﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:07,340
Ijtunaꞌṉ tum pøn ñøyipøꞌis Lázaro.

2
00:00:07,340 --> 00:00:08,560
Oyu caꞌeꞌaje,

3
00:00:08,560 --> 00:00:10,380
Betania cumguꞌyomnaꞌṉ ijtu.

4
00:00:10,380 --> 00:00:14,440
Mismo cumguꞌyom ityajunaꞌṉ jeꞌis tyøvø María y Marta.

5
00:00:14,440 --> 00:00:19,660
Jic Mariaꞌis jøsiti oyu jyajsay ndø Comiꞌis cyoso perfumejiꞌṉ y cyømojcay vyayjiꞌṉ.

6
00:00:19,660 --> 00:00:22,240
Mariaꞌis tyøvø Lázaro oy caꞌeꞌaje.

7
00:00:22,240 --> 00:00:26,000
Entonces tyøvøꞌis cyøꞌvejayaj ote Jesús vaꞌcø ñøjayø:

8
00:00:26,000 --> 00:00:26,820
―Ø Ṉgomi,

9
00:00:26,820 --> 00:00:29,260
mi sunbapø mi ndøvø caꞌcupyaꞌtu.

10
00:00:29,260 --> 00:00:31,300
Jesusis myanu jetsepø ote,

11
00:00:31,300 --> 00:00:31,900
y nømu:

12
00:00:31,900 --> 00:00:34,600
―Yøṉ caꞌeꞌaju pero jiꞌndyet vaꞌcø cyaꞌoctucø,

13
00:00:34,600 --> 00:00:36,720
sino vaꞌcø myøjaꞌṉomgotzøctøj Dios,

14
00:00:36,720 --> 00:00:39,220
y jetsetiqueꞌt øtz vaꞌcø møjaꞌṉomgotzøctøjqueꞌta,

15
00:00:39,220 --> 00:00:40,380
øtz Diosis chøṉ ꞌYune.

16
00:00:40,380 --> 00:00:44,860
Jesusis syuñajpanaꞌṉ María y Mariaꞌis tyøvø Marta y Lázaro.

17
00:00:44,860 --> 00:00:46,660
Pero cuando myanu que caꞌeꞌaju,

18
00:00:46,660 --> 00:00:48,920
yaꞌqueꞌtutøc metza jamana mismo ijtumønaꞌṉ.

19
00:00:48,920 --> 00:00:50,800
Jøsijcam ñøjayaj ñøtuṉdøvø:

20
00:00:50,800 --> 00:00:53,260
―Tø vøco maṉdaṉgueꞌti Judea nasomo.

21
00:00:53,260 --> 00:00:55,420
Ñøtuṉdøvøꞌis ñøjayaj Jesús:

22
00:00:55,420 --> 00:00:56,100
―Maestro,

23
00:00:56,100 --> 00:01:00,340
ja itøtøc vøti jama que oyu mi mbyuꞌṉgaꞌjoꞌyaje tzaꞌjiꞌṉ Israel pøꞌnistaꞌm.

24
00:01:00,340 --> 00:01:02,880
¿Y ticøtoya jiṉdi mati mi myaṉgueꞌte?

25
00:01:02,880 --> 00:01:04,740
Y Jesusis ꞌyaṉdzoṉyaju:

26
00:01:04,740 --> 00:01:06,840
―Macvøstøjcay hora ñøꞌit tumdum jamaꞌis.

27
00:01:06,840 --> 00:01:08,500
Oꞌca tø vitpa jamaꞌomo,

28
00:01:08,500 --> 00:01:09,440
jiꞌn tø quejcaꞌṉaje,

29
00:01:09,440 --> 00:01:12,000
porque jama søꞌṉgøꞌomo ndø ispa tuṉ.

30
00:01:12,000 --> 00:01:14,480
Jetseti ijtutøc usyna ø hora.

