﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:07,960
Leezha mzhin mbizh xaal Festo nu Italia,

2
00:00:07,960 --> 00:00:11,020
zee mzaa Festo Pab kwaan zlak xaa nzho lozhyib lo Jul,

3
00:00:11,020 --> 00:00:13,160
tub xaa nabeyy lo tub gayoo soldad,

4
00:00:13,160 --> 00:00:15,700
xaa nak xaa partid kwaan le Augusto.

5
00:00:15,700 --> 00:00:21,320
Nu ngu nu leen tub bark kwaan mroo yezh Adramitio kwaan merla roo nya naz Asia.

6
00:00:21,320 --> 00:00:23,260
Noka nzo Aristarco kwaan nu,

7
00:00:23,260 --> 00:00:25,500
xaa ne nak xaa yezh Tesalónica,

8
00:00:25,500 --> 00:00:27,600
tub yezh kwaan nabeyy Macedonia.

9
00:00:27,600 --> 00:00:29,700
Nu stub mbizh mzhin nu yezh Sidón,

10
00:00:29,700 --> 00:00:31,960
nu lee Jul wen doo ngok xaa lo Pab,

11
00:00:31,960 --> 00:00:34,280
nu mlaa xaa ngwasewii Pab lo re xmig Pab,

12
00:00:34,280 --> 00:00:38,660
nu mlaa xaa zee lee re xmig Pab zaa kwaan ndaw xaa nu re kwaan nkin xaa.

13
00:00:38,660 --> 00:00:40,160
Gorna mroo nu Sidón,

14
00:00:40,160 --> 00:00:42,500
nu nel nze doo mbi naz nzha nu,

15
00:00:42,500 --> 00:00:44,740
kwaanzee mzaa nu welt naz tich yizhyo Chipre,

16
00:00:44,740 --> 00:00:46,520
kwaan nzhi leen nistoo,

17
00:00:46,520 --> 00:00:47,940
zee saawa mbi lo nu.

18
00:00:47,940 --> 00:00:53,020
Nu gwluzh mded nu leen nistoo gax yizhyo Cilicia nu yizhyo Panfilia,

19
00:00:53,020 --> 00:00:57,300
zeera mzhin nu yizhyo cheen Licia zee ngwa nu tub yezh kwaan le Mira.

20
00:00:57,300 --> 00:01:02,840
Nu baa lee xaa nabeyy lo tub gayoo soldad ngune lo tub bark cheen xaa yezh Alejandría,

21
00:01:02,840 --> 00:01:04,920
kwaan nya naz yizhyo Italia,

22
00:01:04,920 --> 00:01:07,000
nu mnabeyy xaa zee ngu nu leen kwaane.

23
00:01:07,000 --> 00:01:12,980
Zyen doo mbizh chuwlazh doo mze nu leen bark nu nagan doo mzhin nu tub yizhyo le Gnido.

24
00:01:12,980 --> 00:01:15,560
Nu nel seetaka nze mbi naz nzha nu,

25
00:01:15,560 --> 00:01:18,380
kwaanzee nya nu naz yezh Salmón lo Creta,

26
00:01:18,380 --> 00:01:20,000
yizhyo kwaan nzhi leen nistoo,

27
00:01:20,000 --> 00:01:21,700
zee saaw Creta mbi lo nu.

28
00:01:21,700 --> 00:01:24,200
Nanagant nya nu duzna naz roo nistoo,

29
00:01:24,200 --> 00:01:27,900
axta mzhin nu tub pa le Pwert Wen gax yezh Lasea.

30
00:01:27,900 --> 00:01:32,460
Nu nel ngok doo nu tras zyen mbizh nu ya naganla yaka nu leen nistoo,

31
00:01:32,460 --> 00:01:34,620
nel ngokla re mbizh kwaan nroo doo mbi,

32
00:01:34,620 --> 00:01:36,380
kwaanzee Pab nzhé lo re xaa:

33
00:01:36,380 --> 00:01:37,340
—Xmig na,

34
00:01:37,340 --> 00:01:38,140
ne wen na,

35
00:01:38,140 --> 00:01:39,200
nawent ya be;

36
00:01:39,200 --> 00:01:40,520
chelee be roo be nee,

37
00:01:40,520 --> 00:01:41,820
telisa lux bark,

38
00:01:41,820 --> 00:01:43,720
noka lux re kwaan nzho leen bark,

39
00:01:43,720 --> 00:01:45,360
nu nzho ryez yet re be.

