﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:09,800
Tti deyuꞌu Jesús‑ni neda deyye nna bilánie ttu benne lo xua.

2
00:00:09,800 --> 00:00:13,280
Aníha‑ba anka benneha attili ulieha.

3
00:00:13,280 --> 00:00:17,100
Ka benne rudhetinieha nna unnaba tisake Jesús‑ni,

4
00:00:17,100 --> 00:00:18,620
ráke bie:

5
00:00:18,620 --> 00:00:19,740
―Maestru,

6
00:00:19,740 --> 00:00:23,720
¿núke ben ttu bixa tulha de nuha nna anka nu kwiti‑ni aní?

7
00:00:23,720 --> 00:00:24,980
¿Si lana ak?

8
00:00:24,980 --> 00:00:26,960
¿Ka tata nan geniha ak?

9
00:00:26,960 --> 00:00:29,760
Jesús‑ni nna bekabie ree:

10
00:00:29,760 --> 00:00:33,700
―Labí ankana nu lo xua de bixa tulha benna,

11
00:00:33,700 --> 00:00:38,140
nigaba de bixa tulha ben ka tata nan geniha.

12
00:00:38,140 --> 00:00:47,100
Ankana aní kini eyoin Tata Do Yebáha na nna len nu unieha nna uleꞌe nu xxeni ra leeha.

13
00:00:47,100 --> 00:00:49,780
Ttiru nnanna sa anka resá,

14
00:00:49,780 --> 00:00:53,780
uin‑xxiriꞌi sina ge benne udhelhe netiha;

15
00:00:53,780 --> 00:00:56,080
kumu ganna chi uka rela,

16
00:00:56,080 --> 00:01:00,260
laꞌania nna lanúru aka geni kwenna sina.

17
00:01:00,260 --> 00:01:03,080
Laka nnanna doa yiesi lo yu‑ni,

18
00:01:03,080 --> 00:01:08,360
netiba ankaa xiani ge iyá ka benne seꞌe yiesi lo yu‑ni.

19
00:01:08,360 --> 00:01:14,340
Nuha‑ba ree nna tti bettuttu xxenie lo yu nna len xxenieha benie yuna,

20
00:01:14,340 --> 00:01:18,080
nianna tti utabie nuha ka iyya lo benne lo xuaha.

21
00:01:18,080 --> 00:01:19,920
Nianna tti ree benneha:

22
00:01:19,920 --> 00:01:24,380
―Ugía gwattí lolu roꞌo yiela nu tee láni Siloé.

23
00:01:24,380 --> 00:01:27,660
(“Siloé” dienna innána Nu Ria Mandadu.)

24
00:01:27,660 --> 00:01:33,140
Benneha nna ugía ttebe gwattí lobie nna tti beyekieha nna chiba relánie.

25
00:01:33,140 --> 00:01:39,820
Ka benne seꞌe gaxxaba ata do benne uka lo xuaha lhe ka benne chi bilákanie ridoe rinnabe belhiu,

26
00:01:39,820 --> 00:01:41,780
ka benneha ra luesike:

27
00:01:41,780 --> 00:01:45,660
―¿Laaba nuníba nuha ridona rinnabana belhiu?

28
00:01:45,660 --> 00:01:48,500
Ttu chupake nna ráke:

29
00:01:48,500 --> 00:01:49,060
―Ila,

30
00:01:49,060 --> 00:01:51,860
labana nuha ridona niha.

31
00:01:51,860 --> 00:01:53,980
Adíke nna ráke:

32
00:01:53,980 --> 00:01:55,340
―Laa lagana nuha.

33
00:01:55,340 --> 00:01:58,020
De rugíaba nuní tti rugía nuha.

34
00:01:58,020 --> 00:01:59,980
Nubiyúha nna rana:

35
00:01:59,980 --> 00:02:00,500
―Ila,

36
00:02:00,500 --> 00:02:01,620
netiba nuha.

37
00:02:01,620 --> 00:02:04,220
Nianna tti ráke na:

38
00:02:04,220 --> 00:02:06,420
―¿Galasina uka nna chi belenlu?

39
00:02:06,420 --> 00:02:08,060
Lana nna bekabina,

40
00:02:08,060 --> 00:02:08,780
rana:

41
00:02:08,780 --> 00:02:15,380
―Benne tee lábie Jesús‑niba benie latti yuna nna utabie ka iyya loa‑ni,

42
00:02:15,380 --> 00:02:16,860
nianna tti ree neti:

43
00:02:16,860 --> 00:02:20,860
“Ugía gwattí lolu roꞌo yiela nu tee láni Siloé.”

