﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:08,120
Chi guniideb aixiaalddeb dunnɨ Italia,

2
00:00:08,120 --> 00:00:13,100
chiy baandeb entriagu Pablɨ cun stuudx de pres lo capitán ni lá July,

3
00:00:13,100 --> 00:00:17,240
laab ni rnabeeb lo tuby cuaa de suldad ni lá Augusto.

4
00:00:17,240 --> 00:00:21,180
Ax Cesarea bdxúun láani tuby barcu ni zá Adramitio,

5
00:00:21,180 --> 00:00:24,280
barcu ni aidiia chia de guɨdx xte Asia.

6
00:00:24,280 --> 00:00:26,360
Né Aristarco bionén,

7
00:00:26,360 --> 00:00:28,120
bniety Tesalónica,

8
00:00:28,120 --> 00:00:31,320
guɨdx ni ná lo estad xte Macedonia.

9
00:00:31,320 --> 00:00:33,580
Chi bragueel bdzɨnnɨ Sidón,

10
00:00:33,580 --> 00:00:36,800
rut quesentiand güen guc July cun Pablɨ,

11
00:00:36,800 --> 00:00:42,920
bsaanbɨ güetixlo Pablɨ de xmiguni láani guɨdxqui ax bdeeddeb ni rquiinbɨ.

12
00:00:42,920 --> 00:00:47,080
Chi bdiian Sidón bcuagüeltnɨ isla ni lá Chipre,

13
00:00:47,080 --> 00:00:51,100
bsáannɨ islaqui lad rbes par quɨt cuenzi ichalon bi,

14
00:00:51,100 --> 00:00:53,080
te pur nez lon zá bi.

15
00:00:53,080 --> 00:00:58,980
Bdeednɨ lo nisdoo gax de nez Cilicia cun Panfilia ax bdzɨnnɨ Mira,

16
00:00:58,980 --> 00:01:01,020
tuby guɨdx xte Licia.

17
00:01:01,020 --> 00:01:08,020
Ruy bdxial capitán xte de suldad tuby barcu xte Alejandría ni chia par Italia,

18
00:01:08,020 --> 00:01:10,260
ax guniib idxúun láanqui.

19
00:01:10,260 --> 00:01:12,660
Chay xquel biion zienzi dxi,

20
00:01:12,660 --> 00:01:16,600
quesentiand trabaju par bdzɨnnɨ nez rut lá Gnido.

21
00:01:16,600 --> 00:01:19,260
Ne cun zeczi zá bi nez lon,

22
00:01:19,260 --> 00:01:21,840
ax güenru bioteednɨ nez Salmón,

23
00:01:21,840 --> 00:01:24,400
bcuagüeltnɨ isla ni lá Creta.

24
00:01:24,400 --> 00:01:26,860
Caante ruu islaqui zoon lo nisdoo,

25
00:01:26,860 --> 00:01:28,820
per quesentiand trabaju,

26
00:01:28,820 --> 00:01:32,780
axtquɨ bdzɨnnɨ tuby lat rut lá Buenos Puertos,

27
00:01:32,780 --> 00:01:36,220
gax nez rut ná guɨdx ni lá Lasea.

28
00:01:36,220 --> 00:01:38,560
Chiy zecti ni agucldaan,

29
00:01:38,560 --> 00:01:41,680
ax anuu riezgu par chalaaru choon lo nisdoo,

30
00:01:41,680 --> 00:01:44,520
te pur abdzɨngax tiamp xte guelnald.

31
00:01:44,520 --> 00:01:46,100
Ningui gunii Pablɨ,

32
00:01:46,100 --> 00:01:47,520
raipbɨ laadeb:

33
00:01:47,520 --> 00:01:48,960
—De xmiguaa,

34
00:01:48,960 --> 00:01:51,740
quɨt chootin güen belati chalaa choorun,

35
00:01:51,740 --> 00:01:57,180
te pur nuu riezgu ibixy barcu chiy irɨɨch irate ni nuu láanquɨ lo nis,

36
00:01:57,180 --> 00:01:59,180
ne nuu riezgu axt dunnɨ gatynɨ.

