\id ACT ﻿\id ACT
\h Hechos
\mt Nu gwate ka apóstol // ge Jesús‑ni
\c 1
\s Jesús‑ni bodhaꞌane tisa idhelhe Espíritu ge Tata Do Yebáha
\p
\v 1 Lo yetsi nu sisiꞌa tte benia ttuha xa tata Teófilo, lo nuha utixxiꞌaya ge iyá tte nu udulo Jesús‑ni benie lhe iyá tte nu beleꞌenie ka benne lhe
\v 2 axtaliba tti chi bisia sá beyapie deyye yebáha. Attili lani eyapie eyye, laꞌaniali chi bixúnie Espíritu ge Tata Do Yebáha kini bodhaꞌane bixa anka nu uin ka apóstoal, delába ka benne chi bekweeha.
\v 3 Len ka apóstoal‑gaba nuha beleꞌe lo Jesús‑ni ixe lidú iki de tti chi uttieha. Aníha benie kini belaꞌa deki gwalí reki benbe. Delo chua (40) ubisaha beleꞌe lobie lenke lhe utixxiꞌagabanie ke gasina ki akake benne innabia Tata Do Yebáha ke.
\p
\v 4 Attili sa doe len ka benneha chi utixxiꞌe rabie ke:
\p ―Labí eriaxxile lheꞌesi Jerusalén‑ni. Kwedabale axtaliba ganna chi udhelha Tataha benne chi rabie deki idhelheha. Neti chiba utixxiꞌania le ge benne idhelheha.
\v 5 Gwalí galá Juan‑ni suna len indaruba begadie ka benne; ttaka lebiꞌi nna chi tte dabigana ugadi Tata Do Yebáha le Espíritu geeha.
\s Jesús‑ni beyapie deyye yebáha
\p
\v 6 Ka benne tupa niha unnaba tisake Jesús‑ni, ráke bie:
\p ―Tata Xisi to, ¿si nnanna chi uinlu kini riꞌi ka benne Israel eduloriꞌi innabiariꞌi attu libe?\fig Jesus ascending -- watching|59CN01883B.TIF|col|||(Hechos 1:6-11)|1.6\fig*
\p
\v 7 Labie nna bekabie geke ree:
\p ―Lebiꞌi labí elha ralhale unale bí sá lhe bí ura aka nuní, kumu sunruba Tataha chi gaꞌananie nukaxa aka nuní.
\v 8 Ttaka ganna chi bisia Espíritu ge Tata Do Yebáha latile, laꞌania nna inná tsitsi lele. Nianna tti iriale tsiale kixxiꞌale kia lheꞌesi Jerusalén‑ni lhe lheꞌe adíru ka yiesi seꞌe itúba daka Judea‑ni lhe daka Samaria‑ni lhe. Axtaba ata riluxa yiesi lo yu‑ni tsiale kixxiꞌale kia.
\p
\v 9 Iki de chi rabie iyá nuha, nianna tti beyapie deyye yebáha. Lake nna rulannibake seꞌeke. Nianna tti bebe ttu bea, bebena ata deyyeha nna lanúrue bilákanie.
\v 10 Sa seꞌelake rugíake deyya Jesús‑ni gwetsáha, nianna ttiruba chi uka xxe chupa ka benne biyú ata seꞌekeha, nukuke ka xo sitsi.
\v 11 Nianna tti ra ka benneha ke:
\p ―Lebiꞌi benne ge Galilea, ¿beaka seꞌele gwelanni gwetsáha? Ki yule la kwinaba Jesús benne ugwekie lagwi gele nna beyapie deyye yebáha, la benneha‑gaba nuha esiabie attu sá. Ttiba bilenle beyapie deyye, aníha‑gaba esiabie.
\s Ka apóstoal bodúke Matías‑ni kini uinna sina // nu gaꞌanna uin Judas‑ni
\p
\v 12 Nianna beyadi tteba ka apóstol ge Jesús‑ni iki Iꞌiya Ata Daa Ka Ya Olivuha nna deyyake besinke lheꞌesi Jerusalén‑ni. Jerusalén‑ni rena gaxxaba niha. Laxkala lattiba bedáke. Raxxíbana nu bedábakeha attiba chi gaꞌanna dháke lheꞌe ka sá atti reyaka leke.
\v 13 Tti besinke lheꞌesiha, nianna beyapike lheꞌe yoꞌo do gwetsá ata reyaꞌan Pedruha lhe Juan‑ni lhe Jacobuha lhe Andrés‑ni lhe anágaba Felipe‑ni lhe Tomás‑ni lhe Bartolomé‑ni lhe Mateo‑ni lhe, anágaba Jacobo xiꞌin Alfeo‑ni lhe Simón, benne rágabakana Zelote lhe anágaba Judas xiꞌin benne tegaba lábie Jacobo.
\v 14 Iyábake labí rudú siike, turoꞌoba rilhapike tisa rulisake Tata Do Yebáha, itupa lenke adíru ka benne nuilaha lhe anágaba María nan ge Jesús‑ni lhe ka betsieha lhe.
\p
\v 15 Ttu sá tupa ttiba ttu gayua galhia (120) ka betsi to geriꞌi, delába ka benne chi ria leke ge Jesús‑ni. Nianna tti udú lii Pedruha lagwi geke nna rabie ke:
\p
\v 16 ―Xa betsi to, teeba ki gwado tisa ge nu unne Espíritu ge Tata Do Yebáha lo ka yetsi geeha, tti bixúnie David‑ni kini unnena ge nu uni Judas‑ni, delába Judas nu uchena ka nu bedaxxukana Jesús‑ni.
\v 17 Kumu lana ukana benne biselana riꞌi. De nuha nna selagabana uinna sina nu chi gaꞌanna uinriꞌi.
\p
\v 18 ’Ttaka Judas‑ni len belhiu uxína ge nu satsa bennaha, len nuha uyoꞌona ttu lo yu ata ugíana úda ikini lo yu nna bisú lheꞌeni, nianna tti ure tinni ka tuꞌeniha.
\v 19 Iyába ka nu lheꞌesi Jerusalén‑ni binakana ge nu ukaha. Nianna utixxakana lá yu ata uttinaha Acéldama. Len tisa gekani dienna innána: Yu Ata Bilali Reni.
\p
\v 20 ’Ge Judas‑ni nuha rinne lo ka Salmo‑na ata dia ra:
\q Lheꞌe lisiniha sii siibaniba eyaka;
\q lanú benne tseꞌe lheꞌe nuha.\f + \fr 1:20 \ft Salmo 69:25\f*
\m Lhe rágaba lo ka Salmo‑na:
\q Attu benne subila odaxxue sina geniha.\f + \fr 1:20 \ft Salmo 109:8\f*
\m
\v 21-22 De nuha nna raka doelha odúriꞌi attu benne subi kini odaxxue ladi Judas‑ni, kini tsekie lenriꞌi kixxiꞌariꞌi deki beyaka benba Jesús‑ni lo elhuttiha. Odúriꞌi ttu ka benne betenalhake riꞌi itúba tti ugweki Jesús benne anke Xxanariꞌiha lenriꞌi, desdeba tti begadi Juan‑nie inda nna axtaliba tti beyapie deyye yebáha.
\p
\v 23 Nianna tti bekwekana chupa ka benneha: bekwekana José benne tegaba lábie Barsabás, benne rágabakana Justo. Bekwegabakana attu benne tee lábie Matías.
\v 24 Nianna tti ulhapikana tisa len Tata Do Yebáha, rákane:
\p ―Tata Xisi to, luba yulu ttixa anka lheꞌe lasto ttu ttutu. Nnanna rinnabatu len kwinalu, delo chupa ka benne biyú seꞌe nii, uleꞌelu nú ka benne‑ni chi bekwelu
\v 25 kini akake apóstol kixxiꞌake ka tisa ge Jesús‑ni, uinke sina nu ralha Judas‑ni uinna. Kumu lana, de benna tulhaha, de nuha nna bennittiba sina geni. Laxkala diabana ataba ralhana tsiana.
\p
\v 26 Nianna tti bedelhake suerti kini ulaꞌana nuxa ka benneha saxxína. Nianna gwaxxíbana Matías‑ni. Laxkala laꞌania tteba bisela Matías‑ni len ka benne sinea (11) anka apóstoal.
\c 2
\s Espíritu ge Tata Do Yebáha bisiabie uyuꞌe lati ka benne
\p
\v 1 Tti bisia sá tti raka laní nu tee láni Pentecostés, laꞌania iyába ka benne ria leke ge Jesús‑ni ttu sadeꞌeba ta tupake.
\v 2 Attiruba nna iyya suba leke uyuꞌu be gwetsáha ttiba ata daa ttu be idí. Aníha‑ba betá tsiꞌini itúba lheꞌe yoꞌo ata seꞌekeha.
\v 3 Nianna tti uka xxe ttiba ka belha ge gi nna ugwadhikana iki ttu ttuke.
\v 4 Laꞌania nuha bisia Espíritu ge Tata Do Yebáha nna uyuꞌe lati iyábake. Nianna tti udulo ttebake unneke ka tisa subi; unneke kua beteba Espírituha inneke.
\p
\v 5 Lheꞌesi Jerusalén‑nigaba seꞌe ttu chupa ka nu ankakana nu Israel, delába ka nu rudo tsitsirukana tisa ge Tata Do Yebáha. Ka nuha dákana lheꞌe iyába ka yiesi seꞌe yiesi lo yu‑ni.
\v 6 Tti biyienkinna uyuꞌu beha, nianna betupa ttebakana ata raka nuha, nna uka tébakinna kumu ttu ttukana biyienkinna rinne ka benneha ka tisa rinnekana lheꞌe ka yiesi ata udákanaha.
\v 7 Rugía yaꞌabakana lhe bebanabakinna tti biyienkinna nu rakaha, nianna rinnaba tisa luesikani, rákana:
\p ―¿Laaba ka nu Galileaba iyá ka nu seꞌe gwenne nii?
\v 8 ¿Galasina nna gwa riyienbinriꞌi rinnekana ka tisa rinneriꞌi lheꞌe ka yiesi ata dariꞌiha?
\v 9 Riꞌi ankariꞌi ka benne dariꞌi daka Partia lhe daka Media lhe daka Elam lhe dariꞌi daka Mesopotamia lhe daka Judea lhe anágaba daka Capadocia lhe daka Ponto lhe anágaba ka benne seꞌe daka Asia lhe.
\v 10 Dágaba ka benne seꞌe daka Frigia lhe ka benne seꞌe daka Panfilia lhe daka Egipto lhe ka benne daa daka Libia nu re gaxxaba ata re lheꞌesi Cirene. Seꞌegaba ttu chupa ka benne dáke lheꞌesi Roma, seꞌeke ttu satti nii. Ttu chupake ankake benne Israel nna attu chupake nna labí ankake benne Israel, ttaka nna beyakake nu Israel nna riagaba leke attiba ria le ka benne Israel‑ni.
\v 11 Seꞌegaba ka benne daa daka Creta lhe daka Arabia lhe. ¡Iyábariꞌi ka benne dariꞌi ka daka niha, gwa riyienbinriꞌi rinne ka benne‑ni ka tisa rinneriꞌi, rigixxiꞌake ge nu xxeni ruin Tata Do Yebáha!
\p
\v 12 Iyába ka benne seꞌe niha bebanabakanie, nigaba a yuke bixa ulaba leke. Nianna tti rinnaba tisa luesike, ráke:
\p ―¿Bí diani iyá nu raka nii?
\p
\v 13 Ttaka adí ka nu seꞌe niha nna ruxisilakana, rákana:
\p ―¡Dusibakin nuná!
\s Pedruha rigixxiꞌana ge Jesús‑ni
\p
\v 14 Nianna tti udú lii Pedruha len a sinea (11) ka apóstol ge Jesús‑ni nna unnena idisa rana ka benne seꞌe niha:
\p ―Lebiꞌi ka benne Israel lhe iyábale ka nu seꞌele lheꞌesi Jerusalén‑ni, gwaludoruga nagale nu innea kini unale bixa nuní raka nii.
\v 15 Ka nu seꞌe‑ni laa dusigakin nuní, lebiꞌi nna rale deki dusikinna, ki si ankaruba retin jaa dila nuní.
\v 16 Nnanna, nii chi rilenle raka nu utixxiꞌa Joel benne uke profeta ge Tata Do Yebáha itú nu reha, tti rabie:
\q
\v 17 Aní ra Tata Do Yebáha: “Ganna chi dabigana isia ka sá daluxaha,
\q laꞌania ugadia Espíritu kia‑ni lati iyábale ka benne seꞌele yiesi lo yu‑ni.
\q Laꞌania ka xiꞌin biyúleha lhe ka xiꞌiniunnáleha
\q kixxiꞌakinna le nu raka lasia unale.
\q Ka nu kwiti geleha nna unia kini ulaꞌakinna ttu bixa.
\q Anágaba ka tatuxtoo to geleha uingabaa kini itsiakanie ka ela.
\q
\v 18 Laꞌania ugadia Espíritu kia‑ni lati ka benne biyú lhe lati ka benne nuila lhe,
\q delába ka benne ixúti ke kini kixxiꞌake nu raka lasia una adí ka benne.
\q
\v 19 Yebáha unia kini aka ttu bixa, kini iláni ka benne nna ebanakanie geni:
\q Yiesi lo yu‑ni nna unia kini ilali reni lhe iria gi lhe chadha seni lhe.
\q
\v 20 Tatubisa‑na nna echulha lobie,
\q nanto beo‑na nna eyake xiná attiba reni.
\q Iyá nuní aka atti lanila isia sá esia Tata Xisiha.
\q Ttu sá xxeni nuha aka laꞌania lhe ttu sá nu dika ebanani ka benne geni lhe,
\q
\v 21 nna iyába ka benne ganna innabake len Tata Xisiha, labie nna godilábe ke.”\f + \fr 2:21 \ft Joel 2:28‑32\f*
\p
\v 22 ’Lebiꞌi xa benne Israel, ―ra Pedruha― gwaludoruga nagale nu upeya le: Lebiꞌi gwa yúbale, Tata Do Yebáha benie kini Jesús ge Nazaret‑ni benie ka milagru lhe benie adíru ka nu bebaninle geni lagwi gele. Iyá nuní benie kini beleꞌebie deki lee udhelhe Jesús‑ni.
\v 23 Benneha nuha betelee lasi ná ka nu ruin satsaha kini bettikane lo ya kurusiha. Ukaba attiba chi gaꞌanani Tata Do Yebáha aka.
\v 24 Jesús‑ni nuha belhidha ben Tata Do Yebáha lo elhuttiha, bodilee bie lo elha disa biyúe ge elhuttiha, kumu elhuttiha labí udaana uin genie.
\v 25 Ge Jesús‑ni nuha unne David‑ni lo ka yetsi ge Tata Do Yebáha, tti rana:
\q Satíaba riláti Tata Xisiha danerue arloa.
\q Labí ruxunnina kia bixa satea, kumu benneha daka ná benbaa due.
\q
\v 26 De nuha nna ittaba du lasia lhe de elha gwedeaka lasi nna rulhaa gebie
\q lhe anágaba xen su lasiba dhoa lhe;
\q
\v 27 kumu lu xa Tata Xisi to kia, de chi ankaa benne chi ulesilu kini akaa gelu
\q de nuha nna labí odhaꞌanlu neti lheꞌe yieru baaha,
\q nigaba a ugwelhalu usu bela latia‑ni lhe.
\q
\v 28 Kwinabalu beleꞌenlu neti gasina aka bania ttu dia lii,
\q lhe anágaba nna udú ittagabalu lasia de dulu len neti.\f + \fr 2:25‑28 \ft Salmo 16:8‑11\f*
\p
\v 29 ’Betsi to, gwalugwelharuga kixxiꞌaya ge David benne uka xuttoriꞌiha. Yule benneha uttibe nna bigatsibe. Loora nnanna sa rilábinriꞌi teeba baa ge benneha.
\v 30 Ttaka David‑ni uka galána profeta lhe anágaba nna chigaba yuna deki Tata Do Yebáha chi bodhaꞌan tsitsi tisa gebie, ree deki ttu ka benne datiake naha, ttu ka benneha akake nu innabia, attiba lana ukana nu unnabia.
\v 31 Laxkala David‑ni laꞌaniali attisidiba chiba rilenna deki eyaka benba Cristuha lo elhuttiha. De nuha nna unnena rana, labí eyaꞌan benneha yiesi elhuttiha lhe nigaba labí usu bela lati benneha lhe.
\v 32 Gwalíba nna Jesús‑niba nuha belhidha ben Tata Do Yebáha lo elhuttiha nna iyábatu biyú lotu aníha‑ba uka.
\v 33 Aníoka nna uxí lidhaka Jesús‑ni nna bisine udoe daka ná ben ge Tata Do Yebáha, nianna tti begwebie benneha Espíritu geeha, delába Espíritu nu chi rabie deki ugwebie Jesús‑ni. Espírituha nuní chi begadi Jesús‑ni latitu, de nuha nna riyieninle lhe rilenle nu raka nnanna.
\v 34 Lebiꞌi gwa yúbale laa David‑niga nuha beyapi yebáha, kumu kwinaba lana unnena rana:
\q Tata Do Yebáha ree Cristu benne runie neti mandaduha:
\q “Utá udo daka ná bania.
\q
\v 35 Niiba dholu axtaliba ganna chi beseꞌa
\q ka nu abittu raka uyúkana lu, kini lu nna ulealu ikikani.”\f + \fr 2:34‑35 \ft Salmo 110:1\f*
\p
\v 36 ’De nuha nna iyá ttele ka benne Israel, teeki una tsele deki Jesús benne betále lo ya kurusiha, benneha chi ben Tata Do Yebáha bie kini ake Xxanariꞌi lhe ake Cristu lhe.
\p
\v 37 Tti biyienkinna nu ra Pedruha nna ttiruba begaꞌa dina lheꞌe lastokani, nianna tti unnaba tisakana benneha lhe adí ka apóstoal lhe, rákana ke:
\p ―Betsi to, ¿bíla anka nu uintu ganna?
\p
\v 38 Pedruha nna bekabina gekani, rana kana:
\p ―Gwalodúna le ge nu ruinle nna gwalodaxxu neda ge Tata Do Yebáha nna kua ttu ttule gwaligadi inda nna udettile lá Jesucristuha atti gadile indaha. Aníha kini dhi Tata Do Yebáha elha xen lasi ge ka tulha chi benle. Nianna tti utebie Espíritu geeha len lebiꞌi.
\v 39 Espírituha nuha chi ra Tata Do Yebáha deki utebie gele lhe utebie ge ka xiꞌinle ka nu si daa lhe, anágaba nna utegabe Espírituha ge iyába ka benne seꞌe idittu, delába iyába ka benne gaxi Tata Do Yebaa benne anka Xxanariꞌiha.
\p
\v 40 Ixeba nu unne Pedruha rulisana ka benne seꞌe niha lhe rágabana ke:
\p ―Gwalukwitta kweꞌe ka nu ruin satsa seꞌe nnanna.
\s Ka benne ria leke ge Jesús‑ni, ttu tsapaba seꞌeke
\p
\v 41 Aníoka nna ka benne ugía leke ge ka tisa unne Pedruha, ka benneha udibake inda nna la sáha tteba nna bisela ttiba a tsunna mili ka benne kubi. Biselake len ka benne chi ria leke ge Jesús‑ni.
\v 42 Iyába ka benne chi ria lekeha gwa ruinbake nu ruleꞌeni ka apóstoal ke. Ttu tsapaba seꞌe len luesike lhe turoꞌoba roke yetta lhe ttúba rinneke tti rilhapike tisa len Tata Do Yebáha lhe.
\v 43 Iyába ka benne rasibakanie de rilákanie ixeba ka milagru lhe adíru ka nu rebanakanie geni ruin ka apóstol ge Jesús‑ni.
\v 44 Iyába ka benne chi ria leke ge Jesús‑ni ttu tsapaba seꞌe len luesike lhe anágaba bixaba tee geke nna ge iyábake reyaka nuha.
\v 45 Ruttoꞌobake ka lo yu gekeha lhe adíru nu tee geke lhe, belhuha nna ritidhina geke kua riyasabani ttu ttuke.
\v 46 Labí rudhanke, ttu ttu sába ritupake ata do yotuha lhe anágaba lheꞌe ka yoꞌo gekeha itú iki itú leke ro len luesike yetta de elha gwedeaka lasi
\v 47 lhe anágaba rulhagabake ge Tata Do Yebáha. Laxkala iyába ka nu lheꞌesi Jerusalén‑ni rakakinna geke, lhe ttu ttu ságaba rutselaru Tata Xisiha adíru ka benne chi gaꞌananie odilábie ke, rutsele ke len ka benne chi ria leke gebie.
\c 3
\s Pedruha beyonie ttu benne anka xii ka niꞌabie
\p
\v 1 Ttu sá ugwapi Pedruha dia lenna Juan‑ni ttiba tu retin tsunna nuha diakana ata do yotuha, kumu uraha rilhapi ka benne tisa len Tata Do Yebáha.
\v 2 Roꞌo yotuha do ttu nubiyú anka xii ka niꞌani. Aníha‑ba ankana attili ulinaha nna ttu ttu sába radokana na daka ata du puerta nu tee láni Puerta Nu Anka Latsiru. Radokana nuha niha kini rinnabana belhiu len ka benne raꞌa laliꞌa ge yotuha.
\v 3 Tti bilen nubiyúha Pedruha lhe Juan‑ni lhe diakana gaꞌakana laliꞌa ge yotuha, nianna tti unnena rinnabana kana belhiu.
\v 4 Lakana nna belanni tsittabakana loni, nianna tti unne Pedruha, rana nubiyúha:
\p ―¡Begía lotu!
\p
\v 5 Lana nna “O” ba rana begíana lokani nna ubedaba dona kini ugwekana na belhiu.
\v 6 Ttaka Pedruha nna rana na:
\p ―Neti labí belhiu kia tee kini utea gelu. Gutebaa len lu nu téruba kia. ¡Jesucristu ge Nazaret‑ni rudettia, udú lii nna udá!
\p
\v 7 Nianna tti bedaxxu Pedruha ná ben‑ni nna tti bedhú liina na. Looraha tteba nna bedá rea tteba lheꞌe ka niꞌaniha lhe bedá rea tteba lheꞌe ka sitta dheti geniha lhe.
\v 8 Nianna gintsaba udú liina nna udulo ttebana udána. Nianna tti utaꞌana len ka Pedruha laliꞌa ge yotuha, ridábana lhe rigintsa ladhibana rulhana ge Tata Do Yebáha\fig Lame man praising God|60cn01897B.tif|col|||(Hechos 3:1-10)|3.8\fig*
\v 9 nna iyába ka benne rilákanie chi redána lhe rulhana ge Tata Do Yebáha lhe,
\v 10 bebanabakanie lhe uka tébakanie tti bilákanie nu ukaha, kumu beyakabiabakanie na. Labana nuha ridona roꞌo yotuha rinnabana belhiu daka ata du puerta nu tee láni Puerta Nu Anka Latsiru.
\s Pedruha rinne lenna ka benne tupa roꞌo yotuha
\p
\v 11 Nubiyú chi beyakaha labí rudhanna Pedruha lhe Juan‑ni lhe danalhabana kana. Ka benne seꞌe niha nna iyábake rebanabakanie ge nu ukaha nna bigaa ttebake diake ata seꞌekanaha ata daa kweredori nu tee láni Kweredori ge Salomón.
\v 12 Tti bilani Pedruha chi tupa xxatta ka benne, nianna tti rana ke:
\p ―Lebiꞌi benne Israel, ¿beaka rebana xxattinle ge nu rilenle‑ni? Lhe ¿beaka doba lole riꞌitu lhe? ¿Si rakinle deki riꞌibatu beyointu nubiyú‑ni de ra xxeni letu lhe o de ankatu benne rudo tsitsirutu tisa ge Tata Do Yebáha?
\v 13 Koꞌo labí riꞌitu, sinuki Tata Do Yebaa benne anke Diosi ge Abraham‑ni lhe ge Isaac‑ni lhe ge Jacob‑ni, lhe ge adíru ka benne ukake xuttoriꞌiha lhe, benneha‑ba benie kini uná xxeni le Jesús benne anke Xiꞌinieha,\f + \fr 3:13 \ft Lo yetsi‑ni ata dia ra: “Jesús benne anka Xiꞌinieha”, lo adíru ka yetsi nna ra: “Jesús benne rixúnie lo sina geeha.”\f* delába Jesús benne bedaxxuleha nna gwagaꞌalee lo ná ka uxtisiha, nianna labí uxielhale kini olhaa Pilato‑nie, tti rana deki olhábane.
\v 14 Ttaka lebiꞌi nna uluꞌula niꞌale benne runie nu dika ixúha lhe anke ge Tata Do Yebáha lhe. Betseꞌe loona, lebiꞌi, nu ben elhuttiha‑la unnabale kini bodilaa Pilato‑ni
\v 15 nna benne runie kini aka benriꞌi ttu dia liiha‑la bettile, ttaka Tata Do Yebáha belhidha benbe benneha lagwi ge ka benne chi uttiha. Riꞌitu biyú lotu iyá nu ukaha.
\v 16 Laxkala nubiyú du nii, nu ankabienle‑ni lhe rilenle‑ni lhe, de ugía leni ge Jesús‑ni, de nuha nna benie kini bedú tsitsina. De ugía leni gebie, de nuha nna chi beyaka chána. Lebiꞌi gwa ruyúba lole deki chi beyakana.
\p
\v 17 ’Neti yu xeabaa xa betsi to, lebiꞌi lhe ka nu rinnabia gele‑na lhe, de abíba yule nna bedhakale Jesús‑ni aníha.
\v 18 Ttaka Tata Do Yebáha aníha benie kini uka nu chi unnebie itú ttuha. Bixúnie iyá ka profeta geeha kini ka benneha unneke, ráke deki Cristu idhelheha teeki gatti benneha.
\v 19 Laxkala lebiꞌi gwalodúna le ge nu ruinle nna gwalodaxxu neda ge Tata Xisiha kini oxíe ka tulha gele‑na. Laꞌania nna unie kini lebiꞌi saría tsena le
\v 20 nna idhelhe Cristuha gele, delába Jesús benne chi gaꞌananie idhelheha.
\v 21 Ttaka teeki dho Cristuha kwede yebáha axtaliba ganna chi bisia sá oseꞌe tse Tata Do Yebáha iyá tte nu seꞌe. Akaba atti tteba chi ree akaha. Ka profeta geeha, ka benne useꞌe itú nu reha, ka benneha bixúnie kini utixxiꞌake ge nu akaha,
\v 22 attiba Moisés‑ni rana ka benne uka xuttoriꞌiha: “Tata Do Yebaa benne anke Xxanariꞌiha, labie unie kini lagwi gebale kweabie ttu benne ake profeta attiba neti. Udole tisa ge iyá tte nu inná benneha.\f + \fr 3:22 \ft Deuteronomio 18:15‑16\f*
\v 23 Ttaka nu abittu udona tisa ge benneha, ttu tsaba chadi gaa nuha, labíru aka iselana ka benne chi ankake ge Tata Do Yebáha.”\f + \fr 3:23 \ft Deuteronomio 18:19\f*
\p
\v 24 ’Debá Samuel‑ni nna, iyába ka profetaha unneke ge nu chi raka nnanna.
\v 25 Lebiꞌi dhile nu chi ra ka benneha lhe anágaba ralhagabale dhile nu chi ra Tata Do Yebáha Abraham‑ni ugwebie ka xuttoriꞌiha. Tti bodhaꞌan tsitsi tisa gebie len Abraham‑ni, laꞌania rabie na: “Ka benne datialuha, ka benneha ixúti kini unia ki saría tsena iyá ka benne seꞌe yiesi lo yu‑ni.”\f + \fr 3:25 \ft Génesis 22:18\f*
\v 26 Laxkala tti belhidha benbie Xiꞌinieha lo elhuttiha, len lebiꞌi nuha ladeꞌa tte udhelhe benneha kini aka lenie le, kini anáchu nna ttu ttule udhanle nu satsa ruinle‑na.
\c 4
\s Pedruha lhe Juan‑ni lhe biso dúkana arlo ka nu ruin elhuxtisi ge ka nu Israel‑ni
\p
\v 1 Sa dula Pedruha lhe Juan‑ni lhe rinne lenke ka benne tupa roꞌo yotuha, ttiruba chi bisin ka bixxudiha, dia lenkana nu baninna ka nu riseꞌe ruyúkana roꞌo yotuha. Chegabakana ka nu tee lákani saduceo.
\v 2 Risaꞌakinna kumu de Pedruha lhe Juan‑ni lhe ruleꞌekanie ka benne lhe rágabake ka benneha deki tti beyaka ben Jesús‑ni lo elhuttiha, nuha benna liina deki ka benne chi uttiha gweyaka benbake.
\v 3 Nianna tti bedaxxu ttebakana ka Pedruha nna begaꞌakana ke lisiyya, ttaka kumu de chi galá dia ralha nuha, de nuha nna attu sáliba bebeakana ke.
\v 4 Ttaka ixe ka benne biyienkanie nu rigixxiꞌa ka benneha ge Jesús‑ni, nianna ugía tteba leke gebie nna biselarula ttiba a gayu mili ka benne subi. Sun tterula ka benne biyúha nuha bibaba.
\p
\v 5 Beyeki sáha nna betupa ka nu rinnabia ge ka nu Israel‑ni lheꞌesi Jerusalén‑ni, lenkana ka benneola gekaniha lhe ka nu ruleꞌekinna ka benne nu ra lo bia bennabi bodhaꞌan Moisés‑ni lhe.
\v 6 Iyágaba Anás nu anka bixxudi xeniha lhe Caifás‑ni lhe Juan‑ni lhe Alejandro‑ni lhe adíru ka nu raka luesi bixxudi xeniha lhe, iyábakana bitupakana niha.
\v 7 Nianna udhelhakana ka nu gwaleakana Pedruha lhe Juan‑ni lhe, gwaleakana ke lheꞌe lisiyyaha, nianna tti beseꞌekana ke lagwi gekani. Nianna tti unnaba tisakana ke, rákana ke:
\p ―Lebiꞌi nna, ¿núla betena lo neda gele kini ruinle nuní lhe núla udelhana le lhe?
\p
\v 8 Pedruha nna yuꞌu galába Espíritu ge Tata Do Yebáha itúba latie, nianna tti unnebie ree:
\p ―Gwaluyúruga xa benne rinnabia ge Israel lhe lebiꞌi ka tata benneola lhe,
\v 9 lebiꞌi rinnaba tisale riꞌitu ge nu tse bentu len benne rani‑ni. Rinnaba tisale gasina uka kini beyaka benne‑ni.
\v 10 Nnanna nna raka letu unale lhe unagaba iyá tte ka benne Israel‑ni lhe, Jesucristu ge Nazaret, benne betále lo ya kurusiha, delába benne belhidha ben Tata Do Yebáha lagwi ge ka benne chi uttiha, benneha nuha betebie lo neda getu kini bentu ki beyaka nubiyú du arlole‑ni.
\v 11 Jesucristuha‑gaba nuha anke attiba íyya nu rikua ttu yoꞌo. Lebiꞌi nna ankale attiba ka nu rukuakana íyya ge yoꞌoha nna uluꞌu niꞌale Jesús benne anke íyyaha. Ttaka nnanna benneha‑la nuha chi bisine uke íyya nu rixúru.
\v 12 Lhe anágaba lanú attu nuxa gwaka geni odilána riꞌi, kumu lanú attu benne chi udhelha Tata Do Yebáha yiesi lo yu‑ni kini odilábie riꞌi, sunruba Jesús‑ni.
\p
\v 13 Tti bilani ka nu rinnabiaha deki labí rasin Pedruha lhe Juan‑ni lhe, anágaba nna yúgabakana deki labí yetsi raka geke lhe labí tte detike lhe, nianna bebanabakinna nna tti ute dákinna deki gwalíba ugweki ka benneha len Jesús‑ni.
\v 14 Gwea nna ata seꞌekanaha‑gaba du nubiyú chi beyakaha, laxkala labí tee roꞌokani bixa innákana.
\v 15 Nianna tti bebeakana ka Pedruha ata seꞌekanaha nna suna labakana beyaꞌankana rinne len luesikani,
\v 16 rákana:
\p ―¿Bíla anka nu uinriꞌi len ka nuní ganna? Kumu iyába ka benne seꞌe Jerusalén‑ni chi yuke deki gwalíba chi ben ka nuní ttu milagru nu dika ebaninriꞌi geni. Riꞌi nna labí dika innáriꞌi deki labí lii ben ka nuní milagruha.
\v 17 Sun tteruba ttu nu uinriꞌi, uniasibinriꞌi kana kini udhankana abitturu kixxiꞌakana ge Jesús‑ni len adíru ka benne. Aníha kini abitturu chadhi ka tisa ge Jesús‑ni.
\p
\v 18 Aníoka nna beyaxikana ka Pedruha nna ttu tsaba besunakana rákana ke:
\p ―Abitturu kixxiꞌale ge Jesús‑ni lhe abittugaba ulaꞌaruinle ka benne ge nuná lhe.
\p
\v 19 Ttaka Pedruha lhe Juan‑ni lhe bekabilake gekani ráke kana:
\p ―Naba seꞌele, gwalinnáchu, ¿si tseba anka ganna ttixka gelale udotu tisa attichula ge Tata Do Yebáha?
\v 20 Kumu riꞌitu labí aka getu udhantu a kixxiꞌatu ge nu chi biyienintu lhe ge nu chi bilentu lhe.
\p
\v 21 Ka nu rinnabiaha nna bedhaka disakana ka Pedruha, nialiba nna tti bolhákana ke. Bolhákana ke kumu de labí gwaxxakakana bixa ge ugwekana ke elha disa lhe anágaba de rixxusagabakinna ge ka benne, kumu iyábake rebanabakanie ge Tata Do Yebáha de nu chi ukaha, nianna tti ráke:
\p ―¡Xxeniba ra le Tata Do Yebáha!
\p
\v 22 Aníha ráke kumu nubiyú beyaka len milagruha chiba du nuha gwa tee chua (40) ida.
\s Ka benne chi ria leke ge Jesús‑ni rinnabake len Tata Do Yebáha
\p
\v 23 Iki de chi begwelha ka nu rinnabia ge ka nu Israel‑ni deyya Pedruha lhe Juan‑ni lhe, nianna tti besinke ata seꞌe adí ka benne chi ria leke ge Jesús‑ni nna utixxiꞌakanie ka benneha ge iyá nu ra ka nu loni ge ka bixxudiha lhe nu ra ka benneola gekaniha lhe.
\v 24 Ka benneha nna, iki de chi binake iyá nuha, nianna turoꞌoba unneke len Tata Do Yebáha, ráke:
\p ―Tata Xisi to, kwinalu benlu yebáha lhe yiesi lo yu‑ni lhe indatooha lhe. Anágaba bengabalu iyá tte ka nu rapa ka nuní lhe.
\v 25 Lu bixuinlu roꞌo David benne bixúe lo sina geluha, kini unnebie ree:
\q ¿Beaka risaꞌa xxattakin nu dittu‑na,
\q lhe beaka rulaba lekani nu abittu dika ixú lhe?
\q
\v 26 Ka nu rinnabia‑na lhe ka nu ankakana ka nu loni seꞌe yiesi lo yu‑ni lhe,
\q ka nuná turoꞌoba riakana redú disakana lo Tata Xisiha,
\q lhe lo Cristu benne udhelheha lhe.\f + \fr 4:25‑26 \ft Salmo 2:1‑2\f*
\p
\v 27 ’Gwalí galá, ki nuha ben Herodes‑ni lhe Poncio Pilato‑ni lhe, lakana lenkana ka nu dittuha lhe iyágaba ka nu Israel‑ni lhe, bitupakana lheꞌesi‑ni kini bebiꞌi nookana Xiꞌinlu\f + \fr 4:27 \ft Xiꞌinlu” Len tisa griegu gwakaba geriꞌi tte denriꞌi nuní “Xiꞌinlu” o “Benne rixú lo sina gelu.”\f* Jesús‑ni, delába benne chi ulesilu kini ake Cristu.
\v 28 Aníha benkana kini uka iyá nu chi bodhaꞌanlu lhe iyá chi ralu aka lhe.
\v 29 Nnanna xa Tata Xisi to, biyúruga bí ruinkana rudhaka disakana riꞌitu. De nuha nna rinnabatu len kwinalu, aka lenlu riꞌitu, riꞌitu ka benne ruintu sina gelu, rinnabatu lenlu kini abittu gasintu tti kixxiꞌatu ka tisa gelu‑ni.
\v 30 Lu nna beleꞌe nu xxeni ra lelu kini eyaka ka benne rani lhe kini aka ka milagru lhe adíru ka nu ebanintu geni lhe. Iyá nuní aka kumu Xiꞌinlu\f + \fr 4:30 \ft Xiꞌinlu” Len tisa griegu gwakaba geriꞌi tte denriꞌi nuní “Xiꞌinlu” o “Benne rixú lo sina gelu.”\f* Jesús, benne chi ulesiluha, benneha unie kini aka iyá nuní.
\p
\v 31 Tti chi uluxa ulhapike tisa len Tata Do Yebáha, nianna tti bixú ata tupakeha. Laꞌania nuha bisia Espíritu ge Tata Do Yebáha uyuꞌe itúba latike nna labí rasikanie tti rigixxiꞌake ka tisa ge Tata Do Yebáha.