31
00:01:14,480 --> 00:01:16,460
Pero oꞌca tø vitpa tzuꞌyi tø quejcaꞌṉajpa,

32
00:01:16,460 --> 00:01:17,960
porque jiꞌn syøꞌṉnømi.

33
00:01:17,960 --> 00:01:20,080
Jøsijcam ñøjayaj Jesusis:

34
00:01:20,080 --> 00:01:21,920
―Ndø amigo Lázaro øṉbajcu.

35
00:01:21,920 --> 00:01:23,860
Pero maꞌṉbø mave vaꞌcø ⁿyac saꞌø.

36
00:01:23,860 --> 00:01:26,060
Entonces ñøjayaj Jesús ñøtuṉdøvøꞌis:

37
00:01:26,060 --> 00:01:27,020
―Øjtzø mi Ṉgomi,

38
00:01:27,020 --> 00:01:27,700
oꞌca øṉu,

39
00:01:27,700 --> 00:01:28,980
mati vøꞌaje.

40
00:01:28,980 --> 00:01:30,580
Pues Jesús jetse nømu:

41
00:01:30,580 --> 00:01:32,500
“Øṉbajcu” pero caꞌupøte.

42
00:01:32,500 --> 00:01:35,640
Y pøꞌnis cyomoꞌyaju que nømu que viyuṉse øṉupøte,

43
00:01:35,640 --> 00:01:36,980
que nø syapøjcu.

44
00:01:36,980 --> 00:01:38,380
Entonces Jesusis chamdujcayaju ñøjayaju:

45
00:01:38,380 --> 00:01:41,120
―Caꞌupøte Lázaro.

46
00:01:41,120 --> 00:01:47,400
Y cajsøpyøjtzi aunque jay tø ijtamønaꞌṉ jiṉø porque jetse masti vøj para mitzcøtoyataꞌm vaꞌcø mi vaꞌṉjamdamø.

47
00:01:47,400 --> 00:01:50,060
De toda manera tø maṉdyaꞌi jiṉø ijtumø Lázaro.

48
00:01:50,060 --> 00:01:51,380
Entonces Tomás,

49
00:01:51,380 --> 00:01:53,220
nøyiꞌajqueꞌtpapø mechipø,

50
00:01:53,220 --> 00:01:54,440
jeꞌtis ñøjayaju ñøtuṉdøvø:

51
00:01:54,440 --> 00:01:57,780
―Tø maṉdyaṉgueꞌte parejo vaꞌcø tø caꞌtam Jesusjiꞌṉ.

52
00:01:57,780 --> 00:01:58,100
Jesusis yac visayajpa caꞌyajupø y tø tziꞌpa quenguy

53
00:01:58,100 --> 00:02:00,700
Entonces maṉyaj Jesús jiṉø ijtumø Lázaro.

54
00:02:00,700 --> 00:02:01,820
Y cuando nuꞌcyaju,

55
00:02:01,820 --> 00:02:04,720
nøjayajtøju que ijtumnaꞌṉ macscuy jama niptøjumø.

56
00:02:04,720 --> 00:02:07,700
Como Betania cumguꞌis tyomeꞌispa Jerusalén gumguy,

57
00:02:07,700 --> 00:02:09,900
como media leguasyeꞌṉomodi ispa,

58
00:02:09,900 --> 00:02:16,300
por eso vøti Israel pøn miñaju vaꞌcø tyuꞌñaj Marta y María vaꞌcø jana más mayaꞌyajø porque caꞌu aṉcø tyøvø.

59
00:02:16,300 --> 00:02:18,700
Y cuando Martaꞌis myusu que nø minu Jesús,

60
00:02:18,700 --> 00:02:19,520
maṉ chove.

61
00:02:19,520 --> 00:02:21,420
Pero María tzøꞌy tyøjcomo poꞌcsupø.

