\id JHN
\h San Juan
\toc1 San Juan
\mt DIDZAʼ DXIʼA BUZÚAJËʼ JUAN
\c 1
\s Bönniʼ naʼ nazíʼi lëʼ Didzaʼ gúlajëʼ bönachi
\p
\v 1 Cateʼ gusí lo, zíʼatëlö cateʼ siʼ gataʼ yödzölió,
niʼ zoa cazëʼ Bönniʼ lëʼ Didzaʼ, ateʼ Bönniʼ naʼ náquiëʼ
Didzaʼ zóalenëʼ Dios, ateʼ Didzaʼ naʼ naca caz Dios.
\v 2 Bönniʼ naʼ náquiëʼ Didzaʼ zóalenëʼ Dios cateʼ niʼ
gusí lo siʼ rataʼ yödzölió.
\v 3 Lu nëʼë Bönniʼ ni, Dios benëʼ yúguʼtë le dë, en bitiʼ
bi dë le nunëʼ Dios le cabí benëʼ lu nëʼë Bönniʼ naʼ.
\v 4 Dë caz queëʼ yöl-laʼ naʼbán, ateʼ yöl-laʼ naʼbán naʼ
naca ca tu beníʼ le ruzeníʼ lu icja ládxiʼdoʼgaca bönachi.
\v 5 Ruzeníʼ beníʼ naʼ ga naca chul-la que dul-laʼ, pero
bitiʼ caʼ sequiʼ le chul-la naʼ usulu beníʼ naʼ.
\p
\v 6 Dios gusö́l-lëʼë ni tu bönniʼ lëʼ Juan.
\v 7 Bidëʼ bönniʼ ni para gáquiëʼ nu gun ba nalí. Bidëʼ
para gunëʼ ba nalí queëʼ Bönniʼ naʼ náquiëʼ beníʼ, para
tséjlëʼgaca yúguʼtë bönachi Dios niʼa que lë naʼ runëʼ
ba nalí.
\v 8 Bitiʼ náquiëʼ Juan beníʼ naʼ, pero bidëʼ para gunëʼ
ba nalí queëʼ Bönniʼ naʼ náquiëʼ beníʼ.
\v 9 Bönniʼ naʼ náquiëʼ beníʼ le naca idú niʼ raziëʼ
yödzölió ni, ateʼ ruzeniʼë lu icja ládxiʼdoʼgaca yúguʼtë
bönachi.
\p
\v 10 Bönniʼ naʼ náquiëʼ beníʼ bidxinëʼ yödzölió ni,
ateʼ lu nëʼë Lëʼ Dios benëʼ yödzölió ni, pero bönachi
yödzölió bitiʼ buluʼúnbëʼë Lëʼ.
\v 11 Bidxinëʼ ga nequi queëʼ, pero bitiʼ caʼ gulaʼzíʼ
lu náʼagaquiëʼ Lëʼ bönniʼ nabábalenëʼ.
\v 12 Yúguʼtë bönniʼ gulaʼzíʼ lu náʼagaquiëʼ Lëʼ, bönniʼ
niʼ gulaʼyéajlëʼë Jesús, Lëʼ benëʼ ga dë lu náʼagaquiëʼ
ilácagaquiëʼ zxíʼinëʼ Dios.
\v 13 Bönniʼ ni nácagaquiëʼ zxíʼinëʼ Dios, calëga tuʼ
nácagaquiëʼ zxíʼinëʼ nu bönniʼ, en calëga tuʼ nálajgaquiëʼ
niʼa que le rizë́ ládxëʼë nu bönniʼ, o niʼa que tu le
rë́ʼënëʼ nu bönniʼ, pero nácagaquiëʼ caní tuʼ naca le
rë́ʼëni quézinëʼ Dios.
\p
\v 14 Bönniʼ naʼ náquiëʼ Didzaʼ guljëʼ bönachi, en tu
chíʼisö guzóalenëʼ rëʼu, idú dzágagaca Lëʼ le ruzáʼ ládxëʼë
Dios queë́ruʼ, en le naca idútë li. Biléʼetuʼ yöl-laʼ zxön
queëʼ, ateʼ yöl-laʼ zxön queëʼ naʼ naca le ruíʼi queë́biʼ
biʼi laʼs dui que, Nu naʼ naca Xúzibiʼ.
\v 15 Juan naʼ benëʼ ba nalí queëʼ Bönniʼ naʼ, en bëʼë
zidzaj didzaʼ, rnnëʼ:
\p ―Bönniʼ ni náquiëʼ Nu naʼ gudíxjöʼa que, gunníaʼ: Bönniʼ
siʼ záʼtëlëʼ ca nedaʼ nayë́pisëtërëʼ ca nedaʼ, tuʼ zoa
cazëʼ Lëʼ zíʼalö ca nedaʼ.
\p
\v 16 Le naca idú queëʼ buzíʼiruʼ xibé yúguʼtëruʼ, lë
naʼ buzáʼ ládxëʼë queë́ruʼ Dios, en ziánrö caʼ le ruzáʼ
ládxëʼë queë́ruʼ.
\v 17 Bidxín queë́ruʼ xibá queëʼ Dios lu nëʼë Moisés,
pero le ruzáʼ ládxëʼë queë́ruʼ Dios, en le naca idútë
li bilaʼdxín queë́ruʼ lu nëʼë Jesucristo.
\v 18 Catu caz nu biléʼe Dios, pero Lëʼ, laʼs dui Zxíʼinëʼ
Dios, Bönniʼ naʼ nadxíʼideʼenëʼ Dios Xuz, Bönniʼ ni naʼ
benëʼ ga núnbëʼëruʼ-nëʼ Dios.
\s Le benëʼ ba nalí Juan, bönniʼ buquilëʼ bönachi nisa, ca náquiëʼ Jesús
\r (Mt. 3:1‑12; Mr. 1:7‑8; Lc. 3:1‑17)
\p
\v 19 Lë ni naca le benëʼ ba nalí Juan, cateʼ niʼ bönniʼ
judío unná bëʼ nacuʼë Jerusalén gulaʼsö́l-lëʼë yuguʼ bixúz,
en bönniʼ nabábagaquiëʼ Leví, nupa ni nácagaca niʼa náʼagaquiëʼ
bixúz, para ilaʼnábinëʼ Juan naʼ, ilaʼnnë́ʼ:
\p ―¿Nuzxi bönniʼ liʼ?
\p
\v 20 Yálajdoʼ bëʼë didzaʼ Juan, en bitiʼ gudáʼbaguiëʼ,
pero gudíxjöʼë catëz naca, rnnëʼ:
\p ―Bitiʼ nacaʼ Cristo, Bönniʼ naʼ guzxíʼ lu nëʼë Dios
isö́l-lëʼë queë́ruʼ.
\p
\v 21 Níʼirö gulaʼnábinëʼ lëʼ leyúbölö, tëʼ lëʼ:
\p ―¿Nuzxi caz liʼ? ¿Naruʼ nacuʼ liʼ Elías, bönniʼ bëʼë
didzaʼ uláz queëʼ Dios dza niʼtë?
\p Gunnë́ʼ Juan:
\p ―Bitiʼ nacaʼ.
\p Níʼirö tëʼ lëʼ:
\p ―¿Naruʼ nacuʼ liʼ bönniʼ naʼ ral-laʼ guídëʼ guʼë didzaʼ
uláz queëʼ Dios?
\p Bubiʼë didzaʼ Juan, rnnëʼ:
\p ―Calëga nedaʼ.
\p
\v 22 Níʼirö tëʼ lëʼ:
\p ―¿Nuzxi caz nacuʼ? Gudíxjöiʼi netuʼ para gaca usiyöntuʼ
nupa gulaʼsö́l-laʼ netuʼ. ¿Bizxi rnnoʼ liʼ nuzxi nacuʼ?
\p
\v 23 Bubiʼë didzaʼ Juan, rëʼ légaquiëʼ:
\p ―Nedaʼ nacaʼ bönniʼ naʼ, nazúaj lu guichi láʼayi ca
naca queëʼ, rnna: Riyö́n chiʼi nu rulidza lu lataj cáʼasö,
rnna: Buliʼbéaj li nöza para idxín Xanruʼ queë́liʼ. Caní
gunnë́ʼ Isaías, bönniʼ naʼ bëʼë didzaʼ uláz queëʼ Dios.
\p
\v 24 Yuguʼ bönniʼ ni nácagaquiëʼ bönniʼ yudoʼ fariseo
nasö́l-laʼgaquiëʼ bönniʼ judío unná bëʼ.
\v 25 Gulaʼnábinëʼ Juan, tëʼ lëʼ:
\p ―¿Bizx que ruquiluʼ bönachi nisa channö cabí nacuʼ
liʼ Cristo, en bitiʼ nacuʼ Elías, en calëga bönniʼ naʼ
ral-laʼ guídëʼ guʼë didzaʼ uláz queëʼ Dios?
\p
\v 26 Bubiʼë didzaʼ Juan naʼ, rëʼ légaquiëʼ:
\p ―Nedaʼ ruquilaʼ bönachi nisa lu nisa, pero gatsaj láhuiʼlö
ga zóaliʼ zoëʼ tu bönniʼ bitiʼ núnbëʼëliʼ-nëʼ.
\v 27 Bönniʼ ni náquiëʼ Bönniʼ naʼ siʼ záʼtëlëʼ ca nedaʼ,
en nayë́pisëtërëʼ ca nedaʼ, ateʼ bitiʼ nacaʼ nedaʼ lesacaʼ
ulecjaʼ xiráchuëʼ nudë́ʼë.
\p
\v 28 Yúguʼtë lë ni guca lu xiyú yödzö Betábara, ga naca
iaʼtsöláʼa yegu Jordán, zacaʼ ga rilén gubidza, ga niʼ
buquilëʼ Juan bönachi nisa.
\s Jesús náquiëʼ ca böʼcuʼ zxílaʼdoʼ tutiëʼ-baʼ lahuëʼ Dios tuʼ nözi dul-laʼ
\p
\v 29 Dza buropi niʼ Juan biléʼenëʼ Jesús, zëʼë ga zoëʼ,
ateʼ rnnëʼ:
\p ―Buliʼyútsöcaʼ. Bönniʼ ni náquiëʼ böʼcuʼ zxílaʼdoʼ
queëʼ Dios, gátiëʼ para ugǘëʼ dul-laʼ nabágaʼgaca bönachi
yödzölió.
\v 30 Lëʼ náquiëʼ bönniʼ naʼ gunníaʼ queëʼ: “Siʼ záʼtëlëʼ
ca nedaʼ tu bönniʼ, nayë́pisëtërëʼ ca nedaʼ, tuʼ zoa cazëʼ
zíʼalö ca nedaʼ.”
\v 31 Nedaʼ bitiʼ bénbëʼa-nëʼ zíʼalö, pero bidaʼ, ruquilaʼ
bönachi nisa para ilúnbëʼe bönachi Israel Lëʼ.
\p
\v 32 Benëʼ ba nalí Juan ca naca queëʼ Jesús, rnnëʼ:
\p ―Biléʼedaʼ-nëʼ Dios Böʼ Láʼayi, bötjëʼ birúajëʼ yehuaʼ
yubá, gunë́ʼë ca rináʼabaʼ guʼdödoʼ, ateʼ bidxinëʼ ga zoëʼ
Jesús, en bugáʼanalenëʼ Lëʼ.
\v 33 Bitiʼ bénbeʼedaʼ Lëʼ zíʼalö. Gudxi nedaʼ Nu naʼ
gusö́l-laʼ nedaʼ para uquilaʼ bönachi nisa, gunnë́ʼ: “Cateʼ
iléʼenuʼ-nëʼ huötjëʼ Dios Böʼ Láʼayi, tsöjsóalenëʼ Bönniʼ
naʼ, en ugáʼanalenëʼ Lëʼ, Bönniʼ ni gunëʼ le ruluíʼisö
yöl-laʼ ridila nisa ni, uchíziëʼ bönachi Dios Böʼ Láʼayi.”
\v 34 Naʼa, chibiléʼedaʼ lë naʼ, en runaʼ ba nalí queëʼ
Bönniʼ ni, náquiëʼ Zxíʼinëʼ Dios.
\s Yuguʼ bönniʼ usëda zíʼalö queëʼ Jesús
\p
\v 35 Iaʼtú dza caʼ, leyúbölö zoëʼ Juan niʼ, ateʼ nacuáʼlenëʼ
lëʼ chopëʼ bönniʼ dáʼgaquiëʼ lëʼ.
\v 36 Cateʼ Juan naʼ biléʼenëʼ Jesús, ridödëʼ niʼ, níʼirö
gudxëʼ bönniʼ naʼ dáʼgaquiëʼ lëʼ, rnnëʼ:
\p ―Buliʼyutsöcaʼ. Niʼ zoëʼ bönniʼ naʼ náquiëʼ böʼcuʼ
zxílaʼdoʼ queëʼ Dios, gatiëʼ uláz quegaca bönachi dul-laʼ.
\p
\v 37 Chopëʼ bönniʼ naʼ dáʼgaquiëʼ Juan bilaʼyönnëʼ
didzaʼ ni bëʼë lëʼ, ateʼ yöjnógaquiëʼ Jesús.
\v 38 Níʼirö buécjëʼ Jesús, en buyúëʼ chopëʼ ni söjnógaquiëʼ
Lëʼ, ateʼ rëʼ légaquiëʼ:
\p ―¿Bizxi riguíljaliʼ?
\p Tëʼ Lëʼ:
\p ―Bönniʼ Usedi, ¿gazxi zuʼ?
\p
\v 39 Bubiʼë didzaʼ Jesús, rëʼ légaquiëʼ:
\p ―Guliʼdá, uyuliʼ.
\p Níʼirö yöjácalenëʼ Lëʼ, en bilaʼléʼenëʼ ga naʼ zoëʼ,
ateʼ buluʼgáʼanalenëʼ Lëʼ dza naʼ, tuʼ chizáʼ ral-la.
\p
\v 40 Andrés, bö́chëʼë Simón Pedro, náquiëʼ tuëʼ bönniʼ
chopëʼ niʼ bilaʼyönnëʼ didzaʼ bëʼë Juan, en yöjnógaquiëʼ
Jesús.
\v 41 Andrés naʼ, zíʼalö yöjdiljëʼ bönniʼ bö́chëʼë, lëʼ
Simón, ateʼ rëʼ lëʼ:
\p ―Chibidzö́lituʼ-nëʼ Mesías.
\p Mesías naca tu didzaʼ hebreo le rnna lu didzaʼ griego:
Cristo, ateʼ lu didzaʼ xidzaʼ: Bönniʼ nasö́l-lëʼë Dios.
\p
\v 42 Níʼirö Andrés naʼ laʼ guchëʼtëʼ Simón ga naʼ zoëʼ
Jesús. Cateʼ Jesús biléʼenëʼ lëʼ, rëʼ lëʼ:
\p ―Liʼ nacuʼ Simón, zxíʼinëʼ Jonás. Naʼa, siʼ loʼ Cefas.
\p Cefas naca caʼ tu didzaʼ hebreo le rnna: Pedro, lu
didzaʼ xtila, ateʼ lu didzaʼ xidzaʼ: Guiö́j.
\s Jesús rulidzëʼ Felipe, en Natanael
\p
\v 43 Cateʼ zaʼ reníʼ iaʼtú dza, gúʼunnëʼ Jesús tsejëʼ
luyú Galilea, ateʼ yöjxáquiëʼ Felipe, en rëʼ lëʼ:
\p ―Gudáʼ nedaʼ.
\p
\v 44 Náquiëʼ Felipe bönniʼ yödzö Betsaida, le naca ládzagaquiëʼ
Andrés, en Pedro.
\v 45 Felipe budzö́linëʼ Natanael, en rëʼ lëʼ:
\p ―Chibidzö́lituʼ-nëʼ bönniʼ naʼ buzúajëʼ Moisés ca naca
queëʼ lu guichi lu xibá queëʼ Dios, ateʼ buluʼzúajëʼ
caʼ ca naca queëʼ bönniʼ guluʼë didzaʼ uláz queëʼ Dios.
Bönniʼ ni Jesús, zxíʼinëʼ José, bönniʼ yödzö Nazaret.
\p
\v 46 Natanael rëʼ lëʼ:
\p ―¿Naruʼ hualaʼtsö Nazaret tu le naca dxiʼa?
\p Felipe rëʼ lëʼ:
\p ―Gudá uyúʼ.
\p
\v 47 Cateʼ biléʼenëʼ Jesús zëʼë Natanael naʼ ga zoëʼ,
rnnëʼ:
\p ―Buliʼyú ni tu bönniʼ náquiëʼ idú bönniʼ Israel, en
bitiʼ rnnasëʼ caʼ bönniʼ ni.
\p
\v 48 Níʼirö Natanael gunábinëʼ Jesús, rëʼ Lëʼ:
\p ―¿Naruʼ núnbëʼtsoʼ nedaʼ?
\p Bubiʼë didzaʼ Jesús, rëʼ lëʼ:
\p ―Cateʼ siʼ ulídzatërëʼ Felipe liʼ, cateʼ niʼ zuʼ zxan
yaga higo, biléʼedaʼ liʼ.
\p
\v 49 Níʼirö bubiʼë didzaʼ Natanael, rëʼ Lëʼ:
\p ―Bönniʼ Usedi, Liʼ nacuʼ Zxíʼinëʼ Dios. Liʼ nacuʼ Nu
inná beʼe bönachi Israel.
\p
\v 50 Bubiʼë didzaʼ Jesús, rëʼ lëʼ:
\p ―¿Réajlëʼtsoʼ tuʼ gudxaʼ liʼ: Biléʼedaʼ liʼ zxan yaga
higo? Yuguʼ le zxö́ntërö ca lë ni hualéʼenuʼ.
\p
\v 51 Lëscaʼ caní rëʼ Jesús légaquiëʼ, rnnëʼ:
\p ―Le nácatë reaʼ libíʼiliʼ, iléʼeliʼ nayalaj lúzxiba,
en taʼbenëʼ, en tuʼhuötjëʼ gubáz láʼayi queëʼ Dios ga
zoaʼ nedaʼ, Bönniʼ Guljëʼ Bönachi.
\c 2
\s Laní que yöl-laʼ rutsaga naʼ le guca lu yödzö Caná
\p
\v 1 Cateʼ chiguca tsonna dza, guca laní que yöl-laʼ rutsaga
naʼ lu yödzö Caná luyú Galilea, ateʼ zóanu xinë́ʼë Jesús
niʼ.
\v 2 Lëscaʼ zoa nu bulidza Jesús, en yuguʼ bönniʼ usëda
queëʼ dijáquiëʼ laní naʼ.
\v 3 Cateʼ biyadzaj xisi uva ilë́ʼajëʼ, níʼirö xinë́ʼë
Jesús gúdxinu Lëʼ, rnnanu:
\p ―Bitiʼrö dë xisi uva ilë́ʼajëʼ.
\p
\v 4 Bubiʼë didzaʼ Jesús, rëʼë-nu:
\p ―Nigúladoʼ. ¿Bizx que rulidzuʼ nedaʼ? Bitiʼ caʼ ridxini
dza uluʼa lahui yöl-laʼ huáca quiaʼ.
\p
\v 5 Níʼirö xinë́ʼë Jesús gúdxinu bönniʼ huen dxin taʼguʼë
le tahuëʼ, rnnanu:
\p ―Guliʼgún yúguʼtë le guíëʼ libíʼiliʼ.
\p
\v 6 Nacuáʼ niʼ xopa yusuʼ guiö́j tuʼgunëʼ dxin bönniʼ
judío cateʼ tuʼpáʼa cuíngaquiëʼ ca nalë́biguequinëʼ tunëʼ,
en rúdzugaca chopa tsonna röʼö nisa tu tu yusuʼ naʼ.
\v 7 Jesús gudxëʼ yuguʼ bönniʼ huen dxin naʼ, rnnëʼ:
\p ―Buliʼlí yuguʼ yusuʼ ni nisa.
\p Buluʼlíëʼ yuguʼ yusuʼ naʼ nisa.
\v 8 Níʼirö Jesús rëʼ légaquiëʼ:
\p ―Guliʼgachiʼ naʼa, en guliʼtsöjuáʼ lahuëʼ bönniʼ zoëʼ
raʼ yusuʼ.
\p Yöjuáʼgaquiëʼ naʼ.
\v 9 Buyúëʼ bönniʼ naʼ zoëʼ raʼ yusuʼ channö nazxíʼi
nisa naʼ nuhuöáca xisi uva, pero bitiʼ réquibeʼenëʼ gazxi
zaʼ. Nö́ziguequinëʼ bönniʼ huen dxin naʼ guláchëʼë nisa
naʼ. Níʼirö bönniʼ naʼ zoëʼ raʼ yusuʼ bulidzëʼ bönniʼ
rutsaga nëʼë,
\v 10 en rëʼ lëʼ:
\p ―Zíʼalö tuʼnödzjëʼ yúguʼtë bönniʼ xisi uva nácarö
sizxíʼi, en cateʼ chigulë́ʼajëʼ yenniʼ, níʼirö tuʼnödzjëʼ
le cabí nazxíʼi. Liʼ, ga bidxintë naʼa ben chiʼu xisi
uva nácarö sizxíʼi.
\p
\v 11 Yöl-laʼ huáca naca bëʼ ni benëʼ Jesús lu yödzö
Caná luyú Galilea naca le risí lo yuguʼ yöl-laʼ huáca
gunëʼ. Caní guca, buluʼe lahui yöl-laʼ zxön queëʼ, ateʼ
gulaʼyéajlëʼë Lëʼ bönniʼ usëda queëʼ.
\p
\v 12 Gudödi naʼ guyijëʼ Jesús yödzö Capernaum, ateʼ
dzágagaquiëʼ xinë́ʼë, en yuguʼ bönniʼ bö́chëʼë, en yuguʼ
bönniʼ usëda queëʼ Lëʼ, ateʼ zián dza gulaʼcuʼë Capernaum
naʼ.
\s Rulatjëʼ Jesús löʼa yudoʼ, rubéajëʼ nupa tun le cabí ral-laʼ ilún niʼ
\r (Mt. 21:12‑13; Mr. 11:15‑18; Lc. 19:45‑46)
\p
\v 13 Cateʼ chizóa idxín Laní Pascua cateʼ tuʼsubanëʼ
bönniʼ judío ca benëʼ Dios, ca naʼ bubéajëʼ xuz xtóʼogaquiëʼ
luyú Egipto, guyijëʼ Jesús yödzö Jerusalén.
\v 14 Lu yödzö naʼ yöjxáquiëʼ Jesús nacuʼë bönniʼ löʼa
yudoʼ ga naʼ tútiʼë-baʼ yuguʼ bëdxi, en yuguʼ böʼcuʼ zxilaʼ,
en yuguʼ guʼdödoʼ, böaʼ bëdxi naʼ tútigaquiëʼ-baʼ lahuëʼ
Dios. Rö́ʼögaquiëʼ caʼ niʼ bönniʼ tuʼtsë́ʼë dumí zaʼ idútë
yödzölió.
\v 15 Cateʼ biléʼenëʼ Jesús lë ni, buzalëʼ yuguʼ du lasi
le quindëʼ bönachi naʼ, ateʼ buláguiʼë yúguʼtëʼ níʼilö
löʼa yudoʼ, en buláguiʼë-baʼ caʼ níʼilö yuguʼ böʼcuʼ zxilaʼ,
en yuguʼ bëdxi. Bësiëʼ dumí quégaquiëʼ bönniʼ naʼ tuʼtsë́ʼë
dumí lu yu, en burixëʼ yuguʼ blaga quégaquiëʼ.
\v 16 Níʼirö Jesús gudxëʼ bönniʼ naʼ tútiʼë-baʼ yuguʼ
guʼdödoʼ, rnnëʼ:
\p ―Guliʼcúa yuguʼ lë ni. Bitiʼ úniliʼ lidxëʼ Xuzaʼ tu
yë́ʼëyi.
\p
\v 17 Níʼirö yöjnéguequinëʼ bönniʼ usëda queëʼ Jesús
le nazúaj lu guichi láʼayi, rnna: Tuʼ ruíʼidaʼ ládxaʼa
lidxuʼ, régui rilá ládxiʼdaʼahuaʼ.
\p
\v 18 Níʼirö buluʼbiʼë didzaʼ bönniʼ judío unná bëʼ
nacuʼë niʼ, tëʼ Jesús:
\p ―¿Bizxi yöl-laʼ huáca uluíʼinuʼ netuʼ le gaca bëʼ dë
lu noʼo runuʼ yuguʼ lë ni?
\p
\v 19 Bubiʼë didzaʼ Jesús, rëʼ légaquiëʼ:
\p ―Guliʼquínnaj yudoʼ ni, ateʼ tsonna dzasö uchisaʼ le.
\p
\v 20 Níʼirö tëʼ Lëʼ bönniʼ judío, taʼnnë́ʼ:
\p ―Idú xopa-un iz guyáʼ yudoʼ ni, ateʼ Liʼ, ¿tsonna dzasö
uchísatsoʼ le?
\p
\v 21 Yudoʼ naʼ bëʼë didzaʼ que Jesús naca laʼ cuin
cazëʼ.
\v 22 Que lë ni naʼ, cateʼ bubanëʼ Jesús lu yöl-laʼ guti,
yöjnéguequinëʼ bönniʼ usëda queëʼ Jesús ca naʼ gunnë́ʼ,
ateʼ gulaʼyéajlëʼë le nazúaj lu guichi láʼayi, encaʼ
yuguʼ didzaʼ bëʼë Jesús.
\s Jesús núnbëʼë yúguʼtë bönachi
\p
\v 23 Cateʼ niʼ zoëʼ Jesús Jerusalén, cateʼ raca Laní
Pascua naʼ, gulaʼyéajlëʼ bönachi zián Lëʼ, tuʼ bilaʼléʼenëʼ
yuguʼ yöl-laʼ huáca runëʼ.
\v 24 Bitiʼ buzxöni ládxëʼë Jesús légaquiëʼ, tuʼ nunbëʼ
cazëʼ yúguʼtë bönachi.
\v 25 Bitiʼ naquínnëʼ Jesús nu quíxjöiʼi Lëʼ ca nácagaca
bönachi, tuʼ nöz quézinëʼ Lëʼ le yuʼu icja ládxiʼdoʼgaca
bönachi.
\c 3
\s Jesús, en Nicodemo
\p
\v 1 Nicodemo, tu bönniʼ yudoʼ fariseo, nabábalenëʼ yuguʼ
bönniʼ judío unná bëʼ.
\v 2 Bidëʼ bönniʼ ni ga zoëʼ Jesús chiʼi dzö́ʼölö, en
rëʼ Lëʼ:
\p ―Bönniʼ Usedi. Réquibeʼetuʼ nasö́l-lëʼë Dios Liʼ para
usédinuʼ netuʼ. Bitiʼ séquiʼnëʼ tu bönniʼ gunëʼ yuguʼ
yöl-laʼ huáca nácagaca bëʼ ca nácagaca le caní runuʼ
Liʼ channö cabí zóalenëʼ Dios lëʼ.
\p
\v 3 Bubiʼë didzaʼ Jesús, rëʼ lëʼ:
\p ―Le nácatë reaʼ liʼ, nu cabí galaj leyúbölö, bitiʼ caʼ
iléʼe lataj ga niʼ rinná bëʼë Dios.
\p
\v 4 Nicodemo gunábinëʼ Lëʼ, rnnëʼ:
\p ―¿Nacxi caz séquiʼnëʼ tu bönniʼ galjëʼ leyúbölö cateʼ
chináquiëʼ bönniʼ gula? ¿Naruʼ huácatsö tsuʼë leyúbölö
lë́ʼënu xinë́ʼë, ateʼ galjëʼ iaʼtú?
\p
\v 5 Bubiʼë didzaʼ Jesús, rëʼ lëʼ:
\p ―Le nácatë reaʼ liʼ. Nu bönniʼ cabí galjëʼ niʼa que
nisa, en niʼa queëʼ Dios Böʼ Láʼayi, bitiʼ gaca tsáziëʼ
ga rinná bëʼë Dios.
\v 6 Nu naʼ nalaj lu niʼa lu naʼ bönachi, bönáchisö naca,
pero nu nalaj niʼa queëʼ Dios Böʼ Láʼayi, Böʼ Láʼayi
nabani nu naʼ.
\v 7 Bitiʼ ubáninuʼ tuʼ reaʼ liʼ, run bayudxi galjuʼ
leyúbölö.
\v 8 Gátiʼtës recja böʼ, ateʼ riyönnuʼ rnnë böʼ naʼ, pero
bitiʼ nö́zinuʼ gazxi zaʼ, o gazxi zeaj. Lëscaʼ caní raca
quégaca nupa náljagaca niʼa queëʼ Dios Böʼ Láʼayi.
\p
\v 9 Níʼirö Nicodemo gunábinëʼ Jesús, rnnëʼ:
\p ―¿Nacxi caz gaca lë ni?
\p
\v 10 Bubiʼë didzaʼ Jesús, rëʼ lëʼ:
\p ―¿Ruséditsenuʼ liʼ bönachi Israel, en bitiʼ nö́zinuʼ
yuguʼ lë ni?
\v 11 Le nácatë reaʼ liʼ, le nöztuʼ ruíʼituʼ didzaʼ que,
en le biléʼetuʼ runtuʼ ba nalí que, pero bitiʼ rizíʼ
lu náʼaliʼ lë naʼ runtuʼ ba nalí.
\v 12 Channö cabí réajlëʼëliʼ nedaʼ cateʼ ruíʼilenaʼ
libíʼiliʼ didzaʼ ca naca le raca yödzölió ni, ¿nacxi
caz gaca tséajlëʼëliʼ channö guíaʼ libíʼiliʼ le raca
yehuaʼ yubá?
\p
\v 13 ’Catu caz gurenëʼ nu bönniʼ yehuaʼ yubá, pero tuzaʼ
nedaʼ, Bönniʼ Guljëʼ Bönachi, bötjaʼ birúajaʼ yehuaʼ yubá,
ateʼ zoa cazaʼ niʼ yehuaʼ yubá.
\v 14 Ca naʼ benëʼ Moisés lu lataj cáʼasö, buchisëʼ-baʼ
bëla néquinibaʼ guíë, budë́ʼë-baʼ lëʼe yaga, lëscaʼ caní
run bayudxi gaca quiaʼ nedaʼ, Bönniʼ Guljëʼ Bönachi, uluʼchisëʼ
nedaʼ xitsáʼ.
\v 15 Caní gaca quiaʼ, para cabí ilaʼniti yúguʼtë nupa
ilaʼyéajlëʼ nedaʼ, pero gataʼ quéguequi yöl-laʼ naʼbán
idú.
\s Dios nadxíʼideʼenëʼ bönachi yödzölió
\p
\v 16 Tuʼ bidxíʼideʼenëʼ Dios bönachi yödzölió, buzáʼ
ládxëʼë quéguequi Zxíʼinëʼ laʼ buduínëʼ, para cabí ilaʼniti
yúguʼtë nupa ilaʼyéajlëʼ Lëʼ, pero gataʼ yöl-laʼ naʼbán
idú quéguequi.
\v 17 Dios gusö́l-lëʼë Zxíʼinëʼ yödzölió ni, calëga para
ichúguiëʼ quégaca bönachi yödzölió ni gátigaca, pero
para uluʼlágaca bönachi yödzölió ni niʼa queëʼ Lëʼ.
\p
\v 18 Nu bönniʼ réajlëʼë Zxíʼinëʼ Dios, bitiʼ caʼ narugu
queëʼ inítiëʼ, pero bönniʼ naʼ bitiʼ réajlëʼë Lëʼ, chinarugu
queëʼ gátiëʼ, tuʼ cabí réajlëʼë Zxíʼinëʼ Dios laʼ buduínëʼ.
\v 19 Que lë ni naʼ chinarugu quégaca bönachi gátigaca,
tuʼ bidxinëʼ Bönniʼ naʼ náquiëʼ beníʼ yödzölió ni, pero
gulunrö zxön bönachi ni le naca chul-la que dul-laʼ ca
gulunëʼ zxön Bönniʼ naʼ náquiëʼ beníʼ, tuʼ nácagaca xihuiʼ
le tunëʼ.
\v 20 Yúguʼtë bönniʼ tuʼë döʼ bitiʼ raza ládxiʼgaquiëʼ
beníʼ, en bitiʼ rídigaquiëʼ lu beníʼ, para cabí iláʼ lahui
le tunëʼ.
\v 21 Nu run le naca idútë li ridxín lu beníʼ para gaca
bëʼ núngaca niʼa queëʼ Dios le run nu naʼ.
\s Juan, bönniʼ ruquilëʼ bönachi nisa, ruʼë didzaʼ ca naca queëʼ Jesús
\p
\v 22 Gudödi naʼ, Jesús guyéajlenëʼ bönniʼ dáʼgaquiëʼ
Lëʼ, ateʼ bilaʼdxinëʼ luyú Judea, en guzóalenëʼ légaquiëʼ
niʼ, ga naʼ tuʼquilëʼ bönachi nisa.
\v 23 Lëscaʼ ruquilëʼ Juan bönachi nisa ga nazíʼi le
Enón, galaʼ ga dë yödzö Salim, tuʼ dë nisa zila lataj
naʼ, ateʼ taʼdxín bönachi niʼ, en taʼdila nisa.
\v 24 Raca caní zíʼatëlö cateʼ bitiʼ idzunëʼ Juan naʼ
lidxi guíë.
\p
\v 25 Níʼirö gulaʼsí lógaquiëʼ bal-lëʼ bönniʼ dáʼgaquiëʼ
Juan taʼdíl-lalenëʼ yuguʼ bönniʼ judío didzaʼ ca naca
que yöl-laʼ ruchiʼa cuini que yudoʼ.
\v 26 Bilaʼdxinëʼ ga zoëʼ Juan, en tëʼ lëʼ:
\p ―Bönniʼ usedi. Buyútsöcaʼ. Bönniʼ naʼ guzóalenëʼ liʼ
iaʼtsöláʼa yegu Jordán, bönniʼ naʼ benuʼ ba nalí queëʼ,
ruquilëʼ bönachi nisa, ateʼ taʼdxín yúguʼtë bönachi ga
zoëʼ.
\p
\v 27 Níʼirö bubiʼë didzaʼ Juan, rëʼ légaquiëʼ:
\p ―Bitiʼ bi dë lu nëʼë nu bönniʼ, channö cabí nudödëʼ
Dios le lu nëʼë.
\v 28 Biyö́n quéziliʼ lë naʼ benaʼ ba nalí, gunníaʼ: “Bitiʼ
nacaʼ nedaʼ Cristo”, pero Dios nasö́l-lëʼë nedaʼ para guíaʼ
bönachi siʼ zëʼë Lëʼ.
\v 29 Bönniʼ naʼ riziʼë-biʼ biʼi nigula rutsaga náʼabiʼ
náquiëʼ bönniʼ rutsaga nëʼë, pero böchiʼ luzë́ʼë bönniʼ
rutsaga nëʼë, en dzáguiëʼ lëʼ, ruzë́ náguiëʼ didzaʼ ruʼë,
en rudzéjanëʼ tuʼ riyönnëʼ didzaʼ ruʼë bönniʼ rutsaga
nëʼë. Lëscaʼ caní, rudzéjadeʼedaʼ nedaʼ tuʼ raca lë ni
caní.
\v 30 Run bayudxi gácarëʼ zxön Cristo, pero nedaʼ, run
bayudxi gácaraʼ cuídiʼsö.
\s Nu zaʼ zacaʼ yehuaʼ yubálö
\p
\v 31 Gunnë́ʼ caʼ Juan:
\p ―Bönniʼ naʼ zëʼë zacaʼ xitsáʼalö nayë́pisëtërëʼ ca
yúguʼtë bönachi. Nu bönniʼ náquiëʼ bönachi yödzölió
ni, que yödzölió ni náquiëʼ, en ruʼë didzaʼ que le raca
yödzölió ni, pero Bönniʼ naʼ zëʼë zacaʼ yehuaʼ yubálö
nácatërëʼ lo ca yúguʼtë bönachi.
\v 32 Bönniʼ naʼ runëʼ ba nalí que le biléʼenëʼ, en le
biyönnëʼ, pero cuntu nu rizíʼ lu nëʼe le runëʼ ba nalí.
\v 33 Nútiʼtës bönniʼ rizíʼ lu nëʼë lë naʼ runëʼ ba
nalí, bönniʼ ni ruluʼë lahui réajlëʼë naca idútë li didzaʼ
ruʼë Dios.