\s Ka benne chi ria leke ge Jesús‑ni, iyába nu tee geke, // ge iyábake reyakana
\p
\v 32 Iyába ka benne chi ria leke ge Jesús‑ni, ttúba du leke lhe ttúba rulaba leke lhe. Ni ttúke labí innáke: “Suna kibaa anka nu tee‑ni.” Sinuki iyába nu tee geke, ge iyábake reyakana.
\v 33 Ka apóstoal nna tsitsiba ra leke rigixxiꞌake ráke:
\p ―Beyaka benba Jesús benne anke Xxanariꞌiha lo elhuttiha.
\p Anágaba lhe yalhá redá le Tata Do Yebáha raka lenie iyába ka benne chi ria leke Jesús‑ni.
\v 34 Laxkala ni ttú ka benne selake ka benneha, labí riyasakanie ttu bixa kumu ata seꞌe lo yu geke lhe o ata sia lisike lhe, ka benneha ruttoꞌoke ka nuha nna belhiu ge nu ruttoꞌokeha nna
\v 35 ruteke nuha len ka apóstoal, kini ka benneha nna rigidhike nuha ge ka benne kua riyasabani ttu ttuke.
\v 36 Aníha‑ba ben ttu benne tee lábie José. Benneha datiabie Leví. Labie dabie daka lo yu nu tee láni Chipre. Nuha rena lagwi indatooha. Benneha nuha utixxa ka apóstoal lábie Bernabé. Bernabé dienna innána benne rodú tsebie le ka benne.
\v 37 Benneha tee ttu lo yu gebie nna bettoꞌobie nuha. Belhiu ge yuha nna betebie na len ka apóstoal.
\c 5
\s Uttiba Ananías‑ni lhe uttiba Safira‑ni lhe
\p
\v 1 Ttaka udogaba attu benne biyú utta lábie Ananías lenie benne nuila geeha. Benne nuilaha utta lábie Safira. Ka benneha bettoꞌoke ttu lo yu geke
\v 2 nna beteke belhiu ge yuha len ka apóstol ge Jesús‑ni. Ttaka benne nuilaha yube deki utuaba benne biyúha iki belhuha; labí iyá nuha betebie len ka apóstoal.
\v 3 Pedruha nna rabie benne biyúha:
\p ―Ananías, ¿beaka uxielhalu ge nu xxegwiha nna ruinlu dhi yielu Espíritu ge Tata Do Yebáha, delo nna utualu iki belhiu ge yu bettoꞌoluha?
\v 4 ¿Laaba ganna gebalu yuha nna ganna bettoꞌolu nuha nna gwa ukaba gelu bixaba ben lenlu belhuha? ¿Beaka besiꞌinulu nna benlu aní? Laa rakaginlu len ka benne nuní ben lelu; len Tata Do Yebáha nuní ben lelu.
\p
\v 5 Tti biyienin Ananías‑ni nu ra Pedruha, nianna ubixxie nna utti ttebe. Iyába ka benne binake ge nu ukuha, yalhá usi xxattakanie.
\v 6 Nianna tti ubiga ttu chupa ka nu kwiti nna bottesikana benneha lari nna gwakatsikane.
\p
\v 7 Atti chi ute ttiba tsunna uraha nna lengwa chi bisin Safira, benne nuila ge Ananías‑ni. Labí yu benneha bixa chi uka.
\v 8 Pedruha nna unnaba tise benne nuilaha, ree bie:
\p ―Utixxiꞌa, ¿si ttanába bettoꞌole yuha?
\p Benne nuilaha nna bekabie ree:
\p ―¡Ttaná galá!
\p
\v 9 Pedruha nna rabie benneha:
\p ―¿Beaka turoꞌoba ugíalu nubiyú geluha benle kuꞌule prueba Espíritu ge Tata Xisiha? Biyúruga, ne ka nu gwakatsikana nubiyú geluha chi dedá etaꞌa roꞌo yoꞌo‑ni. Anágaba lu ichegabakana lu takatsigabakana lu.
\p
\v 10 Looraha tteba nna bedebixxi lo Safiraha arlo Pedruha nna bedeatti ttebe. Atti chi betaꞌa ka nu kwiti gwakatsikana benne nubiyú geeha, nianna bedelákinna chi dedete benne nuilaha bedeattie. Nianna dedeche ttebakane nna gwadikatsikane ata bigatsi nubiyú geeha.
\v 11 Iyába ka benne chi ria leke ge Jesús‑ni lhe iyába ka nu binakana ge nu ukaha, yalhá usi xxattakinna.
\s Ka apóstol ge Jesús‑ni reyoinke ixe ka benne rani
\p
\v 12 Ixeeru ka milagru lhe ixeeru ka nu rebaninriꞌi geni ben ka apóstol ge Jesús‑ni lheꞌesi Jerusalén‑ni nna iyába ka benne chi ria leke ge Jesús‑ni nna ttúba ritupake roꞌo yotuha ata daa kweredori nu tee láni Kweredori ge Salomón.
\v 13 Ttaka adíke nna labí reyaxakanie tatselake ka benneha, meskiba iyábake gwa ruꞌuba leke nu ruin ka apóstoal.
\v 14 Laa kiga de nuha nna adikala dia raniru ka benne biyú lhe ka benne nuila ria leke ge Jesús benne anke Xxanariꞌiha.
\v 15 Axtaba roꞌo ka nedaha ribeake ka benne raniha, rigixxake ka benneha lo ka taꞌa kini ganna chi tte Pedruha nna kwadiba lixxínani tsuꞌu lo ttu chupake kini eyakake.
\v 16 Anágaba ka benne ge adí ka yiesi seꞌe gaxxaba ka niha, ixe juisiru ka benneha riake lheꞌesi Jerusalén‑ni, richeke ka benne rani gekeha lhe ka benne yuꞌu espíritu satsa latikeha lhe, iyába ka benneha gwa reyakabake.
\s Ridú nookana Pedruha lhe Juan‑ni lhe
\p
\v 17 De nuha nna bixxudi xeniha lhe iyába ka nu gwa seꞌekana lennaha lhe, delába ka nu tee lákani saduceo, ka nuha juisia betía di lekani ka apóstol ge Jesús‑ni.
\v 18 Nianna tti bedaxxukana ke nna bedheakana ke lisiyya.
\v 19 Ttaka ttu anjeli ge Tata Xisiha lo relaha gwadhalie lisiyyaha kini bebeabie ka benneha, nianna tti ree ke:
\p
\v 20 ―Gwaleyya nna gwaltsia roꞌo yotuha nna gwalikixxiꞌen ka benne seꞌe niha gasina udaxxuke neda ge Jesús‑ni kini gatta elha nabani geke ttu dia lii.
\p
\v 21 Lake nna bedoba nagake ge nu ra benneha. Laxkala ugwani dilaha nna dila tteba chi utaꞌake laliꞌa ge yotuha nna udulo ttebake ruleꞌekanie ka benne tupa niha.
\p Bixxudi xeniha lenna ka nu gwa seꞌekana lennaha, bottupa ttebakana ka nu ruin elhuxtisi ge ka nu Israel‑ni lhe iyába ka benneola gekaniha lhe, nianna tti udhelhakana ka nu tsiakana kini saleakana Pedruha lhe Juan‑ni lheꞌe lisiyyaha.
\v 22 Ttaka tti bisin ka nu diakana ubea ka benneha, nurua ka benneha gwaxxakakana niha. Nianna tti beyeki ttebakana gwattixxiꞌakana rákana:
\p
\v 23 ―Tsitsiba yaya lisiyyaha tti bisintuha nna ka nu seꞌe ruyúkana roꞌo nuha, niha‑ba seꞌekana, ttaka tti udhalitu utaꞌatuha, nurua ka nu tee lisiyyaha gwaxxakatu.
\p
\v 24 Bixxudi xeniha lhe nu baninna ka nu riseꞌe gweyú roꞌo yotuha lhe anágaba adíru ka nu loni ge ka bixxudiha lhe, tti biyienkinna nu ra ka nuha, nianna rugía yaꞌabakana, rákana:
\p ―¿Galabasina lhuxa loo nuní?
\p
\v 25 Nuha‑ba rákana seꞌekana, ttiruba chi uka xxe ttu benne bisine, ree kana:
\p ―Nela ka nu utixxale lisiyyaha chi seꞌe roꞌo yotuha ruleꞌekinna ka benne ka tisa ge Jesús‑ni.
\p
\v 26 Nianna dia tteba nu baninna ka nu riseꞌe gweyú roꞌo yotuha itupa lenna ka gwensina geniha gwaxxíkana ka benne utta lisiyyaha. Labí bedhaka disakana ke, kumu rasibakinna kini ka usia ka benne tupa niha kana íyya.
\p
\v 27 Tti chi besin lenkana ka benneha arlo ka nu runi elhuxtisiha, nianna tti unne bixxudi xeniha rana ke:
\p
\v 28 ―¿Laaba ttu tsa chi ratu le deki labíru kixxiꞌale ge nubiyú rekile rigixxiꞌale‑na? Ttaka lebiꞌi nna adíla ruinle. Gwaluyúruga iyába ka nu seꞌe Jerusalén‑ni chi begaꞌale tisa gele‑na ikikani. Gwea nna ruinle udelhale kweꞌetu deki riꞌibatu bettitu nubiyú nu rekile rigixxiꞌale gen‑na.
\p
\v 29 Pedruha lenie adí ka apóstoal nna bekabike geni, ráke:
\p ―Riꞌitu rakarula doelha udotu tisa ge Tata Do Yebáha attichula ge ka benne seꞌe yiesi lo yu‑ni.
\v 30 Tata Do Yebaa benne anka Diosi ge ka benne uka xuttoriꞌiha, benneha belhidhe Jesús‑ni lo elhuttiha, delába Jesús benne bettileha nna betálee lo ya kurusiha.
\v 31 Benneha nuha ulhapi Tata Do Yebáha lebie nna bedoe bie daka ná benbie kini ake nu loni ge ka benne lhe odilábie ke lhe. Aníha kini riꞌi ka benne Israel odúna riꞌi nna odaxxuriꞌi neda ge Tata Do Yebáha, kini anáchu nna ixú elha xen lasi ge ka tulha ruinriꞌi.
\v 32 Riꞌitu lhe Espíritu bete Tata Do Yebáha ge ka benne gwa rudobake tisa gebie, iyábatu biyú lotu ge iyá nu ukaha.
\p
\v 33 Tti biyienkinna nu ra ka benneha, nianna bituxxu xxattakinna nna ruinkana uttikana ke.
\v 34 Ttaka ttu fariseo nu tee láni Gamaliel selana lheꞌe ka nu runi elhuxtisiha, lana ankana ttu ka nu ruleꞌekinna ka benne nu ra lo bia bennabi bodhaꞌan Moisés‑ni nna iyába ka nu lheꞌesiha ria lekani na. Nuha udú liina nna rana ka nu seꞌe niha ebeakana ka apóstoal satti ata seꞌekanaha.
\v 35 Nianna tti unnena, rana:
\p ―Xa benne Israel, gwaluyú gele ganna bixa udhakale ka nubiyú‑na.
\v 36 Yule itú ttuha uleagaba lo nu utta láni Teudas. Nuha laꞌania rana deki lana ankana ttu nu ra xxeni leni. Laxkala ttiba ttu ttapa gayua (400) ka nubiyú gwanalhakana na. Ttaka bettibakana Teudas‑ni nna iyába ka nu gwanalhakana naha nna ugwadhibakana nna siiba beyaka.
\v 37 Iki de nuha nna bedebeagaba lo Judas ge Galilea‑ni tti reyadha lá ka benne geriꞌi. Laꞌania Judas‑ni udaagabana benoo xanni ixeru ka benne. Ttaka bedeottigabakana na nna iyába ka nu gwanalhakana naha nna bedeadhigaba ka nuha.
\v 38 De nuha nna raka lasia upeya le: ka nubiyú seꞌe naa, gwalolhaa ka nuná. Bittu bi udhakale kana, kumu ganna tisa nu rigixxiꞌa ka nuná, gwa ankabana ge ka benne seꞌe yiesi lo yu‑ni, laꞌania nna gweseꞌe looba ka tisa‑na.
\v 39 Ttaka ganna ankaba ka tisa‑na ge Tata Do Yebáha, laꞌania nna lebiꞌi labí dhaale utseꞌe loole kana. Gwaluyú gele, ni kina len Tata Do Yebáha‑la nuní yuꞌule utilha.
\p
\v 40 Lakana nna gwa bedoba nagakani ge nu ra Gamaliel‑ni kana. Niala nna tti beyaxikana ka apóstoal nna uyakana ke. Iki de chi uyakana keha nna tti besunakana rákana ke:
\p ―Bitturu kixxiꞌale ge Jesús‑ni.
\p Iki deliba chi rákana ke aníha, nianna tti bolhákana ke.
\v 41 Lake nna redeakabakanie beriake arlo ka nu runi elhuxtisiha. Redeakakanie kumu Tata Do Yebáha rugwelhe ki rudhaka disakana ke de rigixxiꞌake ge Jesús‑ni
\v 42 nna ttu ttu sába seꞌeke lheꞌe yotuha lhe ttu ttu sába ritupake lheꞌe ka yoꞌo geke lhe, labí rudú siike ruleꞌeke lhe a rigixxiꞌake deki Jesús‑ni anke Cristu.
\c 6
\s Ka benne chi ria leke ge Jesús‑ni bekweke gasi ka benne biyú kini ute náke len ka apóstoal
\p
\v 1 Laꞌania, kumu de chi dia rani ka benne ria leke ge Jesús‑ni, de nuha nna ka benne rinneke tisa griegu chi uduloke rinne bexeake ge ka benne rinne tisa hebreo. Ráke deki ka nuila bidabi geke, delába ka benne rinneke tisa griegu, labí ridí ka benneha ixeni nu ritidhi roke ttu ttu sá.
\v 2 Aníha uka nna bottupa ka benne tsiꞌinu (12) anka apóstoal iyába ka benne chi ria leke ge Jesús‑ni. Nianna ráke ka benneha:
\p ―Labí aka ganna riꞌitu udú siitu a kixxiꞌarutu ka tisa ge Tata Do Yebáha nna sunruba ugidhi nu go ka benne nuila bidabi‑ni tsekitu.
\v 3 De nuha nna xa betsi to, gwalukwe a gasi ka benne biyú ka benne selake len lebiꞌi, ka benne gwa dika uxxen leriꞌi geke lhe rapa elha rieni lhe, anágaba nna ankagabake benne yuꞌu Espíritu ge Tata Do Yebáha itú latike. Gwalukwe ke kini useꞌeriꞌi ke ki kidhike nu go ka benne nuila bidabi‑ni,
\v 4 kini riꞌitu nna udoruna letu ilhapitu tisa len Tata Do Yebáha lhe kixxiꞌarutu ka tisa geeha lhe.
\p
\v 5 Iyába ka benneha gwa bokinniba ikike ge nu ra ka apóstol‑ni ke, nianna tti bodúke Esteban benne chi ria tsitsi lebie ge Tata Do Yebáha lhe chi yuꞌu Espíritu geeha itúba latie lhe, anágaba bodúgabake Felipe lhe Prócoro lhe Nicanor lhe Timón lhe Pármenas lhe Nicolás benne anke ge lheꞌesi Antioquía‑ni, benne beyakagabe nu Israel lhe riagaba lebie attigaba ria le ka benneha lhe.
\v 6 Nianna tti betso duke ka benneha arlo ka apóstoal. Ka apóstoal nna ulhapike tisa len Tata Do Yebáha nna uxxua náke iki ka benneha.
\p
\v 7 Ka tisa ge Tata Do Yebáha nna adíla diaru ka benneha radhike. Anágaba ka benne chi ria leke ge Jesús‑ni yalhá chi rani xxattake lheꞌesi Jerusalén‑ni. Anágaba ka bixxudiha, ixegabakana ugía lekani ge Jesús‑ni.
\s Bedaxxubakana Esteban‑ni
\p
\v 8 Esteban‑ni nna tsitsiba ra leni lhe bete tamaba Tata Do Yebáha elha tse geni kini ruinna ka milagru lagwi ge ka benne lhe adíru ka nu rebanakanie geni lhe.
\v 9 Ttaka ttu chupa ka nu Israel ka nu dákana lheꞌe yoꞌo ata rudhetikana ka tisa ge Tata Do Yebáha, delába ka nu tee lákani Ka Benne Chi Reyeki Lhaa, ka nuha itupa lenkana ka nu dákana daka Cirene lhe daka Alejandría lhe, anágaba ka nu dákana daka Cilicia lhe daka Asia lhe, iyábakana beseꞌe disakana lo Esteban‑ni.
\v 10 Ttaka labí udúkana loni kumu Espíritu ge Tata Do Yebáha‑ba rugwebie na elha rieni kini rinnena.
\v 11 Ka nuha uluꞌukana belhiu lasi ná ttu chupa ka nu innákana deki chi biyienkinna rigua Esteban‑ni balaꞌana ge Moisés‑ni lhe ge Tata Do Yebáha lhe.
\v 12 Aníoka nna betsatsakana ka benne lhe ka benneola gekaniha lhe, anágaba ka nu ruleꞌekinna ka benne nu ra lo bia bennabi bodhaꞌan Moisés‑ni lhe. Nianna tti ugíakana gwadaxxukana Esteban‑ni nna chekana na gwagaꞌakana na lo ná ka nu runi elhuxtisi ge ka nu Israel‑ni.
\v 13 Utilagabakana ka nu ben lekani kini besiakana ikini rákana:
\p ―Nubiyú du nii birula rudú siina riguana balaꞌana ge yotu leꞌa geriꞌi‑ni lhe ge bia bennabi geriꞌi‑ni lhe.
\v 14 Kumu chi biyienintu rana: “Jesús ge Nazaret‑ni utseꞌe loobana yotu‑ni lhe otseabana ka nu labinriꞌi ruinriꞌi, delába ka nu bodhaꞌan Moisés‑ni uinriꞌi.”
\p
\v 15 Ka nu runi elhuxtisiha nna, iyábakana belannikana lo Esteban‑ni, nianna tti belaꞌakinna loni ttiba lo ttu anjeli ge Tata Do Yebáha.
\c 7
\s Esteban‑ni riso duna arlo ka nu runi elhuxtisiha
\p
\v 1 Nianna tti unnaba tisa bixxudi xeniha Esteban‑ni, rana na:
\p ―¿Si gwalí nu ra ka nuní?
\p
\v 2 Lana nna bekabina, rana:
\p ―Xa betsi to lhe xa tata benneola lhe, gwaludoruga nagale kia. Tata Do Yebáha benne ra xxeni leeha, labie beleꞌe lobie lani xxudiriꞌi Abraham‑ni atti sa do benneha Mesopotamia atti lanila isiabie dhoe lheꞌesi Harán‑ni.
\v 3 Laꞌania unnebie ree Abraham‑ni: “Bedhá ikilu lheꞌesi gelu‑na lhe ka benne raka luesilu‑na lhe, biria nna ugía lo yu ata uleꞌenia lu.”
\v 4 Aníha uka nna biria Abraham‑ni lo yu ge ka nu Caldea‑ni\f + \fr 7:4 \ft Lo yu ne tee láni Caldea, nuha‑gaba nuha tee láni Mesopotamia.\f* nna die gwadhoe daka Harán. Iki de chi utti tata geeha, nianna che Tata Do Yebáha bie kini bisiabie nna udoe lo yu ata seꞌele nnanna.
\v 5 Laꞌania labí begwe tte Tata Do Yebáha bie niru latti lo yu ata dhobie. Ttaka bodhaꞌan tsitsi tisa gebie len benneha, ree bie: “Gutebaa lo yu‑ni gelu lhe ge ka xiꞌinlu lhe ge ka xidholu ka nu si daa.” Aníha ra Tata Do Yebáha Abraham‑ni laꞌania, meskiba tti ree benneha aníha lanú xiꞌin Abraham‑ni chi tee.
\v 6 Anágaba lhe rágabe Abraham‑ni deki ka xiꞌinie lhe ka xidhoe lhe, delába ka benne datiake bie, ka benneha akake benne dittu tseꞌeke lo yu ge ka nu dittu. Ka nuha nna urenkana ke sina lhe uyú satsakana ke delo ttapa gayua (400) ida.
\v 7 Ttaka rágaba Tata Do Yebáha bie: “Neti utea elha disa ge yiesi nu urenna ka benne geluha sina. Iki de nuha‑liba nna tti eriake niha, nianna tti esiake nii nna uinke leꞌa kia.”
\v 8 Bodhaꞌangaba Tata Do Yebáha len Abraham‑ni kini ichúe lo bela lati ka benne biyú. Aníha kini eyaꞌan tsitsi tisa nu begwekeha. Laxkala atti chi uli xiꞌin biyú Abraham‑ni, delába Isaac‑ni, atti chi ankinna xxunu ubisaha, laꞌania nna uchú Abraham‑ni lo bela latibi. Aníha‑gaba bedhaka Isaac‑ni xiꞌinni Jacob‑ni. Jacob‑ni nna aníha‑gaba bedeonna len ka xiꞌinniha, delába ka benne tsiꞌinu (12) ukake xxudi ka benne uka xuttoriꞌiha.
\p
\v 9 ’Ka xiꞌin Jacob‑ni, delába ka benne uka xuttoriꞌiha, ka benneha betía di leke betsike José‑ni, nna bettoꞌoke benneha len ka nu chekane daka Egipto. Ttaka Tata Do Yebáha nna gwa udúbe len José‑ni
\v 10 lhe gwa bodilágabe benneha lo iyába nu gwateeha lhe begwegabe bie elha rieni lhe. Bengabe kini Faraón nu unnabiana Egipto‑ni uyuꞌu leni nu ben José‑ni. De nuha nna Faraón‑ni bedúna José‑ni kini innabie ka yiesi seꞌe daka Egipto‑ni lhe innabiagabe ka nu riben sina lheꞌe yoꞌo ge Faraón‑ni lhe.
\p
\v 11 ’Laꞌania nuha bisia ttu ubina itúba lo yu ge Egipto‑ni lhe ge Canaán‑ni lhe. Ttu elha disa tsitsi nuha biyú ka benne laꞌania. Laxkala ka benne uka xuttoriꞌiha labíru nu goke tee.
\v 12 Tti bina Jacob‑ni deki daka Egipto, niha tee xuxtila, nianna udhelhe ka xiꞌin biyúeha kini ugíake niha, delába ka benne ukake xuttoriꞌiha.
\v 13 Ka benneha ttiliba chi diake Egipto‑ni nu berupa libeha, laꞌanialiba nna chi utixxiꞌen José‑ni ke deki labana nuha anka betsike. Laꞌanialiba nna tti ubina Faraón‑ni gá daka daa José‑ni lhe nú benne raka luesini lhe.
\v 14 Iki de nuha nna tti ben José‑ni doelha gwaxí ka betsiniha tata gekeha, delába Jacob‑ni, itupa lenie iyá ka benne raka luesieha. Gayuna bixxi tsinu (75) anka de iyáke.
\v 15 Aníoka nna bisin Jacob‑ni daka Egipto nna niha‑ba uttie, lhe niha‑gaba utti ka xuttoriꞌiha lhe.
\v 16 Nianna dechekana ka sitta gekeha nna besin lenkana ka sittaha daka Siquem. Niha‑ba bigatsike lheꞌe baa ata uyoꞌo Abraham‑ni, delába baa nu bettoꞌo ka xiꞌin benne tee lábie Hamor.
\p
\v 17 ’Atti chi dabigana aka nu chi ra Tata Do Yebáha Abraham‑ni, laꞌania yalhá chi ugwani ka benne geriꞌi seꞌe Egipto‑ni. Ixebake chi raka.
\v 18 Tti chi utaꞌa attu nu unnabiana Egipto‑ni, nuha labíru benbiana José‑ni.
\v 19 Nu rinnabiaha besiꞌinuna nna bedhaka xiina ka benne uka xuttoriꞌiha, bedo doelhana ke kini udhá ikike ka nuto chichi to gekeha kini gattikabi.
\v 20 Laꞌania nuha uli Moisés‑ni. Labi ukabi ttu binto nu uyuꞌu le Tata Do Yebáha. Ka tata nan gebiha gatsiba biyúke bi lheꞌe yoꞌo gekeha delo tsunna beaha.
\v 21 Ttaka tti abitturu uka igatsibi lheꞌe yoꞌo gekeha, nianna bedhába ikike bi. Nianna tti bedí xiꞌiniunná Faraón‑ni bi kini bodixenna bi attisidiba xiꞌinbani ukabi.
\v 22 Aníha uka nna bideti Moisés‑ni nna uxína elha rieni ge ka nu Egipto‑ni. De nuha nna tsitsiba unnena lhe tsitsiba uka elha ruin geni lhe.
\p
\v 23 ’Tti chi ukinna chua (40) idaha, laꞌania bebeki leni salannina ka benne geniha, delába ka benne Israel‑ni.
\v 24 Ttaka tti bilenna daa ttu nu Egipto rayana ttu ka benne geniha, nianna diana gwadilána benneha nna bettibana nu Egiptoha.
\v 25 Aníha benna kumu rakinna kini ka benne Israel‑ni tte dákanie deki lana ixúni Tata Do Yebáha kini odilána ke. Ttaka lake nna labí belaba leke aníha.
\v 26 Beyeki sáha nna gwadixxakagaba Moisés‑ni a chupa ka benne Israel yuꞌuke utilha. Lana nna latsiruba betsilana ke. Nianna tti rana ke: “Ki betsi to gebale raka, ¿beaka yuꞌule ritilhale?”
\v 27 Ttaka nu rayana attu benneha nna besigalana Moisés‑ni nna rana na: “Ttinka lu, ¿nú bedúna lu kini innabialu lhe uinlu elhuxtisi getu lhe?
\v 28 ¿Si redeongabalu edeottilu neti attigaba benlu len nu Egipto bettilu nnayaha?”
\v 29 Tti biyienin Moisés‑ni nu ra nuha, nianna bexunni ttebana diana lo yu tee láni Madián, ttiba ttu nu dittu ukana udona niha. Niha uka chupa xiꞌinni.
\p
\v 30 ’Iki de tti chi bedeaka chua (40) idaha, laꞌania nna beleꞌe lo ttu anjeli ge Tata Do Yebáha len Moisés‑ni lo yu bisi ata do iꞌiya Sinaí‑ni. Beleꞌe loe lheꞌe ttu belha ge gi riria lheꞌe ttu xxiti re niha.
\v 31 Moisés‑ni nna bebanabinna tti bilenna belhaha. Nianna tti ubigana kini ilá tsenna nu raka niha. Nianna tti biyieninna tsiꞌi Tata Xisiha rabie na:
\v 32 “Neti ankaa Diosi ge ka benne ukake xuttoluha. Neti ankaa Diosi ge Abraham‑ni lhe ge Isaac‑ni lhe ge Jacob‑ni lhe.” Moisés‑ni nna bixidi ttebana kumu de usi xxattinna nna birua beyaxinna ulannina lheꞌe xxitiha.
\v 33 Nianna ra Tata Xisiha na: “Ulea niꞌalu ka gwaracha gelu‑na, kumu ata dulu‑ni, yu leꞌaba anka benne‑ni.
\v 34 Neti chi biláti elha disa nu ruyú ka benne kia seꞌe Egiptoha lhe chi biyienti ribesi gweke lhe. Nnanna nna chi ugwadia kini odiláya ke. De nuha nna utá kini idhelhaa lu kini tsialu Egipto‑ni.”
\p
\v 35 ’La Moisés‑nigaba nuha bedú disakana loni tti rákana na: “Ttinka lu, ¿nú bodúna lu kini innabialu riꞌitu lhe uinlu elhuxtisi getu lhe?” La lagabana nuha udhelha Tata Do Yebáha kini akana nu innabiana ka benne Israel‑ni lhe odilána ke lhe. Anjeli beleꞌe loe lheꞌe xxitiha, benneha nuha bixúni Tata Do Yebáha kini uka Moisés‑ni nu innabia lhe nu odilána ka benne lhe.
\v 36 Lana nuha benna ka milagru lhe adíru ka nu rebaninriꞌi geni tti bebeana ke lo yu ge Egipto‑ni lhe tti beteke lo indatoo nu tee láni Indatoo Xiná lhe tti ugwekike lo yu bisiha delo chua (40) idaha lhe.
\p
\v 37 ’Moisés‑nigaba nuha rana ka benne Israel‑ni: “Tata Do Yebaa benne anke Xxanariꞌiha, benneha unie kini iria ttu profeta lagwi gele attiba neti. [Ge benneha udo nagale.]”
\v 38 La Moisés‑nigaba nuha udúna len ka benne ukake xuttoriꞌiha tti bitupake kweꞌe iꞌiya Sinaí‑ni lo yu bisiha, delába tti unne len anjeli ge Tata Do Yebáha na iki iꞌiyaha nna begwebie na ka tisa ka nu dika uinke kini aka benriꞌi ttu dia lii. Lana nna bettena ka tisaha lenriꞌi.
\p
\v 39 ’Ttaka ka xuttoriꞌiha labí uka leke udoke tisa ge Moisés‑ni, sinuki uluꞌula niꞌake na nna ukala leke eyekike Egiptoha.
\v 40 Nianna tti ráke Aarón‑ni: “Beni ka diosi geriꞌi kini enerukana loriꞌi eyaꞌariꞌi, kumu Moisés nu bebeana riꞌi Egiptoha, labí yuriꞌi bí gwatena.”
\v 41 Nianna ben ttebakana ttu gwirri ge oru nna bettikana ka nimala kini betekana úna ge gwirriha. Ttu laní xxeniba benkana de elha gwedeaka lasi ge gwirri nu ben labakanaha.
\v 42 De nuha nna bedhába iki Tata Do Yebáha kana lhe begwelhabe kana benkana leꞌa ge ka beli sia gwetsá. Benbakana attiba ra lo ka yetsi bodhaꞌana ka profetaha. Lo ka yetsiha bodhaꞌan ka benneha ka tisa unne Tata Do Yebáha, tti ree:
\q Lebiꞌi benne Israel, delo chua (40) ida tti ugwekile lo yu bisiha,
\q laꞌania labí bettile ka nimala kini utele úna kia.
\q
\v 43 Betseꞌe loona, yoꞌo lari ge diosi nu tee láni Moloc, nuha‑la dechele,
\q anágaba lhe dechegabale beli ge diosi nu tee láni Refán.
\q Ka diosi decheleha kwinaba lebiꞌi benle kana kini bedú xibile arlokani.
\q Laxkala de nuha nna neti kweabaa le ata seꞌele‑na nna nu reha udelhaa le, adírula idittu udelhaa le attichula ata re Babilonia‑ni.\f + \fr 7:42‑43 \ft Amós 5:25‑27\f*
\p
\v 44 ’Ka benne uka xuttoriꞌiha tti ugwekike lo yu bisiha gwa udoba yotu nu ukana ge lariha lenke. Nuha benna liina deki gwa udoba Tata Do Yebáha lenke laꞌania. Yotu nu ukana ge lariha, ukabana atti tteba ra Tata Do Yebáha Moisés‑ni tti rabie na deki teeki uinna nuha atti tteba anka nu chi bilennaha.
\v 45 La yotu lariha‑gaba nuha deche ka benne uka xuttoriꞌiha tti deyyake len Josué‑ni nna betaꞌake lo yu ge ka nu abittu ankakana nu Israel. Ka nuha‑gaba nuha bebea Tata Do Yebáha arlo ka benne ukake xuttoriꞌiha. Yotu lariha debá atti udo David‑ni gwa udoruna.
\v 46 Kumu David‑ni de ukana benne uyuꞌu le Tata Do Yebáha, de nuha nna unnabana lenie kini ugwelhe na udona ttu lisie ata dika uin ka benne datiake Jacob‑ni leꞌa gebie, ttaka labí benna yotuha.
\v 47 Salomón‑niliba bedona lisieha.
\v 48 Meskigaba udo yotuha, ttaka Tata Do Yebaa benne ra xxeni leeha, labí dika dho benneha lheꞌe yoꞌo nu runi ka benne len niꞌa náke, ttiba ra profeta geeha:
\q
\v 49 Yebáha ankana ata doa rinnabiaya, ra Tata Xisiha,
\q yiesi lo yu‑ni nna ankana ata rudú niꞌaya.
\q Nianna, ¿gasina nuha nna rálale deki udole ttu yoꞌo kia?
\q Gwalinnáruga, ¿si gwaka tsa ttu lisia ata dhoa eyaka lasia?
\q
\v 50 Ki kwinaba neti benia iyá nu seꞌe yiesi lo yu‑ni.\f + \fr 7:49‑50 \ft Isaías 66:1‑2\f*
\p
\v 51 ’Ttaka lebiꞌi nna labí rieninle ―ra Esteban‑ni―. Yietiba ruinle abittuba ria lele. Lebiꞌi ruinbale attiba ben ka xuttoleha, reseꞌe disalale lo Espíritu ge Tata Do Yebáha.
\v 52 Ttiba ben ka xuttoleha, iyába ka benne uka profetaha gwanalhakana ke berio lákana ke lhe bettibakana ka profeta ka benne utixxiꞌake deki isia ttu benne unie attiba ankaba geni. Nnanna nna benne utixxiꞌake geeha, chiba bita benneha yiesi lo yu‑ni, lebiꞌi nna betelalee lasi ná ka nu bedaxxukaneha lhe benlale kini bettikane lhe.
\v 53 Lebiꞌigaba nuha uxíle bia bennabi ge Tata Do Yebáha nu bete ka anjeli geeha len lebiꞌi, ttaka nna abígaba rudole tisa geni.
\s Bettibakana Esteban‑ni
\p
\v 54 Tti biyienkin nu ruin elhuxtisiha iyá nu ra Esteban‑ni, nianna bisaꞌa xxattakinna, roniba lo layakani.
\v 55 Ttaka Esteban‑ni yuꞌu galába Espíritu ge Tata Do Yebáha itúba latini. Nianna tti belhidha loni belannina yebáha nna bilenna xiani ge Tata Do Yebáha lhe bilágabinna Jesús‑ni due daka ná ben ge Tata Do Yebáha.
\v 56 Nianna tti unnena, rana:
\p ―¡Gwalugíaruga! Neti riláti du yali yebáha lhe rilágabati Jesús‑ni,\f + \fr 7:56 \ft Lo yetsi‑ni ata dia ra: “rilágabati Jesús‑ni”, lo tisa griego dia ra “rilágabati benne daa yebáha”. Ka tisa nuní bedetti Jesús‑ni gwadú atti unnebie gebie.\f* due daka ná ben ge Tata Do Yebáha.
\p
\v 57 Ttaka lakana nna bettola nagakani, nianna tti uresiꞌakana idisa nna bebiꞌi noo iyábakana Esteban‑ni.
\v 58 Uleakana Esteban‑ni roꞌesiha nna besiakana na íyya, nna ka nu rusiakana ikini deki bixa bennaha, ka nuha uleaniba xokani nna beseꞌekana ka xokaniha arlo ttu nu kwiti tee láni Saulo,\fig Stoning Stephen|61cn01923B.tif|col|||(Hechos 7:54-8:1|7.58\fig*
\v 59 nianna tti besiakana Esteban‑ni íyya. Laka yuꞌukana rusiakana na íyyaha, lana nna duna rinnena, rana:
\p ―¡Tata Jesús to kia, chi dedáya len kwinalu! ¡Bedíttu neti!
\p
\v 60 Nianna tti bedú xibini nna unnena idisa, rana:
\p ―¡Tata xisi to kia, bittu kuꞌinlu tulha nu ruin ka nuní!
\p Nuha‑ba rana nna uttina.
\c 8
\p
\v 1 Saulo‑ni nna uyuꞌuba leni bettikana Esteban‑ni.
\s Ka benne chi ria leke ge Jesús‑ni ridú nookana ke
\p La sá tti bettikana Esteban‑ni, laꞌania udulokana berio lákana ka benne chi ria leke ge Jesús‑ni seꞌeke lheꞌesi Jerusalén‑ni. Ttu elha disa xxeni nuha uka laꞌania. Iyábake ugwadhike diake itúba daka Judea‑ni lhe daka Samaria‑ni lhe. A sunruba ka apóstol ge Jesús‑ni beyaꞌan lheꞌesi Jerusalén‑ni, labí biriake.
\v 2 Laꞌania ttu chupa ka benne biyú, ka benne gwa rudo tsitsiruke tisa ge Tata Do Yebáha, ka benneha gwalhidhake Esteban‑ni nna uresi xxattake geni tti gwakatsike naha.
\v 3 Sauloha nna danalhabana ruinna utseꞌe loona ka benne chi ria leke ge Jesús‑ni. Kua suba raꞌana lheꞌe ka yoꞌo, kini rache naꞌayana ka benne nuila lhe ka benne biyú lhe, nianna tti radheana ke lisiyya.
\s Felipe‑ni rigixxiꞌana ge Jesús‑ni daka Samaria
\p
\v 4 Ttaka ka benne biriake lheꞌesi Jerusalén‑ni, delába ka benne ugwadhiha, ka benneha ataba diake rigixxiꞌake ka tisa ge Jesús‑ni.
\v 5 Felipe‑ni nna diana bisinna lheꞌe ttu ka yiesi xeni ge Samaria‑ni. Niha udulona rigixxiꞌenna ka benne seꞌe niha ge Cristuha.
\v 6 Ka benneha nna, tti riyienkanie nu ra Felipe‑ni lhe tti rilákanie ka milagru ka nu rebaninriꞌi geni ruinnaha, nianna iyábake ritupake rudo tsitsiba nagake ge nu rigixxiꞌanaha.