62
00:02:21,420 --> 00:02:23,360
Entonces Martaꞌis ñøjay Jesús:

63
00:02:23,360 --> 00:02:24,320
―Ø Ṉgomi,

64
00:02:24,320 --> 00:02:25,300
oꞌca mitz yøꞌcnaꞌṉ ijtu,

65
00:02:25,300 --> 00:02:27,080
ja cyaꞌønaꞌṉ ø andzi.

66
00:02:27,080 --> 00:02:28,620
Pero aunque caꞌuꞌam,

67
00:02:28,620 --> 00:02:30,780
muspøjtzi que aunque ti mi ⁿvacpa Dioscøsi,

68
00:02:30,780 --> 00:02:32,140
Diosis mi ñchiꞌpa.

69
00:02:32,140 --> 00:02:33,660
Jesusis ñøjayu:

70
00:02:33,660 --> 00:02:35,240
―Mi andzi maṉba visaꞌe.

71
00:02:35,240 --> 00:02:36,540
Martaꞌis ñøjayu:

72
00:02:36,540 --> 00:02:40,760
―Muspøjtzi que maṉba visa ultimopø jama cuando visaꞌnømba.

73
00:02:40,760 --> 00:02:42,200
Pero Jesusis ñøjayu:

74
00:02:42,200 --> 00:02:46,580
―Øjchøṉø yac visaꞌyajpapøꞌis caꞌyajupøꞌam y øjchoṉø ndziꞌocuyajpapøꞌis quenguy.

75
00:02:46,580 --> 00:02:47,880
Vaꞌṉjambapøꞌis øjtzi,

76
00:02:47,880 --> 00:02:48,700
aunque caꞌupø,

77
00:02:48,700 --> 00:02:50,320
maṉbatøc visaꞌqueꞌte.

78
00:02:50,320 --> 00:02:53,320
Y aunque iyø quenbapøtøc y vaꞌṉjambaꞌis øjtzi,

79
00:02:53,320 --> 00:02:54,720
jiꞌn maṉ cyaꞌe nuṉca.

80
00:02:54,720 --> 00:02:56,340
¿Mitz mi vyaꞌṉjajmombaja jetse?

81
00:02:56,340 --> 00:02:57,880
Y Martaꞌis ñøjayu:

82
00:02:57,880 --> 00:02:58,380
―Jøꞌø,

83
00:02:58,380 --> 00:02:59,340
øjtzø mi Ṉgomi,

84
00:02:59,340 --> 00:03:00,960
vaꞌṉjambøjtzi que mijtzimete Cristo,

85
00:03:00,960 --> 00:03:02,100
Diosis mi ꞌYune,

86
00:03:02,100 --> 00:03:04,260
na mapøtinaꞌṉ min nascøsi.

87
00:03:04,260 --> 00:03:04,260
Jesús voꞌu Lazaroꞌis chatøjcaṉvini

88
00:03:04,260 --> 00:03:07,580
Jetse nømu Marta y entonces maṉ ñuꞌmvejay tyøvø María,

89
00:03:07,580 --> 00:03:08,620
ñuꞌmdzajmayu ñøjayu:

90
00:03:08,620 --> 00:03:10,720
―Minuꞌam Maestro y nø mi ⁿñøveju.

91
00:03:10,720 --> 00:03:12,780
Prontocøtoya cuando myan yøcse,

92
00:03:12,780 --> 00:03:15,240
María teꞌndontzuꞌṉu maṉu Jesuscøꞌmø.

93
00:03:15,240 --> 00:03:17,420
Y Jesús ja tyøjcøyøtøcnaꞌṉ cumguꞌyomo,

94
00:03:17,420 --> 00:03:20,260
pero jiṉdøcnaꞌṉ ijtu jut choṉumø Martaꞌis.

95
00:03:20,260 --> 00:03:24,480
Jiṉnaꞌṉ ityaj Mariajiꞌṉ tyøjcomo Israel pøndaꞌm miñajuꞌis tyuꞌñaje.

96
00:03:24,480 --> 00:03:27,140
Cuando isyaj María que pronto teꞌndontzuꞌṉu y pujtu,

97
00:03:27,140 --> 00:03:27,980
maṉ pyaꞌtyaje.