\v 34 Bönniʼ naʼ nasö́l-lëʼë Dios, didzaʼ queëʼ Dios ruʼë,
tuʼ nuzóadërëʼ Dios Böʼ Láʼayi queëʼ lu Bönniʼ naʼ.
\v 35 Dios Xuz nadxíʼinëʼ Zxíʼinëʼ, ateʼ yúguʼtë le dë
chinudödëʼ lu nëʼë Zxíʼinëʼ naʼ.
\v 36 Nu bönniʼ réajlëʼë Dios Zxíʼini, dë yöl-laʼ naʼbán
idú queëʼ, pero bönniʼ naʼ bitiʼ réajlëʼë Dios Zxíʼini,
bitiʼ idéliʼnëʼ yöl-laʼ naʼbán naʼ, pero nabáguëʼë xíguiaʼ
lahuëʼ Dios.
\c 4
\s Jesús ruíʼilenëʼ-nu didzaʼ tu nigula Samaria
\p
\v 1 Bilaʼyönnëʼ bönniʼ yudoʼ fariseo ca naʼ dáʼgaca
Jesús ziánrö bönachi ca dáʼgaca Juan, ateʼ ruquilëʼ caʼ
nisa ziánrö bönachi ca ruquilëʼ nisa Juan.
\v 2 Calëga Jesús caz ruquilëʼ bönachi nisa, pero bönniʼ
usëda queëʼ tuʼquilëʼ bönachi nisa.
\v 3 Cateʼ gúquibeʼenëʼ Jesús lë ni, buzë́ʼë luyú Judea,
ateʼ saʼyéajëʼ leyúbölö luyú Galilea.
\p
\v 4 Ga niʼ saʼyéajëʼ, run bayudxi tödëʼ luyú Samaria.
\v 5 Caní guca, bidxinëʼ Jesús tu yö́dzödoʼ luyú Samaria,
nazíʼi le Sicar, galaʼ ga dë yu naʼ bunödzjëʼ Jacob queë́biʼ
José, zxíʼinëʼ Jacob naʼ, dza niʼte.
\v 6 Lataj naʼ zoa tu yeru nisa nachö́ʼönëʼ Jacobo naʼ
ga rëʼ. Cateʼ bidxinëʼ Jesús niʼ, guröʼë raʼ yeru nisa
naʼ tuʼ yöjxéquiʼnëʼ yuʼë nöza. Guca idú huagubidza.
\v 7 Níʼirö bidxinnu tu nigula Samaria niʼ para síʼinu
nisa. Jesús rëʼë-nu:
\p ―Benna le guíʼjaʼ.
\p
\v 8 Tuzëʼ zoëʼ Jesús tuʼ chisöjáquiëʼ bönniʼ usëda
queëʼ lu yödzö söjxíʼgaquiëʼ le ilahuëʼ.
\v 9 Níʼirö nigula Samaria naʼ rënu Jesús, rnnanu:
\p ―¿Rinábitsenuʼ nedaʼ le guíʼjuʼ, en nacuʼ bönniʼ judío?
Nedaʼ ni nacaʼ nigula Samaria.
\p Caní gunnánu tuʼ cabí taʼdzaga dxiʼa bönachi Samaria
len bönachi judío.
\p
\v 10 Bubiʼë didzaʼ Jesús, rëʼë-nu:
\p ―Laʼtuʼ núnbëʼu le runödzjëʼ Dios, en Nuzxi naʼ rë
liʼ: “Benna le guiʼjaʼ”, liʼ inabuʼ, ateʼ Lëʼ gunnëʼ quiuʼ
nisa runna yöl-laʼ naʼbán.
\p
\v 11 Níʼirö nigula naʼ rënu Lëʼ, rnnanu:
\p ―Bönniʼ, bitiʼ nuʼu le cuéajuʼ nisa, ateʼ yeru nisa
ni, dxíʼtërö röʼ. ¿Gazxi dë nisa naʼ runna yöl-laʼ naʼbán?
\v 12 ¿Naruʼ nácatërötsoʼ Liʼ zxön ca xúziruʼ gudödi
Jacob, bönniʼ niʼ bennëʼ queë́tuʼ yeru nisa ni, ga ni guzxiʼë
nisa guʼë, en gulë́ʼajbiʼ caʼ zxíʼinëʼ, en gulë́ʼajbaʼ caʼ
böaʼ bëdxi queëʼ?
\p
\v 13 Bubiʼë didzaʼ Jesús, rëʼë-nu:
\p ―Nútiʼtës nu guíʼaj nisa ni, leyúbölö ubidxi nisa,
\v 14 pero nu guíʼaj nisa naʼ unödzjaʼ nedaʼ, bítiʼrö
ubidxi icja ládxiʼdaʼahuëʼ, tuʼ unödzjaʼ queëʼ nisa naʼ
gaca lu icja ládxiʼdaʼahuëʼ ca tu ga ralaj nisa, le güíʼi
yöl-laʼ naʼbán idú queëʼ.
\p
\v 15 Níʼirö nigula naʼ rënu Lëʼ, rnnanu:
\p ―Bönniʼ, benna quiaʼ nisa naʼ, para cabirö ubidxaʼ, en
cabirö uduzxiʼa nisa ni.
\p
\v 16 Jesús rëʼë-nu:
\p ―Guyéaj, yöjlidzëʼ bönniʼ quiuʼ, ateʼ huöduʼ ni.
\p
\v 17 Bubíʼinu didzaʼ nigula naʼ, rënu Lëʼ:
\p ―Cuntu nu zoa bönniʼ quiaʼ.
\p Níʼirö Jesús rëʼë-nu:
\p ―Ca nácatë rnnoʼ: “Cuntu nu zoa bönniʼ quiaʼ”,
\v 18 tuʼ chiguzóalenuʼ gayuʼ bönniʼ, ateʼ bönniʼ naʼ
zóalenuʼ-nëʼ naʼa, bitiʼ náquiëʼ bönniʼ quiuʼ. Didzaʼ
ni ruʼu, ca nácatë rnnoʼ.
\p
\v 19 Níʼirö nigula naʼ rënu Lëʼ, rnnanu:
\p ―Bönniʼ, runi nedaʼ nacuʼ bönniʼ ruʼë didzaʼ uláz queëʼ
Dios.
\v 20 Xuz xtóʼoruʼ guléquinëʼ Dios le bach lu guíʼa
ni, pero rnnaliʼ libíʼiliʼ Jerusalén naca ga ral-laʼ ilequi
bönachi Dios le bach.
\p
\v 21 Jesús rëʼë-nu:
\p ―Nigula, guyéajlëʼ nedaʼ. Zaʼ dza cateʼ tseaj ládxiʼliʼ-nëʼ
Dios Xuz sal-laʼ bitiʼ idisóaliʼ guíʼadoʼ ni, en bitiʼ
tsöjsóaliʼ Jerusalén.
\v 22 Libíʼiliʼ reaj ládxiʼliʼ Nu bitiʼ núnbëʼëliʼ, pero
netuʼ núnbëʼëtuʼ Nu naʼ reaj ládxiʼtuʼ, tuʼ benëʼ queëʼ
Dios iláʼ lahui yöl-laʼ rusölá niʼa quégaquiëʼ bönniʼ
judío.
\v 23 Naʼa, zaʼ dza, en chiridxín dza naʼ, cateʼ nupa le
nácatë taʼyéaj ládxiʼgaca Dios, ilaʼyéaj ládxiʼgaca Lëʼ,
zóalenëʼ Dios Böʼ Láʼayi léguequi, en le naca idútë li,
tuʼ rë́ʼënëʼ Dios Xuz ilácagaquiëʼ queëʼ bönniʼ ilaʼyéaj
ládxiʼgaquiëʼ Lëʼ caní.
\v 24 Dios náquiëʼ Böʼ, ateʼ nupa taʼyéaj ládxiʼgaca
Lëʼ, run bayudxi ilaʼyéaj ládxiʼgaca Lëʼ, zóalenëʼ Dios
Böʼ Láʼayi léguequi, en le naca idútë li.
\p
\v 25 Níʼirö nigula naʼ rënu Lëʼ, rnnanu:
\p ―Nözdaʼ ral-laʼ guídëʼ Mesías, Bönniʼ naʼ lëʼ Cristo.
Cateʼ guídirëʼ Lëʼ quíxjöiʼinëʼ rëʼu yúguʼtë.
\p
\v 26 Jesús rëʼë-nu:
\p ―Lë cazëʼ ruíʼilenëʼ liʼ didzaʼ.
\p
\v 27 Laʼ náʼasö buluʼdxinëʼ bönniʼ usëda queëʼ Jesús,
ateʼ buluʼbáninëʼ tuʼ ruíʼilenëʼ-nu nigula didzaʼ, pero
bitiʼ burúguinëʼ nitúëʼ inábinëʼ Lëʼ, cabí innë́ʼ: “¿Bizxi
rinábinuʼ lënu?” o: “¿Bizxi didzaʼ ruíʼilenuʼ-nu?”
\v 28 Níʼirö nigula naʼ bucáʼananu xichöʼönu niʼ, ateʼ
bö́ajnu laʼ yödzö, söjö́dxinu nupa nacuáʼ niʼ, rnnanu:
\p
\v 29 ―¡Guliʼdá, iléʼeliʼ-nëʼ tu bönniʼ gudxëʼ nedaʼ yúguʼtë
le chinunaʼ! ¿Naruʼ cabí nácatsëʼ Lëʼ Cristo?
\p
\v 30 Níʼirö bilaʼrúaj bönachi yödzö naʼ, en bilaʼdxín
ga zoëʼ Jesús.
\p
\v 31 Tsanni niʼ söhuö́ajnu nigula naʼ, bönniʼ usëda queëʼ
Jesús gulunëʼ bayudxi, tëʼ Lëʼ:
\p ―Bönniʼ Usedi, gudagu.
\p
\v 32 Jesús rëʼ légaquiëʼ:
\p ―Dë tu le rahuaʼ, le cabí réquibeʼeliʼ.
\p
\v 33 Níʼirö gulaʼnabi luzáʼagaquiëʼ bönniʼ usëda queëʼ
tuëʼ iaʼtúëʼ, taʼnnë́ʼ:
\p ―¿Zoa nu chidiguáʼtsö le gudahuëʼ?
\p
\v 34 Níʼirö Jesús rëʼ légaquiëʼ:
\p ―Le nabánidaʼ naca gunaʼ ca rë́ʼënëʼ Xuzaʼ nasö́l-lëʼë
nedaʼ, en údxi gunaʼ xichinëʼ.
\v 35 Caní rnnaliʼ libíʼiliʼ: “Iaʼtapa beoʼ huadxín
dza uláparuʼ.” Nedaʼ reaʼ libíʼiliʼ: Guliʼchisa loliʼ
uyuliʼ bönachi nácagaca ca gapa nadúzgaca, le chinabídxigaca
para tsöjláparuʼ.
\v 36 Bönniʼ naʼ rulapëʼ riziʼë lazxjëʼ, ateʼ lë naʼ
rulapëʼ bönniʼ naʼ, naca para gataʼ yöl-laʼ naʼbán idú
quégaca bönachi, para gaca uluʼdzeja tsözxö́n nu raza,
en nu rulapa.
\v 37 Naca idútë li lë naʼ rnna caní: Tu nu raza, ateʼ
iaʼtú nu rulapa.
\v 38 Nedaʼ gusö́l-laʼa libíʼiliʼ tsöjlápaliʼ ga bitiʼ
gúzaliʼ. Gulún bönachi yúbölö dxin guláz, ateʼ libíʼiliʼ
ruzíʼiliʼ xibé dxin naʼ núngaquiëʼ.
\p
\v 39 Zián bönachi Samaria nacuáʼ yödzö Sicar naʼ gulaʼyéajlëʼë
Jesús niʼa que xtídzaʼnu nigula naʼ bennu ba nalí queëʼ,
gunnánu: “Gudxëʼ nedaʼ yúguʼtë le chinunaʼ.”
\v 40 Cateʼ bilaʼdxinëʼ bönniʼ Samaria ga niʼ zoëʼ Jesús,
gulátaʼyuëʼ lahuëʼ ugáʼanalenëʼ légaquiëʼ. Jesús bugáʼanëʼ
niʼ iaʼchopa dza.
\v 41 Caní guca, ziántërëʼ caʼ bönniʼ niʼ gulaʼyéajlëʼë
Jesús niʼa que didzaʼ bëʼë.
\v 42 Níʼirö bönniʼ niʼ gulë́ʼ-nu nigula naʼ, taʼnnë́ʼ:
\p ―Naʼa réajlëʼëtuʼ Lëʼ, calë́gasö niʼa que didzaʼ bëʼu
liʼ, pero lëscaʼ tuʼ biyö́nituʼ netuʼ Lëʼ, en nöztuʼ le
nácatë bönniʼ ni náquiëʼ Cristo, Nu rusölá bönachi yödzölió.
\s Ruúnëʼ Jesús zxíʼinëʼ tuëʼ bönniʼ dë lu nëʼë
\p
\v 43 Iaʼchopa dza caʼ, buzë́ʼë Jesús luyú Samaria, en
saʼyéajëʼ luyú Galilea.
\v 44 Caní benëʼ, tuʼ gudíxjöʼë Lë cazëʼ Jesús, gunnë́ʼ:
“Bönachi uládz queëʼ nu bönniʼ ruʼë didzaʼ uláz queëʼ
Dios bitiʼ tun lëʼ bal.”
\v 45 Cateʼ bidxinëʼ Jesús luyú Galilea, gulunëʼ bönniʼ
Galilea naʼ Lëʼ bal tuʼ yöjáquiëʼ caʼ Jerusalén cateʼ
guca Laní Pascua, en bilaʼléʼenëʼ le benëʼ Jesús niʼ.
\p
\v 46 Níʼirö bö́ajëʼ Jesús yödzö Caná luyú Galilea, ga
niʼ benëʼ ga böáca nisa xisi uva. Lu yödzö Capernaum
naʼ zoëʼ tu bönniʼ dë lu nëʼë uláz queëʼ bönniʼ rinná
bëʼë, ateʼ réʼebiʼ biʼi bönniʼ queëʼ bönniʼ naʼ dë lu
nëʼë.
\v 47 Cateʼ biyönnëʼ bönniʼ ni chibuzë́ʼë Jesús luyú
Judea, en budxinëʼ luyú Galilea naʼ, níʼirö guyijëʼ ga
naʼ zoëʼ Jesús, en gútaʼyuëʼ lahuëʼ guídëʼ lidxëʼ, para
uduhuénëʼ-biʼ biʼi bönniʼ queëʼ naʼ, tuʼ chirequi gátibiʼ.
\v 48 Níʼirö Jesús rëʼ lëʼ:
\p ―Bitiʼ caʼ tséajlëʼëliʼ channö cabí iléʼeliʼ le nácagaca
bëʼ, en yuguʼ yöl-laʼ huáca gunaʼ.
\p
\v 49 Níʼirö bönniʼ naʼ dë lu nëʼë uláz queëʼ bönniʼ
rinná bëʼë gudxëʼ Jesús, rnnëʼ:
\p ―Bönniʼ, gudíaʼtë para cabí gátibiʼ biʼi quiaʼ.
\p
\v 50 Níʼirö Jesús rëʼ lëʼ:
\p ―Böaj lidxuʼ. Nabanbiʼ biʼi quiuʼ.
\p Bönniʼ ni guyéajlëʼë didzaʼ bëʼë Jesús, ateʼ söhuö́jëʼ.
\v 51 Tsanni niʼ yuʼë nöza söhuö́jëʼ, duzxíʼgalaʼgaquiëʼ
lëʼ bönniʼ huen dxin queëʼ ateʼ gulaʼguíxjöiʼinëʼ lëʼ,
taʼnnë́ʼ:
\p ―Nabanbiʼ biʼi quiuʼ.
\p
\v 52 Gunábinëʼ légaquiëʼ bátaxi gusí lo ruhuöáca ládxiʼbiʼ.
Tëʼ lëʼ:
\p ―Baʼayi, idú huagubidza, burúaj xilá yúʼubiʼ.
\p
\v 53 Níʼirö gúquibeʼenëʼ xúzibiʼ biʼi naʼ, böácabiʼ
cateʼ niʼ bë́ʼlenëʼ Jesús lëʼ didzaʼ, en gudxëʼ lëʼ: “Nabanbiʼ
biʼi quiuʼ.” Que lë ni naʼ guyéajlëʼë Jesús, ateʼ gulaʼyéajlëʼ
caʼ Lëʼ bönachi nacuáʼ lidxëʼ.
\p
\v 54 Yöl-laʼ huáca ni naca le buropi benëʼ Jesús cateʼ
niʼ zoëʼ luyú Galilea, gudödi buzë́ʼë luyú Judea.
\c 5
\s Ruúnëʼ Jesús tu bönniʼ nacúʼuniëʼ bin ga nazíʼi le Betesda
\p
\v 1 Gudödi guca lë ni, guca laní quégaquiëʼ bönniʼ judío,
ateʼ guyijëʼ Jesús Jerusalén.
\v 2 Lu yödzö naʼ, galaʼ ga tuʼúʼubaʼ böʼcuʼ zxilaʼ, dë
tu le zxön yudzu nisa, nazíʼi le Betesda lu didzaʼ hebreo,
en nacuáʼ gayuʼ chila don que.
\v 3 Yuguʼ lu chila naʼ dë́gaquiëʼ zián bönniʼ téʼenëʼ,
bönniʼ nachul-la lógaquiëʼ, en bönniʼ bitiʼ gaca sáʼgaquiëʼ,
en bönniʼ nacúʼunigaquiëʼ bin. Taʼbözëʼ bata utá cuini
nisa naʼ.
\v 4 Caní raca, tuʼ ruhuötjëʼ tu gubáz láʼayi queëʼ Dios
tu chiʼi huéaj, en röjtsuʼë lu nisa naʼ, en rutë́ʼ nisa
naʼ. Huöácatëʼ nu bönniʼ tsöjtsúʼutiëʼ lu nisa naʼ cateʼ
rutá cuini ca naca bítiʼtës yödzöhuë́ʼ raca queëʼ.
\v 5 Zoëʼ tu bönniʼ niʼ, chiguca chizxunuʼ uruáʼ iz réʼenëʼ.
\v 6 Cateʼ biléʼenëʼ Jesús dëʼ bönniʼ huëʼ naʼ niʼ, réquibeʼenëʼ
chiguca zián iz réʼenëʼ, ateʼ gunábinëʼ lëʼ, rnnëʼ:
\p ―¿Ba rë́ʼënuʼ huöácuʼ?
\p
\v 7 Bubiʼë didzaʼ bönniʼ huëʼ naʼ, rëʼ Jesús:
\p ―Bönniʼ, cuntu nu zoa cuʼu nedaʼ lu nisa naʼ cateʼ
rutá cuini. Tsanni saʼyéajaʼ nedaʼ, röjtsuʼë bönniʼ yúbölö
zíʼalö ca nedaʼ.
\p
\v 8 Jesús rëʼ lëʼ:
\p ―Guyaschi. Buáʼ le denuʼ, en guzëʼe.
\p
\v 9 Laʼ böácatëʼ bönniʼ naʼ, ateʼ buʼë le gútiʼnëʼ, en
guzë́ʼë. Dza naʼ raca caní naca dza láʼayi quégaquiëʼ
bönniʼ judío.
\v 10 Níʼirö bönniʼ judío unná bëʼ gulë́ʼ bönniʼ naʼ
nuhuöáquiëʼ, taʼnnë́ʼ:
\p ―Dza láʼayi naca naʼa. Bitiʼ ral-laʼ uʼu le rátiʼnuʼ.
\p
\v 11 Bubiʼë didzaʼ bönniʼ naʼ, rëʼ légaquiëʼ:
\p ―Bönniʼ naʼ bunëʼ nedaʼ gudxi cazëʼ nedaʼ, gunnë́ʼ:
“Buáʼ le denuʼ, en guzëʼe.” Bönniʼ naʼ bunëʼ nedaʼ.
\p
\v 12 Níʼirö gulaʼnábinëʼ lëʼ, taʼnnë́ʼ:
\p ―¿Nuzxi naʼ gudxi caní liʼ: “Buáʼ le denuʼ, en guzëʼe”?
\p
\v 13 Bitiʼ nö́zinëʼ bönniʼ naʼ nuhuöáquiëʼ nuzxi naʼ,
tuʼ chibuzë́ʼë Jesús lataj niʼ tuʼ nacuáʼ bönachi zián
niʼ.
\v 14 Gudödi guca lë ni, Jesús yöjxáquiëʼ bönniʼ naʼ
ga naca chila yudoʼ, ateʼ rëʼ lëʼ:
\p ―Buyútsöcaʼ. Chiböácuʼ. Bítiʼrö gunuʼ dul-laʼ, para
cabí gaca quiuʼ tu le nácarö ziʼ ca lë naʼ guca quiuʼ.
\p
\v 15 Guyijëʼ bönniʼ naʼ, yöjtíxjöiʼinëʼ yuguʼ bönniʼ
judío unná bëʼ Jesús naʼ bunëʼ lëʼ.
\v 16 Que lë ni naʼ bönniʼ judío unná bëʼ gulaʼbía ládxiʼgaquiëʼ
Jesús, en gulë́ʼënnëʼ ilútiëʼ Lëʼ, tuʼ runëʼ yuguʼ lë ni
cateʼ naca dza láʼayi quégaquiëʼ.
\v 17 Bubiʼë didzaʼ Jesús, rëʼ légaquiëʼ:
\p ―Xuzaʼ náʼatë runëʼ dxin, ateʼ nedaʼ caʼ runaʼ dxin.
\p
\v 18 Que lë ni naʼ gulë́ʼënirönëʼ bönniʼ judío unná
bëʼ ilútiëʼ Jesús, calë́gasö tuʼ guditsjëʼ xibá que dza
láʼayi quégaquiëʼ, pero lëscaʼ tuʼ gunnë́ʼ Dios caz náquiëʼ
Xuzëʼ, ateʼ caní naca nun cuinëʼ ca náquiëʼ Dios.
\s Yöl-laʼ unná bëʼ dë lu nëʼë Zxíʼinëʼ Dios
\p
\v 19 Níʼirö bubiʼë didzaʼ Jesús, rëʼ légaquiëʼ:
\p ―Le nácatë reaʼ libíʼiliʼ. Bitiʼ bi gaca gunaʼ nedaʼ,
Zxíʼinëʼ Dios, rácasö quiaʼ, pero tuz lë naʼ riléʼedaʼ
runëʼ Dios Xuz. Yúguʼtë le runëʼ Dios Xuz, lëscaʼ caní
runaʼ nedaʼ, Zxíʼinëʼ.
\v 20 Dios Xuz nadxíʼinëʼ nedaʼ, Zxíʼinëʼ, en ruluíʼinëʼ
nedaʼ yúguʼtë le runëʼ, ateʼ yuguʼ le zxö́ntërö ca lë
ni uluíʼinëʼ nedaʼ, le ilún ga ubániliʼ libíʼiliʼ.
\v 21 Ca naʼ runëʼ Dios Xuz, rusubanëʼ nupa nátigaca,
en rugúʼë légaquiëʼ yöl-laʼ naʼbán, lëscaʼ caní runaʼ
nedaʼ, Zxíʼinëʼ, runödzjaʼ quégaca bönachi yöl-laʼ naʼbán
ca rë́ʼëni quézidaʼ.
\v 22 Cuntu nu ruchiʼa rusörö́ëʼ Dios Xuz, pero chinudödëʼ
lu naʼa nedaʼ, Zxíʼinëʼ, yúguʼtë yöl-laʼ unná bëʼ para
uchiʼa usörö́aʼ bönachi.
\v 23 Caní naca para ilún bal yúguʼtë bönachi nedaʼ,
Zxíʼinëʼ, ca naʼ tun bal Dios Xuz. Nu bitiʼ run bal nedaʼ,
Zxíʼinëʼ, bitiʼ run bal Dios Xuz, nasö́l-lëʼë nedaʼ, Zxíʼinëʼ
naʼ.
\p
\v 24 ’Le nácatë reaʼ libíʼiliʼ. Bönniʼ naʼ riyönnëʼ
didzaʼ ruáʼa, en réajlëʼë Dios Xuz naʼ nasö́l-lëʼë nedaʼ
dë yöl-laʼ naʼbán idú queëʼ, ateʼ bitiʼ irugu queëʼ. Náquiëʼ
ca nu chinubán lu yöl-laʼ guti tuʼ chidë́ yöl-laʼ naʼbán
idú queëʼ.
\v 25 Le nácatë reaʼ libíʼiliʼ, zaʼ dza, en chiridxín
dza naʼ, cateʼ ilaʼyöni nupa chinátigaca chiʼa nedaʼ,
Zxíʼinëʼ Dios, ateʼ nupa ilaʼyöni xtídzaʼa, en ilún ca
rnna, huöátaʼ yöl-laʼ naʼbán quéguequi.
\v 26 Ca naʼ dë lu nëʼë Dios Xuz unödzjëʼ yöl-laʼ naʼbán
quégaca bönachi, lëscaʼ caní benëʼ ga dë lu naʼa nedaʼ,
Zxíʼinëʼ, unödzjaʼ yöl-laʼ naʼbán quégaca bönachi.
\v 27 Lëscaʼ caní budödëʼ lu naʼa yöl-laʼ unná bëʼ uchiʼa
usörö́aʼ bönachi, tuʼ nacaʼ Bönniʼ Guljëʼ Bönachi.
\v 28 Bitiʼ ubániliʼ ca naca lë ni, tuʼ huadxín dza cateʼ
yúguʼtë nupa chinátigaca ilaʼyöni chiʼa,
\v 29 en uluʼrúaj yeru ba. Uluʼbán nupa naʼ gulún le
naca tsahuiʼ, en huöátaʼ yöl-laʼ naʼbán quéguequi, pero
nupa naʼ gulún le bitiʼ naca tsahuiʼ, uluʼbán, ateʼ irugu
quéguequi ilátigaca tsaz.
\s Le naca bëʼ le náquiëʼ Jesús
\p
\v 30 Gunnë́ʼ caʼ Jesús:
\p ―Bitiʼ bi gaca gunaʼ laʼ nédaʼsö. Ca naca le riyöndaʼ
rëʼ Xuzaʼ nedaʼ, caní ruchiʼa rusörö́aʼ, ateʼ ca naʼ ruchiʼa
rusörö́aʼ naca tsahuiʼ, tuʼ cabí runaʼ ca rë́ʼënisidaʼ
nedaʼ, pero ca rë́ʼëni quézinëʼ Xuzaʼ nasö́l-lëʼë nedaʼ,
runaʼ.
\v 31 Channö nedaʼ runaʼ ba nalí que laʼ cuin cazaʼ,
bitiʼ naca lesacaʼ lë naʼ runaʼ ba nalí.
\v 32 Zoa Nu yúbölö Nu run ba nalí quiaʼ nedaʼ, Lëʼ Xuzaʼ,
ateʼ nözdaʼ naca lesacaʼ le runëʼ ba nalí quiaʼ.
\v 33 Libíʼiliʼ gusö́l-laʼliʼ bönniʼ yöjnábiguequinëʼ
Juan, ateʼ lë naʼ benëʼ ba nalí quiaʼ naca idútë li.
\v 34 Nedaʼ bitiʼ naquindaʼ nu bönniʼ gunëʼ ba nalí
quiaʼ, pero ruáʼa didzaʼ caní para uláliʼ.
\v 35 Didzaʼ bëʼë Juan naʼ gulaca ca tu guíʼ yöri, le
guyegui, en buzeníʼ, ateʼ libíʼiliʼ, tu chíʼisö guyaza
ládxiʼliʼ uzíʼiliʼ xibé beníʼ queëʼ.
\v 36 Naʼa, zoa le run ba nalí quiaʼ nedaʼ le nácarö
idú li ladxeʼ ca lë naʼ benëʼ ba nalí quiaʼ Juan. Yuguʼ
le budödëʼ Dios Xuz lu naʼa gunaʼ, laʼ leze naʼ runaʼ,
ateʼ yuguʼ lë naʼ runaʼ, tun ba nalí quiaʼ, en nácagaca
bëʼ gusö́l-lëʼë Dios Xuz nedaʼ.
\v 37 Lëscaʼ Dios Xuz nasö́l-lëʼë nedaʼ runëʼ ba nalí
quiaʼ. Catu caz biyö́niliʼ chiʼë, en catu caz biléʼeliʼ
lahuëʼ,
\v 38 en cabí nazíʼ lu náʼaliʼ xtídzëʼë, tuʼ cabí réajlëʼëliʼ
nedaʼ, Nu naʼ gusö́l-lëʼë.
\v 39 Rusë́daliʼ le nazúaj lu guichi láʼayi, tuʼ réquiliʼ
huátaʼ yöl-laʼ naʼbán idú queë́liʼ niʼa que lë naʼ nazúaj
lu guichi láʼayi, ateʼ lë naʼ nazúaj lu guichi run ba
nalí quiaʼ nedaʼ.
\v 40 Bitiʼ rë́ʼëniliʼ guídaliʼ quiaʼ nedaʼ para gataʼ
yöl-laʼ naʼbán queë́liʼ.
\p
\v 41 ’Bitiʼ riguiljaʼ yöl-laʼ ba le ilaʼgúʼu bönachi
nedaʼ.
\v 42 Nedaʼ núnbëʼa libíʼiliʼ, en nözdaʼ bitiʼ nadxíʼiliʼ-nëʼ
Dios.
\v 43 Bidxinaʼ ni uláz queëʼ Dios Xuz, ateʼ libíʼiliʼ
bitiʼ rizíʼ lu náʼaliʼ nedaʼ, pero channö huadxín nu
yúbölö nu guídi rácasö que, siʼ lu náʼaliʼ nu naʼ.
\v 44 ¿Nacxi caz gaca tséajlëʼëliʼ Dios channö rizíʼiliʼ
yöl-laʼ run zxön que luzáʼaliʼ tuliʼ iaʼtuliʼ, en bitiʼ
riguíljaliʼ yöl-laʼ run zxön naʼ zaʼ lu nëʼë laʼs dui
Dios?
\v 45 Bitiʼ uzóa ícjaliʼ uzéguiaʼ libíʼiliʼ didzaʼ lahuëʼ
Xuzaʼ. Nu naʼ uzegui libíʼiliʼ didzaʼ naca lë cazëʼ
Moisés, bönniʼ naʼ ruzxöni ládxiʼliʼ-nëʼ, sal-laʼ gútiëʼ
dza niʼte.
\v 46 Laʼtuʼ réajlëʼëliʼ-nëʼ Moisés, tséajlëʼëliʼ caʼ
nedaʼ, tuʼ buzúajëʼ Moisés lu guichi ca naca quiaʼ nedaʼ.
\v 47 Naʼa, ¿nacxi caz gaca tséajlëʼëliʼ didzaʼ ruáʼa
nedaʼ channö cabí réajlëʼëliʼ yuguʼ le buzúajëʼ Moisés
lu guichi?
\c 6
\s Rugahuëʼ Jesús ziánrö ca chi-un gayuáʼ bönachi
\r (Mt. 14:13‑21; Mr. 6:30‑44; Lc. 9:10‑17)
\p
\v 1 Gudödi guca lë ni, guyijëʼ Jesús iaʼtsöláʼa Nísadoʼ
Que Galilea, nazíʼi le caʼ Nísadoʼ Queëʼ Tiberias.
\v 2 Bönachi zián yöjnógaca Jesús tuʼ bilaʼléʼe yuguʼ
yöl-laʼ huáca benëʼ, cateʼ bunëʼ bönniʼ téʼenëʼ.
\v 3 Níʼirö gurenëʼ Jesús, guyijëʼ ga naca tu lu guíʼadoʼ,
ga niʼ gurö́ʼölenëʼ yuguʼ bönniʼ usëda queëʼ.
\v 4 Chizóa idxín Laní Pascua cateʼ tuʼsubanëʼ bönniʼ
judío ca benëʼ Dios, bubéajëʼ xuz xtóʼogaquiëʼ luyú Egipto.
\v 5 Cateʼ guchisa lahuëʼ Jesús, en biléʼenëʼ bönachi
zián záʼgaca ga zoëʼ, níʼirö rëʼ Felipe:
\p ―¿Gazxi tsöjö́ʼuruʼ yöta xtila le ilágugaca bönachi
zián ni?
\p
\v 6 Caní gunnë́ʼ Jesús para siʼ bëʼë Felipe naʼ, tuʼ
chinö́zinëʼ Lëʼ naca gunëʼ.
\v 7 Bubiʼë didzaʼ Felipe, rnnëʼ:
\p ―Laʼtuʼ síʼiruʼ yöta xtila len lázxjaruʼ que idú xunuʼ
beoʼ, bitiʼ guequi látiʼdoʼ huéaj le ilágugaca bönachi
zián ni.
\p
\v 8 Níʼirö tu bönniʼ usëda queëʼ Jesús, lëʼ Andrés, bö́chëʼë
Simón Pedro, rëʼ Lëʼ, rnnëʼ:
\p
\v 9 ―Ni zóabiʼ tubiʼ biʼi bönniʼ, nuáʼabiʼ gayuʼ yöta
xtila néquiguequini zxoaʼ cebada, en chópabaʼ böla cuídiʼdoʼ.
¿Naruʼ huéquiʼtse ugagu le doʼ ni cateʼ xö bönachi?
\p
\v 10 Níʼirö Jesús rëʼ légaquiëʼ:
\p ―Guliʼgún ga ilaʼbö́ʼ bönachi zián ni lu yu.
\p Lataj naʼ, rö́ʼödaʼ dacaʼ, ateʼ gulaʼböʼë idú ca chi-un
gáyuʼë bönniʼ niʼ.
\v 11 Níʼirö gudélëʼë Jesús yuguʼ yöta xtila naʼ. Cateʼ
chigudxëʼ Dios: “Xclenuʼ”, gudísiëʼ le quégaquiëʼ bönniʼ
usëda queëʼ, ateʼ légaquiëʼ gulaʼguísiëʼ le quégaca yúguʼtë
nupa naʼ rö́ʼgaca lu dacaʼ niʼ. Lëscaʼ caní gulunëʼ quégacabaʼ
böla cuídiʼdoʼ naʼ, ateʼ gulahuëʼ tsca gulë́ʼënnëʼ ilahuëʼ.
\v 12 Cateʼ chibuluʼhuö́ljanëʼ, Jesús gudxëʼ yuguʼ bönniʼ
usëda queëʼ, gunnë́ʼ:
\p ―Buliʼtúbi le bizxaj nagáʼanagaca, para cabí ilaca
ditaj.
\p
\v 13 Buluʼtubëʼ caʼ, ateʼ buluʼlíëʼ chinnu gaʼbö́radoʼ
yuguʼ le bizxaj quégaca gayuʼ yöta xtila néquiguequini
zxoaʼ cebada naʼ, le buluʼgáʼana quégaquiëʼ bönniʼ naʼ
gulahuëʼ.
\v 14 Cateʼ bilaʼléʼenëʼ bönniʼ niʼ yöl-laʼ huáca naʼ
benëʼ Jesús, taʼnnë́ʼ:
\p ―Le nácatë bönniʼ ni náquiëʼ bönniʼ naʼ ruʼë didzaʼ
uláz queëʼ Dios, bönniʼ naʼ ral-laʼ guídëʼ yödzölió ni.
\p
\v 15 Tuʼ réquibeʼenëʼ Jesús të́ʼënnëʼ ilaʼchë́ʼë Lëʼ
bayudxi para ilunëʼ ga inná béʼenëʼ légaquiëʼ, que lë
ni naʼ buzë́ʼë niʼ, saʼyéajëʼ tuzëʼ tu lu guíʼa.
\s Rizëʼe niʼë Jesús lu nísadoʼ
\r (Mt. 14:22‑27; Mr. 6:45‑52)
\p
\v 16 Cateʼ chizáʼ ral-la, yöjáquiëʼ bönniʼ usëda queëʼ
Jesús, ateʼ bilaʼdxinëʼ raʼ nísadoʼ.
\v 17 Gulaʼbenëʼ tu lëʼe bárcodoʼ niʼ, en söjáquiëʼ taʼdödëʼ
lu nísadoʼ naʼ, para uluʼdxinëʼ Capernaum. Chinaca chul-la
ateʼ Jesús bitiʼ ridxíninëʼ ga naʼ nacuʼë.
\v 18 Gusí lo recja böʼ budunuʼ lu nísadoʼ naʼ, ateʼ
riyasa ridxía nisa naʼ.