\v 7 Ixeba ka benne yuꞌu espíritu satsa latike, gwa reyakabake nna ka espíritu satsaha nna ribesiꞌabakana tti reriakana latike. Anágaba nna ixegaba ka benne daa yatti latike lhe ka benne ridá natsa lhe gwa reyakagabake.
\v 8 Laxkala ttu elha gwedeaka lasi xxeni nuha uka lheꞌesi Samaria‑ni laꞌania.
\p
\v 9 Ttaka lheꞌesiha‑gaba do ttu nubiyú tee láni Simón. Ttuha‑li chi ruin nuha ge elha gwesá nna gwa udaabana uxí yiena ka benne ge Samaria‑ni, kini ugía leke geni. Ruinna deki ankana ttu nu ra xxeni leni.
\v 10 Gebani rudo naga iyá xeabake, ka benne elha lhe ka binto lhe, nianna ráke:
\p ―Benne‑ni nuní rape nu xxeni ra le Tata Do Yebáha.
\p
\v 11 Rudo tsitsiba nagake geni kumu isába chi ridí yiena ke kini ria leke ge ka elha gwesá ruinnaha.
\v 12 Ttaka tti biyienkanie rigixxiꞌa Felipe‑ni gasina akake benne innabia Tata Do Yebáha ke lhe rigixxiꞌagabana ge Jesucristuha lhe, laꞌania nuila lhe nubiyú ka benneha ugía leke geni, nianna tti udike inda.
\v 13 Iyágaba Simón‑ni ugía leni ge nu ra Felipe‑ni nna udigabana inda. Iki de tti chi udina indaha nna udulona gwanalhana benneha. Ataba diabie diana nna rugía yaꞌabana tti rilenna ka milagru lhe adíru ka nu rebaninriꞌi geni ruin benneha lhe.
\p
\v 14 Tti bina ka apóstol seꞌe Jerusalén‑ni deki chi bedaxxu ka benne ge Samaria‑ni tisa ge Tata Do Yebáha, nianna udhelhake Pedruha lhe Juan‑ni lhe kini ugíakana niha.
\v 15 Tti bisinkana Samaria‑ni nna udulo ttebakana unnabakana len Tata Do Yebáha kini benneha nna utebie Espíritu geeha len ka benne chi ria leke gebie seꞌe Samaria‑ni,
\v 16 kumu ni ttú ka benneha labí chi bisia Espírituha tsuꞌe latike. Sunruba lá Jesús benne anke Xxanariꞌiha, sunruba lá benneha bedettike tti udi ka benneha inda.
\v 17 Niala nna tti uxxua ná Pedruha lhe Juan‑ni iki ka benneha kini uxíke Espíritu ge Tata Do Yebáha.
\p
\v 18 Tti bilani Simón‑ni rixxua ná ka apóstoal iki ka benneha, laꞌania nuha ridíke Espíritu ge Tata Do Yebáha, nianna tti betesana belhiu len ka benneha,
\v 19 nna rana ke:
\p ―Anágaba neti gwalutegaba nu tsitsi ra lele‑na len neti kini ganna chi ixxua náya iki nuxaba benne, laꞌania nna dhígaba benneha Espíritu ge Tata Do Yebáha.
\p
\v 20 Pedruha nna bekabina geni, rana na:
\p ―¡Nu reha ugía len belhiu gelu‑na kumu lu rakinlu deki ukareꞌaba len belhiu nna chiba goꞌolu elha tse nu rute Tata Do Yebáha!
\v 21 Lu labí elha ralhalu uinlu luesi sina ruintu‑ni kumu labí du itá lelu arlo Tata Do Yebáha.
\v 22 De nuha nna bodúna lu ge nu satsa belaba lelu‑na nna unnaba len Tata Xisiha kini ni kina gaa gwadíbe elha xen lasi gelu de belaba lelu aná,
\v 23 kumu neti rite dati lu yalhá ritisinlu nna labí raka lelu udhanlu nu satsa ruinlu‑na, kumu attisidiba xigabalu lo nuná.
\p
\v 24 Simón‑ni nna bekabina rana:
\p ―¿Si bi gwa innále gwalinnabachi kia len Tata Xisiha kini abittu satea, ni ttú ka nu chi rale satea‑ni?
\p
\v 25 Pedruha lhe Juan‑ni lhe, iki de chi utixxiꞌake lhe beleꞌeke ka tisa ge Tata Xisiha, nianna tti beyekike deyyake lheꞌesi Jerusalén‑ni nna laka deyuꞌuke neda deyyakeha nna reteke lheꞌe ixe ka yiesi to ge Samaria‑ni rigixxiꞌakanie ka benneha ge Jesús‑ni.
\s Felipe‑ni rigixxiꞌenna ttu nubiyú ge Etiopía // ka tisa ge Tata Do Yebáha
\p
\v 26 Iki de nuha nna tti bodoleꞌe lo ttu anjeli ge Tata Xisiha, rabie Felipe‑ni:
\p ―Bedú tse nna ugía daka rreha, daka lo neda nu radi Jerusalén‑ni nna risinna lheꞌesi Gaza, delába lo neda nu rite lo yu bisiha.
\p
\v 27 Felipe‑ni nna udá ttebana diana. Lo nedaha betiꞌana ttu nubiyú ge Etiopía. Nuha ankana ttu nu tee ttu ladi xxeni geni, lana ridona gaxxaba kweꞌe Candace, delába nuila nu rinnabiana ka nu Etiopía‑ni. Nubiyúha ankana nu denna belhiu ge yiesiha. Nuha dedána ugíana Jerusalén‑ni gwadú xibini arlo Tata Do Yebáha.
\v 28 Deyuꞌubana neda dedona lo carreta geniha nna rulabana lo ka yetsi ben Isaías benne uke profeta ge Tata Do Yebáha.
\v 29 Nianna tti ra Espíritu ge Tata Do Yebáha Felipe‑ni:
\p ―Ugía nna ubiga kweꞌe carreta deyya naa.
\p
\v 30 Tti chi bisin Felipe‑ni gaxxa kweꞌe carretaha, nianna biyieninna rulaba nubiyúha lo ka yetsi ben profeta Isaías‑ni. Nianna tti rana nubiyúha:
\p ―¿Si gwa rite denlu nu rulabalu‑na?
\p
\v 31 Nubiyúha nna bekabina, rana:
\p ―¿Bi rite dati nuní kumu lanú tee kixxiꞌenna neti bixa nuní ra lo yetsi‑ni?
\p Aníoka nna unnaba nubiyúha len Felipe‑ni kini tsapina lo carretaha nna dhona gaxxa kweꞌeni.
\p
\v 32 Lo ka yetsi ge Tata Do Yebáha ata rulaba nubiyúha, niha dia ra:
\q Ttiba ttu neru, aníha‑ba chekana benneha die ata gattieha
\q lhe ttiba ttu neru reꞌeni to, siiba ridúna arlo ka nu richúkana xoniha,
\q aníha‑ba ben benneha, niruba ttu tisa a unnebie.
\q
\v 33 Tti lo ruyúe elha disaha, nurula bedíne;
\q bettibakane yiesi lo yu‑ni.
\q De nuha nna lanú nu aka geni kixxiꞌana ge ka benne datiake benneha.\f + \fr 8:32‑33 \ft Isaías 53:7‑8\f*
\p
\v 34 Nubiyú Etiopía‑ni nna unnaba tisana Felipe‑ni, rana na:
\p ―Utixxiꞌentu neti, ¿nú ge nuní rinne profetaha tti rana aní? ¿Si la gebani nuní rigixxiꞌana ak? ¿Ge attu benne subiba nuní rigixxiꞌana ak?
\p
\v 35 Felipe‑ni nna udulona lo yetsi ata rulaba nubiyúha nna udulona rigixxiꞌenna na ge Jesús‑ni.
\v 36 Laka deyuꞌukana neda deyyakanaha, nianna tti betekana ata sia ttu inda nna ra nu Etiopía‑ni Felipe‑ni:
\p ―Ne inda sia naa. ¿Si nuxa usuna ganna neti gadia inda?
\p
\v 37 [Felipe‑ni nna rana na:
\p ―Ganna si lu itú iki itú lelu ria lelu, gwaka galá.
\p Nubiyúha nna bekabina rana:
\p ―Ila, gwa riaba lasia deki Jesucristuha anke Xiꞌin Tata Do Yebáha.]
\p
\v 38 Nianna tti ben nubiyúha mandadu kini bekwedakana carreta geniha, nianna tti diakana ugwadi ixpabakana lheꞌe indaha. Niha begadi Felipe‑ni nubiyúha inda.
\v 39 Tti chi beriakana lheꞌe indaha nna Espíritu ge Tata Do Yebáha beyalhi ttebe Felipe‑ni dechebie na attu ata subi. Nurua na bilani nu Etiopía‑ni. Ttaka nu Etiopía‑ni nna itta suba chi du leni deyyana.
\p
\v 40 Felipe‑ni nna lheꞌesi Azoto‑niliba bedeaka xxena nna lheꞌe iyába ka yiesi seꞌe niha ritena rigixxiꞌana ge Jesús‑ni, axtaliba bisinna lheꞌesi Cesarea.
\c 9
\s Sauloha bedaxxuna neda ge Jesús‑ni
\r (Hch. 22:6‑16; 26:12‑18)
\p
\v 1 Sauloha nna birula rudú siina rudhaka disana ka benne chi ria leke ge Jesús benne anke Xxanariꞌiha, rana ke deki uttibana ke. De nuha nna ugíana lo bixxudi xeniha
\v 2 gwannabana kini ute nuha yetsi dhenna ki tsiana daka Damasco‑ni kini aníha nna gapana lo neda sattaꞌana lheꞌe ka yoꞌo ata rudheti ka nu Israel‑ni ka tisa ge Tata Do Yebáha kini sadaxxuna ka benne chi bedaxxuke neda ge Jesús‑ni, nuxaba ankake, si ankake nuila lhe si ankake nubiyú lhe. Udaxxuna ke nna uxxigana ke, nianna echena ke lheꞌesi Jerusalén‑ni.
\v 3 Ttaka tti chi diana isinna lheꞌesi Damasco‑ni, ttiruba ttu nnelaba biria ttu xiani dana yebáha uyuꞌuna abiꞌiba kweꞌeni.
\v 4 Lana nna ubixxi lo ttebana lo yu, nianna tti biyieninna tsiꞌi ttu benne rabie na:
\p ―¡Saulo! ¡Saulo! ¿Beaka neti danalhalu rudhaka disalu?\fig Saul's conversion|62CN02022B.TIF|col|||(Hechos 9:1-6)|9.4\fig*
\p
\v 5 Sauloha nna unnaba tisana, rana:
\p ―¿Núle nuná xa tata?
\p Benneha nna bekabie rabie na:
\p ―Netiba nuní Jesús benne danalhalu rudhaka disalu. [Tsitsiba anka kini dhaalu edúlu lo nu ruttisinna lu‑na.]
\p
\v 6 Lana nna itú rixidibana de rasi xxattinna, nianna tti unnena rana:
\p ―Tata Xisi to, ¿bí raka lelu unia?
\p Labie nna ree na:
\p ―Beyadha nna utaꞌa lheꞌe yiesi‑na. Lheꞌe yiesi‑na kixxiꞌakinna lu bixa anka nu uinlu.
\p
\v 7 Ka nubiyú dia len Sauloha nna paba useꞌekana, uka télakinna tti biyienkinna tsiꞌi benne unneeha, ttaka nna lanúbie bilákinna.
\v 8 Sauloha nna beyadha ttebana lo yu, ttaka tti chi bedhalina ka iyya loniha nna birua uka ilenna. Laxkala itú nalhibakana náni chibuka bisin lenkana na lheꞌesi Damasco‑ni.
\v 9 Niha‑ba udona tsunna ubisa, labí uka ilenna, lhe labí utona yetta lhe nigaba a uꞌuyana inda lhe.
\p
\v 10 Lheꞌesi Damasco‑ni, niha do ttu nubiyú ria leni ge Jesús‑ni. Nuha tee láni Ananías. Nubiyúha beleꞌenna Jesús benne anke Xxanariꞌiha. Tti beleꞌenna benneha nna rabie na:
\p ―¡Ananías!
\p Lana nna bekabina, rana:
\p ―Nii doa xa tata.
\p
\v 11 Jesús benne anke Xxanariꞌiha nna rabie Ananías‑ni:
\p ―Udú lii nna ugía ata tee neda nu tee láni Neda Lhixxa. Lheꞌe lisi Judas‑ni, niha innaba tisalu ge ttu nubiyú tee láni Saulo. Nuha ankana ge lheꞌesi Tarso nna dona rinnena len Tata Do Yebáha lheꞌe lisi Judas‑ni.
\v 12 Nianna chi beleꞌenna ttu nubiyú tee láni Ananías, nuha utaꞌana uxxua náni ikini kini beyali ka iyya loniha.
\p
\v 13 Ananías‑ni nna bekabina gebie rana:
\p ―Tata Xisi to, ixe ka benne chi utixxiꞌakanie neti ge nu ruin nubiyú ralu‑na. Yalhá nu chi bedhakana ka benne gelu seꞌe Jerusalén‑ni.
\v 14 Nnanna nna chi dana nii kumu de chi begwe ka bixxudi xeniha na lo neda kini udaxxuna ka benne chi ria leke gelu.
\p
\v 15 Ttaka Jesús benne anke Xxanariꞌiha nna rabie na:
\p ―Ugía, kumu neti chi bekwea nubiyúha kini idhelhaa na tsiana kixxiꞌana kia len ka nu dittu lhe len ka nu rinnabia gekani lhe, anágaba kixxiꞌagabinna ka nu Israel‑ni lhe,
\v 16 kumu neti uleꞌenia na xxeniba anka elha disa uyúna delo niꞌa kia.
\p
\v 17 Nianna dia tteba Ananías‑ni. Tti bisinnaha nna utaꞌana lheꞌe yoꞌo ata do Saulo‑ni. Nianna tti uxxua náni ikini nna rana na:
\p ―Betsi to, Jesús benne anke Xxanariꞌiha, labe nuha beleꞌe loe len lu tti yuꞌulu neda dalu nii. Lagabe udhelhe neti kini eyali ka iyya lolu‑na lhe kini isia Espíritu ge Tata Do Yebáha tsuꞌe itúba latilu lhe.
\p
\v 18 Looraha tteba nna ttiba ttu nu betúa bea loni nna belá ttebinna. Nianna tti udú liina nna udi ttebana inda.
\v 19 Iki de nuha nna utona yetta nna bedú tsitsi ttebana.
\s Sauloha rigixxiꞌana ge Jesús‑ni lheꞌesi Damasco
\p Sauloha ttu chupa ubisaruba udona len ka benne chi ria leke ge Jesús‑ni seꞌe lheꞌesi Damasco‑ni.
\v 20 Nianna udulo ttebana riana lheꞌe ka yoꞌo ata rudheti ka nu Israel‑ni ka tisa ge Tata Do Yebáha, niha rigixxiꞌana ge Jesús‑ni. Rana kana deki benneha anke Xiꞌin Tata Do Yebáha.
\p
\v 21 Iyába ka nu riyienkinna nu rigixxiꞌanaha, rugía yaꞌabakana rákana:
\p ―¿Laaba nuníba nuha rekina ruinna utseꞌe loona ka nu chi ria lekani ge Jesús‑ni lheꞌesi Jerusalén‑ni lhe dágabana nii kini udaxxuna ka nu seꞌe nii nna tagaꞌana kana lo ná ka bixxudi xeniha?
\p
\v 22 Ttaka Sauloha nna adíla itú iki itú leni rigixxiꞌana axtaba ruchixxina iki ka nu Israel seꞌe lheꞌesi Damasco‑ni kumu rigixxiꞌana deki Jesús‑ni nuha anke Cristu.
\p
\v 23 Isába gwadána, nianna tti unne len luesi ka nu loni ge ka nu Israel‑ni, rákana deki uttikana Sauloha.
\v 24 Ttaka Sauloha nna ute dábinna nu re lekani udhakakana naha, lhe binana deki rela resába seꞌekana ruyú tsitsibakana roꞌo yiesiha kini ganna chi eriana niha nna uttikana na.
\v 25 Ttaka ka benne chi rudhetinna ka tisa ge Jesús‑ni nna beguꞌuke na lheꞌe ttu sumi nna bechidake na lati deꞌe rilhi abiꞌiba kweꞌe yiesiha ttu lo rela. Aníoka nna ulána, abittu bettikana na.
\s Sauloha besinna lheꞌesi Jerusalén‑ni
\p
\v 26 Tti besin Sauloha lheꞌesi Jerusalén‑ni, nianna benna tatsána ka benne chi ria leke ge Jesús‑ni seꞌe niha. Ttaka iyába ka benneha rasibakanie na kumu labí ria leke deki lana chigaba ria leni ge Jesús‑ni.
\v 27 Nianna tti che Bernabé‑ni na gwatso duna na arlo ka apóstol ge Jesús‑ni nna utixxiꞌenna ke gasina bilen Sauloha Jesús benne anke Xxanariꞌiha tti yuꞌuna neda diana lheꞌesi Damasco‑ni lhe utixxiꞌagabin Bernabé‑ni ke gasina unne len Jesús‑ni Sauloha. Anágaba nna utixxiꞌagabinna ke gasina unne Sauloha itú iki itú leni tti utixxiꞌana ge Jesús‑ni lheꞌesi Damasco‑ni.
\v 28 Lheꞌesi Jerusalén‑niba beyaꞌan Sauloha udona ttu satti. Niha ugweki lenna ka apóstoal nna lanú nu besuna, beria betaꞌabana lheꞌesiha,
\v 29 labí usinna rigixxiꞌana ge Jesús benne anke Xxanariꞌiha lhe anágaba nna ridakagaba lenna ka nu Israel‑ni, ka nu rinnekana tisa griegu. Ttaka ka nuha nna rulha lekani uttikana na.
\v 30 Tti chi bina adí ka benne chi ria leke ge Jesús‑ni ge nu rulha le ka nuha uinkana, nianna bebeake Sauloha nna decheke na lheꞌesi Cesarea. Debá niha nna bedhelhake na lheꞌesi Tarso.
\p
\v 31 Ka benne chi ria leke ge Jesús‑ni seꞌe itúba daka Judea lhe daka Galilea lhe daka Samaria lhe, ka benneha xen su lasiba seꞌeke lhe gwa diabake riseꞌe tsitsiruke lo neda ge Tata Do Yebáha lhe rudo tsitsibake tisa gebie lhe, anágaba Espíritu geeha gwa rakagaba lanie ke kini raniruke.
\s Pedruha beyonie benne rani tee lábie Eneas
\p
\v 32 Tti reki Pedruha itúba ka daka niha, laꞌania ugíagabana gwalannina ka benne chi ankake ge Tata Xisiha seꞌe lheꞌesi Lida.
\v 33 Niha gwaxxakana ttu benne tee lábie Eneas. Benneha chi uka ttu xxunu ida yuꞌe lo taꞌa daa yatti latie.
\v 34 Pedruha nna rana benneha:
\p ―¡Eneas, beyadha! Jesucristuha chiba beyonie lu. ¡Beyadha nna bodapa taꞌa gelu‑na!
\p Eneas‑ni nna beyadha ttebe.
\v 35 Nianna iyába ka nu seꞌe lheꞌesi Lida lhe ka nu seꞌe daka Sarón, tti bilákinna chiba beyaka benneha, laꞌania nna bedaxxukana neda ge Jesús benne anke Xxanariꞌiha.
\s Pedruha benna kini Dorcas‑ni beyaka benna
\p
\v 36 Lheꞌesi Jope do ttu benne nuila ria lebie ge Jesús‑ni. Benneha tee lábie Tabita. Len tisa griegu nna tee lábie Dorcas. Benne nuilaha yalhá rudo lebie runie iyába nu anka tse lhe rute nábie len ka benne abittu geke tee lhe.
\v 37 Laꞌania uni Tabita‑ni nna uttibe. Iki de chi bogadikaneha nna tti belhapikane lheꞌe attu yoꞌo do gwetsá.
\v 38 Kumu de gaxxa galá re lheꞌesi Jope len Lida, de nuha nna ka benne chi ria leke ge Jesús‑ni, tti binake deki lheꞌesi Lida‑niba re Pedruha, nianna udhelhake chupa ka benne biyú kini ugíake gwannabake lenna, ráke na:
\p ―Bediuba lelu utá lheꞌesi Jope‑ni.
\p
\v 39 Pedruha nna dia tteba lenna ka benneha. Tti chi bisinna lheꞌesiha nna ulhapi ttebake na lheꞌe yoꞌo do gwetsá ata tee benne yattiha. Nianna bitupa tteba ka benne nuila bidabiha abiꞌiba kweꞌe Pedruha, ribesike nna rulaꞌakanie na ka xalho lhe ka tulhá utiyya Tabita‑ni tti sa doe anka banieha.
\v 40 Pedruha nna bebea ttebana iyába ka benne seꞌe lheꞌe yoꞌo ata tee benne yattiha, nianna tti bedú xibini nna unnabana len Tata Do Yebáha nna tti bodetta loni ata tee benne yattiha nna rane:
\p ―¡Tabita, beyadha!
\p Benne nuilaha nna begiti tteba lobie. Tti bilánie Pedruha nna beyadha ttebe bedoe.
\v 41 Pedruha nna bodaxxu ttebana nábie nna bodhú liine. Nianna tti beyaxina ka benne nuila bidabiha lhe adíru ka benne chi ankake ge Jesús‑ni lhe, nianna tti bodúna Tabita‑ni arloke.
\v 42 Ka nu seꞌe lheꞌesi Jope‑ni tti chi binakana nu chi ukaha, laꞌania nna ixebakana ugía lekani ge Jesús benne anke Xxanariꞌiha.
\v 43 Pedruha nna isáruba udona lheꞌesi Jope‑ni, udona lheꞌe lisi ttu benne rukusie ka yieti, tee lábie Simón.
\c 10
\s Pedruha rigixxiꞌenna Cornelio‑ni ge Jesús‑ni
\p
\v 1 Udo ttu nubiyú lheꞌesi Cesarea tee láni Cornelio. Nuha ankana nu baninna ttu gayua (100) ka soldadu ka nu tee lákani Italiano.
\v 2 Nubiyúha lhe iyába ka benne seꞌe lheꞌe lisiniha ankake ka benne rudoruna leke ria leke Tata Do Yebáha lhe rudo tsitsibake tisa gebie lhe. Anágaba Cornelio‑ni yalhá redá leni rutena nu teeba geni len ka benne Israel‑ni, ka benne abittu geke tee lhe anágaba satíaba rilhapina tisa len Tata Do Yebáha lhe.
\p
\v 3 Ttu sá do Cornelio‑ni ttiba ttu retin tsunna, nianna tti beleꞌenna ttu anjeli ge Tata Do Yebáha, bilá saabinna benneha uteꞌe lheꞌe yoꞌo ata donaha, nianna tti rabie na:
\p ―¡Cornelio!
\p
\v 4 Cornelio‑ni nna rulanni tsittabana lo anjeliha nna itú rasibinna, rana benneha:
\p ―¿Bí raka lelu xa tata?
\p Anjeliha nna rabie na:
\p ―Tata Do Yebáha chiba biyieninie ge ka tisa rilhapilu lenbie lhe anágaba nna gwa rapabe kwenta ge nu tse ruinlu de redá lelu rutelu nu teeba gelu len ka benne abittu geke tee.
\v 5 Nnanna nna udhelha ttu chupa ka nubiyú kini tsiakana lheꞌesi Jope taxxíkana Simón nu tegaba láni Pedro.
\v 6 Lana dona lheꞌe lisi benne tegaba lábie Simón, delába benne rukusie ka yieti. Benneha doe gaxxaba roꞌo indatooha. Labie innábie bixa anka nu uinlu.
\p
\v 7 Iki de chi deyya anjeli unne len Cornelio‑ni, lana nna uxi ttebana chupa ka nu riben sina geniha lhe attu soldadu nu satíaba rixuinna lheꞌe lisiniha, nu gwa rudo tsitsiruna tisa ge Tata Do Yebáha.
\v 8 Uxina ka nuha nna iki de chi utixxiꞌenna ka nuha iyá nu gwatenaha, nianna tti udhelhana ka nuha diakana lheꞌesi Jope.
\p
\v 9 Beyeki sáha laka yuꞌu ka nu udhelha Cornelio‑ni neda diakana nna chiba isinkana lheꞌesi Jope‑ni. Pedruha nna ttiba tu retin tsiꞌinu (12) ugwapina gwetsá iki yoꞌo ata donaha, kini rilhapina tisa len Tata Do Yebáha.\fig |63cn01945B.tif|col|||(Hechos 10:9-23)|10.9\fig*
\v 10 Nianna tti bituinna nna raka leni gona, ttaka laka raka elho gonaha, lana nna beleꞌenna
\v 11 biyali yebáha, nianna ugwadi ttiba ttu lari xeni xiga itapaba ka roꞌoni, dana radina lo yu.
\v 12 Lheꞌe lariha yuꞌu iyá looba ka nimala: yuꞌu ka nu raꞌaya lheꞌekani lo yu lhe ka nu ridá len niꞌa nákani lhe ka nu sia xxilakani lhe.
\v 13 Nianna tti biyieninna tsiꞌi ttu benne unnebie, rabie na:
\p ―Pedro, udú lii, betti ka nuná nna uto kana.
\p
\v 14 Ttaka Pedruha nna bekabina, rana:
\p ―Labí xa tata. Neti ni tsa labí chi uto neti nu abittu gaꞌanna gotu lhe nigaba labí chi utoa ttu bixa nu anka tsiga arlo Tata Do Yebáha.
\p
\v 15 Benne rinneha nna bedennebie attu libe, rabie na:
\p ―Nu chi bochari Tata Do Yebáha bittu kixxalu lá nuha nu tsiga.
\p
\v 16 Tsunna libeba unne benneha, nianna tti beyapi lariha, deyyana yebáha.
\p
\v 17 Pedruha nna si dolana rulaba leni ge bí diani nu beleꞌennaha, nianna tti chi bisin ka nubiyú udhelha Cornelio‑ni roꞌo lisi Simón benne rukusie ka yietiha, kumu chiba gwaxxakana ata do yoꞌo ge benneha.
\v 18 Nianna tti unnaba tisakana, rákana: “¿Si níunni do Simón, benne tegaba lábie Pedro?”
\p
\v 19 Pedruha nna sa dolana rulaba leni ge nu beleꞌennaha, nianna tti ra Espíritu ge Tata Do Yebáha na:
\p ―Ne tsunna ka nubiyú seꞌe roꞌo yoꞌo‑ni regilakana lu.
\v 20 Bedú lii nna beyadi ugía lenkana. Abittu udúna lu kumu netiba udhelhaa ka nuní.
\p
\v 21 Pedruha nna beyadi ttebana ata seꞌe ka nubiyúha nna rana kana:
\p ―Neti nuní benne regilale. ¿Bí ge dale nii?
\p
\v 22 Ka nuha nna bekabikana geni rákana na:
\p ―Riꞌitu datu kumu Cornelio benne bananie ttu gayua (100) ka soldaduha, benneha udhelhe riꞌitu. Labie anke ttu benne runi attiba ankaba geni lhe rudo tsitsibe tisa ge Tata Do Yebáha lhe. Iyába ka benne Israel‑ni ráke deki tseba runie, nna ttu anjeli ge Tata Do Yebáha ree bie deki gaxie kwinalu lheꞌe lisieha, kini udo nage ge nu kixxiꞌenlue.
\p
\v 23 Niala nna tti begaꞌa Pedruha ka nuha lheꞌe yoꞌo ata donaha. Niha‑ba beyaꞌankana loolhaha. Attu dilaha‑liba nna dia lenna ka nuha. Diagaba lenna attu chupa ka betsi to geriꞌi seꞌe lheꞌesi Jope‑ni.
\v 24 Beyeki sáha nna bisinkana lheꞌesi Cesarea. Niha‑ba chi du Cornelio‑ni ribedana kana itupa lenna ka nu chi uxinaha, delába ka benne raka luesiniha lhe ka benne seꞌe tse lennaha lhe.
\v 25 Tti chi bisin Pedruha roꞌo yoꞌo ge Cornelio‑ni, lana nna biria ttebana gwatsána Pedruha nna bedú tteba xibini arloni kini utsá loni na.
\v 26 Ttaka Pedruha bodhú lii ttebana Cornelio‑ni, nianna tti rana na:
\p ―¡Bedú lii! Yuu neti lanú nu ankaa, kumu ttigabalu ankalu benne, anágaba neti bennegaba ankaa.
\p
\v 27 Laka rinne lenna Cornelio‑ni nna utaꞌana lheꞌe yoꞌoha, niha bilenna ixeru ka benne chi tupake.
\v 28 Nianna tti rana ka benneha:
\p ―Lebiꞌi gwa yu xeabale, bia bennabi getu‑ni labí rugwelhana riꞌitu, ka benne Israel, utsátu ka benne abittu ankake benne Israel, nigaba gaꞌatu lheꞌe lisike lhe. Ttaka Tata Do Yebáha chi belaꞌanie neti deki labí dika upeya ttu benne: “Lu tsigaba ankalu arlo Tata Do Yebáha o satsaba ankalu lhe.”
\v 29 Laxkala tti bisia ka benne‑ni nna ráke neti: “Dhalu len riꞌitu”, neti nna labí bedúa tisa nna daa tteba lania ke. Nnanna nna raka lasia kixxiꞌale, ¿bí lo niꞌa ge nna uxile neti?
\p
\v 30 Cornelio‑ni nna bekabina ge Pedruha, rana na:
\p ―Chi ute ttapa ubisa, ttiba ura‑ni rea lheꞌe yoꞌo kia‑ni [rutte ubina lheꞌa], ttiba tu retin tsunna doa rilhapia tisa len Tata Do Yebáha. Nianna ttiruba chi uka xxe ttu benne biyú udúe arloa nukue ttu xo raka ragalhaba loni,
\v 31 nianna tti rabie neti: “Cornelio, Tata Do Yebáha chiba biyieninie ge ka tisa rinnelu lenbie lhe chigaba upe kwenta ge nu tse ruinlu de rutelu nu tee gelu len ka benne abittu geke tee.
\v 32 Nnanna nna udhelha ttu chupa ka benne kini tsiake lheꞌesi Jope‑ni taxxíke Simón nu tegaba láni Pedro. Nuha dona lheꞌe yoꞌo ge ttu benne tegaba labie Simón benne rukusie ka yieti. Benneha dobie gaxxaba roꞌo indatooha. [Tti isia Pedruha nna kixxiꞌenna lu bixa anka nu uinlu.]”
\v 33 Aníha uka nna udhelha ttebaa ka benne‑ni kini betetilake kwinalu. Lu nna tseba benlu dalu. Nnanna nna niiba chi seꞌe iyábatu arlo Tata Do Yebáha, kini udo nagatu ge iyá nu chi rabie lu kixxiꞌenlu riꞌitu.
\p
\v 34 Nianna tti unne Pedruha, rana:
\p ―Nnannaligaba lhixxa rába chi rite dati deki Tata Do Yebáha ttúba rulanni benneha riꞌi, labí rugwerue lidhaka ttu benne tti attu benne,
\v 35 sinuki gwa rulabibe ka benne rudoke tisa gebie lhe ruinke nu dika ixú lhe, meskiba seꞌeke lheꞌe gaxaba yiesi.
\v 36 Tata Do Yebáha unnebie len riꞌitu ka benne Israel, utixxiꞌanie riꞌitu ka tisa tse, delába ka tisa rigixxiꞌakana gasina eseꞌe tse ka benne lenie de tsia leke Jesucristuha. Jesucristuha nuha anke Xxana iyá tteriꞌi.
\v 37 Lebiꞌi gwa yúbale nu uka itúba Judea‑ni, udulona daka Galilea‑ni iki de tti chi ugweki Juan‑ni rana ka benne deki raka doelha gadike inda
\v 38 lhe anágaba gwa yúbale gasina bete Tata Do Yebáha Espíritu geeha len Jesús ge Nazaret‑ni, lhe bengabe kini ra tsitsi le benneha lhe anágaba gwa yúgabale gasina ugweki Jesús‑ni benie nu tse lhe beyonie iyába ka benne rugwe nu xxegwiha ke elha disa. Benie iyá nuní kumu Tata Do Yebáha gwa udúba lenie bie.
\v 39 Riꞌitu biyú lotu iyá nu benie tti ugwekie daka Jerusalén‑ni lhe itúba daka Judea‑ni lhe. Iki de nuha nna tti bettikane betákane lo ttu ya kurusi.
\v 40 Ttaka Tata Do Yebáha belhidha benbe benneha tti chi uka tsunna ubisaha, nianna benie kini benneha beleꞌe lobie.
\v 41 Labí len iyá ka benne beleꞌe lo benneha, suna len riꞌituruba ka benne chi bekwe Tata Do Yebáha, suna len riꞌituruba beleꞌe lobie kini bilentu, delába riꞌitu ka nu utotu lhe uꞌuyatu lenie tti chi beyadhe lagwi ge ka benne chi uttiha.
\v 42 Nianna tti udhelhe riꞌitu kini tsekitu kixxiꞌentu ka benne lhe innátu deki gwalí labie chi bedú Tata Do Yebáha kini ake xueda unie elhuxtisi ge ka benne anka bani lhe ka benne chi utti lhe.
\v 43 Ge Jesús‑ni nuha utixxiꞌa iyába ka benne ukake profetaha, ráke deki iyába ka benne tsia leke gebie, de tsiaba leke gebie nna gwadíba Tata Do Yebáha elha xen lasi ge ka tulha ruinke.
\p
\v 44 Sa dula Pedruha rigixxiꞌana nuha, ttiruba chi bisia Espíritu ge Tata Do Yebáha uyuꞌe lati iyába ka benne seꞌe gwedo nagaha.
\v 45 Ka benne Israel‑ni, ka benne chi ria leke ge Jesús‑ni, delába ka benne daa lenke Pedruha, rugía yaꞌabake tti bilákanie deki gwa rutegaba Tata Do Yebáha Espíritu geeha len ka benne abittu ankake nu Israel,
\v 46 kumu de riyienkanie rinne ka benne tupa niha ka tisa subi lhe ráke: “¡Xxeniba ra le Tata Do Yebáha!”
\v 47 Nianna tti ra Pedruha ka benne daa lennaha:
\p ―¿Katte ra nuxa ttúriꞌi usunariꞌi a gadi ka benne‑ni inda, kumu ka benne‑ni chigaba uxíke Espíritu ge Tata Do Yebáha ttiba riꞌi?
\p
\v 48 Nianna tti ben Pedruha mandadu kini ugadikana ka benneha inda nna udettikana lá Jesús benne anke Xxanariꞌiha tti gadike indaha. Iki de nuha nna tti unnaba ka benneha len Pedruha kini eyaꞌanruna lenke attu chupa ubisa.
\c 11
\s Pedruha rigixxiꞌana ge nu benna lheꞌesi Cesarea
\p
\v 1 Ka apóstol ge Jesús‑ni lhe adíru ka betsi to geriꞌi seꞌe daka Judea‑ni, binake deki ka benne abittu ankake benne Israel chigaba bedaxxu ka benneha tisa ge Tata Do Yebáha.
\v 2 Ttaka tti beyapi Pedruha besinna lheꞌesi Jerusalén‑ni nna ka nu Israel, ka nu chi ria lekani ge Jesús‑ni seꞌe lheꞌesiha, yalhá uxaka lenkana na,
\v 3 rákana na:
\p ―¿Beaka gwattaꞌalu lheꞌe lisi ka nu abittu ankakana nu Israel lhe beaka utolu yetta lenkana lhe?
\p
\v 4 Pedruha nna kua suba udulona utixxiꞌenna kana tti tteba ukaha, nianna tti rana kana:
\p
\v 5 ―Doba neti lheꞌesi Jope‑ni rilhapia tisa len Tata Do Yebáha nna ttiruba belaꞌati ttiba ttu lari xeni xiga itapaba ka roꞌoni dana gwetsáha. Lhixxaraba dana ata doaha.
\v 6 Begía tsitsibaa bixa nuha yuꞌu lheꞌe lariha. Lheꞌe lariha biláti iyá looba ka nimala to: yuꞌu ka nu ridá len niꞌa nákani lhe ka nimala ixxi lhe yuꞌu ka nu raꞌaya lheꞌekani lo yu lhe anágaba yuꞌugaba ka nu sia xxilakani lhe.
\v 7 Nianna tti biyienti tsiꞌi ttu benne rabie neti: “Pedro, udú lii, betti ka nuná nna uto kana.”
\v 8 Neti nna bekabia xpeye: “Labí xa tata, kumu neti ni tsa labí chi uto neti ttu nu abittu gaꞌanna goa lhe nigaba ttu nu anka tsiga arlo Tata Do Yebáha lhe.”
\v 9 Nianna tti bedeyienti tsiꞌi benneha yebáha, bedennebie attu libe redenee: “Nu chi bochari Tata Do Yebáha abittu kixxalu lá nuha nu anka tsiga.”
\v 10 Tsunna libeba unnebie, nianna tti beyapi adakaba lariha deyyana yebáha.
\v 11 Si beyaka tte uka nuha, nianna ttiruba chi uka xxe tsunna ka nubiyú udhelha ttu benne ge Cesarea‑ni, dákana regilakana neti nna bisiakana roꞌo yoꞌo ata doaha.
\v 12 Nianna tti ra Espíritu ge Tata Do Yebáha neti: “Bittu udú chupana lelu, ugía len ka benne‑na.” Udágaba a xxupa (6) ka betsi to geriꞌi seꞌe‑ni len neti. Laxkala iyábatu utaꞌatu lheꞌe yoꞌo ge nubiyú uxina netiha.
