\id 2CO Lachixío Zapotec USFM output from Final pdf Aug 2010 \h 2 Corintios \toc1 2 Corintios \mt1 Carta rrucu nú uquie'e San Pablo ​ ​ lubee bene Corinto ​ ​ enu nzeli arqui' Jesucristo \c 1 \s Uxe'la Pablo Saludo \p \v 1 Li'á Pablo, Diose ucañi li'á para nú aca apóstol' Jesucristo. Nu li'á cuna sa'ahua Timoteo rquie'eru carta quie' luhua li'ihua bee enu nzelila arqui' Stichia' Diose eyeche Corinto cuna diqui lu iliu Acaya. \v 2 Diose Pa'ahua cuna Jesucristo enu rnibiya' lua'ahua ri'inu nú cha nze'cae lu cuenda' yehua cuna nú nzuxe arqui'hua. \s Lunú nehuana ulle'ca Pablo \p \v 3 Che'tsalá Diose, li'inu enu neca pa' Jesucristo enu rnibiya' lua'ahua, li'inu necanu Diose enu rua'a arqui' lia'ahua nu rdu'nu ana arquia'ahua. \v 4 Li'inu rdu'nu ana arquia'ahua chenu nehuana se'ca'ahua para nú le'ca scua aca'ahua dua'ahua ana arqui' bee bene lu xitse nú nehuana seca beella, nu du'ahua ana arqui' beella tucu nú rdu' Diose ana arquia'ahua. \v 5 Xne mase nú chiqui' nehuana se'ca'ahua lunú neca'ahua bene' Jesucristo, le'ca scua chiqui' rdu'nu ana arquia'ahua. \v 6 Nu tunu nehuana se'caru, nehuana se'caru para nú ri'iru elietsa luhua nú tsila'ahua nu du'uru ana arqui'hua, nu tunu rdu'nu ana arquia'ahua necane para nú chu'u ana arqui'hua nu acahua riqui'hua sa' nú nehuana se'caru. \v 7 Nediya' nze'ca'ru nú xneca secahua, scua tucu nú nehuana secahua tucu nú le'ca nehuana se'caru le'ca scua du' Diose ana arqui'hua tucu nú rdu'nu ana arqui'ru. \p \v 8 Bee sa'a enu nzeli arquia'ahua Jesucristo niarqui'ru nú ri'ihua beya' nú chiqui' nehuana ulle'caru lu iliu Asia. Chiqui' necha ulle'caru enza ze'e nu hasta uri'iru elliebacu' nu la riqui'ru lunú ulle'caru, nu uri'iru elliebacu' nu la chiu'u nehuañiru ze'e. \v 9 Nu uri'iru elliebacu' nú ungutilaru. Pero ulle'caru scua para nú ellu'cu arqui'ru nú lecaxi aca li'itsiaru ri'iru tunu la ri'i Diose elietsa luru, li'inu enu ri'i nú huañi zeca bee bene lu eluti. \v 10 Diose utsila'a lia'ahua lu elutiquie' nu nze tsila'alánu lia'ahua lu sa' clasia' dixi cua'. Lia'ahua nediya'ahua nú scua rri'inu. \v 11 Nu tunu ri'ihua elietsa nacu'hua lu Diose equie cuenda'ru. Nu tunu huaxi bee bene rnacu' lu Diose equie cuenda'ru, che le'ca scua huaxi bee bene dete' che'tsa lu Diose equie cuenda' elietsa nú rri'inu lua'ahua. \s Xinu né chu achaa Pablo Corinto \p \v 12 Chiqui' ñia nzu arqui'ru rniru luhua nu la necha se'caru xne nediya'ru nú nehuañi nze'caru ante luhua, nu le'ca esquie ante lubeelá bee bene, nu neli rri'iru lunú riala ri'iru. Pero la ri'iru scua lunú necatsia elliebacu'ru sino que rri'iru scua cuna elietsa' Diose. \v 13 Lubee carta nú uxe'laru luhua lá quie'eru bee bedichia' nú lacahua ulahua nu la ri'ihua beya', nu ala' nú ri'ihua beya' ye nú rnia luhua. \v 14 Scua tucu nú chabe' chabe' nzeri'ihua beya' chenu riña zeca Jesucristo stucu bese, li'ihua ñiatsu arqui'hua cuna li'iru, nu li'iru ñiatsu arqui'ru cuna li'ihua. \p \v 15 Nu lunú nzucu lua nú acane scua, enze'e rluti uri'á elliebacu' nú nzelabi'ya li'ihua para nú ñia tsu arqui'hua nú nzelabi'ya li'ihua chiucu bese. \v 16 Uri'á elliebacu' nú ayelabi'yaxua li'ihua chenu ubelaa ca'a Macedonia, nu chenu benchila' zeca nú ubelaa Macedonia ayelabi'ya zeca li'ihua stucu bese, nu chela adu' inzahua li'á enza Judea. \v 17 La ri'ihua elliebacu' nú chenu unia luhua nú nzelabi'ya li'ihua li'á rnia nucua'. La ri'ihua elliebacu' nú rri'itsia tucu nú neca elliebacua nú rnia nú nzela nu la yelaa. \v 18 Diose nediya' nze'ca' nú li'iru la niru nu ri'iru lunú nediya'ru nú la ri'iru. \v 19 Xne Jesucristo enu neca Lli'ñi Diose, li'inu enu rniru stichia' luhua, li'á nu Silvano nu Timoteo, nu Jesucristo siempre rninu nú neli neca, nu la ninu nú lia ninu. \v 20 Xne equie cuenda'nu uyalu ye nú ucuaqui u'na Diose lua'ahua. Nu equie cuenda'nu rnia'ahua “Amén” chenu rdete'ahua che'tsa lu Diose. \v 21 Nu Diose rri'i elietsa luru cuna luhua para nú tsuta' arquia'ahua lunú neca tucu necatse'ahua cuna Jesucristo, Diose ucañi lia'ahua para nú neca'ahua bee bene'nu. \v 22 Nu li'inu uliqui'nu Espíritu Santo'nu arquia'ahua xi neca tucu seña nú atia'ahua lunú riala atia'ahua. \p \v 23 Pero tunu lasca' yela Corinto tucu nú uri'á elliebacu', Diose nediya' nú lá yela xne la niarquia nú qui'yahua ri'á, nu Diose dete' castiya li'á tunu la neli lunú rnia. \v 24 Li'iru la cua'naru nú nibiya'ru luhua para nú xneca chili arqui'hua Jesucristo, xne li'iru nediya'ru nú neli nzuta' arqui'hua lunú nzeli arqui'hua Jesucristo, sino que rla'naru nú ri'iru elietsa luhua nú ñia nzu arqui'hua huañihua. \c 2 \p \v 1 Enze'e uri'á elliebacu', nu la yelabi'ya li'ihua nee, para nú la ri'á nú nehuana tsu arqui'hua. \v 2 Xne tunu ri'á nú nehuana tsu arqui'hua, che ¿leca' ti du' ana arquia, tunu ri'á nú nehuana tsu arqui'hua li'ihua enu rdu' ana arquia? \v 3 Enze'e lu carta nú uxe'lala luhua unia tucu nú unia luhua, para nú chenu nzelabi'ya li'ihua la ri'ihua nú tsu nehuana arquia luhuare nú ri'ihua nú ñia tsu arquia. Nu li'á nediya nze'caa nú tunu ñia nzu arquia che yehua ñia nzu arqui'hua. \v 4 Chenu uquie'a carta ze'e luhua chiqui' nehuana ulle'ca nu nzenu arquia hasta nú unguna uquie'a bee bedichia' nú fuerte lu carta ze'e, pero lá quie'a carta ze'e luhua para nú nehuana tsu arqui'hua sino que para nú ri'ihua beya' nú chiqui' se'ca li'ihua. \s Uri'i Pablo perdona bene enu uri'i dula \p \v 5 Tunu nu' bene enu uri'i nú nehuana utsu arquia pero la necane nú li'itsia uri'illa nú nehuana utsu arquia sino que le'ca nuuhua uri'i beella nú nehuana utsu arqui'hua. \v 6 Li'á nia luhua nú castiya nú udete'hua zeca benecua' necalane scuatsia. \v 7 Uri'ihua perdonalla nee nu udu'hua ana arqui'lla para nú la nehuana tsu arqui'lla xne la llela' arqui'lla xneca ri'illa. \v 8 Enze'e nacua luhua nú lube' zecahua lulla nú chiqui' secahua li'illa. \v 9 Carta nú uquie'a luhua hua'tu, uquie'ene para nú ri'á beya' tunu sucu'hua ye nú unia luhua. \v 10 Nu nee tatse bene enu rri'ihua perdona, le'ca li'á rri'á perdona nze'e, nu bene enu uri'á perdona tunu nu' xi rqui'ña nú ri'a perdona li'illa, rri'á perdona li'illa equie cuenda'hua ante Jesucristo. \v 11 Para nú la ri'i beze'lu ana lua'ahua, xne lia'ahua nediya'la'ahua xneca sequienu beze'lu bee bene. \s Uyanu arqui' Pablo chenu uriñalla eyeche Troas \p \v 12 Chenu uriñaa eyeche Troas para nú ixiule'a bedichia' nze'ca' Jesucristo lubee bene, chiqui' uri'i Diose elietsa lua, nu uyu'u modo nú xneca ixiule'a Stichia' Diose lubee bene. \v 13 Pero lá tsu nze'cali arquia equie nú né llelaa sa'ahua Tito eyeche Troas, enze'e unia lubee bene ze'e