40
00:01:45,360 --> 00:01:47,800
Per lee xaa nabeyy lo tub gayoo soldad,

41
00:01:47,800 --> 00:01:49,440
nambint xaa kwaan nzhé Pab,

42
00:01:49,440 --> 00:01:53,420
mas mbin xaa kwaan nzhé bixwann bark nu kwaan nzhé xaa nzeno bark.

43
00:01:53,420 --> 00:01:56,720
Nu pwert ba nanakt wen kwaz nu re mbee nla nal.

44
00:01:56,720 --> 00:02:00,160
Kwaanzee mer rese xaa mle xgab mas wen roo nu baa,

45
00:02:00,160 --> 00:02:02,720
nu nya nu naz Pwert Fenice.

46
00:02:02,720 --> 00:02:05,040
Pwert Fenice noka nak cheen Creta,

47
00:02:05,040 --> 00:02:07,800
nu nxal pwert naz pa nyaz mbizh.

48
00:02:07,800 --> 00:02:09,940
Nu baa ded nu re mbee kwaan nla nal.

49
00:02:09,940 --> 00:02:13,080
Mroo doo mbi leen nistoo

50
00:02:13,080 --> 00:02:15,980
Mle re xaa xgab nzho mod nzha nu stuba,

51
00:02:15,980 --> 00:02:19,740
nel chepse mbi nze naz lo yizhyo nu nze naz lo nistoo,

52
00:02:19,740 --> 00:02:21,140
zee ngu re nu leen bark,

53
00:02:21,140 --> 00:02:24,640
nu nzhekla nu nya nu gax gax roo yizhyo Creta.

54
00:02:24,640 --> 00:02:28,060
Per gwluzh xep lee mbi nye doo nze naz stub ta,

55
00:02:28,060 --> 00:02:29,240
nu mkeeya bark.

56
00:02:29,240 --> 00:02:31,980
Nu mzeloya mzobyaaya bark naz xsaww nistoo.

57
00:02:31,980 --> 00:02:34,000
Nu nel naz pa nzha nu nze mbi,

58
00:02:34,000 --> 00:02:35,580
zee mlaa nu mbe mbi bark.

59
00:02:35,580 --> 00:02:38,760
Mded nu tich yizhyo Clauda kwaan nzhi leen nistoo,

60
00:02:38,760 --> 00:02:40,200
pa nanroot mbi nye.

61
00:02:40,200 --> 00:02:43,560
Nu bid doo mded nu mtexoob nu kano naz leen bark naro.

62
00:02:43,560 --> 00:02:46,280
Gwluzh gorna ngulo mtexoob nu kano leen bark,

63
00:02:46,280 --> 00:02:49,300
zee mkado xaa bark naro zee naluxta,

64
00:02:49,300 --> 00:02:52,880
nel nzheb xaa napa lee bark kayasob lo yux kwaan le Sirte.

65
00:02:52,880 --> 00:02:54,860
Nu mla xaa re lon yek bark,

66
00:02:54,860 --> 00:02:56,620
zee mlaa xaa mbe mbi bark.

67
00:02:56,620 --> 00:02:57,900
Nu lee stub mbizh,

68
00:02:57,900 --> 00:02:59,580
seetaka nye doo nroo mbi,

69
00:02:59,580 --> 00:03:03,300
zee lee re xaa mzelo mlebi re kwaan nzhano bark leen nistoo.

70
00:03:03,300 --> 00:03:04,660
Nu lee myon mbizh,

71
00:03:04,660 --> 00:03:07,160
mlebi xaa re kwaan nle xchiin bark leen nistoo.

72
00:03:07,160 --> 00:03:10,940
Nu zyen mbizh namlut lo mbizh nixa lo mbal yiba lo nu,

73
00:03:10,940 --> 00:03:12,580
nu seetaka nroo doo mbi,

74
00:03:12,580 --> 00:03:14,660
zee namzaktra re nu le nu gan.

