﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:08,880
Chenu unibeella nú xeꞌla beella liꞌiru Italia,

2
00:00:08,880 --> 00:00:16,480
che udeteꞌ cuenda beella Pablo cuna chiucu chuna bee bene enu nchiñi niꞌcuꞌ lu capitáñi enu lee Julio,

3
00:00:16,480 --> 00:00:20,660
enu rnibiyaꞌ lu tucu texcuaꞌa bee sundado enu lee Augusto.

4
00:00:20,660 --> 00:00:24,840
Nu Cesarea uyuꞌuru liñi barco nu see enza Adramitio,

5
00:00:24,840 --> 00:00:29,100
nzula nú chiuꞌu barco quieꞌ para nú chae enza lubee eyeche Asia.

6
00:00:29,100 --> 00:00:31,700
Leꞌca unguyaꞌru Aristarco,

7
00:00:31,700 --> 00:00:33,500
bene Tesalónica,

8
00:00:33,500 --> 00:00:35,760
eyeche nú nchiucuꞌ lu iliu Macedonia.

9
00:00:35,760 --> 00:00:38,260
Stucu bichia uriñaru eyeche Sidón,

10
00:00:38,260 --> 00:00:41,100
elu uriꞌi nzeꞌca Julio lu Pablo,

11
00:00:41,100 --> 00:00:48,380
uzelalla nú uyabiꞌya Pablo bee bene enu rquieteꞌlla eyeche zeꞌe nu udeteꞌbeella lunú seca laꞌchaꞌlla.

12
00:00:48,380 --> 00:00:54,720
Chenu uchiuꞌuru Sidón uduꞌuru huelta stucu chú yuu Chipre nú netse lu inzatuꞌ,

13
00:00:54,720 --> 00:01:01,340
utsaꞌnaru yuu zeꞌe cueꞌtseru chúbeca para nú la chechuꞌu xeꞌtaru bii xne nzeꞌta bii enza luru.

14
00:01:01,340 --> 00:01:05,480
Udeteꞌru lu inzatuꞌ axu Cilicia cuna Panfilia,

15
00:01:05,480 --> 00:01:06,960
nu uriñaru Mira,

16
00:01:06,960 --> 00:01:10,240
tucu eyeche nú nebacuꞌ lu iliu Licia.

17
00:01:10,240 --> 00:01:15,780
Zeꞌe uchuꞌu capitáñi tucu barco Alejandría nú nza enza Italia,

18
00:01:15,780 --> 00:01:18,180
nu unilla nú chuꞌuru liñi barco zeꞌe.

19
00:01:18,180 --> 00:01:20,940
Chabeꞌ nzaꞌaru huaxi bichia,

20
00:01:20,940 --> 00:01:25,340
nu chiquiꞌ neriñaꞌ uriñaru enza lee Gnido.

21
00:01:25,340 --> 00:01:29,980
Nu lunú recascaꞌ bii enza luru chequie nzaꞌru enza Salmón,

22
00:01:29,980 --> 00:01:33,680
nu uduꞌuru huelta Creta yuu nú netse lu inzatuꞌ.

23
00:01:33,680 --> 00:01:37,460
Nu chiquiꞌ neriñaꞌ nzaꞌaru enza ruꞌu yuu zeꞌe lu inzatuꞌ,

24
00:01:37,460 --> 00:01:44,420
hasta nú uriñaru tucu luhuare elu lee Buenos Puertos axu tucu eyeche nú lee Lasea.

25
00:01:44,420 --> 00:01:45,820
Nu lunú uleꞌru,

26
00:01:45,820 --> 00:01:48,480
chiquiꞌ necachi neca nú nzaꞌaláru lu inzatuꞌ,

27
00:01:48,480 --> 00:01:51,100
xne nzeꞌta riñala tiembu nú aca nucuaa.