nu chu nza'a enza eyeche Macedonia. \s Jesucristo rri'i elietsa nú rri'i bee bene ana lu yeene \p \v 14 Pero che'tsalá Diose nú equie cuenda' Jesucristo ye ye'e rri'inu elietsa luru nú rri'iru ana lu yeene, xne equie cuenda'ru rri'i bee bene beya' stichia'nu, bee bedichia' nze'ca'nu nú neca xi neca tucu cuana' nú ñia rlia nú rri'chia diqui lu iliulabe. \v 15 Nu equie cuenda' Jesucristo lia'ahua neca'ahua xi neca llene quiendixi nu ñia rlia ante Diose, llene nú rriña lubee bene enu tsila'a nu lubee bene enu nenitilu lu Diose. \v 16 Pero lubee bene enu lachili arqui' Diose lia'ahua neca'ahua xi neca llene nú riñi bee bene, pero para lubee bene enu nzeli arqui' Jesucristo, lia'ahua neca'ahua xi neca llene nú rliqui' elunehuañi' bee bene. Nu lecati aca ri'i bee nucua' tunu la ri'i Diose elietsa lulla. \v 17 Li'iru la dixiule'eru Stichia' Diose para nú ri'iru ana dimi tucu nú rri'i huaxilá bee bene sino que li'iru rri'iru tucu nú rialane, tucu nú ucañila Diose li'iru nú riala ri'iru. Nu nediya' Diose nú lunú necaru bene' Jesucristo enze'e rixiule'eru stichia'nu. \c 3 \s Inziu cuqui nú riña bee bene lu Diose \p \v 1 Chenu rniru scua laza' arqui'hua nú sucu' ayaru le'catsia li'iru. Li'ihua nediya'hua nú la qui'ña nú lube'ru tucu ichi' luhua para nú ri'ihua beya' tiru, urre nacu'ru tucu ichi' luhua nú ri'i elietsa nú ri'i bee bene beya' nú tiru, tucu nú rri'i beelá bee bene. \v 2 Xne mismo li'ihua necahua tucu carta para li'iru, carta nú nequie liñi arqui'ru nú rlañi' bee bene nu rri'i beella beya'e. \v 3 Neca xi neca nú li'ihua necahua tucu carta' Jesucristo nú uquie'eru, pero lá quie'erune cuna tinda, sino que cuna Espíritu Santo' Diose enu nehuañi, tucu carta nú la nequie lu tucu quiee xata sino que nequiene liñi arqui' bene. \p \v 4 Lunú rlu'curu confianza lu Diose equie cuenda' Jesucristo, \v 5 nu la ri'iru elliebacu' nú nu' nú recaru rri'iru equie cuenda' li'itsiaru xne ye nú rri'iru, rri'irune cuna elietsa' Diose. \v 6 Nu li'inu uliqui'nu nú reca'ahua para nú rixiule'ahua lubee bene equie cuenda' inziu nú necuqui, nú riña bee bene lu Diose, tucu inziu cuqui nú la qui'ña chenala bee bene ley nú nequie lu ichi', sino que equie cuenda' Espíritu Santo riña bene lu Diose. Nu ley riñitsiae bee bene, pero Espíritu Santo rliqui' elunehuañi' bee bene. \p \v 7 Nu tunu ley nú riñi bee bene, ley nú udete' Diose lu Moisés lu tucu quiee xata, nu uyu'u nú rulu siqui' lu Moisés chenu uyucu cuendalla ley cua', hasta nú lá aca' alañi' bee bene Israel lulla lunú chiqui' rulu siqui' lulla nu lle'na lle'naa uniti nú rulu lulla. \v 8 Xne tunu chenu uriña ley cua' scua unga, nu nee. ¡Mase ñia neca nú yene' bee bene equie inziu cuqui nú rlube' Espíritu Santo lubee bene, nu rlu'cula bee bene nú xa modo riña bee bene lu Diose! \v 9 Xne chenu uyu'u ley nú udete' castiya bee bene, chiqui' ñia uriñae nu rulu siqui' uriñae, nu nee masesca'lá chiqui' ñia neca nú yene' bee bene nú la lu'cua' bee bene dula ante Diose. \v 10 Xne mase nú chiqui' ñia unga chenu uriña ley' Diose lu iliulabe quie', nu lia xi nucua' luquelá nú chiqui' ñia neca inziu' Diose nú rlu'cula bee bene nú xneca modo riña bee bene lu Diose. \v 11 Nu tunu ley nú la zibi' diqui tiembu chiqui' ñia ube'tae, pero nee masesca'lá chiqui' ñia neca lu cuenda' bedichia' nze'ca' Jesucristo nú rixiule'e nú xneca tsila'a bee bene, bedichia' nze'ca'nu nú leca' xunga laxu. \p \v 12 Nu lia'ahua nediya'ahua nú leca xunga laxu bee bedichia' nzeca cua, enze'e sin nú lliquiru rixiule'eru bee bedichia' cua' lubee bene. \v 13 Nu la ri'iru tucu nú uri'i Moisés nú utsacu'lla tucu laquie lulla para nú la lañi' bee bene Israel nú rulu siqui' lulla, nu che lle'naa lle'naa uniti nú rulu lulla. \v 14 Nu la neca nú lutsia Moisés uyacu' xi uyacu', sino que le'ca uyacu' lunú rri'i bee bene ze'e beya'. Xne hasta bee bichia quie' chenu rula beella Stichia' Diose nú uquie'e Moisés la ri'i beella beya' xi rnii, xne tunu chili arqui'beella Jesucristo che ya'la elliebacu' beella nu ri'i beella beya' xi rnii. \v 15 Nu hasta bee bichia quie' chenu rula beella nú uquie'e Moisés, la ri'ili beella beya' xi rnii nu nacu' elliebacu' beella. \v 16 Pero chenu sana' arqui' bene stula bene nu nzeli arqui' bene Jesucristo li'inu xa'lanu elliebacu' beella para nú ri'i beella beya' xi rni stichia'nu. \v 17 Xne tucutsia neca Jesucristo cuna Espíritu Santo, nu elu nehuañi bee bene cuna Espíritu Santo leca' xi nibiya' lubee bene. \v 18 Enze'e ye'ahua leca' xi nacu' lua'ahua tucu nú ulle'ca Moisés, xne lia'ahua neca'ahua xi neca tucu huana elu achee nú ñia neca equie cuenda' Jesucristo. Nu chabea chabea reca'ahua rria'ahua tucu nú niarqui' Jesucristo nú aca'ahua, nu bichia por bichia achee nú xneca rdu' llie'enu arquia'ahua equie cuenda' Espíritu Santo'nu. \c 4 \p \v 1 Enze'e tucu nú uhua'a arqui' Diose li'iru nú ucañinu li'iru para nú dixiule'eru stichia'nu lubee bene, enze'e la llaca'ru nú rri'iru scua. \v 2 Li'iru la ria'aru lunú netu neca nú a'chi rri'i bee bene. Nu la zequienuru bee bene, nu la che'eru lunú neca Stichia' Diose. Li'iru rnitsiaru Stichia' Diose tucu nú necane. Nu le'ca rri'i bee bene beya' nú neli neca nú rri'iru ante Diose. \v 3 Pero nu' bee bene enu para li'ibeei lecaxi seca bedichia' nze'ca' Jesucristo nú rixiule'eru lubee bene, nu le'ca lecaxi zibi'i para li'ibeei xne la chenala beei inziu' Diose. \v 4 Nu beze'lu enu rnibiya' lu iliulabe quie' utsacu'la elliebacu' beei, li'ibeei enu la niarqui' chili arqui' Jesucristo, para nú la du'llie'e bedichia' nze'ca'nu arqui'beei nu laca lañi'beei lunú recanu rri'inu, li'inu enu iguale neca cuna Diose. \v 5 La dixiule'eru lunú necatsia stichia'ru, li'iru rixiule'eru lunú neca bedichia' nze'ca' Jesucristo lubee bene, li'inu enu rnibiya' lua'ahua. Li'iru nediya'tsiaru nú sibi'ru luhua equie cuenda' nú se'caru Jesucristo. \v 6 Xne le'ca li'i Diose enu unibiya' nú chu'u ellie'e lu iliulabe chenu ureche'nue, le'ca li'inu uxa'lanu elliebacua'ahua para nú ria'ahua beya' xneca neca elu rnibiya'nu, elurnibiya' nú rria'ahua beya' equie cuenda' Jesucristo. \s Xneca nehuañi bee bene enu nzeli arqui' Diose \p \v 7 Pero luye nú recaru cuna elurnibiya' nú rlu'curu, rlu'curune añinzuca nú necatsiaru xineca etsuyuu para nú aca achee nú ye elurnibiya' nze'tae lu Diose nu la ye'ta elu rnibiya'cua' lu cuenda' li'itsiaru. \v 8 Nu añinzuca nú ye clasia' dixi se'caru pero la tsu nehuana arqui'ru, añinzuca nú se'caru nú la llela arqui'ru xa ri'iru, pero chu xela'ru xneca ri'iru. \v 9 Añinzuca nú xitse rri'inu bee bene li'iru, pero la tsana' arqui' Diose li'iru. Mase