\v 13 Nubiyúha nna utixxiꞌenna riꞌitu gasina bilenna anjeli ge Tata Do Yebáha uka xxebie lheꞌe lisiniha nna rabie na: “Udhelha ka nu tsiakana lheꞌesi Jope‑ni saxxíkana Simón nu tegaba láni Pedro.
\v 14 Nuha kixxiꞌenna lu gaxasina uinlu kini odilá Tata Do Yebáha lu itupa lenlu iyá ka benne seꞌe lheꞌe lisilu‑ni.”
\v 15 Neti nna tti uduloa unnea lenkanaha, bisia tteba Espíritu ge Tata Do Yebáha uyuꞌe latikani attigaba bisie uyuꞌe latiriꞌi sisiꞌa tteha.
\v 16 Laꞌania nna gwadú lasia nu unne Jesús benne anke Xxanariꞌiha, tti rabie: “Gwalí galá Juan‑ni sunruba len inda begadie ka benne, ttaka lebiꞌi nna ugadi Tata Do Yebáha le Espíritu geeha.”
\v 17 Kumu ki Tata Do Yebáha chi begwebie ka benneha Espíritu geeha attigaba betebie benneha lenriꞌi, riꞌi ka benne chi ria leriꞌi ge Jesucristu benne anke Xxanariꞌiha, de nuha nna neti nna, ¿núla ankaa nna gattaa lo neda ge Tata Do Yebáha kini abittu unie nu raka lebie aka?
\p
\v 18 Tti chi biyienkin benne Israel‑ni nu ra Pedruha, nianna siiba beyakake nna tti ráke:
\p ―¡Xxeniba ra le Tata Do Yebáha! ¡Ganna aníha nna iyágaba ka benne abittu ankake nu Israel chi benie kini gapake lo neda odúna ke nna odaxxuke neda gebie kini aka benke ttu dia lii!
\s Ka benne seꞌe lheꞌesi Antioquía chi ria leke ge Jesús‑ni
\p
\v 19 Ka benne ugwadhike tti berio lákana keha, delába tti bettikana Esteban‑ni, ka benneha bisinke daka Fenicia lhe daka Chipre lhe daka Antioquía lhe. Lanú nu utixxiꞌakanie ge Jesús‑ni, sunruba ka nu Israel, ka nu seꞌe ka daka niha, sunruba ka nuha utixxiꞌakanie.
\v 20 Ttaka sela lenke ttu chupa ka benne biyú ge Chipre lhe ge Cirene lhe. Ka benneha‑la nuha tti utaꞌake lheꞌesi Antioquía‑ni nna utixxiꞌagabakanie ka nu abittu ankakana nu Israel ka tisa ge Jesús benne anke Xxanariꞌiha.
\v 21 Tata Xisiha nna gwa ukaba lenie ke, laxkala ixeba ka benne bedaxxuke neda ge Jesús‑ni de ugía leke ge nu rigixxiꞌa ka benneha.
\p
\v 22 Ka benne chi ria leke ge Jesús‑ni seꞌe lheꞌesi Jerusalén‑ni, tti binake ge nu raka Antioquía‑ni, nianna tti udhelhake Bernabé‑ni kini ugíana niha.
\v 23 Bernabé‑ni nna atti bisinna niha nna ute denna deki tseba ruin Tata Do Yebáha len ka benneha, nianna bedeakinna nna belisana ke kini bodú ittana le iyábake, rana:
\p ―Ttu tsa gwalebeki lele tseꞌele udole tisa ge Jesús benne anke Xxanariꞌiha.
\p
\v 24 Kumu Bernabé‑ni ankana ttu benne re tse leni lhe ria tsitsi leni ge Jesús‑ni lhe anágaba yuꞌu Espíritu ge Tata Do Yebáha itúba latini lhe. De nuha nna ixe juisiru ka benne ugía leke ge Jesús benne anke Xxanariꞌiha.
\p
\v 25 Iki de nuha nna tti ugía Bernabé‑ni lheꞌesi Tarso‑ni gwatilana Sauloha.
\v 26 Tti gwaxxakana Sauloha nna dechena na besin lenna na lheꞌesi Antioquía‑ni. Niha‑ba biselakana ka benne chi ria leke ge Jesús‑ni itúba ttu idaha nna ixeba ka benne lheꞌesiha beleꞌekinna. Lheꞌesi Antioquía‑ni, niha nuha sisiꞌa tte utta lá ka benne chi ria leke ge Jesús‑ni Ka Benne Ge Cristu.
\p
\v 27 Laꞌaniagaba udá ttu chupa ka profeta lheꞌesi Jerusalén‑ni nna bisinke lheꞌesi Antioquía‑ni.
\v 28 Ttu ka benneha, benne tee lábie Agabo, benneha udú liie nna unnebie ka tisa ka nu bete Espíritu ge Tata Do Yebáha lenbie nna rabie, isia ttu ubina tsitsi yiesi lo yu‑ni. Ubina nu ra benneha bisiana atti anka Claudio‑ni nu rinnabia xeni ge Roma‑ni.
\v 29 Laꞌania ka benne chi ria leke ge Jesús‑ni seꞌe lheꞌesi Antioquía‑ni, kua ttu ttuke lhe kua teeba geke bokinni ikike kini ute náke len ka betsi to geriꞌi seꞌe daka Judea‑ni.
\v 30 Aníha benke nna udhelhake belhiu bitupaha len Bernabé‑ni lhe len Saulo‑ni lhe kini gwadhaꞌankana nuha len ka benneola riseꞌe arlo ka benne chi ria leke ge Jesús‑ni.
\c 12
\s Bettibakana Jacobuha nna Pedruha nna utixxakana na lisiyya
\p
\v 1 Laꞌaniagaba nuha ben Herodes nu rinnabiaha mandadu kini bedaxxukana ttu chupa ka benne chi ria leke ge Jesús‑ni kini gayakana ke,
\v 2 nna benna mandadu kini bettikana Jacobo betsi Juan‑ni, len espada.
\v 3 Tti bilani Herodes‑ni deki gwa uyuꞌuba le ka nu Israel‑ni nu bennaha, nianna bedaxxugabana Pedruha bedheana na lisiyya. Nuní uka tti bisia laní nu tee láni Pascua, delába tti ro ka benne Israel‑ni yettaxtila nu abittu kua dii dia ikini.
\v 4 Tti bedaxxukana Pedruha nna bedheakana na lisiyya, nianna bodhaꞌankana na lasi ná ttapa kwe ka soldadu kini ka nuha nna uyú tsitsikana na. Ttapa ttapa ka soldaduha seꞌe lheꞌe ttu ttu kweha. Aníha ben Herodes‑ni kumu rakinna ebeana Pedruha lo benne ganna chi ute laníha.
\v 5 Laxkala ruyú tsitsibakana Pedruha lheꞌe lisiyyaha kini abittu eriana, ttaka ka benne chi ria leke ge Jesús‑ni labí rudú siike rinnabake geni len Tata Do Yebáha.
\p
\v 6 Loolha atti chi tsani dila ebea Herodes‑ni Pedruha lheꞌe lisiyyaha, loolha tebana teꞌadhina lagwi ge chupa ka soldaduha xigana chupa ka cadena. Adí ka soldaduha nna seꞌebakana gweyú roꞌo lisiyyaha.
\v 7 Ttiruba chi uka xxe ttu anjeli ge Tata Xisiha lheꞌe lisiyyaha nna uyuꞌu chába xiani lheꞌe nuha. Anjeliha nna begalhe kwitta Pedruha bodibenie na nna ree na:
\p ―¡Jeru tte beyadha!
\p Nianna beyasi tteba ka nániha ka cadena xikanaha.
\v 8 Anjeliha nna ree na:
\p ―¡Bedhí lheꞌelu lhe bolea ka gwaracha gelu‑na lhe!
\p Pedruha nna rana:
\p ―¡O!
\p Nianna tti redea anjeliha na:
\p ―Betubi lari gelu‑na nna betá betenalha neti.
\p
\v 9 Pedruha nna danalhabana anjeliha beriana, ttaka labí yu tsena si gwalíttiga rebea anjeliha na lheꞌe lisiyyaha, kumu rakinna ganna rulaꞌabinna nuha.
\v 10 Betebake lo soldadu nu du gweyú roꞌo lisiyyaha lhe betegabake lo nu berupaha lhe. Nianna tti besinke ata du puerta iyya nu du roꞌo nedaha nna titúba nuha biyalina. Iki de tti chi beriakeha nna deyyake belháke lo ttu neda tee niha. Niha‑liba nna tti chi bekwitta anjeliha len Pedruha.
\v 11 Laꞌanialiba nna tti bete da tsenna nna rana:
\p ―Nnannaligaba chi rite da tseti deki gwalíba udhelha Tata Xisiha anjeli geeha kini betedilábie neti lo ná Herodes‑ni lhe bodilágabe neti lo iyába nu ribeda ka nu Israel‑ni udhakana neti.
\p
\v 12 Tti ute den Pedruha nu gwatenaha, nianna tti deyyana besinna lisi María nan ge Juan nu tegaba láni Marcos. Niha seꞌe ixeru ka benne rilhapike tisa len Tata Do Yebáha.
\v 13 Tti unnena roꞌo puerta nu du roꞌo nedaha, nianna biria ttu nuila riben sina lheꞌe yoꞌo ge María‑ni, kini ugía nuha gwado nagani nuxa nuha rinnee roꞌo yoꞌoha. Nuilaha tee láni Rode.
\v 14 Tti beyakabienna tsiꞌi Pedruha nna, de elha gwedeaka lasi nna labí udhali ttena puertaha. Ladeꞌaxala beyekina nna gwexunniba gwattixxiꞌana deki Pedruha‑ba nuha rinne roꞌo yoꞌoha.
\v 15 Ttaka ka benneha nna ráke na:
\p ―¡Rakaba ikilu!
\p Ttaka nuilaha nna ttu duba nuha, rana:
\p ―¡Ki ria, Pedruha‑ba nuná!
\p Ka benneha nna ráke:
\p ―Gaxa anjeli geniha‑ba benne‑na.
\p
\v 16 Ttaka Pedruha nna ttu dúbana rinnena roꞌo yoꞌoha. Tti udhalikeha nna bilákanie na nna rugía yaꞌabake.
\v 17 Lana nna bettá ttebin náni ke kini eyaka siike, nianna tti utixxiꞌenna ke gasina uka bebea Tata Xisiha na lheꞌe lisiyyaha. Iki de nuha nna tti rana ke:
\p ―Gwalikixxiꞌen Jacobuha lhe adíru ka betsi to geriꞌiha lhe ge nu gwatea‑ni.
\p Nianna tti biriana diana attu ta subi.
\p
\v 18 Tti chi ugwani dilaha nna bisatsa tteruba ka soldaduha, kumu de labí yúkana bí uka len Pedruha.
\v 19 Herodes‑ni nna iki de chi begilakana Pedruha nna tti anúbana gwaxxakakana, nianna benna mandadu kini biso du ka soldadu useꞌe gweyú roꞌo lisiyyaha arloni, ttaka kumu labí biria niꞌakinna bixa uka len Pedruha, nianna tti udhelhana kini bettikana ka soldaduha.
\p Iki de nuha nna tti bedá Herodes‑ni Judea‑ni nna beyadina besinna lheꞌesi Cesarea‑ni nna niha‑ba udona.
\s Uttiba Herodes‑ni
\p
\v 20 Herodes‑ni yalhá riseꞌenna len ka benne ge Tiro‑ni lhe ge Sidón‑ni lhe. Ttaka ka benneha nna ttúba belaba leke kini tsiake sanne lenke na. Blasto nu rido gaxxaba kweꞌeniha, nuha‑ruba nuha gwa udaake bixú yiekanie na kini utso duna ke arlo Herodes‑ni. Laxkala de Blastoha‑ruba nuha nna gwa biriꞌa lenke unnabake kini beseꞌe tse lenke Herodes‑ni kumu lo ka yu seꞌe daka ata rinnabianaha, niha‑ruba nuha gwa rixú lena kini roke.
\v 21 Tti chi gwadona sá inne len Herodes‑ni ka benneha, nianna biku xo tseni nna udona lo ata rinnabianaha. Nianna tti udulona uluꞌuna libana arlo ka benneha.
\v 22 Ka benne saa niha nna ribesiꞌabake, ráke:
\p ―¡Benne rinne‑ni, diosiba anka benne‑ni! ¡Labí anka benne‑ni, benne!
\p
\v 23 Looraha tteba nna ben ttu anjeli ge Tata Xisiha kini uyuꞌu Herodes‑ni ttu isagwe, kumu de labí begwena lidhaka Tata Do Yebáha, sinuki la labana benna kini uná xxeni leni. De nuha nna uttina uto ka beduha latini.
\p
\v 24 Ka tisa ge Tata Do Yebáha nna ttu diaba ka benneha radhike nna ka benne chi ria leke ge Jesús‑ni nna diarugabake ranike.
\p
\v 25 Sauloha lhe Bernabé‑ni lhe, tti chi uluxakinna sina nu daa lokani uinkanaha, nianna bedákana Jerusalén‑ni nna deyyakana Antioquía‑ni, dechegabakana Juan nu tegaba láni Marcos.
\c 13
\s Bernabé‑ni lhe Sauloha lhe udulokana rigixxiꞌakana // ka tisa ge Jesús‑ni
\p
\v 1 Lheꞌe ka benne chi ria leke ge Jesús‑ni seꞌe lheꞌesi Antioquía, niha sela ka benne ankake profeta lhe ka benne rulaꞌake ka tisa ge Tata Do Yebáha lhe. Ka benneha nuha tee láke Bernabé lhe Simón benne tegaba lábie Benne Yadhi lhe Lucio benne lheꞌesi Cirene lhe Manaen benne bixenie turoꞌo len Herodes nu unnabiana daka Galilea lhe niha‑gaba sela Sauloha lhe.
\v 2 Ttu sá nna yuꞌuke rulhake ge Tata Xisiha lhe rutte ubina lheꞌeke lhe, nianna tti unne Espíritu geeha, rabie ke:
\p ―Kwesile Bernabé‑na lhe Saulo‑na lhe kini uinkana sina nu chi gaꞌanati uinkana.
\p
\v 3 Aníha uka nna, iki de tti chi uluxakanie ulhapike tisa len Tata Do Yebáha lhe bette ubina lheꞌeke lhe, nianna tti uxxua náke iki Bernabé‑ni lhe iki Saulo‑ni lhe, nianna tti uchú tisake kana nna biria ttebakana diakana.
\s Bernabé‑ni lhe Sauloha lhe rigixxiꞌakana ka tisa ge Jesús‑ni daka Chipre
\p
\v 4 Espíritu ge Tata Do Yebáha‑ba udhelhe Bernabé‑ni lhe Saulo‑ni lhe diakana. Nianna tti ugwadikana bisinkana lheꞌesi Seleucia. Niha bedaxxukana barcu kini diakana daka lo yu re lagwi indatooha nu tee láni Chipre.
\v 5 Tti chi bisinkana lheꞌesi Salamina, niha udulokana utixxiꞌakana ka tisa ge Tata Do Yebáha lheꞌe ka yoꞌo ata rudheti ka benne Israel‑ni ka tisa geeha. Chegabakana Juan nu tegaba láni Marcos kini ute náni lenkana.
\v 6 Utebakana itúba lo yu re lagwi indatooha axtaliba biriakana roꞌo nuha ata re yiesi nu tee láni Pafos. Niha gwaxxakakana ttu nu Israel ruinna elha gwesá. Nuha tee láni Barjesús. Lana ankana ttu profeta gwen lasi.
\v 7 Barjesús‑ni tseba do lenna Sergio Paulo nu rinnabiana iyába ka yiesi seꞌe daka Chipre‑ni. Sergio Paulo‑ni ankana ttu nu rapa elha rieni. Nianna uxina Bernabé‑ni lhe Saulo‑ni lhe kumu de raka leni udo nagani ge ka tisa ge Tata Do Yebáha.
\v 8 Ttaka Barjesús‑ni, nu tegaba láni Elimas, lana richúbana lokani ruinna kini abittu tsia le Sergio Paulo‑ni gekani.
\v 9 Ttaka Sauloha nu tegaba láni Pablo, yuꞌu galába itú latini Espíritu ge Tata Do Yebáha, nianna tti belanni tsittabana lo Barjesús‑ni
\v 10 nna rana na:
\p ―¡Aaluxa nu gwen lasi lhe nu ruin iyá looba nu satsa lhe! ¡Lu ankalu xiꞌini nu xxegwiha lhe abittuba ruꞌu lelu uinlu nu dika ixú lhe! ¿Nukala udú siilu abitturu unnittilu neda ge Tata Xisiha?
\v 11 Loora nnanna ugwebie lu ttu elha disa. Labíru aka ilenlu, isá tadána abitturu ilenlu xiani ge tatubisa‑na.
\p Tti lo rinne Pabluha nna beyaꞌan tteba Elimas‑ni lo xua. Nianna binchitoriba rekina, regilana nuxa eyalhina náni kumu de labíru rilenna.
\v 12 Tti bilani nu rinnabiaha nu chi ukaha, nianna ugía tteba leni ge Jesús benne anke Xxanariꞌiha de bebaninna ge ka tisa geeha, delába ka tisa beleꞌekin Pabluha na.
\s Pabluha lhe Bernabé‑ni lhe rigixxiꞌake ge Jesús‑ni // lheꞌesi Antioquía
\p
\v 13 Pabluha lhe ka benne dia lennaha lhe, bedaxxuke barcu roꞌo indatoo ge Pafos nna bisinke lheꞌesi Perge. Nuha rena daka Panfilia. Ttaka debá niha‑ba bedhaꞌan Juan Marcos‑ni ke nna beyekina deyyana lheꞌesi Jerusalén‑ni.
\v 14 Lake nna bedáke Perge nna bisinke lheꞌe yiesi nu tegaba láni Antioquía. Nuha rena daka Pisidia. Tti bisia sá reyaka le ka nu Israel‑ni, laꞌania utaꞌa ka Pabluha lheꞌe yoꞌo ata rudhetikana ka tisa ge Tata Do Yebáha nna useꞌe ttebake.
\v 15 Iki de chi bibaba ka tisa dia lo bia bennabi bodhaꞌan Moisés‑ni lhe ka tisa dia lo ka yetsi bodhaꞌan ka profetaha lhe, nianna tti udhelha ka nu rinnabia lheꞌe yoꞌo ata rudheti ka benne ka tisaha, kini ugía ka nu gweasikana ka Pabluha:
\p ―Xa betsi to, ganna si tee ttu bixa innele nu dika odú ittale le ka benne, gwalte nna gwalinne.
\p
\v 16 Nianna tti udú lii Pabluha nna bettá náni kini beyaka sii ka benne seꞌe niha, nianna tti unnena rana:
\p ―Lebiꞌi ka benne Israel lhe iyá ttele ka benne dittu ka benne gwa rudole tisa ge Tata Do Yebáha, gwaludoruga nagale innea.
\v 17 Riꞌi ka benne Israel, Tata Do Yebaa geriꞌiha bekwebie ka benne uka xuttoriꞌiha lhe bedien xxatte ke atti useꞌeke ukake benne dittu lo yu ge Egiptoha. Anágaba nna tsitsigaba uná lebie tti bebeabie ke lo yu ge ka nuha.
\v 18 Delo chua (40) idaha biyúbie ke tti deyuꞌuke neda deyyake lo yu bisiha.
\v 19 Nianna iki de chi betseꞌe loobie gasi ka yiesi xeni, ka nu seꞌe daka lo yu ge Canaán‑ni, nianna tti betebie ka yuha lenke.
\v 20 Iyá nuní uka delo ttapa gayua bixxi tsieyona (450) idaha.
\p ’Delola nna tti beseꞌe Tata Do Yebáha ka nu uka xueda kini unnabiakana ke. Debá tti udo Samuel benne uke profeta ge Tata Do Yebáha, debá laꞌania gwa useꞌeru ka xuedaha.
\v 21 Iki de nuha nna tti unnabake len Tata Do Yebáha kini odúe ttu nu innabia xeni geke. Tata Do Yebáha nna bodúe Saúl xiꞌin biyú benne tee lábie Cis. Saúl‑ni ukana benne datiana Benjamín‑ni, delába ttu ka benne uka xuttoriꞌiha. Saúl‑ni unnabiana chua (40) ida.
\v 22 Tti chi ulhida gaa Tata Do Yebáha Saúl‑ni, nianna bodúbie David‑ni kini akana nu innabiana ke. Ge David‑ni nuha unne Tata Do Yebáha tti ree: “Neti chi gwaxxakaa David xiꞌin benne tee lábie Isaí, lana ankana ttu benne ruꞌu lasia lhe lana uinna iyá nu raka lasia lhe.”
\v 23 Ttu ka benne datiake David‑ni, delába Jesús‑ni, labie nuha udhelha Tata Do Yebáha bie kini odilábie riꞌi ka benne Israel. Benba Tata Do Yebáha attiba chi rabie unie.
\v 24 Atti lanila isia Jesús‑ni yiesi lo yu‑ni, Juan‑ni chila ugwekina utixxiꞌenna iyá ka benne Israel‑ni rana ke teeki odúna ke nna odaxxuke neda ge Tata Do Yebáha, nianna gadike inda.
\v 25 Tti chi deoba lhuxin Juan‑ni sina nu bodhaꞌan Tata Do Yebáha uinna, laꞌania nna rana: “Laa netiga nuha benne rakinle chi gaꞌanani Tata Do Yebáha isia, sinuki iki dela neti nna si isiala benneha. Benneha labí elha ralhaa idhasia lo ka gwaracha geeha.”
\p
\v 26 ’Betsi to, lebiꞌi ka benne datiale Abraham‑ni lhe anágaba lebiꞌi ka benne dittu ka nu gwa rudole tisa ge Tata Do Yebáha, len iyá tteriꞌi\f + \fr 13:26 \ft Lo yetsi‑ni ata dia ra: “len iyá tteriꞌi”, lo adí ka yetsi nna ra: “len lebiꞌi.”\f* nuní chi bisia ka tisa ka nu rigixxiꞌakana gasina odilá Tata Do Yebáha riꞌi.
\v 27 Ka nu seꞌe Jerusalén‑ni lhe ka nu rinnabia gekaniha lhe, labí yúkana nuxa uka Jesús‑ni, nigaba a rite dákinna ata rinne ge benneha lo ka yetsi bodhaꞌan ka profeta ge Tata Do Yebáha, delába ka yetsi ka nu ribaba tti risia ka sá reyaka leriꞌi. Ttaka tti bettikana Jesús‑ni, laꞌania nna gwado tisa ge nu ra lo ka yetsiha.
\v 28 Meskiba labí gwaxxakakana bí lo niꞌa ge uttikane laꞌania, ttaka unnaba lo xuabakana len Pilato‑ni kini ugwelhana kana uttikane,
\v 29 nna iki de chi benkana iyá nu rigixxiꞌa gebie lo ka yetsi ge Tata Do Yebáha, nianna tti bechidakane lo ya kurusiha nna bekatsikane.
\v 30 Ttaka Tata Do Yebáha belhidhabe benneha lagwi ge ka benne chi uttiha
\v 31 nna ixeru ubisa beleꞌe loe len ka benne ugwekike lenie atti birie lo yu ge Galilea‑ni nna bisine lheꞌesi Jerusalén‑ni. Nnanna nna ka benne ugwekike lenbie laꞌania, ka benneha nuní rekike rigixxiꞌake gebie len ka benne
\v 32 lhe anágaba riꞌitu rigixxiꞌagabintu le ge benneha. Rigixxiꞌentu le ge nu chi ra Tata Do Yebáha ka benne ukake xuttoriꞌiha deki unie ttu bixa len lebiꞌi.
\v 33 Laxkala tti belhidhe Jesús‑ni lo elhuttiha, len riꞌi ka benne datiariꞌi ka benneha, len riꞌi nuha betto lonie nu chi ree ka benneha. Benbe ttiba ra lo Salmo nu berupaha. Lo Salmoha rinnebie, ree: “Lu ankalu xiꞌinia, neti bijaa lu nasá.”\f + \fr 13:33 \ft Salmo 2:7\f*
\v 34 Rágaba lo ka yetsi ge Tata Do Yebáha deki elhidhabe benneha lagwi ge ka benne chi uttiha, aníha kini abittu usu bela latie, kumu aníha unnebie ree: “Gutebaa len lebiꞌi nu tse chi xpeya David‑ni utea.”\f + \fr 13:34 \ft Isaías 55:3\f*
\v 35 Laxkala lo attu Salmo rinnegaba David‑ni rana Tata Do Yebáha: “Abittu ugwelhalu initti bela lati benne chi ulesilu ki ake geluha.”\f + \fr 13:35 \ft Salmo 16:10\f*
\p
\v 36 Ttaka nna laa gwalíga geni nuha rinnena tti rana aníha, kumu David‑ni, tti udona yiesi lo yu‑niha, iki de chi benna nu redá le Tata Do Yebáha uinna, nianna uttibana nna bigatsibana attiba bigatsi ka benneola geniha. Laxkala usuba bela latini.
\v 37 Ttaka benne belhidha ben Tata Do Yebáha lo elhuttiha, benneha labí usu bela latie.
\v 38 Laxkala xa betsi to, teeki unale deki Jesús benne labí usu bela latieha, de nu gwate benneha nna rigixxiꞌentu le gwa teeba elha xen lasi ge ka tulha geriꞌi.
\v 39 Kumu bia bennabi bodhaꞌan Moisés‑ni labí udaa nuha kuana yua nujariꞌi ge ka tulha ruinriꞌi, ttaka ka benne chi ria leke ge Jesús‑ni, de labie nna iyábake labíru yua nujake ge ka tulha ruinke.
\v 40 Laxkala lebiꞌi, gwaluyú gele kini ka satele luesi nu ra lo ka yetsi ben ka profeta ge Tata Do Yebáha, ata dia ra:
\q
\v 41 Lebiꞌi ka nu riguꞌu niꞌale neti,
\q enitti loobale lhe ugía yaꞌabale lhe,
\q kumu lheꞌe ka sá seꞌele nnanna, unia ttu nu labí tsia lele geni,
\q meskiba ganna nuxa kixxiꞌenna le geni nna labí tsia lele geni.\f + \fr 13:41 \ft Habacuc 1:5\f*
\p
\v 42 Tti beria ka Pabluha lheꞌe yoꞌo ata rudheti ka benne Israel‑ni ka tisa ge Tata Do Yebáha, nianna tti unnaba ka benne lenkana kini kixxiꞌarukinna ke ge nu chi unnekanaha ganna chi bedesia attu sá tti reyaka lekeha.
\v 43 Tti chi besatsakeha, nianna ixeru ka benne Israel lhe adíru ka benne dittu ka benne chi ria leke ge Tata Do Yebáha ttiba chi ria le ka benne Israel‑ni, iyábake danalhake Pabluha lhe Bernabé‑ni lhe. Lakana nna rákana ke:
\p ―Bittu udhanle a tsiale lo neda tse chi bedá le Tata Do Yebáha betebie gele.
\p
\v 44 Tti gwadona xumanuha atti chi bedesia sá tti reyaka le ka benne Israel‑ni, laꞌania nna a lattiba a bitupa iyá ka benne ge yiesiha kini bedo nagake ge ka tisa ge Tata Do Yebáha.
\v 45 Ttaka tti bilani adíru ka nu Israel‑ni deki ixeba ka benne bitupake niha, nianna ttiba ttu nu upa yie ukakana nna tti udulokana rusia lekani Pabluha nna rákana: “Labí lii nu rinne nuní.”
\v 46 Ttaka Pabluha lhe Bernabé‑ni lhe labí rasikinna rinnekana, rákana:
\p ―Lebiꞌi ka benne Israel, ladeꞌaxa len lebiꞌi raka doelha kixxiꞌentu le ka tisa ge Tata Do Yebáha. Ttaka lebiꞌi riguꞌula niꞌale ka tisa‑ni lhe anágaba lhe ruinbale attisidiba labí elha ralhale aka benle ttu dia lii. De nuha nna ka benne abittu ankake ka benne Israel, ka benneha‑la tsiatu kixxiꞌentu ke ka tisa‑ni.
\v 47 Kumu aníha chi bodhaꞌan Tata Xisiha len riꞌitu tti ree:
\q Lu chi bedúa kini akalu attiba ttu xiani ge ka benne abittu ankake nu Israel
\q kini ixúlu kixxiꞌalu gasina odiláya ka benne seꞌe axtaba ka xiꞌa besi ge yiesi lo yu‑ni.\f + \fr 13:47 \ft Isaías 49:6\f*
\p
\v 48 Ka benne abittu ankake nu Israel nna, tti biyienkanie nu ra ka Pabluha, nianna tti bedú ittana leke nna ráke:
\p ―¡Yalháruba tse anka ka tisa ge Tata Xisiha!
\p Laꞌania nna iyába ka benne chi gaꞌanna deki aka benke ttu dia lii, iyába ka benneha ugía leke
\v 49 nna lheꞌe iyába ka yiesi to seꞌe itúba ka daka niha chi radhi ka tisa ge Tata Xisiha.
\v 50 Ttaka ka nu loni ge ka nu Israel‑ni nna uluꞌu tisakana ka nuila ka nu gwa riarukana yotu lhe ankakana ka nu ra xxeni lekani lo yiesiha lhe, anágaba lhe unnegaba lenkana ka nubiyú ka nu ankakana ka nu loni ge yiesiha, kini ka nuha nna betsatsakana ka benne, nianna tti bochesukana ka Pabluha bebeakana kana lo yu gekaniha.
\v 51 Ka Pabluha nna tti beriakana lheꞌesiha nna bekubi niꞌakani biste arlo ka nu lheꞌesiha. Aníha benkana kini benna liikana deki Tata Do Yebáha labí uyuꞌu lebie nu ben ka nuha de bebeakana kana lheꞌesi gekaniha. Nianna tti bedá ka Pabluha nna bisinkana lheꞌesi Iconio.
\v 52 Ttaka ka benne beyaꞌanke lheꞌesiha, delába ka benne chi ria leke ge Jesús‑ni, yalhá itta du leke lhe anágaba lhe yuꞌugaba Espíritu ge Tata Do Yebáha itúba latike lhe.
\c 14
\s Pabluha lhe Bernabé‑ni lhe rigixxiꞌake ge Jesús‑ni lheꞌesi Iconio
\p
\v 1 Uka nuha tti bisin Pabluha lenna Bernabé‑ni lheꞌesi Iconio‑ni, ixpabakana utaꞌakana lheꞌe yoꞌo ata rudheti ka benne Israel‑ni ka tisa ge Tata Do Yebáha. Niha utixxiꞌakana ge Jesús‑ni itú iki itú lekani. Laxkala ixeru ka benne Israel lhe ka benne abittu ankake nu Israel lhe, ugía leke ge nu rigixxiꞌakanaha.
\v 2 Ttaka ka nu Israel ka nu abittu ugía lekaniha nna uluꞌu tisa ttebakana ka nu dittuha kini ka nuha bebiꞌi nookana ka benne chi ria leke ge Jesús‑ni.
\v 3 Laa kiga de nuha nna ka Pabluha isáru beyaꞌankana lheꞌesiha kumu de gwa ruxxenba lekani ge Tata Xisiha, laxkala labí rasikinna rigixxiꞌakana ge nu tse redá lebie rutebie lhe anágaba nna rugwegabe kana lo neda kini ruinkana ka milagru lhe ruinkana adíru ka nu rebaninriꞌi geni lhe. Ka milagru ruinkanaha, ka nuha runna liikana deki ka tisa rigixxiꞌakanaha, gwalíba anka ka nuha ge Tata Xisiha.
\v 4 Ka benne ge yiesiha nna laꞌaba lheꞌe luesike: salheke taake ka nu Israel‑ni, nna a salheke nna taake ka apóstoal, delába Pabluha lhe Bernabé‑ni lhe.
\v 5 Ttaka ka nu Israel ka nu abittu ugía lekaniha lhe adíru ka nu abittu ankakana nu Israel lhe, itupa lenkana ka nu rinnabia gekaniha, benkana udhaka disakana ka Pabluha lhe anágaba bengabakana usiakana kana íyya lhe.
\v 6 Tti bina ka Pabluha ge nu rulha le ka nuha uinkana, nianna boxunni ttebakana nna diakana daka Licaonia nna bisinkana lheꞌesi Listra lhe bisinkana lheꞌesi Derbe lhe. Niha‑ba ugwekikana lheꞌe ka yiesi seꞌe abiꞌiba ka niha,
\v 7 rigixxiꞌakana ge Jesús‑ni.
\s Pabluha rusiakane íyya lheꞌesi Listra
\p
\v 8 Lheꞌesi Listra‑ni, niha do ttu benne biyú anka xii ka niꞌabie, labí raka dhabie. Labí chi udá benneha itúba anke ttanía, kumu aníha‑ba anke attili ulieha. Benne biyúha dobe
\v 9 rudo nage ge nu ra Pabluha. Nianna tti belanni tsittaba Pabluha loe nna ute denna deki benneha gwa riaba lebie deki gweyakabe.
\v 10 Nianna tti unnena idisa rana benneha:
\p ―¡Udú lii nna udú lhixxa rá!
\p Benne biyúha nna gintsaba udú liie nna udulo ttebe udee.
\v 11 Ka benne seꞌe niha nna tti bilákanie nu ben Pabluha, nianna unneke idisa len tisa Licaonia. Nuha ankana tisa geke. Nianna ráke:
\p ―¡Len riꞌi chi bisia ka diosi ankake benne attiba ankariꞌi!
\p
\v 12 Nianna tti utixxakana lá Bernabé‑ni diosi Zeus.\f + \fr 14:12 \ft Lo yetsi‑ni ata dia ra: “Zeus”, lo adí ka yetsi nna ra: “Júpiter.”\f* Pabluha nna utixxakana láni diosi Hermes,\f + \fr 14:12 \ft Lo yetsi‑ni ata dia ra: “Hermes”, lo adí ka yetsi nna ra: “Mercurio.”\f* kumu de lana nuha rinnena.
\v 13 Roꞌo yiesiha do yotu ge diosi nu tee láni Zeus. Bixxudi ridú lheꞌe yotuha bisinna nna chena ka kuꞌuna lhe ttu chupa xxia iyya to lhe. Lana itupa lenna ka benne ge yiesiha ruinkana uttikana ka kuꞌunaha kini utekana ka nuha úna ge Bernabé‑ni lhe ge Pabluha lhe.
\v 14 Ttaka tti ute dani ka apóstoal, delába Bernabé‑ni lhe Pabluha lhe, tti ute dákinna nu ruin ka nuha uinkana, nianna ulhi triba xokani de bituxxukinna nna utaꞌa ttebakana lagwi ge ka benne tupa niha nna ribesiꞌabakana, rákana ke:
\p
\v 15 ―¡Xa benne tupa nii, bittu uinle aná! Ki yule bennegaba anka riꞌitu, ttigaba ankale anka riꞌitu. Riꞌitu datu kini rigixxiꞌentu le ge Jesús‑ni kini udhanle nu abittu dika ixú ruinle‑na nna udaxxule neda ge Tata Do Yebáha benne anka baniha, delába benne benie yebáha lhe yiesi lo yu‑ni lhe indatooha lhe, anágaba bengabe iyába ka nu seꞌe lokani lhe.
\v 16 Benneha itú nu reha begwelhabe iyába ka benne benbake nu rakaba leke.
\v 17 Laa kiga de nuha nna labí bedú siibie unie nu tse, delába nu runna liina deki gwalíba doe; gwa rutebe inda daa yebáha lhe gwa ruinbe kini rexú tama lena geriꞌi kini tee tama nu goriꞌi lhe anágaba gwa rutegabe elha gwedeaka lasi geriꞌi lhe.
\p
\v 18 Iyába nuha ra ka Pabluha ka nu lheꞌesi Listra‑ni, chibuka nisibaaba biriꞌa lenkana kini abittu betti ka nuha ka kuꞌunaha kini utekana úna gekani.
\p
\v 19 Tti bisin ttu chupa ka nu Israel ka nu dákana daka Antioquía lhe daka Iconio lhe, nianna uluꞌu tisakana ka benne lheꞌesiha kini ka benneha besiake Pabluha íyya, nianna tti uꞌuyake na lo yu nna uleake na roꞌesiha, rakakanie ganna chiba uttina.
\v 20 Ttaka tti bitupa ka benne chi ria leke ge Jesús‑ni abiꞌiba ata tenaha, nianna beyadha ttebana nna betaꞌa adakabana lheꞌesiha. Beyeki sáha nna beria tteba lenna Bernabé‑ni niha nna diakana daka lheꞌesi Derbe.
\v 21 Iki de chi utixxiꞌakana ge Jesús‑ni lheꞌesi Derbe‑ni lhe beseꞌekana ixe ka benne chi ugía leke ge Jesús‑ni, nianna tti beyekikana besinkana lheꞌesi Listra attu libe nna betegabakana lheꞌesi Iconio, nialiba nna tti besinkana Antioquía nu re daka Pisidia.
\v 22 Betekana ka niha kini beseꞌe tsitsikana ka benne chi ria leke ge Jesús‑ni, rákana ke: “Abittu udhanle a tsia lele ge benneha.” Rágabakana ke: “Anába teeki sateriꞌi uyúriꞌi elha disa kini anáchu esinriꞌi ata do Tata Do Yebáha rinnabie.”