37
00:01:59,180 --> 00:02:07,880
Per capitán xte de suldad mazru baanbɨ cuend bniety ni ná xtenni barcu cun capitán xte láani barcuqui,

38
00:02:07,880 --> 00:02:10,720
quɨt baantib cuend ni gunii Pablɨ.

39
00:02:10,720 --> 00:02:15,420
Ne cun quɨtga náti ruy güenpac par iteednɨ tiamp xte guelnald,

40
00:02:15,420 --> 00:02:19,260
parzi casi iradeb baandeb xgab güenru idiian ruy,

41
00:02:19,260 --> 00:02:22,040
idxannɨ pur idzɨnnɨ Fenice,

42
00:02:22,040 --> 00:02:25,680
tuby guɨdx xte Creta rut quɨt cuenzi rbíiti bi,

43
00:02:25,680 --> 00:02:27,960
ax ruy iteednɨ guelnald.

44
00:02:27,960 --> 00:02:31,560
Chiy guzulo rbíi tuby bi ldas ni zá lad sur,

45
00:02:31,560 --> 00:02:35,240
parzi rlilodeb dec agüelee zec ni ná xgabdeb,

46
00:02:35,240 --> 00:02:39,700
ax bdiian zoon lo nisdoo caante ruu isla xte Creta.

47
00:02:39,700 --> 00:02:45,180
Per duudxzi guc zoon chi bdiia tuby bidux ni lá Euroclidón lo nisqui,

48
00:02:45,180 --> 00:02:47,680
ax guzulo rlayaa biqui barcu.

49
00:02:47,680 --> 00:02:53,340
Ne cun nez lon zá biqui parzi quɨtru xo nialaati nia barcuqui nez rut ná par,

50
00:02:53,340 --> 00:02:58,020
ax cuntisy bsaandeb güené barcuqui dunnɨ nez rut blayaa biy.

51
00:02:58,020 --> 00:03:02,180
Chiy bdeednɨ nez dets tuby isla bichiin ni lá Clauda,

52
00:03:02,180 --> 00:03:04,600
rut aquɨt cuenzi rbíiti birooqui,

53
00:03:04,600 --> 00:03:10,720
ax ruy canua ni cá llaa barcuqui quesentiand trabaju par bldiiepnɨy láani barcuqui.

54
00:03:10,720 --> 00:03:14,200
Chiyru chi gulull bldiiepnɨ canuaqui láani barcu,

55
00:03:14,200 --> 00:03:17,580
ax bzaadeb de duu barcuqui par quɨt ibiliy.

56
00:03:17,580 --> 00:03:21,800
Chiy cun rdxibdeb yaazy barcu láani yiully ni lá Sirte,

57
00:03:21,800 --> 00:03:28,660
ax bldiatdeb de lón xte barcuqui te par cuntisy zéne barcuqui dunnɨ nez rut rlayaa biy.

58
00:03:28,660 --> 00:03:32,280
Chi bragueel ziytiziac biroo nuu lo nisdooqui,

59
00:03:32,280 --> 00:03:36,280
ax guzulo btɨɨchdeb de carguɨ xte barcuqui lo nisdoo.

60
00:03:36,280 --> 00:03:37,540
Ni rion dxi,

61
00:03:37,540 --> 00:03:43,240
laadeb cuáadeb irate de cos ni rlliú par barcuqui bcuaadebɨy lo nisdoo.

62
00:03:43,240 --> 00:03:48,720
Zieny dxi quɨt bíenti gubidx niclɨza de balgui pur biroo ni nuu lo nisdooqui,

63
00:03:48,720 --> 00:03:52,540
chiy dunnɨ aquɨtru bionelaaztin ldán lo nisqui.

64
00:03:52,540 --> 00:03:55,800
Ne cun aguc zieny dxi quɨt xi caquiintin,

65
00:03:55,800 --> 00:03:57,880
ax güesuldí Pablɨ glaynɨ,

66
00:03:57,880 --> 00:03:58,760
guniib:

67
00:03:58,760 --> 00:04:00,120
—De xmiguaa,

68
00:04:00,120 --> 00:04:05,320
güenrupac belrulati nicuadiagtɨ xtiidxa quɨt nidiiatin Creta,

69
00:04:05,320 --> 00:04:09,420
ax quɨt nideedtin de trabajuquɨ niclɨza quɨt xi ninittin.