28
00:01:51,100 --> 00:01:52,900
Enzeꞌe uni Pablo lubeella,

29
00:01:52,900 --> 00:01:54,460
nú unilla lubeella:

30
00:01:54,460 --> 00:01:55,960
―Uzuꞌcuꞌ diacahua,

31
00:01:55,960 --> 00:02:03,540
tunu chu nzaꞌahua la chanzeꞌcaꞌahua xne nuꞌ beyaꞌ nú nitilu barco nu riꞌchia ye beenú nuyaꞌ barco lu inzatuꞌ,

32
00:02:03,540 --> 00:02:06,820
nu nuꞌ beyaꞌ nú hasta liaꞌahua atiaꞌahua.

33
00:02:06,820 --> 00:02:09,380
Pero capitañi enu rnibiyaꞌ lubee sundado,

34
00:02:09,380 --> 00:02:14,020
máse uriꞌilla caso nú rni bene enu neca stene barco cuna enu senune,

35
00:02:14,020 --> 00:02:16,160
né riꞌilla caso lunú uni Pablo.

36
00:02:16,160 --> 00:02:20,700
Nu lunú zeꞌe la neca nzeꞌca para nú deteꞌahua tiembu nú nucuaa,

37
00:02:20,700 --> 00:02:24,440
che casi yebeella uriꞌibeella elliebacuꞌ nú chiuꞌuru zeꞌe,

38
00:02:24,440 --> 00:02:28,220
teriaꞌahua juerza nú riñaꞌahua eyeche Fenice,

39
00:02:28,220 --> 00:02:31,760
eyeche nú nchiucuꞌ lu iliu Creta elu laca xeꞌtaꞌ bii,

40
00:02:31,760 --> 00:02:34,280
zeꞌe deteꞌahua tiembu nú nucuaa.

41
00:02:34,280 --> 00:02:37,980
Unga tucu bii aꞌtsaꞌ lu inzatuꞌ

42
00:02:37,980 --> 00:02:42,360
Chequie uquixie nú unga tucu bii nú xexee nzeꞌta enza sur,

43
00:02:42,360 --> 00:02:46,760
nu uriꞌibeella elliebacuꞌ nú ungala tucu nú uriꞌibeella elliebacuꞌ nú aca,

44
00:02:46,760 --> 00:02:50,400
uchiuꞌuru nú nzaꞌaru lu inzatuꞌ enza ruꞌu yuu Creta.

45
00:02:50,400 --> 00:02:57,900
Pero lleꞌnalá nzaꞌaru lu inzatuꞌ zeꞌe chenu uriña tucu bii aꞌtsaꞌ nú lee Euroclidón,

46
00:02:57,900 --> 00:03:00,160
nu uquixie bii zeꞌe siꞌña barco.

47
00:03:00,160 --> 00:03:05,760
Nu lunú nzeꞌta bii zeꞌe enza luru che lá chaꞌ barco zeꞌe elu riala nú chae,

48
00:03:05,760 --> 00:03:10,960
nu utsanaꞌ beella nú unguyaꞌ barco zeꞌe liꞌiru enza elu siꞌña bii liꞌi.

49
00:03:10,960 --> 00:03:16,720
Nu udeteꞌru diꞌchi tucu yuu llaꞌna nú lee Clauda nú netse lu inzatuꞌ,

50
00:03:16,720 --> 00:03:18,620
elu lacaꞌ bii aꞌtsaꞌ,

51
00:03:18,620 --> 00:03:22,700
chequie canoa nú nacaꞌcuu diꞌchi barco zeꞌe,

52
00:03:22,700 --> 00:03:25,520
chiquiꞌ neriñaꞌ uquieꞌerune liñi barco zeꞌe.

53
00:03:25,520 --> 00:03:29,540
Chequie chenu ulaxu nú uquieꞌeru canoa zeꞌe liñi barco,

54
00:03:29,540 --> 00:03:35,100
ullicaꞌcuu beella diqui abenchilaꞌ barco zeꞌe cuna tuu para nú la nitilue,

55
00:03:35,100 --> 00:03:41,420
nu lunú xiqui beella nú cá chatseꞌ barco zeꞌe lu eyuxi nú lee Sirte,

56
00:03:41,420 --> 00:03:47,080
che ulaca beella bee lonaꞌ barco zeꞌe para nú uyaꞌe liꞌiru enza siꞌña bii.