\v 19 Cateʼ chibuluʼsë́ʼë bárcodoʼ naʼ, le guzáʼ le naca
tsca rizáʼaruʼ tu hórasö, níʼirö bilaʼléʼenëʼ Jesús rizëʼe
niʼë lu nísadoʼ naʼ, en zëʼë ribíguëʼë ga naʼ zeaj barco
naʼ, ateʼ guladxi gulaʼdzö́binëʼ.
\v 20 Níʼirö Jesús rëʼ légaquiëʼ:
\p ―Nedaʼ caz ni. Bitiʼ gádxiliʼ.
\p
\v 21 Níʼirö len yöl-laʼ rudzeja quégaquiëʼ buluʼguélëʼë
Lëʼ lëʼe bárcodoʼ naʼ, ateʼ laʼ bidxintë bárcodoʼ naʼ
lu yu bidxi ga niʼ söjáquiëʼ.
\s Bönachi zián tuʼguilaj Jesús
\p
\v 22 Dza buropi niʼ, guléquibeʼe bönachi zián naʼ nagáʼanagaca
iaʼtsöláʼa nísadoʼ bidxín tuz bárcodoʼ niʼ, ateʼ Jesús
bitiʼ gurénlenëʼ yuguʼ bönniʼ usëda queëʼ lëʼe bárcodoʼ
naʼ, pero légacasëʼ naʼ yöjáquiëʼ.
\v 23 Níʼirö bilaʼrúaj iaʼbal-la bárcodoʼ lu yödzö Tiberias,
ateʼ bilaʼdxín tu lataj le dë gálaʼsö ga niʼ gulahuëʼ
yöta xtila cateʼ niʼ Xanruʼ Jesús gudxëʼ Dios: “Xclenuʼ”
que.
\v 24 Tuʼ bilaʼléʼenëʼ bítiʼrö zoëʼ Jesús niʼ, en bitiʼ
nacuʼë bönniʼ usëda queëʼ niʼ, que lë ni naʼ gulaʼbenëʼ
lë́ʼegaca bárcodoʼ naʼ, ateʼ yöjáquiëʼ Capernaum, tuʼguiljëʼ
Jesús.
\s Náquiëʼ Jesús yöta xtila nabánigaca tsaz bönachi
\p
\v 25 Cateʼ bilaʼdxín bönachi zián naʼ iaʼtsöláʼa nísadoʼ
naʼ, yöjxácaʼgaquiëʼ Jesús, en tëʼ Lëʼ:
\p ―Bönniʼ Usedi, ¿bátaxi bidxinuʼ ni?
\p
\v 26 Bubiʼë didzaʼ Jesús, rëʼ légaquiëʼ:
\p ―Le nácatë reaʼ libíʼiliʼ: Ruguílajliʼ nedaʼ, calëga
tuʼ biléʼeliʼ yuguʼ yöl-laʼ huáca benaʼ, pero tuʼ gudáguliʼ
yöta xtila niʼ, en bö́ljaliʼ.
\v 27 Guliʼgún dxin, calëga para síʼiliʼ laʼ huagu ridödi
que, pero para síʼiliʼ laʼ huagu naʼ ugáʼanaticaʼsö, en
runna yöl-laʼ naʼbán idú. Lë ni naca laʼ huagu nedaʼ,
Bönniʼ Guljëʼ Bönachi, gunnaʼ queë́liʼ, tuʼ buluʼë lahui
Xuzaʼ Dios nacaʼ Zxíʼinëʼ.
\p
\v 28 Níʼirö gulaʼnábinëʼ Lëʼ, taʼnnë́ʼ:
\p ―¿Bizxi run bayudxi guntuʼ para guntuʼ le raza ládxëʼë
Dios?
\p
\v 29 Bubiʼë didzaʼ Jesús, rëʼ légaquiëʼ:
\p ―Lë ni le raza ládxëʼë Dios, tséajlëʼëliʼ nedaʼ, nacaʼ
nu gusö́l-lëʼë Lëʼ.
\p
\v 30 Níʼirö gulaʼnábinëʼ Lëʼ, taʼnnë́ʼ:
\p ―¿Bizxi le naca bëʼ runuʼ, le iléʼetuʼ para tséajlëʼëtuʼ
Liʼ? ¿Bizxi yöl-laʼ huáca runuʼ?
\v 31 Gulahuëʼ xuz gudödi queëruʼ yöta xtila nazíʼi
le maná lu lataj cáʼasö, ca nazúaj lu guichi láʼayi, rnna:
“Yöta xtila que yehuaʼ yubá Moisés bëʼë quégaquiëʼ, gulahuëʼ.”
\p
\v 32 Bubiʼë didzaʼ Jesús, rëʼ légaquiëʼ:
\p ―Le nácatë reaʼ libíʼiliʼ: Calëga Moisés naʼ bennëʼ
queë́liʼ yöta xtila que yehuaʼ yubá, pero Xuzaʼ Dios runnëʼ
queë́liʼ yöta xtila le naca idú que yehuaʼ yubá.
\v 33 Yöta xtila naʼ runnëʼ Dios quégaca bönachi nacaʼ
nedaʼ, lë naʼ birúaj yehuaʼ yubá, en runödzaj yöl-laʼ naʼbán
quégaca bönachi yödzölió ni.
\p
\v 34 Níʼirö tëʼ Lëʼ:
\p ―Xan, bénnaticaʼsö queë́tuʼ yöta xtila naʼ.
\p
\v 35 Jesús rëʼ légaquiëʼ:
\p ―Nedaʼ caz nacaʼ yöta xtila nabánigaca tsaz bönachi.
Nu zaʼlen nedaʼ, huölaj udzéʼe tsaz nu naʼ le naca queëʼ
Dios, ateʼ nu tséajlëʼ nedaʼ, chinëʼaj tsaz le naca queëʼ
Dios.
\v 36 Naca ca naʼ chigudxi cazaʼ libíʼiliʼ: “Sal-laʼ
riléʼeliʼ nedaʼ, bitiʼ caʼ réajlëʼëliʼ nedaʼ.”
\v 37 Yúguʼtë nupa naʼ runnëʼ Xuzaʼ quiaʼ, ídigaca quiaʼ,
ateʼ nupa naʼ zaca quiaʼ, bitiʼ usáʼgacaʼ-nëʼ.
\v 38 Caní naca, tuʼ bötjaʼ birúajaʼ yehuaʼ yubá, calëga
para gunaʼ ca rë́ʼëndaʼ nedaʼ caz, pero para gunaʼ ca
rë́ʼënëʼ Dios Xuz, nasö́l-lëʼë nedaʼ.
\v 39 Lë ni le rë́ʼënëʼ Xuzaʼ nasö́l-lëʼë nedaʼ, rë́ʼënëʼ
cabí unítiaʼ nitú nupa naʼ bennëʼ quiaʼ, pero usubanaʼ
léguequi dza údxi.
\v 40 Lë ni le rë́ʼënëʼ Dios Xuz nasö́l-lëʼë nedaʼ, rë́ʼënëʼ
gataʼ yöl-laʼ naʼbán quéguequi, yúguʼtë nupa naʼ ilaʼléʼe
nedaʼ, Zxíʼinëʼ, en ilaʼyéajlëʼ nedaʼ, ateʼ nedaʼ usubanaʼ
léguequi dza údxi naʼ.
\p
\v 41 Níʼirö gulaʼnnë́ʼ queëʼ Jesús bönniʼ judío unná
bëʼ tuʼ gunnë́ʼ: “Nedaʼ caz nacaʼ yöta xtila naʼ bötaj,
birúaj yehuaʼ yubá.”
\v 42 Que lë ni naʼ taʼnnë́ʼ:
\p ―¿Naruʼ cabí bönniʼ ni Jesús, zxíʼinëʼ José? Nunbëʼ
cázaruʼ xuz xinë́ʼë. ¿Nacxi caz naca naʼ, rnnëʼ bönniʼ
ni: “Bötjaʼ birúajaʼ yehuaʼ yubá”?
\p
\v 43 Níʼirö bubiʼë didzaʼ Jesús, rëʼ légaquiëʼ:
\p ―Bitiʼ innëliʼ quiaʼ laʼ libíʼisiliʼ.
\v 44 Bitiʼ séquiʼnëʼ nitúëʼ bönniʼ guídëʼ quiaʼ channö
cabí idiguʼë quiaʼ Xuzaʼ nasö́l-lëʼë nedaʼ nu naʼ, ateʼ
nedaʼ usubanaʼ nu naʼ dza údxi.
\v 45 Nazúaj lu guichi láʼayi ca gulaʼnnë́ʼ bönniʼ guluʼë
didzaʼ uláz queëʼ Dios, le rnna caní: Dios usédinëʼ yúguʼtë
bönachi. Que lë ni naʼ, yúguʼtë bönniʼ taʼyönnëʼ chiʼë
Xuzaʼ, en nazë́dagaquiëʼ lu nëʼë Lëʼ záʼgaquiëʼ quiaʼ.
\p
\v 46 ’Cuntu nu bönniʼ biléʼenëʼ Dios Xuz, pero tuzëʼ
Bönniʼ naʼ birúajëʼ ga zoëʼ Dios. Bönniʼ ni riléʼe quézinëʼ
Dios Xuz.
\v 47 Le nácatë reaʼ libíʼiliʼ: Nútiʼtës bönniʼ réajlëʼë
nedaʼ dë yöl-laʼ naʼbán idú queëʼ.
\v 48 Nedaʼ caz nacaʼ yöta xtila nabánigaca tsaz bönachi.
\v 49 Gulahuëʼ xuz xtóʼoliʼ yöta xtila naʼ nazíʼi le
maná lu lataj cáʼasö, en cateʼ bizáʼa dza quégaquiëʼ
gulátiëʼ.
\v 50 Nedaʼ nacaʼ yöta xtila ruhuötaj rirúaj yehuaʼ
yubá, ateʼ nútiʼtës bönniʼ gahuëʼ le, bitiʼ caʼ gátiëʼ
bönniʼ naʼ.
\v 51 Nedaʼ caz nacaʼ yöta xtila naʼ nabánigaca bönachi,
le bötaj birúaj yehuaʼ yubá, ateʼ channö nútiʼtës bönniʼ
gahuëʼ yöta xtila naʼ, gaca bánticaʼsëʼ bönniʼ naʼ. Yöta
xtila naʼ runödzjaʼ nedaʼ naca xipë́laʼa, le runödzjaʼ
para gataʼ yöl-laʼ naʼbán quégaca bönachi yödzölió.
\p
\v 52 Níʼirö bönniʼ judío unná bëʼ gulaʼchixi luzáʼagaquiëʼ,
taʼnnë́ʼ:
\p ―¿Naruʼ huácatsö bönniʼ ni gunnëʼ queë́ruʼ xipë́lëʼë
le gáguruʼ?
\p
\v 53 Que lë ni naʼ Jesús rëʼ légaquiëʼ:
\p ―Le nácatë reaʼ libíʼiliʼ: Channö cabí gáguliʼ xipë́laʼa
nedaʼ, Bönniʼ Guljëʼ Bönachi, en channö cabí guíʼjaliʼ
xichönaʼ, bitiʼ caʼ zóalen libíʼiliʼ yöl-laʼ naʼbán naʼ.
\v 54 Nútiʼtës nu gagu xipë́laʼa, en guíʼaj xichönaʼ, dë
que yöl-laʼ naʼbán idú, ateʼ nedaʼ usubanaʼ nu naʼ dza
údxi.
\v 55 Caní gaca, tuʼ naca xipë́laʼa laʼ huagu idú, ateʼ
xichönaʼ naca tu le naca idú para nu guíʼaj le.
\v 56 Nútiʼtës bönniʼ gahuëʼ xipë́laʼa, en guíʼjëʼ xichönaʼ,
sóalenticaʼsëʼ bönniʼ naʼ nedaʼ, ateʼ nedaʼ sóalenticaʼsaʼ
lëʼ.
\v 57 Ca naʼ zoëʼ nabanëʼ Dios Xuz nasö́l-lëʼë nedaʼ, ateʼ
nedaʼ nabánidaʼ Lëʼ, lëscaʼ caní ibáninëʼ nedaʼ nútiʼtës
bönniʼ gahuëʼ nedaʼ.
\v 58 Lë ni yöta xtila bötaj birúaj yehuaʼ yubá, en bitiʼ
naca ca yöta xtila naʼ nazíʼi le maná, lë naʼ gulahuëʼ
xuz xtóʼoliʼ, en cateʼ bizáʼa dza quégaquiëʼ, gulátiëʼ.
Nútiʼtës bönniʼ gahuëʼ yöta xtila ni sóaticaʼsëʼ ibanëʼ.
\p
\v 59 Yuguʼ didzaʼ ni bëʼë Jesús ga naca tu lu yuʼu
ga tuʼdubëʼ bönniʼ judío, en tuʼsëdëʼ queëʼ Dios, ateʼ
guca lë ni tsanni niʼ rusédinëʼ bönachi Capernaum.
\s Didzaʼ rúnnagaca queë́ruʼ yöl-laʼ naʼbán idú
\p
\v 60 Cateʼ bilaʼyönnëʼ didzaʼ ni, zián bönniʼ usëda
queëʼ Jesús gulaʼnnë́ʼ que, taʼnnë́ʼ:
\p ―Banígatë didzaʼ ni. ¿Nuzxi caz gaca siʼ lu nëʼe le?
\p
\v 61 Réquibeʼenëʼ Jesús taʼnnë́ʼ bönniʼ usëda queëʼ
que xtídzëʼë, ateʼ gunábinëʼ légaquiëʼ, rnnëʼ:
\p ―¿Naruʼ run didzaʼ ni libíʼiliʼ ziʼ?
\v 62 ¿Nacxi caz gaca channö hualéʼeliʼ nedaʼ, Bönniʼ
Guljëʼ Bönachi, huëpaʼ huöjaʼ ga niʼ zoaʼ zíʼalö?
\v 63 Le naca queëʼ Dios Böʼ Láʼayi naca le runna yöl-laʼ
naʼbán queë́liʼ. Le naca bë́laʼsö cuntu nu uzíʼ xibé.
Didzaʼ naʼ bë́ʼlenaʼ libíʼiliʼ nácagaca queëʼ Dios Böʼ
Láʼayi, en rúnnagaca yöl-laʼ naʼbán quégaca bönachi.
\v 64 Naʼa, bál-laliʼ bitiʼ réajlëʼëliʼ.
\p Gunnë́ʼ caní Jesús tuʼ nö́zinëʼ dza niʼte nupa naʼ bitiʼ
taʼyéajlëʼ, encaʼ nu naʼ udödi Lëʼ lu náʼagaquiëʼ bönniʼ
ilútiëʼ Lëʼ.
\v 65 Que lë ni naʼ gunnë́ʼ:
\p ―Que lë ni naʼ chigudxi cazaʼ libíʼiliʼ: Bitiʼ séquiʼnëʼ
nitúëʼ bönniʼ tëʼë nedaʼ channö Dios Xuz cabí guʼë lëʼ
lataj.
\p
\v 66 Dza naʼ gulaca chopa ládxiʼgaquiëʼ zián bönniʼ
usëda queëʼ, en bítiʼrö gulaʼdálenëʼ Lëʼ.
\v 67 Níʼirö Jesús gunábinëʼ idxínnutëʼ bönniʼ usëda
queëʼ naʼ, rëʼ légaquiëʼ:
\p ―¿Naruʼ ubígaʼtsaliʼ caʼ libíʼiliʼ?
\p
\v 68 Bubiʼë didzaʼ Pedro, rëʼ Lëʼ:
\p ―Xan, ¿nuzxi que tséajtuʼ? Liʼ napuʼ didzaʼ rúnnagaca
queë́tuʼ yöl-laʼ naʼbán idú.
\v 69 Netuʼ réajlëʼëtuʼ Liʼ, en núnbëʼëtuʼ Liʼ, nacuʼ
Cristo naʼ nasö́l-lëʼë Dios, en nacuʼ caʼ Zxíʼinëʼ Dios
ban.
\p
\v 70 Bubiʼë didzaʼ Jesús, rëʼ légaquiëʼ:
\p ―Gurö́ cazaʼ libíʼiliʼ chínnuliʼ ni, pero tuëʼ bönniʼ
ládajliʼ libíʼiliʼ dzaga tuʼ xihuiʼ lëʼ.
\p
\v 71 Didzaʼ ni bëʼë Jesús ca naca queëʼ Judas Iscariote,
zxíʼinëʼ tu bönniʼ lëʼ Simón, tuʼ náquiëʼ Judas bönniʼ
naʼ udödëʼ Jesús lu náʼagaquiëʼ bönniʼ ilútiëʼ Lëʼ, en
nabábalenëʼ iaʼchinéajëʼ bönniʼ usëda queëʼ Jesús.
\c 7
\s Bönniʼ böchiʼ cazëʼ Jesús bitiʼ taʼyéajlëʼë Lëʼ
\p
\v 1 Gudödi guca lë ni ridë́ʼ Jesús luyú Galilea. Bitiʼ
gúʼunnëʼ tsejëʼ luyú Judea tuʼ të́ʼënnëʼ bönniʼ judío
unná bëʼ nacuʼë niʼ ilútiëʼ Lëʼ.
\v 2 Dza niʼ chizóa idxín laní quégaquiëʼ bönniʼ judío
cateʼ tuʼsubanëʼ ca gulaʼcuʼë xuz xtóʼogaquiëʼ zxan
libín lágaʼdoʼ.
\v 3 Que lë ni naʼ yuguʼ bönniʼ bö́chëʼë Jesús gulë́ʼ
Lëʼ, taʼnnë́ʼ:
\p ―Birúaj ni, en guyéaj luyú Judea para ilaʼléʼenëʼ caʼ
bönniʼ usëda quiuʼ nacuʼë niʼ yuguʼ yöl-laʼ huáca runuʼ.
\v 4 Channö rë́ʼënëʼ nu bönniʼ ilúnbëʼe bönachi lëʼ, bitiʼ
runëʼ bagáchiʼsö le runëʼ. Tuʼ runuʼ yuguʼ yöl-laʼ huáca
caní, buluíʼi cuinuʼ lógaca yúguʼtë bönachi.
\p
\v 5 Caní gulaʼnnë́ʼ, tuʼ cabí taʼyéajlëʼë bönniʼ bö́chëʼë
Jesús Lëʼ.
\v 6 Níʼirö Jesús rëʼ légaquiëʼ:
\p ―Bitiʼ ridxini dza quiaʼ para uluíʼi lahuaʼ lógaca
bönachi, pero dza queë́liʼ tséajliʼ niʼ chizóa caz.
\v 7 Bönachi yödzölió ni bitiʼ tuʼzóa libíʼiliʼ tsöláʼalö,
pero tuʼzóa nedaʼ tsöláʼalö tuʼ runaʼ ba nalí quégaquiëʼ,
rnníaʼ naca xihuiʼ le tunëʼ.
\v 8 Guliʼtséaj libíʼiliʼ laní naʼ. Bitiʼ tsejaʼ laní
naʼ naʼa tuʼ bitiʼ ridxini dza quiaʼ.
\p
\v 9 Cateʼ chigudxëʼ légaquiëʼ lë ni, bugáʼanëʼ luyú
Galilea.
\s Saʼyéajëʼ Jesús laní quégaca bönachi judío
\p
\v 10 Gudödi söjáquiëʼ bönniʼ bö́chëʼë Jesús laní naʼ,
níʼirö saʼyéajëʼ caʼ Lëʼ, calëga yálajdoʼ, pero bagáchiʼsö
saʼyéajëʼ.
\v 11 Ga naʼ raca laní naʼ, buluʼguiljëʼ bönniʼ judío
unná bëʼ Jesús, taʼnnë́ʼ:
\p ―¿Gazxi zoëʼ bönniʼ naʼ?
\p
\v 12 Bönachi zián niʼ guluíʼidaʼ didzaʼ ca naca queëʼ
Jesús. Bal-lëʼ taʼnnë́ʼ:
\p ―Náquiëʼ dxiʼa.
\p Iaʼbal-lëʼ taʼnnë́ʼ:
\p ―Bitiʼ náquiëʼ dxiʼa tuʼ rizíʼ yéʼenëʼ bönachi.
\p
\v 13 Bitiʼ bëʼë nitúëʼ bönniʼ didzaʼ yálajdoʼ ca naca
queëʼ Jesús, tuʼ tadxi bönachi zián naʼ le ilunëʼ yuguʼ
bönniʼ judío unná bëʼ.
\p
\v 14 Cateʼ chibidxín gatsaj laní naʼ, blëʼë Jesús raʼ
yudoʼ, en busédinëʼ bönachi nacuáʼ niʼ.
\v 15 Buluʼbáninëʼ bönniʼ judío, taʼnnë́ʼ:
\p ―¿Nacxi caz naca, rácadëʼë bönniʼ ni, en bitiʼ caʼ nazëdëʼ
que yudoʼ?
\p
\v 16 Bubiʼë didzaʼ Jesús, rëʼ légaquiëʼ:
\p ―Le rusédidaʼ nedaʼ, calëga quiaʼ naca, pero queëʼ Dios
Xuz naʼ nasö́l-lëʼë nedaʼ.
\v 17 Channö rë́ʼënëʼ nu bönniʼ gunëʼ ca rë́ʼënëʼ Dios,
huéquibeʼenëʼ bönniʼ naʼ channö nequi queëʼ Dios le
rusédidaʼ bönachi o channö rácasö quiaʼ ruáʼa didzaʼ.
\v 18 Nu bönniʼ ruʼë didzaʼ rácasö queëʼ, runëʼ caní
para ilún bal bönachi lëʼ, pero Bönniʼ naʼ rë́ʼënëʼ ilún
bönachi bal Nu nasöl-laʼ lëʼ, Bönniʼ ni ruʼë didzaʼ idútë
li, en bitiʼ caʼ rizíʼ yëʼë.
\p
\v 19 ’Moisés bennëʼ queë́liʼ xibá queëʼ Dios, pero bitiʼ
runliʼ ca rinná bëʼ xibá naʼ. ¿Bizx que rizóa ribö́ʼöliʼ
gútiliʼ nedaʼ?
\p
\v 20 Buluʼbíʼi didzaʼ bönachi zián naʼ, të Lëʼ:
\p ―Tuʼ xihuiʼ dzaga liʼ. ¿Nuzxi caz rizóa ribö́ʼö guti
liʼ?
\p
\v 21 Bubiʼë didzaʼ Jesús, rëʼ légaquiëʼ:
\p ―Tu yöl-laʼ huáca benaʼ, ateʼ rubániliʼ yúguʼtëliʼ.
\v 22 Le nácatë Moisés bennëʼ queë́liʼ lë naʼ narugu
lu xipë́laʼliʼ le naca bëʼ, pero calëga Moisés caz bennëʼ
queë́liʼ lë naʼ, pero guzxiʼë le lu náʼagaquiëʼ xuz xtáʼahuëʼ.
Naʼa, sal-laʼ naca dza láʼayi, richúguliʼ lu xipë́laʼgacabiʼ
biʼi bö́nniʼdoʼ lë naʼ naca bëʼ néquiguequibiʼ queëʼ
Dios.
\v 23 Channö taʼzíʼibiʼ lu xipë́laʼgacabiʼ lë naʼ naca
bëʼ cateʼ naca dza láʼayi, para cabí quítsjaliʼ xibá
queëʼ Moisés, ¿naruʼ rilétseliʼ nedaʼ tuʼ bunaʼ-nëʼ tu
bönniʼ, ateʼ böáquiëʼ dxíʼadoʼ cateʼ naca dza láʼayi?
\v 24 Bitiʼ ral-laʼ uchiʼa usörö́ líziliʼ caʼ, pero buliʼchiʼa
buliʼsörö́ ca naca le naca idútë li.
\s Riguíxjöʼë Jesús ga narúajëʼ
\p
\v 25 Níʼirö guluʼë didzaʼ bal-lëʼ bönniʼ nacuʼë Jerusalén,
taʼnnë́ʼ:
\p ―¿Naruʼ calëga bönniʼ ni Nu naʼ tuʼguiljëʼ bönniʼ
judío unná bëʼ para ilútiëʼ Lëʼ?
\v 26 Buliʼyútsöcaʼ, yálajdoʼ ruʼë didzaʼ, en bitiʼ bi
tëʼ Lëʼ. ¿Naruʼ téquibeʼenëʼ bönniʼ taʼnná béʼenëʼ rëʼu,
le nácatë bönniʼ ni náquiëʼ Cristo, Nu naʼ ral-laʼ inná
beʼe rëʼu?
\v 27 Bönniʼ ni, nöz quéziruʼ gazxi bönniʼ Lëʼ. Cateʼ
guídëʼ Cristo, cuntu nu inözi gazxi bönniʼ Lëʼ.
\p
\v 28 Niʼ zoëʼ Jesús rusédinëʼ bönachi chila yudoʼ, en
cateʼ biyönnëʼ didzaʼ ni, níʼirö bëʼë zidzaj didzaʼ, rnnëʼ:
\p ―¿Naruʼ núnbeʼetseliʼ nedaʼ, en nö́zitseliʼ gazxi bönniʼ
nedaʼ? Bidaʼ ni, calëga rácasö quiaʼ, pero Dios caz nasö́l-lëʼë
nedaʼ, ateʼ Lëʼ, bitiʼ núnbëʼëliʼ-nëʼ libíʼiliʼ.
\v 29 Nedaʼ núnbeʼedaʼ-nëʼ, tuʼ zaʼa queëʼ Lëʼ, ateʼ Lë
cazëʼ nasö́l-lëʼë nedaʼ.
\p
\v 30 Níʼirö gulunëʼ bayudxi ilaʼzönëʼ Lëʼ, pero cuntu
nu guzxö́n Lëʼ, tuʼ cabí ridxini dza queëʼ tsuʼë lu náʼagaquiëʼ.
\v 31 Gulaʼyéajlëʼ zián bönachi niʼ Lëʼ, taʼnná:
\p ―Cateʼ guídëʼ Cristo, ¿naruʼ gunëʼ ziánrö yöl-laʼ huáca
ca le runëʼ bönniʼ ni?
\s Bönniʼ yudoʼ taʼsö́l-lëʼë nupa ilaʼzö́n Jesús
\p
\v 32 Bilaʼyönnëʼ bönniʼ yudoʼ fariseo yuguʼ didzaʼ
ni tuíʼi bönachi ca naca queëʼ Jesús, ateʼ yuguʼ bixúz
unná bëʼ, en yuguʼ bönniʼ yudoʼ fariseo naʼ gulaʼsö́l-lëʼë
niʼa náʼagaquiëʼ para tsöjxö́ngaquiëʼ Lëʼ.
\v 33 Níʼirö Jesús gunnë́ʼ:
\p ―Iaʼtú chíʼisö sóalenaʼ libíʼiliʼ, ateʼ níʼirö huöjaʼ
ga zoëʼ Xuzaʼ nasö́l-lëʼë nedaʼ.
\v 34 Uguíljaliʼ nedaʼ, pero bitiʼ udzö́liliʼ nedaʼ. Ga
niʼ tsöjsóaʼ nedaʼ bitiʼ gaca guídaliʼ libíʼiliʼ.
\p
\v 35 Níʼirö tëʼ luzáʼagaquiëʼ bönniʼ judío, taʼnnë́ʼ:
\p ―¿Gazxi tséajtsëʼ bönniʼ ni, ga niʼ bitiʼ udzö́liruʼ-nëʼ?
¿Naruʼ huayéajtsëʼ ga nacuʼë bönniʼ judío násilasigaquiëʼ
idútë yödzölió, en usédinëʼ yuguʼ bönniʼ ziʼtuʼ niʼ?
\v 36 ¿Bizxi rë́ʼëni inná didzaʼ naʼ bëʼë: “Uguíljaliʼ
nedaʼ, pero bitiʼ udzö́liliʼ nedaʼ”, encaʼ: “Ga niʼ tsöjsóaʼ
nedaʼ bitiʼ gaca guídaliʼ libíʼiliʼ”?
\s Nisa yegu le runna yöl-laʼ naʼbán queë́ruʼ
\p
\v 37 Cateʼ niʼ naca dza údxi que laní naʼ, dza naʼ naca
lo, guzuínëʼ Jesús, en bëʼë zidzaj didzaʼ, rnnëʼ:
\p ―Channö zoëʼ nu bönniʼ ribidxi icja ládxiʼdaʼahuëʼ,
ral-laʼ guídëʼ bönniʼ naʼ ga zoaʼ, en guíʼjëʼ.
\v 38 Nu bönniʼ réajlëʼë nedaʼ, gaca queëʼ ca naʼ nazúaj
lu guichi láʼayi, rnna: Lu icja ládxiʼdaʼahuëʼ bönniʼ
naʼ ilén le naca ca nisa yegu, lë naʼ uluʼzíʼ xibé bönachi,
gataʼ yöl-laʼ naʼbán quéguequi.
\p
\v 39 Didzaʼ ni bëʼë Jesús ca naca queëʼ Dios Böʼ Láʼayi,
Nu ral-laʼ idisóalen bönniʼ naʼ ilaʼyéajlëʼë Jesús. Caní
gunnë́ʼ Jesús tuʼ cabí ridxíninëʼ Dios Böʼ Láʼayi, tuʼ
cabí ruhuë́pinëʼ Jesús ga tsë́pisëtërëʼ.
\s Taʼrúaj choplö bönachi
\p
\v 40 Cateʼ bilaʼyöni didzaʼ ni, gulaʼnná bal-la bönachi
zián naʼ, taʼnná:
\p ―Le nácatë Bönniʼ ni náquiëʼ Bönniʼ naʼ ruʼë didzaʼ
uláz queëʼ Dios, Bönniʼ naʼ guzxíʼ lu nëʼë Dios isö́l-lëʼë
queë́ruʼ.
\p
\v 41 Taʼnnë́ʼ iaʼbal-lëʼ:
\p ―Bönniʼ ni náquiëʼ Cristo.
\p Taʼnná bal-la bönachi:
\p ―¿Naruʼ irúajtsëʼ Cristo luyú Galilea?
\v 42 Nazúaj lu guichi láʼayi le rnna: “Cristo galjëʼ
ladaj diʼa dza queëʼ David, en gáquiëʼ caʼ bönniʼ Belén
le guca ladzëʼ David naʼ.”
\p
\v 43 Caní guca, bilaʼrúaj bönachi naʼ choplö tuʼ nö́zinëʼ
Jesús.
\v 44 Të́ʼënnëʼ bal-lëʼ ilaʼzönëʼ Jesús, pero cuntu nu
bi ben queëʼ.
\s Bitiʼ taʼyéajlëʼë Jesús bönniʼ unná bëʼ
\p
\v 45 Níʼirö buluʼdxinëʼ niʼa náʼagaquiëʼ yuguʼ bixúz
unná bëʼ, en yuguʼ bönniʼ yudoʼ fariseo ga naʼ nacuʼë
bönniʼ yudoʼ naʼ, ateʼ légaquiëʼ gulë́ʼ niʼa náʼagaquiëʼ
naʼ, taʼnnë́ʼ:
\p ―¿Bizx que bitiʼ dichë́ʼëliʼ-nëʼ?
\p
\v 46 Buluʼbiʼë didzaʼ niʼa náʼagaquiëʼ, taʼnnë́ʼ:
\p ―Cuntu nu bönniʼ ruʼë didzaʼ ca ruʼë didzaʼ Bönniʼ
ni.
\p
\v 47 Níʼirö buluʼbiʼë didzaʼ bönniʼ yudoʼ fariseo naʼ,
taʼnnë́ʼ:
\p ―¿Naruʼ bë́ʼtsaliʼ lataj guzxíʼ yéʼenëʼ caʼ libíʼiliʼ?
\v 48 ¿Naruʼ guyéajlëʼtsëʼ Lëʼ nu bönniʼ unná bëʼ o
nu bönniʼ yudoʼ fariseo?
\v 49 Libíʼiliʼ dxíaliʼ döʼ tuʼ cabí rácaliʼ xibá queëʼ
Dios.
\p
\v 50 Zoëʼ caʼ Nicodemo niʼ, bönniʼ naʼ bidxinëʼ ga zoëʼ
Jesús chiʼi dzö́ʼölö, tuʼ náquiëʼ caʼ bönniʼ yudoʼ fariseo,
ateʼ rëʼ légaquiëʼ:
\p
\v 51 ―¿Naruʼ richúguruʼ queëʼ tu bönniʼ gátiëʼ lu xibá
queë́ruʼ channö cabí yö́niruʼ lëʼ zíʼalö para inö́ziruʼ
bi benëʼ?
\p
\v 52 Níʼirö buluʼbiʼë didzaʼ iaʼzícaʼrëʼ naʼ, tëʼ lëʼ:
\p ―¿Nácatsoʼ caʼ liʼ bönniʼ Galilea? Bulaba le nazúaj
lu guichi láʼayi, ateʼ uyúʼ catu caz birúaj nitúëʼ bönniʼ
ruʼë didzaʼ uláz queëʼ Dios luyú Galilea.
\p
\v 53 Níʼirö yöjhuö́jgaquiëʼ lidxi que queë́gaquiëʼ.
\c 8
\p
\v 1 Guyijëʼ Jesús ga naca lu Guíʼa Yaga Olivo.
\s Nigula naguítsjanu xibá que yöl-laʼ nutsaga naʼ
\p
\v 2 Cateʼ zaʼ reníʼ budxinëʼ Jesús raʼ yudoʼ, ateʼ bilaʼdxín
yúguʼtë bönachi ga zoëʼ. Guröʼë Jesús, rusédinëʼ légaquiëʼ.
\v 3 Níʼirö yuguʼ bönniʼ yudoʼ usedi, en yuguʼ bönniʼ
yudoʼ fariseo duchë́ʼëgaquiëʼ-nu tu nigula ga zoëʼ Jesús,
tuʼ gulaʼdzö́linëʼ-nu niʼ riguítsjanu xibá que yöl-laʼ
nutsaga naʼ. Buluʼsudxinëʼ-nu lógaca bönachi naʼ tuʼzë́
nágagaca Jesús,
\v 4 ateʼ tëʼ Lëʼ:
\p ―Bönniʼ Usedi, nigula ni guzxöntuʼ-nu niʼ runnu dul-laʼ
riguítsjanu xibá que yöl-laʼ nutsaga naʼ.
\v 5 Lu xibá queëʼ Moisés, gunná béʼenëʼ netuʼ uládxiʼtuʼ-nu
guiö́j nu nigula runnu caní, para gátinu. ¿Názxiga Liʼ,
nacxi rnnoʼ?
\p
\v 6 Caní gulaʼnnë́ʼ para ilaʼzíʼ bëʼë Jesús para ilaʼzéquiʼnëʼ
uluʼzéguiëʼ Lëʼ didzaʼ. Níʼirö biyéchuëʼ Jesús, ruyúëʼ
lu yu, en ruzúajëʼ lu yu naʼ len xibö́n nëʼë.
\v 7 Cateʼ gulaʼnábideʼenëʼ Lëʼ, níʼirö buzuínëʼ Jesús,
en rëʼ légaquiëʼ:
\p ―Núliʼ cabí nunliʼ dul-laʼ isí loliʼ uládxiʼliʼ-nu guiö́j.
\p
\v 8 Leyúbölö biyéchuëʼ Jesús, ruyúëʼ lu yu, en buguélëʼë
ruzúajëʼ leyúbölö lu yu naʼ.
\v 9 Cateʼ bilaʼyönnëʼ didzaʼ ni, buluʼxösa ládxiʼdoʼgaquiëʼ
légaquiëʼ, ateʼ bilaʼrúajëʼ tu tuëʼ. Gulaʼsí lógaquiëʼ
bönniʼ gúlarö ga bidxintë bönniʼ cuidiʼ. Nagáʼanëʼ Jesús
niʼ, dzáganu nigula naʼ Lëʼ gatsaj láhuiʼlö nupa naʼ
tuʼzë́ nágagaca Lëʼ.
\v 10 Níʼirö buzuínëʼ Jesús leyúbölö, en cuntu nu biléʼenëʼ
nu ruzegui lënu didzaʼ, pero túzinu nigula naʼ, ateʼ rëʼë-nu:
\p ―Nigúla, ¿gazxi nacuáʼ nupa naʼ buluʼzegui liʼ didzaʼ?
¿Naruʼ cabí zoa nu bönniʼ richúguiëʼ quiuʼ?
\p
\v 11 Lënu rnnanu:
\p ―Cuntu nu caz, Xan.
\p Níʼirö Jesús rëʼë-nu:
\p ―Lëzcaʼ nedaʼ, bitiʼ richugaʼ quiuʼ. Böaj lidxuʼ, en
bítiʼrö gunuʼ dul-laʼ.