nú richiu bee bene li'iru lu yuu, pero lá atiru. \v 10 Catse elu nza'aru nehuana rri'inuu bee bene li'iru, tucu nú nehuana uri'inuu bee bene Jesucristo. Pero scua rlube'ru nú nehuañi Jesucristo xne lá tsana' arqui'nu li'iru. \v 11 Diqui nú nehuañiru, yebee bichia nzucutsia luru nú uti bee bene li'iru equie nú necaru bene' Jesucristo nu scua rlube'ru lubee bene poder nú rlu'cu Jesucristo nú le'ca rlu'curu, mase nú necatsiaru bene enu ati. \v 12 Li'iru nzucutsia luru nú atiru equie nú rixiule'eru stichia' Jesucristo, pero li'ihua rlu'cuhua elunehuañi ante Diose lunú ubene'la'hua stichia'nu. \p \v 13 Lu ichi' Stichia' Diose rni: “Lunú nzeli arquia, enze'e unia lunú unia”, nu nee equie nú le'ca nzeli arqui'ru Stichia' Diose enze'e rixiule'erune. \v 14 Xne lia'ahua nediya'ahua nú Diose uri'i nú uhuañi zeca Jesucristo lu eluti, le'ca li'inu ri'inu nú huañi zeca'ahua lu eluti tucu nú uri'inu cuna Jesucristo. Che ri'i Jesucristo nú junto riña'ahua elu nzucu Diose. \v 15 Xne ye lunú rri'iru nu se'caru, se'carune para nú ri'iru elietsa luhua para nú dalalá bee bene enu chili arqui' Jesucristo. Che scua huaxila bee bene enu dete' che'tsa lu Diose, nu huaxila bee bene enu zucu' aya li'inu. \p \v 16 Enze'e la llaca'ru xne mase nú ulaxu juersa'ru equie nú rri'iru lunú rri'iru, pero espíritu'ru yeye'e rdu' Diose juersa'e. \v 17 Nu liaxi nú nehuana se'ca'ahua lu iliulabe quie' xne chu rlaxue nu equie nú nehuana secahua scua che atia'ahua eluxene nú liqui' Diose lua'ahua liñibe, eluxene nú máse seca nu leca' bichia nú laxu. \v 18 Xne lia'ahua la la'na'ahua bee eluxene nú nu' lu iliulabe quie' sino que lia'ahua rcua'na'ahua beenú la lañi' bee bene, xne beenú rlañi' bee bene lu iliulabe quie' enta bichia nú laxu bee nucua', pero beenú la lañia'ahua nee, leca' bichia nú laxue. \c 5 \p \v 1 Lia'ahua nediya'ahua nú cuerpo nú rlu'cua'ahua lu iliulabe quie' neca xi neca tucu ni'i nú enta bichia nú laxu lu iliulabe quie', pero nediya'ahua nú liñibe Diose liqui' lua'ahua stucu cuerpo, cuerpo nú lá areche' bene xi recache' xitse tucu ni'i nu cuerpo ze'e lu'cua'ahua diqui tiembu. \v 2 Enze'e diquila nú rlu'cua'ahua cuerpo'ahua lu iliulabequie' xana bitsi'ahua, nu niarquia'ahua nú ala' nú uriñala bichia nú lu'cua'ahua stucu cuerpo nú lu'cua'ahua liñibe. \v 3 Xne la aca'ahua Espíritutsia liñibe le'ca lu'cua'ahua stucu cuerpo nú liqui' Diose lua'ahua. \v 4 Diquila nú rlu'cua'ahua cuerpo'ahua nú rlu'cua'ahua lu iliulabe quie' nehuana se'ca'ahua nu nzenu arquia'ahua lunú se'ca'ahua. Nu la niru nú niarqui'ru nú ya'naru sin cuerpo lunú niarquia'ahua nú lu'cua'ahua stucu cuerpo nú necuqui neca nú leca xunga laxu, nú tucu bichia nitilu, cuerpo nú rlu'cua'ahua nú rqui'ña nú nitilu. \v 5 Nu Diose ureche' lia'ahua nú neca'ahua scua lu cuenda' nú uliqui'nu Espíritu Santo'nu lua'ahua, xi neca tucu seña lua'ahua nú aca tucu nú unilanu lua'ahua nú aca. \p \v 6 Enze'e siempre nzuculua'ahua nú aca tucu nú uninu lua'ahua nú aca, nu lia'ahua nediyala'ahua nú diquila nú rlu'cua'ahua cuerpo quie' leca modo riña'ahua elu nzucu Jesucristo liñibe. \v 7 Pero li'iru nzenalaru li'inu xne nzeli arqui'ru li'inu nu la necane equie cuenda' nú rlañi'ru li'inu. \v 8 Enze'e nzucu lua'ahua nú acane scua, nu niarquia'ahua nú ala' chu za'na'ahua cuerpo nú rlu'cua'ahua lu iliulabe quie' para nú nza'ahua huañia'ahua cuna Jesucristo. \v 9 Enze'e lecaxi ri'i tunu nehuañiru lu iliulabe quie' urre liñibe, pero lunú niarqui'ru neca nú ri'iru lunú niarqui' Jesucristo. \v 10 Xne ye'ahua rqui'ña nú riña'ahua lu Jesucristo liñibe elu hualunue lu cuenda'ahua para nú cada tucua'ahua atia'ahua lunú riala atia'ahua, equie nú uri'i nze'ca'ahua urre equie nú necha uria'ahua lu iliulabequie'. \s Bedichia' nú rri'i nú nzuxe arqui' Diose lubee bene \p \v 11 Enze'e lunú rlu'curu ula'na lu Jesucristo, rqui'ña nú rcua'naru nú xneca chili arqui' bee bene stichia'nu. Nu nu'lu Diose nú ti necanu, nu ala' nú le'ca nuuhua chuluhua nú ti necanu. \v 12 La cua'naru nú sucu' ayaru le'catsia li'iru tucu nú rri'i bee bene elliebacu' nú rri'iru, sino que lunú niarqui'ru nú ñiatsu arqui'hua nu ri'ihua beya' lunú neli neca lunú rri'iru, para nú acahua cuaquihua lubee bene enu máse rri'i caso nú xneca ya'na nze'ca beei lubeelá bee bene luhuare nú ri'i beei elliebacu' nú xneca nehuañi beei ante Diose. \v 13 Nu nee tunu para bee bene ichia lucu se'caru lunú rri'iru pero rri'irune lu cuenda' Diose. Nu tunu rri'inze'caru elliebacu' necane para nú ri'iru elietsa luhua. \v 14 Equie nú se'caru Jesucristo enze'e rri'iru lunú rri'iru, xne li'iru nediya'ru nú unguti Jesucristo equie cuenda' ye bee bene, nu ye bee bene la qui'ña' nú huañi lu dula. \v 15 Nu Jesucristo unguti equie cuenda' stula ye bee bene, para nú ye bee bene enu nehuañi nee la huañi beella tucu nú necatsia elliebacu' beella, sino que nehuañitsia beella tucu nú niarqui' Jesucristo nú huañi beella, li'inu enu unguti equie cuenda' bee bene nu uhuañi zecanu stucu bese. \v 16 Enze'e tunu hua'tu uria'ahua elliebacu' nú Jesucristo necatsianu tucu bene lu iliulabe, pero nee la ria'ahua elliebacu' scua lu cuenda'nu. Nu le'ca la ria'ahua caso nú xneca neca bee bene nu ti neca bee bene, \v 17 xne titse bee bene enu neca tucu necatsela cuna Jesucristo, li'illa necalla xi neca tucu bene cuqui, ye nú ungalla hua'tu udetelane nu nee necalalla xi neca tucu bene cuqui. \p \v 18 Pero ye nucua' necane lu cuenda' elietsa' Diose, nu Diose uri'i nú equie cuenda' Jesucristo nellua'a nze'ca'ahua cuna Diose, nu li'inu ucañinu lia'ahua para nú dixiule'ahua lubee bene nú xneca modo cua'a nze'ca bee bene cuna li'inu. \v 19 Nu ye nú uri'i Jesucristo nucua' uri'i nú nzu nze'ca arqui' Diose lubee bene nu lá du' cuendanu stula beella nu Diose ucañi lia'ahua para nú dixiule'ahua lubee bene nú xneca cua'a nze'ca bee bene cuna li'inu. \v 20 Enze'e li'iru necaru bee bene enu rni equie cuenda' Jesucristo luhua, nu neca xi neca nú li'i e'cunu necanu enu rni luhua. Nu equie cuenda' Jesucristo rnacu'ru luhua nú cua'a nze'cahua cuna Diose. \v 21 Xne Jesucristo lá ri'ilinu dula, pero equie cuenda' stula'ahua uzela Diose nú unguti Jesucristo xi neca tucu bene enu rlu'cu dula nu equie cuenda' nucua' rlu'cu cuenda Diose lia'ahua xi neca tucu bene enu la lu'cu dula. \c 6 \p \v 1 Enze'e scua tucu nú rri'iru riña' Diose, nacu'ru luhua nú la tsana' arqui'hua lunú neca nze'ca uri'i Diose luhua, xne tunu sana' arqui'huane lecaxi zibi'i para li'ihua che. \v 2 Xne lu ichi' Stichia' Diose nequie: \q Chenu uriña bichia nú uri'i casua li'ilu, uri'i casua li'ilu; \q nu chenu