98
00:03:27,980 --> 00:03:28,660
Nømyaju:

99
00:03:28,660 --> 00:03:31,340
―Maṉ tzatøjcaṉvini vaꞌcø cyøvoꞌ tyøvø.

100
00:03:31,340 --> 00:03:34,060
Pero ja jiṉ myavø sino Jesús maṉ chove.

101
00:03:34,060 --> 00:03:35,740
Y cuando nuꞌcu ijtumø Jesús,

102
00:03:35,740 --> 00:03:36,520
y isu Jesús,

103
00:03:36,520 --> 00:03:39,460
entonces María cutcøneꞌc Jesusis cyosocøꞌmø y ñøjayu:

104
00:03:39,460 --> 00:03:40,520
―Ø Ṉgomi,

105
00:03:40,520 --> 00:03:41,740
oꞌca mitz yøꞌcnaꞌṉ mi ijtu,

106
00:03:41,740 --> 00:03:43,280
ja cyaꞌønaꞌṉ ø andzi.

107
00:03:43,280 --> 00:03:45,720
Entonces Jesusis isu que María nø vyoꞌu,

108
00:03:45,720 --> 00:03:47,980
y Israel pøꞌnistaꞌm maṉupøꞌis pyaꞌtyaje,

109
00:03:47,980 --> 00:03:49,100
nømdinaꞌṉ vyoꞌyajqueꞌtu.

110
00:03:49,100 --> 00:03:51,960
Y Jesús mayaꞌu y nuꞌc chocoꞌyomsyeꞌṉom toya.

111
00:03:51,960 --> 00:03:53,060
Y ñøjayaju:

112
00:03:53,060 --> 00:03:54,460
―¿Jut mi ṉgojtam caꞌupø?

113
00:03:54,460 --> 00:03:55,600
Ñøjayaju:

114
00:03:55,600 --> 00:03:56,820
―Ma ndø aꞌmdaꞌi.

115
00:03:56,820 --> 00:03:58,320
Voꞌqueꞌtuti Jesús.

116
00:03:58,320 --> 00:04:00,380
Entonces Israel pøn nømyaju:

117
00:04:00,380 --> 00:04:02,900
―Aꞌmdamø jujche tyoyaꞌṉøpya Lázaro.

118
00:04:02,900 --> 00:04:04,360
Y vene nømyaju:

119
00:04:04,360 --> 00:04:06,640
―Yøṉ pøꞌnis yac søꞌṉay toꞌtipø pøꞌnis vyitøm.

120
00:04:06,640 --> 00:04:09,320
¿Jiꞌnacs na musinaꞌṉ yac tzoc Lázaro vaꞌcø jana cyaꞌø?

121
00:04:09,320 --> 00:04:09,720
Visaꞌ Lázaro

122
00:04:09,720 --> 00:04:11,980
Entonces Jesús mayaꞌqueꞌtu,

123
00:04:11,980 --> 00:04:16,280
nuꞌqueꞌt hasta chocoꞌyomsyeꞌṉom toya y nuꞌc ijtumø caꞌupø tzatøjcøꞌmø.

124
00:04:16,280 --> 00:04:19,720
Quetzaꞌombø chatøcnaꞌṉete y pajtzaṉgaꞌmupø tzaꞌjiꞌn.

125
00:04:19,720 --> 00:04:20,940
Jesús nømu:

126
00:04:20,940 --> 00:04:22,340
―Yac tzuꞌṉdam je tzaꞌ.

127
00:04:22,340 --> 00:04:24,800
Caꞌupøꞌis tyøvø Martaꞌis ñøjayu:

128
00:04:24,800 --> 00:04:26,060
―Øjchø mi Ṉgomi,

129
00:04:26,060 --> 00:04:29,300
nømocso vyøju porque yøti ijtu macscu jama cyaꞌumø.