\s Náquiëʼ Jesús beníʼ quégaca bönachi yödzölió
\p
\v 12 Leyúbölö Jesús bë́ʼlenëʼ bönachi didzaʼ, rnnëʼ:
\p ―Nedaʼ nacaʼ beníʼ quégaca bönachi yödzölió. Nu bönniʼ
záʼlenëʼ nedaʼ, bitiʼ tëʼ ga naca chul-la que dul-laʼ, pero
tu beníʼ sóalen bönniʼ naʼ le uluíʼi lëʼ naca gataʼ
yöl-laʼ naʼbán idú queëʼ.
\p
\v 13 Níʼirö tëʼ Lëʼ bönniʼ yudoʼ fariseo, taʼnnë́ʼ:
\p ―Liʼ runuʼ ba nalí que laʼ cuinsuʼ. Bitiʼ naca lesacaʼ
le runuʼ ba nalí. Nítisö naca.
\p
\v 14 Bubiʼë didzaʼ Jesús, rëʼ légaquiëʼ:
\p ―Sal-laʼ runaʼ ba nalí que laʼ cuinsaʼ, idútë li naca
le runaʼ ba nalí, tuʼ nözdaʼ ga birúajaʼ, en ga tsejaʼ,
pero libíʼiliʼ bitiʼ nö́ziliʼ gazxi zaʼa, en calëga gazxi
tsejaʼ.
\v 15 Libíʼiliʼ ruchiʼa rusöröliʼ ca nácagaca le taca
yödzölió ni, pero nedaʼ, rácasö quiaʼ cuntu nu bönniʼ
ruchiʼa rusörö́aʼ queëʼ.
\v 16 Laʼtuʼ uchiʼa usörö́aʼ, ca nácatë uchiʼa usörö́aʼ,
tuʼ calëga nédaʼsö uchiʼa usörö́aʼ, pero Xuzaʼ nasö́l-lëʼë
nedaʼ gunëʼ nedaʼ tsözxö́n.
\v 17 Lëscaʼ caní lu xibá queëʼ Moisés nazúaj lu guichi
le rnna: Le tunëʼ ba nalí chopëʼ bönniʼ, idútë li naca.
\v 18 Nedaʼ runaʼ ba nalí que laʼ cuinsaʼ, ateʼ Xuzaʼ
nasö́l-lëʼë nedaʼ, runëʼ caʼ ba nalí quiaʼ.
\p
\v 19 Níʼirö bönniʼ yudoʼ fariseo naʼ gulaʼnábinëʼ Lëʼ,
taʼnnë́ʼ:
\p ―¿Gazxi zóatsëʼ Xuzuʼ?
\p Bubiʼë didzaʼ Jesús, rëʼ légaquiëʼ:
\p ―Bitiʼ núnbëʼëliʼ nedaʼ, en bitiʼ núnbëʼëliʼ-nëʼ Xuzaʼ.
Laʼtuʼ núnbëʼëliʼ nedaʼ, lëscaʼ Xuzaʼ gúnbëʼëliʼ-nëʼ.
\p
\v 20 Yuguʼ didzaʼ ni bëʼë Jesús cateʼ niʼ zoëʼ rusédinëʼ
bönachi lu chila yudoʼ, ga naʼ nacuáʼ guíʼina gapa taʼguʼë
gun que yudoʼ, pero cuntu nu guzxö́n Lëʼ, tuʼ cabí ridxini
dza queëʼ tsuʼë lu náʼagaquiëʼ.
\s Rnnëʼ Jesús: “Ga tsejaʼ nedaʼ, bitiʼ gaca guídaliʼ”
\p
\v 21 Leyúbölö Jesús rëʼ légaquiëʼ, rnnëʼ:
\p ―Uzáʼa yödzölió ni, ateʼ uguíljaliʼ nu usölá libíʼiliʼ,
pero ugáʼana dul-laʼ nabágaʼliʼ, en gátiliʼ. Ga tsejaʼ
nedaʼ, bitiʼ gaca guídaliʼ.
\p
\v 22 Níʼirö guluʼë didzaʼ bönniʼ judío unná bëʼ, taʼnnë́ʼ:
\p ―¿Naruʼ guti cuinëʼ? Rnnëʼ: “Ga tsejaʼ nedaʼ, libíʼiliʼ
bitiʼ gaca guídaliʼ.”
\p
\v 23 Jesús rëʼ légaquiëʼ:
\p ―Libíʼiliʼ nácaliʼ que luyú dë cadxíʼilö ni, pero nedaʼ
zaʼa yehuaʼ yubá xitsáʼ. Libíʼiliʼ nácaliʼ bönachi yödzölió
ni, pero nedaʼ bitiʼ nacaʼ bönniʼ yödzölió ni.
\v 24 Que lë ni naʼ gudxaʼ libíʼiliʼ: Ugáʼana dul-laʼ
nabágaʼliʼ, en gátiliʼ. Channö cabí tséajlëʼëliʼ naca
cazaʼ Nu usölá, ugáʼana dul-laʼ nabágaʼliʼ, en gátiliʼ.
\p
\v 25 Níʼirö gulaʼnábinëʼ Lëʼ, taʼnnë́ʼ:
\p ―¿Nuzxi caz nacuʼ?
\p Jesús rëʼ légaquiëʼ:
\p ―Nacaʼ laʼ leze ca naʼ chigudxaʼ libíʼiliʼ dza niʼte.
\v 26 Zián le ral-laʼ guíaʼ libíʼiliʼ, en uchiʼa usörö́aʼ
le naca queë́liʼ. Didzaʼ idútë li ruʼë Xuzaʼ nasö́l-lëʼë
nedaʼ, ateʼ didzaʼ riyöndaʼ ruʼë Lëʼ, ruíʼilenaʼ bönachi
yödzölió ni.
\p
\v 27 Bitiʼ gulaʼyéajniʼinëʼ ruíʼilenëʼ légaquiëʼ didzaʼ
ca naca queëʼ Dios Xuz.
\v 28 Que lë ni naʼ Jesús rëʼ légaquiëʼ:
\p ―Cateʼ idxín dza uchísaliʼ nedaʼ, Bönniʼ Guljëʼ Bönachi,
gútiliʼ nedaʼ, níʼirö guéquibeʼeliʼ naca cazaʼ Nu rusölá,
en bitiʼ bi runaʼ rácasö quiaʼ, pero ca naʼ ruluíʼinëʼ
Xuzaʼ nedaʼ, caʼ ruáʼa didzaʼ.
\v 29 Xuzaʼ nasö́l-lëʼë nedaʼ zóalenëʼ nedaʼ. Bitiʼ nucáʼanëʼ
Xuzaʼ nedaʼ tuzaʼ, tuʼ rúnticaʼsaʼ le raza ládxëʼë Lëʼ.
\p
\v 30 Cateʼ bëʼë Jesús didzaʼ ni, bönniʼ zián gulaʼyéajlëʼë
Lëʼ.
\s Nupa nácagaca zxíʼinëʼ Dios, en nupa nadzúngaca lu naʼ dul-laʼ
\p
\v 31 Níʼirö Jesús gudxëʼ yuguʼ bönniʼ judío naʼ taʼyéajlëʼë
Lëʼ, rnnëʼ:
\p ―Channö gúnticaʼsiliʼ ca rnna xtídzaʼa, gácaliʼ idú
bönniʼ usëda quiaʼ.
\v 32 Gúnbëʼëliʼ le naca idútë li, ateʼ le naca idútë
li naʼ usölá libíʼiliʼ.
\p
\v 33 Buluʼbiʼë didzaʼ, tëʼ Lëʼ:
\p ―Abraham naquiëʼ xuz gudödi queëtuʼ, en cuntu nu ben
netuʼ bönniʼ nadóʼogaca. ¿Rnnatsoʼ: “Usölá libíʼiliʼ”?
\p
\v 34 Jesús rëʼ légaquiëʼ:
\p ―Le nácatë reaʼ libíʼiliʼ: Yúguʼtë nupa tun dul-laʼ,
nadzúngaca lu naʼ dul-laʼ.
\v 35 Nu naca bönniʼ nadóʼo bitiʼ ugáʼanaticaʼsö lidxëʼ
xan yuʼu, pero nu naca zxíʼinëʼ xan yuʼu naʼ rugáʼanaticaʼsö
lidxi nu naʼ naca xan yuʼu.
\v 36 Caní naca, channö Nu naʼ naca Zxíʼinëʼ Dios usölá
libíʼiliʼ, le nácatë uláliʼ.
\v 37 Nözdaʼ naquiëʼ Abraham xuz gudödi queëliʼ, pero
rizóa ribö́ʼöliʼ gútiliʼ nedaʼ, tuʼ cabí nazíʼ lu náʼaliʼ
xtídzaʼa.
\v 38 Nedaʼ ruáʼa didzaʼ ca naca le biléʼedaʼ ga naʼ
zoëʼ Xuzaʼ, pero libíʼiliʼ runliʼ le biyö́niliʼ ga zoa
xuz quéziliʼ.
\p
\v 39 Buluʼbiʼë didzaʼ, tëʼ Lëʼ:
\p ―Abraham náquiëʼ xuztuʼ.
\p Níʼirö Jesús rëʼ légaquiëʼ:
\p ―Laʼtuʼ nácaliʼ idú zxíʼini xiʼsóëʼ Abraham, gunliʼ
ca naʼ benëʼ Abraham.
\v 40 Naʼa, rizóa ribö́ʼöliʼ gútiliʼ nedaʼ, sal-laʼ ruíʼilenaʼ
libíʼiliʼ didzaʼ idútë li, didzaʼ naʼ biyöndaʼ bëʼë Dios.
Bitiʼ benëʼ Abraham caní.
\v 41 Libíʼiliʼ runliʼ ca run xuz quéziliʼ.
\p Níʼirö tëʼ Lëʼ:
\p ―Netuʼ bitiʼ caʼ nácatuʼ biʼi landoʼ. Tuzëʼ Dios náquiëʼ
Xuztuʼ.
\p
\v 42 Níʼirö Jesús rëʼ légaquiëʼ:
\p ―Laʼtuʼ náquiëʼ Dios idú Xúziliʼ, huadxíʼiliʼ nedaʼ,
tuʼ birúajaʼ nedaʼ ga zoëʼ Dios, en bidaʼ luyú ni, ateʼ
calëga rácasö quiaʼ bidaʼ, pero Dios caz gusö́l-lëʼë nedaʼ.
\v 43 ¿Bizx que bitiʼ gaca tséajniʼiliʼ didzaʼ ruáʼa?
Naca tuʼ cabí rë́ʼëniliʼ uzë́ nágaliʼ xtídzaʼa.
\v 44 Xuz quéziliʼ naca tuʼ xihuiʼ. Néquiliʼ que tuʼ
xihuiʼ, en rë́ʼëniliʼ gunliʼ le rizë́ ladxiʼ xúziliʼ naʼ.
Dza niʼte naca tuʼ xihuiʼ nu guti bönachi, en cabí nazíʼ
lu nëʼe le naca idútë li, tuʼ cabí ruíʼi didzaʼ idútë
li. Cateʼ rizíʼ yëʼ tuʼ xihuiʼ, ca naca caz ruíʼi didzaʼ,
tuʼ naca nu rizíʼ yëʼ, en naca ca xúzgaca caz nupa taʼzíʼ
yëʼ.
\v 45 Tuʼ ruáʼa nedaʼ didzaʼ idútë li bitiʼ réajlëʼëliʼ
nedaʼ.
\v 46 ¿Núzxilöliʼ gaca usubágaʼliʼ nedaʼ dul-laʼ? Channö
ruáʼa didzaʼ idútë li, ¿bizx que bitiʼ réajlëʼëliʼ nedaʼ?
\v 47 Nu naca queëʼ Dios, ruzë́ nagui xtídzëʼë Dios, pero
libíʼiliʼ, tuʼ cabí nácaliʼ queëʼ Dios, bitiʼ ruzë́ nágaliʼ
xtídzëʼë.
\s Cristo zoa cazëʼ zíʼatëlö ca Abraham
\p
\v 48 Níʼirö buluʼbiʼë didzaʼ yuguʼ bönniʼ judío, tëʼ
Jesús:
\p ―Catëz gunnatuʼ cateʼ gunnatuʼ nacuʼ bönniʼ Samaria,
ateʼ dzaga tuʼ xihuiʼ Liʼ.
\p
\v 49 Bubiʼë didzaʼ Jesús, rëʼ légaquiëʼ:
\p ―Bitiʼ dzaga tuʼ xihuiʼ nedaʼ. Nedaʼ runaʼ Xuzaʼ bal,
ateʼ libíʼiliʼ ruzóaliʼ nedaʼ tsöláʼalö.
\v 50 Bitiʼ runaʼ zxön cuinaʼ. Zoa Nu run zxön nedaʼ,
ateʼ Lëʼ ruchiʼa rusörö́ëʼ rëʼu.
\v 51 Le nácatë reaʼ libíʼiliʼ: Nu bönniʼ siʼ lu nëʼë
xtídzaʼa, bitiʼ caʼ gátiëʼ bönniʼ naʼ.
\p
\v 52 Níʼirö yuguʼ bönniʼ judío naʼ tëʼ Lëʼ, taʼnnë́ʼ:
\p ―Naʼa réquibeʼetuʼ dzaga tuʼ xihuiʼ Liʼ. Abraham gútiëʼ,
ateʼ gulátiëʼ caʼ bönniʼ guluʼë didzaʼ uláz queëʼ Dios,
pero Liʼ rnnoʼ: “Nu bönniʼ siʼ lu nëʼë xtídzaʼa, bitiʼ
caʼ gátiëʼ bönniʼ naʼ.”
\v 53 ¿Naruʼ nácatërötsoʼ Liʼ zxön ca xúziruʼ Abraham?
Gútiëʼ lëʼ, ateʼ gulátiëʼ caʼ bönniʼ guluʼë didzaʼ uláz
queëʼ Dios. ¿Nuzxi caz run cuinuʼ?
\p
\v 54 Bubiʼë didzaʼ Jesús, rëʼ légaquiëʼ:
\p ―Channö nedaʼ gunaʼ zxön cuinaʼ, yöl-laʼ zxön naʼ bitiʼ
bi gaca. Xuzaʼ runëʼ nedaʼ zxön, ateʼ libíʼiliʼ rnnaliʼ
náquiëʼ Dios queë́liʼ.
\v 55 Libíʼiliʼ bitiʼ núnbëʼëliʼ-nëʼ Dios Xuz, pero nedaʼ
núnbëʼa-nëʼ. Laʼtuʼ inníaʼ: Bitiʼ núnbëʼa-nëʼ, gacaʼ nu
rizíʼ yëʼ ca naʼ nácaliʼ libíʼiliʼ, rizíʼ yë́ʼëliʼ. Naʼa,
le nácatë núnbëʼa-nëʼ, en nazíʼ lu naʼa xtídzëʼë.
\v 56 Xúziliʼ Abraham budzéjanëʼ tuʼ ral-laʼ iléʼenëʼ
dza soaʼ yödzölió ni, en sal-laʼ gútiëʼ dza niʼte, biléʼenëʼ
le, en budzéjadeʼenëʼ.
\p
\v 57 Níʼirö yuguʼ bönniʼ judío naʼ tëʼ Jesús, taʼnnë́ʼ:
\p ―Bitiʼ yuíʼinuʼ chi-un iz. ¿Naruʼ biléʼetsenuʼ Abraham?
\p
\v 58 Jesús rëʼ légaquiëʼ:
\p ―Le nácatë reaʼ libíʼiliʼ: Zíʼatëlö ca soëʼ Abraham,
nedaʼ zoa cazaʼ.
\p
\v 59 Níʼirö gulaʼguélëʼë guiö́j para uluʼladxëʼ Jesús,
pero Lëʼ bunítitë cuinëʼ, en burúajëʼ löʼa yudoʼ naʼ.
Gudödëʼ gatsaj láhuiʼlö ga naʼ nacuʼë, ateʼ söhuö́jëʼ.
\c 9
\s Ruúnëʼ Jesús tu bönniʼ guljëʼ nachúl-latë lahuëʼ
\p
\v 1 Cateʼ gudödëʼ Jesús tu lataj, biléʼenëʼ tu bönniʼ
niʼ guljëʼ nachúl-latë lahuëʼ.
\v 2 Gulaʼnábinëʼ Jesús bönniʼ usëda queëʼ, taʼnnë́ʼ:
\p ―Bönniʼ Usedi, ¿nuzxi ben dul-laʼ? ¿Naruʼ bönniʼ ni
o xuz xinë́ʼë tuʼ guljëʼ nachúl-latë lahuëʼ?
\p
\v 3 Bubiʼë didzaʼ Jesús, rëʼ légaquiëʼ:
\p ―Bitiʼ naca tuʼ benëʼ dul-laʼ bönniʼ ni, en calëga tuʼ
gulunëʼ dul-laʼ xuz xinë́ʼë, pero naca para iláʼ lahui
yöl-laʼ huáca queëʼ Dios niʼa queëʼ bönniʼ ni.
\v 4 Run bayudxi gunruʼ xichinëʼ Xuzaʼ nasö́l-lëʼë nedaʼ,
tsanni ni naca ca lahuiʼ dza. Huadxín dza gaca chul-la
que yöl-laʼ guti, cateʼ cuntu nu gaca gun dxin.
\v 5 Tsanni ni zoaʼ yödzölió ni, nacaʼ beníʼ quégaca
bönachi yödzölió.
\p
\v 6 Cateʼ Jesús budxi bëʼë didzaʼ ni, gurúʼunëʼ zxönaʼ
lu yu, en benëʼ gúnaʼdoʼ len zxönaʼ naʼ, ateʼ buguʼë gunaʼ
naʼ guiö́j lahuëʼ bönniʼ naʼ nachul-la lahuëʼ.
\v 7 Níʼirö rëʼ lëʼ:
\p ―Guyéaj yöjtibi loʼ lu beaj nisa nazíʼi le Siloé.
\p Siloé naca tu didzaʼ hebreo le rnna: Nasöl-laʼ.
\p Níʼirö bönniʼ naʼ nachul-la lahuëʼ guyijëʼ niʼ, yöjtibi
lahuëʼ. Cateʼ buzë́ʼë niʼ chiriléʼenëʼ.
\v 8 Níʼirö buluʼbani bönachi dzaga yuʼu queëʼ, en nupa
niʼ bilaʼléʼe lëʼ zíʼatëlö cateʼ niʼ nachul-la lahuëʼ,
taʼnná:
\p ―¿Naruʼ calëga bönniʼ ni bönniʼ naʼ riböʼë rinabëʼ
nu bi unödzaj queëʼ?
\p
\v 9 Bal-lëʼ taʼnnë́ʼ:
\p ―Lëʼ naʼ.
\p Iaʼbal-lëʼ taʼnnë́ʼ:
\p ―Calëga lëʼ, pero ca rnaʼ lahuëʼ bönniʼ naʼ, rnaʼ lahuëʼ
caʼ bönniʼ ni.
\p Lëʼ rnnëʼ:
\p ―Nedaʼ naʼ.
\p
\v 10 Níʼirö gulaʼnábinëʼ lëʼ, taʼnnë́ʼ:
\p ―¿Nacxi caz guca, guyalaj guiö́j loʼ?
\p
\v 11 Bubiʼë didzaʼ, rëʼ légaquiëʼ:
\p ―Bönniʼ naʼ lëʼ Jesús benëʼ gúnaʼdoʼ, ateʼ gudëbëʼ
gúnaʼdoʼ naʼ guiö́j lahuaʼ, en gudxëʼ nedaʼ: “Guyéaj raʼ
beaj nisa nazíʼi le Siloé, yöjtibi loʼ.” Guyijaʼ niʼ,
yöjtibi lahuaʼ, ateʼ guyálajtë guiö́j lahuaʼ.
\p
\v 12 Níʼirö gulaʼnábinëʼ lëʼ, taʼnnë́ʼ:
\p ―¿Gazxi zoëʼ bönniʼ naʼ?
\p Lëʼ rëʼ légaquiëʼ:
\p ―Bitiʼ nözdaʼ.
\s Yuguʼ bönniʼ yudoʼ taʼnáb yúdxinëʼ bönniʼ naʼ guyalaj guiö́j lahuëʼ
\p
\v 13 Níʼirö gulaʼchë́ʼë bönniʼ naʼ zíʼalö nachul-la lahuëʼ,
en buluʼsudxinëʼ lëʼ lógaquiëʼ bönniʼ yudoʼ fariseo.
\v 14 Tuʼ naca dza láʼayi quégaquiëʼ cateʼ benëʼ Jesús
gúnaʼdoʼ naʼ, en gusaljëʼ guiö́j lahuëʼ bönniʼ naʼ zíʼalö
nachul-la lahuëʼ,
\v 15 que lë ni naʼ yuguʼ bönniʼ yudoʼ fariseo naʼ gulaʼnábinëʼ
lëʼ leyúbölö nacxi guca guyalaj guiö́j lahuëʼ. Lëʼ gudxëʼ
légaquiëʼ:
\p ―Budxíëʼ gúnaʼdoʼ guiö́j lahuaʼ, ateʼ yöjtibaʼ le, en
riléʼedaʼ.
\p
\v 16 Níʼirö guluʼë didzaʼ bal-lëʼ bönniʼ yudoʼ fariseo
naʼ, taʼnnë́ʼ:
\p ―Bitiʼ nasöl-lëʼ Dios bönniʼ naʼ, tuʼ cabí rapa chiʼë
dza láʼayi.
\p Iaʼbal-lëʼ taʼnnë́ʼ:
\p ―¿Naruʼ huácatsö tu bönniʼ dul-laʼ gunëʼ yuguʼ yöl-laʼ
huáca runëʼ bönniʼ naʼ?
\p Caní guca, bilaʼrúajëʼ choplö.
\v 17 Leyúbölö gulaʼnábinëʼ bönniʼ naʼ zíʼalö nachul-la
lahuëʼ, taʼnnë́ʼ:
\p ―¿Bizxi rnnoʼ liʼ queëʼ bönniʼ naʼ, gusaljëʼ guiö́j
loʼ?
\p Lëʼ rnnëʼ:
\p ―Náquiëʼ bönniʼ ruʼë didzaʼ uláz queëʼ Dios.
\p
\v 18 Bitiʼ gulaʼyéajlëʼë bönniʼ judío unná bëʼ naʼ
guljëʼ nachúl-latë lahuëʼ bönniʼ naʼ, en guyalaj guiö́j
lahuëʼ, cateʼ buluʼlídzarëʼ xuz xinë́ʼë bönniʼ naʼ guyalaj
guiö́j lahuëʼ,
\v 19 ateʼ gulaʼnábinëʼ légaquiëʼ, taʼnnë́ʼ:
\p ―¿Naruʼ náquiëʼ bönniʼ ni zxíʼiniliʼ, rnnaliʼ guljëʼ
nachúl-latë lahuëʼ? ¿Nacxi caz naca riléʼenëʼ naʼa?
\p
\v 20 Buluʼbiʼë didzaʼ xuz xinë́ʼë naʼ, tëʼ légaquiëʼ:
\p ―Nö́zituʼ bönniʼ ni náquiëʼ zxíʼinituʼ, en guljëʼ nachúl-latë
lahuëʼ,
\v 21 pero nacxi guca, riléʼenëʼ naʼa, bitiʼ nöztuʼ, en
nuzxi naʼ gusalaj guiö́j lahuëʼ, bitiʼ nöztuʼ. Guliʼnabi-nëʼ
lëʼ, tuʼ chináquiëʼ bönniʼ chinaca. Lë cazëʼ quíxjöʼë.
\p
\v 22 Caní gulaʼnnë́ʼ xuz xinë́ʼë bönniʼ naʼ zíʼalö nachul-la
lahuëʼ, tuʼ tádxinëʼ yuguʼ bönniʼ judío unná bëʼ, tuʼ
chigulún xtídzaʼgaquiëʼ bönniʼ judío naʼ channö nu bönniʼ
siʼ lu nëʼë Jesús náquiëʼ Cristo, tsaz uluʼbéajëʼ bönniʼ
naʼ lu yuʼu ga tuʼdubëʼ bönniʼ judío, en tuʼsëdëʼ queëʼ
Dios.
\v 23 Que lë ni naʼ gulaʼnnë́ʼ xuz xinë́ʼë: “Guliʼnabi-nëʼ
lëʼ, tuʼ chináquiëʼ bönniʼ chinaca.”
\p
\v 24 Níʼirö yuguʼ bönniʼ judío unná bëʼ buluʼlidzëʼ
leyúbölö bönniʼ naʼ zíʼalö nachul-la lahuëʼ, ateʼ tëʼ
lëʼ:
\p ―Niʼa queëʼ Xanruʼ Dios gudixjöʼ le nácatë. Netuʼ
réquibeʼetuʼ bönniʼ naʼ náquiëʼ bönniʼ dul-laʼ.
\p
\v 25 Níʼirö bubiʼë didzaʼ, rnnëʼ:
\p ―Channö náquiëʼ bönniʼ dul-laʼ bitiʼ nözdaʼ. Tu le
nözdaʼ. Zíʼalö nachul-la lahuaʼ, ateʼ naʼa riléʼedaʼ.
\p
\v 26 Gulaʼnábinëʼ lëʼ leyúbölö, taʼnnë́ʼ:
\p ―¿Bizxi benëʼ quiuʼ? ¿Nacxi benëʼ gusaljëʼ guiö́j loʼ?
\p
\v 27 Bubiʼë didzaʼ, rëʼ légaquiëʼ:
\p ―Chigúdxi cazaʼ libíʼiliʼ, pero bitiʼ gúʼuniliʼ siʼ
lu náʼaliʼ xtídzaʼa. ¿Bizx que naʼ rë́ʼëniliʼ yö́niliʼ
leyúbölö? ¿Naruʼ rë́ʼëniliʼ táʼaliʼ caʼ Lëʼ?
\p
\v 28 Níʼirö buluʼlidza ziʼë lëʼ, taʼnnë́ʼ:
\p ―Liʼ doʼo Lëʼ, pero netuʼ dáʼatuʼ Moisés.
\v 29 Netuʼ nöztuʼ Dios bë́ʼlenëʼ Moisés didzaʼ, pero
ca naca queëʼ bönniʼ ni, bitiʼ nöztuʼ nuzxi caz gusöl-laʼ
Lëʼ.
\p
\v 30 Níʼirö bubiʼë didzaʼ bönniʼ naʼ, rëʼ légaquiëʼ:
\p ―Lë ni run ga rubánidaʼ. Libíʼiliʼ bitiʼ nö́ziliʼ nuzxi
gusöl-laʼ bönniʼ ni, ateʼ Lëʼ gusaljëʼ guiö́j lahuaʼ.
\v 31 Nö́ziruʼ bitiʼ riyönnëʼ Dios yuguʼ bönniʼ dul-laʼ,
pero channö reaj ládxëʼë tu bönniʼ Dios, en runëʼ ca
rë́ʼënëʼ Lëʼ, Dios riyönnëʼ bönniʼ ni.
\v 32 Dza niʼte bitiʼ riyö́n nu gunná channö nu bönniʼ
gusaljëʼ guiö́j lahuëʼ tu bönniʼ guljëʼ nachúl-latë lahuëʼ.
\v 33 Laʼtuʼ cabí náquiëʼ bönniʼ ni queëʼ Dios, bitiʼ
bi gaca gunëʼ.
\p
\v 34 Níʼirö buluʼbiʼë didzaʼ, tëʼ lëʼ:
\p ―Ca guljuʼ naca bëʼ nabáguʼu dul-laʼ. ¿Naruʼ liʼ ruséditsenuʼ
netuʼ?
\p Níʼirö buluʼbéajëʼ lëʼ níʼilö.
\s Nupa nácagaca chul-la niti
\p
\v 35 Biyönnëʼ Jesús ca gulunëʼ bönniʼ judío unná bëʼ,
buluʼbéajëʼ bönniʼ naʼ zíʼalö nachul-la lahuëʼ. Cateʼ
budzáguëʼ lëʼ, gudxëʼ lëʼ:
\p ―¿Ba réajlëʼu Zxíʼinëʼ Dios?
\p
\v 36 Bubiʼë didzaʼ lëʼ, rëʼ Jesús:
\p ―¿Nuzxi naʼ, Xan, para tséajlëʼa Lëʼ?
\p
\v 37 Jesús rëʼ lëʼ:
\p ―Chibiléʼenuʼ Lëʼ, ateʼ nedaʼ ni ruíʼilenaʼ liʼ didzaʼ,
nacaʼ Zxíʼinëʼ Dios.
\p
\v 38 Níʼirö bönniʼ naʼ, guyalaj guiö́j lahuëʼ, guyéaj
ládxëʼë Jesús, en rëʼ Lëʼ:
\p ―Xan, réajlëʼa Liʼ.
\p
\v 39 Jesús rnnëʼ:
\p ―Para uchiʼa usörö́aʼ bönachi bidaʼ yödzölió ni, para
uluʼléʼe nupa nachul-la nanítigaca, en ilaca ca nu nachul-la
lahui nupa téquiguequi taʼléʼe.
\p
\v 40 Cateʼ yuguʼ bönniʼ yudoʼ fariseo naʼ nacuáʼlenëʼ
Jesús bilaʼyönnëʼ didzaʼ ni, níʼirö tëʼ Lëʼ:
\p ―¿Naruʼ nachul-la nanítitsatuʼ?
\p
\v 41 Bubiʼë didzaʼ Jesús, rëʼ légaquiëʼ:
\p ―Laʼnáruʼ nachúl-lasö guiö́j loliʼ, bitiʼ ibágaʼliʼ dul-laʼ.
Naʼa rnnaliʼ: “Riléʼetuʼ.” Que lë ni naʼ nabágaʼliʼ
dul-laʼ.
\c 10
\s Rucúdzuʼë didzaʼ Jesús que lëʼa quégacabaʼ böʼcuʼ zxilaʼ
\p
\v 1 Gunnë́ʼ caʼ Jesús:
\p ―Le nácatë reaʼ libíʼiliʼ: Nu bönniʼ bitiʼ raziëʼ
sacaʼ ga nu riyaza lëʼa quégacabaʼ böʼcuʼ zxilaʼ, pero
tsáziëʼ sacaʼ ga yúbölö, bönniʼ ni náquiëʼ gubán, en ribán
cazëʼ.
\v 2 Nu bönniʼ raziëʼ sacaʼ ga nu riyaza náquiëʼ bönniʼ
run chiʼi cazëʼ böʼcuʼ zxilaʼ naʼ.
\v 3 Para tsáziëʼ bönniʼ ni, risalaj nu zoa run chiʼi
ga nu riyaza, ateʼ taʼyö́nibaʼ böʼcuʼ zxilaʼ naʼ chiʼë,
en tuʼúnbëʼëbaʼ-nëʼ. Lëʼ rulidzëʼ-baʼ que queë́baʼ ca lë́gacabaʼ,
en rubéajëʼ yuguʼ böʼcuʼ zxilaʼ naʼ.
\v 4 Cateʼ chinubéajëʼ-baʼ yúguʼtëbaʼ böʼcuʼ zxilaʼ néquigacabaʼ
queëʼ, röjnö́ruëʼ lógacabaʼ, ateʼ böʼcuʼ zxilaʼ naʼ röjnógacabaʼ
lëʼ, tuʼ tuʼúnbëʼëbaʼ chiʼë.
\v 5 Bönniʼ yúbölö bitiʼ tsöjnógacabaʼ lëʼ, pero uluʼzxúnnajbaʼ
queëʼ, tuʼ cabí núnbëʼgacabaʼ chíʼigaquiëʼ bönniʼ yúbölö.
\p
\v 6 Le rucudzuʼ didzaʼ ni gudxëʼ Jesús légaquiëʼ, pero
bitiʼ gulaʼyéajniʼinëʼ lë naʼ rëʼ légaquiëʼ.
\s Náquiëʼ Jesús ca bönniʼ rapa chiʼë-baʼ böʼcuʼ zxilaʼ
\p
\v 7 Níʼirö Jesús rëʼ légaquiëʼ leyúbölö, rnnëʼ:
\p ―Le nácatë reaʼ libíʼiliʼ: Nedaʼ nacaʼ ca tu ga taʼyázabaʼ
böʼcuʼ zxilaʼ.
\v 8 Chigulaʼlë́ʼë zián bönniʼ gulaʼnnë́ʼ nácagaquiëʼ
Cristo, pero yúguʼtë bönniʼ naʼ bilaʼdxinëʼ zíʼalö ca
nedaʼ, nácagaquiëʼ gubán, en taʼbán cazëʼ, ateʼ bitiʼ buluʼzë́
nágabaʼ böʼcuʼ zxilaʼ naʼ légaquiëʼ.
\v 9 Nedaʼ nacaʼ ca tu ga nu riyaza. Nútiʼtës bönniʼ
tsázalenëʼ nedaʼ, ulë́ʼ bönniʼ naʼ, en gáquiëʼ ca tubaʼ
böʼcuʼ zxilaʼ rázabaʼ, en rurúajbaʼ, en ridzö́libaʼ le
rágubaʼ.
\p
\v 10 ’Zaʼzëʼ bönniʼ gubán para cuanëʼ-baʼ, en gútiëʼ-baʼ,
en usunítiëʼ-baʼ. Nedaʼ bidaʼ para gataʼ yöl-laʼ naʼbán
idú quégaca bönachi nácagaca ca böʼcuʼ zxilaʼ quiaʼ.
Le nácatë gataʼ quégaquiëʼ yöl-laʼ naʼbán idú naʼ.
\v 11 Nedaʼ run chíʼigacaʼ bönachi quiaʼ ca runëʼ bönniʼ
naʼ, lu yöl-laʼ dxiʼi ladxiʼ queëʼ rapa chiʼë yuguʼ böʼcuʼ
zxilaʼ. Bönniʼ naʼ rapa chiʼë-baʼ böʼcuʼ zxilaʼ caní
zoa cazëʼ udödëʼ yöl-laʼ naʼbán queëʼ niʼa quégacabaʼ
böʼcuʼ zxilaʼ queëʼ.
\v 12 Tu bönniʼ nazxjëʼ rapa chiʼë-baʼ böʼcuʼ zxilaʼ,
cateʼ riléʼenëʼ záʼabaʼ böʼcuʼ guíʼa síniaʼ, rucáʼanëʼ-baʼ
böʼcuʼ zxilaʼ naʼ, en ruzxúnnajëʼ, ateʼ böʼcuʼ guíʼa síniaʼ
naʼ ráguyaʼabaʼ yuguʼ böʼcuʼ zxilaʼ naʼ, en rusilásibaʼ
légacabaʼ. Caní runëʼ bönniʼ naʼ rapa chiʼë-baʼ böʼcuʼ
zxilaʼ tuʼ cabí náquiëʼ idú nu run chiʼi-baʼ böʼcuʼ zxilaʼ,
ateʼ bitiʼ néquigacabaʼ que cazëʼ böʼcuʼ zxilaʼ naʼ.
\v 13 Ruzxúnnajëʼ bönniʼ nazxjëʼ naʼ tuʼ rapa chiʼë-baʼ
böʼcuʼ zxilaʼ naʼ para síʼisëʼ dumí, en bitiʼ ruíʼi ládxëʼë-baʼ
böʼcuʼ zxilaʼ naʼ.
\p
\v 14,15 ’Nedaʼ nacaʼ bönniʼ, lu yöl-laʼ dxiʼi ladxiʼ quiaʼ
run chíʼigacaʼ-baʼ böʼcuʼ zxilaʼ. Ca naʼ núnbëʼë Xuzaʼ
nedaʼ, ateʼ nedaʼ núnbëʼa-nëʼ Xuzaʼ, lëscaʼ caní núnbeʼegacadaʼ
bönachi quiaʼ nácagaca ca böʼcuʼ zxilaʼ quiaʼ, en rudödaʼ
yöl-laʼ naʼbán quiaʼ niʼa quégacabaʼ böʼcuʼ zxilaʼ naʼ,
ateʼ böʼcuʼ zxilaʼ naʼ néquiguequibaʼ quiaʼ núnbëʼgacabaʼ
nedaʼ.
\v 16 Lëscaʼ nacuáʼabaʼ iaʼzícaʼröbaʼ böʼcuʼ zxilaʼ
quiaʼ bitiʼ nabábagacabaʼ ni. Lëscaʼ légacabaʼ ral-laʼ
tsöjxíʼgacaʼ-baʼ. Légacabaʼ uluʼzë́ nágabaʼ chiʼa, en ilácabaʼ
tuz len iaʼzícaʼröbaʼ böʼcuʼ zxilaʼ quiaʼ, ateʼ nedaʼ
caz gun chíʼigacaʼ-baʼ.
