía lani itute laꞌhuacca quìꞌe nna laꞌyaniꞌ quìꞌe nna.
\v 28 Canchu chi thulo ccá ca cosį nna, leyàppa fuerza nna lichìtha lo le nna línnaꞌ, porquiꞌni chiꞌ taání duą íl·lanie para gudilèe le.
\v 29 Làniana gutixaꞌa Jesús ttu comparación nna rèe: Linnaꞌtsáruhuá ca yà exxuhuí ąꞌhua iyaba adí ca yà.
\v 30 Canchu chi riláꞌni le quiꞌni rebia l·laꞌ quiꞌ quį, pues anía modo ritelíni le quiꞌni chìꞌ taáduą íl·lani tiempo verano.
\v 31 Ąꞌhua lebiꞌį nna, canchu chi iláꞌni le quiꞌni cca iyaba ca cosa nu chi gutixaꞌániaꞌ le nna, entonces ccá le saber quiꞌni exa taá chi debigaꞌ tiempo de laꞌ rigúꞌubiaꞌ quiꞌ Tata Dios.
\v 32 Hualigani teꞌ riquixaꞌániaꞌ le quiꞌni labí tté ca enneꞌ tsèꞌe tiempo de ca señal ni hàstaá quiꞌni iyábani ca cosį nna ccá cą cumplir.
\v 33 Ỹiaba nna yétsiloyu nna l·luỹa bá latsiꞌ quį, pero ca titsaꞌ quíyiꞌį nna labí tté cą sino té quiꞌni ccá cą cumplir.
\v 34 Líhueꞌ cuidado por laꞌa lebiꞌį bá, quiꞌni làa puro iꞌya go le nna guni le borrachar nna yala nùyue ní tsèꞌe le nu cca quiꞌ yétsiloyu nna, para quiꞌni alàa ca nui lá runi le canchu de repente taá chi gal·laꞌ tsá señalado nu nani Tata Dios,
\v 35 porquiꞌni tìꞌa cca canchu chi làꞌ retò taání ttu trampa, ąꞌ modo de repente taá íl·lani tsáa nna nìyyani latsiꞌ ca enneꞌ tsèꞌe leꞌ itúỹiani yétsiloyu nna labí l·lá cą.
\v 36 Acca litséꞌe al tanto, liguni oración tulidàba quiꞌni gappa le fuerza para gutè le tsèꞌ iyaba ca cosį canchu chi íl·lani cą nna tséꞌe le lani laꞌ redaccaꞌ latsiꞌ ruꞌa lo Nubeyuꞌ de Ỹiabaraꞌ.
\v 37 Jesús nna ttu ttu tsá bá gutixeꞌe leꞌ templua iỹétseꞌ ca enseñanza. Pero de réla lá nna berie nna huíe beyàꞌnée lo iꞌya láą Monte de los Olivos.
\v 38 Itúbani yétsiá nna huía cą ruꞌa lúe de díla lá leꞌ templua para gudà nagaꞌ quį quìꞌe.
\c 22
\p
\v 1 Exa taá chi debigaꞌ fiesta canchu chi ro cą ettaxtíla sin levadura para quiꞌni guni cą celebrar tsá pascua para éxalatsiꞌ quį lotiꞌ gulàa ca taꞌ tàta quiꞌ quį leꞌ pais Egíptua.
\v 2 Ca sacerdote principal lani ca maestro de la ley nna beyìla cą néda tiꞌiỹa modo gutti cą Jesús, pero yàꞌlatsiꞌ bá gune lettia cą porquiꞌni gutsibáni cą ca enneꞌ yétsiá.
\v 3 Gutàꞌa tè Satanás lo lostoꞌ Judas nu gutaꞌ huá líį Iscariote, uccua huą́ ttu nu tsìꞌnu ca discípuluá.
\v 4 Judas nna huíą làti tsèꞌe ca sacerdote principal ąꞌhua canu ná jefe quiꞌ guardia quiꞌ templua nna bèꞌ huą́ titsaꞌ lani cą tìꞌiỹalá modo gutią Jesús cuenta lani cą para gattie.
\v 5 Làcą nna yala bedáccaꞌni cą nna beyàꞌna cą quiꞌni gute cą bel·liu quìꞌį.
\v 6 Lą nna guỹiꞌchéꞌ bą́ nna guduluą beyìlą néda tiꞌiỹa modo gútią ne cuenta lani cą, sin quiꞌni làa tébéꞌni yétsiá.
\p
\v 7 Gùl·laꞌ bá tsá ro cą ettaxtíla sin levadura nna uccua duel·laꞌ gutti cą ttu carneru toꞌ para sacrificio quiꞌ tsá pascua.
\v 8 Jesús nna guthèl·leꞌe Pedrua nna Juáan nna rèe cabi: Lítsía nna guni le preparar para go riꞌu nna éxalatsiꞌ riꞌu tsá ỹénį.
\v 9 Làcabi nna ra cabi e: Gani calatsiꞌ cuiąꞌluꞌ guni tuꞌ ą preparar.
\v 10 Lèe nna rèe cabi: Canchu chi gáꞌa le leꞌ ciudą́ꞌ, nía nna etsàꞌ le ttu nubeyuꞌ dénúꞌą tu réꞌe inda. Tanó tè li ą hàstaá leꞌ yúꞌu làti éyaꞌą.
\v 11 Línneni enneꞌ ná xanaꞌ yúꞌa nna ga li ą: Guthel·laꞌ Maéstruá intuꞌ para inàba titsaꞌ tuꞌ cuiąꞌluꞌ: Gani nuaꞌ dua cuarto làti ná quiꞌni guaꞌ lani ca discípulo quíyiꞌį nna guni tuꞌ celebrar páscuį.
\v 12 Nubéyuꞌa nna gulueꞌ taánią le ttu cuarto xeni nu chìa dua léda bą́ duą iqquia ráaꞌlá, porquiꞌni yúꞌa nna ną́ nu chuppa cuaꞌ, nía nna liguni preparar para riꞌu.