130
00:04:29,300 --> 00:04:30,720
Jesusis ñøjayu:

131
00:04:30,720 --> 00:04:34,720
―¿Jiꞌnacs viyuṉse lo que jujche øtz mi nøjayuse øjtzi que oꞌca mi ndø vaꞌṉjamba,

132
00:04:34,720 --> 00:04:38,200
maṉba mi isay jujche muspa chøc milagroꞌajcuy Diosis?

133
00:04:38,200 --> 00:04:42,900
Entonces yac tzuꞌṉyaj tzaꞌ pyajtzaṉgaꞌmyajupøjiꞌṉ tzatøc ijtumø caꞌupø.

134
00:04:42,900 --> 00:04:44,920
Y Jesús quenguiꞌm møji y nømu:

135
00:04:44,920 --> 00:04:45,540
―Jatay,

136
00:04:45,540 --> 00:04:49,260
mi nøjaꞌmbøjtzi yøscøtoyaꞌm porque mi ndø majnayuꞌam ø onde.

137
00:04:49,260 --> 00:04:52,660
Y muspøjtzi que mumu jama mi ndø majnapya ø onde.

138
00:04:52,660 --> 00:04:58,220
Pero jetse nøjaꞌmbøjtzi vaꞌcø vyaꞌṉjamyaj tome teꞌñajupøꞌis que mitz mi ndø cøꞌveju.

139
00:04:58,220 --> 00:05:00,000
Jetse nø ꞌyoꞌnøyuꞌøc,

140
00:05:00,000 --> 00:05:01,620
Jesusis pømi vyejayu:

141
00:05:01,620 --> 00:05:02,380
―Lázaro,

142
00:05:02,380 --> 00:05:03,300
putaꞌm.

143
00:05:03,300 --> 00:05:05,140
Y pøn caꞌupønaꞌṉ caꞌṉdonbujtu.

144
00:05:05,140 --> 00:05:06,780
Jujche mondøjuse caꞌuꞌc,

145
00:05:06,780 --> 00:05:07,540
jetse pujtu,

146
00:05:07,540 --> 00:05:10,000
cyøꞌ y cyoso monupø jujche myoñajuse caꞌuꞌc y vyinaca monupø tucujiꞌṉ.

147
00:05:10,000 --> 00:05:11,320
Jesusis ñøjayu:

148
00:05:11,320 --> 00:05:13,200
―Moꞌnaṉvacø vaꞌcø mus vyitø.

149
00:05:13,200 --> 00:05:13,200
Cyiꞌpscøpoyaju vaꞌcø ñucyaj Jesús

150
00:05:13,200 --> 00:05:17,220
Entonces sone Israel pøꞌnis oyupøꞌis pyaꞌtyaj María,

151
00:05:17,220 --> 00:05:20,540
isyaj lo que jujche Jesusis chøjcuse y vyaꞌṉjamyaj Jesús.

152
00:05:20,540 --> 00:05:24,980
Pero vene maṉyaju vaꞌcø maṉ chajmayaj fariseotaꞌm lo que ti chøc Jesusis.

153
00:05:24,980 --> 00:05:28,660
Entonces pane coviꞌnajøtaꞌm y fariseotaꞌm tuꞌmyaju y nømyaju:

154
00:05:28,660 --> 00:05:30,100
―¿Ti maṉba ndø tzøctame?

155
00:05:30,100 --> 00:05:32,680
Porque yøṉ pøꞌnis chøcpa sone milagroꞌajcuy.

156
00:05:32,680 --> 00:05:35,420
Oꞌca ndø tzactamba y jiꞌn ndø yaꞌinductame,

157
00:05:35,420 --> 00:05:43,760
jic maṉba cøyin vaꞌṉjambøꞌtøji y Roma cumguꞌyombø coviꞌnajøꞌis maṉba cyøꞌvejyaj soldado vaꞌcø yac tzuꞌṉatyam ndø masandøc y ndø aṉguiꞌmguy.