\p
\v 17 ’Que lë ni naʼ nadxíʼinëʼ Xuzaʼ nedaʼ, tuʼ rudödaʼ
yöl-laʼ naʼbán quiaʼ, guʼa lataj nu guti nedaʼ, ateʼ uziʼa
le leyúbölö, ubanaʼ lu yöl-laʼ guti.
\v 18 Cuntu nu bönniʼ séquiʼnëʼ gútiëʼ nedaʼ, pero nedaʼ
rudödi cazaʼ yöl-laʼ naʼbán quiaʼ, gátiaʼ. Dë lu naʼa
udödaʼ le, en dë lu naʼa uziʼa le leyúbölö. Caní naca
le gunná béʼenëʼ Xuzaʼ nedaʼ.
\p
\v 19 Cateʼ yuguʼ bönniʼ judío bilaʼyönnëʼ didzaʼ ni,
leyúbölö bilaʼrúajëʼ choplö ca téquinëʼ queëʼ.
\v 20 Ziánëʼ taʼnnë́ʼ:
\p ―Yuʼu böʼ xihuiʼ Lëʼ, en nachixi icjëʼ. ¿Bizx que ruzë́
nágaliʼ Lëʼ?
\p
\v 21 Iaʼbal-lëʼ taʼnnë́ʼ:
\p ―Bitiʼ caʼ ruʼë caní didzaʼ bönniʼ yuʼu böʼ xihuiʼ
lëʼ. ¿Naruʼ huácatsö böʼ xihuiʼ usalaj guiö́j lógaquiëʼ
bönniʼ nachul-la lógaquiëʼ?
\s Yuguʼ bönniʼ judío unná bëʼ tuʼzóëʼ Jesús tsöláʼalö
\p
\v 22 Raca beoʼ ziaga, en naca dza naʼ tunëʼ laní yödzö
Jerusalén, tuʼsubanëʼ ca gulaʼguʼë yudoʼ quégaquiëʼ lu
nëʼë Dios.
\v 23 Ridë́ʼ Jesús raʼ yudoʼ ga naca chila que, nazíʼi
le Chila Queëʼ Salomón.
\v 24 Yuguʼ bönniʼ judío unná bëʼ gulaʼguʼë Jesús lë́ʼalö,
en tëʼ Lëʼ:
\p ―¿Bátaxi caz usanuʼ runuʼ ga rö́ʼötuʼ böniga? Channö
nacuʼ liʼ Cristo, ca nácatë gudíxjöiʼi netuʼ.
\p
\v 25 Jesús rëʼ légaquiëʼ:
\p ―Chigudxi cazaʼ libíʼiliʼ, pero bitiʼ réajlëʼëliʼ nedaʼ.
Yuguʼ dxin runaʼ tuʼ dë lu naʼa uláz queëʼ Xuzaʼ nácagaca
bëʼ Nu nacaʼ.
\v 26 Libíʼiliʼ bitiʼ réajlëʼëliʼ nedaʼ, tuʼ cabí nabábalenliʼ
nupa nácagaca böʼcuʼ zxilaʼ quiaʼ, ca naʼ chigudxi cazaʼ
libíʼiliʼ.
\v 27 Taʼyö́nibaʼ böʼcuʼ zxilaʼ quiaʼ chiʼa, en tuʼúnbeʼebaʼ
nedaʼ, ateʼ nedaʼ núnbeʼegacadaʼ-baʼ, ateʼ ridijácalenbaʼ
nedaʼ.
\v 28 Nedaʼ runödzjaʼ yöl-laʼ naʼbán idú quégacabaʼ, ateʼ
bitiʼ caʼ ilaʼnítibaʼ, ateʼ cuntu nu sequiʼ ubéaj légacabaʼ
lu naʼa nedaʼ.
\v 29 Xuzaʼ Dios bennëʼ quiaʼ légacabaʼ, ateʼ Lëʼ nápatërëʼ
yöl-laʼ huáca ca yúguʼtë bönachi, ateʼ cuntu nu sequiʼ
ubéaj légacabaʼ lu nëʼë Xuzaʼ.
\v 30 Nedaʼ, en Dios Xuz, tuz nácatuʼ.
\p
\v 31 Leyúbölö yuguʼ bönniʼ judío unná bëʼ naʼ buluʼguélëʼë
guiö́j uluʼladxëʼ Jesús.
\v 32 Jesús rëʼ légaquiëʼ:
\p ―Zian le naca dxiʼa benaʼ loliʼ tuʼ dë lu naʼa uláz
queëʼ Xuzaʼ. ¿Niʼa que bízxilö dxin dxiʼa ni uládxiʼliʼ
nedaʼ guiö́j?
\p
\v 33 Buluʼbiʼë didzaʼ bönniʼ judío unná bëʼ naʼ, tëʼ
Lëʼ:
\p ―Niʼa que dxin dxiʼa bitiʼ uládxiʼtuʼ liʼ guiö́j, pero
tuʼ cabí rnníoʼ dxiʼa queëʼ Dios, tuʼ nacuʼ liʼ bönáchisö,
en run cuinuʼ Dios.
\p
\v 34 Bubiʼë didzaʼ Jesús, rëʼ légaquiëʼ:
\p ―¿Naruʼ cabí nazúaj lu guichi lu xibá queë́liʼ ca gunnë́ʼ
Dios, rnna: “Nedaʼ rnníaʼ: Nácaliʼ yuguʼ dios”?
\v 35 Nöz quéziruʼ le nazúaj lu guichi láʼayi nazúaj
tsaz. Lu guichi láʼayi naʼ ruíʼi lágaquiëʼ dios, bönniʼ
niʼ Dios bë́ʼlenëʼ légaquiëʼ didzaʼ.
\v 36 Dios bubéajëʼ nedaʼ quez queëʼ, en gusö́l-lëʼë nedaʼ
yödzölió ni. ¿Naruʼ rnnátsaliʼ quiaʼ: “Liʼ bitiʼ rnníoʼ
dxiʼa queëʼ Dios”, tuʼ gunníaʼ: Zxíʼinëʼ Dios nacaʼ?
\v 37 Channö cabí runaʼ dxin budödëʼ Xuzaʼ Dios lu naʼa,
bitiʼ ral-laʼ tséajlëʼëliʼ nedaʼ.
\v 38 Channö runaʼ dxin budödëʼ Dios lu naʼa, sal-laʼ
bitiʼ réajlëʼëliʼ nedaʼ caz, guliʼtséajlëʼ le nácagaca
bëʼ dxin naʼ runaʼ, para guéquibeʼeliʼ náquiëʼ Dios Xuz
tuz len nedaʼ, ateʼ nedaʼ caʼ nacaʼ tuz len Xuzaʼ.
\p
\v 39 Leyúbölö gulaʼzóa gulaʼböʼë ilaʼzönëʼ Jesús, pero
Lëʼ bulë́ʼ lu náʼagaquiëʼ.
\p
\v 40 Níʼirö guyijëʼ Jesús leyúbölö iaʼtsöláʼa yegu
Jordán, ga niʼ buquilëʼ Juan bönachi nisa zíʼatëlö, ateʼ
bugáʼanëʼ Jesús niʼ.
\v 41 Bilaʼdxín bönachi zián ga zoëʼ Jesús, taʼnná:
\p ―Le nácatë bitiʼ benëʼ Juan nitú yöl-laʼ huáca zxön,
pero yúguʼtë le gunnë́ʼ Juan naʼ ca ral-laʼ gaca queëʼ
bönniʼ ni, idútë li zeaj naca.
\p
\v 42 Que lë ni naʼ gulaʼyéajlëʼë bönniʼ zián Jesús
ga naʼ zoëʼ.
\c 11
\s Le guca cateʼ gútiëʼ Lázaro
\p
\v 1 Dza niʼ réʼenëʼ Lázaro, bönniʼ Betania, le naca ládzagacanu María, en Marta. Nácanu Marta naʼ zxílanu María naʼ.
\v 2 Nácanu María naʼ nigula zanëʼ Lázaro, bönniʼ naʼ réʼenëʼ, en nácanu caʼ nigula naʼ gulúʼunu le riláʼ zxixi niʼë Xanruʼ, en buzxinu niʼë len guitsaʼ ícjanu.
\v 3 Gulaʼsö́l-laʼnu nigula zanëʼ Lázaro naʼ nu yöjö́dx Jesús, gunná:
\p ―Xan, buyútsöcaʼ, réʼenëʼ Lázaro, bönniʼ naʼ nadxíʼinuʼ-nëʼ.
\p
\v 4 Cateʼ biyönnëʼ Jesús didzaʼ ni, gudxëʼ nupa nacuáʼ niʼ, rnnëʼ:
\p ―Yödzöhuë́ʼ ni bitiʼ naca le guti lëʼ tsaz, pero naca para iláʼ lahui yöl-laʼ zxön queëʼ Dios, ateʼ niʼa que yödzöhuë́ʼ ni iláʼ lahui caʼ yöl-laʼ zxön quiaʼ nedaʼ, Zxíʼinëʼ Dios.
\p
\v 5 Jesús nadxíʼinëʼ Marta, en nigula zxílanu Marta naʼ, en Lázaro naʼ.
\v 6 Sal-laʼ nadxíʼinëʼ Jesús légaquiëʼ, cateʼ biyönnëʼ réʼenëʼ Lázaro, bugáʼanëʼ ga naʼ zoëʼ iaʼchopa dza caʼ.
\v 7 Cateʼ bizáʼa chopa dza naʼ, Jesús gudxëʼ yuguʼ bönniʼ usëda queëʼ, rnnëʼ:
\p ―Uyéajruʼ leyúbölö luyú Judea.
\p
\v 8 Níʼirö yuguʼ bönniʼ usëda queëʼ tëʼ Lëʼ, taʼnnë́ʼ:
\p ―Bönniʼ Usedi, siʼ gulaʼzóa gulaʼböʼë bönniʼ judío unná bëʼ niʼ uluʼladxëʼ Liʼ guiö́j. ¿Naruʼ uyéajtsoʼ leyúbölö niʼ?
\p
\v 9 Bubiʼë didzaʼ Jesús, rëʼ légaquiëʼ:
\p ―Nacuáʼ caz chinnu hora lahuiʼ dza. Nu bönniʼ ridë́ʼ lahuiʼ dza, bitiʼ tsöjchéguʼë, tuʼ riléʼenëʼ, tuʼ zóalen lëʼ beníʼ zoa yödzölió ni.
\v 10 Channö ridë́ʼ bönniʼ naʼ chiʼi dzö́ʼölö, röjchéguʼë, tuʼ cabí zóalen beníʼ lëʼ.
\p
\v 11 Cateʼ budxi bëʼë Jesús didzaʼ ni, níʼirö gudxëʼ légaquiëʼ:
\p ―Rásiëʼ Lázaro, böchiʼ luzáʼaruʼ, ateʼ tsejaʼ nedaʼ, en usubanaʼ-nëʼ.
\p
\v 12 Níʼirö yuguʼ bönniʼ usëda queëʼ tëʼ Lëʼ, taʼnnë́ʼ:
\p ―Xan, channö rásiëʼ, huöáquiëʼ.
\p
\v 13 Gunnë́ʼ caní Jesús tuʼ chigútiëʼ Lázaro, pero légaquiëʼ téquinëʼ gunnë́ʼ: Rásisëʼ Lázaro.
\v 14 Níʼirö Jesús gudxëʼ légaquiëʼ yálajdoʼ, gunnë́ʼ:
\p ―Chigútiëʼ Lázaro.
\v 15 Rudzéjadaʼ tuʼ cabí zoaʼ niʼ, tuʼ gaca naʼa tu le uzíʼiliʼ xibé, le gun ga tséajlëʼëliʼ nedaʼ. Uyéajruʼ naʼa ga naʼ dëʼ Lázaro.
\p
\v 16 Níʼirö Tomás, bönniʼ naʼ tuʼë lëʼ, Bönniʼ Bilidiʼ gudxëʼ iaʼzícaʼrëʼ bönniʼ usëda queëʼ Jesús, rnnëʼ:
\p ―Uyéajruʼ caʼ rëʼu, en gátilenruʼ-nëʼ.
\s Náquiëʼ Jesús Nu rusubán nupa chinátigaca, encaʼ Nu nabániruʼ
\p
\v 17-19 Dë yödzö Betania gálaʼsö ga dë Jerusalén naʼ, le naca ca rizáʼaruʼ tu hóratëz. Que lë ni naʼ chibilaʼdxinëʼ zián bönniʼ judío ga naʼ nacuáʼanu Marta, en María, en tuʼhuë́ tsáhuëʼë légacanu tuʼ gútiëʼ bönniʼ zángacanu. Cateʼ Jesús bidxinëʼ niʼ, biyönnëʼ chiguca tapa dza yuʼë Lázaro naʼ yeru ba.
\v 20 Cateʼ biyö́ninu Marta didzaʼ zëʼë Jesús, níʼirö birúajnu yuʼu, yöjtságanu Lëʼ, pero María bugáʼananu yuʼu naʼ.
\v 21 Marta naʼ rënu Jesús:
\p ―Xan, laʼtuʼ zuʼ ni, bitiʼ gátiëʼ bönniʼ zanaʼ.
\v 22 Lëscaʼ naʼa, nözdaʼ yúguʼtë le inábinuʼ Dios, Lëʼ gunnëʼ quiuʼ.
\p
\v 23 Jesús rëʼë-nu:
\p ―Ubanëʼ bönniʼ zanuʼ.
\p
\v 24 Marta rënu Lëʼ:
\p ―Nözdaʼ ubanëʼ cateʼ idxín dza údxi cateʼ uluʼbán nupa chinátigaca.
\p
\v 25 Níʼirö Jesús rëʼë-nu:
\p ―Naca cazaʼ nedaʼ Nu rusubán nupa chinátigaca, encaʼ Nu nabánigaca bönachi. Nu tséajlëʼ nedaʼ, sal-laʼ gati nu naʼ, ubán caz,
\v 26 ateʼ yúguʼtë bönniʼ nabángaquiëʼ, en taʼyéajlëʼë nedaʼ, bitiʼ caʼ ilátiëʼ tsaz. ¿Réajlëʼu lë ni?
\p
\v 27 Marta rënu Lëʼ:
\p ―Ön, Xan. Réajlëʼa nacuʼ Liʼ Cristo, Zxíʼinëʼ Dios, Bönniʼ naʼ guzxíʼ lu nëʼë Dios isö́l-lëʼë yödzölió ni.
\s Ribödxëʼ Jesús tuʼ ruíʼi ládxëʼë nigula zanëʼ Lázaro
\p
\v 28 Cateʼ budxi bë́ʼënu Marta naʼ didzaʼ ni, bö́ajnu yuʼu, yöjlídzanu María, zxílanu, ateʼ bagáchiʼsö rënu lënu:
\p ―Bönniʼ Usedi zoëʼ ni, rulidzëʼ liʼ.
\p
\v 29 Cateʼ biyö́ninu María didzaʼ ni, laʼ guyástënu, zéajnu ga naʼ zoëʼ Jesús.
\v 30 Bitiʼ rázinëʼ Jesús laʼ yö́dzödoʼ naʼ, pero zóasëʼ ga naʼ yöjtságanu Marta Lëʼ.
\v 31 Cateʼ yuguʼ bönniʼ judío naʼ nacuáʼlenëʼ María naʼ, en tuʼhuë́ tsáhuëʼë-nu bilaʼléʼenëʼ-nu guyásanu, en birúajnu carelö ga naca lu yuʼu, níʼirö yöjnógaquiëʼ-nu, taʼnnë́ʼ:
\p ―Uyéajnu raʼ yeru ba tsöjchö́dxinu niʼ.
\p
\v 32 Níʼirö bidxinnu María ga naʼ zoëʼ Jesús. Cateʼ biléʼenu Lëʼ, biyéchunu xiniʼë, en rënu Lëʼ:
\p ―Xan, laʼtuʼ zuʼ ni, bitiʼ gátiëʼ bönniʼ zanaʼ.
\p
\v 33 Cateʼ biléʼenëʼ Jesús ribö́dxinu, en taʼbödxëʼ caʼ bönniʼ judío naʼ dzágagaquiëʼ-nu, níʼirö buíʼinnëʼ, en gunnëdaʼ ládxëʼë.
\v 34 Rnnëʼ:
\p ―¿Gazxi bucáchiʼliʼ-nëʼ?
\p Tëʼ Lëʼ:
\p ―Gudá uyúʼ.
\p
\v 35 Gurödxëʼ Jesús.
\v 36 Níʼirö gulaʼnnë́ʼ bönniʼ judío naʼ, taʼnnë́ʼ:
\p ―Buliʼyútsöcaʼ ca nadxíʼideʼenëʼ lëʼ.
\p
\v 37 Bal-lëʼ taʼnnë́ʼ:
\p ―Bönniʼ ni benëʼ ga riléʼenëʼ bönniʼ naʼ zíʼalö nachul-la lahuëʼ. ¿Naruʼ cabí gúcatsö gunëʼ ga bitiʼ gátiëʼ Lázaro?
\s Rubanëʼ Lázaro lu yöl-laʼ guti
\p
\v 38 Leyúbölö gunnëdaʼ ládxëʼë Jesús, ateʼ bidxinëʼ raʼ yeru ba naʼ. Ba naʼ naca tu yeru nadaj lëʼe guíʼa guiö́j, ateʼ daʼ tu guiö́jtaʼa le nusayaj ga nu riyaza le.
\v 39 Jesús gudxëʼ nupa nacuáʼ niʼ, rnnëʼ:
\p ―Guliʼcúa guiö́j ni.
\p Níʼirö Marta, nigula zanëʼ bönniʼ nati naʼ, rënu Lëʼ:
\p ―Xan, chirilë́ʼë siguti tuʼ chiguca tapa dza nátiëʼ.
\p
\v 40 Jesús rëʼë-nu:
\p ―¿Naruʼ cabí chigudxi cazaʼ liʼ channö réajlëʼu, hualéʼenuʼ yöl-laʼ zxön queëʼ Dios?
\p
\v 41 Níʼirö gulaʼgǘëʼ guiö́jtaʼa naʼ nusayaj ga nu riyaza yeru ba ga naʼ yuʼë bönniʼ nati naʼ. Buyúëʼ Jesús zacaʼ lúzxibalö, rnnëʼ:
\p ―Xuzaʼ, reaʼ Liʼ, xclenuʼ tuʼ riyönnuʼ nedaʼ.
\v 42 Nedaʼ nözdaʼ riyö́ntiquiʼsinuʼ nedaʼ, pero ruáʼa didzaʼ ni para uluʼzíʼ xibé bönachi zián ni, en ilaʼyéajlëʼ Liʼ naʼ nasö́l-luʼu nedaʼ.
\p
\v 43 Cateʼ budxi bëʼë Jesús didzaʼ ni, zidzaj bulidzëʼ, rnnëʼ:
\p ―Lázaro, burúaj nilö.
\p
\v 44 Burúajëʼ bönniʼ naʼ gúquiëʼ bönniʼ nati lu yeru ba, narö́ligacarö niʼa nëʼë yuguʼ láriʼdoʼ, en nagachiʼ caʼ lahuëʼ iaʼtú láriʼdoʼ. Níʼirö Jesús rëʼ légaquiëʼ:
\p ―Buliʼlí lariʼ naʼ naröli niʼa nëʼë, en guliʼguʼë lataj sëʼë.
\s Tun xtídzëʼë yuguʼ bönniʼ judío unná bëʼ ilútiëʼ Jesús
\r (Mt. 26:1‑5; Mr. 14:1‑2; Lc. 22:1‑2)
\p
\v 45 Níʼirö zián bönniʼ judío naʼ gulaʼyéajlëʼë Jesús, bönniʼ naʼ yöjácalenëʼ tsözxö́n María, en bilaʼléʼenëʼ lë naʼ benëʼ Lëʼ.
\v 46 Bal-lëʼ yöjáquiëʼ ga nacuʼë bönniʼ yudoʼ fariseo, en buluʼsiyönnëʼ légaquiëʼ ca naʼ benëʼ Jesús.
\v 47 Níʼirö bönniʼ yudoʼ fariseo naʼ buluʼdúbilenëʼ tsözxö́n bönniʼ yudoʼ tuʼchiʼa tuʼsörö́ëʼ, en yuguʼ bixúz unná bëʼ, taʼnnë́ʼ:
\p ―¿Nacxi caz gunruʼ? Runëʼ bönniʼ ni zián yöl-laʼ huáca zxön.
\v 48 Channö güíʼisiruʼ-nëʼ lataj gunëʼ ca ni run cazëʼ, ilaʼyéajlëʼ yúguʼtë bönachi Lëʼ, ateʼ idijáquiëʼ bönniʼ Roma ni, duquínnajgaquiëʼ yudoʼ láʼayi queë́ruʼ, en yödzö queë́ruʼ.
\p
\v 49 Níʼirö bëʼë didzaʼ Caifás, bixúz lo iz naʼ, en dzáguiëʼ légaquiëʼ, rëʼ légaquiëʼ:
\p ―Libíʼiliʼ bitiʼ bi nö́ziliʼ,
\v 50 en bitiʼ réquibeʼeliʼ run bayudxi gátiëʼ tuëʼ bönniʼ niʼa quégaca bönachi, para cabí initi idú yödzö.
\p
\v 51 Calëga rácasö queëʼ bëʼë didzaʼ ni, pero tuʼ náquiëʼ bixúz lo iz naʼ, que lë ni naʼ bëʼë didzaʼ uláz queëʼ Dios ca ral-laʼ gátiëʼ Jesús niʼa quégaca bönachi yödzö naʼ.
\v 52 Gátiëʼ Jesús, calë́gasö niʼa que yödzö naʼ, pero gátiëʼ caʼ para utubëʼ yuguʼ zxíʼinëʼ Dios násilasigaquiëʼ, para ilácagaquiëʼ tuz.
\v 53 Caní guca, laʼ dza náʼasö gulún xtídzaʼgaquiëʼ ilútiëʼ Jesús.
\v 54 Que lë ni naʼ bítiʼrö gudë́ʼ Jesús yálajdoʼ gapa nacuáʼ bönachi judío, pero buzë́ʼë niʼ, saʼyéajëʼ tu lataj galaʼ ga naca lataj cáʼasö, ateʼ bidxinëʼ yödzö Efraín, ga niʼ bugáʼanëʼ, ateʼ dzágagaquiëʼ bönniʼ usëda queëʼ Lëʼ.
\p
\v 55 Dza naʼ chizáʼ galaʼ Laní Pascua quégaquiëʼ bönniʼ judío cateʼ tuʼsubanëʼ ca benëʼ Dios, bubéajëʼ bönachi queëʼ luyú Egipto. Bilaʼrúaj bönachi zián yuguʼ yödzö niʼ, ateʼ gulaʼbenëʼ, söjáquiëʼ Jerusalén cateʼ siʼ idxín laní naʼ para tsöjpáʼa cuíngaquiëʼ ca naca que yudoʼ.
\v 56 Yuguʼ bönniʼ naʼ nacuʼë Jerusalén tuʼguiljëʼ Jesús, en cateʼ niʼ nacuʼë chila yudoʼ, gulaʼnabi luzáʼagaquiëʼ tuëʼ iaʼtúëʼ, taʼnnë́ʼ:
\p ―¿Bizxi rusácaʼliʼ? ¿Huídatsëʼ laní, o bitiʼ guídëʼ?
\p
\v 57 Chigulaʼnná bëʼë yuguʼ bixúz unná bëʼ, en yuguʼ bönniʼ yudoʼ fariseo channö nu nözi ga zoëʼ Jesús, ral-laʼ ududíxjöiʼi légaquiëʼ para gaca tsöjxö́ngaquiëʼ Lëʼ.
\c 12
\s María rigúʼunu le riláʼ zxixi niʼë Jesús
\r (Mt. 26:6‑13; Mr. 14:3‑9)
\p
\v 1 Cateʼ niʼ nagáʼanagaca iaʼxopa dza cateʼ idxín Laní Pascua cateʼ tuʼsubanëʼ bönniʼ judío ca benëʼ Dios, bubéajëʼ bönachi queëʼ luyú Egipto, níʼirö bidxinëʼ Jesús lu yödzö Betania, ga naʼ zoëʼ Lázaro, bönniʼ naʼ gútiëʼ, en bubanëʼ lu yöl-laʼ guti.
\v 2 Gulaʼguʼë tu güíʼi huagu niʼ le gahuëʼ Jesús. Gulúʼunu María le ilahuëʼ, ateʼ nútsëʼë Lázaro ladaj bönniʼ rö́ʼölengaquiëʼ Jesús ga naʼ tahuëʼ.
\v 3 Níʼirö gudélaʼnu María ca tu guíë le riláʼ zxixi que yöj susén lasi idú, le nazácaʼdaʼ, en gulúʼunu le niʼë Jesús. Buzxinu niʼë len guitsaʼ ícjanu. Idútë lu yuʼu naʼ guzé böʼ zxixi.
\v 4 Níʼirö bëʼë didzaʼ tu bönniʼ usëda queëʼ Jesús, lëʼ Judas Iscariote, zxíʼinëʼ tu bönniʼ lëʼ Simón, en náquiëʼ bönniʼ naʼ udödëʼ Jesús lu náʼagaquiëʼ yuguʼ bönniʼ yudoʼ, rnnëʼ:
\p
\v 5 ―¿Bizx que bitiʼ gudóʼo le riláʼ zxixi naʼ, le nazacaʼ lázxjaruʼ que tu iz, ateʼ huáca nu quisi dumí naʼ quégaca bönachi yechiʼ?
\p
\v 6 Gunnë́ʼ caní, calëga tuʼ ruíʼi ládxëʼë bönachi yechiʼ, pero tuʼ náquiëʼ gubán, en lë cazëʼ nuʼë buzudi dumí quégaquiëʼ, en rubéajlanëʼ dumí naʼ tuʼchejëʼ lu buzudi naʼ.
\v 7 Níʼirö Jesús rëʼ lëʼ:
\p ―Bëʼë-nu lataj, tuʼ naca lë ni bennu tu le nabáʼa para dza igáchaʼa.
\v 8 Yuguʼ bönachi yechiʼ ilaʼcuáʼlenticaʼsö libíʼiliʼ, pero nedaʼ bitiʼ ugáʼanaticaʼsaʼ ga zóaliʼ.
\s Tun xtídzaʼgaquiëʼ bönniʼ judío unná bëʼ ilútiëʼ Lázaro
\p
\v 9 Cateʼ bilaʼyönnëʼ bönniʼ judío zoëʼ Jesús yödz Betania, bilaʼdxinëʼ ziánëʼ niʼ, calë́gasö tuʼ zoëʼ Jesús niʼ, pero lëscaʼ tuʼ të́ʼënnëʼ ilaʼléʼenëʼ Lázaro, bönniʼ naʼ busubanëʼ Jesús lu yöl-laʼ guti.
\v 10 Níʼirö gulún xtídzaʼgaquiëʼ yuguʼ bixúz unná bëʼ, ilútiëʼ caʼ Lázaro,
\v 11 tuʼ taʼyéajlëʼë zián bönniʼ judío Jesús niʼa queëʼ Lázaro naʼ, en chinuláʼalengaquiëʼ yuguʼ bixúz unná bëʼ naʼ.
\s Len yöl-laʼ ba zxön raziëʼ Jesús Jerusalén
\r (Mt. 21:1‑11; Mr. 11:1‑11; Lc. 19:28‑40)
\p
\v 12 Bönachi zián bilaʼdxín Jerusalén dza Laní Pascua, ateʼ dza buropi naʼ taʼyöni zëʼë Jesús niʼ.
\v 13 Níʼirö gulaʼguítsjëʼ zin, en bilaʼrúajëʼ söjxíʼgalaʼgaquiëʼ Jesús, ateʼ guluʼë zidzaj didzaʼ, taʼnnë́ʼ:
\p ―¡Yöl-laʼ ba Dios! ¡Yöl-laʼ ba Bönniʼ ni zëʼë uláz queëʼ Xanruʼ, para inná béʼenëʼ bönachi Israel!
\p
\v 14 Budzö́linëʼ Jesús tubaʼ búrrodoʼ, ateʼ gudxíëʼ-baʼ ca naʼ nazúaj lu guichi láʼayi, rnna:
\q
\v 15 ¡Bitiʼ gádxiliʼ, libíʼiliʼ, zóaliʼ yödzö Sión!
\q ¡Buliʼyútsöcaʼ, zëʼë Bönniʼ inná béʼenëʼ libíʼiliʼ!
\q ¡Dxíëʼ-baʼ tubaʼ búrrodoʼ!
\p
\v 16 Cateʼ niʼ siʼ guca lë ni, bitiʼ gulaʼyéajniʼinëʼ bönniʼ usëda queëʼ Jesús, pero gudödi niʼ, cateʼ bubanëʼ Jesús lu yöl-laʼ guti, en buëpëʼ yehuaʼ yubá queëʼ, níʼirö yöjnéguequinëʼ lë ni nazúaj lu guichi láʼayi ca ral-laʼ gaca queëʼ, ateʼ guca queëʼ caní.
\p
\v 17 Lëscaʼ yuguʼ bönniʼ naʼ gulaʼcuáʼlenëʼ Jesús cateʼ niʼ bulidzëʼ Lázaro, bönniʼ naʼ yuʼë yeru ba, en busubanëʼ lëʼ lu yöl-laʼ guti, gulunëʼ ba nalí queëʼ.
\v 18 Que lë ni naʼ caʼ bilaʼrúajëʼ bönniʼ yöjxíʼgalaʼgaquiëʼ Jesús, tuʼ bilaʼyönnëʼ ca naca yöl-laʼ huáca ni benëʼ Lëʼ.
\v 19 Níʼirö gulaʼnnë́ʼ laʼ légacasëʼ bönniʼ yudoʼ fariseo, taʼnnë́ʼ:
\p ―Chinaca bëʼ bitiʼ bi séquiʼruʼ gunruʼ. Buliʼyú ca dáʼgaca yúguʼtë bönachi Lëʼ.
\s Yuguʼ bönniʼ ziʼtuʼ tuʼguiljëʼ Jesús
\p
\v 20 Bal-lëʼ bönniʼ ziʼtuʼ dzágagaquiëʼ nupa naʼ bilaʼdxín Jerusalén dza Laní Pascua naʼ para ilaʼyéaj ládxiʼgaquiëʼ Dios.
\v 21 Yuguʼ bönniʼ ziʼtuʼ naʼ bilaʼdxinëʼ ga zoëʼ Felipe, bönniʼ Betsaida que luyú Galilea, ateʼ gulátaʼyuëʼ lahuëʼ, taʼnnë́ʼ:
\p ―Bönniʼ, rë́ʼënituʼ iléʼetuʼ-nëʼ Jesús.
\p
\v 22 Guyijëʼ Felipe naʼ, en yöjödxëʼ caʼ Andrés. Níʼirö Andrés, en Felipe naʼ gulë́ʼ caʼ Jesús.
\v 23 Bubiʼë didzaʼ Jesús, rëʼ légaquiëʼ:
\p ―Chizóa idxín dza gátiaʼ nedaʼ, Bönniʼ Guljëʼ Bönachi, huöjaʼ xilatjaʼ yehuaʼ yubá.
\v 24 Le nácatë reaʼ libíʼiliʼ: Ugáʼana cáʼasö tu xisedoʼ channö cabí igachiʼ luyú, en údxi que. Channö údxi que xisedoʼ naʼ, ateʼ ilén, yénniʼtërö unödzaj.
\v 25 Nu bönniʼ ruíʼi ládxiʼdëʼë yöl-laʼ naʼbán queëʼ, unítiëʼ le, tuʼ gátiëʼ tsaz bönniʼ naʼ. Nu bönniʼ bitiʼ ruíʼi ládxëʼë yöl-laʼ naʼbán dë queëʼ yödzölió ni gun chiʼë le ga idxinrö dza gataʼ yöl-laʼ naʼbán idú queëʼ.
\v 26 Channö rë́ʼënëʼ nu bönniʼ gunëʼ xichinaʼ, ral-laʼ tëʼë nedaʼ bönniʼ naʼ, ateʼ ga niʼ tsöjsóaʼ nedaʼ, niʼ tsöjsóëʼ caʼ bönniʼ naʼ runëʼ xichinaʼ. Channö runëʼ xichinaʼ nu bönniʼ, Xuzaʼ Dios gunëʼ bal bönniʼ naʼ.
\s Riguíxjöʼë Jesús ca siʼ ilútiëʼ Lëʼ
\p
\v 27 Gunnë́ʼ caʼ Jesús:
\p ―Naʼa röʼa böniga nedaʼ. ¿Nacxi innatsaʼ? ¿Naruʼ inníaʼ: Xuzaʼ, busölá nedaʼ lu le gaca quiaʼ naʼa? Que lë ni naʼ bidaʼ, para guáʼ ilenaʼ le ral-laʼ gaca quiaʼ naʼa.
\v 28 Xuzaʼ, ben ga iláʼ lahui yöl-laʼ zxön quiuʼ.
\p Níʼirö biyö́n chiʼi Nu ruíʼi didzaʼ yehuaʼ yubá, rnna:
\p ―Chibénaʼ ga naláʼ lahui yöl-laʼ zxön quiaʼ, ateʼ leyúbölö gunaʼ ga iláʼ lahui yöl-laʼ zxön quiaʼ naʼ.
\p
\v 29 Bilaʼyöni bönachi zián nacuáʼ niʼ chiʼi ni, ateʼ taʼnná:
\p ―Guziúʼ naʼ gunnë́.
\p Iaʼbal-la bönachi naʼ taʼnná:
\p ―Tu gubáz láʼayi queëʼ Dios bë́ʼlenëʼ Lëʼ didzaʼ.
\p
\v 30 Níʼirö bubiʼë didzaʼ Jesús, rëʼ légaquiëʼ:
\p ―Biyö́n chiʼi ni, calëga para uziʼa xibé nedaʼ, pero para uzíʼiliʼ xibé libíʼiliʼ.
\v 31 Chibidxín dza uchiʼa usörö́ëʼ Dios bönachi yödzölió ni. Naʼa chúʼunëʼ Dios tuʼ xihuiʼ níʼilö, nu naʼ rinná beʼe bönachi yödzölió ni.
\v 32 Naʼa, channö ilútiëʼ bönniʼ nedaʼ, en uluʼchisëʼ nedaʼ xitsáʼ, gunaʼ ga uluʼdubi yúguʼtë bönachi ga zoaʼ.
\p
\v 33 Didzaʼ ni bëʼë Jesús naca bëʼ ca gátiëʼ.
\v 34 Bönachi zián naʼ të Jesús, taʼnná:
\p ―Netuʼ biyö́nituʼ nupa buluʼlaba le rnna xibá queëʼ Dios, lë naʼ rnna: Sóaticaʼsëʼ Cristo. ¿Nacxi caz naca, rnnoʼ Liʼ: “Run bayudxi Bönniʼ Guljëʼ Bönachi, uluʼchisëʼ Lëʼ xitsáʼ”? ¿Nuzxi naʼ Bönniʼ Guljëʼ Bönachi?
\p
\v 35 Níʼirö Jesús rëʼ légaquiëʼ:
\p ―Iaʼtú chíʼidoʼosö sóalenaʼ nedaʼ libíʼiliʼ, en nacaʼ beníʼ queë́liʼ. Guliʼtá tsanni ni zóalenaʼ libíʼiliʼ, en zóalen beníʼ libíʼiliʼ, para cabí ichul-la inítiliʼ. Nu bönniʼ ridë́ʼ ga chul-la niti bitiʼ nö́zinëʼ gazxi saʼyéajëʼ.
\v 36 Tsanni ni zóalenaʼ libíʼiliʼ, nacaʼ beníʼ queë́liʼ. Guliʼtséajlëʼ nedaʼ nacaʼ beníʼ queë́liʼ para iléʼeliʼ beníʼ naʼ naca idú.
\p Cateʼ Jesús budxi bëʼë didzaʼ ni, yöjhuöjëʼ yöjcachiʼ lahuëʼ lógaquiëʼ.
\s Le run nigui bönachi judío, para cabí ilaʼyéajlëʼ Jesús
\p
\v 37 Sal-laʼ benëʼ Jesús zián yöl-laʼ huáca lógaquiëʼ, bitiʼ gulaʼyéajlëʼë Lëʼ.
\v 38 Caní guca lë naʼ buzúajëʼ Isaías lu guichi, bönniʼ naʼ bëʼë didzaʼ uláz queëʼ Dios, gunnë́ʼ:
\q Xan, ¿nuzxi caz guyéajlëʼ didzaʼ bë́ʼëtuʼ?