70
00:04:09,420 --> 00:04:11,380
Per anre quɨt xi gúnti,

71
00:04:11,380 --> 00:04:12,520
quɨt idxibtit,

72
00:04:12,520 --> 00:04:14,980
te pur nic tubytɨ quɨt gatyti,

73
00:04:14,980 --> 00:04:17,300
barcutisquɨ teru ibily.

74
00:04:17,300 --> 00:04:19,600
Te pur Dios ni rnabee nare,

75
00:04:19,600 --> 00:04:25,720
laany ni cayuna sirvɨ lony bxiaaldny tuby ánglɨ xtenny bedliulo luaa nuch,

76
00:04:25,720 --> 00:04:27,760
chiy gunii ánglɨqui nare:

77
00:04:27,760 --> 00:04:28,880
“Quɨt idxibtiu,

78
00:04:28,880 --> 00:04:29,660
Pablɨ,

79
00:04:29,660 --> 00:04:32,800
te pur nápac par ibiiu nez lo rey César,

80
00:04:32,800 --> 00:04:38,020
ne pur liú nic tuby de ni zedníu láani barcuquɨ quɨt isaanti Dios gatydeb.”

81
00:04:38,020 --> 00:04:39,320
Pur ningui,

82
00:04:39,320 --> 00:04:40,020
de xmiguaa,

83
00:04:40,020 --> 00:04:41,480
gulchuzaclaaz,

84
00:04:41,480 --> 00:04:47,260
te pur nare reldilaaza Dios ne nánpaca dec zac zec ni gunii ánglɨqui nare.

85
00:04:47,260 --> 00:04:50,860
Per teru chagaag barcuquɨ nez ruu tuby isla.

86
00:04:50,860 --> 00:04:53,780
Chi guc tsangubidx ni zoon lo nisdooqui,

87
00:04:53,780 --> 00:04:57,600
guxinqui bdzɨnnɨ de nez lo nisdoo ni lá Adriático,

88
00:04:57,600 --> 00:05:00,420
zé zéed barcu lo nisqui pur bi.

89
00:05:00,420 --> 00:05:03,640
Chiy de bniety ni ná xcuendni barcuqui,

90
00:05:03,640 --> 00:05:07,620
guxinqui zecti gueel gucbeedeb dec amer idzɨnnɨ lo guɨchliu.

91
00:05:07,620 --> 00:05:10,540
Chiyru brɨɨxdeb xati guét nisqui,

92
00:05:10,540 --> 00:05:13,560
ax treinta y seis metrɨ xquel guétni.

93
00:05:13,560 --> 00:05:18,980
Delantruqui gubíi brɨɨxdebni ax agaldbigadz metrɨ xquel guétni.

94
00:05:18,980 --> 00:05:22,380
Chiy rdxibdeb chacuatop barcuqui de guia,

95
00:05:22,380 --> 00:05:28,820
ax nez llaa barcuqui bzaalddeb tap ganch guiib lo nisdooqui te par chalee sudxí barcuqui,

96
00:05:28,820 --> 00:05:31,560
ne ójlapacza laadeb abragueel.

97
00:05:31,560 --> 00:05:34,440
De bniety ni ná xcuendni barcuqui,

98
00:05:34,440 --> 00:05:43,680
digaizlezy baandeb zec ni cacuaaru de ganch guiib lo nisdoo nez lo barcuqui ne parzi caldetdeb canua ni chúudeb láanni par illuuindeb.

99
00:05:43,680 --> 00:05:48,480
Per Pablɨ gudixteeb lo capitán ne lo de suldad raipbɨ laadeb:

100
00:05:48,480 --> 00:05:51,760
—Belati de bnietquɨ quɨt yáandeb láani barcu,

101
00:05:51,760 --> 00:05:53,660
laat aquɨt ldátit.

102
00:05:53,660 --> 00:05:58,900
Chiyru btiuu de suldad de ni liiby canuaqui par biab canuaqui lo nisdoo.

103
00:05:58,900 --> 00:06:00,660
Deni cayiáany lo yiu,

104
00:06:00,660 --> 00:06:02,940
Pablɨ raipbɨ laadeb iquiindeb.