57
00:03:47,080 --> 00:03:48,460
Stucu bichia,

58
00:03:48,460 --> 00:03:51,420
leꞌca esquie recascaꞌ bii juerte lu inzatuꞌ zeꞌe,

59
00:03:51,420 --> 00:03:56,720
nu uquixiebeella nú utsiꞌqui beella yuhuaꞌ nú nuyaꞌ barco zeꞌe lu inzatuꞌ.

60
00:03:56,720 --> 00:04:01,660
Bichia rriuna unaꞌtse beella lunú rquiꞌña barco nu utsiꞌqui beellae lu inzatuꞌ.

61
00:04:01,660 --> 00:04:05,020
Huaxi bee bichia né aca acheaꞌ lubichia,

62
00:04:05,020 --> 00:04:06,380
niꞌ lubee belaa,

63
00:04:06,380 --> 00:04:09,680
equie cuendaꞌ bii aꞌtsaꞌ nú unga lu inzatuꞌ zeꞌe.

64
00:04:09,680 --> 00:04:13,320
Chequie liꞌiru la nzucuaꞌluru nú tsilaꞌalaru lu inzatuꞌ zeꞌe.

65
00:04:13,320 --> 00:04:16,420
Nu lunú udetela huaxi bichia nú né daꞌcuru,

66
00:04:16,420 --> 00:04:20,100
chequie utsuli Pablo arliꞌtiꞌ beella nu unilla:

67
00:04:20,100 --> 00:04:27,340
―Máse neca nzeꞌca para liaꞌahua tunu uzucuꞌhua lunú unia nú né chiuꞌahua Creta,

68
00:04:27,340 --> 00:04:29,360
nu la nehuana ulleꞌcaꞌahua,

69
00:04:29,360 --> 00:04:31,540
nu lecaxi unitiaꞌahua che.

70
00:04:31,540 --> 00:04:33,200
Pero lecaxi riꞌi nucuaꞌ,

71
00:04:33,200 --> 00:04:35,640
la lliquihua xne niꞌtucuhua la atihua,

72
00:04:35,640 --> 00:04:37,100
barco quieꞌtsia rila.

73
00:04:37,100 --> 00:04:46,320
Xne Diose enu rnibiyaꞌ lua liꞌinu enu sibiꞌa lu uxeꞌlanu tucu ángele enu ulubeꞌlu lua rulaꞌquieꞌ.

74
00:04:46,320 --> 00:04:47,960
Nu uni ángele zeꞌe lua:

75
00:04:47,960 --> 00:04:49,520
“La lliquilu Pablo,

76
00:04:49,520 --> 00:04:51,980
xne rquiꞌña nú detelu lu arre César,

77
00:04:51,980 --> 00:04:58,580
nu equie cuendaꞌ liꞌilu niꞌ tucu bee enu nzeꞌta liñi barco quieꞌ la zela Diose nú atibeei.”

78
00:04:58,580 --> 00:05:00,360
Enzeꞌe uduꞌhua ana arquiꞌhua,

79
00:05:00,360 --> 00:05:02,500
xne liꞌá nzeli arquia Diose,

80
00:05:02,500 --> 00:05:05,500
nu nediya nzeꞌca nú yalu tucu nú uni ángele lua.

81
00:05:05,500 --> 00:05:09,400
Pero chellica barco quieꞌ ruꞌu tucu yuu nú netse lu inzatuꞌ.