\v 13 Làcabi nna huía cabi nna taxáccaꞌ cabi tìꞌa nu chi ra Jesús cabía. Nía nna beni cabi preparar para páscuá.
\v 14 De gùl·laꞌ hóraá nna gùduani Jesús lo méỹaá, ąꞌhua ca apóstol lani e nna.
\v 15 Làniana rèe cabi: Yàlani deseo té quiaꞌ guaꞌ lani le tsá páscuį ántesca gattiaꞌ.
\v 16 Porquiꞌni niaꞌ le quiꞌni labiru go yaꞌ ą attu hàstaá quiꞌni ccá cumplir itútią leꞌ reino quiꞌ Tata Dios.
\v 17 Jesús nna guỹiꞌ tìe vásuá nna gunàbèe bendición lani Tata Dios nna, làniana rèe cabi: Líthiꞌ ą nna líquithia ą entre lebiꞌi.
\v 18 Porquiꞌni niaꞌ le quiꞌni labiru íꞌyáꞌ inda quiꞌ betsulíꞌ hàstaꞌna canchu chi íl·lani reino quiꞌ Tata Dios.
\v 19 Làniana Jesús nna guỹiꞌ tìe ettaxtílaá nna gunàbèe bendición; làniana gùl·leꞌée na nna bìꞌe cabi nna rèe: Nui nna ną́ cuerpo quiaꞌ nu rutíaꞌ por lebiꞌi. Iį ba guni le para nu chìꞌ daꞌla, pero siempre éxalatsiꞌ le inteꞌ.
\v 20 Beyacca díbá gutó séꞌ cabi nna, guỹiꞌ huée vásuá nna rèe: Vásuį nna runią representar convenio cubi nu runiaꞌ segúruní por medio de réni quiaꞌ nu ilàlia por lebiꞌį.
\v 21 Pero linnaꞌáruhuá quiꞌni nu gútią inteꞌ cuenta para gattiaꞌ, pues nìba rucà níꞌį lo meỹį lani aꞌ.
\v 22 Hualigani quiꞌni Nubeyuꞌ de Ỹiabaraꞌ nna dia bée ttíe iyaba nu chi ná quiꞌni ccá, pero icaꞌrútsiꞌíru nubeyuꞌ nu gunią inteꞌ traicionar.
\v 23 De biyénini ca discípuluá ca tìtsaꞌa nna gudulo cabi gunàba titsaꞌ luetsi cabi núỹalá cabi nuá guni anía.
\p
\v 24 Huàdi hua ttu disgusto entre ca discípuluá acerca de núỹalá cabi ccá adiru enneꞌ reꞌ cuenta.
\v 25 Pero Jesús nna rèe cabi: Iyaba ca rey yétsiloyuį nna rigúꞌubiaꞌ cą itúbani, ąꞌhua iyaba canu té laꞌhuacca quiꞌ quį nna yala rudàliani ca enneꞌ cą.
\v 26 Pero entre lebiꞌi nna labí ccá ą́ꞌ, sino quiꞌni nu ná enneꞌ principal entre lebiꞌį nna dànią eyacca lą́ ttu nu ruthèteꞌ tìꞌa ttu nu cuìtiꞌ. Ąꞌhua nu rigúꞌubiaꞌ entre lebiꞌį nna dànią thú huą́ al tanto para gunią servir.
\v 27 Porquiꞌni, núlá daccaꞌ adiru segun yétsiloyuį: Tsí nu ribéꞌ lo meỹa, o tsí nu runi servir áccá. Tsí álahua adila daccaꞌ nu ribéꞌní lo meỹa cá. Pero inteꞌ nna duaꞌ entre lebiꞌį tìꞌa ttu nu runi servir.
\v 28 Lebiꞌi nna tulidàba gutséꞌe le lani inteꞌ hàstaá lo iỹetseꞌ ca prueba.
\v 29 Acca inteꞌ nna gutíaꞌ derecho quiꞌ le para cuꞌúbiaꞌ le leꞌ reino nu chi benna Tata quíꞌa lani inteꞌ,
\v 30 para quiꞌni íꞌya go le lani inteꞌ leꞌ reino quíyaꞌa, ąꞌhua xuàni le lo ca xilaꞌ tsèꞌni para guni le juzgar ca tsìꞌnu yetsi quiꞌ ca enneꞌ Israel.
\p
\v 31 Señor nna ra huée: Simón, Simón, bèꞌ cuidado quiꞌ laꞌa mísmuba luꞌ, porquiꞌni Satanás nna chi té permiso quiꞌį gunią iyaba le probar, tìꞌa ttu campesino rùttìą ỹuaꞌxtila leꞌ ttu harnero.
\v 32 Pero inteꞌ nna chi gunábaniaꞌ Tata Dios por luꞌ para quiꞌni bittu eyàtsa fe quiꞌ luꞌ. Luꞌ nna de chi beyéqquia luꞌ lani inteꞌ attu nna ná quiꞌni gútseꞌe tsìttsì luꞌ ca bettsiꞌ luꞌ.
\v 33 Pedrua nna ra bi e: Señor, lístubá duaꞌ para tsaꞌáꞌ alàarùla litsiꞌ ìyyà lani cuiąꞌluꞌ, sino ąꞌhua hàstaá gattiaꞌ lani cuiąꞌluꞌ.
\v 34 Jesús nna rèe bi: Pedro, nì niaꞌ luꞌ quiꞌni annana labí thíꞌchéꞌ luꞌ por tsunna vuelta quiꞌni nabiaꞌni luꞌ inteꞌ, làniana cuetsi xcurúdiá.
\p
\v 35 Raáruhuá Jesús cabi: Lotiꞌ guthél·laꞌaꞌ le sin morral nna sin bolsa para bel·liu nna sin guarachu nna, tsí beyatsa biỹa quiꞌ le cá. Becàbi cabi nna ra cabi: Labí biỹa.