uriña bichia nú tsila'alu utsila'alu. \m Nu li'iru rniru luhua nú nee uriñala bichia ze'e para li'ihua, uriñala bichia nú tsila'a Diose li'ihua. \p \v 3 Li'iru la ri'iru nú necha neca nú caa nú la chili arqui' bee bene Jesucristo, nu lecaxi nú necha neca rri'iru para nú la nibee bene nú li'iru la ri'iru tucu nú sete'ru bee bene. \v 4 Sino que ye lunú rri'iru, rri'irune para nú lube'ru lubee bene nú sibi'ru lu Diose nu rriqui'ru lunú se'caru sia nú nehuana se'caru, lunú xi se'cala'cha'ru, nu nehuana nzu arqui'ru, \v 5 nu riñi bee bene li'iru. Nu udu' bee bene li'iru ni'cu', nu uricuyaa bee bene equieru, nu ullaca'ru equie riña' nú rri'iru nu ungucha xcala'ru, nu ulia'na'ru. \v 6 Nu le'ca ulube'ru lubee bene nú sibi'ru lu Diose equie nú nehuañiru tucu nú necane, equie nú nediya'ru tanú neli neca, nu equie nú rlu'cu arqui'ru nu rri'i nze'caru lubee bene, equie nú nzu Espíritu Santo cuna li'iru, nu equie nú se'caru bee bene, \v 7 equie nú rniru nú neli neca, equie nú rri'i Diose elietsa luru, equie nú rniru bezete' lubee bene, nu equie nú recanu'ru li'iru cuna Stichia' Diose. \v 8 Nu' chenu rlu'cu bee bene ula'na luru nu le'ca nu' chenu riqui chi'qui' bee bene li'iru. Nu le'ca nu' chenu rni beella bedichia' nze'ca lu cuenda'ru, nu le'ca nu' chenu se'ta beella li'iru. Nu nu' chenu la chili arqui' beella nú rniru, añinzuca nú rniru nú neli neca. \v 9 Nu' chenu rri'ibeei luru xi neca nú la chulu beei li'iru, añinzuca nú nu'lubeei li'iru. Nu le'ca seca beei nú nze atilaru, pero lasca' atiru, pero añinzuca nú uzete'che'beei li'iru pero lá utibeei li'iru. \v 10 Añinzuca nú nehuana se'caru, pero rlube'ru nú ñia nzu arqui'ru, añinzuca nú se'caru elitsi pero por li'iru huaxi bee bene neca xene ante Diose, nu mase nú lecali xi rlu'curu lu iliulabe quie', pero lecaxi ri'i falta li'iru. \p \v 11 Bee sa'a enu nzeli arquia'ahua Jesucristo eyeche corintios, unilaru ye nú uniru luhua nu lecaxi utsacu' arqui'ru luhua equie nú chiqui' se'caru li'ihua. \v 12 Li'iru se'caru li'ihua, pero li'ihua lle'natsia secahua li'iru. \v 13 Pero li'á nia luhua xi rni tucu uzana lubee lli'ñilla: Uzecahua li'iru tucu nú se'caru li'ihua. \s Lia'ahua neca'ahua Indu' Diose \p \v 14 La aca tucunecatsehua cuna bee bene enu la chili arqui' Diose, xne la neca elliebacu' bee bene enu nzenala inziu' Diose tucu nú neca elliebacu' bee bene enu la chenala inziu' Diose. Xne leca modo yete' ellie'e cuna nú necabe. \v 15 Li'ihua nediya'hua nu la neca tucunecatse Jesucristo cuna beze'lu, nu le'ca scua leca modo aca tucu necatse bee bene enu nzeli arqui' Jesucristo cuna bee bene enu la chili arqui' Jesucristo. \v 16 Urene neca bee bene enu nzeli arqui' Diose Pa liñibe luquela bee bene enu nzeli arqui' bee enu laca diose, xne lia'ahua enu nzeli arqui' Diose enu nehuañi, lia'ahua neca'ahua indu'nu, scua tucu nú nequie tucu parte lu ichi' stichia'nu elu rni: \q Li'á huañia cuna li'ibeella nu tsua cuna li'ibeella catse elu nucua'a beella. \q Li'á aca Diose' beella, \q nu li'ibeella aca beella bee benea. \m \v 17 Nu le'ca rni lu ichi' Stichia' Diose: \q La ri'ihua beenú necha neca rri'i bee bene, \q uchiu'u chuhua lubee nucua'. \q La ri'ihua beenú necha neca. \q Para nú yucua'a li'ihua, \q \v 18 Nu che acaa Pa'hua, \q nu li'ihua acahua bee lliana'a nu xinchiu'cua, \q scua rni Pa'ahua Diose, li'inu enu rlu'cu ye poder. \c 7 \p \v 1 Bee sa'a enu nzeli arquia'ahua Jesucristo bee nucua' neca nú ucuaqui u'nala Diose lua'ahua, enze'e riala nú huañia'ahua sin nú ria'ahua dula nu la ria'ahua elliebacu' nú necha neca cuna beela beenu la zibi' nu yebichia la'na'ahua nú huañia'ahua tucu nú niarqui' Diose equie nú rlu'cua'ahua ula'na lunu. \s Ñia nzu arqui' Pablo equie cuenda' bee bene Corinto \p \v 2 ¡Uzecahua li'iru! Li'iru lecaxi nú necha neca uri'inuru ni'tucuhua nu lecaxi uzequienuru li'ihua. \v 3 La ri'ihua elliebacu' nú rquiexuru li'ihua, xne scua tucu nú unila luhua hasta hua'tu nú se'caru li'ihua, mase nú ungutiru urre nehuañiru tucutse neca'ahua. \v 4 La nzu chiucu arquia luhua chiqui' ñia nzu arquia luhua. Añinzuca nú nehuana se'caru, pero scua tucu nú rdu'hua ana arqui'ru chiqui' ñia nzu arqui'ru luhua lecaxi ri'i tunu nu' xi se'caru. \p \v 5 Xne desde chenu uriñaru enza lu iliu Macedonia lá tselachiliru equie nú nehuana se'caru catse elu nza'aru lunú rlee bee bene luru nu xiquiru. \v 6 Pero Diose enu rdu' ana arqui' bene enu nehuana nzu arqui', li'inu udu'nu ana arqui'ru chenu uriña Tito luru ca'a, \v 7 nu la necane equie cuenda' nú uriñatsialla ca'a sino que necane nú ñia nzu arqui'lla equie cuenda' li'ihua. Li'illa unilla luru nú chiqui' nu' ana arqui'lla lañi'lla li'á, nu le'ca nzenu arqui'hua equie cuendaa nu nehuana secahua lu cuendaa, nu nucua' rri'i nú máse ñia nzu arquia nú rri'ihua elliebacu' scua lu cuendaa. \p \v 8 Li'á nediyaa nú nehuana utsu arqui'hua equie cuenda' carta nú uxe'la luhua, pero li'á la nehuana nzu arquia equie cuenda' carta cua'. Añinzuca nú chiqui' nehuana utsu arquia chenu uxe'la carta ze'e luhua xne nediyaa nú nehuana utsu arqui'hua chiucu chuna bichia, \v 9 nu nee ñia nzu arquia, pero la necane equie cuenda' nú nehuana nzu arqui'hua uri'á sino que necane equie cuenda' nú nehuana nzu arqui'hua uche'e arqui'hua lunú nehuañihua. Li'ihua nehuana utsu arqui'hua tucu nú niarqui' Diose, nu lecaxi nú necha neca uri'iru luhua. \v 10 Xne chenu nehuana seca bee bene tucu nú niarqui' Diose, nu equie nú nehuana secalla scua, nucua' rri'i elietsa lulla para nú che'e arqui'lla lu stulalla nu scua tsila'alla, nu leca' bichia nú nilla xiquie nú utsila'a, pero equie nú nehuana seca bee bene nu la che'e arqui'lla lu Diose, nucua' ri'i nú nitilulla. \p \v 11 Ubi'yacuruhua lunú uri'i elliana nú ulle'cahua tucu nú niarqui' Diose nú zecahua, equie cuenda' elliana cua' chu utsuxcua'ahua diixi nú unia luhua nu unganu'hua li'á nu ulehua lulla nu ulliquihua lunú rri'illa. Nu li'ihua niarqui'hua nú ala' nzulá cuna li'ihua, nu le'ca udete'hua castiya li'illa tucu nú rialane, luye nú uri'ihua, scua rlube' nú la lu'cuhua culpa equie cuenda' nú uri'illa. \v 12 Carta nú uquie'a luhua, lá quie'ene equie nú rri'itsia elliebacu' lu cuenda' bene enu uri'i dula, urre equie cuenda' bene enu nehuana seca, urre equie cuenda' stula bene ze'e. Li'á uquie'a carta ze'e luhua para nú le'ca li'ihua ri'ihua beya' nú rlube'hua lu Diose nú nchiucu' arqui'hua li'iru. \v 13 Nucua' rri'i nú ñia nzu arqui'ru, nu máse ñia utsu arqui'ru chenu ulañi'ru nú ñia nzu arqui' Tito uriña, equie nú uri'ihua nú ñia nzu arqui'lla. \v 14 Li'á unila lu Tito nú ñia nzu arquia, equie