\q ¿Nuzxi caz buluíʼinëʼ Xanruʼ yöl-laʼ huáca queëʼ?
\p
\v 39 Caní guca, bitiʼ guca ilaʼyéajlëʼë Jesús. Guca ca naʼ gunnë́ʼ caʼ Isaías:
\q
\v 40 Dios benëʼ ga gulaʼchul-la gulaʼnítiëʼ,
\q ateʼ guca zidi ládxiʼdoʼgaquiëʼ
\q para cabí ilaʼléʼenëʼ len guiö́j lógaquiëʼ,
\q en cabí ilaʼyéajniʼinëʼ lu icja ládxiʼdoʼgaquiëʼ.
\q Bitiʼ uluʼhuöáquiëʼ quiaʼ para úngacaʼ-nëʼ.
\p
\v 41 Bëʼë Isaías didzaʼ ni tuʼ biléʼenëʼ yöl-laʼ zxön queëʼ Cristo, en bëʼë didzaʼ ca naca queëʼ Lëʼ.
\v 42 Sal-laʼ raca caní, gulaʼyéajlëʼ bönachi zián Jesús, ga bidxintë gulaʼyéajlëʼë bal-lëʼ bönniʼ unná bëʼ Lëʼ, pero tuʼ tádxinëʼ yuguʼ bönniʼ yudoʼ fariseo, bitiʼ gulunëʼ ba nalí queëʼ yálajdoʼ, para cabí uluʼbéajëʼ légaquiëʼ tsaz ga naʼ tuʼdubëʼ tuʼsëdëʼ queëʼ Dios.
\v 43 Caní gulunëʼ tuʼ tunrëʼ zxön le tun bönachi légaquiëʼ bal ca le runëʼ Dios légaquiëʼ bal.
\s Ilún didzaʼ bëʼë Jesús ga irugu quégaca bönachi ilátigaca
\p
\v 44 Bëʼë zidzaj didzaʼ Jesús, rnnëʼ:
\p ―Nu bönniʼ réajlëʼë nedaʼ, calëga nédaʼsö réajlëʼë, pero réajlëʼë caʼ Xuzaʼ nasö́l-lëʼë nedaʼ.
\v 45 Lëscaʼ caní, nu bönniʼ riléʼenëʼ nedaʼ, riléʼenëʼ caʼ Xuzaʼ nasö́l-lëʼë nedaʼ.
\v 46 Nedaʼ nacaʼ beníʼ, en bidaʼ yödzölió ni, para cabí uluʼgáʼanëʼ ga chul-la yúguʼtë bönniʼ ilaʼyéajlëʼë nedaʼ.
\v 47 Channö riyönnëʼ nu bönniʼ xtídzaʼa, en bitiʼ runëʼ le bal, calëga nedaʼ ichugaʼ queëʼ bönniʼ naʼ gátiëʼ, tuʼ bidaʼ ni, calëga para ichugaʼ quégaca bönachi yödzölió ni, pero para usöláʼ bönachi yödzölió ni.
\v 48 Nu bönniʼ ruzóëʼ nedaʼ tsöláʼalö, en bitiʼ rizíʼ lu nëʼë xtídzaʼa, chizóa le ichugu queëʼ bönniʼ naʼ. Didzaʼ naʼ chibë́ʼlenaʼ libíʼiliʼ naca tu le ichugu queëʼ bönniʼ naʼ dza údxi.
\v 49 Caní naca, ruáʼa didzaʼ, calëga rácasö quiaʼ, pero Xuzaʼ nasö́l-lëʼë nedaʼ gudxëʼ nedaʼ le ral-laʼ inníaʼ, encaʼ ca ral-laʼ guʼa didzaʼ.
\v 50 Nözdaʼ gunná bëʼë Dios caní para gataʼ yöl-laʼ naʼbán idú quégaca bönachi. Caní naca, didzaʼ naʼ ruáʼa, ruáʼa didzaʼ ca naʼ Xuzaʼ chigudxi cazëʼ nedaʼ.
\c 13
\s Jesús riguibëʼ níʼagaquiëʼ bönniʼ usëda queëʼ
\p
\v 1 Niʼ naca dza siʼ idxín Laní Pascua cateʼ tuʼsubanëʼ
bönniʼ judío ca benëʼ Dios, bubéajëʼ bönachi queëʼ luyú
Egipto. Nö́zinëʼ Jesús chibidxín dza queëʼ gátiëʼ, cateʼ
ral-laʼ uzë́ʼë yödzölió ni, en huöjëʼ ga zoëʼ Xuzëʼ. Ca
naʼ nadxíʼinëʼ bönachi queëʼ nacuáʼ yödzölió ni, naʼa
nadxíʼinëʼ légaquiëʼ ga idxintë gátiëʼ uláz quégaquiëʼ.
\p
\v 2 Satanás tuʼ xihuiʼ chinagúʼu yöl-laʼ Judas Iscariote,
zxíʼinëʼ tu bönniʼ lëʼ Simón, para udödëʼ Jesús lu náʼagaca
nupa iluti Lëʼ.
\v 3 Nö́zinëʼ Jesús ca naca, birúajëʼ ga zoëʼ Dios, en
huöjëʼ caʼ ga naʼ zoëʼ Dios, ateʼ Dios Xuzëʼ chinudödëʼ
lu nëʼë Lëʼ idútë yöl-laʼ unná bëʼ queëʼ.
\v 4 Que lë ni naʼ, cateʼ niʼ tahuëʼ, guzuínëʼ Jesús, en
gudúëʼ lariʼ rixóa yenëʼ. Gudélëʼë tu lariʼ ruzxini
náʼaruʼ le budë́ʼë lëʼë.
\v 5 Níʼirö gudë́ʼë nisa tu lu zxigaʼ guíë, ateʼ gusí
lahuëʼ riguibëʼ níʼagaquiëʼ bönniʼ usëda queëʼ, en ruzxinëʼ
níʼagaquiëʼ len lariʼ naʼ daʼ lëʼë.
\p
\v 6 Cateʼ bidxinëʼ ga röʼë Simón Pedro, Pedro naʼ rëʼ
Lëʼ:
\p ―Xan, ¿naruʼ Liʼ quíbitsoʼ niʼa?
\p
\v 7 Bubiʼë didzaʼ Jesús, rëʼ lëʼ:
\p ―Lë ni runaʼ, bitiʼ réajniʼininuʼ naʼa, pero huadzé
tséajniʼinuʼ.
\p
\v 8 Níʼirö Pedro rëʼ Lëʼ:
\p ―Bitiʼ caʼ quíbi cazuʼ Liʼ niʼa.
\p Jesús rëʼ lëʼ:
\p ―Channö nedaʼ bitiʼ quibaʼ liʼ, bitiʼ caʼ séquiʼnuʼ
gunuʼ nedaʼ tsözxö́n.
\p
\v 9 Níʼirö Simón Pedro rëʼ Lëʼ:
\p ―Xan, calë́gasö niʼa quibuʼ, pero quibuʼ caʼ naʼa, en
icjaʼ.
\p
\v 10 Jesús rëʼ lëʼ:
\p ―Nu nayari, níʼasö run bayudxi tsari, tuʼ naca cazëʼ
dxiʼa idutëʼ, ateʼ libíʼiliʼ nácaliʼ dxiʼa, pero calëga
yúguʼtëliʼ.
\p
\v 11 Gunnë́ʼ caní Jesús: “Calëga yúguʼtëliʼ nácaliʼ
dxiʼa”, tuʼ nö́zinëʼ núlögaquiëʼ naʼ udödi Lëʼ.
\p
\v 12 Gudödi gudibëʼ Jesús níʼagaquiëʼ, buguélëʼë lariʼ
naʼ buxóa yenëʼ. Buböʼë ga tahuëʼ, ateʼ rëʼ légaquiëʼ:
\p ―¿Réajniʼiliʼ lë naʼ siʼ benaʼ queë́liʼ?
\v 13 Libíʼiliʼ ruíʼiliʼ Laʼ: Bönniʼ Usedi encaʼ: Xan.
Dxiʼa naca ca rnnaliʼ, tuʼ caní nacaʼ.
\v 14 Naʼa, channö nedaʼ nacaʼ Xanliʼ, en Bönniʼ Usedi
queë́liʼ, ateʼ gudibaʼ níʼaliʼ, lëscaʼ caní ral-laʼ gunliʼ
libíʼiliʼ, quíbiliʼ niʼa luzáʼaliʼ tuliʼ iaʼtuliʼ.
\v 15 Tu le buluíʼidaʼ libíʼiliʼ para gunliʼ libíʼiliʼ
ca naʼ benaʼ nedaʼ.
\v 16 Le nácatë reaʼ libíʼiliʼ: Bitiʼ nayë́pisëtërëʼ
tu bönniʼ huen dxin ca xanëʼ, ateʼ bönniʼ gubáz bitiʼ
nayë́pisëtërëʼ ca nu nasöl-laʼ lëʼ.
\v 17 Channö réajniʼiliʼ yúguʼtë lë ni, bicaʼ ba libíʼiliʼ
channö gunliʼ caní.
\v 18 Didzaʼ ni ruáʼa bitiʼ reaʼ yúguʼtëliʼ. Nöz quézidaʼ
nupa gurö́ cazaʼ nedaʼ, pero run bayudxi gaca lë naʼ nazúaj
lu guichi láʼayi, le rnna: “Nu rágulen nedaʼ tsözxö́n,
nu ni táʼbagaʼ nedaʼ.”
\v 19 Naʼa riguíxjöiʼidaʼ libíʼiliʼ zíʼalö ca gaca, para
cateʼ gaca caní, tséajlëʼëliʼ zoa cazaʼ nedaʼ.
\v 20 Le nácatë reaʼ libíʼiliʼ: Nu bönniʼ gunëʼ bal
gubáz isö́l-laʼa nedaʼ, nedaʼ caʼ gunëʼ bal, ateʼ nu bönniʼ
gunëʼ nedaʼ bal, gunëʼ caʼ bal Xuzaʼ, nasö́l-lëʼë nedaʼ.
\s Riguíxjöʼë Jesús ca gunëʼ Judas, udödëʼ Lëʼ
\r (Mt. 26:20‑25; Mr. 14:17‑21; Lc. 22:21‑23)
\p
\v 21 Cateʼ Jesús budxi bëʼë didzaʼ ni, buíʼinnëʼ, ateʼ
yálajdoʼ gunnë́ʼ:
\p ―Le nácatë reaʼ libíʼiliʼ: Tu bönniʼ nútsëʼë ládjaliʼ
udödëʼ nedaʼ.
\p
\v 22 Níʼirö buluʼyú lo luzáʼagaquiëʼ tuëʼ iaʼtúëʼ bönniʼ
usëda queëʼ, en gulaʼcuʼë böniga, ateʼ taʼnaba ládxiʼgaquiëʼ
nuzxi que naʼ gunnë́ʼ Jesús caní.
\v 23 Tuëʼ bönniʼ usëda queëʼ Jesús, bönniʼ naʼ Jesús
nadxíʼinëʼ lëʼ, zoëʼ cuita lëʼë.
\v 24 Simón Pedro buláʼa buluíʼisëʼ bönniʼ ni para inábinëʼ
Jesús nuzxi que naʼ gunnë́ʼ caní.
\v 25 Níʼirö bönniʼ naʼ zoëʼ cuita lëʼë Jesús rëʼ Lëʼ:
\p ―Xan, ¿nuzxi naʼ ruʼu didzaʼ que?
\p
\v 26 Bubiʼë didzaʼ Jesús, rëʼ lëʼ:
\p ―Náquiëʼ bönniʼ naʼ guʼa-nëʼ yöta xtila nabisa.
\p Níʼirö busubísiëʼ yöta xtila naʼ, en bëʼë queëʼ Judas
Iscariote, zxíʼinëʼ tu bönniʼ lëʼ Simón.
\v 27 Gudödi gudahuëʼ Judas yöta xtila naʼ, guyaza Satanás
tuʼ xihuiʼ icja ládxiʼdaʼahuëʼ. Níʼirö Jesús rëʼ lëʼ:
\p ―Lë naʼ gunuʼ, yöjentë naʼa.
\p
\v 28 Bitiʼ taʼyéajniʼinëʼ iaʼzícaʼrëʼ bönniʼ usëda
queëʼ rö́ʼögaquiëʼ tahuëʼ bizx que naʼ Jesús gudxëʼ lëʼ
caní.
\v 29 Tuʼ nuʼë Judas buzudi dumí quégaquiëʼ, téquinëʼ
bal-lëʼ Jesús gudxëʼ lëʼ: Yöxíʼ le gáguruʼ laní, o gunnë́ʼ:
Bëʼ latiʼ quégaca bönachi yechiʼ.
\v 30 Cateʼ budxi gudahuëʼ Judas yöta xtila naʼ, en niʼ
naca chiʼi dzö́ʼölö, laʼ birúajtëʼ.
\s Tu xibá cubi
\p
\v 31 Cateʼ chibirúajëʼ Judas naʼ, níʼirö gunnë́ʼ Jesús:
\p ―Naʼa chizóa iláʼ lahui yöl-laʼ zxön quiaʼ nedaʼ, Bönniʼ
Guljëʼ Bönachi, en iláʼ lahui caʼ yöl-laʼ zxön queëʼ Dios.
\v 32 Channö iláʼ lahui yöl-laʼ zxön queëʼ Dios niʼa
quiaʼ nedaʼ, Zxíʼinëʼ, lëscaʼ Lë cazëʼ Dios gunëʼ ga iláʼ
lahui yöl-laʼ zxön quiaʼ nedaʼ, Zxíʼinëʼ, en laʼ guntëʼ
caní.
\v 33 Libíʼiliʼ, zxíʼinaʼdoʼ, iaʼtú chíʼisö zóalenaʼ libíʼiliʼ.
Uguíljaliʼ nedaʼ, ateʼ ca naʼ chigúdxigacaʼ-nëʼ bönniʼ
judío, lëscaʼ reaʼ libíʼiliʼ naʼa: Ga naʼ tsejaʼ nedaʼ,
bitiʼ gaca guídaliʼ rácasö queë́liʼ.
\v 34 Reaʼ libíʼiliʼ tu xibá cubi le rnna caní: Guliʼdxíʼi
luzáʼaliʼ tuliʼ iaʼtuliʼ. Ca naʼ nedaʼ nadxíʼidaʼ libíʼiliʼ,
lëscaʼ caní ral-laʼ idxíʼiliʼ luzáʼaliʼ tuliʼ iaʼtuliʼ.
\v 35 Channö huadxíʼi luzáʼaliʼ tuliʼ iaʼtuliʼ, iléquibeʼe
yúguʼtë bönachi dáʼaliʼ nedaʼ.
\s Rnnëʼ Jesús innë́ʼ Pedro bitiʼ núnbëʼë Lëʼ
\r (Mt. 26:31‑35; Mr. 14:27‑31; Lc. 22:31‑34)
\p
\v 36 Níʼirö Simón Pedro gunábinëʼ Jesús, rnnëʼ:
\p ―Xan, ¿gazxi caz tsejuʼ?
\p Bubiʼë didzaʼ Jesús, rnnëʼ:
\p ―Ga naʼ tsejaʼ nedaʼ, bitiʼ gaca sáʼlenuʼ nedaʼ naʼa,
pero huadzé guíduʼ ga tsejaʼ nedaʼ.
\p
\v 37 Pedro rëʼ Lëʼ:
\p ―Xan, ¿bizx que bitiʼ gaca sáʼlenaʼ Liʼ naʼa? Chizóaʼ
udödaʼ yöl-laʼ naʼbán quiaʼ, gátiaʼ tuʼ nadxíʼidaʼ Liʼ.
\p
\v 38 Bubiʼë didzaʼ Jesús, rëʼ lëʼ:
\p ―¿Naruʼ udöduʼ yöl-laʼ naʼbán quiuʼ tuʼ nadxíʼinuʼ
nedaʼ? Le nácatë reaʼ liʼ, zíʼalö ca cö́dxibaʼ böra, liʼ
táʼbáguʼu tsonna luzuí, innóʼ bitiʼ núnbëʼu nedaʼ.
\c 14
\s Náquiëʼ Jesús nöza tséajlenruʼ para idxinruʼ ga zoëʼ Dios Xuz
\p
\v 1 Rnnëʼ Jesús:
\p ―Bitiʼ cöʼliʼ baniga lu icja ládxiʼdoʼoliʼ. Guliʼtséajlëʼ
Dios, en guliʼtséajlëʼ caʼ nedaʼ.
\v 2 Lu yuʼu lidxëʼ Xuzaʼ lataj zián nacuáʼ. Laʼtuʼ
cabí naca caní, nedaʼ chigudxi cazaʼ libíʼiliʼ. Tsejaʼ
naʼa, tsöjpáʼa lataj queë́liʼ ga tsöjsóaliʼ.
\v 3 Channö huayéajaʼ, en tsöjpáʼa lataj queë́liʼ ga tsöjsóaliʼ,
huödaʼ leyúbölö, ateʼ uchëʼa libíʼiliʼ lataj quiaʼ, para
ga naʼ tsöjsóaʼ nedaʼ, tsöjsóaliʼ caʼ libíʼiliʼ.
\v 4 Nöz quéziliʼ ga niʼ tsejaʼ, en núnbëʼëliʼ caʼ nöza.
\p
\v 5 Tomás rëʼ Lëʼ:
\p ―Xan, bitiʼ nöztuʼ gazxi naʼ tsejuʼ. ¿Nacxi caz gaca
gúnbëʼëtuʼ nöza?
\p
\v 6 Bubiʼë didzaʼ Jesús, rëʼ lëʼ:
\p ―Nedaʼ naca cazaʼ nöza, en nacaʼ caʼ le naca idútë
li, en nacaʼ caʼ Nu nabánigaca bönachi. Niʼa quiaʼ nédaʼsö
gaca nu idxín ga zoëʼ Dios Xuz.
\v 7 Laʼtuʼ núnbëʼëliʼ nedaʼ, Xuzaʼ caʼ núnbëʼëliʼ-nëʼ.
Naʼa, núnbëʼëliʼ-nëʼ, en chibiléʼeliʼ-nëʼ.
\p
\v 8 Níʼirö Felipe rëʼ Lëʼ:
\p ―Xan, buluíʼi netuʼ Xuzuʼ, ateʼ nácatë queë́tuʼ.
\p
\v 9 Bubiʼë didzaʼ Jesús, rëʼ lëʼ:
\p ―Felipe, xidzé chiguca zóalenaʼ libíʼiliʼ. ¿Naruʼ cabí
núnbëʼëtsoʼ nedaʼ? Nu bönniʼ riléʼenëʼ nedaʼ, riléʼenëʼ
caʼ Xuzaʼ. ¿Rnnatsoʼ: “Buluíʼi netuʼ Xuzuʼ”?
\v 10 ¿Naruʼ cabí réajlëʼu zóalen cazaʼ-nëʼ Xuzaʼ, ateʼ
Xuzaʼ zóalen cazëʼ nedaʼ? Yuguʼ didzaʼ ni ruíʼilenaʼ
libíʼiliʼ, calëga rácasö quiaʼ ruáʼa didzaʼ ni, pero Xuzaʼ
zóalen cazëʼ nedaʼ, Lë cazëʼ runëʼ dxin ni.
\v 11 Guliʼtséajlëʼ nedaʼ, zóalen cazaʼ-nëʼ Xuzaʼ, ateʼ
Xuzaʼ zóalen cazëʼ nedaʼ. Channö cabí gaca gunliʼ caní,
guliʼtséajlëʼ nedaʼ niʼa quégaca dxin ni runaʼ.
\v 12 Le nácatë reaʼ libíʼiliʼ: Yuguʼ dxin ni runaʼ
nedaʼ, lëscaʼ gunëʼ bönniʼ naʼ réajlëʼë nedaʼ, ateʼ le
zxö́ntërö caʼ gunëʼ bönniʼ naʼ tuʼ huöjaʼ ga zoëʼ Dios
Xuz.
\v 13 Yúguʼtë le inábiliʼ Dios Xuz, en ugunliʼ dxin Laʼ
nedaʼ, nedaʼ gunaʼ lë naʼ inábaliʼ, para uluʼa lahui nedaʼ,
Zxíʼinëʼ, yöl-laʼ zxön queëʼ Dios Xuz.
\v 14 Bítiʼtës bi inábaliʼ, en ugunliʼ dxin Laʼ nedaʼ,
nedaʼ gunaʼ le.
\s Jesús isö́l-lëʼë Dios Böʼ Láʼayi, para idisóalenëʼ bönachi queëʼ
\p
\v 15 Rnnëʼ caʼ Jesús:
\p ―Channö nadxíʼiliʼ nedaʼ, guliʼgún le reaʼ libíʼiliʼ,
\v 16 ateʼ nedaʼ gátaʼyuaʼ lahuëʼ Dios Xuz, ateʼ Lëʼ
isö́l-lëʼë queë́liʼ Nu yúbölö Nu gácalen libíʼiliʼ, Nu utipa
ládxiʼliʼ, en sóalenticaʼsö libíʼiliʼ. Nu ni naca Dios
Böʼ Láʼayi, Nu ruíʼi didzaʼ idútë li.
\v 17 Bitiʼ gaca uluʼzíʼ bönachi yödzölió ni xibë́ʼ Lëʼ,
tuʼ cabí gaca ilaʼléʼe Lëʼ, en bitiʼ gaca ilúnbeʼe Lëʼ.
Zóalen cazëʼ libíʼiliʼ, ateʼ soëʼ lu icja ládxiʼdoʼoliʼ.
\v 18 Bitiʼ ucáʼanaʼ libíʼiliʼ ca yuguʼ biʼi uzë́bidoʼ.
Huödaʼ udusóalenaʼ libíʼiliʼ.
\v 19 Iaʼtú chíʼidoʼosö bítiʼrö ilaʼléʼe bönachi yödzölió
ni nedaʼ, pero libíʼiliʼ uléʼeliʼ nedaʼ. Tuʼ zoa cazaʼ
nabanaʼ nedaʼ, libíʼiliʼ caʼ, tsaz sóaliʼ ibanliʼ.
\v 20 Dza níʼirö cateʼ Dios Böʼ Láʼayi naʼ idisóalenëʼ
libíʼiliʼ, inö́z quéziliʼ zóalen cazaʼ-nëʼ Xuzaʼ Dios, ateʼ
libíʼiliʼ zóalenliʼ nedaʼ, ateʼ nedaʼ caʼ zóalen cazaʼ
libíʼiliʼ.
\v 21 Nu bönniʼ rizíʼ lu nëʼë xtídzaʼa, en runëʼ ca rnna,
naca bëʼ nadxíʼinëʼ nedaʼ. Xuzaʼ Dios idxíʼinëʼ bönniʼ
naʼ nadxíʼinëʼ nedaʼ, ateʼ nedaʼ idxíʼidaʼ-nëʼ bönniʼ
naʼ, en uluíʼi lahuaʼ lahuëʼ.
\p
\v 22 Judas rëʼ lëʼ, pero calëga Judas Iscariote, rnnëʼ:
\p ―Xan, ¿nacxi caz gaca uluíʼi loʼ lotuʼ netuʼ, en bitiʼ
uluíʼi loʼ lógaca bönachi yödzölió?
\p
\v 23 Bubiʼë didzaʼ Jesús, rëʼ lëʼ:
\p ―Nu bönniʼ nadxíʼinëʼ nedaʼ gunëʼ ca rnna xtídzaʼa,
ateʼ Xuzaʼ Dios idxíʼinëʼ bönniʼ naʼ, ateʼ guídatuʼ idisóalentuʼ-nëʼ
bönniʼ naʼ lu icja ládxiʼdaʼahuëʼ.
\v 24 Bönniʼ naʼ bitiʼ nadxíʼinëʼ nedaʼ bitiʼ runëʼ
ca rnna xtídzaʼa. Didzaʼ naʼ biyö́niliʼ bëʼa nedaʼ, calë́gasö
quiaʼ naʼ, pero naca queëʼ Dios Xuz nasö́l-lëʼë nedaʼ.
\p
\v 25 ’Rë cazaʼ libíʼiliʼ yuguʼ lë ni tsanni ni zóalenaʼ
libíʼiliʼ,
\v 26 pero Dios Böʼ Láʼayi gácalenëʼ libíʼiliʼ, en utipëʼ
ládxiʼliʼ. Xuzaʼ Dios isö́l-lëʼë Lëʼ queë́liʼ tuʼ ugunliʼ
dxin Laʼ nedaʼ. Usédinëʼ libíʼiliʼ yúguʼtë, en usë́ʼë
ládxiʼliʼ ca naca yúguʼtë didzaʼ naʼ chigudxaʼ libíʼiliʼ.
\p
\v 27 ’Rucáʼanaʼ queë́liʼ le cuéqui dxi ládxiʼliʼ. Runnaʼ
queë́liʼ yöl-laʼ röʼö dxi ladxiʼ quiaʼ. Yöl-laʼ röʼö dxi
ladxiʼ naʼ runnaʼ queë́liʼ bitiʼ naca ca le tunna queë́liʼ
bönachi yödzölió ni. Bitiʼ ichixi icja ládxiʼdoʼoliʼ,
en bitiʼ gadxi idzö́biliʼ.
\v 28 Chibiyö́niliʼ ca naʼ chigudxaʼ libíʼiliʼ: Huöjaʼ,
ateʼ huödaʼ udusóalenaʼ libíʼiliʼ. Laʼtuʼ nadxíʼiliʼ
nedaʼ, udzéjaliʼ cateʼ niʼ gudxaʼ libíʼiliʼ huöjaʼ ga
zoëʼ Dios Xuz, tuʼ nayë́pisëtërëʼ Dios Xuz ca nedaʼ.
\v 29 Naʼa, chigudxaʼ libíʼiliʼ zíʼalö ca siʼ gaca, para
cateʼ gaca caní, tséajlëʼëliʼ nedaʼ.
\p
\v 30,31 ’Bítiʼrö güíʼilenaʼ libíʼiliʼ didzaʼ zián, tuʼ
zaʼ tuʼ xihuiʼ, nu rinná beʼe bönachi yödzölió ni. Sal-laʼ
bitiʼ bi dë lu nëʼe bi gun quiaʼ nedaʼ, ral-laʼ gaca caní
para iléquibeʼe bönachi yödzölió ni nadxíʼidaʼ-nëʼ Dios
Xuz, en runaʼ ca naʼ chigudxëʼ nedaʼ gunaʼ. Guliʼchasa,
uzáʼaruʼ ni.
\c 15
\s Ca naca que lubá uva, en niʼa nëʼe lubá naʼ
\p
\v 1 Lëscaʼ caní Jesús gudxëʼ légaquiëʼ:
\p ―Nacaʼ nedaʼ ca tu lubá uva le naca idú dxiʼa, ateʼ
Xuzaʼ náquiëʼ ca bönniʼ guz gúʼuna rapa chiʼë lubá naʼ.
\v 2 Ugǘëʼ yúguʼtë niʼa nëʼe lubá naʼ nacaʼ nedaʼ, le
cabí bi taʼbía, ateʼ uchiʼë yúguʼtë niʼa nëʼe naʼ taʼbía,
para ilaʼbía iaʼlatiʼ.
\v 3 Libíʼiliʼ chinácaliʼ dxiʼa niʼa que didzaʼ naʼ
chibë́ʼlenaʼ libíʼiliʼ.
\v 4 Guliʼdáʼticaʼsö nedaʼ, ca naʼ nedaʼ dáʼticaʼsaʼ
caʼ libíʼiliʼ. Ca naca que niʼa nëʼe lubá naʼ, bitiʼ
gaca bi cuía rácasö que, channö cabí dáʼticaʼsö lubá
naʼ, lëscaʼ caní naca queë́liʼ, bitiʼ bi gaca gunliʼ channö
cabí táʼticaʼsiliʼ nedaʼ.
\p
\v 5 ’Nacaʼ nedaʼ ca lubá naʼ, ateʼ libíʼiliʼ nácaliʼ
ca niʼa nëʼe. Nu bönniʼ dáʼticaʼsëʼ nedaʼ, ca naʼ nedaʼ
dáʼticaʼsaʼ lëʼ, bönniʼ ni náquiëʼ ca niʼa nëʼe lubá
naʼ ribía yenniʼ, tuʼ channö nuláʼalenliʼ nedaʼ, bitiʼ
bi gaca gunliʼ.
\v 6 Nu bönniʼ bitiʼ dáʼticaʼsëʼ nedaʼ, gaca queëʼ ca
raca quégaca niʼa nëʼe lubá naʼ bitiʼ nácagaca dxiʼa,
taʼrúʼunëʼ niʼa nëʼe naʼ, ateʼ ilaʼbidxi. Cateʼ chinabídxigaca
niʼa nëʼe naʼ, uluʼtubëʼ léguequi, en ilaʼguʼë léguequi
lu guíʼ, ateʼ tséguigaca.
\p
\v 7 ’Channö táʼticaʼsiliʼ nedaʼ, en gunliʼ ca rnna xtídzaʼa,
huáca inábaliʼ bi guë́ʼëniliʼ, ateʼ nedaʼ gunaʼ lë naʼ
inábaliʼ.
\v 8 Gunliʼ bal Xuzaʼ Dios cateʼ gunliʼ xichinëʼ, ateʼ
gácaliʼ ca niʼa nëʼe lubá naʼ taʼbía, en caní gaca bëʼ
nácaliʼ idú bönniʼ taʼdë́ʼë nedaʼ.
\v 9 Ca naʼ nadxíʼinëʼ Dios Xuz nedaʼ, lëscaʼ caní nadxíʼidaʼ
libíʼiliʼ. Guliʼgúnticaʼsö ca ral-laʼ gunëʼ bönniʼ nadxíʼidaʼ-nëʼ.
\v 10 Channö gunliʼ ca reaʼ libíʼiliʼ, gunliʼ ca ral-laʼ
gunëʼ bönniʼ nadxíʼidaʼ-nëʼ, ca naʼ nedaʼ caʼ runaʼ ca
chigudxëʼ Xuzaʼ Dios nedaʼ gunaʼ, en rúnticaʼsaʼ le raza
ládxëʼë Lëʼ, Bönniʼ naʼ nadxíʼinëʼ nedaʼ.
\p
\v 11 ’Yuguʼ didzaʼ ni reaʼ libíʼiliʼ para udzéjalenliʼ
tsözxö́n nedaʼ, en gaca idú ca naʼ udzéjaliʼ.
\v 12 Lë ni naca le reaʼ libíʼiliʼ gunliʼ: Guliʼdxíʼi
luzáʼaliʼ tuliʼ iaʼtuliʼ, ca naʼ nedaʼ caʼ nadxíʼidaʼ
libíʼiliʼ.
\v 13 Bitiʼ gaca idxíʼirönëʼ nu bönniʼ luzë́ʼë ca nu
bönniʼ udödëʼ yöl-laʼ naʼbán queëʼ, gátiëʼ para gácalenëʼ
yuguʼ böchiʼ luzë́ʼë tuʼ nadxíʼinëʼ légaquiëʼ.
\v 14 Libíʼiliʼ nácaliʼ böchiʼ luzáʼa channö gunliʼ
ca naʼ chigudxaʼ libíʼiliʼ gunliʼ.
\v 15 Bítiʼrö inníaʼ queë́liʼ nácaliʼ huen dxin quiaʼ,
tuʼ cabí nö́zinëʼ bönniʼ huen dxin naca gunëʼ xanëʼ.
Nedaʼ chigunníaʼ queë́liʼ nácaliʼ böchiʼ luzáʼa, tuʼ chibenaʼ
ga nö́ziliʼ yúguʼtë le chigudxëʼ Xuzaʼ nedaʼ gunaʼ.
\v 16 Calëga libíʼiliʼ guröliʼ nedaʼ, pero nedaʼ gurö́
cazaʼ libíʼiliʼ, en buzóaʼ libíʼiliʼ para tséajliʼ bi
tsöjenliʼ, ca naʼ tun niʼa nëʼe lubá naʼ taʼbía yenniʼ,
ateʼ ugáʼanaticaʼsö lë naʼ gunliʼ. Caní gaca, Xuzaʼ Dios
gunnëʼ queë́liʼ yúguʼtë le inábiliʼ Lëʼ, en ugunliʼ dxin
Laʼ nedaʼ.
\v 17 Lë ni naca le reaʼ libíʼiliʼ gunliʼ: Guliʼdxíʼi
luzáʼaliʼ tuliʼ iaʼtuliʼ.
\s Bönachi yödzölió tuʼzóa tsöláʼalö Jesús, en nupa dáʼgaca Lëʼ
\p
\v 18 Gunnë́ʼ caʼ Jesús:
\p ―Channö bönachi yödzölió ni tuʼzóa libíʼiliʼ tsöláʼalö,
nö́ziliʼ chibuluʼzóëʼ nedaʼ tsöláʼalö zíʼalö ca tuʼzóëʼ
libíʼiliʼ tsöláʼalö naʼa.
\v 19 Laʼtuʼ nácaliʼ tuz len bönachi yödzölió ni, hualaʼdxíʼi
bönachi yödzölió ni libíʼiliʼ ca naʼ taʼdxíʼi luzë́ʼeguequi,
pero tuʼzóa bönachi yödzölió ni libíʼiliʼ tsöláʼalö
tuʼ cabí nácaliʼ tuz len léguequi, tuʼ gurö́ cazaʼ nedaʼ
libíʼiliʼ, en guléajaʼ libíʼiliʼ ladaj bönachi yödzölió
ni.
\v 20 Guliʼtsöjné didzaʼ naʼ chigudxaʼ libíʼiliʼ, gunníaʼ:
Bitiʼ nayë́pisëtërëʼ nu bönniʼ huen dxin ca xanëʼ. Channö
gulaʼbía ládxiʼgaca bönachi nedaʼ, ilaʼbía ládxiʼgaca
caʼ libíʼiliʼ. Channö nacuáʼ nupa tun ca rnna xtídzaʼa,
ilún caʼ ca rnna xtídzaʼliʼ libíʼiliʼ.
\v 21 Yúguʼtë lë ni ilún bönachi queë́liʼ tuʼ dáʼaliʼ
nedaʼ, tuʼ cabí núnbëʼgaca Dios Xuz nasö́l-lëʼë nedaʼ.
\p
\v 22 ’Laʼtuʼ cabí bidaʼ, en laʼtuʼ cabí bë́ʼlenaʼ légaquiëʼ
didzaʼ, bitiʼ ilaʼbáguëʼë dul-laʼ, pero naʼa tuʼ bidaʼ
ni, bitiʼ bi gaca ilaʼnnë́ʼ que dul-laʼ nabágaʼgaquiëʼ
le ubéaj légaquiëʼ dxiʼa.
\v 23 Nu bönniʼ ruzóëʼ nedaʼ tsöláʼalö, ruzóëʼ caʼ Xuzaʼ
Dios tsöláʼalö.
\v 24 Laʼtuʼ cabí benaʼ yuguʼ yöl-laʼ huáca ga nacuʼë,
yuguʼ le cuntu nu ben ca gulaca, bitiʼ ilaʼbáguëʼë dul-laʼ.
Naʼa, bilaʼléʼenëʼ yuguʼ lë naʼ benaʼ, ateʼ tuʼzóëʼ nedaʼ
tsöláʼalö, en tuʼzóëʼ caʼ Xuzaʼ tsöláʼalö.
\v 25 Caní raca, para gaca ca rnna xtídzëʼë Dios, le nazíʼ
lu náʼagaquiëʼ, le rnna: Tuʼzóëʼ nedaʼ tsöláʼalö, en bitiʼ
zoa bizx que.
\p
\v 26 ’Cateʼ idxinëʼ Dios Böʼ Láʼayi, Bönniʼ ruʼë didzaʼ
idútë li, en gácalenëʼ libíʼiliʼ, utipëʼ ládxiʼliʼ. Isö́l-laʼa
Bönniʼ naʼ queë́liʼ uláz queëʼ Dios Xuz, ateʼ gunëʼ ba
nalí quiaʼ nedaʼ.
\v 27 Libíʼiliʼ caʼ gunliʼ ba nalí quiaʼ, tuʼ zóalen
cázaliʼ nedaʼ tsözxö́n dza niʼte.
\c 16
\p
\v 1 Gunnë́ʼ caʼ Jesús:
\p ―Yuguʼ didzaʼ ni chigudxaʼ libíʼiliʼ, para cabí gaca
chopa ládxiʼliʼ.
\v 2 Yuguʼ bönniʼ judío uluʼbéajëʼ libíʼiliʼ tsaz ga
tuʼdubëʼ tuʼsëdëʼ queëʼ Dios, ateʼ idxín dza cateʼ nu
bönniʼ gútiëʼ libíʼiliʼ guéquinëʼ dxin queëʼ Dios runëʼ.