\v 36 Làniana rèe cabi: Pero annana nu té ttu morral quìꞌį nna, pues thíꞌą na, ąꞌhua nu té ttu bolsa toꞌ nu yùꞌuni bel·liu quìꞌį nna ná quiꞌni huáꞌą na gaỹa tediba díą. Nu labí té ttu espada quìꞌį, pues ná quiꞌni gúttíꞌą biỹa màsquiꞌdi mata quìꞌį para ccá góꞌoníą tu espada, porquiꞌni chiꞌ taání duą lanúruàꞌ té lani le.
\v 37 Porquiꞌni caduel·laꞌ ccá cumplir lani inteꞌ iyaba nu gaꞌna escrito làti ra:
\q1 Làcą nna belàtsiꞌ cą ne entre canu huèni maldad para gattie.
\m Pues iyate nu gaꞌna escrito acerca de inteꞌ nna chi gul·lani tsá quiꞌni ccą́ cumplir.
\v 38 Làcabi nna ra cabi e: Señor, nì té chuppa teruba espada. Lèe nna rèe cabi: Huacca taání ca nuąꞌ.
\p
\v 39 Biria tè Jesús nna huíe Monte de los Olivos tìꞌ ba nu runi bée. Ca discípulo quiꞌáa nna denó tè cabi e.
\v 40 Bitsinaꞌ díbée nía nna rèe cabi: Liguni oración para quiꞌni làa ìnnia le leꞌ ttu prueba nu labí ccani le gúchia li ą.
\v 41 Làniana biria yètsìꞌe nna huíe atiꞌtoꞌ tè idittuꞌ, beduỹíbie nna benie oración nna
\v 42 rèe: Tata quiaꞌ, canchu calatsiꞌ cuiąꞌluꞌ nna gutua bá cuiąꞌluꞌ sufrimiento nu tté yìꞌį lani inteꞌ; pero alàa tìꞌa cabálátsaꞌaꞌ, sino ccá bá según voluntad quiꞌ cuiąꞌluꞌ.
\v 43 Làniana de repente taá gudu tè ttu ángel quiꞌ ỹiabaraꞌ ruꞌa lúe nna gùppèe adí fuerza quìꞌe para quiꞌni bittu quée desmayar.
\v 44 De chi rehuiníꞌ xàttànie nna adila fuerte benie oración nna indétha quìꞌe nna uccuą tiꞌtaání cànibaꞌ él·lani réni binnia cą loyu.
\v 45 De beyacca beni oración nna bedulie nna beyéqquie làti tsèꞌe ca discípulo quiꞌáa nna, biláꞌnie quiꞌni tiꞌáthi bá cabi, porquiꞌni yala chi guretsi cabi por tristeza nu uccuani cabi.
\v 46 Jesús nna ra tìe cabi: Leyátha nna liguni oración, línaba quiꞌni làa ìnnia le leꞌ tentación.
\p
\v 47 Hua rinne cànna bée nna bitsinaꞌ chì canu ỹetseꞌ ca contráriuá. Judas ttu canu tsìꞌnu ca discípuluá nna dénéruą lo quį nna gubígaꞌą ruꞌa lo Jesús para gúttsaꞌlúį ne.
\v 48 Jesús nna ra tìe na: Judas, tsí lani ttu beso rute luꞌ cuenta Nubeyuꞌ de Yiabaraꞌ cá.
\v 49 Ca enneꞌ tsèꞌe nía lani Jesús na, de biláꞌni cabi tiꞌiỹa chi rutháccaꞌ cą ne nna, acca ra cabi e: Señor, guni díꞌ càꞌa tuꞌ quiꞌ quį lani espada cá.
\v 50 Ttu bi nna quèthani bèꞌ bi ttu siervo quiꞌ nu ná huexánaꞌ quiꞌ ca sacerdóteá nna guchu bi yéti nàguiꞌį lado bàni.
\v 51 Ra tè Jesús: Bíttuúru biỹa guni le. Líhueꞌél·laꞌ cą. Làniana beláppaꞌ tìe yéti nagaꞌ siérvuá nna beyúnie na.
\v 52 Làniana gunne Jesús lani ca sacerdote principal ąꞌhua lani canu ná jefe quiꞌ guardia quiꞌ templua nna ąꞌhua canu rigúꞌubiaꞌ leꞌ yétsiá nna, quiere decir iyaba canu bitsinaꞌ para gudàxuꞌ cą ne nna, rèe cą: Tsí daꞌ le yùꞌu náꞌ le espada nna yà nna para gudàxuꞌ le inteꞌ preso tiꞌatsi náꞌ ttu ubana cá.
\v 53 Ttu ttu tsá bá gudúaꞌ lani le leꞌ templua nna, atsiꞌíni bihua bedàxuꞌ le inteꞌ. Pero chi gul·laꞌ hora quiꞌni lebiꞌi nna laꞌhuacca de laꞌ chúl·la nna guni le nu calatsiꞌ le.
\p
\v 54 Bedàxuꞌ cą ne preso nna guche cą ne litsiꞌ huexánaꞌ quiꞌ ca sacerdóteá. Pedrua nna idittuꞌ bá denó bi e.
\v 55 Becùàꞌ tè cą yiꞌ leꞌ líꞌa. Guỹua tení iyaba cą ìtaꞌlùba yíꞌa. Pedrua nna gureꞌ huá bi lani cą.
\v 56 Ttu sirvienta nna biláꞌnią Pedrua reꞌ bi cuittaꞌ yíꞌa nna bedáccaꞌ tsèꞌbánią bi nna ra tìą: Ąꞌhua nui nna gurèni huą́ lani nubéyuꞌąꞌ.
\v 57 Pero Pedrua nna labí guỹiꞌchéꞌ bí nna ra la bi: Luꞌ niula, labí nabiaꞌ teꞌ nubéyuꞌąꞌ.
\v 58 Tiꞌtoꞌ taá bitola nna biláꞌni áttuą bi nna rą: Ąꞌhua luꞌ nna enneꞌ quiꞌ huá quį ná luꞌ. Pedrua nna ra bi ą: Labí náꞌ.
\v 59 Ttu hora tiꞌgá bitola nna adila fuerte benią sostener nna rą: Hualigani quiꞌni nui nna gurèni huą́ lani ą porquiꞌni ąꞌhua lą nna ná huą́ enneꞌ Galilea.