82
00:05:09,400 --> 00:05:11,720
Chenu udete chiñuꞌ bichia nú nzaꞌaru lu inzatuꞌ,

83
00:05:11,720 --> 00:05:16,680
rulaꞌ zeꞌe uriñaru enza ruꞌu inzatuꞌ nú lee Adriatico,

84
00:05:16,680 --> 00:05:19,560
che chuquieꞌ churquie nza barco rriꞌi bii,

85
00:05:19,560 --> 00:05:23,840
nu bee bene enu rriꞌi riñaꞌ liñi barco liꞌibeei enu lee marineros,

86
00:05:23,840 --> 00:05:29,540
rulaꞌ zeꞌe tucu ulelaꞌ rulaꞌ uriꞌi bee bene zeꞌe beyaꞌ nú yamerotsia riñaru tucu ruꞌu yuu.

87
00:05:29,540 --> 00:05:33,380
Chequie utexe beella calu aquiee inza elu nzuebeella,

88
00:05:33,380 --> 00:05:36,560
nu aquiee alallichiꞌi nuꞌ xuꞌcu metro,

89
00:05:36,560 --> 00:05:40,180
máse lu zeꞌela utexeaꞌla beellae stucu bese,

90
00:05:40,180 --> 00:05:42,940
nu aquiee ala cheachi metro.

91
00:05:42,940 --> 00:05:46,760
Nu xiqui beella nú cá chuꞌu barco zeꞌe lu quiee,

92
00:05:46,760 --> 00:05:54,700
chequie enza rquiꞌ barco zeꞌe utsiꞌqui beella tacu gancho nú neca icuꞌ lu inzatuꞌ para nú tsuxe barco zeꞌe,

93
00:05:54,700 --> 00:05:57,280
nu alaꞌ nú uyeꞌela luyuu nú secabeella.

94
00:05:57,280 --> 00:05:59,640
Bee bene enu rriꞌi riñaꞌ liñi barco zeꞌe,

95
00:05:59,640 --> 00:06:07,440
uriꞌibeei tucu nú siꞌquiscaꞌ beei bee gancho lu inzatuꞌ enza lu barco zeꞌe para nú lacatsia beei canua,

96
00:06:07,440 --> 00:06:10,060
nu chu chuꞌubeei liñii para nú yecaxuꞌu beei.

97
00:06:10,060 --> 00:06:14,680
Pero udixiuleꞌe Pablo lu capitañi cuna lubee sundado nu unilla,

98
00:06:14,680 --> 00:06:15,620
lubeella:

99
00:06:15,620 --> 00:06:18,020
―Tunu la yaꞌna bee benequieꞌ liñi barco,

100
00:06:18,020 --> 00:06:19,360
la tsilaꞌahua.

101
00:06:19,360 --> 00:06:24,860
Chequie uchiecuꞌ bee sundado tuu nú nacaꞌcuu canoa zeꞌe nu uzanaꞌe lu inzatuꞌ.

102
00:06:24,860 --> 00:06:28,740
Chenu nzeꞌta yeꞌela luyuu uni Pablo lubeella nú acubeella,

103
00:06:28,740 --> 00:06:30,060
nu unilla lubeella:

104
00:06:30,060 --> 00:06:34,360
―Ungala chiñuꞌ bichia nú la aꞌtsehua nu lecalí xi udacuhua.

105
00:06:34,360 --> 00:06:38,200
Liꞌá nia luhua nú rquiꞌña nú acuhua para nú la atihua.

106
00:06:38,200 --> 00:06:40,840
Xne yehua la niti niꞌtucu ichia equiehua.

107
00:06:40,840 --> 00:06:42,440
Chenu uni Pablo scua,

108
00:06:42,440 --> 00:06:47,620
unaꞌtsella tucu pá nu udeteꞌlla cheꞌtsa lu Diose ante lu yebeella.

109
00:06:47,620 --> 00:06:51,160
Chequie uleꞌella pá zeꞌe nu uquixiella racullae.

110
00:06:51,160 --> 00:06:55,700
Che uyuꞌu ana arquiꞌ yebeella nu uquixiebeella leꞌca udacubeella.