\v 3 Caní ilunëʼ, tuʼ cabí núnbëʼgaquiëʼ Dios Xuz, en
cabí núnbëʼgaquiëʼ nedaʼ.
\v 4 Reaʼ libíʼiliʼ yuguʼ didzaʼ ni, para cateʼ idxín
dza naʼ, tsöjnéliʼ didzaʼ ni chigudxi cazaʼ libíʼiliʼ.
\s Le gunëʼ Dios Böʼ Láʼayi
\p Gunnë́ʼ caʼ Jesús:
\p ―Yuguʼ didzaʼ ni bitiʼ gudxaʼ libíʼiliʼ dza niʼte,
tuʼ niʼ zóalen cazaʼ libíʼiliʼ.
\v 5 Naʼa huöjaʼ, tsöjsóalenaʼ-nëʼ Dios Xuz, nasö́l-lëʼë
nedaʼ. Bitiʼ inábiliʼ nedaʼ nituliʼ libíʼiliʼ, bitiʼ
innaliʼ: ¿Gazxi tsejuʼ?
\v 6 Naʼa, tuʼ reaʼ libíʼiliʼ yuguʼ didzaʼ ni, risëbi
ládxiʼliʼ.
\v 7 Nedaʼ reaʼ libíʼiliʼ le naca idútë li. Gácarö dxiʼa
queë́liʼ huöjaʼ, tuʼ channö cabí huöjaʼ, bitiʼ idisóalenëʼ
Dios Böʼ Láʼayi libíʼiliʼ, Bönniʼ naʼ gácalenëʼ libíʼiliʼ,
en utipëʼ ládxiʼliʼ, pero channö huöjaʼ, isö́l-laʼa-nëʼ, naʼ
idisóalenëʼ libíʼiliʼ.
\v 8 Cateʼ guídëʼ Lëʼ, gunëʼ ga iléquibeʼe bönachi yödzölió
ni nabágaʼgaca dul-laʼ, en bitiʼ núnbëʼgaca le naca tsahuiʼ,
ateʼ ichúguiëʼ Dios quéguequi ilátigaca.
\v 9 Nabágaʼgaquiëʼ dul-laʼ tuʼ cabí taʼyéajlëʼë nedaʼ.
\v 10 Bitiʼ núnbëʼgaquiëʼ le naca tsahuiʼ tuʼ ilútiëʼ
nedaʼ, ateʼ huöjaʼ ga zoëʼ Dios Xuz, Bönniʼ naʼ náquiëʼ
tsahuiʼ, ateʼ bítiʼrö ilaʼléʼenëʼ nedaʼ.
\v 11 Ichúguiëʼ Dios quégaquiëʼ ilátiëʼ tuʼ chiguchúguiëʼ
que tuʼ xihuiʼ nu rinná beʼe bönachi yödzölió ni.
\p
\v 12 ’Iaʼzicaʼ zián didzaʼ rë́ʼëndaʼ güíʼilenaʼ libíʼiliʼ,
pero bitiʼ gaca tséajniʼiliʼ naʼa.
\v 13 Cateʼ guídëʼ Dios Böʼ Láʼayi, Bönniʼ naʼ ruʼë didzaʼ
idútë li, Lëʼ usedinëʼ libíʼiliʼ yúguʼtë le naca idútë
li naʼ, tuʼ cabí guʼë didzaʼ rácasö queëʼ, pero guʼë yúguʼtë
didzaʼ naʼ yönnëʼ ruʼë Xuzaʼ, en gunëʼ ga inö́ziliʼ yúguʼtë
le ral-laʼ gaca.
\v 14 Lëʼ gunëʼ nedaʼ bal, tuʼ siʼë le nequi quiaʼ, en
gunëʼ ga inö́ziliʼ le.
\v 15 Yúguʼtë le nequi queëʼ Dios Xuz nequi quiaʼ. Que
lë ni naʼ gunníaʼ siʼë le nequi quiaʼ, en gunëʼ ga inö́ziliʼ
le.
\s Yöl-laʼ risëbi ladxiʼ queë́liʼ huöáca yöl-laʼ rudzeja
\p
\v 16 Gunnë́ʼ caʼ Jesús:
\p ―Yetú chíʼidoʼosö, en bítiʼrö iléʼeliʼ nedaʼ, ateʼ iaʼtú
chíʼidoʼosö caʼ uléʼeliʼ nedaʼ, tuʼ huöjaʼ ga zoëʼ Dios
Xuz.
\p
\v 17 Níʼirö bönniʼ usëda queëʼ gulë́ luzáʼagaquiëʼ tuëʼ
iaʼtúëʼ, taʼnnë́ʼ:
\p ―¿Bizxi rnna didzaʼ ni rëʼ rëʼu? Rnnëʼ: “Iaʼtú chíʼidoʼosö,
en bítiʼrö iléʼeliʼ nedaʼ, ateʼ iaʼtú chíʼidoʼosö caʼ
uléʼeliʼ nedaʼ, en naca tuʼ huöjaʼ ga zoëʼ Dios Xuz.”
\p
\v 18 Níʼirö gulaʼnnë́ʼ:
\p ―¿Bizxi caz rë́ʼëni inná didzaʼ ni, gunnë́ʼ: “Iaʼtú chíʼidoʼosö”?
Bitiʼ réajniʼituʼ didzaʼ ni ruʼë.
\p
\v 19 Réquibeʼenëʼ Jesús të́ʼënnëʼ ilaʼnábinëʼ Lëʼ, ateʼ
rëʼ légaquiëʼ:
\p ―¿Naruʼ rinábitsö luzáʼaliʼ ca naca que didzaʼ naʼ
bëʼa, gunníaʼ: Iaʼtú chíʼidoʼosö, en bítiʼrö iléʼeliʼ
nedaʼ, ateʼ iaʼtú chíʼidoʼosö caʼ uléʼeliʼ nedaʼ?
\v 20 Le nácatë reaʼ libíʼiliʼ: Cö́dxiliʼ, en isëbi ládxiʼliʼ,
pero bönachi yödzölió ni uluʼdzeja cateʼ iluti nedaʼ.
Níʼirö sal-laʼ isëbi ládxiʼliʼ, yöl-laʼ risëbi ladxiʼ queë́liʼ
huöáca yöl-laʼ rudzeja cateʼ uléʼeliʼ nedaʼ.
\v 21 Tu nigula cateʼ chizóa gáljabiʼ bíʼidoʼ queë́nu,
riguíʼi rizácaʼnu, tuʼ chibidxín dza queë́nu, pero cateʼ
chizóabiʼ tubiʼ biʼi bö́nniʼdoʼ queë́nu, bítiʼrö röjnenu
lë naʼ butságanu, tuʼ rudzéjanu tuʼ chigúlajbiʼ tubiʼ
biʼi bö́nniʼdoʼ yödzölió ni.
\v 22 Lëscaʼ caní raca queë́liʼ, risëbi ládxiʼliʼ naʼa,
pero huödaʼ uduyúaʼ libíʼiliʼ, ateʼ níʼirö udzeja ládxiʼliʼ,
ateʼ bitiʼ séquiʼnëʼ nu bönniʼ ugǘëʼ yöl-laʼ rudzeja
queë́liʼ naʼ.
\p
\v 23 ’Dza níʼirö bitiʼ bi inábiliʼ nedaʼ. Le nácatë
reaʼ libíʼiliʼ: Yúguʼtë le inábiliʼ Dios Xuz, en ugunliʼ
dxin Laʼ nedaʼ, Lëʼ gunnëʼ queë́liʼ.
\v 24 Ga ridxintë naʼa dza bitiʼ rugunliʼ dxin Laʼ nedaʼ
cateʼ bi rinábiliʼ-nëʼ Dios Xuz. Guliʼnaba caní, ateʼ
idéliʼliʼ lë naʼ inábaliʼ, para gaca idú yöl-laʼ rudzeja
queë́liʼ.
\s Ridéliʼnëʼ Jesucristo lu le raca yödzölió ni
\p
\v 25 Gunnë́ʼ caʼ Jesús:
\p ―Yuguʼ lë naʼ chibë́ʼlenaʼ libíʼiliʼ didzaʼ bucúdzuʼa
didzaʼ. Huadxín dza cateʼ bítiʼrö güíʼilenaʼ libíʼiliʼ
didzaʼ le rucúdzuʼa didzaʼ, pero yálajdoʼ güíʼilenaʼ
libíʼiliʼ didzaʼ ca naca queëʼ Dios Xuz.
\v 26,27 Dza naʼ inábiliʼ-nëʼ Dios, en ugunliʼ dxin Laʼ
nedaʼ, ateʼ reaʼ libíʼiliʼ, bitiʼ gun bayudxi gátaʼyuaʼ
lahuëʼ Dios Xuz uláz queë́liʼ, tuʼ nadxíʼinëʼ Lë cazëʼ
Dios Xuz libíʼiliʼ. Nadxíʼinëʼ libíʼiliʼ tuʼ nadxíʼiliʼ
nedaʼ, en réajlëʼëliʼ birúajaʼ ga zoëʼ Dios.
\v 28 Birúajaʼ ga zoëʼ Dios Xuz, en bidxinaʼ yödzölió
ni. Iaʼtú caʼ, ucáʼanaʼ yödzölió ni, ateʼ huöjaʼ ga zoëʼ
Dios Xuz.
\p
\v 29 Níʼirö yuguʼ bönniʼ usëda queëʼ gulë́ʼ Lëʼ, taʼnnë́ʼ:
\p ―Naʼa ruʼu didzaʼ yálajdoʼ, en bítiʼrö rucúdzuʼu didzaʼ.
\v 30 Naʼa réquibeʼetuʼ nöz quézinuʼ Liʼ yúguʼtë, en
bitiʼ run bayudxi nu bi inabi yudxi Liʼ, tuʼ riguíxjöiʼinuʼ
netuʼ le siʼ inábatuʼ. Que lë ni naʼ réajlëʼëtuʼ birúajuʼ
ga zoëʼ Dios.
\p
\v 31 Bubiʼë didzaʼ Jesús, rëʼ légaquiëʼ:
\p ―¿Naruʼ réajlëʼtsaliʼ nedaʼ naʼa?
\v 32 Buliʼyú, huadxín dza, en chiridxín dza naʼ, cateʼ
gásilasiliʼ que queë́liʼ, en ucáʼanaliʼ nedaʼ tuzaʼ, pero
bitiʼ soaʼ tuzaʼ, tuʼ zóalen cazëʼ Dios Xuz nedaʼ.
\v 33 Yuguʼ didzaʼ ni chigudxaʼ libíʼiliʼ para cuéqui
dxi ládxiʼliʼ, tuʼ nácaliʼ quiaʼ nedaʼ. Lu yödzölió ni
gaca queë́liʼ le usacaʼ ziʼ libíʼiliʼ, pero buliʼtipa
ládxiʼliʼ. Nedaʼ chibidéliʼdaʼ lu le raca yödzölió ni.
\c 17
\s Jesús rinábinëʼ Dios gácalenëʼ nupa dáʼgaca Lëʼ
\p
\v 1 Cateʼ budxi bëʼë Jesús yuguʼ didzaʼ ni, guchisa
lahuëʼ, ruyúëʼ yehuaʼ yubálö, ateʼ rnnëʼ:
\p ―Dios Xuz, chibidxín dza. Ben ga iláʼ lahui yöl-laʼ
zxön quiaʼ nedaʼ, Zxíʼinuʼ, para gaca gunaʼ ga iláʼ lahui
yöl-laʼ zxön quiuʼ Liʼ.
\v 2 Ben caní tuʼ chinudöduʼ lu naʼa yöl-laʼ unná bëʼ
para inná béʼedaʼ yúguʼtë bönachi, en guʼa yöl-laʼ naʼbán
idú quégaca yúguʼtë nupa naʼ chibennuʼ quiaʼ.
\v 3 Lë ni naca yöl-laʼ naʼbán idú naʼ, tuʼ núnbëʼgaquiëʼ
Liʼ, nacuʼ laʼs dui Dios idú, en tuʼ núnbëʼgaquiëʼ caʼ
nedaʼ, Jesucristo, ateʼ Liʼ nasö́l-luʼu nedaʼ.
\p
\v 4 ’Nedaʼ chibenaʼ ga naláʼ lahui yöl-laʼ zxön quiuʼ
yödzölió ni, en chibudxi benaʼ dxin naʼ budöduʼ lu naʼa.
\v 5 Naʼa, Xuz, ben ga iláʼ lahui yöl-laʼ zxön napaʼ tsözxö́n
len Liʼ, para gaca quiaʼ yöl-laʼ zxön gutaʼ quiaʼ tsözxö́n
len Liʼ dza niʼte quez cateʼ siʼ gataʼ yödzölió.
\p
\v 6 ’Chibuluʼa lahui le nacuʼ Liʼ lógaquiëʼ bönniʼ
ni bennuʼ quiaʼ, nupa naʼ gurö́ cazuʼ Liʼ ladaj bönachi
yödzölió. Guléquinëʼ bönniʼ ni quiuʼ, ateʼ bénnagacuʼ-nëʼ
quiaʼ, ateʼ tunëʼ ca rnna xtídzuʼu.
\v 7 Naʼa nö́zguequinëʼ yúguʼtë lë naʼ bennuʼ quiaʼ záʼgaca
lu noʼo Liʼ,
\v 8 tuʼ chibudödaʼ lu náʼagaquiëʼ didzaʼ naʼ budöduʼ
Liʼ lu naʼa nedaʼ, ateʼ légaquiëʼ nazíʼ lu náʼagaquiëʼ
le, en téquibeʼenëʼ birúajaʼ ga zuʼ Liʼ, ateʼ taʼyéajlëʼë
Liʼ nasö́l-luʼu nedaʼ.
\p
\v 9 ’Nedaʼ rátaʼyuaʼ Loʼ gácalenuʼ légaquiëʼ. Rátaʼyuaʼ
Loʼ, calëga gácalenuʼ yúguʼtë bönachi yödzölió, pero gácalengacuʼ-nëʼ
bönniʼ ni chibénnagacuʼ-nëʼ quiaʼ, tuʼ néquiguequinëʼ
quiuʼ.
\v 10 Yúguʼtë nupa néquiguequi quiaʼ néquiguequi caʼ
quiuʼ, ateʼ nupa naʼ néquiguequi quiuʼ néquiguequi caʼ
quiaʼ, ateʼ ca nácagaca nupa naʼ ruluíʼi lahui yöl-laʼ
zxön quiaʼ.
\p
\v 11 ’Naʼa, bítiʼrö ugáʼanaʼ yödzölió ni, pero yuguʼ
bönniʼ ni uluʼgáʼanëʼ yödzölió, ateʼ nedaʼ udusóalenaʼ
Liʼ. Xuz Láʼayi, len yöl-laʼ huáca quiuʼ ben chiʼi nupa
ni chibennuʼ quiaʼ, para ilácagaca tuz, ca naʼ nácaruʼ
rëʼu tuz.
\v 12 Cateʼ niʼ guzóalenaʼ légaquiëʼ yödzölió ni, ben
chíʼigacaʼ-nëʼ, bugunaʼ dxin yöl-laʼ huáca naʼ bennuʼ quiaʼ.
Nupa naʼ bennuʼ quiaʼ, ben chíʼigacaʼ-nëʼ, ateʼ nitúëʼ
bitiʼ bunítiaʼ-nëʼ, pero tuzëʼ bönniʼ naʼ náquiëʼ ca zxíʼini
tuʼ xihuiʼ, en narugu queëʼ gátiëʼ tsaz. Caní raca ca
nazúaj lu guichi láʼayi.
\p
\v 13 ’Naʼa udusóalenaʼ Liʼ, ateʼ tsanni ni zoaʼ yödzölió
ni, ruáʼa yuguʼ didzaʼ ni para gaca idú yöl-laʼ rudzeja
quégaquiëʼ ca naʼ raca quiaʼ nedaʼ yöl-laʼ rudzeja.
\v 14 Nedaʼ chibudödaʼ lu náʼagaquiëʼ xtídzuʼu, ateʼ
bönachi yödzölió ni tuʼzóa légaquiëʼ tsöláʼalö tuʼ cabí
nácagaquiëʼ tuz len léguequi, ca naʼ naca quiaʼ nedaʼ,
bitiʼ nacaʼ tuz len bönachi yödzölió ni.
\v 15 Rátaʼyuaʼ Loʼ, calëga cúagacuʼ-nëʼ yödzölió ni, pero
gun chíʼigacuʼ-nëʼ, para cabí ilaʼdzunëʼ lu naʼ tuʼ xihuiʼ.
\v 16 Bitiʼ nácagaquiëʼ tuz len bönachi yödzölió ni
ca naʼ naca quiaʼ nedaʼ, bitiʼ nacaʼ tuz len bönachi
yödzölió.
\v 17 Guléaj quez quiuʼ légaquiëʼ, ugunuʼ dxin le naca
idútë li. Le naca idútë li naʼ naca xtídzuʼu.
\v 18 Ca naʼ benuʼ Liʼ, gusö́l-luʼu nedaʼ ladaj bönachi
yödzölió ni, lëscaʼ caní runaʼ nedaʼ, risö́l-laʼgacaʼ-nëʼ
ladaj bönachi yödzölió.
\v 19 Tuʼ nadxíʼigacadaʼ-nëʼ rudödi cuinaʼ quiuʼ, para
uluʼrúajëʼ caʼ légaquiëʼ quez quiuʼ tuʼ nazíʼ lu náʼagaquiëʼ
le naca idútë li.
\p
\v 20 ’Rátaʼyuaʼ Loʼ, calëga quégacasëʼ bönniʼ ni, pero
lëscaʼ quégaquiëʼ bönniʼ niʼ ilaʼyéajlëʼë nedaʼ niʼa
que didzaʼ iluʼë bönniʼ ni.
\v 21 Rátaʼyuaʼ Loʼ gunuʼ ga ilácagaquiëʼ tuz yúguʼtëʼ,
en ilácagaquiëʼ caʼ tuz len rëʼu, ca naʼ nacuʼ Liʼ, Xuzaʼ,
nacuʼ tuz len nedaʼ, ateʼ nedaʼ caʼ, nacaʼ tuz len Liʼ.
Caní ral-laʼ ilácagaquiëʼ para ilaʼyéajlëʼ iaʼzícaʼrö
bönachi yödzölió ni, Liʼ caz gusö́l-luʼu nedaʼ.
\v 22 Yöl-laʼ zxön naʼ bennuʼ quiaʼ, nedaʼ bëʼa caʼ quégaquiëʼ,
para ilácagaquiëʼ tuz, ca naʼ nácaruʼ tuz rëʼu.
\v 23 Liʼ nacuʼ tuz len nedaʼ, ateʼ nedaʼ nacaʼ tuz len
légaquiëʼ, para gaca idú ca nácagaquiëʼ tuz, en caní iléquibeʼe
iaʼzícaʼrö bönachi yödzölió ni, Liʼ caz gusö́l-luʼu nedaʼ,
ateʼ nadxíʼigacanuʼ-nëʼ ca naʼ nadxíʼinuʼ nedaʼ.
\p
\v 24 ’Xúzaʼdoʼ, rë́ʼëndaʼ ilaʼcuáʼlenëʼ nedaʼ bönniʼ
ni bénnagacuʼ-nëʼ quiaʼ ga naʼ tsöjsóaʼ, para ilaʼléʼenëʼ
yöl-laʼ zxön naʼ bennuʼ quiaʼ dza niʼte cateʼ siʼ gunuʼ
yödzölió tuʼ nadxíʼinuʼ nedaʼ.
\v 25 Xuzaʼ tsahuiʼ, bönachi yödzölió ni bitiʼ núnbëʼgaca
Liʼ, pero nedaʼ nunbëʼ cazaʼ Liʼ, ateʼ yuguʼ bönniʼ ni
chinö́ziguequinëʼ Liʼ caz gusö́l-luʼu nedaʼ.
\v 26 Benaʼ ga nö́ziguequinëʼ le nacuʼ Liʼ, en gunraʼ
caʼ ga ilaʼnö́zinëʼ lë ni para ca naʼ nadxíʼinuʼ Liʼ
nedaʼ, lëscaʼ caní ilaʼdxíʼi luzáʼagaquiëʼ, ateʼ gaca
cazaʼ tuz len légaquiëʼ.
\c 18
\s Taʼzönëʼ Jesús
\r (Mt. 26:47‑56; Mr. 14:43‑50; Lc. 22:47‑53)
\p
\v 1 Cateʼ budxi bëʼë Jesús yuguʼ didzaʼ ni, birúajëʼ
niʼ, ateʼ saʼyéajlenëʼ yuguʼ bönniʼ usëda queëʼ. Gudödëʼ
iaʼtsöláʼa yegu Cedrón, en bidxinëʼ ga niʼ nacuáʼ yaga
olivo caʼ, ateʼ lataj ni guyázalenëʼ yuguʼ bönniʼ usëda
queëʼ.
\v 2 Lëscaʼ Judas, bönniʼ naʼ udödëʼ Jesús, núnbëʼë laʼ
yëla naʼ, tuʼ butubëʼ Jesús yuguʼ bönniʼ usëda queëʼ
niʼ zián luzuí.
\v 3 Níʼirö guchë́ʼë Judas tu cöʼ bönniʼ röjáquiëʼ gudil-la,
en yuguʼ bönniʼ niʼa náʼagaquiëʼ bixúz unná bëʼ, en niʼa
náʼagaquiëʼ yuguʼ bönniʼ yudoʼ fariseo, ateʼ yöjáquiëʼ
ga niʼ zoëʼ Jesús, nuáʼagaquiëʼ yuguʼ guíʼ yöri, en yuguʼ
le tuʼdíʼinëʼ.
\v 4 Níʼirö, tuʼ nö́zinëʼ Jesús yúguʼtë le ral-laʼ gaca
queëʼ, birúajëʼ ga niʼ zoëʼ, en rëʼ légaquiëʼ:
\p ―¿Nuzxi riguíljaliʼ?
\p
\v 5 Buluʼbiʼë didzaʼ, tëʼ Lëʼ:
\p ―Jesús, bönniʼ Nazaret, riguíljatuʼ-nëʼ.
\p Jesús rëʼ légaquiëʼ:
\p ―Nedaʼ caz.
\p Judas, bönniʼ naʼ rudödëʼ Jesús lu náʼagaquiëʼ, zóalenëʼ
légaquiëʼ.
\v 6 Cateʼ Jesús gudxëʼ légaquiëʼ: “Nedaʼ caz”, níʼirö
buluʼbíguëʼë cusi zxanlö, en gulaʼdzöʼë lu yu.
\v 7 Jesús gunábinëʼ légaquiëʼ leyúbölö, rnnëʼ:
\p ―¿Nuzxi riguíljaliʼ?
\p Tëʼ Lëʼ:
\p ―Jesús, bönniʼ Nazaret, riguíljatuʼ-nëʼ.
\p
\v 8 Níʼirö bubiʼë didzaʼ Jesús, rnnëʼ:
\p ―Chigúdxaʼ libíʼiliʼ: Nedaʼ caz. Channö riguíljaliʼ
nedaʼ, guliʼgüíʼ-gáquiëʼ lataj tsöjhuö́jgaquiëʼ bönniʼ
ni.
\p
\v 9 Caní gunnë́ʼ Jesús para idxín didzaʼ naʼ bëʼë, gunnë́ʼ:
“Nupa ni bennuʼ quiaʼ, nitúëʼ bitiʼ bunítiaʼ-nëʼ.”
\v 10 Níʼirö, tuʼ nuʼë Simón Pedro tu guíë tuchiʼ, gulecjëʼ
le, en bentëʼ huëʼ Malco, tu bönniʼ huen dxin queëʼ bixúz
lo, guchúguiëʼ guídi náguiëʼ ibëla bönniʼ naʼ.
\v 11 Níʼirö Jesús rëʼ Pedro naʼ:
\p ―Bugúʼu guíë tuchiʼ quiuʼ lidxi. ¿Naruʼ cabí ral-laʼ
quíʼi sacaʼa lë naʼ chinunëʼ Xuzaʼ ca gaca quiaʼ?
\s Ridxinëʼ Jesús lahuëʼ bixúz lo
\r (Mt. 26:57‑58; Mr. 14:53‑54; Lc. 22:54)
\p
\v 12 Yuguʼ bönniʼ naʼ röjáquiëʼ gudil-la, en bönniʼ naʼ
nacuʼë lu nëʼë, encaʼ yuguʼ bönniʼ niʼa náʼagaquiëʼ bönniʼ
judío unná bëʼ gulaʼzönëʼ Jesús, en gulúguiʼë Lëʼ.
\v 13 Níʼirö gulaʼchë́ʼë Lëʼ zíʼalö lahuëʼ Anás, tuʼ náquiëʼ
xtoʼ zxíʼinëʼ Caifás, bönniʼ náquiëʼ bixúz lo iz naʼ.
\v 14 Náquiëʼ Caifás bönniʼ naʼ buzéajniʼinëʼ yuguʼ
bönniʼ judío unná bëʼ, buluíʼinëʼ légaquiëʼ dxíʼarö gaca
gátiëʼ tuzëʼ bönniʼ, en calëga initi idútë yödzö quégaquiëʼ.
\s Rnnëʼ Pedro: “Bitiʼ núnbëʼa-nëʼ Jesús”
\r (Mt. 26:69‑70; Mr. 14:66‑68; Lc. 22:55‑57)
\p
\v 15 Simón Pedro, en iaʼtúëʼ bönniʼ usëda queëʼ Jesús
yöjáquiëʼ cúdzuʼlëʼ Lëʼ, söjnógaquiëʼ Lëʼ. Bönniʼ usëda
ni guyázalenëʼ Jesús löʼa que lidxi bixúz lo, tuʼ núnbëʼë
bixúz lo naʼ lëʼ.
\v 16 Bugáʼanëʼ Pedro níʼilö ga nu riyaza löʼa naʼ.
Que lë ni naʼ burúajëʼ bönniʼ usëda naʼ núnbëʼë bixúz
lo lëʼ, ateʼ bë́ʼlenëʼ-nu didzaʼ nigula naʼ run chíʼinu
ga nu riyaza löʼa naʼ, ateʼ benëʼ ga guyáziëʼ Pedro löʼa.
\v 17 Níʼirö nigula naʼ run chíʼinu ga nu riyaza löʼa
rënu Pedro, rnnanu:
\p ―¿Naruʼ cabí doʼo caʼ liʼ bönniʼ ni?
\p Bubiʼë didzaʼ Pedro, rnnëʼ:
\p ―Calëga nedaʼ.
\p
\v 18 Tuʼ run ziaga, yuguʼ bönniʼ huen dxin, en yuguʼ
bönniʼ niʼa náʼagaca bönachi yudoʼ nabéquigaquiëʼ guíʼ,
ateʼ zuíguequinëʼ raʼ guíʼ naʼ, en tuʼtsëʼe cuíngaquiëʼ.
Lëscaʼ Pedro zuílenëʼ légaquiëʼ, rutsëʼe cuinëʼ.
\s Bixúz lo rinabi yúdxinëʼ Jesús
\r (Mt. 26:59‑66; Mr. 14:55‑64; Lc. 22:66‑71)
\p
\v 19 Níʼirö gunabi yúdxinëʼ bixúz lo Jesús para inö́zinëʼ
nupxi dáʼgaca Lëʼ, en nacxi naca le rusedinëʼ Jesús bönachi.
\v 20 Bubiʼë didzaʼ Jesús, rëʼ lëʼ:
\p ―Lahuiʼ lo bë́ʼlenaʼ yúguʼtë bönachi didzaʼ. Buseditiquiʼsidaʼ
légaquiëʼ gapa naca lu yuʼu ga tuʼdubëʼ tuʼsëdëʼ queëʼ
Dios, encaʼ chila yudoʼ, ga niʼ tuʼdubëʼ yúguʼtë bönniʼ
judío, en bitiʼ bi didzaʼ bëʼa bagáchiʼsö.
\v 21 ¿Bizx que rinabi yúdxinuʼ nedaʼ? Gunabi yudxi
nupa niʼ bilaʼyöni didzaʼ bë́ʼlenaʼ léguequi. Nö́zguequi
quézinëʼ bönniʼ naʼ didzaʼ naʼ bë́ʼlenaʼ légaquiëʼ.
\p
\v 22 Cateʼ budxi bëʼë Jesús didzaʼ ni, tu bönniʼ niʼa
náʼagaca bönachi yudoʼ gudápëʼë ruʼë Jesús, rnnëʼ:
\p ―¿Naruʼ caní rubíʼitsoʼ didzaʼ lahuëʼ bixúz lo?
\p
\v 23 Bubiʼë didzaʼ Jesús, rëʼ lëʼ:
\p ―Channö bitiʼ gunníaʼ dxiʼa, gudixjöʼ bízxilö didzaʼ
bëʼa bitiʼ naca dxiʼa, en channö guca dxiʼa didzaʼ bëʼa,
¿bizx que naʼ gudápuʼu nedaʼ?
\p
\v 24 Níʼirö Anás naʼ gusö́l-lëʼë Jesús náguëʼë, ateʼ buluʼsudxinëʼ
Lëʼ lahuëʼ Caifás, bönniʼ náquiëʼ idú bixúz lo.
\s Leyúbölö rnnëʼ Pedro: “Bitiʼ núnbëʼa-nëʼ Jesús”
\r (Mt. 26:71‑75; Mr. 14:69‑72; Lc. 22:58‑62)
\p
\v 25 Cateʼ niʼ zuínëʼ Pedro raʼ guíʼ rutsëʼe cuinëʼ,
yuguʼ bönniʼ nacuʼë niʼ gulë́ʼ lëʼ, taʼnnë́ʼ:
\p ―¿Naruʼ cabí doʼo caʼ liʼ Jesús naʼ?
\p Gudáʼbaguiëʼ Pedro, rnnëʼ:
\p ―Calëga nedaʼ.
\p
\v 26 Zoëʼ niʼ tu bönniʼ huen dxin queëʼ bixúz lo, náquiëʼ
diʼa dza queëʼ bönniʼ naʼ Pedro guchúguiëʼ guídi náguiëʼ,
ateʼ bönniʼ huen dxin naʼ rëʼ Pedro:
\p ―¿Naruʼ cabí biléʼe quézidaʼ liʼ laʼ yëla niʼ, dzaguʼ-nëʼ
Jesús?
\p
\v 27 Leyúbölö gudáʼbaguiëʼ Pedro, ateʼ laʼ gurö́dxitëbaʼ
böra.
\s Ridxinëʼ Jesús lahuëʼ Pilato
\r (Mt. 27:1‑2, 11‑14; Mr. 15:1‑5; Lc. 23:1‑5)
\p
\v 28 Níʼirö gulaʼchë́ʼë Jesús, en buluʼzë́ʼë lidxëʼ Caifás
naʼ, ateʼ bilaʼdxinëʼ yúlahuiʼ queëʼ bönniʼ yuʼu lu nëʼë
uláz que yödz Roma, le nazíʼi le Pretorio. Chizáʼ reníʼ
dza naʼ, ateʼ bitiʼ gulaʼyáziëʼ yuguʼ bönniʼ judío yúlahuiʼ
naʼ, tuʼ téquinëʼ ilaʼbáguëʼë xíguiaʼ channö ilaʼyáziëʼ
niʼ, le gun ga bitiʼ gaca ilahuëʼ xtsöʼ Laní Pascua, laní
naʼ tuʼsubanëʼ ca benëʼ Dios, bubéajëʼ bönachi Israel
luyú Egipto.
\v 29 Níʼirö birúajëʼ Pilato, bönniʼ naʼ yuʼu lu nëʼë,
en bidxinëʼ ga naʼ nacuʼë, ateʼ rëʼ légaquiëʼ:
\p ―¿Bizxi ruzéguiʼliʼ-nëʼ bönniʼ ni didzaʼ?
\p
\v 30 Buluʼbiʼë didzaʼ, tëʼ lëʼ:
\p ―Laʼtuʼ cabí nuʼë bönniʼ ni döʼ, bitiʼ udö́dituʼ-nëʼ
loʼ.
\p
\v 31 Níʼirö Pilato rëʼ légaquiëʼ, rnnëʼ:
\p ―Libíʼi cázaliʼ guliʼchë́ʼë, en buliʼchiʼa buliʼsörö́
Lëʼ ca rinná bëʼ xibá queë́liʼ.
\p Yuguʼ bönniʼ judío tëʼ lëʼ, taʼnnë́ʼ:
\p ―Bitiʼ dë lu naʼtuʼ nu gútituʼ.
\p
\v 32 Caní guca para idxín xtídzëʼë Jesús, le bëʼë naca
ral-laʼ gátiëʼ.
\v 33 Níʼirö buáziëʼ Pilato yúlahuiʼ naʼ, ateʼ bulidzëʼ
Jesús, en rëʼ Lëʼ:
\p ―¿Nacuʼ Liʼ Bönniʼ Rinná Béʼenëʼ Bönachi Judío?
\p
\v 34 Bubiʼë didzaʼ Jesús, rëʼ lëʼ:
\p ―¿Naruʼ rácasö quiuʼ rnnoʼ caní, o gulë́ bönachi liʼ
caní ca naca quiaʼ?
\p
\v 35 Pilato rëʼ Lëʼ:
\p ―¿Naruʼ réquitsenuʼ nacaʼ judío? Yuguʼ bönniʼ uládz
quiuʼ, en yuguʼ bixúz unná bëʼ buluʼdödëʼ Liʼ lu naʼa.
¿Bizxi caz benuʼ?
\p
\v 36 Níʼirö bubiʼë didzaʼ Jesús, rëʼ lëʼ:
\p ―Rinná bëʼa nedaʼ, pero calëga ca taʼnná bëʼ bönachi
yödzölió ni. Laʼtuʼ rinná bëʼa ca taʼnná bëʼ bönachi
yödzölió, ilaʼdil-lëʼ bönniʼ dáʼgaquiëʼ nedaʼ, para cabí
iluʼë lataj nu udödi nedaʼ lu náʼagaquiëʼ bönniʼ judío.
Ca rinná bëʼa nedaʼ bitiʼ naca ca taʼnná bëʼ bönachi
yödzölió ni.
\p
\v 37 Níʼirö Pilato rëʼ Lëʼ:
\p ―¿Nácatsoʼ bönniʼ rinná bëʼë?
\p Bubiʼë didzaʼ Jesús, rëʼ lëʼ:
\p ―Nacaʼ ca naʼ rnnoʼ. Que lë ni naʼ bidaʼ ga guljaʼ
yödzölió ni, para gunaʼ ba nalí que le naca idútë li.
Yúguʼtë nupa ni tun le naca idútë li tuʼzë́ nágagaca
didzaʼ ruáʼa.
\p
\v 38 Pilato rëʼ Lëʼ:
\p ―¿Bizxi naʼ le naca idútë li?
\s Taʼchúguiëʼ queëʼ Jesús gátiëʼ
\r (Mt. 27:15‑31; Mr. 15:6‑20; Lc. 23:13‑25)
\p Cateʼ budxi gunnë́ʼ Pilato caní, burúajëʼ leyúbölö ga
naʼ nacuʼë bönniʼ judío unná bëʼ naʼ, en rëʼ légaquiëʼ:
\p ―Bitiʼ bi döʼ ridzö́lidaʼ nuʼë bönniʼ ni.
\v 39 Libíʼiliʼ dë tu le nulaga loliʼ runliʼ cateʼ raca
Laní Pascua ni, rinábiliʼ nedaʼ usanaʼ-nëʼ queë́liʼ tuëʼ
bönniʼ nadzunëʼ. ¿Rë́ʼëniliʼ usanaʼ-nëʼ queë́liʼ Bönniʼ
Rinná Béʼenëʼ Bönachi Judío?
\p
\v 40 Níʼirö yúguʼtëʼ guluʼë zidzaj didzaʼ leyúbölö,
taʼnnë́ʼ:
\p ―¡Calëga bönniʼ ni, pero Barrabás usanuʼ-nëʼ queë́tuʼ!
\p Barrabás naʼ náquiëʼ gubán.
\c 19
\p
\v 1 Níʼirö Pilato guchë́ʼë Jesús, en benëʼ ga gulaʼguínëʼ
yuguʼ bönniʼ röjáquiëʼ gudil-la Lëʼ.
\v 2 Bönniʼ röjáquiëʼ gudil-la naʼ gulunëʼ tu breguiʼ
niʼa nëʼe yötsiʼ, ateʼ buluʼdxíëʼ le icjëʼ Jesús, en buluʼgácuëʼ
Lëʼ tu lariʼ tunna xiná chul-la ca naca le tácuëʼ bönniʼ
taʼnná bëʼë.