\v 60 Pedrua nna ra bi: Luꞌ nubeyuꞌ, nìdi làa yúáꞌ biỹa nuá ra luꞌ. Atsaba rinne Pedrua nna gurètsi chì xcurúdiá.
\v 61 Làniana bedèqquia lo Señor nna gunnèꞌe Pedrua. Pedrua nna bexa tèlatsiꞌ bi ca titsaꞌ quiꞌ Jesús lotiꞌ rèe bía: Antesca cuetsi xcurúdiá nna, tsunna vuelta ína luꞌ quiꞌni labí nabiaꞌni luꞌ inteꞌ.
\v 62 Acca yala behuiníꞌni bi nna, beria tè bi nía nna biditsùni bi guretsi bi.
\p
\v 63 Canu bedàxuꞌ cą Jesús preso nna yala burla beni cą ne nna bèꞌ cą ne golpe.
\v 64 Bethàya tè cą lúe lani ttu láriꞌ nna gutìni náꞌ quį lúe nna ra tè cą ne: Gùnna tsánna nuỹa nuaꞌ bèꞌą luꞌ nna canchu hualigani ná luꞌ ttu profeta.
\v 65 Ąꞌhua lani iỹétseꞌéru ca titsaꞌ mal nna beni cą seguir bedua díꞌ cą ne.
\p
\v 66 Huàniꞌ bá nna betùppa canu rigúꞌubiaꞌ entre ca enneꞌ judíua lani ca sacerdote principal nna ca maestro de la ley quiꞌ ca niá nna; iyaba cą nna gucheꞌ cą Jesús ruꞌa lo Junta Suprema. Nía nna gunàba titsaꞌ cą ne nna ra cą:
\v 67 Gutixaꞌáni intuꞌ canchu luꞌ nuąꞌ Cristua. Lèe nna rèe cą: Canchu quixaꞌániaꞌ le nna, labí tsíalatsiꞌ le.
\v 68 Ąꞌhua canchu biỹa inába tìtsaꞌaꞌ le nna, labí ecàbini le inteꞌ nìhua làa gúlaꞌ huá le inteꞌ nna.
\v 69 Pero dèsdeba annana Nubeyuꞌ de Ỹiabaraꞌ nna cuéꞌníe ỹiabaraꞌ lugar de laꞌ dàliani quiꞌ Tata Dios enneꞌ té itute laꞌhuacca quìꞌe.
\v 70 De rèe ca tìtsaꞌa nna iyaba cą nna ra cą ne: Tsí hualigani ná luꞌ Ỹiꞌni Tata Dios cá. Jesús nna rèe cą: Lébiꞌi bá chi ra quiꞌni ą́ꞌ náꞌ.
\v 71 Làniana ra cą: Biáruálá titsaꞌ ni riquinaꞌ gúna riꞌu cóntrį cá. Porquiꞌni laꞌa mísmuba riꞌu chi biyénini riꞌu ca titsaꞌ quìꞌį.
\c 23
\p
\v 1 Làniana guduli chì iyáỹiani cą nna gucheꞌ cą Jesús ruꞌa lo Pilátua.
\v 2 Gudulo tè cą betsia cą queja contra Jesús nna ra cą: Chi bedàxuꞌ tuꞌ nubéyuꞌį porquiꞌni yala escándalo runią leꞌ nación quiꞌ riꞌu nna labí calatsiꞌį quiỹa tuꞌ nu ruthítsi gobierno quiꞌ rey quiꞌ riꞌu César nna reną quiꞌni laꞌa labą́ ná Cristo, tiꞌátsi ná huą́ ttu enneꞌ rigúꞌubiaꞌ.
\v 3 Làniana gunàba titsaꞌ Pilátua Jesús nna rą: Tsí ná luꞌ Rey quiꞌ ca judíuąꞌ cá. Becàbi Jesús nna rèe na: Ąꞌchu chi ra luꞌ.
\v 4 Pilátua nna rą ca sacerdote principal ąꞌhua iyaba ca enneꞌ tsèꞌe nía: Nìdi ttu falta làa retsèla teꞌ quiꞌ nubéyuꞌį.
\v 5 Pero làcą nna adila dìtsa gunne cą nna ra cą: Yala alboroto runi ca enneꞌ por causa de ca enseñanza quìꞌį, guduluą dèsdeba Galilea làniana leꞌ itúỹiaba Judea hàstaá nì.
\p
\v 6 Pilátua nna de biyéninią quiꞌni Jesús nna bethèteꞌnie ca enneꞌ dèsdeba leꞌ estado quiꞌ Galilea, acca gunàba tìtsaꞌą canchu née enneꞌ galileo.
\v 7 De ùccuą saber quiꞌni Jesús nna uccuee enneꞌ galileo, acca gulèqquia latsiꞌį ithél·laꞌą ne ruꞌa lo Herodes nu uccua gobernador quiꞌ Galilea. Herodes nna reꞌ huą́ ciudad Jerusalén tiempo lània.
\v 8 Biláꞌ báni Herodes Jesús nna, yala bedáccaꞌnią porquiꞌni chìa gutsá uccua latsiꞌį gunibíꞌą ne; porquiꞌni iỹetseꞌ ca cosa chi biyéninią nu cca quìꞌe, acca yala uccua latsiꞌį iláꞌnią ne gunie ttu milagro.
\v 9 Herodes nna beni tìą Jesús iỹetseꞌ pregunta, pero lèe nna labí biỹa becàbinie na.
\v 10 Tsèꞌe tè ca sacerdote principal ąꞌhua ca maestro de la ley, yala fuerte beni cą sostener nu gunne cą còntre.
\v 11 Làniana Herodes nna lani ca soldado quiꞌ niá nna yala bedua díꞌ cą ne nna beni cą ne burla nna begàccuꞌ tè cą ne ttu láriꞌ latsitte nu daccaꞌ yáỹi nna. Làniana bethel·laꞌ tìą ne lani Pilátua attu.