75
00:03:14,660 --> 00:03:16,760
Nu zyen mbizh nzha zer gaw nu,

76
00:03:16,760 --> 00:03:18,920
zee lee Pab mzoli xsaww lo re nu,

77
00:03:18,920 --> 00:03:19,840
nu né xaa:

78
00:03:19,840 --> 00:03:20,800
—Xmig na,

79
00:03:20,800 --> 00:03:23,420
mas wen chol ngon gu xtizh na,

80
00:03:23,420 --> 00:03:25,060
zee nangroot be Creta;

81
00:03:25,060 --> 00:03:28,440
snee nangdedt be re bid nu nangluxt be re kwaan.

82
00:03:28,440 --> 00:03:30,560
Per nal blo gu balor lextoo gu,

83
00:03:30,560 --> 00:03:32,400
nel nik tub re be nayeta,

84
00:03:32,400 --> 00:03:33,880
nebse bark ne lux.

85
00:03:33,880 --> 00:03:35,420
Lee Dios Xaa Nabeyy lo na,

86
00:03:35,420 --> 00:03:39,220
xaa nkee na zhiin lo mxaal tub xmandad ngunii lo na nawzheze,

87
00:03:39,220 --> 00:03:40,460
nu né xaa lo na:

88
00:03:40,460 --> 00:03:41,600
“Nazhebt lu Pab,

89
00:03:41,600 --> 00:03:42,380
nel kan lu,

90
00:03:42,380 --> 00:03:46,340
zee nalat Dios yet nik tub re xaa nzho re gu leen bark,

91
00:03:46,340 --> 00:03:50,540
nel mbin Dios xtizh lu nu nkin ya lu lo xaa nabeyy Roma”.

92
00:03:50,540 --> 00:03:51,660
Kwaanzee xmig na,

93
00:03:51,660 --> 00:03:52,740
nazhebt gu,

94
00:03:52,740 --> 00:03:56,520
nel ne wen na zak rese kwaan nguné xmandad Dios lo na.

95
00:03:56,520 --> 00:04:00,320
Per telisa lee bark yisob roo yizhyo kwaan nzho leen nistoo.

96
00:04:00,320 --> 00:04:03,120
Per leezha nzha chida mbizh nzho nu leen nistoo,

97
00:04:03,120 --> 00:04:06,560
yaal zee mzhin nu nistoo pa le Nistoo Adriático.

98
00:04:06,560 --> 00:04:09,880
Nu lee mbi nzhenoka bark naz baa nu naz ree.

99
00:04:09,880 --> 00:04:14,860
Nu kan wall yaal lee re xaa nzhano bark mzeen lee nu nzhazhin gax yizhyo.

100
00:04:14,860 --> 00:04:16,780
Zee mchiix xaa ne paro nech nis,

101
00:04:16,780 --> 00:04:19,520
nu baa nech galbchii xop metr.

102
00:04:19,520 --> 00:04:21,800
Nu delant xep mchiix xaa stub welt,

103
00:04:21,800 --> 00:04:24,420
nu nee nech galbgazhaka metr.

104
00:04:24,420 --> 00:04:27,140
Nzheb xaa napa lee bark kayal cho ke,

105
00:04:27,140 --> 00:04:33,000
kwaanzee mkee xaa tap yiib reke bark kwaan la axta xan nistoo zee naxonnt bark tant.

106
00:04:33,000 --> 00:04:34,360
Lee re xaa nzak:

107
00:04:34,360 --> 00:04:36,020
“Oj mkaxnila yizhyo”.

108
00:04:36,020 --> 00:04:39,100
Per lee re xaa nkee zhiin leen bark mle xgab xonn.

109
00:04:39,100 --> 00:04:41,300
Nu mzelo xaa kala xaa kano lo nis,

110
00:04:41,300 --> 00:04:44,400
nu mle xaa mod xaa kaselaka yiib cheen bark leen nis,

111
00:04:44,400 --> 00:04:46,380
nebse zee ta xonn xaa leen kano.

112
00:04:46,380 --> 00:04:50,040
Per Pab nzhéya lo xaa nabeyy lo re soldad nu lo re soldad:

113
00:04:50,040 --> 00:04:51,680
—Chelee re xaa ne xonn,

114
00:04:51,680 --> 00:04:53,160
telisa zet re be.

115
00:04:53,160 --> 00:04:57,460
Zee lee re soldad mchoog re doo kwaan nkadoo kano zee lawa lo nistoo.