44
00:02:20,860 --> 00:02:24,500
Nianna ugíaya gwattí loa nna belá ttebati.

45
00:02:24,500 --> 00:02:27,860
Nianna tti ráke nubiyú chi beyali loniha:

46
00:02:27,860 --> 00:02:30,380
―¿Gon‑na du nubiyú ralu‑na?

47
00:02:30,380 --> 00:02:32,100
Lana nna rana:

48
00:02:32,100 --> 00:02:33,300
―Nú yu.

49
00:02:33,300 --> 00:02:37,660
Nianna tti chekana benne uka lo xuaha arlo ka fariseo‑ni,

50
00:02:37,660 --> 00:02:42,660
kumu tti ben Jesús‑ni yuna len xxenieha tti bedhalie lo nubiyúha,

51
00:02:42,660 --> 00:02:46,580
la sáha ukana sá tti reyaka le ka benne Israel‑ni.

52
00:02:46,580 --> 00:02:51,500
Nianna bedennaba tisagaba ka fariseo‑ni nubiyúha attu libe,

53
00:02:51,500 --> 00:02:52,460
rákana na:

54
00:02:52,460 --> 00:02:54,940
―¿Gasina uka nna belenlu?

55
00:02:54,940 --> 00:02:56,820
Lana nna bekabina,

56
00:02:56,820 --> 00:02:57,500
rana kana:

57
00:02:57,500 --> 00:03:00,480
―Yunaba utabina ka iyya loa‑ni,

58
00:03:00,480 --> 00:03:03,380
nianna tti gwattí loa nna belá ttebati.

59
00:03:03,380 --> 00:03:05,620
Ttu chupa ka fariseo‑ni nna rákana:

60
00:03:05,620 --> 00:03:10,020
―Nubiyú benna nuní labí anka nuha ge Tata Do Yebáha,

61
00:03:10,020 --> 00:03:13,900
kumu ribenlana sina tti risia ka sá reyaka leriꞌi.

62
00:03:13,900 --> 00:03:16,220
Adíkana nna rákana:

63
00:03:16,220 --> 00:03:21,660
―¿Gasina aka ge ttu benne unie luesi ka milagru‑ni ganna anke nu runi tulha?

64
00:03:21,660 --> 00:03:23,860
Ya yaba le rinnekana,

65
00:03:23,860 --> 00:03:25,940
labí turoꞌo rinnekana.

66
00:03:25,940 --> 00:03:30,280
Nianna tti bedennaba tisakana nubiyú uka lo xuaha attu libe,

67
00:03:30,280 --> 00:03:31,860
rákana na:

68
00:03:31,860 --> 00:03:32,700
―Lu nna,

69
00:03:32,700 --> 00:03:34,720
¿bíla ralu ge nu bedhalina lolu‑na?

70
00:03:34,720 --> 00:03:37,100
Lana nna bekabina,

71
00:03:37,100 --> 00:03:38,100
rana:

72
00:03:38,100 --> 00:03:39,140
―Neti ria,

73
00:03:39,140 --> 00:03:42,420
ankabana ttu profeta ge Tata Do Yebáha xa.

74
00:03:42,420 --> 00:03:49,100
Ttaka ka nu loni ge ka benne Israel‑ni nna labí ria lekani deki uka nubiyúha benne lo xua,

75
00:03:49,100 --> 00:03:50,960
nnanna nna chiba relánie.

76
00:03:50,960 --> 00:03:53,980
Uxilibakana ka tata nan ge benneha

77
00:03:53,980 --> 00:03:56,400
nna unnaba tisakana ka benneha,

78
00:03:56,400 --> 00:03:57,920
rákana ke:

79
00:03:57,920 --> 00:04:00,100
―¿Si xiꞌin biyúle nu du‑ni,

80
00:04:00,100 --> 00:04:03,160
nu rale deki ttili ulinaha xua loni?

81
00:04:03,160 --> 00:04:06,060
¿Galasina nna chiba relenna nnanna?

82
00:04:06,060 --> 00:04:08,860
Ka xxudi ixná nubiyúha nna bekabike,

83
00:04:08,860 --> 00:04:09,740
ráke:

84
00:04:09,740 --> 00:04:16,920
―Riꞌitu yúbatu deki xiꞌinbatu nuní lhe yúgabatu deki nu lo xuaba anka nuní ttili ulinaha.