\v 12 Dèsdeba tsá lània nna yala amigo beyacca Pilátua lani Herodes. Antes nna bìtsaꞌa báni luetsi quį.
\p
\v 13 Pilátua nna gutaỹi tìą ca sacerdote principal nna canu rigúꞌubiꞌá nna ąꞌhua ituba yétsiá nna
\v 14 rą cą: Chi tahuaꞌ le nubéyuꞌį ruꞌa luaꞌ nna ra le quiꞌni yala rigúꞌu tìtsaꞌą ca enneꞌ para chatha cą contra gobierno quiꞌ ríꞌuį, pues iyaba chi gunába titsaꞌ yaꞌ ą ruꞌa lo le nna pero labí causa betsèla teꞌ quìꞌį acerca de ca queja nu rutsia le còntrį,
\v 15 nìhua Herodes nna labí causa betseláni bi quìꞌį, acca bethel·laꞌ bi ą nì attu. Nubéyuꞌį nna labí biỹa delito ni chi benią nu daccaꞌ gattinią,
\v 16 acca guni tíꞌcàꞌa yaꞌ ą castigar làniana gúláꞌ yaꞌ ą.
\v 17 Anía ra Pilátua porquiꞌni uccuą obligado quiꞌni ttu ttu fiesta nna gúláꞌą ttu preso nu inàba yétsiá.
\v 18 Pero iyáỹiani cą guretsiyàꞌa cą ttu tiémpubá nna ra cą: Gatti bá nuaꞌ nna belaꞌ bá Barrabás nàꞌ.
\v 19 Barrabás nna tíą litsiꞌ ìyyà porquiꞌni gùlanią canu gutíla alboroto leꞌ yétsiá contra gobiérnuá nna betti cą ttu enneꞌ.
\v 20 Gunèni Pilátua cą attu nna uccua latsiꞌį gúláꞌą Jesús.
\v 21 Pero làcą nna adila dìtsa guretsiyàꞌa cą nna ra cą: Betaáꞌ ą lo curutsi, betaáꞌ ą lo curutsi.
\v 22 Pilátua nna bedenàba titsaꞌ gáabą́ cą nu cca tsunna vuelta nna rą: Pues, biani mal ni chi beni nubéyuꞌį niꞌi. Nìdirubani ttu delito niꞌi etsèla teꞌ quìꞌį nu daccaꞌ gattinią. Guni ba yaꞌ ą castigar tiꞌtoꞌ, lànialá nna gúláꞌ yaꞌ ą.
\v 23 Pero làcą nna adila túléchùni gutséꞌe cą gunne cą idìtsa nna gunàba cą quiꞌni gutáꞌ ca soldádua ne lo ttu yà curutsi. Canu yétsiá ąꞌhua ca sacerdote principal nna beni ba cą seguir guretsiyàꞌa cą hàstaá quiꞌni uccua tìꞌ calatsiꞌ quį.
\v 24 Làniana beni Pilato mandado quiꞌni gutháccaꞌ cą Jesús tìꞌba nu gunàba yétsiá.
\v 25 Bethàꞌna tìą libre nubeyuꞌ nu té litsiꞌ ìyyà nu gutíla ruíduá nna bèttìą enneꞌ, porquiꞌni ą́ꞌ bá gunàba cą. Pero Jesús nna bete tìą ne cuenta làtsiꞌ náꞌ ca enneꞌ làa cca guyu cą néa.
\p
\v 26 De chi dia cą cheꞌ cą ne nna, tattsaꞌ cą ttu nubeyuꞌ Cirenéo lą́ Simón, dédaꞌą de lo tsina. Betsia tè cą curutsi quiꞌ Jesús cùìꞌį para huáꞌníą na nna tanó tìą Jesús.
\v 27 Dia tè iỹétseꞌní ca enneꞌ quiꞌ ciudáad, entre làcą nna tseꞌe huá ttu te ca niula canu yala ribetsi cą nna rehuiníꞌni cą por nu ruthaccaꞌ cą Jesús.
\v 28 Bedèqquia tè lo Jesús gùnneꞌe ca niuláa nna rèe cą: Lebiꞌį nu Jerusalén, bittu cuetsi le por inteꞌ sino licuetsi la por laꞌa lebiꞌi ba nna por ca ỹiꞌni le nna.
\v 29 Porquiꞌni huìꞌyu tsá quiꞌni ina cą: Icaꞌrubà ca niula ná huètsi, canu labí begátsiꞌ huatsa nna.
\v 30 Por ca sufrimiento nu íl·lani nna, thulo ca enneꞌ gattaꞌyúni cą ca iꞌya nna ína cą: Liyìnnia iqquia tuꞌ. Gá huá cą ca iꞌyatòꞌ: Liucàttsiꞌ tíꞌ intuꞌ,
\v 31 Ąꞌ ná nu ccá lani ca enneꞌ canchu chìꞌ ridulo ba ca sufrimiéntuąꞌ, pero tìꞌa gani ccá laꞌté quiꞌ quį después lá cá.
\v 32 Gucheꞌ huá cą lani Jesús chuppa canu hueni delito nu daccaꞌ quiꞌni gatti cą.
\v 33 De bitsinaꞌ cą lani e làti láą Lugar Iqquia Begaꞌ Yatti, nía nna gùda cą ne lo yà curútsia. Aníahuá gùda cą chuppa canu hueni maldad lo áchúppa ca curútsia. Bedu cą curutsi quiꞌ ttuą lado náꞌ bànie, áttuą lado náꞌ yàttie.
\v 34 De rutáꞌ cą Jesús lo curútsia nna, gùnnie nna rèe: Tata Dios, beyuniỹén latsiꞌ cuiąꞌluꞌ quiꞌ quį, porquiꞌni labí yù cą biỹa nui runi cą. Làniana ca soldádua nna gùl·laꞌání cą ca ỹúeá nna, bedàl·la cą rifa lo quį para gúluiꞌą nuỹa ca ỹúeá gal·laꞌ ttu ttu tsa cą.