\v 23 Lheꞌe ttu ttu ka yiesi ata chi seꞌe ka benne chi ria leke ge Jesús‑ni, lheꞌe ttu ttu ka nuha boseꞌekana ka benneola kini tseꞌeke arlo ka benne chi ria leke ge Jesús‑ni. Nianna iki de tti chi bette ubina lheꞌe ka Pabluha lhe ulhapikana tisa len Tata Do Yebáha lhe, nianna tti bokaꞌankana ka benneha lasi ná Jesús benne anke Xxanariꞌiha, delába benne chi ria leke geeha.
\s Pabluha lhe Bernabé‑ni lhe besinkana lheꞌesi Antioquía // nu re daka Siria
\p
\v 24 Pabluha lhe Bernabé‑ni lhe, iki de chi betekana itúba daka Pisidia, nianna tti bisinkana lo yu ge Panfilia.
\v 25 Lheꞌesi Perge, niha utixxiꞌakana ge Jesús‑ni. Iki de nuha‑liba nna tti ugwadikana diakana lheꞌesi Atalia.
\v 26 Niha bodaxxukana barcu kini besinkana lheꞌesi Antioquía nu re daka Siria ata biriakana tti bodhaꞌan ka benne seꞌe niha kana lasi ná Tata Do Yebáha kini aka lenie kana tsiakana kixxiꞌakana ka tisa geeha, delába ka tisa nu chi uluxakinna utixxiꞌakanaha.
\v 27 Tti chi besinkana Antioquía‑ni, nianna bottupa ttebakana ka benne chi ria leke ge Jesús‑ni nna utixxiꞌakinna ke ge iyába nu ben Tata Do Yebáha lenkana lhe utixxiꞌagabakana gasina udhalie neda gekani kini ka benne abittu ankake nu Israel ugíagaba leke.
\v 28 Lheꞌesi Antioquía‑ni isá beyaꞌan Pabluha lhe Bernabé‑ni lhe, useꞌekana len ka benne chi ria leke ge Jesús‑ni seꞌe niha.
\c 15
\s Ka apóstoal lhe adíru ka benne chi ria leke ge Jesús‑ni // bitupake Jerusalén‑ni kini unneke
\p
\v 1 Laꞌaniagaba nuha bisin ttu chupa ka nu daa daka Judea, bisinkana lheꞌesi Antioquía‑ni nna udulokana ruleꞌekinna ka benne chi ria leke ge Jesús‑ni, delába ka benne abittu ankake nu Israel, beleꞌekinna ke rákana ke:
\p ―Labí odilá Tata Do Yebáha le ganna abíba ichú lo bela latile tti ra lo bia bennabi bodhaꞌan Moisés‑ni.
\p
\v 2 De lo niꞌa ge nu ra ka nuha nna uxaka xxatta len Pabluha lhe Bernabé‑ni kana. Nianna tti bedaꞌa roꞌo ka benne chi ria leke ge Jesús‑ni idhelhake ka Pabluha len attu chupa ka benne geke, kini tsiake Jerusalén‑ni tanneke ge nu rakaha len ka apóstoal lhe len adíru ka benneola seꞌe niha lhe.
\v 3 Tti udhelha ka benneha ke diake, laꞌania uteke daka Fenicia lhe daka Samaria lhe, utixxiꞌakanie ka betsi to geriꞌi seꞌe niha, ráke ka benneha:
\p ―Ka benne abittu ankake nu Israel chigaba bedaxxuke neda ge Tata Do Yebáha.
\p Ka benne biyienkanie nu rigixxiꞌakeha, iyábake yalhá bedeakanie tti binake nuha.
\p
\v 4 Tti chi bisin ka Pabluha lheꞌesi Jerusalén‑ni, ka benne chi ria leke ge Jesús‑ni seꞌe niha, chi seꞌe tseke lenke ka benneola gekeha lhe ka apóstoal lhe, iyábake chi seꞌeke ubeda ka benneha. Nianna utixxiꞌani ka Pabluha ke iyá nu chi ben Tata Do Yebáha lenkana.
\v 5 Ttaka ttu chupa ka fariseo ka nu chi ria lekani ge Jesús‑ni seꞌe niha, udú liikana nna rákana:
\p ―Ka nu dittu ka nu chi ria lekani ge Jesús‑ni, raka doelha ichú lo bela latikani lhe gariꞌi kana raka doelha udokana tisa ge nu ra lo bia bennabi bodhaꞌan Moisés‑ni lhe.
\p
\v 6 Nianna bitupa ka apóstoal lhe ka benneolaha lhe, kini unneke ge nu ra ka fariseo‑ni.
\v 7 Iki de chi rinne xxattake ge nuha, nianna tti udú lii Pedruha nna rana ke:
\p ―Xa betsi to, lebiꞌi gwa yúbale, ttuha‑li chi bekwe Tata Do Yebáha neti lagwi gele kini tsiaya len ka benne abittu ankake nu Israel, kixxiꞌania ke ge Jesús‑ni kini tsia leke gebie.
\v 8 Kumu Tata Do Yebaa benne rilánie ttixa anka lheꞌe lasto ttu tturiꞌi, benneha tti betebie Espíritu geeha len ka benne abittu ankake benne Israel, laꞌania nuha benna liibie deki gulabibe ke. Laxkala ttigaba riꞌi chi betebie Espíritu geeha lenriꞌi, aníha‑gaba ka benneha betegabe Espírituha lenke.
\v 9 Tata Do Yebáha turoꞌoba runie lenriꞌi lhe len ka benneha lhe, kumu labie benie kini beyari lheꞌe lastoke de ugía leke gebie.
\v 10 De nuha nna, ¿beaka ruinle utseꞌenle Tata Do Yebáha rudelhale yua diꞌi kweꞌe ka benne abittu ankake nu Israel, ki nila ka benne ukake xuttoriꞌiha lhe nila riꞌi a udáriꞌi udoriꞌi tisa ge iyá nu ra lo bia bennabi geriꞌi‑ni?
\v 11 ¿Laaba ganna riꞌi de ria leriꞌi deki de bedába le Jesús benne anke Xxanariꞌiha, de nuha‑ba nna kwentaba bodilábie riꞌi, anágaba ka benne abittu ankake nu Israel chigaba bodilábie ke?
\p
\v 12 Tti chi uluxa unne Pedruha nna siiba beyaka iyába ka benne tupa niha. Nianna tti uduloke rudo nagake ge Bernabé‑ni lhe ge Pabluha lhe, rigixxiꞌakana gasina bixúni Tata Do Yebáha kana kini benkana ka milagru lhe benkana adíru ka nu rebaninriꞌi geni arlo ka nu abittu ankakana nu Israel.
\v 13 Iki de chi uluxakinna unnekanaha, nianna tti unne Jacobuha, rana:
\p ―Xa betsi to, gwaludoru nagale kia.
\v 14 Simón Pedro‑ni chiba utixxiꞌenna riꞌi gasina beleꞌe Tata Do Yebáha elha siꞌi lasi geeha sisiꞌa tte len ka benne abittu ankake nu Israel, bekwebie ke kini akake gebie.
\v 15 Nu benieha raxxína na len nu ra lo ka yetsi bodhaꞌan ka profeta geeha, ata ree:
\q
\v 16 Isia sá eyekia elhidhaa yoꞌo ge David‑ni nu chi ubixxiha;
\q eyoin tsea ka deꞌe geniha,
\q nianna tti odo tsea na,
\q
\v 17 kini anáchu egila adíru ka benne neti
\q nna iyába ka benne abittu ankake nu Israel gatta láke benne kia.
\q
\v 18 Aníha ra Tata Xisiha benne utixxiꞌabie ka tisa‑ni axtali ttuha.\f + \fr 15:16‑18 \ft Amós 9:11‑12\f*
\p
\v 19 ’De nuha nna ―ra Jacobuha― neti rakati labí dika udo doelhariꞌi ka nu dittu ka nu chi bedaxxukana neda ge Tata Do Yebáha ki uinkana nu ra lo bia bennabi bodhaꞌan Moisés‑ni.
\v 20 Nu uinlariꞌi idhelhabariꞌi yetsi gekani gariꞌi kana, abitturu gokana bela ge ka nimala ka nu ruttikana, delába ka nu rutekana úna ge ka nu labí gwalíga ankakana diosi lhe anágaba, abittu isákana nu subi subi lhe bittu gokana bela ge ttu nimala ganna nuha uttina de bidí yienni, lhe anágaba abittugaba gokana reni ge ka nuha. Suna ge nuníba gariꞌi kana udokana tisa
\v 21 kumu nu reha‑li chi seꞌe ka benne lheꞌe ttu ttu ka yiesi‑na rigixxiꞌake ge nu ra lo bia bennabi bodhaꞌan Moisés‑ni. Nuha ribabana lheꞌe ka yoꞌo ata rudhetiriꞌi ka tisa ge Tata Do Yebáha tti risia ka sá reyaka leriꞌi.
\s Ka apóstoal lhe adíru ka benne udhelhake yetsi // ge ka benne abittu ankake nu Israel
\p
\v 22 Ka apóstoal lhe iyába ka benne chi ria leke ge Jesús‑ni lhe ka benneola riseꞌe arlokeha lhe, iyábake gwa uyuꞌuba leke nu ra Jacobuha. Nianna tti bekweke ttu chupa ka benne sela lenkeha, kini idhelhake ka benneha len Pabluha lhe len Bernabé‑ni lhe, kini tsiake lheꞌesi Antioquía. Silas‑ni lhe Judas‑ni benne rágabake Barsabás, ka benneha nuha bekweke. Lagabake nuha ankake nu loni ge adíru ka betsi to geriꞌi seꞌe Jerusalén‑ni.
\v 23 Len ka benneha udhelhake yetsiha. Lo nuha rinneke ráke:
\p “Riꞌitu ka apóstol lhe ka benneola seꞌetu arlo ka benne chi ria leke ge Jesús‑ni ridhelhatu ttu padiuxi gele xa betsi to, lebiꞌi ka benne abittu ankale nu Israel seꞌele lheꞌesi Antioquía‑na lhe seꞌele daka Siria lhe daka Cilicia lhe.
\v 24 Riꞌitu binatu deki chi bita ttu chupa ka nu selakana len riꞌitu, labí riꞌitu udhelhatu kana. Titúnibakana bisiakana betettisikinna le. Nu utixxiꞌakinna leha, nuha beni kini bechixxikana ikile. [Rákana le deki teeki ichú lo bela latile lhe teeki uinle nu ra lo bia bennabi bodhaꞌan Moisés‑ni lhe. Aníha kini gwalíga isinle akale ge Tata Do Yebáha.]
\v 25 De nuha nna chi unne iyábatu nna bedaꞌa roꞌotu bekwetu ttu chupa ka benne selake len riꞌitu kini idhelhatu ke ata seꞌele‑na, lenke ka betsi to geriꞌi Pablu‑ni lhe Bernabé‑ni lhe.
\v 26 Ka benne‑ni chi beria iki beria leke, meskila bixa sateke de rekike rigixxiꞌake ge Jesucristu benne anke Xxanariꞌiha.
\v 27 De nuha nna udhelhatu Judas‑na lhe Silas‑na lhe kini ka benne‑na kixxiꞌa tsekanie le nu dia lo yetsi ridhelhatu‑ni.
\v 28 Espíritu ge Tata Do Yebáha lhe riꞌitu lhe chi bokinni ikitu labíru attu bixa yua udelhatu kweꞌele, suna nu ratu lo yetsi‑niba raka doelha uinle,
\v 29 delába bitturu gole bela ge ka nimala ka nu ruttikana rutekana úna ge ka nu labí gwalíga ankakana diosi, nigaba bittu gole reni gekani lhe abittugaba gole bela ge ttu nimala ganna uttina de bidí yienni. Anágaba lhe bittugaba isále nu subi subi. Ganna lebiꞌi uinle nu ratu‑ni, laꞌania nna tseba nuha uinle. Besiru gwaltseꞌe.”
\p
\v 30 Nianna iki de chi uchú tisa ka Pabluha ka benne seꞌe Jerusalén‑ni, nianna tti beyadike deyyake lheꞌesi Antioquía‑ni. Tti chi besinke lheꞌesiha nna bottupa ttebake ka benne chi ria leke ge Jesús‑ni seꞌe niha nna begweke ka benneha yetsi dechekeha.
\v 31 Tti chi belaba ka benneha yetsiha nna bodú itta ttebana leke tti binake ge elha xen lasi rute ka benne rinne lo yetsiha.
\v 32 Anágaba Judas‑ni lenna Silas‑ni, kumu de ankagabake profeta ge Tata Do Yebáha, de nuha nna ixeba nu unneke kini bodú ittaruke le ka betsi to geriꞌi seꞌe niha lhe boseꞌe tsitsigabake ka benneha lhe.
\v 33 Iki de chi ute isá to, laꞌania nna latsiruba uchú tisa ka betsi to geriꞌi seꞌe niha Judas‑ni lhe Silas‑ni lhe, kini eyekike eyyake Jerusalén ata seꞌe ka benne udhelhake keha.
\v 34 [Ttaka Silas‑ni rakaba leni eyaꞌanruna Antioquía‑ni.]
\v 35 Pabluha lhe Bernabé‑ni nna beyaꞌanbake Antioquía‑ni, nna lenke adíru ka benne utixxiꞌake lhe beleꞌeke ka tisa ge Jesús benne anke Xxanariꞌiha.
\s Pabluha lenna Bernabé‑ni ulhaꞌaba lheꞌe luesikani
\p
\v 36 Isá to gwadána, nianna tti ra Pabluha Bernabé‑ni:
\p ―Tsiariꞌi attu libe lheꞌe iyá ka yiesi ata chi gwattixxiꞌariꞌi ka tisa ge Jesús benne anke Xxanariꞌiha, kini salanniriꞌi ka betsi to geriꞌiha ttixa seꞌeke.
\p
\v 37 Bernabé‑ni nna rakaba leni ichekana Juan nu tegaba láni Marcos.
\v 38 Ttaka Pabluha labíru uka leni ichekana nuha, kumu tti uchekana na ttuha, bedálana tti seꞌekana Panfilia‑ni nna labíru gwanalhana kana kini kixxiꞌakana ka tisa ge Jesús‑ni.
\v 39 Tsitsiba uxaka len luesikani ge nuha. Laxkala axtaba ulhaꞌa lheꞌe luesikani. Bernabé‑ni che ttebana Marcos‑ni utaꞌakana lheꞌe barcu nna diakana daka Chipre.
\v 40 Pabluha nna bekwena Silas‑ni nna ka betsi to geriꞌi seꞌe niha nna bedhaꞌanbake kana lasi ná Tata Xisiha kini aka lenie kana. Nianna tti biria ttebakana diakana.
\v 41 Utekana daka Siria lhe daka Cilicia lhe ruseꞌe tsitsikana ka benne chi ria leke ge Jesús‑ni seꞌe ka daka niha.
\c 16
\s Timoteo‑ni dia lenna Pabluha lhe Silas‑ni lhe
\p
\v 1 Pabluha lhe Silas‑ni lhe bisinkana lheꞌesi Derbe lhe Listra lhe. Lheꞌesi Listra do ttu nubiyú ria leni ge Jesús‑ni. Nuha tee láni Timoteo, ankana xiꞌini ttu benne nuila anke nu Israel. Benneha riagaba lebie ge Jesús‑ni. Tata ge Timoteo‑ni anke benne griegu.
\v 2 Ka betsi to geriꞌi seꞌe lheꞌesi Listra lhe Iconio lhe ka benneha ráke tseba ruin Timoteo‑ni.
\v 3 Laxkala Pabluha raka leni ichena Timoteo‑ni, ttaka kumu de seꞌe ka nu Israel itúba ka daka niha, de nuha nna teeki uchúna lo bela lati Timoteo‑ni, kumu iyába ka nuha yúkana deki nu grieguba anka xxudini.
\v 4 Kua riteba ka Pabluha lheꞌe ka yiesi ata risinkanaha rigixxiꞌakana nu ra lo yetsi udhelha ka apóstoal lhe udhelha ka benneola seꞌe Jerusalén‑ni lhe. Rákana ka benne ge ka yiesiha deki teeki udoke tisa ge nu ra lo yetsi udhelha ka benneha.
\v 5 Laxkala ka benne chi ria leke ge Jesús‑ni seꞌe itúba ka daka niha gwa diabake ria tsitsiru leke ge Jesús‑ni lhe anágaba lhe ttu ttu ságaba diake raniruke lhe.
\s Pabluha belaꞌanie rinne lenie ttu nubiyú ge Macedonia
\p
\v 6 Kumu de labí uka le Espíritu ge Tata Do Yebáha kixxiꞌa ka Pabluha ka tisa ge Jesús‑ni daka Asia, de nuha nna utelakana diakana daka Frigia lhe daka Galacia lhe.
\v 7 Tti bisinkana lo debaa ge Misia, nianna benkana gaꞌakana daka Bitinia. Ttaka Espírituha\f + \fr 16:7 \ft Lo yetsi‑ni ata dia ra: “Espíritu”, lo adí ka yetsi nna ra: “Espíritu ge Jesús‑ni.”\f* labí begwelhe kana gaꞌakana niha.
\v 8 De nuha nna utebakana lo yu ge Misia nna ugwadikana bisinkana lheꞌesi Troas.
\v 9 Lo relaha nna belaꞌani Pabluha ttu nubiyú ge Macedonia, nuha duna rinnaba ditina len Pabluha, rana na: “Utáchi daka Macedonia‑ni kini ute nálu len riꞌitu.”
\p
\v 10 Iki de tti chi belaꞌani Pabluha nubiyúha, nianna bediuba tteba letu kini tsiatu daka Macedonia‑ni, kumu yu xeabatu deki Tata Do Yebáha‑ba nuha raxie riꞌitu kini tsiatu tattixxiꞌentu ka benne seꞌe niha ka tisa ge Jesús‑ni.
\s Ttu nuila tee láni Lidia ugía leni ge Jesús‑ni
\p
\v 11 Udátu lheꞌesi Troas bedaxxutu barcu nna lii raba bisintu lo ttu yu re lagwi indatooha. Nuha tee láni Samotracia. Beyeki sáha nna bisintu lheꞌesi Neápolis.
\v 12 Bededátu niha nna bisintu lheꞌesi Filipos. Nuha ankana ttu yiesi ra xxeni leni rena lo yu ge Macedonia. Yiesiha babana Roma. Niha bisátu ttu chupa ubisa.
\v 13 Tti bisia sá tti reyaka le ka benne Israel‑ni nna biriatu roꞌo yiesiha nna bisintu roꞌo ttu yoo tee niha ata ritupa ka benne Israel‑ni kini rilhapike tisa len Tata Do Yebáha. Bisintu niha nna useꞌetu lo yu, nianna udulo ttebatu utixxiꞌentu ka nuila tupa niha ka tisa ge Jesús‑ni.
\v 14 Niha sela ttu nuila tee láni Lidia. Nuha ankana nu lheꞌesi Tiatira. Ruttoꞌona ka lari xiná ka nu raka xxatta yaxi. Nuilaha ankagabana benne rudú xibini arlo Tata Do Yebáha. Lana rebana gwedo naga. Nianna tti begalha Tata Xisiha lheꞌe lastoni kini ugía leni ge nu rigixxiꞌa Pabluha.
\v 15 Tti chi ugía leniha nna udi ttebana inda lenna iyába ka benne geniha. Nianna tti unnabana lentu, rana:
\p ―Ganna rale deki gwalíga chi ria lasia ge Jesús benne anke Xxanariꞌiha, nnanna nna gwaletá gwaleyaꞌana lheꞌe lisia ganna xa.
\p Nianna doelhaba benna kini beyaꞌantu lheꞌe lisiniha.
\s Pabluha lhe Silas‑ni lhe utixxakana ke lisiyya
\p
\v 16 Ttu lidú diatu isintu ata ritupa ka benne rilhapike tisa len Tata Do Yebáha. Lo neda diatuha, niha betetsá ttu nuila kwiti riꞌitu. Nuilaha yuꞌu ttu espíritu xxegwi latini, espíritu xxegwiha ruinna kini rinne yaꞌana. Ixeni belhiu ribea ka xxananiha len nuilaha de rinne yaꞌana.
\v 17 Nuilaha nna udulo ttebana danalhana riꞌitu lentu Pabluha, nianna rinnena idisa rana:
\p ―Ka nubiyú reki nii ankakana ka benne rixúni Tata Do Yebaa benne ra xxeni xxatta leeha. Rixúnie kana kini rigixxiꞌakana gasina odilábie ka benne.
\p
\v 18 Ixe ubisa gwadána, aníha‑ba ruin nuilaha rekina. Nianna tti bitisin Pabluha nna bedhaka disana espíritu xxegwi yuꞌu lati nuilaha nna rana espírituha:
\p ―¡Jesucristuha rudettia rulisaa lu, beria lati nuila‑ni!
\p Loora tteba nna beria tteba espírituha lati nuilaha.
\p
\v 19 Ttaka ka xxananiha, tti ute dákinna deki labíru dhaakana kweakana belhiu len nuilaha, nianna tti bedaxxukana Pabluha lhe Silas‑ni nna ure naꞌayakana ke nna chekana ke roꞌo yoꞌo lagwiha. Nianna tti gwagaꞌakana ke lo ka uxtisiha.
\v 20 Tti chi seꞌeke arlo ka nu runi elhuxtisiha, nianna ra ka nu chekana keha ka uxtisiha:
\p ―Ka nubiyú seꞌe nii ankakana ka nu Israel nna rekikana rutsatsakana ka benne lheꞌesi geriꞌi‑ni
\v 21 lhe ruleꞌekinna riꞌi nu labikinna ruinkana nu abittu dika uinriꞌi, nigaba ulabiriꞌi nu rákana lhe, kumu riꞌi benne Romaba ankariꞌi.
\p
\v 22 Nianna bebiꞌi noo tteba yiesiha Pabluha lhe Silas‑ni lhe. Ka uxtisiha nna benkana mandadu kini galhi tribakana xo ka Pabluha kini ukulhakana ke len ya diti.
\v 23 Iki de chi uya xxattakana ka Pabluha, nianna tti bedheakana ke lisiyya, nna tti rákana nu ruyúna roꞌo lisiyyaha: “Uyú tsitsilu ka nuní.”
\v 24 Nubiyú ruyúna roꞌo lisiyyaha nna, tti rákana na aníha, laꞌaniala nna begaꞌaruna ka Pabluha lheꞌe lisiyya nu do axtaru lhiꞌuha, nianna tti begaꞌana yien niꞌake lheꞌe ka yieru sia lheꞌe ttu yaga tee niha.\fig Paul and Silas in prison|64cn02132b.tif|col|||(Hechos 16:16-40)|16.24\fig*
\p
\v 25 Ttaka ttiba tu riluela nuha udulo Pabluha lenna Silas‑ni rilhapikana tisa len Tata Do Yebáha lhe rulhakana gebie lhe. Adíru ka nu tee lheꞌe lisiyyaha nna gwedo nagaba tekana.
\v 26 Ttiruba ttu nnelaba bixú idí nna ttiruba bitá itúba lisiyyaha. Nianna biyali tteba iyába ka puerta ge lisiyyaha lhe beyasigaba ka cadena xika iyá ka nu tee lisiyyaha lhe.
\v 27 Tti chi beben nu ruyúna roꞌo lisiyyaha nna bilenna chi du yali ka puertaha. Nianna tti uleana espada geniha nna la labana ruinna uin geni kumu ukinna ganna chiba boxunni ka nu tee lisiyyaha.
\v 28 Ttaka Pabluha nna unnena idisa, rana nuha:
\p ―¡Bittu uinlu aná! ¡Niiba tee iyába riꞌitu!
\p
\v 29 Nu ruyú roꞌo lisiyyaha nna unnaba ttebana ttu gi kini ilenna, nianna riresubana utaꞌana. Itú rixidibana bedú xibini arlo Pabluha lhe Silas‑ni lhe.
\v 30 Nianna tti bebeana ka Pabluha nna unnaba tisana rana kana:
\p ―Tata to, ¿bíla anka nu unia kini odilá Tata Do Yebáha neti ganna?
\p
\v 31 Lakana nna bekabikana geni, rákana na:
\p ―Ugía lelu ge Jesucristu benne anke Xxanariꞌiha. Laꞌania nna gwalábalu lhe gwalágaba iyá ka benne gelu seꞌe lheꞌe lisiluha lhe.
\p
\v 32 Nianna tti utixxiꞌakinna na ge Jesús benne anke Xxanariꞌiha lhe iyába ka benne seꞌe lheꞌe lisiniha lhe.
\v 33 Lo relaha tteba nna utína lo gwe ge ka Pabluha, anágaba nna udi ttegabana inda itupa lenna iyá ka benne seꞌe lheꞌe yoꞌo geniha.
\v 34 Nianna tti dechena ka Pabluha lisiniha begona kana yetta nna yalhá itta bedú leni itupa lenna iyába ka benne seꞌe lheꞌe yoꞌo geniha de chi ugía lekani ge Tata Do Yebáha.
\p
\v 35 Tti chi ugwani dilaha nna udhelha tteba ka xuedaha ka gwensinaha kini ugía ka nuha gweasikana nu ruyúna roꞌo lisiyyaha:
\p ―Chinka olhálu ka nuná.
\p
\v 36 Nu ruyúna roꞌo lisiyyaha nna utixxiꞌenna Pabluha, rana na:
\p ―Ka xuedaha chi udhelhakana rákana chinka olháya le. Laxkala chinka gwaleria nna besiru gwaleyya.
\p
\v 37 Ttaka Pabluha nna rana ka gwensinaha:
\p ―Riꞌitu ankatu benne Roma nna kwentaba uyakana riꞌitu arlo benne. Nigaba a ulea liikana bixa bentu nna ladiba begaꞌakana riꞌitu lisiyya. Nnanna nna, ¿si ruinbakana sigába ebeakana riꞌitu? ¡Labí eria riꞌitu! Labakana itakana kini ebeakana riꞌitu.
\p
\v 38 Ka gwensinaha nna besinkana utixxiꞌakinna ka xuedaha nu ra Pabluha. Ka xuedaha nna usibakinna tti binakana deki ka Pabluha ankakana benne Roma.
\v 39 Nianna tti ugíakana gwannaba ditibakana len Pabluha lhe Silas‑ni lhe kini dhike elha xen lasi gekani. Nianna tti bebeakana ke lisiyya nna unnabakana lenke kini eriake lheꞌesiha.
\v 40 Tti beria Pabluha lenna Silas‑ni lheꞌe lisiyyaha, nianna deyya ttebake besinke lisi Lidia‑ni. Iki de chi unne lenke ka betsi to geriꞌi seꞌe niha lhe bodú ittake le ka benneha lhe, nianna tti bedáke deyyake.
\c 17
\s Ka nu Tesalónica bebiꞌi nookana ka Pabluha
\p
\v 1 Iki de chi ute ka Pabluha lheꞌe ka yiesi Anfípolis lhe Apolonia lhe, nianna bisinkana lheꞌesi Tesalónica. Niha do ttu yoꞌo ata rudheti ka nu Israel‑ni ka tisa ge Tata Do Yebáha.
\v 2 Pabluha nna ttiba chi labinna ruinna, ugía ttebana lheꞌe yoꞌo ata rudheti ka nuha ka tisa ge Tata Do Yebáha nna delo tsunna xumanuha nna kua risiaba ka sá tti reyaka le ka nuha, ridaka lenna kana.
\v 3 Rudaxxu niꞌani nu ra lo ka yetsi ge Tata Do Yebáha, kini ruleꞌenna ka nu Israel‑ni, rana kana deki benne anke Cristuha teeba ki utti benneha, iki de nuha nna tti beyadhe lagwi ge ka benne chi uttiha lhe rágabana kana:
\p ―La Jesús benne rigixxiꞌania le gee‑ni, la benne‑nigaba nuha anke Cristu.
\p
\v 4 Ttu chupa ka nu Israel‑ni nna gwa ugíaba lekani, nianna gwatselakana Pabluha lhe Silas‑ni lhe. Anágaba ka nu griegu ka nu gwa rudo tsitsikana tisa ge Tata Do Yebáha, ixegabakana ugía lekani ge Jesús‑ni lhe ixegaba ka nuila ka nu ra xxeni lekani lo yiesiha, ugíagaba lekani.
\v 5 Nuha‑ba biyú adí ka nu Israel‑ni nna bitisikinna ka Pabluha. Nianna tti ugíakana gwattupakana ka nu ruin satsa reki lo ka neda, ka nu labí bixa tee uinkana. Atti chi gwattupakana ixe ka nuha, nianna betsatsakana yiesiha nna tti ugíakana gwattaꞌakana lheꞌe lisi benne tee lábie Jasón, ruinkana salheakana Pabluha lhe Silas‑ni lhe kini tagaꞌakana ke lo benne.
\v 6 Ttaka kumu anúba ka Pabluha gwaxxakakana niha, nianna Jasón‑niba lhe attu chupa ka betsi to geriꞌiha, ka benneha‑ba ure naꞌayakana nna gwagaꞌakana ke lo ka uxtisi ge yiesiha. Nianna ribesiꞌabakana, rákana:
\p ―Ka nu reki ruchixxikana iki ka benne seꞌe itúba yiesi lo yu‑ni, nnanna chigaba bisia ka nuha nii,
\v 7 ttaka Jasón‑ni nna belabilana ka nuha lheꞌe lisiniha. ¡Ka nuní, iyábakana riguꞌula niꞌakani ka tisa bodhaꞌan César benne rinnabia xeniha! ¡Rálakana deki dola attu nu rinnabia xxeniru, nuha tee láni Jesús!
\p
\v 8 Tti biyienini ka benne ge yiesiha lhe ka uxtisiha nu ra ka nuha, nianna bituxxukinna.
\v 9 Ttaka unnababakana belhiu len Jasón‑ni lhe len adí ka betsi to geriꞌiha. Aníha‑ruba kini bolhákana ke.
\s Pabluha lhe Silas‑ni lhe rigixxiꞌakana ge Jesús‑ni lheꞌesi Berea
\p
\v 10 Tti chi ulha sáha nna udhelha tteba ka betsi to geriꞌiha Pabluha lhe Silas‑ni diakana daka lheꞌesi Berea. Tti bisinkana niha, nna ugía ttebakana lheꞌe yoꞌo ata rudheti ka nu Israel seꞌe niha ka tisa ge Tata Do Yebáha.
\v 11 Ka nuha gwa rokinnirula ikikani rudo nagakani ge ka Pabluha attichula ka nu Tesalónica‑ni. Laxkala itú iki itú lekani belabikana ka tisa ge Jesús‑ni nna ttu ttu sába riseꞌekana rulaba tsitsikana nu ra lo ka yetsi ge Tata Do Yebáha kini yúkana ganna si gwalí gwa raxxína nu rigixxiꞌen Pabluha kana len nu ra lo ka yetsiha.
\v 12 Aníha uka nna ixebakana ugía lekani ge Jesús‑ni. Anágaba nna ixegaba ka nu abittu ankakana nu Israel ugíagaba lekani gebie, axtala ka nuila ka nu ra xxeni lekani lo yiesiha lhe ka nubiyúha lhe, axtala ka nuha ugía lekani.
\v 13 Ttaka tti bina ka nu Israel seꞌe Tesalónica‑ni deki Pabluha rulaꞌagabana ka tisa ge Tata Do Yebáha lheꞌesi Berea‑ni, nianna ugíakana niha, nna betsatsakana yiesiha.
\v 14 Ttaka ka betsi to geriꞌi seꞌe Berea‑ni bebea ttebake Pabluha bedhelhake na daka roꞌo indatooha nna a sunruba Silas‑ni lenna Timoteo‑ni beyaꞌankana lheꞌesi Berea‑ni.
\v 15 Ka benne deyya lenke Pabluha, axtaba lheꞌesi Atenas gwadhaꞌanke na. Tti chi eyekikeha nna ra Pabluha ke:
\p ―Gale Silas‑ni lhe Timoteo‑ni lhe ugwe gaaba lekani esiakana ata rea‑ni.
\s Pabluha rigixxiꞌana ge Jesús‑ni lheꞌesi Atenas
\p
\v 16 Laka do Pabluha lheꞌesi Atenas‑ni ribedana ka Silas‑ni kini esinkana niha, labí bedú tsena leni de bilenna itúba lheꞌe yiesiha sia ka nu labí gwalíga ankakana diosi.
\v 17 Laxkala lheꞌe yoꞌo ata rudheti ka nu Israel‑ni ka tisa ge Tata Do Yebáha, niha ridaka lenna ka nuha lhe ridakagaba lenna adíru ka nu rulhakana leꞌa ge Tata Do Yebáha. Aníha‑gaba ruinna ttu ttu sá ata ritupa ka benne lagwi yiesiha.
\v 18 Uxakagaba lenna ttu chupa ka nu yuu, delába ka nu tee lákani Epicúreo lhe Estoico lhe. Ka nuha attu elha rieni subila chekana. Ttu chupa ka nuha rákana:
\p ―¿Bí ge nuní rinne nu roꞌo yayya reki nii?
\p Adíkana nna rákana:
\p ―Gaxa ge ka diosi subiba rigixxiꞌa nuní.
\p Aníha rákana kumu de rigixxiꞌa Pabluha ge Jesús‑ni lhe de rana deki ka benne chi uttiha gweyaka benba ka benneha.
\v 19 Nianna tti chekana Pabluha lo ttu lhilhi ata tee láni Areópago. Niha nuha ritupa ka nu runi elhuxtisi ge yiesiha. Nianna tti unnaba tisakana Pabluha, rákana na:
\p ―Utixxiꞌen riꞌitu, ¿bí attu tisa kubi nuní ruleꞌenlu riꞌitu?
\v 20 Kumu lu rinnelu ge nu labí yutu. Nnanna nna raka letu kixxiꞌenlu riꞌitu, ¿bí ge nuní rinnelu?
\p
\v 21 Kumu iyába ka nu Atenas‑ni lhe adíru ka nu dittu seꞌe niha, ttixka riyienkinna bixa attu nu subi nna yalhá rudona lekani rudo nagakani lhe rinnekana ge nuha lhe.
\p
\v 22 Nianna tti udú lii Pabluha nna udúna lagwi ge ka benne tupa lheꞌe ata tee láni Areópago‑ni nna unnena rana:
\p ―Lebiꞌi benne Atenas, neti riláti deki lebiꞌi yalhá rudona lele ria lele ka diosi gele‑na,
\v 23 kumu nnanna rekia lheꞌesi‑ni nna ritea ata daa ka bekú ata rudú xibile lo ka diosi gele‑na. Naa biláti ttu bekú dia ka letra loni ata ra: “Bekú ge diosi nu labí ankabienriꞌi.” Laxkala diosi benne rudú xibile arloe meskiba abittu ankabienlee, ge benneha nuní rigixxiꞌania le.
\v 24 Benneha benie yiesi lo yu‑ni lhe iyá tte nu seꞌe loni lhe. Lagabe anke xxana yebáha lhe xxana yiesi lo yu‑ni lhe, de nuha nna benneha labí ridoe lheꞌe yotu nu runi ka benne len niꞌa náke.
\v 25 Nigaba labí riyasanie uin ka benne ttu bixa gebie, kumu ki lalee nuha runie kini raka benriꞌi lhe anágaba rutegabe be kini ralhiriꞌi seꞌeriꞌi yiesi lo yu‑ni lhe rutegabe adíru nu rixuinriꞌi lhe.
\v 26 Benneha ttúba benne bixúnie kini seꞌe iyá tte ka benne yiesi lo yu‑ni kini tseꞌeke itú loni lhe anágaba bodhaꞌangabe nukaxa tseꞌeke lhe gá daka tseꞌeke lhe.
\v 27 Aníha benie kini odeki loke egilake bie, kini ni kina gaa itú rigan ridenbake nna gwasaxxakabake bie, meskiba Tata Do Yebáha labí idittu reki benneha ata seꞌe ttu tturiꞌi.
\v 28 Kumu de labie nna gwa anka benriꞌi lhe gwa ritáriꞌi lhe gwa seꞌeriꞌi yiesi lo yu‑ni lhe, ttigaba ra ttu benne gele, benne rinnebie ka tisa tsagwiha, tti ree: “Riꞌi ankariꞌi xiꞌin Tata Do Yebáha.”
\v 29 Laxkala riꞌi de ankariꞌi xiꞌin Tata Do Yebáha, de nuha nna labí dika ulaba leriꞌi deki benneha gwaka geriꞌi eyoinriꞌe ge oru lhe ge plata lhe o ge íyya lhe, luesi nu rotsiꞌinu le ka benne ruin len náke.
\v 30 Tata Do Yebáha bexxulhaba lebie nu ben ka benne tti abittu chi yukeha. Ttaka nnanna runie doelha kini iyá tte ka benne, gaxaba seꞌeke nna teeki odúna ke nna odaxxuke neda gebie.
\v 31 Kumu labie chi gaꞌananie ttu sá unie elhuxtisi ge ka benne seꞌe yiesi lo yu‑ni attiba ankaba geni. Ixúnie ttu benne chi bekwebie kini benneha unie nuha. Tti belhidhe benneha lagwi ge ka benne chi uttiha, laꞌania beleꞌenie iyá ka benne deki gwalí benne chi bekweeha nuha unie elhuxtisi.
\p
\v 32 Tti biyienkinna deki gweyaka benba ka benne chi uttiha, laꞌania nna adíkana bexisilakana nna adíkana nna rálakana:
\p ―Attu sá chiga udo nagatu ge nu rigixxiꞌalu‑ni.
\p
\v 33 Aníha‑ba uka na beria Pabluha lagwi gekani.