85
00:04:16,920 --> 00:04:23,220
Ttaka labí yutu gaxasina uka nna chi relenna lhe nigaba a yutu nú bedhalina loni lhe.

86
00:04:23,220 --> 00:04:24,900
Gwalinnaba tisa na.

87
00:04:24,900 --> 00:04:27,400
Chiba anka nuná nu xxeni.

88
00:04:27,400 --> 00:04:30,300
Kwinaba lana kixxiꞌana nú bedhalina loni.

89
00:04:30,300 --> 00:04:38,900
Aníha‑ba ra ka tata nan ge nubiyúha kumu rasikanie ge ka nu loni ge ka benne Israel‑ni kumu chi unnekana rákana,

90
00:04:38,900 --> 00:04:42,500
ganna ttu benne inne deki Jesús‑ni anke Cristu,

91
00:04:42,500 --> 00:04:49,940
laꞌania nna ebea ttebakana benneha lheꞌe yoꞌo ata rudheti ka benne Israel‑ni ka tisa ge Tata Do Yebáha.

92
00:04:49,940 --> 00:04:52,600
De nuha nna ra ka tata nan geniha:

93
00:04:52,600 --> 00:04:55,040
“Naba gwalinnaba tisa na.

94
00:04:55,040 --> 00:04:56,840
Chiba anka nuná nu xxeni.”

95
00:04:56,840 --> 00:05:03,820
Nianna tti bedeaxi ka nu loni ge ka benne Israel‑ni benne uka lo xuaha attu libe nna redeakane:

96
00:05:03,820 --> 00:05:07,860
―Arlo Tata Do Yebáha unne nu anka gwalí.

97
00:05:07,860 --> 00:05:10,560
Riꞌitu yutu deki nu beyoinna luha,

98
00:05:10,560 --> 00:05:13,160
nu ruin tulhaba anka nuha.

99
00:05:13,160 --> 00:05:15,100
Nubiyúha nna bekabina gekani,

100
00:05:15,100 --> 00:05:16,340
rana:

101
00:05:16,340 --> 00:05:19,900
―Neti bittuba yua si ankana nu ruin tulha.

102
00:05:19,900 --> 00:05:21,300
Neti nu yúrubaa,

103
00:05:21,300 --> 00:05:22,900
ukaa benne lo xua,

104
00:05:22,900 --> 00:05:24,860
nnanna nna chiba reláti.

105
00:05:24,860 --> 00:05:28,880
Lakana nna bedennaba tisakana nubiyúha attu libe,

106
00:05:28,880 --> 00:05:30,180
rákana na:

107
00:05:30,180 --> 00:05:32,820
―¿Bí bedhakana lu ki belenlu?

108
00:05:32,820 --> 00:05:35,380
¿Gasina bedhalina ka iyya lolu‑na?

109
00:05:35,380 --> 00:05:37,920
Lana nna bedekabina gekani,

110
00:05:37,920 --> 00:05:39,240
rana kana:

111
00:05:39,240 --> 00:05:43,180
―Ki chiba xpeya le nna lebiꞌi nna bittuba ria lele.

112
00:05:43,180 --> 00:05:46,220
¿Beaka raka lele kixxiꞌania le attu libe?

113
00:05:46,220 --> 00:05:49,540
¿Si rakagaba lele akale benne sanalhale na ak?

114
00:05:49,540 --> 00:05:52,500
Nianna tti belisa satsakana nubiyúha,

115
00:05:52,500 --> 00:05:53,740
rákana na:

116
00:05:53,740 --> 00:05:56,280
―Luba ankalu nu danalhalu na xa.

117
00:05:56,280 --> 00:05:58,740
Riꞌitu Moisés‑niba danalha riꞌitu.

118
00:05:58,740 --> 00:06:02,620
Riꞌitu yúbatu deki Tata Do Yebáha unne lenie Moisés‑ni,

119
00:06:02,620 --> 00:06:07,420
ttaka nubiyú ralu‑na labí yutu gaxa biria nuná dana.

120
00:06:07,420 --> 00:06:09,900
Nubiyúha nna bekabina gekani,

121
00:06:09,900 --> 00:06:10,740
rana:

122
00:06:10,740 --> 00:06:12,980
―¿Galabasina anka nuní?

123
00:06:12,980 --> 00:06:16,040
Lebiꞌi abígaba yule gaxa biriana dana.