\v 35 Iyábani ca enneꞌ yétsiá nna tsèꞌe cą rinnaꞌ cą. Canu rigúꞌubiaꞌ leꞌ yétsiá nna beni cą ne burla nna ra cą: Canu huayaꞌ nna bedilà bą́, pues gudilàa laꞌa làbą canchu hualigani ną́ Cristo enneꞌ becuéꞌ Tata Dios.
\v 36 Ąꞌhua ca soldádua nna beni huá cą ne burla, bitsinaꞌ cą nna bèꞌ cą ne vinagre íꞌyèe,
\v 37 ra tè cą ne: Canchu hualigani ná luꞌ Rey quiꞌ ca enneꞌ judío nna, bedilà laꞌa lùꞌba.
\v 38 Betáꞌ tè cą ttu letrero ỹíqquie lani ca titsaꞌ griego nna latín nna hebreo nna rą: NUI NUAꞌ NÁ REY QUIꞌ CA JUDÍO.
\v 39 Làniana ttu canu hueni delito táꞌ nía nna, bedua díꞌ huą́ Jesús nna rą ne: Canchu hualigani ná luꞌ Cristo nna, bedilà laꞌa lùꞌba nna tsaꞌtsela tehuá intuꞌ.
\v 40 Attu nu táꞌ huá lo attu curútsia nna gutìtsaꞌą na nna rą: Tsí átsahuá làa rátsini luꞌ juicio quiꞌ Tata Dios de chi táꞌ huá luꞌ nàꞌ para gatti luꞌ, pues
\v 41 riꞌu nna hualigani cca bá riꞌu merecer sufrimiento nu ritè riꞌu anna porquiꞌni chìa ríỹa riꞌu por ca mal nu chi beni riꞌu. Pero ènniꞌį nna labí biỹa mal benie.
\v 42 Làniana ra tìą Jesús: Exa tíꞌ chì latsiꞌ cuiąꞌluꞌ inteꞌ canchu chi ìta cuiąꞌluꞌ para cuꞌúbiaꞌ cuiąꞌluꞌ.
\v 43 Jesús nna rèe na: Hualigani teꞌ niaꞌ luꞌ quiꞌni anna taá chi du luꞌ lani inteꞌ leꞌ lugar de laꞌ redaccaꞌ latsiꞌ nna laꞌỹeni nna.
\p
\v 44 De gùl·laꞌ ttú tsìꞌnu hora tiꞌgá nna, bechul·la leꞌ itúbani yétsiloyu hàstaá ritį tsunna.
\v 45 Bitsąꞌ nna betua laꞌyaniꞌ quìꞌį. Láriꞌ rriani nu dàa leꞌ templua nna biredàꞌą nna uccuą chuppa l·làꞌa.
\v 46 Gunne tè Jesús idìtsani nna rèe: Tata Dios quiaꞌ, làtsiꞌ náꞌ cuiąꞌluꞌ rucàꞌnaꞌ espíritu quiaꞌ. Beyacca ba rèe anía nna, gùttie.
\v 47 De biláꞌni capitán románuá iyaba nu uccua nna, guduluą bedàlianią Tata Dios nna rą: Hualigani quiꞌni nubéyuꞌį nna labí biỹa mal benie.
\v 48 Iyaba ca enneꞌ iỹétseꞌní tsèꞌe nía huiaꞌ nna biláꞌ huáni cą iyaba nu uccua. Deyya tè cą nna yala rueꞌ lostoꞌ quį porquiꞌni yala sentir uccua cą.
\v 49 Pero iyaba canu benibiáꞌ cą ne, ąꞌhua ca niula daꞌ dèsdeba Galilea huíalatsiꞌ quį ne nna, idittuꞌ gutséꞌe cą biláꞌni cą iyaba ca cosa nu uccua.
\p
\v 50 Gùdua ttu enneꞌ lá bi José nu yetsi Arimatéa región quiꞌ Judea. Làbi nna uccua bi ttu miembro lani Junta Suprema quiꞌ ca enneꞌ judíua. Yala enneꞌ tsèꞌ nna enneꞌ de respeto nna uccua bi.
\v 51 Joséa nna hua yù hua bi quiꞌni íl·lani reino quiꞌ Tata Dios, acca labí de acuerdo gudu bi lani propósito quiꞌ Júntaá nìhua lani ca hecho quiꞌ caniá nna.
\v 52 Huía bi ruꞌa lo Pilátua nna gunàba bi cuerpo quiꞌ Jesús.
\v 53 Bechìda diba bi e nna betùbi bi e ttu sábana nna gutìxa tè bi e leꞌ bà nu dua leꞌ ttu iyyatòꞌ làti lanú nuỹa nu yàttini chi guyúꞌu.
\v 54 Tsá lània nna runi prevenido quiꞌ ca enneꞌ para tsá ỹeni ná quiꞌni ediꞌ latsiꞌ quį, nu ridulo gùl·là viernes lània.
\v 55 Ca niula canu beni cą Jesús acompañar dèsdeba birie Galilea nna, huía huá cą nna bilaꞌni cą quiꞌni chi guttaꞌ cuerpo quiꞌ Jesús leꞌ bèlia nu gudua leꞌ iyyatùꞌa.
\v 56 Beyéqquia tè cą nna beni cą preparar especias nna ungüento nu rilàaꞌ iỹíxí nna, para cuerpo quiꞌe. Làniana bediꞌ latsiꞌ quį conforme tìꞌa ra lo mandamiento quiꞌ Tata Dios.
\c 24
\p
\v 1 Dilatòꞌni quiꞌ tsá domínguá nna huía ca niuláa lo bàa. Làcą nna bìàꞌ cą ca ungüento iỹixi nu beni cą preparar. Huía huá átuchùppa ca niula lani cą.
\v 2 Bitsinaꞌ cą nna biláꞌni cą quiꞌni íyya nu yáyani ruꞌa bàa nna, pues ttu lado la chi riꞌą.
\v 3 Gutàꞌa ba cą nna pero lanuru cuerpo quiꞌ Señor Jesús té nía.