\v 34 Ttaka ttu chupa ka benne ugía leke ge nu rigixxiꞌa Pabluha, ka benneha gwa biselabake lenna. Biselagaba ttu benne tee lábie Dionisio. Benneha anke ttu benne sele ka nu runi elhuxtisi ge yiesiha, delába ka nu ritupakana lheꞌe Areópago‑ni. Biselagaba lenke ttu nuila tee láni Dámaris lhe adíru ka benne lhe.
\c 18
\s Pabluha dona lheꞌesi Corinto
\p
\v 1 Iki de nuha nna bedá Pabluha lheꞌesi Atenas‑ni nna besinna lheꞌesi Corinto.
\v 2 Niha betiꞌana ttu benne Israel tee lábie Aquila, ulie daka Ponto. Benneha si bisin gaabe lenie benne nuila geeha lheꞌesi Corinto‑ni. Benne nuilaha tee lábie Priscila. Bedáke daka Italia kumu Claudio nu rinnabia xeniha benna doelha kini beria iyá ka benne Israel ka benne seꞌe lheꞌesi Roma. Pabluha nna ugíana gwalannina ka Aquila‑ni,
\v 3 kumu lana ruingabana sina luesi nu ruin ka benneha, delába ruinke ka yoꞌo lari. Aníha uka nna beyaꞌanna udona len ka benneha nna ttúba urenke sina.
\v 4 Kua risiaba ka sá tti reyaka le ka nu Israel‑ni, ria Pabluha ata rudheti ka nuha ka tisa ge Tata Do Yebáha ridaka lenna kana, ruinna kini okinni ikikani ge nu rana kanaha lhe okinnigaba iki ka nu abittu ankakana nu Israel lhe.
\p
\v 5 Tti bedá Silas‑ni lhe Timoteo‑ni daka Macedonia‑ni nna bisinkana ata re Pabluha, lana nna sun ge ka tisaha‑ba rudo leni rigixxiꞌana, rana ka nu Israel‑ni deki Jesús‑ni nuha anke Cristu.
\v 6 Ttaka lakana nna redú disalakana loni lhe rigelakana ikini lhe. Tti bilenna nu ruin ka nuha, nianna bekubina ka xoniha. Aníha benna liina deki labí anka tse nu ben ka nuha. Nianna tti rana kana:
\p ―Tulha gebale ganna nnittile. Neti chiba betto lonia utixxiꞌania le. Labíru tulha kia ganna lebiꞌi bixa satele. Debá nnanna nna len ka nu abittu ankakana nu Israel, len ka nuha‑la tsiaya kixxiꞌania kana.
\p
\v 7 Iki de chi beriana ata seꞌe ka nuha, nianna gwataꞌana lheꞌe lisi ttu benne dittu tee lábie Justo.\f + \fr 18:7 \ft Lo yetsi‑ni ata dia ra “Justo”, lo adí ka yetsi nna ra: “Ticio Justo.”\f* Benneha rulhagabe leꞌa ge Tata Do Yebáha. Yoꞌo geeha dona gaxxaba kweꞌe yoꞌo ata rudheti ka nu Israel‑ni ka tisa ge Tata Do Yebáha.
\v 8 Crispo nu rinnabiana lheꞌe yoꞌo ata rudhetikana ka tisaha ugíagaba leni ge Jesús benne anke Xxanariꞌiha, itupa lenna iyába ka benne seꞌe lheꞌe lisiniha. Anágaba lhe ixegaba ka nu Corinto‑ni, ugíagaba lekani tti biyienkinna nu ra Pabluha, nianna tti udikana inda.
\p
\v 9 Ttu lo rela Pabluha beleꞌenna Jesús benne anke Xxanariꞌiha, rabie na:
\p ―Bittu gasinlu. Bedoba lelu utixxiꞌa ka tisa‑na. Bittu aka siilu,
\v 10 kumu neti gwa dubaa lenlu. Laxkala lanú nu bixa udhakana lu, kumu lheꞌe yiesi‑ni ixeba ka benne chi gaꞌanati akake kia.
\p
\v 11 Aníha uka nna beyaꞌanba Pabluha lheꞌesi Corinto‑ni ttu ida nalha ruleꞌenna ka benne seꞌe niha ka tisa ge Tata Do Yebáha.
\p
\v 12 Ttaka tti anka Galión‑ni nu rinnabia ge Acaya‑ni, ka nu Israel‑ni ttúba beseꞌekana bebiꞌi nookana Pabluha, bedaxxukana na nna gwagaꞌakana na lo ka nu ruin elhuxtisiha,
\v 13 nianna tti rákana Galión‑ni:
\p ―Nubiyú du‑ni rekina ridí yiena ka benne kini udú xibike lhe ulhake leꞌa ge Tata Do Yebáha attu ya le; ruleꞌenna ke nu labí raxxína len nu ra lo bia bennabi getu nu bodhaꞌan Moisés‑ni.
\p
\v 14 Pabluha chiba daa roꞌoni innena bixa innána, tti ra Galión‑ni ka nu Israel‑ni:
\p ―Lebiꞌi benne Israel, ganna nuní benna elhutti o bixa ttu nu gwalíga anka satsa, laꞌanialigaba nna gudoba nagaa gele.
\v 15 Ttaka kumu suna tisaba nuná lhe suna ge ka benne rudettile‑naba nuná, anágaba lhe suna ge ka bia bennabi gele‑naba nuná rinnele, ge nuníligaba nna labí raka lasia ugaꞌa kia. Kwinaba lebiꞌi gwaluni elhuxtisi geni.
\p
\v 16 Nianna tti bebea Galión‑ni kana ata donaha.
\v 17 Nianna bebiꞌi noo tteba iyákana Sóstenes nu rinnabia lheꞌe yoꞌo ata rudhetikana ka tisa ge Tata Do Yebáha, bedaxxukana na nna uyakana na arlo ka nu runi elhuxtisiha. Ttaka Galión‑ni nna labí betabinna ge nu benkanaha.
\s Pabluha beyekina besinna lheꞌesi Antioquía nu re daka Siria
\p
\v 18 Pabluha isáru beyaꞌanna lheꞌesi Corinto‑ni. Delola nna uchú tisana ka betsi to geriꞌi seꞌe niha nna bedána deyyana daka Siria lenna Priscila‑ni lhe Aquila‑ni lhe. Tti deyuꞌukana neda deyyakanaha, betekana lheꞌesi Cencrea. Niha uchú iki Pabluha ben xiga ikini, kumu chiba ulhuxinna nu chi rana Tata Do Yebáha uinna. Nialiba nna tti bodaxxukana barcu kini esinkana daka Siria.
\v 19 Tti besinkana lheꞌesi Éfeso, niha‑ba beseꞌe Pabluha ka Priscila‑ni lhe Aquila‑ni lhe. Lana nna utaꞌa ttebana lheꞌe yoꞌo ata rudheti ka benne Israel‑ni ka tisa ge Tata Do Yebáha, nianna udulona rinne lenna ka benneha.
\v 20 Ka benneha nna unnabake lenna kini eyaꞌanruna attu chupa ubisa lenke, ttaka lana nna labíru uka leni eyaꞌanna.
\v 21 Nianna uchú tisana ka benneha nna rana ke:
\p ―[Teeki eyaꞌaya Jerusalén‑ni. Niha‑ba uttea laní nu chi dabiga isia], ttaka ganna Tata Do Yebáha aka lebie, laꞌania nna gwedesiabaa len lebiꞌi attu libe.
\p Iki de nuha nna tti bodaxxu Pabluha barcu lheꞌesi Éfeso‑ni nna deyyana.
\p
\v 22 Tti besinna lheꞌesi Cesarea‑ni, nianna tti ugwapina diana Jerusalén‑ni gwagwena padiuxi ka benne chi ria leke ge Jesús‑ni seꞌe niha. Niala nna tti deyyana besinna lheꞌesi Antioquía.
\p
\v 23 Isá to gwadána udona lheꞌesi Antioquía‑ni. Niala nna tti bederiana dedheyyana attu libe, kua suba diana ritena lheꞌe ka yiesi ge Galacia lhe ge Frigia lhe, roseꞌe tsitsina ka benne chi ria leke ge Jesús‑ni seꞌe ka daka niha.
\s Apolos‑ni rigixxiꞌana ge Jesús‑ni lheꞌesi Éfeso
\p
\v 24 Lheꞌesi Éfeso‑ni, niha bisin ttu nubiyú tee láni Apolos. Nuha ankana benne Israel, ulina lheꞌesi Alejandría. Lana ankana ttu benne yuna rinnena lhe anágaba lhe tseba yuna nu ra lo ka yetsi ge Tata Do Yebáha lhe.
\v 25 Nubiyúha chiba utixxiꞌakinna na gasina anka neda ge Jesús benne anke Xxanariꞌiha nna yalhá itta du leni lhe lhixxa rába rigixxiꞌana nu chi yuna ge Jesús‑ni, meskiba labí iyá tte chi yuna, sunruba yuna bí ge begadi Juan‑ni ka benne inda.
\v 26 Apolos‑ni labí rasinna, itú iki itú leni rinnena arlo ka benne seꞌe gwedo naga lheꞌe yoꞌo ata rudheti ka nu Israel‑ni ka tisa ge Tata Do Yebáha. Ttaka tti biyienin Priscila‑ni lhe Aquila‑ni geni, nianna tti uxikana na attu ta subi kini utixxiꞌa tsekinna na gasinattiga anka neda ge Tata Do Yebáha.
\p
\v 27 Apolos‑ni ruinna tsiana daka Acaya. Ka betsi to geriꞌi seꞌe Éfeso‑ni nna gwa uyuꞌuba leke nu ranaha, nianna tti benke ttu yetsi ata rulisake ka benne chi ria leke ge Jesús‑ni seꞌe Acaya‑ni kini ulabike Apolos‑ni ganna chi bisinna niha. Tti chi bisinna Acaya‑ni nna yalhá bixúna bete náni len ka benne chi bedá le Tata Do Yebáha uxie ke kini ria leke gebie,
\v 28 kumu lana ridaka lenna ka nu Israel‑ni arlo benne. Labí retabinna tti riguꞌu niꞌani ge nu ra ka nuha kumu nu ra lo ka yetsi ge Tata Do Yebáha‑ba rudaxxu niꞌani kini rigixxiꞌana deki Jesús‑niba nuha anka Cristu.
\c 19
\s Pabluha rigixxiꞌana ge Jesús‑ni lheꞌesi Éfeso
\p
\v 1 Laka re Apolos‑ni lheꞌesi Corinto‑ni, Pabluha nna iki de chi utena lheꞌe ka yiesi seꞌe daka ata sia ka iꞌiyaha, nianna tti ugwadina bisinna lheꞌesi Éfeso. Niha gwaxxakana ttu chupa ka benne chi ria leke ge Jesús‑ni.
\v 2 Unnaba tisana ka benneha, rana ke:
\p ―¿Si gwa uxíle Espíritu ge Tata Do Yebáha tti ugía lele ge Jesús‑ni?
\p Ka benneha nna bekabike, ráke na:
\p ―Niru tsa labí chi biyienintu ge Espíritu ge Tata Do Yebáha.
\p
\v 3 Nianna tti unnaba tisa Pabluha ke, rana ke:
\p ―Tti udile indaha, ¿bí ge udile nuha?
\p Ka benneha nna bekabike, ráke:
\p ―Uditu inda de ka tisa utixxiꞌen Juan‑ni riꞌitu.
\p
\v 4 Pabluha nna rana ke:
\p ―Juan‑ni begadina ka benne inda de bodúna ke ge nu ruinkeha nna bodaxxuke neda ge Tata Do Yebáha. Laꞌania rana ke deki teeki tsia leke ge benne si isiaha, delába Jesús benne anke Cristuha.
\p
\v 5 Tti biyienkanie nu ra Pabluha, nianna begadi ttebakana ke inda bedettikana lá Jesús benne anke Xxanariꞌiha.
\v 6 Tti uxxua ná Pabluha iki ka benneha, laꞌania bisia Espíritu ge Tata Do Yebáha uyuꞌe latike nna uduloke unneke attu tisa subi lhe utixxiꞌake nu raka le Tata Do Yebáha una ka benne lhe.
\v 7 Ttiba tsiꞌinu (12) anka de iyá tte ka benne biyú udi indaha.
\p
\v 8 Pabluha, delo tsunna beaha, riana lheꞌe yoꞌo ata rudheti ka nu Israel‑ni ka tisa ge Tata Do Yebáha. Labí rasinna ridaka lenna kana lhe ruinna kini okinni ikikani deki Tata Do Yebáha raka lebie innabie kana.
\v 9 Ttaka adíkana nna ben tsitsiba lastokani labí uka lekani tsia lekani ge nu ra Pabluha. Betseꞌe loona neda ge Jesús‑ni rigualakana balaꞌana geni arlo ka benne. Nianna bekwittala Pabluha arlo ka nu riguꞌu niꞌakani nu ranaha, nna ulesilana ka benne chi ria leke ge Jesús‑ni nna dia lenna ke lheꞌe iscuela banani ttu nubiyú nu tee láni Tirano. Niha‑ba ruleꞌenna ke ttu ttu sába.
\v 10 Aníha‑ba benna delo chupa idaha. Laxkala iyába ka nu seꞌe daka Asia‑ni, ka nu Israel lhe ka nu abittu ankakana nu Israel lhe, iyábakana biyienkinna ka tisa ge Jesús benne anke Xxanariꞌiha.
\p
\v 11 Tata Do Yebáha nna xxeniba anka ka milagru runie. Rixúnie Pabluha kini ruinna ka nuha.
\v 12 Laxkala axtaba ka lari ruxí loniha lhe ka lari rutá arloniha recheke ka nuha ata tee ka benne rani gekeha. Ka isagwe yuꞌu ka benneha nna gwa reria ttebana latike. Anágaba lhe ata yuꞌu espíritu satsa latike, gwa reria ttegaba nuha lati ka benneha.
\v 13 Ttaka ttu chupa ka nu Israel ka nu reki rebeakana ka espíritu satsa yuꞌu lati ka benne, ka nuha bengabakana deki udettikana lá Jesús benne anke Xxanariꞌiha kini eria ka espíritu satsaha lati ka benneha, nianna tti rákana ka espíritu satsaha:
\p ―Jesús benne rigixxiꞌa Pabluha gebie, benneha rudettitu rulisatu le, gwaleria lati ka benne‑ni.
\p
\v 14 Lheꞌe ka nu ruin luesi nuní selagaba gasi ka xiꞌin biyú ttu nu Israel tee láni Esceva. Esceva ankana ttu ka nu loni ge adí ka bixxudiha.
\v 15 Ttaka ttu lidú nna bekabi espíritu satsaha ge ka nu kwitiha, rana kana:
\p ―Neti gwankabiabati Jesús‑ni lhe yúgabaa nuxa nuha Pablo lhe, ttaka lebiꞌi nna, ¿nú ankale?
\p
\v 16 Nianna bebiꞌi noo tteba nubiyú yuꞌu latini espíritu satsaha ka nu kwitiha, uya xxattana kana nna udaabana lokani, itú detuntubakana lhe tee gwebakana boxunnikana lo nubiyúha lheꞌe yoꞌo ata seꞌekanaha.
\v 17 Iyába ka nu seꞌe lheꞌesi Éfeso‑ni, ka nu Israel lhe ka nu abittu ankakana nu Israel lhe, tti binakana ge nu ukaha nna yalhá usi xxattakinna. Aníha uka nna bokinni ikikani nna rákana:
\p ―¡Xxeniba ra le Jesús benne anke Xxanariꞌiha!
\p
\v 18 Ixeba ka nu ugía lekani ge Jesús‑ni risiakana nna rigixxiꞌakana lo benne ge nu satsa chi benkanaha.
\v 19 Ixegaba ka nu benkana ge elha gwesá, ka nuha bottupakana ka libru ka nu bedhetikanaha nna bettekana ka nuha lo gi arlo iyába ka benne tupa niha. Tti uleakana lidhaka ka libruha nna gwalhenna ge ka nuha ttiba tsieyona (50) mili belhiu plata.
\p
\v 20 Ka tisa rigixxiꞌake ge Jesús benne anke Xxanariꞌiha, ka tisaha tsitsiba ra leke lhe ttu diabake radhi chiettiruke lhe.
\s Uka ttu elha utilha xxeni lheꞌesi Éfeso
\p
\v 21 Iki de chi uka iyá nuní, nianna tti bebeki le Pabluha tsiana daka Macedonia lhe daka Acaya lhe, nialiba nna tti tsiana Jerusalén‑ni, lhe rágabana:
\p ―Iki de chi ugíaya Jerusalén‑ni, nianna teeki tsiaya Roma‑ni.
\p
\v 22 Nianna tti udhelhana chupa ka benne rute náke lennaha, kini diake daka Macedonia, delába udhelhana Timoteo‑ni lhe Erasto‑ni lhe. Lana nna isá toruba beyaꞌanna daka Asia.
\p
\v 23 Laꞌania nuha uka ttu elha utilha xxeni lheꞌesi Éfeso‑ni de chi rudaxxu ka benne lheꞌesiha neda ge Jesús‑ni.
\v 24 Udulo nuha delo niꞌa ge ttu nubiyú tee láni Demetrio. Nuha ruinna ka yoꞌo to ata rudo ka benne diosi nu tee láni Artemisa.\f + \fr 19:24 \ft Lo yetsi‑ni ata dia ra: “Artemisa”, lo adí ka yetsi nna ra: “Diana.”\f* Ka yoꞌo toha ankakana ge plata. Yalhá ixeni belhiu rodhaꞌanna ge ka nu ruinkana luesi ka yoꞌo toha.
\v 25 Demetrio‑ni nna bottupana ka nu riben sina geniha lhe adíru ka nu ruinkana luesi sinaha lhe, nianna tti rana ka nuha:
\p ―Tata to, lebiꞌi gwa yu xeabale, len sina ruinriꞌi‑ni yalhá lheꞌe belhiu ribeariꞌi.
\v 26 Ttaka nnanna gwa riyienbinle lhe gwa rilábinle lhe reki ttu nubiyú tee láni Pablo ridí yiena ka benne rana ke deki laa diosiga anka ka nu ruinriꞌi len niꞌa náriꞌi. Laxkala ixeba ka benne chi uxí yiena ke. Gwea nna laa suna lheꞌesi Éfeso‑niga ridí yiena ka benne, anágaba ruinna lheꞌe adíru ka yiesi seꞌe itúba daka lo yu ge Asia‑ni.
\v 27 Labí suna riꞌi ruxunnina geriꞌi unnittiriꞌi sina geriꞌi‑ni, anágaba ruxunnigabana kuꞌu niꞌa ka benne yotu ge nan Artemisa geriꞌi‑ni, delába diosi benne ra xxeni lee‑ni lhe anágaba lhe dhulogaba ka benne ilhida gaake bie lhe. Lebiꞌi gwa yúbale iyába ka benne seꞌe lo yu ge Asia‑ni lhe ka benne seꞌe itúba yiesi lo yu‑ni lhe, iyábake rudú xibike arlo benne‑ni.
\p
\v 28 Tti biyienkin nuha nu ranaha, nianna bisaꞌa xxattakinna nna ribesiꞌabakana, rákana:
\p ―¡Xxeniba ra le nan Artemisa ge ka nu Éfeso‑ni!
\p
\v 29 Ttu gayya xxeniba uka itúba lheꞌesiha laꞌania. Nianna iyábakana bebiꞌi nookana chupa ka benne biyú, ttúbie tee lábie Gayo, attubie nna tee lábie Aristarco. Ka benneha ankake benne ge Macedonia lhe lake nuha reki lenke Pabluha. Ka benneha nuha naꞌayakana ke bisin lenkana ke lheꞌe ata retupa ka benne ge yiesiha tti rugíake ttu bixa elhatsa.
\v 30 Pabluha nna ruinna gaꞌana niha kini inne lenna ka benne saa niha, ttaka ka benne chi ria leke ge Jesús‑ni labí begwelhake na gaꞌana.
\v 31 Anágaba ttu chupa ka nu ankakana ge Asia anka ladikani. Ka nuha seꞌe tsekana len Pabluha. Lakana udhelhakana ka nu ugíakana gweasikana Pabluha abittu sattaꞌana lo ka benne saa niha.
\v 32 Ka nu saa niha nna raka gayyaba yuꞌukana, a riria niꞌakinna bixa uinkana. Nu subi subiba rákana, adíkana nna nigaba a yúkana bí ge tupakana niha.
\v 33 Ttu chupa ka nu Israel selakana lheꞌe ka benne saa niha, ka nuha besigakana ttu nubiyú tee láni Alejandro kini innena lo ka benne saa niha, kini edína ka Aristarco‑ni. Nianna tti bettá náni kini beyaka sii ka benne yuꞌu rigiyyaha kini aka innena.
\v 34 Ttaka tti ute dákin benneha deki nu Israel‑ba anka Alejandro‑ni, nianna iyábake tulapaba uresiꞌake. Ttiba chupa ura gwadána uresiꞌake, ráke:
\p ―¡Xxeniba ra le nan Artemisa ge ka nu Éfeso‑ni!
\p
\v 35 Nu anka escribanu ge lheꞌesiha nna atti chi biriꞌa lenna beyaka sii ka nu yuꞌu ubesiꞌaha, nianna tti unnena, rana:
\p ―Benne ge Éfeso, lebiꞌi gwa yu xeabale, iyába ka benne yuke deki riꞌi, ka benne lheꞌesi‑ni, ankariꞌi ka benne ruyú tsitsiriꞌi yotu ge diosi Artemisa geriꞌi‑ni, benne ra xxeni lee‑ni lhe ruyú tsitsigabariꞌi retratu gee‑ni, nu dana yebáha nna biginnina yiesi lo yu‑ni.
\v 36 Laxkala iyába ka benne labí dika nna innáke labí lii nuní. De nuha nna lebiꞌi siiba gwaleyaka, abittuba udiubaxxi lele uinle ttu bixa.
\v 37 Kumu ka nubiyú ka nu gwadaxxule seꞌe nii, labí chi utaꞌa ka nuní bixa lhanakana lheꞌe yotu ge nana xunaxi geriꞌi‑ni, nigaba labí rigua ka nuní balaꞌana gebie lhe.
\v 38 Ganna si Demetrio‑ni lenna ka nu riben sina gen‑na, ganna lakana tee elha gaa gekani len nuxa benne, gwa seꞌeba ka uxtisi geriꞌi lhe gwa siaba ka yoꞌo ata raka elhuxtisi lhe. Arlo ka nuná tsiakana sagaꞌa luesikani ganna bixa ge ritilhakana
\v 39 nna ganna lebiꞌi rinnabale aka attu nu subi, gwa dikabana etupariꞌi roꞌo yoꞌo lagwi nna inneriꞌi ge nuha.
\v 40 Kumu nu ruinriꞌi nasá, ruxunnibana geriꞌi usiakana ikiriꞌi deki rutsatsariꞌi ka benne. Ganna ttixka innaba tisakana riꞌi innákana: ¿Bí lo niꞌa ge nna rutsatsale ka benne? Laꞌania nna, ¿bíla ekabiriꞌi gekani ganna?
\p
\v 41 Nuha‑ba rana nna bedhelhana ka benne tupa niha deyyake.
\c 20
\s Pabluha beyekina attu libe daka Macedonia lhe daka Grecia lhe
\p
\v 1 Iki de chi ute nu raka gayyaha, nianna tti uxi Pabluha ka benne chi ria leke ge Jesús‑ni nna bodú ittana leke. Nianna tti uchú tisana ka benneha nna udána diana daka Macedonia.
\v 2 Utebana itúba ka daka niha. Xxeniba rinnena roseꞌe tsitsina ka benne chi ria leke ge Jesús‑ni, niala nna tti bisinna daka Grecia.
\v 3 Niha urena tsunna beo. Atti chi odaxxuna barcu ki eyyana daka Siria, nianna tti ute denna deki ka nu Israel‑ni ruinkana udaxxukana na kini uttikana na. Aníha uka nna botsea neda geni. Daka Macedonia‑nila beyeki deyyana, niꞌabani deyyana.
\v 4 Deyyagaba lenna benne tee lábie Sópater [xiꞌin Pirro]. Benneha anke benne lheꞌesi Berea. Deyyagaba benne tee lábie Aristarco lhe benne tee lábie Segundo lhe. Ka benneha ankake benne lheꞌesi Tesalónica. Deyyagaba attu benne ge lheꞌesi Derbe tee lábie Gayo lhe Timoteo‑ni lhe. Deyyagaba a chupa ka benne ge Asia, delába Tíquico lhe Trófimo lhe.
\v 5 Iyá ka benneha beneruke deyyake, nna lheꞌesi Troas‑niliba uledake riꞌitu.
\v 6 Riꞌitu nna iki deliba chi ute laní tti ro ka nu Israel‑ni yettaxtila nu abittu kua dii dia ikiniha, laꞌanialiba beriatu lheꞌesi Filipos‑ni nna bodaxxutu barcu deyyatu. Ttiliba chi gwadona gayu ubisaha, laꞌanialiba nna besintu lheꞌesi Troas ata seꞌe ka benneha. Niha‑ba useꞌetu gasi ubisa.
\s Pabluha benna kini beyaka ben nu kwiti biginni roꞌo ventanaha
\p
\v 7 La sá tti bedú niꞌa xumanuha, laꞌania betupatu kini go len luesitu yetta. Pabluha ruleꞌenna ka benne chi ria leke ge Jesús‑ni kumu attu dilaha‑ba nuha chi edána niha. Laxkala bisábana unne lenna ka benneha axtaba riluela.
\v 8 Iyábatu tupatu lheꞌe yoꞌo do gwetsáha ata ralha ixe ka gi.
\v 9 Niha re ttu nubiyú kwiti tee láni Eutico dona roꞌo ventana ge yoꞌoha. Kumu isá galá bisá Pabluha unnena, laxkala bitaba bisiela lo nu kwitiha nna uttaꞌadhina. Ttaka kumu bedaxxu tsitsi galá bisielaha na, de nuha nna ubinnina roꞌo ventana ge nu beyonna kuaha nna biginnina axtaba lo yu. Laxkala nu yattiba anka nu kwitiha gwalhidhake na.
\v 10 Nianna beyadi tteba Pabluha nna biyettana begesina lheꞌe nu kwitiha. Nianna tti rana ka benne seꞌe niha:
\p ―Bittu gasinle, gwanka benba nu kwiti‑ni.
\p
\v 11 Iki dela nuha nna beyapi Pabluha nna utotu yetta. Atti chi beyaka utotu yettaha nna isáru bedenne lenna ka benneha. Ugwani dilaha‑liba nna bedána deyyana.
\p
\v 12 Nu kwiti biginniha nna gwa beyaka benbana nna yalhá itta bedú leke decheke na.
\s Pabluha richú tisana ka benne daa lheꞌesi Éfeso
\p
\v 13 Riꞌitu beneru gaatu deyyatu nna bodaxxutu barcu besintu lheꞌesi Asón kini niha kwedatu Pabluha, kumu aníha chi rana. Lana nna niꞌabani etana kini esiana niha.
\v 14 Tti chi betiꞌatu na lheꞌesi Asón‑ni, nianna belhapitu na lo barcuha nna besintu lheꞌesi Mitilene.
\v 15 Biriatu lheꞌesi Mitilene nna beyeki sáha nna betetu gaxxaba roꞌo yu re lagwi indatooha nu tee lani Quio. Bedeyeki sáha nna bedesintu roꞌo attu yu re lagwi indatooha nu tee lani Samos. [Niha beriatu nna betetu ttu satti lheꞌesi Trogilio.] Beyeki sáha nna chi besintu lheꞌesi Mileto.
\v 16 Aníha bentu kumu Pabluha labí uka leni etena lheꞌesi Éfeso kini abitturu isátu lo yu ge Asia‑ni kumu rudiuba leni kini gaa gwesinxxibana Jerusalén‑ni tti isia laní nu tee lani Pentecostés.
\p
\v 17 Tti chi seꞌetu lheꞌesi Mileto‑ni, nianna tti udhelha Pabluha kini biyaxi ka benneola seꞌe lheꞌesi Éfeso, delába ka benne riseꞌe arlo ka benne chi ria leke ge Jesús‑ni.
\v 18 Tti bisia ka benneha nna rana ke:
\p ―Lebiꞌi gwa yu xeabale gasina uka elha ruin kia desdeli sisiꞌa tte bisiaya lo yu ge Asia‑ni.
\v 19 Itúba tti udoa len lebiꞌiha, labí bedúa tisa, jeru tteba benia nu ra Jesús benne anke Xxanariꞌiha lhe itú ribesibaa lhe itú ruxunnibana kia bixa satea kumu de ka nu Israel‑ni rulha lekani bixa udhakakana neti.
\v 20 Meskiba gwatea aníha, labí bedhea lasia a kixxiꞌania le ka tisa ka nu dika ixúkana len lebiꞌi. Nu benlaa, beleꞌebania le arlo ka benne lhe lheꞌe lisile lhe.
\v 21 Gwa utixxiꞌabania ka nu Israel lhe ka nu abittu ankakana nu Israel lhe, xpeya kana uinkana doelha odúna kana nna odaxxukana neda ge Tata Do Yebáha lhe tsia lekani ge Jesucristu benne anke Xxanariꞌiha lhe.
\v 22 Nnanna nna chiba deyaꞌaya lheꞌesi Jerusalén‑ni kumu Espíritu ge Tata Do Yebáha runie doelha kini eyaꞌaya niha. Labí yua bí satea niha.
\v 23 Sunruba ttu nu chi yua, Espíritu ge Tata Do Yebáha rabie neti: “Lheꞌe iyába ka yiesi‑na ata tsialu, niha uyúlu elha disa lhe ugaꞌagabakana lu lisiyya lhe.”
\v 24 Ttaka neti labí ratua lasia kia akati ni kinaruba bi satea. Nu ruinlaa, runia doelha reguꞌelhala lasia kini eꞌeyua ulhuxaa sina nu bete Jesús benne anke Xxanariꞌiha len neti, delába kixxiꞌaya ka tisa tse ge nu redá le Tata Do Yebáha rutebie lenriꞌi.
\p
\v 25 ’Nnanna nna neti yu xeabaa, ni ttúle ka nu chi beleꞌenia le gasina kini akale benne innabia Tata Do Yebáha le, ni ttúle labíru ilenle neti.
\v 26 De nuha nna nasá rigixxiꞌania le, labí tulha kia nuha ganna lebiꞌi nnittile nna abittu exúle arlo Tata Do Yebáha,
\v 27 kumu labí bedhea lasia a kixxiꞌania le ge iyá nu chi gaꞌanani Tata Do Yebáha unie.
\v 28 Laxkala nnanna rulisaa le, gwaluyú gele lhe gwaluyú iyá ka benne chi bodhaꞌan Espíritu geeha lasi nále. Attiba ttu benne ruyúe ka neru, aníha‑ba uyúle ka benne chi ankake ge Jesús benne anke Xxanariꞌiha, delába ka benne uyoꞌe len kwinaga reni geeha.
\v 29 Kumu neti yu xeabaa ganna chi deyaꞌaya, laꞌania nna gaꞌa ka nu subi lagwi gele nna udhaka disakana ka benne ruyúleha, uinkana attiba ruin ka sageo ka nu rituin xxatta, aníha‑ba uin ka nuha utseꞌe lookana ka benneha.
\v 30 Anágaba nna lagwi gegabale iria ka nu abí kixxiꞌakana nu anka gwalí. Aníha uinkana kini ka benne chi ria leke ge Jesús‑ni tanalhake kana.
\v 31 De nuha nna gwaluyú gele. Gwalodhú lele deki neti delo tsunna idaha rela lhe resá lhe rulisaa ttu ttule, axtaba ribesia.
\p
\v 32 ’Nnanna xa betsi to, lasi ná Tata Do Yebáha‑ba rodhaꞌanaa le lhe rodhaꞌangabaa le len ka tisa geeha, delába ka tisa ka nu rigixxiꞌake ge nu tse redá le Tata Do Yebáha rutebie ge ka benne, kumu ka tisa‑ni nuní gwaka geke useꞌe tsitsike le lo neda geeha lhe anágaba lhe uingabake kini lebiꞌi isinle dhile nu utebie gele, itupa lenle adíru ka benne chi ulesie ke kini akake gebie.
\p
\v 33 ’Neti labí udá lasia belhiu gele, nigaba udá lasia xo nuxa ttúle kini ukua.
\v 34 Lebiꞌi gwa yu xeabale len niꞌa nába neti urenia sina kini uyoꞌa nu bixúti lhe nu bixúni ka benne rekike len neti lhe.
\v 35 Bixaba sina benia, beleꞌenia le ria deki aníha teeki kwenriꞌi sina kini ute náriꞌi len ka benne riyasakanie ttu bixa lhe anágaba lhe odhúgaba leriꞌi ka tisa ka nu unne Jesús benne anke Xxanariꞌiha, tti ree: “Adírula lheꞌe nuha ganna riꞌi edá leriꞌi ugweriꞌi ka benne attichula dhiriꞌi nu uteke.”
\p
\v 36 Iki de chi unne Pabluha iyá nuní, nianna tti bedú xibini len iyába ka benneha nna unneke len Tata Do Yebáha.
\v 37 Nianna iyábake uresike lhe utesike yien Pabluha nna utoke ttu xxagani.
\v 38 Bedú siꞌiruna leke, tti biyienkanie rana deki labíru ilákanie na. Nianna tti deyya lenke na nna gwadhaꞌanke na axtaliba ata du barcuha.
\c 21
\s Pabluha deyuꞌuna neda deyyana lheꞌesi Jerusalén‑ni
\p
\v 1 Iki de chi uchú tisatu ka benneola riseꞌe arlo ka benne chi ria leke ge Jesús‑ni seꞌe lheꞌesi Éfeso‑ni, nianna bodaxxutu barcu nna lii raba deyyatu besintu lo yu nu tee láni Cos. Nuha rena lagwi indatooha. Beyeki sáha nna besintu Rodas. Bedátu Rodas nna bedesintu lheꞌesi Pátara.
\v 2 Lheꞌesiha gwadixxakatu attu barcu nu deyya daka Fenicia. Lo nuha beyapitu deyyatu.
\v 3 Atti deyuꞌutu neda deyyatuha, bilentu yu ge Chipre rena lagwi indatooha daka ná yattiriꞌi. Nianna tti deyyatu daka Siria nna besintu lheꞌesi Tiro, kumu barcu deyyatuha niha‑ba okaꞌanna yua dechenaha.
\v 4 Lheꞌesi Tiro gwaxxakatu ka benne chi ria leke ge Jesús‑ni nna niha‑ba bisátu useꞌetu ttu gasi ubisa lenke. Ka benneha nna, de utixxiꞌani Espíritu ge Tata Do Yebáha ke bittu eyya Pabluha Jerusalén‑ni, de nuha nna ráke na:
\p ―Abittu eyyalu Jerusalén‑ni.
\p
\v 5 Tti chi uka gasi ubisa seꞌetu niha nna tti chi edátuha nna iyába ka benneha, itupa lenke ka nuila gekeha lhe ka nuto gekeha lhe, dedáke len riꞌitu, beteseꞌeke riꞌitu roꞌo yiesiha. Niha bedú xibitu roꞌo indatooha nna ulhapitu tisa len Tata Do Yebáha.
\v 6 Iki de nuha nna tti uchú tisa luesitu, nianna beyapitu lo barcuha. Ka benneha nna beyekibake deyya lisike.
\p
\v 7 Riꞌitu nna beriatu Tiro nna besintu lheꞌesi Tolemaida. Debá niha‑ba uluxa bedátu lo indatooha. Nianna tti betetu begwetu ka betsi to geriꞌi seꞌe niha ttu padiuxi nna niha‑ba beyaꞌantu lenke ttu sá.
\v 8 Beyeki sáha nna beriatu niha nna besintu lheꞌesi Cesarea. Tti besintu niha nna ugíatu lisi Felipe benne rekie rigixxiꞌe ka tisa ge Jesús‑ni. Benneha anke ttu ka benne gasi bekwe ka apóstoal lheꞌesi Jerusalén‑ni. Lheꞌe lisieha‑ba beyaꞌantu.
\v 9 Felipe‑ni nna seꞌe ttapa ka xiꞌiniunnábie ankakana nuila ribani. Ka nuilaha rigixxiꞌakinna ka benne nu raka le Tata Do Yebáha unake.
\p
\v 10 Ttu gayu xxupa ubisa chi uka seꞌetu niha, nianna bisia ttu benne dabie daka Judea tee lábie Agabo. Benneha anke profeta, rigixxiꞌe nu raka le Tata Do Yebáha una ka benne.
\v 11 Benneha tti bisiabie ata seꞌetuha nna bedaxxue lari ruxxiga lheꞌe Pabluha, nianna tti bexxiga ka niꞌa nábie nuha nna tti ree riꞌitu:
\p ―Espíritu ge Tata Do Yebáha rigixxiꞌabie, ree: “Aní uxxiga ka nu Israel‑ni benne anke xxana lari‑ni lheꞌesi Jerusalén‑ni. Nianna tti tagaꞌakane lo ná ka nu abittu ankakana nu Israel.”
\p
\v 12 Riꞌitu lhe ka benne ge Cesarea‑ni lhe, tti biyienintu nu ra benneha, nianna unnabatu ratu Pabluha:
\p ―Bittu eyyalu Jerusalén‑ni.