111
00:06:55,700 --> 00:07:02,060
Chiucu ayuꞌu chuna ala chayuꞌ nuꞌ tucu neca yeeru enu nzelaru liñi barco zeꞌe.

112
00:07:02,060 --> 00:07:05,560
Chenu ulaxu nú udacu beella hasta elu ubelaꞌ beella,

113
00:07:05,560 --> 00:07:09,860
che utiꞌchia beella trigo lu inzatuꞌ para nú chacha barco.

114
00:07:09,860 --> 00:07:13,320
Urila barco lu inzatuꞌ

115
00:07:13,320 --> 00:07:15,660
Chenu uyeꞌe luyuu,

116
00:07:15,660 --> 00:07:21,000
bee bene enu rriꞌi riñaꞌ liñi barco lá riꞌibeella beyaꞌ cá luyuu uriñabeella.

117
00:07:21,000 --> 00:07:26,640
Ulañiꞌbeella tucu xcuu inzatuꞌ zeꞌe elu nuꞌ eyuxi diqui abenchilaꞌe,

118
00:07:26,640 --> 00:07:30,720
nu uriꞌi beella elliebacuꞌ nú chebica beella barco ruꞌu eyuxi zeꞌe.

119
00:07:30,720 --> 00:07:40,620
Chequie uchiecuꞌ beella tuu nú nacaꞌcuu bee gancho nú rriꞌi elietsa nú suxee barco lu inzatuꞌ nu utsanaꞌ beella bee gancho zeꞌe lu inzatuꞌ,

120
00:07:40,620 --> 00:07:46,740
nu uxeꞌche beella aca nú rriꞌi elietsa nú see barco para nú quixie nú tsene.

121
00:07:46,740 --> 00:07:53,120
Chequie uletsa beella lona nú nchiucuꞌ enza lu barco para nú ziꞌña bii liꞌi,

122
00:07:53,120 --> 00:07:56,060
nu uquixie nú nza barco enza ruꞌu inzatuꞌ zeꞌe.

123
00:07:56,060 --> 00:08:02,080
Pero uhuatseꞌ barco zeꞌe elu nuꞌ huaxi eyuxi nu ullicae zeꞌe.

124
00:08:02,080 --> 00:08:06,860
Enza lue uhuatseꞌ lu eyuxi nu niꞌ stemeꞌ lá cuñiaꞌe,

125
00:08:06,860 --> 00:08:11,700
nu enza rquiꞌi uquixie rrila cuna juerza nú riuꞌu inza tsuꞌe.

126
00:08:11,700 --> 00:08:18,180
Chequie niarquiꞌ bee sundado nú nze utibeei bee preso para nú la xucuꞌ yelabeei nu yecaxuꞌu beei.

127
00:08:18,180 --> 00:08:23,540
Pero capitañi enu rnibiyaꞌ lubee sundado zeꞌe lá zelalla nú acae scua,

128
00:08:23,540 --> 00:08:25,640
xne la niarquiꞌlla nú ati Pablo,

129
00:08:25,640 --> 00:08:35,080
che unibiyaꞌlla nú bee bene enu reca xucuꞌyela rluti beella chuꞌubeella lu inza nu xucuꞌ yelatsia beella chiuꞌu beella ruꞌu inzatuꞌ zeꞌe.

130
00:08:35,080 --> 00:08:41,140
Nu che uchiuꞌu beelá beella equie bee ala cuna bee aca nú uriꞌila barco zeꞌe.

131
00:08:41,140 --> 00:08:44,980
Scua utsilaꞌa yeeru nu uriñaru hasta ruꞌu inzatuꞌ zeꞌe.

132
00:08:44,980 --> 00:08:48,760
Chenu ulaxu nú uchiuꞌu yeru lu inzatuꞌ zeꞌe,

133
00:08:48,760 --> 00:08:53,940
che uriꞌiru beyaꞌ nú luyuu elu uriñaru netse lu inzatuꞌ núlee Malta.