116
00:04:57,460 --> 00:04:59,320
Nu gorna nzhakaxnila yizhyo,

117
00:04:59,320 --> 00:05:00,600
Pab nzhé lo re xaa:

118
00:05:00,600 --> 00:05:01,740
—Daw gu tub kwaan.

119
00:05:01,740 --> 00:05:07,020
Nel nzhala chida mbizh nle doo gu xgab zee nixa nandawt gu nu nanzhat gu.

120
00:05:07,020 --> 00:05:08,200
Nal nii na lo gu,

121
00:05:08,200 --> 00:05:10,480
daw gu zee nayeta gu,

122
00:05:10,480 --> 00:05:12,060
nel nik tub xaa nayeta.

123
00:05:12,060 --> 00:05:14,040
Nu gorna ngulo sbaa nzhé Pab,

124
00:05:14,040 --> 00:05:17,820
zee mzen Pab cha pan nu mzaa xaa dixkix lo Dios lo re xaa,

125
00:05:17,820 --> 00:05:19,960
nu mxux xaaya nu mzelo xaa ndaw xaa.

126
00:05:19,960 --> 00:05:23,080
Zee ngu balor lextoo rese xaa nu noka re xaa ndaw.

127
00:05:23,080 --> 00:05:26,260
Chop yiyoo nzho chongal nzho chiinmtub xaa nak re nu,

128
00:05:26,260 --> 00:05:27,500
xaa nzho leen bark.

129
00:05:27,500 --> 00:05:30,860
Gwluzh gorna ngulo ndaw re nu parosa nguzhe lextoo nu,

130
00:05:30,860 --> 00:05:34,400
zee mlebi xaa re nzhobxtil leen nis zee gak naxex bark.

131
00:05:34,400 --> 00:05:35,920
Gorna mkaxni yizhyo,

132
00:05:35,920 --> 00:05:39,260
lee re xaa nkee zhiin leen bark namlabeyyt xaa yizhyo ba,

133
00:05:39,260 --> 00:05:42,480
per mlu tub yaa nistoo kwaan nzhi yux roo lo xaa;

134
00:05:42,480 --> 00:05:44,760
mle re xaa xgab chep xaa bark naz baa.

135
00:05:44,760 --> 00:05:48,180
Zee mchoog xaa re doo kwaan nkadoo re yiib kwaan nsekwaz bark,

136
00:05:48,180 --> 00:05:49,920
mlaa xaa mlaya leen nistoo.

137
00:05:49,920 --> 00:05:52,540
Nu mxek re xaa yag kwaan nle nze bark.

138
00:05:52,540 --> 00:05:56,840
Zeera mlep xaa lon kwaan nzen mbi nu sbaa lee bark mzelo mbii lo yux.

139
00:05:56,840 --> 00:06:00,100
Per lee bark mzeeb neb lo yux nu baa ngusoba,

140
00:06:00,100 --> 00:06:01,460
nu nyentra mod guna.

141
00:06:01,460 --> 00:06:05,340
Lee naz xan bark mzelo mlux nel tant mzaa golp nistooya.

142
00:06:05,340 --> 00:06:07,640
Lee re soldad nzhekla gut re pres,

143
00:06:07,640 --> 00:06:08,720
xaa nzheno xaa,

144
00:06:08,720 --> 00:06:11,260
zee naxonnt re xaa le xaa nadar lo nistoo.

145
00:06:11,260 --> 00:06:13,500
Per lee xaa nabeyy lo tub gayoo soldad,

146
00:06:13,500 --> 00:06:15,380
namzeyalt xaa le xaa sbaa,

147
00:06:15,380 --> 00:06:17,260
nel nanzheklat xaa yet Pab.

148
00:06:17,260 --> 00:06:20,220
Lee xaa nabeyy tub gayoo soldad mnabeyy nzhé:

149
00:06:20,220 --> 00:06:21,920
—Lee re xaa nzhak nle nadar,

150
00:06:21,920 --> 00:06:24,460
yilo re xaa la leen nis nu roo xaa,

151
00:06:24,460 --> 00:06:25,920
zee zhin xaa lo yo.

152
00:06:25,920 --> 00:06:28,060
Zeera reke re xaa nagakt le nadar,

153
00:06:28,060 --> 00:06:31,080
nu zen xaa tub le tab o re yag byog cheen bark.

154
00:06:31,080 --> 00:06:32,940
Sbaa rese nu mzhin lo yo.