cuenda'hua, nu né uya'na netua equie cuenda'hua lu Tito. Xne ye nú unia equie cuenda'hua neli necane. Nu li'ihua nediya'hua nú siempre rniru nú neli neca, nu neli neca nú uniru equie cuenda'hua lu Tito. \v 15 Nu máse secalla li'ihua chenu rellu'cu' arqui'lla nú xneca uzucu'hua nú rnilla nu lu cuenda' nú chiqui' ulu'cuhua ula'na lulla chenu nzulla cuna li'ihua. \v 16 Li'á chiqui' ñia nzu arquia xne nediya nze'caa nú ye nú rnia luhua rri'ihuane. \c 8 \s U'na para bee bene' Diose \p \v 1 Nee bee sa'a enu nzeli arquia'ahua Jesucristo niarqui'ru nú ri'ihua beya' nú xneca uri'i Diose elietsa lubee bene enu nzeli arqui' Jesucristo lu iliu Macedonia, \v 2 mase nú huaxi nú seca beella, pero chiqui' ñia nzu arqui'beella. Nu añinzuca nú chiqui' seca beella elitsi, pero diquinu' arqui' beella udete' beella melu para nú ri'i beella elietsa lubee bene. \v 3 Li'á nediya nze'caa nú neli uri'i beella elietsa hasta elu uriqui'tsiae. Li'ibeella máse uri'i beella elietsa lunú uza' arquia'ahua, nu lecati uri'i fuerza li'ibeella. \v 4 Chiqui' uzequiee beella luru nú zelaru nu le'ca dete'beella u'na para bee sa'ahua enu nzeli arqui' Jesucristo \v 5 Nu másela uri'i beella elietsa lunú uri'iru elliebacu', scua necane xne neli udete' cuenda beella li'ibeella lu Diose, nucua' neca nú rluti uri'ibeella. Nu nee nucua'alabeella para nú ri'ibeella lunú niru lubeella nú ri'ibeella, tucu nú niarqui' Diose. \v 6 Enze'e uzequieru lu Tito nú la'xulla riña'nze'ca nú rri'illa nú rquiete'sa'lla elietsa, elietsa nú rquiete'sa'lla hasta hua'tu letahua. \v 7 Li'iru nediya'ru nú ye lunú rri'ihua rri'i nze'cahuane nu neli nzeli arqui'hua Jesucristo, nu nediya'hua equie cuenda'nu, lecaxi rri'i falta li'ihua para nú ixiule'ehua stichia'nu, nucua'a tsiñialahua para nú ri'ihua lunú riala ri'ihua, nu secahua li'iru. Nu nee la'nahua nú lube'hua nú nze'cahua para nú ri'ihua elietsa tucu nú rniru luhua. \p \v 8 La nibiya'a luhua nú alafuerza dete'hua xi dete'hua sino que, rnitsia luhua nú xneca ñia nzu arqui' beela bee bene enú rri'i elietsa. Tunu niarqui'hua nú le'ca lube'hua nú neli secahua bee sa'hua. Rqui'ña nú ri'ihua scua. \v 9 Xne li'ihua nediya'hua nú chiqui' ñia nze'ca Jesucristo lua'ahua. Li'inu utsa'nanu ye eluxene'nu liñibe nu ube'tanu lu iliulabe xi neca tucu bene enu lecali xi lu'cu, para nú equie cuenda'nu le'ca ati'hua eluxene nú rlu'cu Diose liñibe. \p \v 10 Enze'e nia luhua nú neca nze'ca nú la'xuhua nú rquiete'sa'hua elietsa cua' nú uquixiehua rri'ihua desde teliana. Rlutihua uquixiehua rri'ihua elliebacu' nú ri'ihua scua, nu che chu uquixiehua nú uri'ihua scua. \v 11 Nu tucu nú ñia nzu arqui'hua chenu uquixiehua, rdete'hua elietsa cua' le'ca scua ñia tsu arqui'hua nú ri'ihua scua hasta elu riqui'tsiae. \v 12 Xne chenu neli niarqui' tucu bene nú ri'illa elietsa, lecaxi ri'i tunu calu rdete'lla, nu la yala nú dete'lla elietsa hasta lunú la lu'culla. \p \v 13 Lania luhua nú ti'quihua arqui'hua nú ri'ihua elietsa hasta lunú la lu'cuhua para nú ri'ihua elietsa lubee bene enu nu' xi secala'cha'. Para nú lecaxi ri'i falta li'ibeella, sinoque lunú niarqui'ru necane nú ye'ahua ria'ahua elietsa lu sa'ahua. \v 14 Nee li'ihua nu' beya' ri'ihua elietsa lubee bene enu nu' xi secala'cha', nu che enta bichia nú le'ca ri'i beella elietsa luhua lunú xi secala'cha'hua, nu scua ria'ahua elietsa lu sa'ahua. \v 15 Lu ichi' Stichia' Diose rni: “Bene enu uquiete'sa' huaxilá nú uquiete'sa' la zucu sobrae, nu bene enu uquiete'sa' lle'natsia nú uquiete'sa' la ri'i faltae.” \s Cha Tito Corinto \p \v 16 Che'tsalá Diose nú udete'nu elliebacu' lu Tito nú nzenu arqui'lla lu cuenda'hua tucu nú le'ca nzenu arquia equie cuenda'hua. \v 17 Nu chenu uniru lulla nú nze'tabi'yalla li'ihua, chu uzelalla xne nu' ana arqui'lla nú nze'tabi'yalla li'ihua, nu lá qui'ña nú aniru lulla nú aye'ta bi'yalla li'ihua. \v 18 Nu cuna Tito xe'laru stucu sa'ahua enu le'ca nzeli arqui' Jesucristo, enu nu'lula bee sa'ahua ye bee luhuare, equie nú chiqui' ñia sete'lla bedichia' nze'ca' Jesucristo. \v 19 Nu bee sa'ahua enu nzeli arqui' Jesucristo le'ca ula'na li'illa para nú chenurulla che za'naru elietsa nú rquiete'sa'ru. Nu elietsa nú rquiete'sa'ru nucua' rlube' nú nu' ana arquia'ahua ria'ahua elietsa lu beela bee sa'ahua. Nu equie cuenda' elietsa cua' ni nze'ca beella lu cuenda' Jesucristo. \v 20 Enze'e ullela benequie' nú chenurulla para nú lecati niquiya equie cuenda' ye elietsa quie' nú nu'che'ru para nú cheza'naru. \v 21 Xne li'iru niarqui'ru ri'iru yee tucu nú necane, nu la neca nú lubee benetsia rri'iru tucu nú necane sino que le'ca nuu ante Jesucristo. \p \v 22 Nu nee cuna Tito nu benequie' xe'laru stucu bene enu ulube'laru luhua. \v 23 Tunu nu' bene enu nedichia' equie cuenda' Tito luhua uni'hua lu nze'e nú neca Tito bene enu rri'i elietsa lua, para nú ri'á elietsa luhua, nú chenalahua inziu' Diose. Nu xiucu sa'ahua enu nzeli arquia'ahua Jesucristo enu nza cuna Tito, bee sa'ahua enu nzeli arqui' Jesucristo uxe'la li'ibeella, nu li'ibeella sí nza nze'ca beella inziu' Jesucristo. \v 24 Nee lube'hua lubeella nú neli secahua bee sa'ahua, para nú lu cuenda' beella ri'i beelá bee bene enu nzeli arqui' Jesucristo beya' nú xa necahua nu para nú le'ca lañi' beella nú neli nú unia lubeella equie cuenda'hua. \c 9 \s U'na para bee bene' Diose \p \v 1 Nu nee equie cuenda' u'na nú rqui'ña nú dete'hua para nú ri'ihua elietsa lubee sa'ahua enu nzeli arqui' Jesucristo, la qui'ña nú nila nucua' luhua stucu bese. \v 2 Xne li'á nediyaa nú chiqui' riu' arqui'hua ri'ihua elietsa. Nu hasta nú chiqui' ñia nzu arquia unia lubee bene Macedonia nú li'ihua bee bene acaya desde teliana niarqui'hua ri'ihua elietsa, nu casi ye bee bene lu iliu Macedonia uniarqui' beella nú le'ca ri'ibeella elietsa chenu ubene' beella nucua'. \v 3 Enze'e uxe'laa Tito cuna xiucu bee sa'ahua para nú aca achee nú neli nú unia equie cuenda'hua lu cuenda' elietsa ze'e, para nú nucua'a tsiñiahua nú ri'ihua elietsa, tucu nú unila lubeella nú rri'ihua. \v 4 Xne tunu nzelayua chiucu chuna bee bene Macedonia nu canú lluna'ru li'ihua nú lasca' quiete'sa'hua u'na cua' nu che acane diatu para li'á nu para li'ihua, equie confianza nú rlu'cua cuna li'ihua. \v 5 Enze'e uri'á elliebacu' nú unia lu Tito cuna lu xiucu bee sa'ahua nú máse neca nze'ca nú riculu beella ye'tabi'ya beella li'ihua, para nú ri'ibeella elietsa luhua nú la'xuhua quiete'sa'hua elietsa nú unilá luhua para nú neca listulane chenu riñaa. Nu scua aca achee nú neli niarqui'hua ri'ihua elietsa, nu la necane nú sucu' quiyaru li'ihua nú ri'ihua scua. \p \v 6 