\v 3 Níʼirö gulaʼbiguëʼë lahuëʼ Jesús, en tëʼ Lëʼ:
\p ―¡Bicaʼ boʼ Liʼ, Bönniʼ Rinná Béʼenëʼ Bönachi Judío!
\p Níʼirö gulaʼgápëʼë lahuëʼ.
\p
\v 4 Níʼirö burúajëʼ Pilato, en rëʼ yuguʼ bönniʼ judío
unná bëʼ, rnnëʼ:
\p ―Buliʼyú, rubéajaʼ-nëʼ loliʼ ni para inö́ziliʼ bitiʼ
bi rudzö́lidaʼ le naca döʼ nuʼë bönniʼ ni.
\p
\v 5 Níʼirö birúajëʼ Jesús, dxía icjëʼ breguiʼ niʼa nëʼe
yötsiʼ naʼ, en nácuëʼ lariʼ tunna xiná chul-la naʼ. Pilato
rëʼ légaquiëʼ:
\p ―Ni zoëʼ bönniʼ ni.
\p
\v 6 Cateʼ yuguʼ bixúz unná bëʼ, en yuguʼ bönniʼ niʼa
náʼagaquiëʼ bilaʼléʼenëʼ Jesús, zidzaj guluʼë didzaʼ,
taʼnnë́ʼ:
\p ―¡Budë́ʼë lëʼe yaga cruz! ¡Budë́ʼë lëʼe yaga cruz!
\p Pilato rëʼ légaquiëʼ:
\p ―Libíʼi cázaliʼ guliʼchë́ʼë, en guliʼtsöjdë́ʼë lëʼe yaga
cruz. Nedaʼ bitiʼ bi döʼ budzö́lidaʼ nuʼë bönniʼ ni.
\p
\v 7 Níʼirö bönniʼ judío naʼ tëʼ lëʼ:
\p ―Dë queë́tuʼ tu xibá, ateʼ rinná bëʼ xibá queë́tuʼ naʼ
ral-laʼ gátiëʼ bönniʼ ni tuʼ gunnë́ʼ náquiëʼ Zxíʼinëʼ
Dios.
\p
\v 8 Cateʼ biyönnëʼ Pilato didzaʼ ni, gúdxirönëʼ.
\v 9 Leyúbölö buáziëʼ yúlahuiʼ naʼ, en rëʼ Jesús:
\p ―¿Gázxitë bönniʼ Liʼ?
\p Bitiʼ bi didzaʼ bubiʼë Jesús.
\p
\v 10 Níʼirö Pilato rëʼ Lëʼ:
\p ―¿Naruʼ cabí ubíʼitsoʼ didzaʼ, quíxjöiʼinuʼ nedaʼ?
¿Naruʼ cabí nö́zinuʼ dë lu naʼa udáʼa Liʼ lëʼe yaga cruz,
en dë lu naʼa usanaʼ Liʼ?
\p
\v 11 Bubiʼë didzaʼ Jesús, rëʼ lëʼ:
\p ―Bitiʼ bi dë lu noʼo gunuʼ quiaʼ laʼtuʼ cabí nudödëʼ
Dios yöl-laʼ unná bëʼ naʼ lu noʼo. Que lë ni naʼ, bönniʼ
naʼ budödëʼ nedaʼ lu noʼo nabágaʼrëʼ xíguiaʼ ca liʼ.
\p
\v 12 Laʼ níʼisö rizóa riböʼë Pilato usanëʼ Jesús, pero
guluʼë zidzaj didzaʼ bönniʼ judío unná bëʼ, taʼnnë́ʼ:
\p ―Channö usanuʼ-nëʼ bönniʼ ni, bitiʼ ridzaguʼ-nëʼ dxiʼa
César, bönniʼ rinná béʼenëʼ idútë yödzölió. Nu bönniʼ
run cuinëʼ bönniʼ rinná bëʼë, ridáʼbáguëʼë César naʼ.
\p
\v 13 Cateʼ biyönnëʼ Pilato didzaʼ ni, gunná béʼenëʼ
nupa diguáʼgaca Jesús, ateʼ guröʼë xilatjëʼ ga ruchiʼa
rusörö́ëʼ, lataj naʼ nazíʼi le Löʼa Ga Zxóagaca Guiö́jtaʼa,
en ca naca didzaʼ hebreo nazíʼi le Gabata.
\v 14 Laʼ dza náʼasö naca dza siʼ idxín Laní Pascua,
en naca idú hua gubidza. Níʼirö Pilato gudxëʼ yuguʼ
bönniʼ judío unná bëʼ naʼ, rnnëʼ:
\p ―Ni zoëʼ bönniʼ rinná béʼenëʼ libíʼiliʼ.
\p
\v 15 Guluʼë zidzaj didzaʼ, taʼnnë́ʼ:
\p ―¡Bë́tiëʼ! ¡Bë́tiëʼ! ¡Budë́ʼë lëʼe yaga cruz!
\p Pilato rëʼ légaquiëʼ:
\p ―¿Rinábitseliʼ nedaʼ udáʼa-nëʼ lëʼe yaga cruz bönniʼ
rinná béʼenëʼ libíʼiliʼ?
\p Buluʼbiʼë didzaʼ bixúz unná bëʼ, taʼnnë́ʼ:
\p ―Cúnturö nu zoa rinná beʼe netuʼ. Tuzëʼ César rinná
béʼenëʼ netuʼ.
\p
\v 16 Que lë ni naʼ Pilato budödëʼ Jesús lu náʼagaquiëʼ,
para tsöjdáʼagaquiëʼ Lëʼ lëʼe yaga cruz. Níʼirö gulaʼguélëʼë
Jesús, en gulaʼchë́ʼë Lëʼ níʼilö.
\s Tuʼdë́ʼë Jesús lëʼe yaga cruz
\r (Mt. 27:32‑44; Mr. 15:21‑32; Lc. 23:26‑43)
\p
\v 17 Birúajëʼ Jesús niʼ, nuʼë yaga cruz queëʼ, saʼyéajëʼ
lataj naʼ nazíʼi le Lataj Que Bögaʼ Ícjaruʼ, en ca naca
didzaʼ hebreo nazíʼi le Gólgota.
\v 18 Buluʼdë́ʼë Jesús lëʼe yaga cruz niʼ, ateʼ buluʼdáʼlenëʼ
Lëʼ tsözxö́n lë́ʼegaca yaga cruz iaʼchopëʼ bönniʼ. Tsöláʼa
huéaj taʼdë́ʼë, ateʼ Jesús dëʼë gatsaj láhuiʼlö chopëʼ
bönniʼ naʼ.
\v 19 Gusö́l-lëʼë Pilato tu bönniʼ nuʼë le buzúajëʼ lu
guichi le buzóëʼ lëʼe yaga cruz icjlëʼ Jesús, le rnna
caní: “Jesús, Bönniʼ Nazaret, Bönniʼ Rinná Béʼenëʼ Bönniʼ
Judío.”
\v 20 Buluʼlabëʼ zián bönniʼ judío didzaʼ ni, tuʼ zoa
ga naʼ buluʼdë́ʼë Jesús lëʼe yaga cruz gálaʼsö raʼ yödzö,
ateʼ didzaʼ naʼ nuzúajëʼ len didzaʼ hebreo, en len didzaʼ
griego, en len didzaʼ latín.
\v 21 Yuguʼ bixúz unná bëʼ quégaquiëʼ bönniʼ judío tëʼ
Pilato, taʼnnë́ʼ:
\p ―Bitiʼ uzúajuʼ, “Bönniʼ Rinná Béʼenëʼ Bönniʼ Judío.”
Buzúaj caní: “Bönniʼ ni gunnë́ʼ: Inná béʼedaʼ bönniʼ
judío.”
\p
\v 22 Bubiʼë didzaʼ Pilato, rëʼ légaquiëʼ:
\p ―Le chinuzúajaʼ, tsaz chinuzúajaʼ.
\p
\v 23 Cateʼ yuguʼ bönniʼ naʼ röjáquiëʼ gudil-la budxi
buluʼdë́ʼë Jesús lëʼe yaga cruz, gulaʼguélëʼë lariʼ gúcuëʼ.
Gulaʼbéajëʼ tápalö, tu cöʼ huéaj gutaʼ que queë́gaquiëʼ.
Gulaʼguélëʼë caʼ lariʼ guxóa yenëʼ Jesús, ateʼ lariʼ
naʼ bitiʼ nadía, pero naduba tuz ca naduba.
\v 24 Níʼirö yuguʼ bönniʼ naʼ röjáquiëʼ gudil-la gulë́
luzáʼagaquiëʼ tuëʼ iaʼtúëʼ, taʼnnë́ʼ:
\p ―Bitiʼ ichúguruʼ le, pero dxíʼarö gaca uyuruʼ le gaca
bëʼ para inö́ziruʼ nuzxi guequi que.
\p Caní guca, budxín ca nazúaj lu guichi láʼayi, le rnna:
\q Gulaʼguísiëʼ que queë́gaquiëʼ lariʼ nacuáʼ,
\q en que lariʼ quiaʼ buluʼyúëʼ le naca bëʼ.
\p Caní gulunëʼ bönniʼ naʼ röjáquiëʼ gudil-la.
\p
\v 25 Xinë́ʼë Jesús, en nigula zxílanu xinë́ʼë, en María,
nigula queëʼ Cleofas, en María Magdalena gulaʼcuáʼanu
galaʼ ga naʼ dëʼë Jesús lëʼe yaga cruz.
\v 26 Cateʼ Jesús biléʼenëʼ-nu xinë́ʼë, en biléʼenëʼ caʼ
zoëʼ niʼ bönniʼ usëda queëʼ naʼ nadxíʼinëʼ, gudxëʼ-nu
xinë́ʼë:
\p ―Naʼa, naʼ zoëʼ zxíʼinuʼ.
\p
\v 27 Níʼirö gudxëʼ bönniʼ usëda queëʼ naʼ:
\p ―Naʼ zóanu xinóʼo.
\p Bönniʼ usëda naʼ benëʼ ga yöjsóanu lidxëʼ laʼ dza
níʼisö.
\s Le guca cateʼ gutiëʼ Jesús
\r (Mt. 27:45‑56; Mr. 15:33‑41; Lc. 23:44‑49)
\p
\v 28 Gudödi ni, tuʼ nö́zinëʼ Jesús yúguʼtë chibö́a budzaga
lahui, en para udxín le nazúaj lu guichi láʼayi, gunnë́ʼ:
\p ―Ribidxaʼ nisa.
\p
\v 29 Dë niʼ tu zxigaʼ yudzu nupi zi. Níʼirö yuguʼ bönniʼ
naʼ röjáquiëʼ gudil-la buluʼguiʼjëʼ nupi zi naʼ tu le
bululu rizxupi nisa, ateʼ buluʼzóëʼ le tu lahui gui, en
buluʼdë́ʼë le ruʼë Jesús para xupëʼ.
\v 30 Budxi guʼë Jesús nupi zi naʼ, gunnë́ʼ:
\p ―Chinácatë.
\p Níʼirö buzötaj icjëʼ. Burúajtë böʼ naca cazëʼ, gútiëʼ.
\s Tu bönniʼ reajëʼ gudil-la runë́ʼë yaga tuchiʼ cuita lëʼë Jesús
\p
\v 31 Níʼirö, tuʼ naca dza siʼ idxín Laní Pascua naʼ,
en tuʼ cabí ral-laʼ uluʼgáʼana nupa nátigaca lë́ʼegaca
yaga cruz cateʼ naca dza láʼayi quégaquiëʼ, le naca tu
dza láʼayi zxöntë, que lë ni naʼ yuguʼ bönniʼ judío gulátaʼyuëʼ
lahuëʼ Pilato guíëʼ bönniʼ röjáquiëʼ gudil-la tsöjtítsjagaquiëʼ
xiguíchjagaquiëʼ bönniʼ dáʼgaquiëʼ lë́ʼegaca yaga cruz,
en uluʼzötjëʼ légaquiëʼ lë́ʼegaca yaga cruz naʼ.
\v 32 Que lë ni naʼ gulaʼbiguëʼë bönniʼ röjáquiëʼ gudil-la,
ateʼ gulaʼguítsjëʼ xiguichjëʼ bönniʼ zíʼalö, en lëscaʼ
caní gulunëʼ queëʼ iaʼtúëʼ bönniʼ naʼ dáʼlenëʼ Jesús
lëʼe yaga cruz.
\v 33 Cateʼ bilaʼdxinëʼ ga naʼ dëʼë Jesús, en bilaʼléʼenëʼ
chinátiëʼ, bitiʼ gulaʼguítsjëʼ xiguichjëʼ.
\p
\v 34 Níʼirö tuëʼ bönniʼ naʼ reajëʼ gudil-la bunë́ʼë yaga
tuchiʼ cuita lëʼë Jesús, ateʼ laʼ birúajtë rön, en nisa.
\v 35 Nedaʼ, Juan, biléʼedaʼ lë ni, en runaʼ ba nalí que,
ateʼ le runaʼ ba nalí naca idútë li. Nöz quézidaʼ ruáʼa
didzaʼ idútë li, para tséajlëʼëliʼ caʼ libíʼiliʼ ca naca
queëʼ Jesús.
\v 36 Gulaca yuguʼ lë ni para budxín le nazúaj lu guichi
láʼayi, le rnna: “Bitiʼ gatsaj nitú dxita yuʼë.”
\v 37 Iaʼtú le nazúaj caʼ lu guichi rnna caní: “Uluʼyúëʼ
bönniʼ naʼ buluʼnë́ʼë lëʼ yaga tuchiʼ.”
\s Tuʼcáchëʼë Jesús
\r (Mt. 27:57‑61; Mr. 15:42‑47; Lc. 23:50‑56)
\p
\v 38 Gudödi guca yúguʼtë lë ni, guyijëʼ José, bönniʼ
yödzö Arimatea, bönniʼ dëʼë Jesús, pero bagáchiʼsö tuʼ
rádxinëʼ yuguʼ bönniʼ judío unná bëʼ, ateʼ gunábinëʼ
Pilato guʼë lëʼ lataj uʼë Jesús. Pilato bëʼë lëʼ lataj.
Níʼirö bidxinëʼ José ga naʼ dëʼë Jesús lëʼe yaga cruz,
ateʼ buʼë Lëʼ.
\v 39 Lëscaʼ bidxinëʼ Nicodemo niʼ, bönniʼ naʼ guyijëʼ
zíʼalö yöjyúëʼ Jesús chiʼi dzö́ʼölö, nuʼë tu le nutsíʼi
nöri siláʼ que mirra, en tu le riláʼ zxixi, le naca ca
tu gayuáʼ guíë.
\v 40 Níʼirö José, en Nicodemo naʼ gulaʼguélëʼë Jesús,
en buluʼchö́linëʼ Lëʼ yuguʼ láriʼdoʼ, ateʼ gulaʼguʼë láhuilö
lë naʼ nutsíʼi nöri siláʼ que mirra, en le riláʼ zxixi.
Gulunëʼ ca nalë́biguequinëʼ tunëʼ bönniʼ judío cateʼ
tuʼcáchëʼë tu bönniʼ nati.
\v 41 Galaʼ ga naʼ buluʼdë́ʼë Jesús lëʼe yaga cruz dë
tu luyú ga zeaj daʼ yaga olivo, ateʼ gatsaj láhuiʼlö
lataj naʼ zoa tu yeru ba cubi le nadaj lëʼe guíʼa guiö́j,
yeru ba naʼ cuntu nu taʼgüíʼinëʼ.
\v 42 Lu yeru ba naʼ gulaʼguʼë Jesús tuʼ dë gálaʼsö
yeru ba naʼ, en tuʼ naca dza tuʼpë́ʼë bönniʼ judío que
Laní Pascua.
\c 20
\s Rubanëʼ Jesús lu yöl-laʼ guti
\r (Mt. 28:1‑10; Mr. 16:1‑8; Lc. 24:1‑12)
\p
\v 1 Cateʼ chinaca zíladoʼ dza domingo, en niʼ naca chul-la,
guyéajnu María Magdalena raʼ yeru ba naʼ, ateʼ biléʼenu
chinadúa guiö́jtaʼa naʼ busayaj ga nu riyaza yeru ba
naʼ.
\v 2 Níʼirö bö́ajnu carelö ga zoëʼ Simón Pedro, dzáguiëʼ
lëʼ iaʼtúëʼ bönniʼ usëda, bönniʼ naʼ Jesús nadxíʼinëʼ
lëʼ, ateʼ rënu légaquiëʼ:
\p ―Buluʼbéajëʼ Xanruʼ yeru ba niʼ, en bitiʼ nöztuʼ gazxi
gulaʼguʼë Lëʼ.
\p
\v 3 Níʼirö bilaʼrúajëʼ Pedro, en iaʼtúëʼ bönniʼ usëda
naʼ, söjáquiëʼ raʼ yeru ba naʼ.
\v 4 Tsözxö́n taʼxítiʼë iropëʼ, pero iaʼtúëʼ bönniʼ usëda
naʼ guxítiʼrëʼ carelö ca Pedro, ateʼ zíʼalö lëʼ bidxinëʼ
raʼ yeru ba naʼ.
\v 5 Biyéchuëʼ, en buyúëʼ lu yeru ba naʼ, ateʼ biléʼenëʼ
yuguʼ láriʼdoʼ naʼ bilaʼröli-nëʼ Jesús, nacuáʼ niʼ, pero
bitiʼ guyáziëʼ yeru ba naʼ.
\v 6 Níʼirö bidxinëʼ Simón Pedro cúdzuʼlëʼ iaʼtúëʼ bönniʼ
usëda naʼ, ateʼ guyáziëʼ lëʼ yeru ba naʼ, en biléʼenëʼ
láriʼdoʼ naʼ nacuáʼ niʼ.
\v 7 Lëscaʼ biléʼenëʼ láriʼdoʼ naʼ gulaʼxóëʼ icjëʼ Jesús,
bitiʼ dëlen iaʼzícaʼrö láriʼdoʼ naʼ, pero tsöláʼalö nudubi
quez.
\v 8 Níʼirö guyáziëʼ caʼ iaʼtúëʼ bönniʼ usëda naʼ bidxinëʼ
zíʼalö raʼ yeru ba naʼ, en biléʼenëʼ ca naʼ naca, ateʼ
guyéajlëʼë didzaʼ bëʼë Jesús.
\v 9 Caní guca, tuʼ cabí taʼyéajniʼininëʼ le nazúaj lu
guichi láʼayi ca run bayudxi gaca queëʼ Jesús, ateʼ ubanëʼ
lu yöl-laʼ guti.
\v 10 Níʼirö iropëʼ bönniʼ usëda naʼ yöjhuö́jgaquiëʼ
lídxigaquiëʼ.
\s Ruluíʼi lahuëʼ Jesús lonu María Magdalena
\r (Mr. 16:9‑11)
\p
\v 11 Bugáʼananu María níʼilö raʼ yeru ba naʼ, ribö́dxinu.
Tsanni niʼ ribö́dxinu, biyéchunu, buyunu lu yeru ba naʼ.
\v 12 Biléʼenu chopëʼ gubáz láʼayi queëʼ Dios niʼ, nácugaquiëʼ
lariʼ chiguichi. Rö́ʼögaquiëʼ niʼ, tuëʼ ícjalö ba naʼ,
en iaʼtúëʼ xiníʼalö ba naʼ ga niʼ gulaʼguʼë Jesús.
\v 13 Yuguʼ gubáz láʼayi naʼ tëʼ lënu, taʼnnë́ʼ:
\p ―Nigúladoʼ, ¿bizx que ribödxuʼ?
\p Rënu légaquiëʼ:
\p ―Tuʼ buluʼúʼë Xanaʼ, en bitiʼ nözdaʼ gazxi gulaʼguʼë
Lëʼ.
\p
\v 14 Cateʼ budxi gunnánu caní, buécjanu, en biléʼenu-nëʼ
Jesús, zoëʼ niʼ, pero bitiʼ réquibeʼenu Jesús naʼ.
\v 15 Níʼirö Jesús gudxëʼ-nu:
\p ―Nigúladoʼ, ¿bizx que ribödxuʼ? ¿Nuzxi ruguiljuʼ?
\p Tuʼ réquinu náquiëʼ Lëʼ bönniʼ rapa chiʼë latja naʼ,
rënu Lëʼ:
\p ―Bönniʼ, channö liʼ buʼu-nëʼ, gudíxjöiʼi nedaʼ gazxi
gulúʼu-nëʼ, ateʼ nedaʼ uʼa-nëʼ.
\p
\v 16 Níʼirö Jesús gudxëʼ-nu:
\p ―María.
\p Níʼirö buécjanu, en lu didzaʼ hebreo rënu Lëʼ:
\p ―Raboni.
\p Didzaʼ ni rnna: Bönniʼ Usedi quiaʼ.
\p
\v 17 Jesús rëʼë-nu:
\p ―Bitiʼ canuʼ nedaʼ, tuʼ cabí ruhuë́pinidaʼ ga zoëʼ Xuzaʼ.
Naʼa, guyéaj ga nacuʼë böchiʼ luzáʼa, ateʼ yöjödxi-gáquiëʼ:
“Caní rnnëʼ Jesús: Huëpaʼ ga zoëʼ Xuzaʼ, náquiëʼ caʼ
Xúziliʼ. Náquiëʼ Dios quiaʼ, en Dios queë́liʼ.”
\p
\v 18 Níʼirö guyéajnu María Magdalena naʼ, yöjtíxjöiʼinu
yuguʼ bönniʼ usëda queëʼ Jesús chibiléʼenu-nëʼ Xanruʼ,
en ca naca didzaʼ naʼ gudxëʼ-nu.
\s Ruluíʼi lahuëʼ Jesús lógaquiëʼ bönniʼ usëda queëʼ
\r (Mt. 28:16‑20; Mr. 16:14‑18; Lc. 24:36‑49)
\p
\v 19 Cateʼ chigul-la laʼ dza náʼasö, le naca dza risí
lo gadxi dza, nudúbigaquiëʼ bönniʼ usëda queëʼ Jesús,
ateʼ nayayaj yuʼu ga naʼ nacuʼë tuʼ tádxinëʼ bönniʼ
judío unná bëʼ. Níʼirö buluíʼi lahuëʼ Jesús gatsaj láhuiʼlö
ga naʼ nacuʼë, en rëʼ légaquiëʼ:
\p ―Guliʼzóa dxi ládxiʼliʼ.
\p
\v 20 Cateʼ budxi gudxëʼ légaquiëʼ didzaʼ ni, buluíʼinëʼ
légaquiëʼ nëʼë, en cuita lëʼë. Níʼirö tuʼdzéjanëʼ yuguʼ
bönniʼ usëda naʼ tuʼ tuʼléʼenëʼ Xanruʼ.
\v 21 Níʼirö Jesús rëʼ légaquiëʼ leyúbölö, rnnëʼ:
\p ―Guliʼzóa dxi ládxiʼliʼ. Ca benëʼ Xuzaʼ, gusö́l-lëʼë
nedaʼ, lëscaʼ caní risö́l-laʼa libíʼiliʼ tsöjenliʼ xichinaʼ.
\p
\v 22 Cateʼ budxi gunnë́ʼ caní, bulubëʼ lógaquiëʼ, en rëʼ
légaquiëʼ:
\p ―Guliʼsíʼ Dios Böʼ Láʼayi.
\v 23 Nútiʼtës nu uniti loliʼ, nu naʼ ben dul-laʼ, chiyúʼu
yöl-laʼ runiti lo que, ateʼ nútiʼtës nu bitiʼ uniti loliʼ
le, ugáʼana dul-laʼ que nu naʼ nun dul-laʼ.
\s Bitiʼ réajlëʼë Tomás
\p
\v 24 Tomás bitiʼ zóalenëʼ légaquiëʼ cateʼ Jesús buduyúëʼ
légaquiëʼ. Náquiëʼ Tomás tuëʼ bönniʼ chínnuëʼ niʼ, en
tuʼë caʼ lëʼ Bönniʼ Bilidiʼ.
\v 25 Gudödi niʼ iaʼzícaʼrëʼ bönniʼ usëda naʼ gulë́ʼ
Tomás, taʼnnë́ʼ:
\p ―Chibiléʼetuʼ-nëʼ Xanruʼ.
\p Tomás rëʼ légaquiëʼ:
\p ―Channö cabí iléʼedaʼ nëʼë ga gunnë́ʼ bididaj, en unëʼa
xibö́n naʼa ga naʼ gunë́ʼgaca bididaj naʼ, en unëʼa naʼa
cuita lëʼë ga naʼ gunnë́ʼ yaga tuchiʼ, bitiʼ caʼ tséajlëʼa.
\p
\v 26 Cateʼ chigudödi iaʼxunuʼ dza, nudúbigaquiëʼ bönniʼ
usëda naʼ leyúbölö lu yuʼu, ateʼ Tomás naʼ zóalenëʼ légaquiëʼ.
Sal-laʼ nayayaj yuʼu ga naʼ nacuʼë, buluíʼi lahuëʼ Jesús
gatsaj láhuiʼlö ga naʼ nacuʼë, en rëʼ légaquiëʼ:
\p ―Guliʼzóa dxi ládxiʼliʼ.
\p
\v 27 Níʼirö Jesús rëʼ Tomás naʼ:
\p ―Bunë́ʼ xibö́n noʼo ni, en buyú naʼa ni. Bunë́ʼ noʼo cuita
lëʼa ni, en bítiʼrö gaca chopa ládxuʼu, pero guyéajlëʼ
nedaʼ.
\p
\v 28 Níʼirö bubiʼë didzaʼ Tomás, rëʼ Lëʼ:
\p ―Xánaʼdoʼ, en Dios quiaʼ.
\p
\v 29 Jesús rëʼ lëʼ:
\p ―Tomás, tuʼ buléʼenuʼ nedaʼ, réajlëʼu. Bicaʼ ba nupa
niʼ ilaʼyéajlëʼ nedaʼ sal-laʼ bitiʼ ilaʼléʼeni nedaʼ.
\s Le rë́ʼëni gun didzaʼ nazúaj lu guichi ni
\p
\v 30 Benëʼ Jesús ziánrö caʼ yöl-laʼ huáca lógaquiëʼ
bönniʼ usëda queëʼ, le cabí nazúajgaca lu guichi ni.
\v 31 Yuguʼ lë ni nuzúajaʼ lu guichi para tséajlëʼëliʼ
náquiëʼ Jesús Bönniʼ naʼ ruʼë Dios lëʼ Cristo, Zxíʼinëʼ
Dios, en cateʼ tséajlëʼëliʼ, gataʼ queë́liʼ yöl-laʼ naʼbán
idú tuʼ réajlëʼëliʼ-nëʼ.
\c 21
\s Ruluíʼi lahuëʼ Jesús lógaquiëʼ gadxëʼ bönniʼ usëda queëʼ
\p
\v 1 Gudödi guca lë ni, leyúbölö buluíʼi lahuëʼ Jesús
lógaquiëʼ bönniʼ usëda queëʼ ga naca raʼ nísadoʼ que
Tiberias, ateʼ caní guca ca naʼ buluíʼi lahuëʼ lógaquiëʼ.
\v 2 Nudúbigaquiëʼ Simón Pedro, en Tomás, bönniʼ naʼ tuʼë
caʼ lëʼ Bönniʼ Bilidiʼ, en Natanael, bönniʼ yödzö Caná
que luyú Galilea, en chopëʼ bönniʼ zxíʼinëʼ Zebedeo, en
iaʼchopëʼ caʼ bönniʼ usëda queëʼ Jesús.
\v 3 Simón Pedro rëʼ légaquiëʼ:
\p ―Tseajaʼ tsöjxönaʼ-baʼ böla.
\p Tëʼ lëʼ iaʼzícaʼrëʼ, taʼnnë́ʼ:
\p ―Guntuʼ liʼ tsözxö́n.
\p Níʼirö yöjáquiëʼ, en gulaʼbenëʼ tu lëʼe bárcodoʼ, ateʼ
rëla niʼ nitubaʼ böla bitiʼ gulaʼzönëʼ-baʼ.
\v 4 Cateʼ chizáʼ reníʼ, yöjsóëʼ Jesús luyú raʼ nisa
naʼ, pero bitiʼ téquibeʼenëʼ bönniʼ usëda queëʼ Jesús
Lëʼ naʼ.
\v 5 Níʼirö Jesús rëʼ légaquiëʼ:
\p ―Zxíʼinaʼdoʼ, ¿naruʼ cabí debaʼ latiʼ böla queë́liʼ?
\p Buluʼbiʼë didzaʼ, tëʼ Lëʼ:
\p ―Nitubaʼ.
\p
\v 6 Níʼirö Jesús rëʼ légaquiëʼ:
\p ―Guliʼchílaj yöxaj böla queë́liʼ tsöláʼa ibëla barco,
ateʼ sö́ngacaliʼ-baʼ.
\p Níʼirö gulaʼchiljëʼ le, ateʼ bítiʼrö guca uluʼbéajëʼ
le, tuʼ naguírabaʼ böla lëʼe yöxaj böla naʼ.
\v 7 Níʼirö bönniʼ usëda naʼ nadxíʼinëʼ Jesús lëʼ rëʼ
Pedro, rnnëʼ:
\p ―¡Xanruʼ naʼ!
\p Cateʼ biyönnëʼ Simón Pedro, “Xanruʼ naʼ”, böácuëʼ lariʼ
gúcuëʼ, tuʼ nagǘëʼ le zíʼalö, ateʼ guyáziëʼ lu nisa.
\v 8 Bilaʼdxinëʼ iaʼzícaʼrëʼ bönniʼ usëda naʼ, tuʼsë́ʼë
barco naʼ, sunáʼayöjgaquiëʼ yöxaj ga naʼ dzö́ʼöbaʼ böla,
tuʼ cabí naca ziʼtuʼ ga dë luyú bidxi. Nácatë ca tu
gayuáʼ lögaʼ níʼaruʼ.
\v 9 Cateʼ bilaʼdxinëʼ luyú bidxi naʼ, bilaʼléʼenëʼ röʼö
tu guíʼ boʼ yalaj niʼ, en zxóabaʼ tubaʼ böla láhuilö,
en dë caʼ yöta niʼ.
\v 10 Jesús rëʼ légaquiëʼ:
\p ―Guliʼdiguáʼa-baʼ ni böla naʼ siʼ guzxö́ngacaliʼ-baʼ.
\p
\v 11 Gurenëʼ Pedro lëʼe barco naʼ, ateʼ gúʼuyöjëʼ yöxaj
naʼ zacaʼ luyú bidxi, nalírö-baʼ böla zxön, idú tu gayuáʼ
yuʼ chíʼinu-unbaʼ. Sal-laʼ nácagacabaʼ böla zián, bitiʼ
birözaʼ yöxaj naʼ.
\v 12 Níʼirö Jesús rëʼ légaquiëʼ:
\p ―Guliʼdá gáguliʼ.
\p Bitiʼ burúguinëʼ nitúëʼ bönniʼ usëda queëʼ naʼ inábinëʼ
Lëʼ, innë́ʼ: “¿Nuzxi Liʼ?” Nö́zguequi quézinëʼ náquiëʼ
Xanruʼ.
\v 13 Níʼirö gubíguiʼë Jesús, en gudélëʼë yöta naʼ, encaʼ
böla naʼ, ateʼ bëʼë quégaquiëʼ.
\p
\v 14 Lë ni naca le bunni luzuí buluíʼi lahuëʼ Jesús
lógaquiëʼ bönniʼ usëda queëʼ gudödi bubanëʼ lu yöl-laʼ
guti.
\s Jesús ruíʼilenëʼ Simón Pedro didzaʼ
\p
\v 15 Cateʼ budxi gulahuëʼ, Jesús rëʼ Simón Pedro:
\p ―Simón, zxíʼinëʼ Jonás, ¿naruʼ nadxíʼirönuʼ nedaʼ ca
nadxíʼiguequinëʼ bönniʼ ni nedaʼ?
\p Bubiʼë didzaʼ Pedro, rëʼ Lëʼ:
\p ―Ön, Xan. Liʼ nöz quézinuʼ raza ládxaʼa Liʼ.
\p Jesús rëʼ lëʼ:
\p ―Bugagu yuguʼ böʼcuʼ zxílaʼdoʼ quiaʼ.
\p
\v 16 Jesús rëʼ lëʼ le buropi luzuí, rnnëʼ:
\p ―Simón, zxíʼinëʼ Jonás, ¿naruʼ nadxíʼinuʼ nedaʼ?
\p Bubiʼë didzaʼ Pedro, rëʼ Lëʼ:
\p ―Ön, Xan. Liʼ nöz quézinuʼ raza ládxaʼa Liʼ.
\p Jesús rëʼ lëʼ:
\p ―Bugagu yuguʼ böʼcuʼ zxilaʼ quiaʼ.
\p
\v 17 Jesús rëʼ lëʼ le bunni luzuí:
\p ―Simón, zxíʼinëʼ Jonás, ¿raza ládxuʼu nedaʼ?
\p Buíʼinnëʼ Pedro tuʼ le chibunni luzuí rinabi yúdxinëʼ
lëʼ, gunnë́ʼ: “¿Raza ládxuʼu nedaʼ?” Bubiʼë didzaʼ Pedro,
rëʼ Lëʼ:
\p ―Xan, yúguʼtë nöz quézinuʼ Liʼ. Nö́zinuʼ raza ládxaʼa
Liʼ.
\p Jesús rëʼ lëʼ:
\p ―Bugagu yuguʼ böʼcuʼ zxilaʼ quiaʼ.
\v 18 Le nácatë reaʼ liʼ, cateʼ niʼ nacuʼ raʼbandoʼ, rácasö
quiuʼ bugacu cuinuʼ, en ca gunnásö quiuʼ gudóʼ. Cateʼ
iguluʼ, ulí noʼo, ateʼ nu yúbölö ugacu liʼ lariʼ, en ichë́ʼ
liʼ ga niʼ bitiʼ guë́ʼënnuʼ tseajuʼ.
\p
\v 19 Yuguʼ didzaʼ ni bëʼë Jesús naca bëʼ naca gátiëʼ
Pedro, tsöjtë́ʼë lëʼe yaga cruz, para gaca yöl-laʼ ba queëʼ
Dios. Cateʼ budxi gunnë́ʼ caní Jesús, gunnë́ʼ caʼ iaʼtú:
\p ―Gudáʼ nedaʼ.
\s Ruʼë didzaʼ Jesús ca gaca queëʼ bönniʼ usëda naʼ nadxíʼinëʼ
\p
\v 20 Buécjëʼ Pedro, en biléʼenëʼ söjnáhuëʼ légaquiëʼ
bönniʼ usëda naʼ Jesús nadxíʼinëʼ lëʼ. Náquiëʼ bönniʼ
usëda naʼ guröʼë cuita lëʼë Jesús cateʼ niʼ gulahuëʼ,
en gudxëʼ Jesús: “Xan, ¿nuzxi naʼ udödi Liʼ?”
\v 21 Cateʼ Pedro biléʼenëʼ lëʼ, rëʼ Jesús:
\p ―Xan, ¿bizxi gunëʼ bönniʼ ni?
\p
\v 22 Jesús rëʼ lëʼ:
\p ―Channö rë́ʼëndaʼ ugáʼanëʼ bönniʼ ni ga idxinrö dza
huödaʼ, bitiʼ ral-laʼ cöʼu böniga. Gudáʼa nedaʼ liʼ.
\p
\v 23 Guzë́ didzaʼ ni ga nacuʼë bö́chiʼruʼ taʼyéajlëʼë
Cristo. Téquinëʼ bitiʼ gátiëʼ bönniʼ usëda naʼ. Jesús
bitiʼ gudxëʼ lëʼ bitiʼ gátiëʼ, pero caní gunnë́ʼ: “Channö
rë́ʼëndaʼ ugáʼanëʼ bönniʼ ni ga idxinrö dza huödaʼ, bitiʼ
ral-laʼ cöʼu böniga.”
\p
\v 24 Bönniʼ usëda ni nacaʼ nedaʼ, Juan. Runaʼ ba nalí
quéguequi lë ni, en nuzúajaʼ yuguʼ lë ni lu guichi, ateʼ
nö́ziliʼ naca idútë li le runaʼ ba nalí.
\p
\v 25 Ziánrö caʼ le benëʼ Jesús. Channö nu uzúaj léguequi
lu guichi tu tu, rusacaʼ quiaʼ bitiʼ guequi yödzölió
ni ilaʼcuáʼ guichi naʼ ral-laʼ nu uzúaj. Caʼ caz.