158
00:05:43,760 --> 00:05:46,760
Pero ijtunaꞌṉ tum pøn jeꞌtomo ñøyipøꞌis Caifás,

159
00:05:46,760 --> 00:05:50,000
ñeꞌcø más myøjaꞌṉom aṉguiꞌmbapø pane jic ameꞌomo.

160
00:05:50,000 --> 00:05:52,180
Jeꞌis ñøjayaj mumu cyoviꞌnajø tøvø:

161
00:05:52,180 --> 00:05:54,180
―Mitztaꞌm ni ti jiꞌn mi mustame.

162
00:05:54,180 --> 00:06:01,660
Ni jiꞌn mi ndzøctam cuenda que vale más tø øtzcøtoyataꞌm vaꞌcø cyaꞌ tum pøn ndø cumgucøtoya vaꞌcø jana tocoy ndø Israel cumgutyaꞌm.

163
00:06:01,660 --> 00:06:03,440
Jetse cham Caifasis,

164
00:06:03,440 --> 00:06:06,580
pero Caifasis ja cham jetse ñeꞌc quiꞌpsocupit.

165
00:06:06,580 --> 00:06:08,600
Sino como pane más myøjaꞌṉom aṉguiꞌmbapø jic ame,

166
00:06:08,600 --> 00:06:10,240
Diosis yac jajmeminu jujche vaꞌcø chamø.

167
00:06:10,240 --> 00:06:13,640
Jetse chamu que Jesús maṉba caꞌe mumu Israel pøngøtoya.

168
00:06:13,640 --> 00:06:15,620
Y jiꞌn sólo Israel pøngøtoya,

169
00:06:15,620 --> 00:06:20,380
sino también tumøpø vaꞌṉjajmocuy vaꞌcø yac ñøꞌityajø mumu lo que Diosis cyøpiṉyajupø vaꞌcø ꞌyuneꞌajyajø aunque jut ityajupø.

170
00:06:20,380 --> 00:06:25,000
Entonces desde jic jama Israel coviꞌnajøꞌstaꞌm quiꞌpscøpoyaju jujche vaꞌcø yaj caꞌyaj Jesús.

171
00:06:25,000 --> 00:06:28,360
Jetcøtoya Jesús ja vyit istøjpamø Judea nasomo,

172
00:06:28,360 --> 00:06:32,760
sino maṉ ijtumø tum cumguy ñøyipøꞌis Efraín tome ispamø ja ijnømømø,

173
00:06:32,760 --> 00:06:34,220
y jiṉ tzøꞌyu ñøtuṉdøvøjiꞌṉ.

174
00:06:34,220 --> 00:06:38,340
Y nømnaꞌn tyomeꞌaj Israel pøꞌnis syøṉ ñøyipøꞌis pascua.

175
00:06:38,340 --> 00:06:43,120
Y vøti pøn emøc ityajupø miñaj Jerusalén gumguꞌyomo antes que nuꞌcpa søṉ.

176
00:06:43,120 --> 00:06:47,580
Miñaju vaꞌcø cyøtzeꞌyaj vyin como seña que cøvajcøyajuꞌam Diosis vyiꞌnaṉdøjqui.

177
00:06:47,580 --> 00:06:49,400
Entonces myeꞌchaj Jesús.

178
00:06:49,400 --> 00:06:51,300
Y mientras teꞌñajunaꞌṉ masandøjcomo,

179
00:06:51,300 --> 00:06:52,440
na ñøjayajtøju:

180
00:06:52,440 --> 00:06:53,540
―¿Ti mi ṉguiꞌpstamba?

181
00:06:53,540 --> 00:06:56,020
¿Será que minba o jiꞌn mini søꞌṉomo?

182
00:06:56,020 --> 00:07:04,340
Y pane coviꞌnajøꞌistaꞌm y fariseoꞌstaꞌm cyotyaj aṉguiꞌmguy iꞌis ispa Jesús vaꞌcø cyøtzaꞌmøyaj jut ijtu vaꞌcø mus ñucyajø.