Li'á nia luhua nú bene enu rdu' lle'natsia nii le'ca esquie lle'natsia ula'cu riuculla nu bene enu rdu' huaxi nii le'ca esquie huaxi ula'cu riuculla. \v 7 Cada tucuhua ude'tehua elietsa nú rri'ihua elliebacu' nú dete'hua, la dete'huane ala fuerza tunu la niarqui'hua nú dete'huane, xne Diose riu' arqui' bene enu ñia nzu arqui' rdete' xi rdete'. \v 8 Nu Diose rlu'cu yee poder para nú ri'inu elietsa luhua para nú lu'cuhua yee lunú seca la'cha'hua para nú lecaxi zeca la'cha'hua nu para nú nu' modo ri'ihua elietsa lu yeene chenu riala ri'ihuane. \v 9 Lu ichi' Stichia' Diose rni: \q Bene nze'ca, rri'i elietsa lubee bene enu nu' xi seca la'cha', \q nu leca xunga zañi' beella lunú rri'i nze'ca bene ze'e. \m \v 10 Nu Diose enu rliqui' ebichi nú rdu'nii bee bene, li'inu ri'inu elietsa luhua nú xneca ri'ihua para nú lu'cuhua ye lunú seca la'cha'hua, para nú nu' beya' ri'iláhua elietsa lubee bene enu nu' xi secala'cha'. \v 11 Che scua lu'culáhua ye clasia' eluxene nú liqui' Diose luhua para nú nzeri'iláhua elietsa lubee bene. Nu equie cuenda' elietsa nú liqui'hua nú uya'ru lubee sa'ahua enu nzeli arqui' Jesucristo, li'ibeella dete' beella che'tsa lu Diose equie cuenda' nucua'. \v 12 Elietsa cua' la zibi'tsiae lubeella lunú xi rqui'ña beella sino que zibi'i lubeella para nú máse dete'lá beella che'tsa lu Diose. \v 13 Equie cuenda' elietsa cua' ri'i beella beya' nú neli sucu'hua nú rni stichia' Jesucristo tucu nú nzeli arqui'huanu nu nihua bedichia' nze'ca lu Diose equie cuenda' nucua', nu lunú chiqui' nze'cahua ri'ihua elietsa lubeella cuna lubeelá bee bene enu seca elitsi. \v 14 Nu le'ca nacu'beella lu Diose equie cuenda'hua, nu zeca beella li'ihua equie elliebacu' nze'ca nú uliqui' Diose luhua nú rri'ihua elietsa. \v 15 ¡Che'tsala Diose equie nú lia uliqui'nu lua'ahua hasta la llela'ahua xi nia'ahua equie cuenda' nucua'! \c 10 \s Elurnibiya' nú rlu'cu Pablo \p \v 1 Li'á Pablo, nia luhua nú nu' bee bene enu rni nú necaa tucu bene enu chiqui' nze'ca chenu nzua cuna li'ihua nu chenu nzucua'a istu la lliquia rqui'ya'hua rri'a. Pero le'ca scua tucu nú uni Jesucristo luhua bedichia' nú ñiá neca cuna bedichia' nze'ca nacua luhua nú chenu, \v 2 nzelabi'ya li'ihua ala' nú la qui'ña nú qui'ya' chiucu chunahua ri'á, bee enu rni nú rri'iru lunú xelatsia arqui'ru xne la lliquia nia lubeella. \v 3 Neli nú neca'ahua bene iliulabe pero la la'naru nú ri'iru ana equie cuenda' nú xelatsia arqui'ru tucu nú rri'i bee bene enu la chulu Stichia' Diose. \v 4 Nu lia'ahua la la'na'ahua nú ria'ahua ana bee bene lunú necatsia elliebacua'ahua, lia'ahua rria'ahua ana bee bene lunú reca poder' Diose rri'i, poder nú reca rnitilu ye beenú necha neca. \v 5 Nu cuna poder cua' ria'ahua ana luye nú xi rricu' quiya bee bene lia'ahua nu rria'ahua ana lu elulliñia nú rlu'cu bee bene nú rca nú chulu beella Diose. Che scua rnitilua'ahua ye clasia' bee elliebacu' bee bene nú necha neca para nú scua zucu' beella stichia' Jesucristo. \v 6 Nu nellua'aru para nú niru lubee bene enu rri'i falta nú zucu' stichia' Jesucristo, chenu yelahua uzucu'hua stichia'nu. \v 7 Li'ihua máse rri'ihua caso nú xneca rri'i bee bene. Tunu nu' bee bene enu rri'i elliebacu' nú neli necalla bene' Jesucristo, rqui'ña nú lu'cu cuendalla nú iguale neca'ahua bene' Jesucristo. \v 8 Nu mase nú rnilaa luhua equie cuenda' elurnibiya' nú uliqui' Diose lua, la tua xne li'inu uliqui'nu elurnibiya'cua' lua para nú ri'á elietsa luhua, nú chenalaláhua stichia'nu nu lacane para nú ri'a nú nitiluhua. \p \v 9 La ri'ihua elliebacu' nú niarquitsia chiquia arqui'hua cuna bee cartaa. \v 10 Xne nu' bee enu rni nú chiqui' fuerte nu sin nú lliquia rnia luhua lubee carta nú uxe'la luhua, nu chenu nzua cuna li'ihua ni' la tsua xi su enu neca equie luhua, nu ni' nú niaa lacaa. \v 11 Pero li'á nia luhua nú bee enu rni scua rqui'ña nú ri'i bee nze'e beya', nú tucu nú rniru luhua lubee carta'ru chenu nellua'aru istu, le'ca scua nu' beya' nú niru luhua chenu nellua'aru cuna li'ihua. \p \v 12 Xne li'iru la ri'iru tucu nú rri'i bee enu sucu' aya le'catsia li'i. Nu ni'teme' la ri'iru elliebacu' nú ri'iru scua. Xne leca' elliebacu' bee enu sucu' aya le'catsia li'i, nu ri'yatsia beei nú xa necabeei ante lu beelá bee sa'beei. \p \v 13 Pero li'iru la zucu' ayaru li'iru másela lunú riala acane, xne li'iru rnitsiaru lunú neli neca tucu nú unibiya'la Diose nú ri'iru, nu li'inu uzelanu nú uriñaru corinto elu uyuluru li'ihua. \v 14 Enze'e la ri'ihua elliebacu' nu rdete' xe'taru lunú rnibiya'ru luhua, xi neca tucu bene enu lasca'li cha lachihua xne rlutiláru uriñaru lachihua para nú zete'ru li'ihua bedichia' nze'ca' Jesucristo. \v 15 Nu li'iru la zucu' ayaru li'iru equie cuenda' riña' nú uri'i stucu bene. Pero li'iru nzuculuru nú másela nze chili arqui'hua, para nú nze ri'iláru elietsa'hua nú nze chululáhua lunú riala ri'ihua beya', tucu nú riala ri'iru. \v 16 Che scua nu' modo nú nza'aláru lubee lá bee bene enza lulá lachihua para nú le'ca dixiule'eru bedichia' nze'ca' Jesucristo lubeella. Pero bee luhuare elu lecasca' ti quixie ixiule'e Stichia' Diose para nú la aca nelliñiaru equie riña' nú uri'i stucu bene. \v 17 Tunu nu' bene enu niarqui' zucu' aya le'catsia li'i, nzalá nú zucu' ayalla Diose Pa liñibe. \v 18 Xne la neca nze'ca nú zucu' aya bene le'catsia li'illa, sinoque máse neca nze'ca nú Diose zucu' aya bene. \c 11 \s Pablo neli neca tucu apóstol \p \v 1 Ala' nú riqui'hua chiucu chuna bee bedichia' tundu nú nia luhua, pero li'á nia nú uriqui'hua. \v 2 Xne se'ca li'ihua tucu nú seca Diose li'ihua. Tucu nú rri'i tucu pa enu rriucu xinchiu'cu enu nzula nú chiaa enu lasca'li na'tse niyu para nú dete'cuendalla li'inchu lu niyu enu chianchu. Scua niarquia nú detecuendaa li'ihua lu Jesucristo nú la lu'cuhua dula. \v 3 Pero xiquia nú canu ti zequienu li'ihua tucu nú uzequienu be'la Eva cuna nú netsiñiaí, nu chequie la ellu'cua' arqui'hua Jesucristo diquinu' arqui'hua. \v 4 Xne chenu nze'ta ni' stucu bene stichia' Jesucristo luhua, pero urene sete'beei lunú sete'ru li'ihua, urre chenu le'ca nze'ta ni' stucu bene equie cuenda' stucu espíritu luhua, pero lacane tucu nú neca Espíritu Santo nú nzu cuna li'ihua, urre chenu nze'ta ni' stucu bene nú xneca tsila'ahua, pero urene rnibeei tucu nú unilaru luhua, nu li'ihua chu rri'i casuhua li'ibeei. \v 5 Li'á se'ca nú lecaxi rri'i falta elliebacua ante lubee bene bee enu nzenala stichia' bee enu rni nú li'ibeei neca beei mero apóstol. \v 6 Xne mase nú la zibia'a para nú nia, pero la ri'i falta nú reca elliebacua para nú zetea Stichia' Diose, nu li'ihua nediya'hua nú