155
00:06:32,940 --> 00:06:35,100
Gorna ngulo mroo re nu leen nistoo,

156
00:06:35,100 --> 00:06:37,860
zeera ngune nu lee yizhyo pa mzhin nu le Malta,

157
00:06:37,860 --> 00:06:39,760
tub yizhyo kwaan nzhi leen nistoo.

158
00:06:39,760 --> 00:06:41,160
Per lee re xaa nzho baa,

159
00:06:41,160 --> 00:06:42,760
wen doo ngok xaa lo re nu.

160
00:06:42,760 --> 00:06:46,320
Mze xaa tub bal naro mzhe nu nel nal doo nu nze yey.

161
00:06:46,320 --> 00:06:48,220
Pab mtop tub deezh yag bizh,

162
00:06:48,220 --> 00:06:50,060
nu gorna kago xaa yag lo ki,

163
00:06:50,060 --> 00:06:53,540
lee tub mball mxonn mroo lo xchoog mkenga yaa Pab.

164
00:06:53,540 --> 00:06:56,720
Nu gorna ngune re xaa Malta lee mball mkenga yaa Pab,

165
00:06:56,720 --> 00:06:58,400
zee nzhé xaa lo wechxinn xaa:

166
00:06:58,400 --> 00:07:00,400
—Telisa xaa nzhut myet nak xaa ne,

167
00:07:00,400 --> 00:07:03,380
nixa mle xaa gan nangeta xaa leen nistoo,

168
00:07:03,380 --> 00:07:06,360
per lee re kwaan nawent kwaan mle xaa nalaat ban xaa.

169
00:07:06,360 --> 00:07:07,820
Per Pab mrib yaa,

170
00:07:07,820 --> 00:07:09,200
zee ngob mball lo bal,

171
00:07:09,200 --> 00:07:10,640
nu nyent cho kwaan ngok xaa.

172
00:07:10,640 --> 00:07:12,080
Rese xaa nkambaz,

173
00:07:12,080 --> 00:07:15,280
nen cho gor zeki yaa xaa o ta bix xaa yet xaa.

174
00:07:15,280 --> 00:07:17,720
Per gor nzhala gor kawii re xaa lo xaa,

175
00:07:17,720 --> 00:07:19,180
nu nyent cho kwaan ngok xaa,

176
00:07:19,180 --> 00:07:21,180
zee mchee re xaa mod mle xaa xgab,

177
00:07:21,180 --> 00:07:24,420
nu mzelo re xaa mbezh lee Pab nak tub dios.

178
00:07:24,420 --> 00:07:26,500
Gax baa nzhi re xleyo cheen tub xaa non.

179
00:07:26,500 --> 00:07:29,440
Xaa ne le Publio nu wen doo ngok xaa lo re nu,

180
00:07:29,440 --> 00:07:31,620
zee mlaz nu tub chon mbizh garli xaa.

181
00:07:31,620 --> 00:07:33,440
Nu lee xuz Publio ne nzak;

182
00:07:33,440 --> 00:07:35,600
nlen xlee nu yizhnlob.

183
00:07:35,600 --> 00:07:37,080
Pab ngwasewii lo xaa,

184
00:07:37,080 --> 00:07:39,800
nu gwluzh gorna ngulo mdizhno Pab Dios,

185
00:07:39,800 --> 00:07:42,820
mzhib Pab yaa Pab cho xaa nu lee xaa ngokwen.

186
00:07:42,820 --> 00:07:44,900
Gorna mbin re xaa nzho baa kwaane,

187
00:07:44,900 --> 00:07:46,840
zee noka re stub naz xaa ne nzak,

188
00:07:46,840 --> 00:07:48,160
xaa nzho yizhyo ba,

189
00:07:48,160 --> 00:07:49,440
mbidno xaa lo Pab,

190
00:07:49,440 --> 00:07:50,600
nu ngokwen xaa.

191
00:07:50,600 --> 00:07:52,920
Nu zyen doo kwaan mzelazh xaa ba lo nu.

192
00:07:52,920 --> 00:07:54,340
Nu gorna mroo nu baa,

193
00:07:54,340 --> 00:07:55,900
ngu nu leen bark stuba,

194
00:07:55,900 --> 00:07:59,060
mzaa xaa rese kwaan nkin nu gorna nya nu leen nistoo.