\p
\v 13 Ttaka lana nna bekabilana, rana:
\p ―¿Beaka ribesile, delo nna rudú siꞌile lasia? Kumu neti chiba bebeki lasia dhúbana ttixaba dhuna, meskila laa suna uxxigakana neti, meskila utti ttekana neti lheꞌesi Jerusalén‑ni delo niꞌa ge Jesús benne anke Xxanariꞌiha.
\p
\v 14 Ttaka kumu de abittu udaatu ixú yientu na, nianna bedhanchibatu, ratu:
\p ―Nu innaba Tata Xisiha aka ganna.
\p
\v 15 Iki de nuha nna tti beseꞌe tsetu nna ugwapitu diatu Jerusalén‑ni.
\v 16 Ttu chupa ka benne chi ria leke ge Jesús‑ni seꞌe Cesarea‑ni, dágabake len riꞌitu nna cheke riꞌitu lisi ttu benne tee lábie Mnasón. Benneha anke benne ge Chipre nna isá chi ria le benneha ge Jesús‑ni. Lisi benneha‑ba beyaꞌantu.
\s Pabluha besinna lheꞌesi Jerusalén
\p
\v 17 Tti besintu lheꞌesi Jerusalén‑ni nna ka betsi to geriꞌi seꞌe niha yalhá redeakakanie ribedake riꞌitu.
\v 18 Beyeki dilaha nna ugíatu len Pabluha lisi Jacobuha. Niha tupa iyába ka benneola riseꞌe arlo ka benne chi ria leke ge Jesús‑ni.
\v 19 Iki de tti chi begwe Pabluha ka benneha padiuxi, nianna tti udulona kua suba utixxiꞌenna ke ge iyába nu ben Tata Do Yebáha lenna tti rekina rigixxiꞌenna ka nu abittu ankakana nu Israel ka tisa ge Jesús‑ni.
\v 20 Ka benneha nna tti biyienkanie nu ranaha, nianna tti ráke:
\p ―¡Xxeniba ra le Tata Do Yebáha!
\p Nianna tti ráke na:
\p ―Yúruga xa betsi to, ixe juisiru ka nu Israel chi ria lekani ge Jesús‑ni, ttaka iyábakana rákana deki teeki udo tsitsiriꞌi tisa ge bia bennabi bodhaꞌan Tata Do Yebáha len Moisés‑ni.
\v 21 Ttaka chi binakana, iyába ka benne Israel seꞌe lheꞌe ka yiesi dittu‑na, iyábake ruleꞌenlu ke abitturu uinke nu ra lo bia bennabi‑na. Rágabakana deki ralu ka benneha abitturu ichúke lo bela lati ka nuto biyú to geke lhe abitturugaba uinke iyá nu labinriꞌi ruinriꞌi lhe.
\v 22 Nianna, ¿bíla anka nu uinriꞌi ganna? Nnannaruga gwatupa ka benne kumu de chi binake deki chiba besialu Jerusalén‑ni.
\v 23 De nuha nna tserula ganna uinlu nu innátu: len riꞌitu sela ttapa ka nubiyú, ka nu chi bodhaꞌan tsitsi tisa gekani len Tata Do Yebáha nna teeki ulhuxa lokana nu chi rákana benneha uinkana.
\v 24 Ichelu ka nuní tsialu lenkana sattí latile kini eyarile arlo Tata Do Yebáha nna lu kixalu gekani kini uin xiga ikikani. Aníha uinlu kini iláni iyá ka benne deki labí lii nu chi binakana ruinlu, sinuki ulaꞌala deki lu gwa rudobalu tisa ge bia bennabi bodhaꞌan Tata Do Yebáha len Moisés‑ni.
\v 25 Ka benne abittu ankake nu Israel, delába ka benne chi ria leke ge Jesús‑ni, ka benneha chiba ratu ke lo yetsi udhelhatuha: abittu uchacha ikike ge nu dia lo bia bennabi geriꞌi‑ni. Sunruba nna abittu aka goke bela ge ka nimala, ka nu rutti ka benne ki ruteke úna ge ka nu labí gwalíga ankakana diosi. Abittugaba goke bela ge ttu nimala ganna uttina de bidí yienni lhe anágaba lhe abittugaba goke reni ge ka nuha lhe, abittugaba isáke nu subi subi lhe.
\p
\v 26 Aníoka nna beyeki sáha nna che Pabluha itapaba ka nubiyúha dia lenna kana kini lana lhe ka nuha lhe eyarikana arlo Tata Do Yebáha. Nianna tti utaꞌana laliꞌa yotuha kini sattixxiꞌana nukaxa chi tadona gasi ubisa eyarikana arlo Tata Do Yebáha kini kua ttu ttukana utekana úna lenbie.
\p
\v 27 Atti chi tadona gasi ubisaha, laꞌania ttu chupa ka nu Israel ka nu dákana daka Asia bilákinna Pabluha laliꞌa yotuha. Nianna betsatsa ttebakana ka benne saa niha nna bedaxxukana Pabluha.
\v 28 Ribesiꞌabakana, rákana:
\p ―¡Benne Israel, gwaltá gwalute nále len riꞌitu kini udaxxuriꞌi nubiyú du‑ni! Lana nuní rekina lheꞌe iyába ka yiesi‑na riguꞌu tisana ka benne kini kuꞌu niꞌake ka benne geriꞌi lhe kuꞌu niꞌake bia bennabi bodhaꞌan Tata Do Yebáha len Moisés‑ni, lhe anágaba lhe rágabana ke kuꞌu niꞌake yotu geriꞌi‑ni lhe. Gwea lhe chi begaꞌana ka nu abittu ankakana nu Israel laliꞌa yotu leꞌa geriꞌi‑ni, laxkala chiba betsigakana benne‑ni.
\p
\v 29 Aníha rákana kumu de chi bilákinna reki len Pabluha Trófimo‑ni lheꞌesiha. Trófimo‑ni anka benne lheꞌesi Éfeso nna rakakinna ganna chiba begaꞌana nuha laliꞌa yotuha.
\v 30 Aníoka nna itúba yiesiha bisatsa nna bitupa ttebakana bedaxxukana Pabluha, denaꞌayakana na nna bebeakana na ata do yotuha. Nianna botto ttebakana ka puerta ge deꞌe rilhi abiꞌiba kweꞌe yotuha.
\v 31 Chiba seꞌekana deki uttibakana Pabluha, nianna tti bina nu loni ge ka soldadu ge Roma‑ni, binana deki itúba lheꞌesi Jerusalén‑ni tee ttu elha gaa xxeni.
\v 32 Nuha nna bottupa ttebana ka soldadu geniha lhe ka soldadu banakinna adí ka nuha lhe. Nianna bexunni tteba lenna ka nuha nna bisinkana ata tupa ka benneha. Tti bilani ka benneha ka soldaduha lhe nu loni gekaniha lhe, nianna bedú sii ttebakana labíru uyakana Pabluha.
\v 33 Tti bisin nu loni ge ka soldaduha nna bedaxxu ttebana Pabluha nna ben ttebana mandadu kini bexxigakana Pabluha len chupa ka cadena. Nianna tti unnaba tisana na, rana na:
\p ―¿Nú ankalu lhe bí benlu lhe?
\p
\v 34 Ttaka ka nu saa niha ribesiꞌabakana, nu subi subiba rákana. Laxkala de rigiyya xxattakanaha nna labí biria niꞌen nu loni ge ka soldaduha bixa ben Pabluha. Nianna benna mandadu kini eche ka soldaduha Pabluha lheꞌe yoꞌo ata ruꞌukanaha.
\v 35 Tti chi besin lenkana Pabluha lo ka napi seꞌe roꞌo yoꞌo ata ruꞌukanaha, lo beba dedákinna na kumu de ruin ka nu danalhaha gayakana na
\v 36 kumu iyábakana ribesiꞌabakana, rákana:
\p ―¡Gwalutti nuná!
\s Pabluha rinnena arlo ka benne tupa lheꞌesi Jerusalén‑ni
\p
\v 37 Tti chi ugaꞌa ka soldaduha Pabluha lheꞌe yoꞌo ata ruꞌukanaha, nianna tti ra Pabluha nu loni ge ka soldaduha:
\p ―¿Si gwaka inne lania lu ttu satti to?
\p Nuha nna bekabina rana na:
\p ―¿Si gwa rakaba gelu rinnelu tisa griegu?
\v 38 Ganna niha nna, ¿si laaba luba nuha ankalu nu Egipto? Nuha ttuha gaaba bedú disana lo ka nu rinnabia ge Roma‑ni nna biriana diana, naꞌaya xanni ttapa mili ka nubiyú nna dia lenna ka nuha daka lo yu bisiha.
\p
\v 39 Pabluha nna bekabina, rana:
\p ―¡Koꞌo, laa netiga nuha! Neti ankalaa benne Israel nna ankaa benne lheꞌesi Tarso. Tarso rena daka lo yu ge Cilicia. Ankana ttu yiesi xxeni. De nuha nna begwelhachi neti innea arlo ka benne tupa nii.
\p
\v 40 Nuha nna “O” ba rana na. Gwa begwelhabana. Nianna tti udú Pabluha lo ka napiha nna ruttá náni kini eyaka sii ka nu tupa niha. Tti chi beyaka sii ka nuha nna belisana kana len tisa hebreo rana kana:
\c 22
\p
\v 1 ―Xa betsi to lhe xa tata benneola lhe, gwaludoruga nagale nu ekabia gele ge nu rusiale ikia‑ni.
\p
\v 2 Tti chi biyienkinna rinne Pabluha tisa hebreo, laꞌaniala nna beyaka siirukana, nianna tti rana kana:
\p
\v 3 ―Neti ankaa benne Israel nna ulia lheꞌesi Tarso. Yiesiha rena lo yu ge Cilicia. Ttaka lheꞌesi Jerusalén‑niba bixenia nna Gamaliel‑ni bedhetinna neti tti tteba ra lo bia bennabi ge ka benne uka xuttoriꞌiha. Neti bedo xxattana lasia bedoa tisa ge Tata Do Yebaa geriꞌiha ttiba ruin iyábale nnanna.
\v 4 Itú ttuha udú nooa ka benne chi bedaxxuke neda ge Jesús‑ni, benia uttia ke. Nuila lhe nubiyú ka benneha rudaxxua ruxxigaa ke nna ragaꞌaya ke lheꞌe lisiyya.
\v 5 Bixxudi xeniha lhe iyába ka benneola geriꞌiha gwa biyúbake nu benia. Lagabake beteke yetsi denia diaya kini uleꞌenia ka benne geriꞌi seꞌe lheꞌesi Damasco‑ni, kini sadaxxua ka nu chi bedaxxukana neda ge Jesús‑ni nna esia lania kana Jerusalén‑ni kini iyayakana.
\p
\v 6 ’Ttaka laka yuꞌa neda diaya, tti chi isinaa lheꞌesi Damasco‑ni, gaxa ttiba tu retin tsiꞌinu (12) resá nuha chi anka, ttiruba ttu nnelaba chi uyuꞌu ttu xiani xeni dana yebáha uyuꞌuna abiꞌiba kweꞌa.
\v 7 Nianna tti ubixxi lo ttebaa lo yu nna tti biyienti tsiꞌi ttu benne unnebie, ree neti: “¡Saulo! ¡Saulo! ¿Beaka neti danalhalu rudhaka disalu?”
\v 8 Neti nna bekabia, ria: “¿Núle nuná xa tata?” Benneha nna bekabie ree: “Netiba nuní Jesús ge Nazaret benne danalhalu rudhaka disalu.”
\v 9 Ka nu dia lania nna bilábakinna xianiha, ttaka labí biyienkinna tsiꞌi benne rulise netiha.
\v 10 Neti nna xpeya benneha: “¿Bí raka lelu unia xa tata?” Labie nna bekabie, ree neti: “Beyadha nna utaꞌa lheꞌesi Damasco‑na. Naa kixxiꞌakana iyá nu chi gaꞌanati uinlu.”
\v 11 Ttaka kumu de uyuꞌu xianiha loa, de nuha nna lo xuaba beyaꞌanaa. Laxkala ka nu dia laniaha itú nalhibakana náya chibuka bisinaa lheꞌesi Damasco‑ni.
\p
\v 12 ’Niha do ttu benne biyú tee lábie Ananías. Benneha anke ttu benne rudo tsitsie tisa ge nu ra lo bia bennabi bodhaꞌan Tata Do Yebáha len Moisés‑ni nna iyába ka benne Israel seꞌe niha ráke tseba runie.
\v 13 Benneha bitee ata doaha. Tti bisie niha nna rabie neti: “¡Saulo, betsi to, chinka bedhali ka iyya lolu‑na, chiba aka elenlu!” Neti nna laꞌania tteba beyali ka iyya loa‑ni nna bilá ttebati benneha.
\v 14 Nianna unnebie, ree: “Tata Do Yebaa benne anke Diosi ge ka benne ukake xuttoriꞌiha, benneha chi bekwebie lu kini unalu bí raka lebie uinlu lhe anágaba kini ilenlu Jesús benne runie attiba ankaba geniha lhe kini iyieninlu ka tisa ka nu inne kwinaga benneha.
\v 15 Kumu lu akalu nu kixxiꞌalu gebie arlo iyába ka benne, kixxiꞌalu ge nu chi bilenlu lhe ge nu chi biyieninlu rabie lhe.
\v 16 De nuha nna, ¿bíla ribedalu? Kanna udú lii nna udi inda nna unnaba len Tata Do Yebáha kini ocharie yua ge ka tulha gelu‑na.”
\p
\v 17 ’Atti chi beyekia besiaya Jerusalén‑ni nna bita ttebaa lheꞌe yotu‑ni. Dubaa gwelhapi tisa len Tata Do Yebáha nna ttiruba ttu nnelaba chi belaꞌati
\v 18 Jesús benne anke Xxanariꞌiha, rabie neti: “Jeru tte begwe lelu beria lheꞌesi Jerusalén‑ni kumu ka nu seꞌe nii labí ulabikana nu kixxiꞌalu kia.”
\v 19 Neti nna xpeye: “Tata xisi to, ka nuní yúbakana deki neti lheꞌe iyába ka yoꞌo ata rudhetiriꞌi ka tisa ge Tata Do Yebáha rataꞌaya nna raayaa ka benne chi ria leke gelu lhe rudheaya ke lisiyya lhe.
\v 20 Anágaba lhe tti bettikana Esteban benne utixxiꞌe ka tisa gelu‑na, neti laꞌania niha‑gaba dua nna gwa uyuꞌugaba lasia nu bedhakana benneha. Axtala udúa biyúa ka xo ka nu bettikana benneha.”
\v 21 Ttaka benne belaꞌatiha nna rabie neti: “Ugía, kumu neti idhelhaa lu lheꞌe ka yiesi dittu‑na ata seꞌe ka nu abittu ankakana nu Israel.”
\p
\v 22 Debá ttaníaruba gwa bedo nagakani ge Pabluha. Nianna tti chi unnekana idisa, rákana:
\p ―¡Gwalutti nuná! ¡Labí ralha nuná aka benna!
\p
\v 23 Ttaka kumu de ribesiꞌa xxattakana lhe de ribeaniba xokani riguꞌuna kana lhe de rudaxxukana yu rudelhakana lo be lhe,
\v 24 de nuha nna ben nu loni ge ka soldaduha mandadu kini ugaꞌakana Pabluha lhiꞌu ata ruꞌukanaha nna gayakana na, kini ixxeꞌe roꞌoni beaka ribesiꞌa ka nuha rebiꞌi nookana na.
\v 25 Ttaka tti chi xigakinna Pabluha kini gayakana na, nianna unnaba tisana nu du niha, delába soldadu nu baninna ttu gayua (100) ka soldaduha, rana nuha:
\p ―¿Si gwa gaꞌanaba deki gayale ttu benne romanu ganna abíba chi ulea liile deki gwalíga tee tulha gebie?
\p
\v 26 Tti biyienin soldaduha nu ra Pabluha, nianna tti ugíana gwattixxiꞌenna nu loni ge ka soldaduha, rana nuha:
\p ―¿Bíla anka nu uin kwinalu ganna? Nubiyú bedaxxuriꞌi‑ni rana ankana benne romanu.
\p
\v 27 Nianna tti dia nu loni ge ka soldaduha ata du Pabluha nna unnaba tisana na, rana na:
\p ―Utixxiꞌa, ¿si gwalí ankalu benne romanu?
\p Pabluha nna bekabina geni, rana na:
\p ―Gwalí galá.
\p
\v 28 Nu loni ge ka soldaduha nna rana na:
\p ―Neti yalhá ixeni belhiu gwaduloti kini ukaa benne romanu.
\p Pabluha nna bekabina ge nuha rana na:
\p ―Neti attili uliaha chi ankaa benne romanu.
\p
\v 29 Nuha‑ba biyienin ka nu chi seꞌekana kini gayakana Pabluha, nianna bebiꞌetta ttebakana kweꞌeni. Anágaba nna nu loni ge ka soldaduha, tti chi binana deki Pabluha ankana benne romanu, usigabinna kumu de chi xikakinna Pabluha cadena.
\s Pabluha biso duna arlo ka nu ruin elhuxtisi ge ka nu Israel‑ni
\p
\v 30 Beyeki sáha nna nu loni ge ka soldaduha, de raka leni una tsena bí lo niꞌa ge nna rebiꞌi noo ka nu Israel‑ni Pabluha, de nuha nna bedhasina Pabluha nna benna mandadu kini bottupakana ka nu loni ge ka bixxudiha lhe adíru ka nu ruin elhuxtisi ge ka nu Israel‑ni lhe, nianna tti betso duna Pabluha arlo ka nuha.
\c 23
\p
\v 1 Pabluha nna belanni tsitsibana lo ka nu runi elhuxtisiha, nianna tti rana kana:
\p ―Xa betsi to, neti yu xeabaa itúkiba doa yiesi lo yu‑ni latsiruba doa len Tata Do Yebáha.
\p
\v 2 Tti biyienin Ananías nu anka bixxudi xeniha, tti biyieninna nu ra Pabluha, nianna tti rana ka nu seꞌe gaxxaba ata du Pabluha kweakana gi roꞌoni.
\v 3 Ttaka Pabluha nna bekabina geni, rana na:
\p ―¡Aaluxa nu regí xú loni! ¡Tata Do Yebáha kweabie gi roꞌolu! Lu dolu kini uinlu elhuxtisi kia tti tte ra lo bia bennabi geriꞌi‑na, ttaka rutseꞌe loona lu riguꞌula niꞌalu nu ra lo nuná tti ralu ka nuná: Gwalikwea gi roꞌoni.
\p
\v 4 Ka nu seꞌe niha nna rákana Pabluha:
\p ―¿Si aná dika ulisalu benne anke bixxudi xeni ge Tata Do Yebáha?
\p
\v 5 Ttaka Pabluha nna rana ka nuha:
\p ―Xa betsi to, labí yua ganna benne‑na anke bixxudi xeni, de nuha gwalidhíchi elha xen lasi, labí dika innea aná, kumu lo ka yetsi ge Tata Do Yebáha ra: “Abittu inne satsalu ge benne rinnabie lheꞌesi geluha.”\f + \fr 23:5 \ft Éxodo 22:28\f*
\p
\v 6 Kumu Pabluha yúbana deki salhe ka nu seꞌe niha ankakana saduceo nna a salhe ka nuha nna ankakana fariseo, nianna tti unnena idisa, rana kana:
\p ―Betsi to, neti ankaa fariseo, xiꞌin ka fariseo. Ruinle elhuxtisi kia kumu de ruxxen lasia deki gwa reyaka benba ka benne chi uttiha.
\p
\v 7 Tti rana aníha nna ka fariseo‑ni lhe ka saduceo‑ni lhe udulo ttebakana rulisa luesikani. Nianna ulhaꞌa tteba lheꞌe luesikani,
\v 8 kumu ka saduceo‑ni rákana labí reyaka ben ka benne chi uttiha lhe nigaba lanú ka anjeli seꞌe lhe nigaba lanú ka espíritu seꞌe lhe. Ka fariseo‑ni nna gwa redeyyaba lekani ge iyá nuní.
\v 9 Nianna bigiyya tterubakana nna ttu chupa ka fariseo ka nu ruleꞌekinna ka benne nu ra lo bia bennabi bodhaꞌan Moisés‑ni nna udú lii ttebakana unnekana, rákana:
\p ―Nubiyú‑ni labí raxxakatu bixa nu satsa chi benna. Gaxa ttu espíritu o ttu anjeliba nuná chi unnebie lenna. Ganna aníha nna riꞌi labí dikana edú disariꞌi arlo Tata Do Yebáha.
\p
\v 10 Ttaka nna adíla chi rigiyya xxattakana. Nianna chi usini nu loni ge ka soldaduha kini ka gayakana Pabluha nna uduyakana na. Aníha uka nna uxina ttu chupa ka soldaduha kini ebeakana Pabluha lagwi ge ka nu tupa niha nna eche adakabakana na lheꞌe yoꞌo ata ruꞌukanaha.
\p
\v 11 Beyeki ulhaha nna bodoleꞌe lo Jesús benne anke Xxanariꞌiha len Pabluha, ree na:
\p ―Tsitsi udú, Pablo, kumu ttiba chi benlu utixxiꞌalu kia lheꞌesi Jerusalén‑ni, anágaba teeki kixxiꞌalu kia lheꞌesi Romaha.
\s Ka nu Israel‑ni rulha lekani uttikana Pabluha
\p
\v 12 Tti ugwani dilaha nna bottupa tteba luesi ttu chupa ka nu Israel‑ni nna uyuꞌukana unnekana kumu rulha lekani uttikana Pabluha. Nianna begwekana tisa deki labí gokana yetta, nigaba iꞌiyakana inda axtaliba ganna chi bettikana Pabluha.
\p
\v 13 Gwate chua (40) ka nubiyúha begwekana tisa deki uinkana aníha.
\v 14 Nianna tti ugíakana arlo ka nu loni ge ka bixxudiha lhe arlo ka benneola ge ka nu Israel‑ni lhe, rákana ka nuha:
\p ―Riꞌitu chi begwetu tisa ratu labí gotu yetta axtaliba ganna chi bettitu Pabluha.
\v 15 Nnanna nna kwinale xa tata lhe adíle ka benne runi elhuxtisi, gwaligasi nu loni ge ka soldadu‑na saleana Pabluha nna udúna na arlole. Uka diba uinle deki kwea lii tsele bixa benna. Riꞌitu nna chi seꞌe tsetu roꞌo nedaha, kini lanila isiana arlole nna chila uttitu na.
\p
\v 16 Ttaka xiꞌin biyú nuila dan Pabluha biyienbinna nu rulha le ka nuha uinkana, nianna tti ugía ttebana lheꞌe ata yuꞌu ka soldaduha kini gwattixxiꞌenna Pabluha.
\v 17 Pabluha nna uxi ttebana ttu ka nu banakinna ka soldaduha nna rana nuha:
\p ―Uche nu kwiti du‑ni arlo benne anke nu loni geleha kumu lana raka leni kixxiꞌenne ttu tisa chi binana.
\p
\v 18 Nuha nna che ttebana nu kwitiha nna gwagaꞌana na arlo nu loni gekaniha nna rana nuha:
\p ―Pablo nu yaya lisiyyaha uxina neti nna unnabana len neti kini etedhaꞌanaa nu kwiti du‑ni arlo kwinalu kumu nuní raka leni kixxiꞌenna lu ge ttu bixa.
\p
\v 19 Nu loni ge ka soldaduha nna ulhi ttebana ná nu kwitiha nna chena na attu ata subi. Nianna tti unnaba tisana nu kwitiha, rana na:
\p ―¿Bí raka lelu kixxiꞌenlu neti?
\p
\v 20 Nu kwitiha nna bekabina rana:
\p ―Ka nu Israel‑ni chi unne len luesikani rákana deki innabakana len kwinalu kini ichelu Pabluha uxxeha nna utso dulu na arlo ka nu runi elhuxtisi gekaniha. Uka diba uinkana deki kwea lii tsekana bixa benna.
\v 21 Kwinalu nna bittu tsia lelu gekani kumu ttiba gwate chua (40) ka nubiyú ukatsi lokani tseꞌekana roꞌo nedaha nna dhu nookana Pablu‑na, kumu chi begwekana tisa rákana labí gokana yetta, nigaba iꞌiyakana inda axtaliba ganna chi bettikana Pablu‑ni. Nnanna nna sun tteba seꞌekana ubeda bixa inná kwinalu.
\p
\v 22 Nu loni ge ka soldaduha nna bedhelhana nu kwitiha nna rana nuha:
\p ―Anuttu nu galu deki chi betettixxiꞌenlu neti ge nuní.
\s Nu loni ge ka soldaduha udelhana Pabluha // arlo Félix nu rinnabiaha
\p
\v 23 Nianna tti uxi nu loni ge ka soldaduha chupa ka nu seꞌe kweꞌeni, ka nu banakinna adí ka soldaduha. Nianna tti rana ka nuha:
\p ―Gwaluseꞌe tse chupa gayua (200) ka soldadu ka nu dha niꞌakani nna a gayuna bixxi tsii (70) ka soldadu ka nu kwiakana kweꞌe ka kwayu nna a chupa gayua ka nu ddenkana ka iyya lo tutsa, kini tsiakana retin jaa rela lheꞌesi Cesarea‑ni
\v 24 lhe gwaluseꞌe tsegaba ka kwayu kini dho Pablu‑ni kweꞌe ttu ka nuná. Aníha uinle kini abittu bi satena chibuka isin lenle na lo Félix nu rinnabiaha.
\p
\v 25 Nianna tti ben nu loni ge ka soldaduha ttu yetsi. Lo yetsiha rana:
\p
\v 26 “Neti Claudio Lisias ridhelhaa ttu padiuxi ge kwinalu xa tata Félix benne ra xxeni lebie.
\v 27 Nubiyú ridhelhaa naa, ka nu Israel‑ni bedaxxukana na, chiba seꞌekana deki uttikana na, ttaka neti, tti binaa deki ankana benne romanu, nianna ugía ttebaa len ka soldadu kia‑ni kini gwadiláya na.
\v 28 Nianna tti chea na nna bedúa na arlo ka nu runi elhuxtisi gekaniha kini aníha nna unaa bí ge bedaxxukana na
\v 29 nna tti biyienti rusiakana ikini deki riguꞌu niꞌani bia bennabi gekaniha, ttaka labí benna ttu bixa nu dika ralhana gattina o ralhana gattana lisiyya.
\v 30 Ttaka tti chi binaa deki ka nu Israel‑ni rulhaba lekani uttikana na, de nuha nna labí uledaa nna udhelha ttebaa na len kwinalu. Anágaba nna chigaba xpeya ka nu rusiakana ikini deki bixa benna, xpeya kana etetso dúkana arlo kwinalu innákana bixa ge do lekani nuná. Gwedesábariꞌi attu sá.”
\p
\v 31 Ka soldaduha nna benbakana attiba chi ra nu loni gekaniha, uchebakana Pabluha lo relaha nna bisin lenkana na lheꞌe ttu yiesi nu tee láni Antipatris.
\v 32 Ugwani dilaha nna a suna ka nu sia kweꞌe ka kwayuha‑ba bederia lenkana Pabluha dedheyyakana, adí ka nuha nna beyekibakana besinkana lheꞌe yoꞌo ata ruꞌukanaha.
\v 33 Ka nu dia lenkana Pabluha, tti chi bisinkana lheꞌesi Cesarea‑ni nna begwe ttebakana Félix nu rinnabiaha yetsi denkanaha lhe bedúgabakana Pabluha arloni lhe.
\v 34 Atti chi belaba Félix‑ni yetsiha, nianna tti unnaba tisana Pabluha gaxa daka dana. Pabluha nna rana dana daka lo yu ge Cilicia.
\v 35 Nianna tti ra Félix‑ni na:
\p ―Gudoba nagaa gelu ganna chi bisia ka nu rusiakana ikilu bixa benlu.
\p Nianna tti benna mandadu kini bedheakana Pabluha lheꞌe guskadu ata udo Herodes‑ni kini uyú tsitsikana na.
\c 24
\s Pabluha biso duna arlo Félix nu rinnabiaha
\p
\v 1 Ukaliba gayu ubisaha nna tti bisin Ananías nu anka bixxudi xeniha lheꞌesi Cesarea‑ni, bisinna len attu chupa ka benneola ge ka nu Israel‑ni. Chegabakana ttu nubiyú tee láni Tértulo. Nuha innena kwenta gekani kini udú tsitsina kana arlo nu rinnabiaha kixxiꞌana bí ge rebiꞌi nookana Pabluha.
\v 2 Tti chi du Pabluha arlokani nna udulo tteba Tértulo‑ni bedúna tisa arlo Félix nu rinnabiaha, rana nuha:
\p ―Xa tata Félix benne ra xxeni lelu, de kwinalu nna xen su lasiba seꞌetu, lhe de rinnabia tselu nna ixeba nu tse chi raka lheꞌesi geriꞌi‑ni.
\v 3 Gaxaba seꞌetu lhe gaxaba rekitu lhe satíaba redí baatu nu tse ruinlu. De nuha nna rugwetu kwinalu ixkixaru.
\v 4 Ttaka kini abitturu uttisinia lu nna rinnabaa len kwinalu edá lelu udo nagalu getu satti to.
\v 5 Riꞌitu gwaxxakatu nubiyú du nii rekina rutsetsinna ka benne nna iyába ata rekina rilhaꞌana lheꞌe luesi ka benne Israel‑ni. Lana ankana nu loni ge ttu dhi ka nu tee lákani nazareno.
\v 6 Gwea nna bengabana kuꞌu niꞌani yotu getuha. De nuha nna bedaxxutu na, [bentu uintu elhuxtisi geni attiba raba lo bia bennabi getuha.
\v 7 Ttaka tti bisia tata Lisias, benne anke nu loni ge ka soldaduha nna idisaba runie betetuabie Pablu‑ni lo nátu.
\v 8 Nianna udhelha tteba Lisias‑ni ka benne seꞌe nii kini etetso duke arlolu, kumu ka benne‑ni nuní rusiake iki Pablu‑ni deki bixa benna.] Laxkala kwinabalu, tti innaba tisalu na, laꞌania nna tte denlu iyá nu rusiatu ikini.
\p
\v 9 Ka nu Israel, ka nu daa lenkana Tértulo‑ni, rágabakana gwalíba aníha‑ba uka.
\v 10 Nianna tti betten ná Félix nu rinnabiaha Pabluha kini innena. Pabluha nna udulona rana:
\p ―Neti xen su lasiba ekabia ge nu rusiakana ikia arlo kwinalu, kumu yu xeabaa ixe ida chi ankalu xueda getu.
\v 11 Kwinabalu gwa dikaba innaba tisalu adí ka benne ge nu rigixxiꞌaya‑ni. Neti si ukaruba tu tsiꞌinu (12) ubisa‑ni ugwapia lheꞌesi Jerusalén‑ni diaya gwedú xibi lheꞌe yotu ge Tata Do Yebáha.
\v 12 Labí betexxakakana neti ridaka lenia nuxa benne o rutsatsaa ke, ni roꞌo yotuha lhe nigaba lheꞌe ka yoꞌo ata rudhetitu ka tisa ge Tata Do Yebáha lhe nigaba lheꞌe yiesiha lhe.
\v 13 Anágaba lhe labí tee bixa uleꞌekana deki gwalí benia nu rusiakana ikia‑ni.
\v 14 Nu kixxiꞌaligabania lu, neti runia sina ge Tata Do Yebaa benne anke Diosi ge ka xuttotuha, diaya lo neda ge Jesús‑ni, delába neda nu rákana deki ankana attu neda subi. Neti gwa riaba lasia iyába nu ra lo bia bennabi bodhaꞌan Tata Do Yebáha len Moisés‑ni lhe nu ra ka tisa dia lo ka yetsi ka nu bodhaꞌan ka profeta ge Tata Do Yebáha lhe.
\v 15 Ruxxengaba lasia ge Tata Do Yebáha attigaba lakana ruxxen lekani gebie. Ruxxengaba lasia deki gwelhidha benbe ka benne chi uttiha, sila benke latsiru o sila benke nu satsa lhe.
\v 16 De nuha nna neti satíaba runia doelha dhoa unia latsiru arlo Tata Do Yebáha lhe unia latsiru arlo ka benne lhe.
\p
\v 17 ’Neti ixe ida chi rekia attu ta subi; nnannaliba nna besinaa lheꞌesi Jerusalén‑ni kini dedáya gwekaꞌana latti belhiu ge ka benne kia, delába ka benne Israel, ka benne abittu geke tee lhe anágaba dedágabaa kini utea úna len Tata Do Yebáha lhe.
\v 18 De nuha‑ba nna dua roꞌo yotuha; chiba bexí beyaria attiba chi gaꞌanna lo bia bennabi getuha nna ttiruba bilani ttu chupa ka benne Israel‑ni neti. Ka benneha dedáke daka Asia. Laꞌania labí du lania ixe ka benne, nigaba labí daya rutsatsaa ka benne.
\v 19 Ka benneha‑la dika tseꞌeke nii kini ukinnike neti ganna bixa ge do leke neti.
\v 20 Ganna abíba nna ka benne seꞌe niiba innáchuke, ¿si gwaxxakake bixa nu satsa benia tti biso dua arlo ka nu ruin elhuxtisi ge ka benne Israel‑ni?
\v 21 O, ganna abittuba de unnebaa idisa, xpeya ke: “Nnanna ruinle elhuxtisi kia, kumu de ruxxen lasia deki gwa reyaka benba ka benne chi uttiha.”
\p
\v 22 Félix‑ni, kumu chi galá yuna gasina anka neda ge Jesús‑ni, nianna tti uchú lona, rana:
\p ―Ttiliba ita Lisias benne anke nu loni ge ka soldaduha, laꞌanialiba ulhuxa looa gele.
\p
\v 23 Nianna tti ra Félix‑ni soldadu nu baninna ttu gayua (100) ka soldaduha eche adakabakana Pabluha lheꞌe lisiyya ata ruyúkana naha. Sun tteba nna abittuba uxxikakana na, tseki lhaabana lhe abittugaba usunakana gaꞌa ka benne geni ki tagíake na lhe tadhaꞌanke nu riyasinna lhe.
\p
\v 24 Iki de chi ute ttu chupa ubisaha, nianna tti bisin Félix‑ni lenna nuila geniha. Nuilaha tee láni Drusila, ankana benne Israel. Nianna udhelha Félix‑ni kini gwaxxíkana Pabluha kini udo nagani gasina ria le Pabluha ge Jesucristuha.
\v 25 Ttaka tti biyienin Félix‑ni nu ra Pabluha, rana deki teeki akariꞌi benne runi attiba ankaba geni lhe innabiariꞌi elha ruin geriꞌi lhe. Anágaba utixxiꞌagabana rana deki isia sá aka elhuxtisi geriꞌi arlo Tata Do Yebáha. Tti biyienin Félix‑ni nu ra Pabluha, nianna usibinna nna rana na:
\p ―Ttanába. Chinka beyya. Gwedeaxibaa lu ganna nukaxa nattiti.
\p
\v 26 Kumu rakin Félix‑ni gaa guteba Pabluha belhiu lenna kini odilána na. De nuha nna satti balhaba raxina na kini rinne lenna na.
\v 27 Tti chi uka chupa idaha, Félix‑ni nna bedhanbana ladiniha, nianna utaꞌa attu nu tee láni Porcio Festo. Ttaka kumu Félix‑ni de raka leni eyaꞌan tsena len ka nu Israel‑ni, de nuha nna bodhaꞌanbana Pabluha lheꞌe lisiyyaha.
\c 25
\s Pabluha riso duna arlo Festuha
\p
\v 1 Festuha bisinna lheꞌesi Cesarea‑ni edí ladini kini innabiana ka yiesi seꞌe itúba ka daka niha. Iki de chi uka tsunna ubisa bedí ladini lheꞌesi Cesarea‑ni, nianna tti biriana diana lheꞌesi Jerusalén‑ni.
\v 2 Tti chi rena niha nna ka nu loni ge ka bixxudiha lhe ka nu loni ge ka nu Israel‑ni lhe ugíakana gwattixxiꞌakinna na ge nu rusiakana iki Pabluha.
\v 3 Rinnabakana kini uinna ttu elha tsagwi edhelhana Pabluha kini esiana Jerusalén‑ni. Aníha rákana kumu de rulha lekani tseꞌekana ukatsi lokani kweꞌe nedaha kini uttikana Pabluha ganna chi deyuꞌuna neda dedána.
\v 4 Festuha nna bekabina rana kana:
\p ―Lheꞌesi Cesarea‑niliba tee Pabluha lisiyya. Neti chigaba eyyaꞌaya niha.
\p
\v 5 Rágabana kana:
\p ―Lebiꞌi ka nu ankale nu loni, gwaltsá len neti kini ganna si bixa nu abittu anka tse ben nubiyúha, niha‑liba usiale ikini ge iyá nu rale neti nii.
\p
\v 6 Ttiba xxunu o tsii ubisa udo Festuha lheꞌesi Jerusalén‑ni, niala nna tti deyyana besinna lheꞌesi Cesarea. Beyeki dilaha nna bedona roꞌo mexa geniha ata ruinna elhuxtisiha, nianna tti udhelhana kini gwaxxíkana Pabluha kini iso duna arloni.
\v 7 Tti utaꞌa Pabluha ata do Festuha nna ka nu Israel ka nu daa Jerusalén‑ni ubiga ttebakana useꞌekana abiꞌiba kweꞌe Pabluha. Nianna ixeba nu rusiakana ikini lhe xxeniba anka nu rákana deki benna, ttaka labí biria lii deki gwalí benna nu rusiakana ikiniha.