neli nucua' xne ulañi'la'hua ye lunú uri'iru. \p \v 7 Pero ¿leca resuna tunu la neca nze'ca nú uri'á chenu udixiule'a Stichia' Diose luhua nu lecaxi uri'á cubre luhua?, nu unga lle'na arquia para nú uri'á ana nú ungahua bene' Jesucristo. \v 8 Nu texcua'a bee bene enu nzeli arqui' Jesucristo uliqui' melu qui'ña para nú huañia, diquila nú seteahua Stichia' Diose. \v 9 Nu chenu utsua cuna li'ihua, chenu nu' xi uze'ca la'cha'a, lá nacua luhua nú ari'ihua elietsa lua, bee bene enu nzeli arqui' Jesucristo enu nze'ta enza Macedonia li'ibeella ube'tayuu beella lunú xi rqui'ña bichia ze'e. Leca xunga unacua luhua nú xi rqui'ña nú liqui'hua lle'na nú liqui'hua lua, nu leca xunga nacua luhua nú rqui'ña nú ri'ihua elietsa lua. \v 10 Nu como bene' Jesucristo nú necaa rnia nú neli neca luhua, nu ni'tucu bee bene enza lu iliu Acaya leca modo caá nú ñia utsu arquia unia lunú uri'á por li'ihua. \v 11 Nu ¿xiquie nú uri'á scua luhua che? ¿Xie' necane nu la zecaa li'ihua la? Pero Diose nediya' nú chiqui' se'caa li'ihua. \p \v 12 Nu nze ri'ilá lunú rri'á hasta nee, nu la nacua luhua nú ri'ihua elietsa lua, para nú bee enu nelliñia rni nú neca apóstol la nibeei nú rri'ibeei iguale tucu nú rri'iru. \v 13 Xne li'ibeei lia rnibeei nú neca beei apóstol, sequienutsia beei bee bene nú rnibeei nú neca beei apóstol' Jesucristo. \v 14 Pero la zeca lulliea' bee bene nucua', xne hasta mismo beze'lu reca rlube' lubee bene xi neca tucu ángel Diose. \v 15 Enze'e ni' la zeca lulliea' bee bene nú bee bene' beze'lu rri'i beei xi rri'i bee bene enu sucu' nú niarqui' Diose. Pero li'ibeei riala zeca beei castiya nú riala zeca beei equie nú rri'ibeei scua. \s Nehuana seca Pablo equie nú necalla apóstol \p \v 16 Nee ni zeca luhua stucu bese: La ri'ihua elliebacu' nú chiqui' netundua pero tunu scua rri'ihua elliebacu' uzelahua nú nia luhua xi neca tucu bene enu netundu para nú le'ca zucu ayaa li'á masia lle'na. \v 17 La ni Diose nú zucu ayaa li'á, pero sucu ayaa li'á xi neca tucu bene enu netundu. \v 18 Scua tucu nú nucua'a huaxi bee bene enu sucu' aya le'catsia li'i lunú rri'illa lu iliulabe quie', le'ca scua zucu ayaa li'á. \v 19 Nu como bene enu chiqui' reca nú necahua laca neriña' nú riqui'hua bee enu netundu, \v 20 nu lunú chiqui' recahua enze'e rriqui'hua bene enu rnibiya' luhua nu rri'ihua tucu nú niarqui' beei nú ri'ihua, enze'e rriqui'hua bee bene enu raxi stene'hua, bee enu sequienu li'ihua, bee enu ruachu li'ihua nu hasta nú selahua nú rdu'beei penete luhua. \v 21 Mase nú necane diatu para li'á, pero li'á nia luhua nú lá alu'curu valuro nú ari'inuru li'ihua scua. \p Pero tunu li'ibeei sucu' aya beei le'catsia li'ibeei lu stucu nú rene, le'ca scua li'á nu' beya' nú zucu ayaa li'á, nu li'á rnia luhua xi rni tucu bene enu netundu, xne lacane tucu nú riala acane. \v 22 Pero tunu li'ibeei rnibeei nú neca beei bene hebreo le'ca li'á neca bene hebreo. Nu tunu li'ibeei rnibeei nú necabeei bene Israel, le'ca bene Israel necaa, nu tunu rnibeei nú leta familia' Abraham nze'ta beei, le'ca leta bee familia' Abraham nzelaa. \v 23 Nu tunu rnibeei nú riña' Jesucristo rri'ibeei. Li'á máse rri'á riña'nu, mase nú lixiu see nú rnia scua, pero neli nú li'á máse rri'á riña' Jesucristo luquela li'ibeei. Nu enze'e li'á máse udu' bee bene ni'cu' luquela li'ibeei, nu máse udiñi bee bene li'á luquela li'ibeei, nu huaxi bese yamero auti bee bene li'á. \v 24 Ayu' bese uzeteche' bee bene Israel li'á, nu cada tucu bese chenu udiñi beei li'á ala llichi'i nu'quie' chicute udu'beei tetsu'a. \v 25 Nu chuna bese udiñi bee bene li'á cuna ixi' ziti, nu tucu bese udiñi bee bene li'á cuna quiee. Le'ca chuna bese uguatse' barco nú nza'a liñi lu inzatu', nu tucu bichia nu tucu rula' uya'naa lu inzatu', \v 26 ye bee luhuare elu uya'a, unga nelliquine lu cuendaa xi neca chenu udete'a re'cu lubee huana', lubee bene sa'a enu neca bee bene Israel cuna lubee bene enu laca bee bene Israel. Le'ca unga nelliquine lu cuendaa lubee eyeche, cuna lu dañi, nu lu inzatu' cuna lubee bene enu lia rnitsia nú neca bee bene' Jesucristo. \v 27 Chiqui' udetea trabajo nu nehuana ulle'ca, nu huaxi bese ungucha xcala'a, nu ulia'na nu ubichia nu nu' bee bichia nú la acua, le'ca huaxi bese ungulaa, nu lá lu'cua xucua. \p \v 28 Nu la necane nú nucua'tsia ulle'ca, huaxilá beenú ulle'ca. Nu yeye'e huaxi bese rri'á elliebacu' equie cuenda' bee bene' Jesucristo bee enu nucua'a enza bee eyeche elu uya'a. \v 29 Tunu nu'xi seca tucu sa'ahua enu nzeli arqui' Jesucristo, che nehuana se'ca equie cuenda'lla. Nu tunu uzequienu bee bene tucu sa'ahua enu nzeli arqui' Jesucristo para nú ri'illa dula, che chiqui' lea nu chenuarquia equie cuenda'lla. \p \v 30 Tunu rqui'ña nú zucu ayaa le'catsia li'á, rqui'ña nú nia equie cuendaa equie nú nehuana ulle'caa. \v 31 Nu Diose enu neca pa' Jesucristo, li'inu enu riala lu'cu bee bene ula'na lu diqui tiembu, li'inu nediya'nu nú neli ye beenú rnia. \v 32 Tiembu nú unibiya' arre Areta, chee uya'a eyeche Damasco nu gobernador enu rnibiya' eyeche ze'e unibiya'lla nú yacu' ru'u bee puerta eyeche ze'e para nú na'tse bee bene ze'e li'á. \v 33 Pero udu' bee bene li'á liñi tucu llume, nu scua ulaca beella li'á enza ru'u tucu ventana nú nzucu tetsu' pared nu nu' elu' abenchila' eyeche ze'e, che scua ula'a lu gobernador ze'e. \c 12 \s Lunú ulube'lu lu Pablo \p \v 1 Lecaxi ri'i bene ana nú sucu' ayalla le'catsia li'illa, pero rqui'ña nú nia luhua equie cuenda' beenú ulube'lu lua, nu equie cuenda' nú ulube' Jesucristo lua. \v 2 Li'á nu'lua tucu niyu enu nzeli arqui' Jesucristo, nu ungala rtaa lana nú uyalla liñibe elu nzucu Diose. Nu leca resuna tunu uyalla cuna cuerpo'lla urre uyalla cuna espíritu'lla la ri'á beya' nucua' tucutsia Diose nediya', \v 3 tunu uyalla cuna cuerpo'lla urre uyalla cuna espíritu'lla, la ri'á beya' xa uyalla, tucutsia Diose nediya'. Pero li'á nediyaa nú, \v 4 uyalla elu nzucu Diose, elu ubene'lla bee bedichia' nu la llela'lla xneca nillae lubee bene, xne la yala nú acabiya' bee benene. \v 5 Benecua' nu' beya' nú zucu ayaa, pero leca' modo zucu ayaa le'catsia li'á, tucutsia nú nia equie cuendaa neca beenú nehuana ulle'ca. \v 6 Nu mase nú zucu ayaa le'catsia li'á laca nucua' nú netundua, xne puro beenú neli rnia, pero la ria'a scua para nú la dete bee bene lunú sucu' aya bee bene li'á lunú ri'ya beei xi rri'á urre lunú riene'beei xi rnia. \v 7 Nu para nú la zucu ayaa li'á equie cuenda' ye lunú ulube' Diose lua, che chiqui' nehuana tsi'a xi neca chenu nchiñi tucu eche cuerpo' bene. Nucua' neca riña' beze'lu para nú ri'i equiya lua, para nú la zucu ayaa