124
00:06:16,040 --> 00:06:18,140
Neti nna gwa bedhalibana loa.

125
00:06:18,140 --> 00:06:25,020
Riꞌi gwa yu xeabariꞌi deki Tata Do Yebáha labí rudo naga benneha ge ka nu ruin tulha.

126
00:06:25,020 --> 00:06:31,260
Sunruba rudo nage ge ka nu gwaria lekanie lhe ruinkana nu ruꞌu lebie lhe.

127
00:06:31,260 --> 00:06:39,740
Ni tsa labí chi biyieninriꞌi innekana ge ttu benne innákana deki bedhalie lo ttu benne ulie anke lo xua.

128
00:06:39,740 --> 00:06:45,860
Ganna ttixka nu bedhalina ka iyya loa‑ni abittuba ankana nu udhelha Tata Do Yebáha,

129
00:06:45,860 --> 00:06:49,620
laꞌania nna labí aka ge nuná uinna ttu bixa.

130
00:06:49,620 --> 00:06:51,820
Nianna rákana nubiyúha:

131
00:06:51,820 --> 00:06:55,380
―Ki lu nu ruin tulhaba ankalu attili uliluha,

132
00:06:55,380 --> 00:06:57,960
¿gá lolu nna lula dalu gweleꞌen riꞌitu?

133
00:06:57,960 --> 00:07:03,820
Nianna tti bebeakana nubiyúha lheꞌe yoꞌo ata rudhetikana ka tisa ge Tata Do Yebáha.

134
00:07:03,820 --> 00:07:08,060
Tti chi bina Jesús‑ni deki chi bebeakana nubiyúha niha,

135
00:07:08,060 --> 00:07:10,720
nna tti betiꞌabie naha nna ree na:

136
00:07:10,720 --> 00:07:13,960
―¿Si gwa ria lelu benne daa yebáha?

137
00:07:13,960 --> 00:07:16,740
Nubiyúha nna bekabina,

138
00:07:16,740 --> 00:07:17,060
rana:

139
00:07:17,060 --> 00:07:18,780
―¿Núke nuná xa tata?

140
00:07:18,780 --> 00:07:22,300
Utixxiꞌa kini neti nna tsia lasia gebie.

141
00:07:22,300 --> 00:07:24,620
Jesús‑ni nna rabie na:

142
00:07:24,620 --> 00:07:30,040
―Chiba bilenlu benneha nna labie nuní rinne lenlu.

143
00:07:30,040 --> 00:07:31,760
Nubiyúha nna rana:

144
00:07:31,760 --> 00:07:34,320
―Gwa riaba lasia lu xa tata.

145
00:07:34,320 --> 00:07:37,340
Nianna tti bedú xibini arloe.

146
00:07:37,340 --> 00:07:39,140
Jesús‑ni nna ree na:

147
00:07:39,140 --> 00:07:48,460
―Neti bisiaya yiesi lo yu‑ni kini unia elhuxtisi ge ka benne kini ka nu lo xua‑na nna elákinna,

148
00:07:48,460 --> 00:07:52,980
ka nu gwa rilálakinna nna eyakakana ka nu lo xua.

149
00:07:52,980 --> 00:07:56,980
Ttu chupa ka fariseo‑ni ka nu seꞌekana lenie niha,

150
00:07:56,980 --> 00:07:58,700
tti biyienkinna nu reeha,

151
00:07:58,700 --> 00:08:00,900
nianna unnaba tisakane,

152
00:08:00,900 --> 00:08:02,440
rákane:

153
00:08:02,440 --> 00:08:03,860
―Ganna niha nna riꞌitu,

154
00:08:03,860 --> 00:08:05,920
¿si ankagabatu benne lo xua?

155
00:08:05,920 --> 00:08:08,380
Jesús‑ni nna bekabie gekani,

156
00:08:08,380 --> 00:08:09,320
ree:

157
00:08:09,320 --> 00:08:11,620
―Gannala ankale nu lo xua,

158
00:08:11,620 --> 00:08:16,160
laꞌania nna abittula ujale yua ge ka tulha ruinle‑na.

159
00:08:16,160 --> 00:08:18,260
Ttaka kumu rale:

160
00:08:18,260 --> 00:08:20,140
“Gwa rilábintu”,

161
00:08:20,140 --> 00:08:24,980
de nuha nna nujabale yua ge ka tulha ruinle‑na.