105
00:06:02,940 --> 00:06:04,400
Raipbɨ laadeb:

106
00:06:04,400 --> 00:06:08,480
—Aguc tsangubidx ni quɨt raaistit niclɨza quɨt xi rquiintit.

107
00:06:08,480 --> 00:06:10,040
Nare rniia laat,

108
00:06:10,040 --> 00:06:12,720
gulquiiny belati rcaaztɨ ibányrut,

109
00:06:12,720 --> 00:06:17,000
te pur iratectɨ per niclɨ tuby guichquiat quɨt inittit.

110
00:06:17,000 --> 00:06:18,880
Chi gunii Pablɨ ziy,

111
00:06:18,880 --> 00:06:20,700
cuáab tuby guechtily laznaab,

112
00:06:20,700 --> 00:06:23,500
ax bdeedbɨ gracy Dios nez lo iratedeb,

113
00:06:23,500 --> 00:06:26,080
chiy bllullbɨ guechtilqui guzulo caquiinbɨ.

114
00:06:26,080 --> 00:06:30,300
Chiyru guzaclaaz iratedeb guzulo caquiinzadeb.

115
00:06:30,300 --> 00:06:35,420
Tiop gayuaa setenta y seis nan pur iratecnɨ ni ziopnɨ láani barcuqui.

116
00:06:35,420 --> 00:06:38,340
Chi gulull bquiindeb zecti ni bialdeb,

117
00:06:38,340 --> 00:06:42,580
chiyru btɨɨchdeb trigu lo nisdoo te par bsesru barcu.

118
00:06:42,580 --> 00:06:43,720
Chi bragueel,

119
00:06:43,720 --> 00:06:46,020
de bniety ni ná xcuendni barcuqui,

120
00:06:46,020 --> 00:06:51,540
laadeb ni ládeb de mariner quɨt bambeetideb calí lo guɨchliuqui aidzɨnnɨ.

121
00:06:51,540 --> 00:06:55,880
Per gunádeb dec nuu tuby lluuc nisdoo rut nuu yiully iduibrdontec,

122
00:06:55,880 --> 00:06:59,280
ax baandeb xgab idzɨɨdeb barcu ruy.

123
00:06:59,280 --> 00:07:04,360
Chiy btiuudeb de ni liiby de ganch guiib ni racné zudxí barcuqui lo nis,

124
00:07:04,360 --> 00:07:11,620
bsáanacdeb de ganchqui láani nisdoo ne bxaicquideb yag ni racné rza barcuqui te par sulo say.

125
00:07:11,620 --> 00:07:15,820
Chiyru bldesdeb lón xte nez lo barcuqui par inaaziy bi,

126
00:07:15,820 --> 00:07:19,160
ax guzulo zé barcu par ruxchu nisdoo.

127
00:07:19,160 --> 00:07:22,620
Per güeyaaziy láani tuby yiullyroo rut güegaagɨy.

128
00:07:22,620 --> 00:07:26,160
Nez quiay bieezy láani yiully niclɨ quɨtru rzeesiy,

129
00:07:26,160 --> 00:07:30,520
chiy nez llaaniy guzulo rbily pur tant juers ni rla nisdooy.

130
00:07:30,520 --> 00:07:33,960
Parzi rcaaz de suldad niguinxúdeb de pres,

131
00:07:33,960 --> 00:07:36,640
te par quɨt cueebdeb nis ax illuuindeb.

132
00:07:36,640 --> 00:07:43,360
Per capitán ni rnabee de suldadqui quɨt bsaantib niac ziy pur ni quɨt rcaaztib gaty Pablɨ,

133
00:07:43,360 --> 00:07:46,520
ax güenru gunabeeb dec de ni relee rbeeb nis,

134
00:07:46,520 --> 00:07:51,200
nidoote laadeb yiiudeb lo nis gúndeb pur idiiadeb ruxchu nisdooqui.

135
00:07:51,200 --> 00:07:56,740
Chiyru azanald irarudeb lo de bred o lo de yag ni gubily barcuqui.