li'á. \p \v 8 Chuna bese unacua lu Diose para nú luachunu nú nehuana se'caa, \v 9 pero li'inu uninu lua: “Scua tucu nú se'calu lecali xi zecalu, xne máse rlubea nú rnibiya'a lubee bene chenu nehuana seca bee bene.” Enze'e ñia nzu arquia equie nú nehuana se'ca para nú scua aca achee nú nzu poder' Jesucristo cuna li'á. \v 10 Ñia nzu arquia equie xitse lunú nehuana se'ca, chenu rquiexu bee bene li'á, urre chenu nu' xi secala'cha'a, urre chenu nu' xi rri'inu bee bene li'á, nu cuna ye beelá beenú se'ca equie nú se'ca Jesucristo. Xne chenu nehuana se'ca che máse si'a nú rri'i Jesucristo elietsa lua. \s Nzenu arqui' Pablo equie cuenda' bee bene' Jesucristo \p \v 11 Unila luhua equie cuenda' li'á xi neca tucu bene enu netundu, pero li'ihua nu' culpa'hua nú uri'á scua. Xne li'ihua riala azucu' ayahua li'á ante lubee bene enu rni nú li'ibeei neca beei mero apóstol. Xne mase nú lecaxi sibi'a pero lecaxi rri'i falta elliebacua. \v 12 Chenu nzua cuna li'ihua lá llaca nú uri'á bee milagro cuna ye beelá beenú ulle'ca lullie'hua nú uri'á cuna ye beelá beenú uri'á nú uzibi' xi neca tucu seña nú neli necaa apóstol' Jesucristo. \v 13 Ye lunú uri'á cuna bee sa'ahua enu nzeli arqui' Jesucristo elu uya'a, le'ca scua uri'á cuna li'ihua. Tucutsia nú uri'á neca nú né nacua luhua nú ari'ihua elietsa lua diquila nú uzucua'a cuna li'ihua, pero tunu lixiu uri'á nú né nacua elietsacua' luhua uri'ihua perdona li'á. \p \v 14 Nu ne rria'lá elliebacu' nú nzelabi'ya'lá li'ihua stucu bese, cuna nucua' aca chuna bese nú nzelabi'ya li'ihua. Nu ni' ne la niarquia nú ri'ixi'a luhua nú ri'ihua elietsa lua nu la necane nú niarquia nú rlu'cuhua, sino que li'ihua niarquia; xne la neca nú bee endu' rla'na nú xneca bacu beei uzana'beei, sino que bee uzana neca bee enu rebacu bee lli'ñi. \v 15 Nu mase nú la'xua ye nú rlu'cua nu ti'quia arquia equie nú ri'á elietsa luhua; pero lecaxi ri'i nucua'. Mase nú se'ca nú la zeca xe'tahua li'á chenu rlubea luhua nú chiqui' se'ca li'ihua. \p \v 16 Neli nú lá nacua nú ari'ihua elietsa lua pero nu' bee bene enu rni nú uri'á scua equie nú chiqui' netsiñia para nú azequienua li'ihua. \v 17 Pero chenu uxe'la bee bene enu ube'tabi'ya li'ihua, ¿xie' uxe'la beella luhua para nú aye'ta na'cu' beella luhua nú nu' xi ri'ihua elietsa lua la? \v 18 Le'ca chenu unia lu sa'ahua Tito nú ye'tabi'yalla li'ihua uxe'lalla cuna stucu sa'ahua enu nzeli arqui' Jesucristo, ¿nu xie' unacu' Tito xi unacu'lla luhua la? Nu tanto li'illa cuna li'á iguale neca tucu necatse elliebacu'ru nu tucu nú rri'á rri'illa. \p \v 19 Equie nú unilaru luhua la ri'ihua elliebacu' nú recanu'tsiaru li'iru, xne lecali xi uri'inuru li'ihua. Diose nediya' nú como bene' Jesucristo nú necaru rniru luhua, nu ye nú rniru necane para nú ri'iru elietsa luhua nú chenalaláhua inziu' Diose equie nú se'caru li'ihua. \v 20 Xne xiquia nú chenu nzelabi'ya li'ihua canu la llelaa li'ihua tucu nú niarquia, nu li'ihua la lañi'hua li'á tucu nú niarqui'hua nú lañi'hua li'á. Xiquia nú llela li'ihua nú rliuhua, nú ria arqui'hua lu sa'hua, nú rlehua lu sa'hua, nú nechiqui'hua lu sa'hua, nú rnihua di'chi sa'hua, nú se'tahua bee bene, nú nelliñiahua nu la neca tucu necatsehua lu sa'hua. \v 21 Le'ca xiquia equie cuenda'hua nú canu chenu nzelabi'ya li'ihua stucu bese zela Diose nú ya'na netua equie cuenda'hua, nu che unaa nu nehuana zecaa equie cuenda' huaxihua nú la chiecu' arqui'hua nú rri'ihua dula, bee enu la che'e arqui' xneca nehuañi, nu la tsana' arqui'beei nú rri'i beei eluhuexe, nu la tsana' arqui'beei nú rlu'cu beei stucu una'a, urre rlu'cu una'a stucu niyu enu laca niyu'nchu, le'ca la chiecu' arqui'beei nú rlu'cu beei stucu vicio urre stucu beenú necha neca nú la zibi' rri'ibeei. \c 13 \s Consejo nú uni Pablo \p \v 1 Nee aca chuna vese nú nzelabi'ya li'ihua. Chenu nzelabi'ya li'ihua, ye lunú rni stucu bee sa'hua lu cuenda'hua, nú la nehuañihua tucu nú necane, rqui'ña nú ni chiucu chuna bee bene enu ni tunu neli lunú rnihua. \v 2 Tucu nú unila luhua cuna lubee bene enu rri'i dula chenu ubela luhua, le'ca scua rnia luhua nee nú nzua istu luhua, nu chenu nzelabi'ya li'ihua stucu bese nu tunu nu' xi rri'ihua la ri'á perdona li'ihua. \p \v 3 Che scua ri'ihua beya' lunú niarqui'hua ri'ihua beya' nú Jesucristo neca enu rliqui' bedichia' nú riala nia luhua. Nu Jesucristo lecaxi rri'i falta li'inu para nú ri'inu lunú riala ri'inu cuna li'ihua nu equie cuenda'hua rlube'nu poder'nu. \v 4 Neli nú unguti Jesuse lu cruse xi neca tucu bene enu la nibiya', pero nee nehuañinu equie cuenda' poder' Diose. Nu scua tucu nú ungutinu xi unguti tucu bene enu la nibiya' le'ca scua necane lu cuenda'ru neca xi neca nú la lu'culíru elurnibiya', pero como bene' Jesucristo nú necaru rlu'curu poder' Diose para nú ri'iru elietsa luhua. \p \v 5 Li'i e'cuhua uri'ihua elliebacu' tunu neli nzeli arqui'hua Jesucristo, li'i e'cuhua uri'ihua elliebacu' xneca nehuañihua, uri'ihua beya' nú nehuañila Jesucristo cuna li'ihua, tunu lacatsiae nú lia rnihua nú nzeli arqui'hua li'inu. \v 6 Ala' nú ri'ihua beya' nú li'isi'ru neli nzeli arqui'ru li'inu. \p \v 7 Nu nacu'ru lu Diose equie cuenda'hua para nú la ri'ihua nú necha neca, nu la necane nú ya'na nze'caru ante lubee bene sino que rnacu'ru lu Diose para nú ri'i nze'cahua, mase nú seca bee bene nú la ri'iru tucu nú necane. \v 8 Pero li'iru leca modo che'eru lunú neli neca, li'iru rnitsiaru lunú neli neca. \v 9 Enze'e lecaxi ri'i tunu nu' xi se'caru para nú scua tsuta' arqui'hua lunú nzeli arqui'hua, nu equie cuenda' nucua' ñia nzu arqui'ru, nu nacu'ru lu Diose para nú huañihua tucu nú necane. \p \v 10 Nu nee rquie'exua carta quie' luhua ante nú nzelabi'ya li'ihua, xne chenu nzelabi'ya li'ihua la qui'ña nú qui'ya'hua ri'á equie elurnibiya' nú uliqui' Jesucristo lua elurnibiya' nú uliqui'nu lua para nú ri'á elietsa luhua nú ri'iláhua beya' nú xneca huañihua tucu nú necane, nu lacane para nú nitiluhua. \v 11 Bee sa'a enu nzeli arquia'ahua Jesucristo nee nú la'xua quie'a carta quie' luhua, li'á nia luhua: Nú ñia tsu arqui'hua, ucua'nahua nú huañinze'cahua tucu nú riala nú huañihua, udu'hua ana arqui' sa'hua nu uhuañi nze'cahua cuna bee sa'hua nu la liuhua, nu Diose enu seca li'ihua nu rri'i nú nzuxe arqui'hua li'inu ri'inu elietsa luhua. \v 12 Xitse hora nú lla'cahua sa'hua, uni'hua Diose lu sa'hua tucu nú rialane. \v 13 Ye bee sa'ahua enu nzeli arquia'ahua Jesucristo xe'la beella saludo luhua. \v 14 Jesucristo enu rnibiya' lua'ahua ri'inu nú cha nze'ca lu cuenda'hua nu Diose enu seca lia'ahua nu cuna Espíritu Santo nzu cuna li'ihua ye bichia. Amén.