134
00:08:53,940 --> 00:08:57,740
Bee bene enu nucuaꞌa luyuu zeꞌe chiquiꞌ ñia uriꞌinzeꞌca beella luru,

135
00:08:57,740 --> 00:09:02,160
ucuaꞌa beella quii nú ubichiaꞌru xne nucuaa nu leꞌca rlaca quiuu.

136
00:09:02,160 --> 00:09:06,040
Chequie uquieteꞌ saꞌ Pablo tucu añi yaalla aca bichi,

137
00:09:06,040 --> 00:09:08,240
nu chenu uduꞌlla aca zeꞌe luquii,

138
00:09:08,240 --> 00:09:14,640
uchiuꞌu xuꞌu tucu beꞌla leta aca zeꞌe lunú chiquiꞌ nelee lu quii zeꞌe nu udacuquieꞌí ya Pablo.

139
00:09:14,640 --> 00:09:19,580
Chenu ulañiꞌ bee bene Malta nú nziꞌqui nala beꞌla zeꞌe ya Pablo,

140
00:09:19,580 --> 00:09:21,340
che unibeella lu saꞌbeella:

141
00:09:21,340 --> 00:09:22,440
―Benequieꞌ,

142
00:09:22,440 --> 00:09:23,920
unguutilla bene,

143
00:09:23,920 --> 00:09:26,160
enzeꞌe añinzuca nú ulaꞌalla lu inzatuꞌ,

144
00:09:26,160 --> 00:09:28,880
pero añica atilla equie nú uriꞌilla.

145
00:09:28,880 --> 00:09:34,820
Pero uriꞌqui Pablo yaalla nu uzanaꞌ beꞌla zeꞌe luquii nu lecaxi ungaꞌlla.

146
00:09:34,820 --> 00:09:41,300
Yebeella nucuaꞌaquiee beella nú tsequii ya Pablo urre tuꞌnatsia zanaꞌlla nu atilla.

147
00:09:41,300 --> 00:09:45,720
Pero chenu unga xeela nú ulañiꞌbeella nú lecaxi zeca Pablo,

148
00:09:45,720 --> 00:09:50,680
che ucheꞌe elliebacuꞌ beella nú unibeella nú necalla tucu diose.

149
00:09:50,680 --> 00:09:56,420
Axu elu ulluaꞌaru nucuaꞌa yuꞌ bene enu rnibiyaꞌ luyuu nú netse lu inzatuꞌ,

150
00:09:56,420 --> 00:09:58,820
liꞌilla leella Publio.

151
00:09:58,820 --> 00:10:00,760
Nu unilla nú chaꞌaru niꞌlla,

152
00:10:00,760 --> 00:10:05,300
zeꞌe ulluaꞌaru chuna bichia nu chiquiꞌ ñia uriꞌinzeꞌcalla luru.

153
00:10:05,300 --> 00:10:09,480
Chequie nuxu paꞌlla riti nuꞌ xlee nu secalla ichia rene.

154
00:10:09,480 --> 00:10:11,480
Nu uyuꞌu Pablo elu nuxulla,

155
00:10:11,480 --> 00:10:14,780
nu chenu ulaxu nú unacuꞌ Pablo lu Diose equie cuendaꞌlla,

156
00:10:14,780 --> 00:10:18,800
che uricuꞌ Pablo ya Pablo equiella nu uyecaꞌlla.

157
00:10:18,800 --> 00:10:23,380
Chenu ungabiyaꞌ beelá bee bene enu riti enu nucuaꞌa zeꞌe nucuaꞌ,

158
00:10:23,380 --> 00:10:27,680
che uriñabeella elu nzu Pablo nu uriꞌiyecalla liꞌibeella.

159
00:10:27,680 --> 00:10:31,240
Chequie huaxi beenú lia uliquiꞌ beella luru equie nucuaꞌ.

160
00:10:31,240 --> 00:10:37,820
Nu chenu uyuꞌuru liñi barco nú nzaꞌaru uliquiꞌ beella ye nú quiꞌñaru.