136
00:07:56,740 --> 00:07:58,260
Ziy xquel gulán,

137
00:07:58,260 --> 00:08:00,660
iratecnɨ bdzɨnnɨ ruxchu nisqui.

138
00:08:00,660 --> 00:08:03,960
Chi bialo bdiian iratecnɨ lo nisqui,

139
00:08:03,960 --> 00:08:07,880
chiyru gucbeen dec lo isla ni zuguaanqui lá Malta.

140
00:08:07,880 --> 00:08:11,280
De bniety ruy quesentiand güen gucdeb cun dunnɨ.

141
00:08:11,280 --> 00:08:15,280
Baandeb tuby balroo pur ni nald ne cayabza nisguia,

142
00:08:15,280 --> 00:08:18,280
ax guniideb dunnɨ ibiin ruu balqui.

143
00:08:18,280 --> 00:08:21,220
Chiy btop Pablɨ tuby deez yabiz,

144
00:08:21,220 --> 00:08:27,780
parzi deni cacuaabɨy lo balqui chi bdiiald tuby béeld láanqui pur guelnaldaa xte balqui,

145
00:08:27,780 --> 00:08:30,220
ax guiidiac béeldqui naa Pablɨ.

146
00:08:30,220 --> 00:08:34,000
Chi guná de bniety Maltaqui náldti béeldqui naa Pablɨ,

147
00:08:34,000 --> 00:08:35,660
chiy raipdeb saadeb:

148
00:08:35,660 --> 00:08:38,000
—Per bnietquɨ bɨny gudinxúb,

149
00:08:38,000 --> 00:08:40,180
niyla masquɨ guláb lo nisdoo,

150
00:08:40,180 --> 00:08:42,720
per zatypacbɨ pur ni baanbɨ.

151
00:08:42,720 --> 00:08:46,620
Per Pablɨ bdzɨbybɨ naab ax biab béeldqui lo bal,

152
00:08:46,620 --> 00:08:48,360
ne xíteete guctib.

153
00:08:48,360 --> 00:08:50,880
Iratedeb canuudeb sagui naab,

154
00:08:50,880 --> 00:08:52,520
o tuisquɨza yabbɨ gatybɨ.

155
00:08:52,520 --> 00:08:54,600
Per chi guc xchi,

156
00:08:54,600 --> 00:08:56,980
chi gunádeb dec xíteete guctib,

157
00:08:56,980 --> 00:09:02,280
bchudeb xgabdeb ax guzulo rniideb dec tuby dios laab.

158
00:09:02,280 --> 00:09:07,580
Gax rut bzuguaanqui ná de liu xte bniety ni rnabee lo islaqui,

159
00:09:07,580 --> 00:09:09,360
laab láb Publio.

160
00:09:09,360 --> 00:09:11,300
Ax guniib choon lizbɨ,

161
00:09:11,300 --> 00:09:13,060
ruy bzuguaan chon dxi,

162
00:09:13,060 --> 00:09:15,920
ne quesentiand güen gucbɨ cun dunnɨ.

163
00:09:15,920 --> 00:09:18,500
Chiy nágaa xtadbɨ racxúb,

164
00:09:18,500 --> 00:09:20,880
nuub xliaa ne racbɨ yiubrdzɨɨ.

165
00:09:20,880 --> 00:09:23,100
Ax gubii Pablɨ rut nágaab,

166
00:09:23,100 --> 00:09:26,180
ne chi gulull gunaab Pablɨ lo Dios pur laab,

167
00:09:26,180 --> 00:09:28,780
chiy bzubnaab quiab ax biacbɨ.

168
00:09:28,780 --> 00:09:30,860
Chi gucbee de bniety ruy ziy,

169
00:09:30,860 --> 00:09:37,340
irateru de bniety racxú ni rbez lo islaqui beeddeb rut zuguaa Pablɨ ax bsiacbɨ laadeb.

170
00:09:37,340 --> 00:09:40,260
Parzi zieny ni bguaaddeb dunnɨ pur ziy.

171
00:09:40,260 --> 00:09:43,300
Chiy deni bdxúun láani barcu par aidiian ruy,

172
00:09:43,300 --> 00:09:46,560
bnɨɨdxdeb dunnɨ irate ni rquiinnɨ par nez.