\v 4 Acca yala nùyue uccuani cą lani laꞌ rátsilatsiꞌ. De repente taá nna gùdu chuppa ca nubeyuꞌ cuittaꞌ quį, uccua tìttini ỹó cabi.
\v 5 Ca niuláa nna yala gutsini cą nna bedèttaꞌ tè lo quį loyu. Ca ángeliá nna ra tè cabi cą: Biecca reyìla le entre canu yatti enneꞌ bàni cá,
\v 6 lanúrue té nì, pues chi beyáthee de lo lùꞌuti. Hua yù ba le biỹa gutixeꞌe lotiꞌ reniírue leꞌ Galilea nna rèe:
\v 7 Náduel·laꞌ quiꞌni Nubeyuꞌ de Yiabaraꞌ nna gute cą ne cuenta làtsiꞌ náꞌ canu tul·laꞌ hàstaá quiꞌni gutti cą ne lo yà curútsia, pero tsùnna ubitsa bitola nna eyáthee de lo lùꞌuti.
\v 8 Làniana bexa latsiꞌ ca niuláa ca titsaꞌ nu gunne Jesús.
\v 9 Bedàꞌ tè cą lo bàa nna beyya cą huequixaꞌáni tsìnia ca discípuluá ąꞌhua adí ca enneꞌ iyaba ca cosį.
\p
\v 10 María enneꞌ Magdala nna, ąꞌhua Juana nna, ąꞌhua attu María nàna quiꞌ Jacóbua nna, ąꞌhua adí ca niula nna gutixaꞌa cą ca cosį ruꞌa lo ca apóstol.
\v 11 Pero para làcabi nna puro cuento ba ná nu ra ca niuláa, acca labí huíalatsiꞌ cabi nu ra canaá.
\v 12 Pero Pedrua nna huía tè bi quèthani lo bàa. Gunnaꞌ tè bi liúꞌu nna biláꞌni bi tsuąꞌ teruba ca láriꞌ nu betètsiní cabi Jesús. Bedàꞌ tè bi nna yala belaba latsiꞌ bi de nu uccua.
\p
\v 13 Laꞌa mísmuba tsá lània nna, chuppa cabi nna deyya cabi ttu yetsi toꞌ láą Emaús, gaꞌną ttú tsunna legua tiꞌgá idittuꞌ de Jerusalén.
\v 14 Dia cabi lo neda rueꞌ cabi titsaꞌ quiꞌ iyaba ca cosa nu chi uccua.
\v 15 De rueꞌ thuti cabi titsaꞌ nna bitsinaꞌ tè laꞌa mísmuba Jesús nna dia tìe lani cabi.
\v 16 Pero làcabi nna labí bedáccaꞌni cabi quiꞌni Jesús bá enniꞌa ridaꞌ lani cabi.
\v 17 Làniana rèe cabi: Biani titsaꞌ ní nuąꞌ rueꞌ le de yùꞌu le néda, biecca yala rehuiníꞌni le nìꞌi.
\v 18 Becàbi ttu bi lá bi Cleofas nna ra bi e: Iyáỹiani ca enneꞌ nna yù cą biỹa ná nu uccua leꞌ Jerusalén nàya náthíą́ꞌ. Tsí làteruba luꞌ nu huía nàꞌ nna labí yù luꞌ nu uccua cá.
\v 19 Làniana rèe cabi: Biani uccua. Làcabi nna ra cabi e: Pues acerca de Jesús enneꞌ Nazaret enneꞌ uccue profeta quiꞌ Tata Dios lani laꞌhuacca, tantua por ca hecho quìꞌe leꞌ templua ruꞌa lo iyábani ca enneꞌ, ąꞌhua por ca titsaꞌ tsèꞌni quìꞌe nna,
\v 20 pero ca sacerdote principal nna ca uxtícia quiꞌ tuꞌąꞌ nna bete cą ne cuenta hàstaá quiꞌni gulèqquia cą sentencia quìꞌe gattie nna, betaáꞌ cą ne lo yà curútsia.
\v 21 Atsiꞌíni intuꞌ nna uccuani tuꞌ quiꞌni lèe nuá enneꞌ ná quiꞌni ìta gunie librar yetsi Israel. Pero anna lá cca tsunna ubitsa quiꞌni gùttie lo curútsia nna bigàttsiꞌ tìe.
\v 22 Ąꞌhua yala uccuaỹí latsiꞌ tuꞌ por nu ra tuchùppa ca niula canu huía huá latsiꞌ quį ne. Làcą nna huía cą ruꞌa bàa ántesca tsániꞌ,
\v 23 pero núruhuá cuerpo quiꞌ Jesús té nía, acca beyéqquia cą nna ra cą quiꞌni biláꞌni cą ca ángel de ỹiabaraꞌ nna ra cabi cą quiꞌni Jesús nna beyacca bànie nna,
\v 24 huía tè tuchùppa ca compañero quiꞌ tuꞌ ruꞌa bàa nna biláꞌni cabi quiꞌni hualibani ca niuláa nu ra cą, pero labí biláꞌni cabi Jesús.
\v 25 Làniana ra tè Jesús cabi: Lebiꞌi nu làa ritelíni. Yala bétsi cca le convencer para tsíalatsiꞌ le iyaba nu gunne ca profeta,
\v 26 tsí álahua uccua duel·laꞌ quiꞌni Cristua nna quée padecer iyaba ca cosį ántesca etsìneꞌe ỹiabaraꞌ para thíꞌe laꞌ dàliani nna quée enneꞌ ỹeni cá.
\v 27 Làniana bethàtsi làꞌnànie cabi iyaba ca Escritura nu riquixáꞌa acerca de lèe, dèsdeba ca libro nu bedia Moisés ąꞌhua ca libro nu bedia iyaba ca profeta nna.
\v 28 Betsinaꞌ bá cabi yetsi Emaús. Jesús nna benie tiꞌatsi dia bée adí idittuꞌ.
\v 29 Pero làcabi nna yala duel·laꞌ beni cabi guttaꞌyúni cabi e nna ra cabi: Nìba beyàꞌna cuiąꞌluꞌ, porquiꞌni chìꞌ tegání ràl·là. Làniana gutàꞌa tìe litsiꞌ cabi.