\v 8 Pabluha nna bekabina, rana:
\p ―Neti labí chi binittia abittu udoa tisa ge nu ra lo bia bennabi getuha, delába riꞌitu ka benne Israel, nigaba labí bixa chi bedhakaa yotuha, nigaba labí bixa chi benia ge César benne rinnabia xeniha.
\p
\v 9 Ttaka kumu Festuha de raka leni eyaꞌan tsena len ka nu Israel‑ni, aníoka nna unnaba tisana Pabluha, rana na:
\p ―¿Si gweyyalu Jerusalén‑ni kini niha‑liba unia elhuxtisi gelu?
\p
\v 10 Pabluha nna bekabina, rana:
\p ―Ki arlo ttu ka nu rinnabia boseꞌe César‑ni nuní dua ata dika aka elhuxtisi kia. Ka benne Israel‑ni gwa yu xeaba kwinalu labí bixa benia geke.
\v 11 Ganna bixa tulha xxeni daya o benia ttu bixa nu dika ralhaa gattia, laꞌania nna labí dhu disa neti gattia. Ttaka ganna si abíba lii nu rusiake ikia‑ni, laꞌania nna lanú nu aka geni kwenta otena neti lasi ná ka benne‑ni. Nnanna nna rinnabaa len kwinalu, arlo César benne rinnabia xeniha‑liba, niha‑liba tsiaya kini benneha unie elhuxtisi kia.
\p
\v 12 Festuha nna iki de chi unne lenna adíru ka nu seꞌe kweꞌeniha, nianna tti rana Pabluha:
\p ―Luba chi unnabalu tatso dulu arlo César‑ni. ¡De nuha nna tsiabalu ganna!
\s Pabluha riso duna arlo Agripa nu rinnabiaha
\p
\v 13 Uteba ttu chupa ubisa, nianna tti dia Agripa nu rinnabiaha lenna Berenice, diakana lheꞌesi Cesarea‑ni kini tagwekana Festuha ttu padiuxi.
\v 14 Isá toba useꞌekana lheꞌesi Cesarea‑ni, de nuha nna Festuha utixxiꞌenna Agripa‑ni ge Pabluha, rana na:
\p ―Nii tee ttu nubiyú lisiyya bodhaꞌan Félix‑ni na tti beria ladiniha.
\v 15 Ge nuní unne ka nu loni ge ka bixxudiha lhe ka benneola ge ka nu Israel‑ni tti ugíaya lheꞌesi Jerusalén‑ni. Unnabakana len neti kini ukinnia nuní.
\v 16 Ttaka neti nna bekabia gekani, xpeya kana: “Riꞌitu ka nu ruin elhuxtisi ge Roma‑ni labí labintu urixxi ukinnitu ttu benne ganna abíba chi biso due len ka nu rusiakana ikieha arlo ttu xueda lhe anágaba lhe teeki dhi benneha lo neda kini ekabie ge nu rusiakana ikieha, kini aníha nna uleꞌe ganna si gwalí nu rusiakana ikieha.”
\v 17 Laxkala tti bisiakana nii, neti labí uledaa. Beyeki dilaha nna bedo ttebaa roꞌo mexa kia‑ni nna udhelhaa kini gwaleakana Pablu‑ni.
\v 18 Ka nu rusiakana ikiniha, ttu seꞌebakana rukinnikana na, ttaka labí rusiakana ikini ttu tulha xxeni nu rakati benna.
\v 19 Beta rusiakana ikini de labí rudona tisa ge nu ria lekani lhe anágaba lhe rusiagabakana ikini ge ttu nubiyú tee láni Jesús. Nuha chiba uttina, ttaka Pablu‑ni nna rana deki anka benba nuha.
\v 20 Ttaka neti kumu de labí yua ge nu rinnekanaha, de nuha nna unnaba tisaa Pablu‑ni, xpeya na: “Si gwa raka lelu eyyalu Jerusalén‑ni kini niha‑liba aka elhuxtisi gelu.”
\v 21 Ttaka lana nna labí uka leni. Unnabalana tsiana kini iso duna arlo César benne rinnabia xeniha. Aníha uka nna xpeya nu baninna ka soldaduha uyú tsitsikana na axtaliba ganna chi idhelhaa na tsiana Roma.
\p
\v 22 Nianna tti ra Agripa‑ni Festuha:
\p ―Neti rakagaba lasia iyienti ge nubiyú‑na.
\p Festuha nna rana na:
\p ―Uxxe dilaha iyieninlu geni ganna.
\p
\v 23 Beyeki dilaha nna Agripa‑ni lenna Berenice‑ni yalhá xxeni ra lekani utaꞌakana lheꞌe yoꞌo lagwiha itupa lenkana ka nu ruinkana mandadu ka soldaduha lhe adíru ka nu loni ge yiesiha lhe. Festuha nna udhelha ttebana kini gwaleakana Pabluha kini iso duna arloni.\fig Paul before Agrippa|65Cn02146B.tif|col|||(Hechos 25:23--26:32)|25.23\fig*
\v 24 Nianna ra Festuha:
\p ―Kwinalu xa tata Agripa lhe iyále ka benne seꞌele len riꞌitu nasá, ne nubiyú nu rusia iyá ka nu Israel‑ni ikini deki benna ttu bixa. Chi bitakana lheꞌesi‑ni lhe bitagabakana tti ugíaya Jerusalén‑ni nna ribesiꞌanibakana rinnabakana len neti rákana: Labíru ralha nubiyú‑ni aka benna.
\v 25 Ttaka neti rakati labí benna nu dika ralhana gattina. Anágaba nna la labana unnabana tsiana kini iso duna arlo César benne rinnabia xeniha. De nuha nna neti chiba bokinni ikia idhelhabaa na arlo benneha.
\v 26 Ttaka kumu neti de labí yua bixattiga benna kini aníha‑chu nna udoa lo yetsi idhelhaa len benneha, de nuha nna rutso dua na arlole, ladeꞌa tte arlo kwinalu xa tata Agripa, kini iki de chi biyienin nagariꞌi bixa innána, laꞌania nna chi tee roꞌa bixa udoa lo yetsiha.
\v 27 Kumu neti rakati satsaba nuha idhelhaa ttu nu tee lisiyya attu ta subi nna abígaba kixxiꞌaya bixattiga ge rusiakana ikini.
\c 26
\p
\v 1 Nianna tti ra Agripa‑ni Pabluha:
\p ―Gwakaba innelu ge nu rusiakana ikilu.
\p Pabluha nna ulhidha náni nna tti udulona rinnena, rana:
\p
\v 2 ―Yalhá itta du lasia nasá de rinnea arlo kwinalu xa tata Agripa. Rinnea kini rigixxiꞌiaya ge iyá tte nu rusia ka benne Israel‑ni ikia.
\v 3 Kumu riꞌitu ka benne Israel, gwa yu xeaba kwinalu iyába nu labintu ruintu lhe nu ridaka len luesitu lhe. De nuní nna rinnabaa len kwinalu bedochi nagalu kia.
\p
\v 4 ’Iyába ka nu Israel‑ni, ttili ankaa nu kwitiha, gwa yú xeabakana gasina uka elha ruin kia tti ugwekia lagwi gekaniha lhe tti udoa lheꞌesi Jerusalén‑ni lhe.
\v 5 Anágaba lhe nu reha‑li chi ankabiakinna neti. Laxkala ganna raka lekani kixxiꞌakana nuxa ankaa, gwakaba kixxiꞌakana. Neti ankaa fariseo, delába selaa lheꞌe ttu dhi ka benne gwa rudo tsitsiruke tisa ge nu ria letu lhe ge nu ruintu lhe.
\v 6 Ttaka nnanna de ruxxenba lasia ge nu chi ra Tata Do Yebáha ka benne uka xuttotuha utebie getu, de nuha‑ba nna riso dua arlo kwinalu.
\v 7 De nu chi ra Tata Do Yebáha utebie getu, de nuha nna iyábatu ka benne tsiꞌinu (12) dhi datiatu benne tee lábie Israel, rela lhe resá lhe rulhatu leꞌa ge Tata Do Yebáha lhe rudú xibitu arloe lhe, kumu ruxxenba letu deki gwinbe nu chi rabie. Neti nna de ge nuníba ruxxen lasia, de nuníba nna adí ka benne Israel‑ni rebiꞌi noolake neti xa tata Agripa.
\v 8 Lebiꞌi nna, ¿beaka a ria lele deki gwa daaba Tata Do Yebáha elhidhe ka benne chi uttiha?
\p
\v 9 ’Anágaba neti sisiꞌa tteha ukati bikalaba unia kini dhaaya utseꞌe looa ka benne chi ria leke ge Jesús ge Nazaret‑ni.
\v 10 Aníha‑ba benia lheꞌesi Jerusalén‑ni. Ka bixxudi ka nu loniha betekana lo neda kia kini ugwekia bedaxxua ixe ka benne chi ria leke ge Jesús‑ni, nianna bedheaya ke lisiyya. Anágaba tti chi ralha ka benneha uttikana ke, iyágaba neti bedaꞌa roꞌa deki gattiba ka benneha.
\v 11 Ixe lidú gwattaꞌaya lheꞌe iyába ka yoꞌo ata rudhetitu ka tisa ge Tata Do Yebáha, kini raayaa ka benne chi ria leke ge Jesús‑ni. Aníha benia kini bedo doelhaa ke ki innáke deki labíru ria leke gebie. Kumu yalhá bilá xxatta lasia, de nuha nna axtaba lheꞌe ka yiesi dittu gwanalhaa ka benneha.
\p
\v 12 ’De nuha‑ba nna diaya lheꞌesi Damasco‑ni. Udhelha ka nu loni ge ka bixxudiha neti lhe betegabakana lo neda kia kini sadaxxua ke.
\v 13 Ttiba retin tsiꞌinu (12) resá nuha yuꞌa neda diaya xa tata, ttiruba nna ttu nnelaba biláti ttu xiani dana yebáha. Raka lhalhabana, adírula yien chará ankana attichula xiani ge tatubisa‑na. Xianiha uyuꞌuna abiꞌiba neti lhe abiꞌiba ka benne dia lania lhe.
\v 14 Nianna iyábatu ubixxitu lo yu nna tti biyienti tsiꞌi ttu benne unnebie tisa hebreo, ree neti: “¡Saulo! ¡Saulo! ¿Beaka neti danalhalu rudhaka disalu? Tsitsiba anka kini dhaalu edúlu lo nu ruttisinna lu‑na.”
\p
\v 15 ’Neti nna xpeye: “¿Núle nuná xa tata?” Labie nna bekabie ree: “Netiba nuní Jesús benne danalhalu rudhaka disalu.
\v 16 Nnanna nna beyadha nna bedú. Kumu dela nuha chi beleꞌe loa lenlu kini udúa lu akalu benne uinlu sina kia lhe kixxiꞌalu nu bilenlu nasá lhe anágaba kixxiꞌagabalu nu si uleꞌerunia lu.
\v 17 Neti godilábaa lu lo ná ka nu Israel‑ni lhe lo ná ka nu abittu ankakana nu Israel lhe. Idhelhaa lu ata seꞌekana,
\v 18 kini idhalilu lokani ki tte dákinna kini abitturu tsekikana uinkana nu satsa. Nu uinlakana, uinkana latsiru lhe eriakana lo ná nu xxegwiha nna odaxxukana neda ge Tata Do Yebáha, kini de tsia lekani kia nna ixú elha xen lasi ge ka tulha ruinkana lhe anágaba lhe galhagabakana dhíkana nu dhi ka benne chi ankake gebie.”
\p
\v 19 ’Laxkala de nuha nna xa tata Agripa, bedobaa tisa ge benne belaꞌati yebáha, delába benne belise netiha.
\v 20 De nuha nna ladeꞌa tte utea utixxiꞌania ka benne seꞌe Damasco‑ni. Iki dela nuha nna tti diaya Jerusalén‑ni lhe lheꞌe adíru ka yiesi seꞌe lo yu ge Judea‑ni lhe. Nialiba nna tti diaya ata seꞌe ka benne abittu ankake nu Israel. Iyábake utixxiꞌania ke kini odúna ke nna odaxxuke neda ge Tata Do Yebáha nna uinke latsiru kini aníha nna uleꞌe deki gwalí chi bodúna ke ge nu ruinkeha.
\v 21 De nuníba nna bedaxxu ka benne Israel‑ni neti roꞌo yotuha nna benke uttike neti.
\v 22 Ttaka Tata Do Yebáha gwa rakaba lenie neti. Laxkala axtaba nasá sa rekibaa rigixxiꞌania ka benne, delába ka benne ra xxeni leke lhe ka benne abittu ra xxeni leke lhe. Labí rigixxiꞌaya nu abittu raxxína len nu unne ka profetaha lhe len nu unne Moisés‑ni lhe. Ka benneha rigixxiꞌake ge nu aka,
\v 23 delába unneke ráke deki benne anke Cristuha teeki gatti benneha nna labe ladeꞌa tte eyadhe lagwi ge ka benne chi uttiha, kini kixxiꞌanie ka benne Israel lhe ka benne abittu ankake nu Israel lhe, kixxiꞌanie ke ka tisa ka nu anka attiba xiani kini tte dákanie gasina odilábie ke.
\p
\v 24 Nuha‑ba bekabi Pabluha ge nu rusiakana ikiniha. Nianna tti unne Festuha idisa, rana na:
\p ―¡Rakaba ikilu xa Pablo! ¡De rudheti xxattalu nna chiba richixxi ikilu!
\p
\v 25 Ttaka Pabluha nna bekabina rana:
\p ―Labí raka iki neti xa tata Festo. Ilába rinne neti lhe anágaba nu rigixxiꞌaya‑ni ankaba nuní nu gwalí.
\v 26 Naba do tata Agripa‑na, gwa yu xeabe ge nu rigixxiꞌaya‑ni. De nuha nna xen su lasiba rinnea arloe. Kumu neti yu xeabaa deki labie gwa yube ge iyá nu rigixxiꞌiaya‑ni, kumu labí gatsi uka nuní.
\v 27 Naba dolu xa tata Agripa, ¿si gwa ria le kwinalu ge nu unne ka profeta ge Tata Do Yebáha? Neti yua deki gwa riaba lelu.
\p
\v 28 Agripa‑ni nna bekabina ge Pabluha, rana:
\p ―Ganna a latti tte nna udaabalu uxí yielu neti kini tsia lasia Cristuha.
\p
\v 29 Pabluha nna rana na:
\p ―Meskiba latti lhe o ixeni lhe, neti rinnabaa len Tata Do Yebáha laa suna kwinagalu tsia lelu; iyágaba ka benne riyienkanie nu rinnea‑ni tsiagaba leke, aníha kini akale attiba neti, ttaka labí aní ixika niꞌa nále attiba xika ka niꞌa náya‑ni.
\p
\v 30 Iki de chi ra Pabluha aníha, nianna tti bedú lii Agripa‑ni lenna Festuha lhe Berenice‑ni lhe adíru ka nu seꞌe lenkanaha lhe.
\v 31 Tti beriakana niha nna ra luesikani:
\p ―Nubiyú‑na labí ben nuná ttu nu dika ralhana gattina, nigaba ralhana gattana lisiyya.
\p
\v 32 Agripa‑ni nna rana Festuha:
\p ―Gwalába nubiyú‑na ganna ttixka laa chi unnabana tsiana iso duna arlo César benne rinnabia xeniha.
\c 27
\s Pabluha chekana na lheꞌesi Roma
\p
\v 1 Tti chi bedaꞌa roꞌokani deki idhelhakana riꞌitu daka Italia, nianna betekana Pabluha lhe adíru ka nu tee lisiyyaha lasi ná ttu soldadu nu baninna ttu gayua (100) ka soldadu. Nu baninna ka nuha tee láni Julio. Ka soldaduha babakana César nu rinnabia xeniha.
\v 2 Nianna tti ugwapitu lo ttu barcu nu dana lheꞌesi Adramitio. Nuha chi duna iriana tsiana lheꞌe ka yiesi seꞌe daka roꞌo indatoo ge Asia. Dágaba Aristarco‑ni len riꞌitu. Lana ankana benne lheꞌesi Tesalónica. Tesalónica‑ni rena daka lo yu ge Macedonia.
\p
\v 3 Beyeki sáha nna bisintu lheꞌesi Sidón. Nuha rena roꞌo indatooha. Julio‑ni nna gwa ukabana benne tse len Pabluha. Laxkala gwa begwelhabane gwalannie ka benne ankabianie seꞌe lheꞌesiha kini ka benneha nna begweke bie nu riyasanie.
\v 4 Bederiabatu lheꞌesiha dedheyatu. Ttaka kumu daka arlo barcu diatuha‑la ruseꞌena beha, aníha uka nna saroꞌo yu ge Chipre‑niba diatu kumu niha‑ruba nuha gwa re be.
\v 5 Diabatu lo indatooha nna utetu gaxxaba daka roꞌo yu ge Cilicia lhe ge Panfilia lhe. Nianna bisintu Mira. Mira ankana ttu yiesi rena daka lo yu ge Licia.
\v 6 Lheꞌesi Licia gwaxxaka soldadu nu dia lentuha attu barcu. Nuha dana daka lheꞌesi Alejandría nna diana daka Italia. Nianna bedelhapi soldadu nu dia lentuha riꞌitu lo barcuha nna diatu.
\p
\v 7 Ixe ubisa uyuꞌutu neda dia besibatu lo indatooha. Chibuka utetu roꞌo yiesi nu tee láni Gnido. Kumu de abí galá rugwelha beha, laxkala uluꞌula lotu diatu daka ata ree Creta. Nuha rena lagwi indatooha. Saroꞌo nuha‑ba diatu kumu niha‑ruba nuha gwa re be. Nianna utetu arlo Salmona.
\v 8 Saroꞌo indatoo ge Creta‑niba diatu. Chibuka bisintu ata risin ka barcuha. Ta risin ka barcuha tee láni Ka Puertu Tse. Gaxxaba niha re yiesi nu tee láni Lasea.
\p
\v 9 Kumu yalhá bisá xxattatu yuꞌutu neda, de nuha nna ttu niha‑ruba rekitu chi ute sá tti rutte ubina lheꞌe ka benne Israel‑ni abittu roke yetta, lhe laꞌania chigaba isia ka beo tti retaꞌa iyya beha. Laxkala yalhá chi ruxunnina getu ganna tsiarutu len barcuha lo indatooha. Nianna tti ra Pabluha adí ka benne daa lheꞌe barcuha:
\p
\v 10 ―Tata xisi to, neti rakati yalhá sateriꞌi ganna ttu aníba la diariꞌi. Anágaba nna laa suna barcu‑niga lhe laa suna ka yua chena‑niga ruxunnina gekani tseꞌe lookana. Anágaba riꞌi ruxunnigabana geriꞌi gattiriꞌi.
\p
\v 11 Ttaka soldadu nu baninna ttu gayua ka soldaduha bedorula nagani ge nu rudhá barcuha lhe ge xxana barcuha lhe attichula ge Pabluha.
\v 12 Lhe anágaba kumu ata seꞌetu len barcuha labí tte tse anka niha kini eyaꞌan nuha axtaliba ganna chi tte iyya beha, aníha uka nna ixebakana bedaꞌa roꞌokani, rákana:
\p ―Tserula ganna ttixka iriariꞌi ata seꞌeriꞌi‑ni, kini ni kina gaa gwadaabariꞌi isinriꞌi roꞌesi Fenice‑ni.
\p Aníha rákana kumu roꞌesi Fenice, niha‑ruba nuha gwanka riseꞌe ka barcu. Fenice rena lo yu ge Creta‑ni, rulannina daka ata radi ubisa. Niha tseꞌetu laka tte ka beo raka xxatta iyya beha.
\s Yalhá raka iyya be lo indatooha
\p
\v 13 Atti chi ugwadi gaatti be daa daka rreha, nianna rakin ka nu rudhá barcuha gwakaba tsiatu. Aníha uka nna biriatu diatu, saroꞌo indatoo ge Creta‑niba diatu.
\v 14 Ttaka labí isá chi yuꞌutu neda, ttiruba chi biria ttu be raka xxatta idí dana daka ata riria ubisa‑na nna uyuꞌuna lo barcu diatuha,
\v 15 nianna benneru loni nuha. Ttaka kumu de abí galá udaa barcuha tsiana daka ata daa beha, aníha uka nna begwelhachilatu che beha barcuha.
\v 16 Aníha‑ba che beha barcuha, ute lenna riꞌitu roꞌo ttu yu xkaꞌa to tee láni Clauda. Nuha rena lagwi indatooha. Niha‑ruba nuha gwa re latti be. De nuha nna chibuka udaa ka nu ribenkana lheꞌe barcuha belhapikana chalupa nu naꞌaya barcuha.
\v 17 Tti chi belhapikana chalupaha lo barcuha, nianna tti boxxiga tsitsikana lheꞌe barcuha len tuu, kumu rasikinna ni kinaruba tsaga nuha lo ka belhuku yuxi ka nu tee lákani Sirte sia lheꞌe indatooha. Aníha uka nna belhidakana ka lari daa iki barcuha nna begwelhabakana che beha barcuha.
\v 18 Ttaka kumu de adíla idí chi rukubi iyya beha barcuha, laxkala beyeki sáha nna udulokana bedelhakana ka yua che barcuha lheꞌe indatooha.
\v 19 Beyonna ubisaha nna kwinaba ka nu ribenkana lheꞌe barcuha bedaxxukana ka lo irsina barcuha nna uruꞌunagabakana ka nuha.
\v 20 Ixe ubisa labíru bilentu tatubisa‑na, nigaba ka beli‑na. Gwea iyya beha nna yalhá idí raka nuha. Laxkala laꞌania labíru ruxxen letu deki gwalátu.
\p
\v 21 Kumu de ixe ubisa chi ute labíru chi utotu yetta, de nuha nna udú lii Pabluha lagwi ge iyábatu nna rana:
\p ―Náruga gwaluyú xa tata. Ganna bedochiga nagale kia abittuba biriariꞌi lo yu ge Creta‑ni, laꞌania nna labíga elha disa ruyúriꞌi lhe labíga bennittiriꞌi ka yua che barcu‑ni ganna ttixka.
\v 22 Nnanna nna rulisaa le, tsitsi gwalikweki lele abittu gasinle, kumu ni ttúle labí gattile. Suna barcu‑niba tseꞌe loona.
\v 23 Kumu neti naseha belaꞌati ttu anjeli udhelha Tata Do Yebáha, delába Tata Do Yebaa benne ankaa gebie lhe rixúnie neti lhe.
\v 24 Benneha rabie neti: “Pablo, bittu gasinlu, kumu teeki iso dulu arlo César nu rinnabia xeniha. Kumu de lu nna edá le Tata Do Yebáha odilábie iyába ka benne daa lenlu lheꞌe barcu‑ni.”
\v 25 De nuha nna tsitsi gwalebeki lele xa tata. Bittu udúna le, kumu neti ruxxen lasia ge Tata Do Yebáha deki gwakaba atti tteba chi ra anjeli geeha neti.
\v 26 Ttaka nna teeki satságariꞌi len barcu‑ni roꞌo ttu yu re lagwi indatoo‑ni.
\s Biseꞌe looba barcuha roꞌo indatooha
\p
\v 27 Loolha tti chi uka sitá (14) ubisa rekitu lo indatoo nu tee láni Adriático, naa lhe niiba rekitu che iyya beha barcu diatuha. Tti chi anka ttiba retin tsiꞌinu (12) relaha, ka nu riben sina lheꞌe barcuha, chi ute dákinna deki chi tteba isintu yu bisi.\fig Ship wreck|66cn02045B.tif|col|||(Hechos 27:27-44)|27.27\fig*
\v 28 Nianna tti berixxibiakana a ttixa lhiꞌu re indatooha. Debá a galhia (20) edha\f + \fr 27:28 \ft “20 edha” anka attiba 37 metru.\f* re indaha lhiꞌu. Attu lattitoruba bededátu len barcuha, nianna tti bodorixxibiakana attu libe. Laꞌania nna a tsinu (15) edhaba re indaha lhiꞌu.
\v 29 Ttaka kumu de rasikinna kini ka sannipa barcuha idí iki ka íyya sia lheꞌe indatooha, de nuha nna ulhida ttebakana ttapa ka iyya idiꞌi ka nu tee lákani ancla, ulhidakana ka nuha daka xan barcuha kini ka nuha ukwedakana barcuha lo indaha lhe anágaba lhe rágabakana:
\p ―¡Kwadila tsanixxi!
\p
\v 30 Ttaka ka nu riben lheꞌe barcuha chi ruinkana oxunnikana. Laxkala chi rilhidakana chalupaha kini eyyakana loni oxunnikana, De nuha nna uka diba ruinkana deki adíru ka iyya idiꞌiha‑ba ilhidakana daka arlo barcuha.
\v 31 Ttaka Pabluha, tti ute denna nu ruin ka nuha, nianna tti rana ka soldaduha lhe nu baninna ka nuha lhe:
\p ―Ganna ka nuní oxunnibakana abíba eyaꞌankana lo barcu‑ni, lebiꞌi labí lhaale.
\p
\v 32 Nianna ka soldaduha uchúkana ka tuu xiga chalupaha nna ubinni nuha lhiꞌu lheꞌe indaha.
\p
\v 33 Tti chi daa tsaniha nna ra Pabluha iyá ka nu daa lheꞌe barcuha:
\p ―Chinka gwaligo yetta. Nasá chi uka sitá (14) ubisa rutte ubina lheꞌele labí chi utole kumu de si ruchachala ikile ttixa aka.
\v 34 Nnanna rinnabaa len lebiꞌi, gwaligo yetta kini aka benle, kumu niru ttúle labí gattile.
\p
\v 35 Iki de ra Pabluha aníha, nianna tti bedaxxuna ttu yettaxtila nna begwena ixkixaru len Tata Do Yebáha arlo iyábakani. Nianna tti ulhaꞌana lheꞌe benneha nna udulona rona.
\v 36 Laꞌaniala nna chi bodú ittana le iyábakana nna utogabakana yettaxtila.
\v 37 Chupa gayua gayuna bixxi sixupa (276), ttanía anka de iyá ttetu diatu lheꞌe barcuha.
\v 38 Iki de chi beyielintu utotu yettaxtilaha, nianna tti bododelhakana ka kutensi xuxtilaha lheꞌe indaha kini abittu tteru idiꞌi aka barcuha.
\p
\v 39 Tti chi ugwani dilaha nna ka nu reben lheꞌe barcuha labí reyakabiakinna gaxa nuha seꞌetu, ttaka bilákinna do ttu latti ata gwanka lapa. Nianna tti bokinni ikikani usigakana barcuha ata anka lapaha, ganna si gwaka ibigana.
\v 40 Nianna tti uchúkana ka tuu xika iki ka iyya idiꞌi ka nu ulhidakana daka xan barcuha kini biginni ka nuha lheꞌe indatooha nna udhasigabakana yaga nu rixúkinna kini rodekikana lo barcuha. Nianna tti ulhidhakana ka lari daa iki barcuha kini ruꞌu beha lheꞌe ka lariha. Aníha kini uluꞌu beha lo barcuha diana ubigana roꞌo yu bisi re lagwi indatooha.
\v 41 Ttaka tti gwannipa barcuha iki ttu xxuku yuxi xua lheꞌe indaha, ttu tsaba gweada xinni lheꞌe yuxiha nna daka xanniha nna beduyaba indaha nuha kumu de retetsuꞌuna idí.
\p
\v 42 Nianna ka soldaduha nna chi ruinkana uttikana ka nu chekanaha, delába ka nu uleakana lisiyyaha, ruinkana uttikana ka nuha kini abittu oxunnikana lo indaha.
\v 43 Ttaka soldadu nu baninna adí ka soldaduha, de raka leni odilána Pabluha, de nuha nna labí begwelhana uttikana ka nuha. Nianna tti rana iyába ka benne dia lheꞌe barcuha:
\p ―Ata gwa raka gele lo inda, ladeꞌa tte lebiꞌi gwalegintsa lo inda‑na kini eriale yu bisi.
\v 44 Adíle nna lo ka yaga o lo ka breta salhaꞌa ge barcu‑niba gwalexua kini eriale.
\p Aníha‑ba bentu chibuka ulaa iyábatu nna beriatu yu bisi.
\c 28
\s Pabluha bisinna lo yu ge Malta
\p
\v 1 Iki de chi ulaa iyábatu lo indatooha, nianna tti binatu deki lo yu nu re lagwi indatooha ata bisintuha, nuha tee láni Malta.
\v 2 Ka benne seꞌe niha yalhá tse biyúke riꞌitu. Bebekike gi nna uxike iyábatu kini betsaꞌatu roꞌo teha kumu de raka xxatta idilha lhe de rodána iyya lhe.
\v 3 Pabluha nna bettupa ttebana ttu xxia xidhi bisi. Lheꞌe xidhiha re ttu belha. Tti dia Pabluha udelhana xidhiha lo giha, de biyú belhaha xisaꞌa ge giha, de nuha nna beriana nna uto yaꞌana ná Pabluha.
\v 4 Tti bilani ka benne ge Malta‑ni nalha belhaha ná Pabluha, nianna tti ra luesike:
\p ―Gaxa elhuttiba ben nubiyú‑ni, kumu meskiba abittu uttina lo indatoo‑na, ttaka diosi geriꞌi‑ni benne runie elhuxtisi geriꞌi labíru rugwelhe na aka benruna.
\p
\v 5 Ttaka Pabluha nna bekubi tteba náni nna ubinni tteba belhaha lo giha nna labí bi ukinna.
\v 6 Ka benneha nna ubedaba seꞌeke ganna abittuba gi kuꞌuna lati Pabluha o ttu nnelaba gattina. Ttaka kumu risába labí bi ruinna geni, nianna tti bodolaba leke ráke: “Gaxa diosiba anka benne‑ni.”
\p
\v 7 Gaxxaba niha seꞌe ka yu ge ttu benne anke nu loni ge Malta‑ni. Benneha tee lábie Publio. Labie uxie riꞌitu lisieha nna tseba biyúe riꞌitu tsunna ubisa.
\v 8 Laꞌania tata ge Publio‑ni tebe ranie yuꞌe xilhaa lhe richú yaꞌana gebie lhe. Pabluha nna utaꞌana ata tee benneha kini belannine nna iki de chi unnabana ge benneha len Tata Do Yebáha, nianna tti uxxua náni ikie nna beyaka ttebe.
\v 9 Tti chi bina adí ka benne rani seꞌe Malta‑ni nu chi ukaha, nianna ugíagabake ata do Pabluha nna gwa beyakagabake.
\v 10 Yalhá tse biyú ka benneha riꞌitu. Laxkala tti chi edátuha nna gwa botebake iyába nu iyasintu neda.
\s Pabluha bisinna lheꞌesi Roma
\p
\v 11 Tti chi uka tsunna beo seꞌetu lo yu ge Malta‑ni, nianna tti beyapitu lo ttu barcu. Barcu nu beyapitu loniha, Malta‑niba udú nuha kini bettena iyya beha. Barcuha dana daka Alejandría. Daka arloni taa lo ka diosi tee lákani Cástor lhe Pólux lhe.
\v 12 Nianna tti diatu lo barcuha nna bisintu lheꞌesi Siracusa. Nuha rena roꞌo indatooha. Niha bisátu tsunna ubisa.
\v 13 Nianna saroꞌo indatooha‑ba diatu nna bisintu roꞌo yiesi nu tee láni Regio. Attu dilaha nna bedo beha daka rreha, nianna biriatu len barcuha diatu. Berupa ubisaha nna bisintu roꞌo yiesi nu tee láni Puteoli.
\v 14 Niha betiꞌatu ttu chupa ka betsi to geriꞌi nna uxike riꞌitu lisike kini useꞌetu lenke ttu gasi (7) ubisa. Niala nna tti biriatu diatu lheꞌesi Roma‑ni.
\v 15 Ka betsi to geriꞌi seꞌe lheꞌesi Roma‑ni tti chi binake getu, nianna bita ttebake beteledake riꞌitu lheꞌesi nu tee láni Apio Foro lhe adíke beteledake riꞌitu lheꞌesi nu tee láni Tsunna Ka Taverna. Tti bilani Pabluha ka benneha, nianna bedú itta tteba leni nna begwena Tata Do Yebáha ixkixaru.
\v 16 Tti chi bisintu Roma‑ni [soldadu nu baninna ttu gayua (100) ka soldaduha bote ttebana ka nu chena uleakana lisiyyaha, botena kana lasi ná soldadu do Roma‑ni. Nuha ankana nu loni ge adí ka soldadu seꞌe niha. Ttaka] Pabluha nna gwa begwelhaba soldadu do Roma‑ni na kini udona lheꞌe attu yoꞌo subi nna ttúba ttu soldadu beyaꞌanna kini biyúna na.
\s Pabluha rigixxiꞌana ge Jesús‑ni lheꞌesi Roma
\p
\v 17 Tti chi uka tsunna ubisa do Pabluha Romaha, uxi ttebana ka nu loni ge ka benne Israel seꞌe niha. Tti bitupa ka benneha nna rana ke:
\p ―Xa betsi to, neti labí bi chi bedhakaa ka benne geriꞌi, nigaba labí riguꞌu niꞌaya elha ruin ge ka benne uka xuttoriꞌiha. Ttaka laa kiga de abittu bi chi benia, laa kiga de nuha nna Jerusalén‑nili bedaxxukana neti nna betekana neti lasi ná ka nu Roma seꞌe niha.
\v 18 Ka nuha ixeba nu unnaba tisakana neti. Tti abí gwaxxakana bixa benia nu dika ralhaa gattia, nianna gwa benbakana olhákana neti.
\v 19 Ttaka ka benne Israel‑ni nna labí uka leke olhaa ka nuha neti. Aníha uka nna udo doelhaa unnabaa kini etetso dua arlo César benne rinnabia xeni‑ni. Bittu akinle deki daya arlo benne‑ni kini ukinnia ka benne geriꞌi.
\v 20 Laxkala de nuní nna uxia kwinale kini iláti le lhe kini inne lania le lhe. Kumu neti de ruxxenba lasia ge nu ruxxen leriꞌi, riꞌi ka benne Israel, de nuha‑ba nna xigakinna neti cadena‑ni.
\p
\v 21 Ka benneha nna bekabike ráke:
\p ―Riꞌitu labí yetsi ge ka benne seꞌe Judea‑ni chi uxítu ata kixxiꞌake gelu, nigaba labí chi bita nuxa ttu ka betsi to geriꞌiha kini kixxiꞌake o innáke bixa nu satsa chi benlu.
\v 22 Riꞌitu nna rakala letu udo nagatu bixa innálu, kumu lheꞌe iyába ka yiesi seꞌe ka nu rinnekana lhe riguꞌu niꞌakani ka benne chi selake lenlu.
\p
\v 23 Aníha uka nna ka benne unne lenke Pabluha bedúke attu sá kini ugía ixeke lheꞌe yoꞌo ata donaha. Pabluha nna udulona dilaha nna axtaba chi ulhaha dona rigixxiꞌenna ke gasina uinke kini akake benne innabia Tata Do Yebáha ke. Rudaxxu niꞌani nu ra lo bia bennabi bodhaꞌan Moisés‑ni lhe nu ra lo ka yetsi bodhaꞌan ka profetaha lhe, ruinna kini okinni ikike kini tsia leke ge Jesús‑ni. Rudaxxu niꞌani nu ra lo ka yetsiha kini rigixxiꞌana ge Jesús‑ni.
\v 24 Alhe ka benneha gwa ugíaba leke ge nu ra Pabluha, ttaka adíke nna labí ugía leke.
\v 25 Ttaka kumu de labí riyien ten ge luesike, aníha uka nna uduloke bedáke. Nianna ra Pabluha ke:
\p ―Gwalíbani Espíritu ge Tata Do Yebáha tti bixúnie profeta Isaías‑ni kini unne lenna ka benne uka xuttoriꞌiha, tti ra Espírituha na:
\q
\v 26 Ugía nna aní usi kana:
\q Lebiꞌi, meskiba bika rudo nagale kia, labí tte denle
\q lhe meskiba bika rulannile nna labí ilenle.
\q
\v 27 Kumu ra Tata Do Yebáha:
\q Ka nuná tsitsiba ruin lastokani, labí raka lekani tsia lekani kia,
\q lhe bedheaba nagakani, bittuba biyienikinna,
\q lhe anágaba benbakana attiba ttu nu xua loni, bittuba bilákinna.
\q Aníha benkana kini abittu ilákinna lhe abittu iyienkinna lhe kini abittu tte dákinna.
\q Ruinkana aní kini ka eyekikana odaxxukana neda kia nna eyonia kana.\f + \fr 28:26‑27 \ft Isaías 6:9‑10\f*
\m
\v 28 De nuha nna raka lasia unale ―ra Pabluha―, nnanna len ka benne abittu ankake nu Israel, len ka benneha‑la chi tsiatu kixxiꞌentu ke gasina odilá Tata Do Yebáha ke, kumu ka benneha gudola nagake ge nu kixxiꞌentu ke.
\p
\v 29 [Tti ra Pabluha aníha, ka benne Israel‑ni yalhá rulisa luesike deyyake.]
\p
\v 30 Gwa do xeana chupa ida udo Pabluha lheꞌe yoꞌo nu unnabanaha. Niha risina iyába ka benne riake ralannike na
\v 31 nna rigixxiꞌenna ke gasina kini akake benne innabia Tata Do Yebáha ke lhe rigixxiꞌagabinna ke ge Jesucristu benne anke Xxanariꞌiha. Labí rasinna tti rinnena, nigaba lanú nu riria usuna na tti rinnena.