\v 30 De chi reꞌníe lo méỹaá lani cabi nna guỹiꞌe ettaxtílaá nna gunàbèe bendición nna gùl·leꞌée na nna bìꞌe cabi.
\v 31 Làniana gutelíni cabi quiꞌni Jesús bá enniꞌa. Pero lèe nna de repente taá bedeꞌe ruꞌa lo cabi nna labiru biláꞌni cabi e.
\v 32 Làniana ra tè luetsi cabi: Tsí álahua tìꞌa ttu yiꞌ nu ràl·laꞌ uccua titsaꞌ quìꞌe lo lostoꞌ riꞌu lotiꞌ gunènie riꞌu de beyúꞌu riꞌu nédaá nna gutixaꞌánie riꞌu nu ra lo Escritura cá.
\v 33 Guduli tabá cabi nna beyéqquia cabi Jerusalén nna betseláni cabi tsìnia ca apóstol tsèꞌe cabi júntubá, ąꞌhua adí ca enneꞌ tsèꞌe lani cabi.
\v 34 Làcabi nna gutixaꞌa tè cabi quiꞌni hualigani chi beyátha Señor de lo lùꞌuti nna bànie attu nna, ąꞌhua chi biláꞌni Simón ne.
\v 35 Làniana chuppa ca ènneꞌyuꞌa nna gutixaꞌa huá cabi iyaba nu uccua lotiꞌ deyúꞌu cabi néda para yetsi Emaús, ąꞌhua tiꞌiỹa modo bedáccaꞌni cabi e tiempo de gùl·leꞌée ettaxtílaá nna.
\p
\v 36 Atsaba rinne cabi nna, laꞌa mísmuba Jesús nna gùdue lahuiꞌ iyaba cabi nna benie cabi saludar nna rèe: Laꞌỹeni para lo lostoꞌ le.
\v 37 Pero làcabi nna yala gùtsini cabi, belába latsiꞌ cabi quiꞌni biláꞌni cabi ttu nu tsayèlà.
\v 38 Pero lèe nna rèe cabi: Bianicca rátsini le nna gùl·lani laꞌ rudu chùppanią lo lostoꞌ le nìꞌi.
\v 39 Línnaꞌáruhuá ca nàyaꞌ nna ca nìꞌaꞌ nna, quiꞌni laꞌa inteꞌ ba nui. Liuláppaꞌ nna línnaꞌ tsèꞌ, porquiꞌni ttu espíritu nna labí yuꞌą́ bèláꞌ nìhua tsítta nna, inteꞌ nna entero cuerpu ba náꞌ tìꞌtaání riláꞌni le inteꞌ duaꞌ nì.
\v 40 De rèe anía nna, belueꞌnie cabi ca néꞌe nna ca nìꞌe nna.
\v 41 Làcabi nna labí huía tè latsiꞌ cabi por tanto laꞌ redaccaꞌ latsiꞌ canchu enniꞌa nuaꞌ Jesús. Lèe nna rèe cabi: Tsí hua té tíꞌ quiꞌ le biỹa go riꞌu.
\v 42 Bete tè cabi ttu pedazo bél·la nàyìꞌ quìꞌe ąꞌhua ttu etta ỹìxi bédu nna.
\v 43 Guỹiꞌ tìe cą nna biláꞌni cabi e gùtùe.
\v 44 Làniana ra tìe cabi: Chi gutixaꞌániaꞌ le lotiꞌ reniíruàꞌ lani lía quiꞌni uccua duel·laꞌ ccá cumplir iyate nu gaꞌna escrito nu cca quiaꞌ lo ley quiꞌ Moisés nna ąꞌhua nu ra lo ca libro nu bedia ca profeta nna libro láą Salmos nna.
\v 45 Làniana bethàtsie laꞌ ritelíni quiꞌ cabi para quiꞌni telini cabi tsèꞌ ca enseñanza nu ra lo ca Escríturaá acerca de lèe nna,
\v 46 rèe cabi: Ąꞌ bá gaꞌna escrito, quiꞌni uccua duel·laꞌ quiꞌni Cristua nna quée padecer, pero bìtsa tsunna nna eyáthee de lo luꞌuti nna,
\v 47 ná quiꞌni ccá predicar lani nombre quìꞌe, dèsdeba Jerusalén hàstaá leꞌ iyaba ca nación quiꞌ yétsiloyu quiꞌni eyacca ca enneꞌ arrepentir nna eyuniỹén latsiꞌ Tata Dios ca tul·laꞌ quiꞌ quį.
\v 48 Lebiꞌį nna chi biláꞌni le iyaba ca cosa nu uccua lani inteꞌ, para quiꞌni cueqquia lí lé cą ruꞌa lo ca enneꞌ.
\v 49 Inteꞌ nna ithél·laꞌaꞌ lani le nu chi beni Tata quíꞌa prometer quiꞌni gúnnée quiꞌ le, pero lebiꞌi nna ná quiꞌni cueda ba le leꞌ ciudad Jerusalén nì hàstaá quiꞌni guni le recibir itute laꞌhuacca de ỹiabaraꞌ nu gúnnée quiꞌ le.
\p
\v 50 Jesús nna benérue cabi lo néda para fuera ciudáad nna gudaꞌ cabi lani e hàstaá yetsi láą Betania. Nía nna guchìtha néꞌe ruꞌa lo cabi nna benie cabi bendecir.
\v 51 Hua dàa cànna ba néꞌe runie cabi bendecir nna de repente taá bedeꞌe ruꞌa lo cabi nna déyyeé ỹiabaraꞌ.
\v 52 Làcabi nna bedu taá ỹibi quį nna beni cabi e adorar. Làniana beyéqquia cabi Jerusalén nna yala bedaccaꞌ latsiꞌ cabi.
\v 53 Tulidàba gùtseꞌe cabi leꞌ templua bedàliani cabi Tata Dios.
\pc Ąꞌ uccua.
