\id MRK zpt
\h San Marcos
\toc1 San Marcos
\mt1 Be diꞌizh ten Jesús mkeꞌa Marc
\ip Leꞌa libr Marc nseꞌat sian be ta wen mbin Jesús ndoꞌ be men. Leꞌa xa myunyakna kwaꞌad bexa ngwaꞌad no mud no xa lá naꞌbe. No mxiste xa dub meꞌed gots tuzh ndoꞌ gealgut. No msaꞌa xa ta gaw uzheꞌeb kwaꞌad men pa dub gaꞌay mil xa. No utsin ngok xa ndoꞌ be meꞌed byux. Leꞌa Marc mgondoꞌ leꞌa Jesús naꞌanpa dub xa wentsa, ndi leꞌa xa nak Xin Dios. Leꞌa Marc mkeꞌa ta ndee ndoꞌ be xmen Cristo, bexa naꞌanpa xa judio, bexa nit ndencho gezh Roma.
\c 1
\s Juan mbidiꞌizh ndoꞌ be men
\r (Mt. 3:1-12; Lc. 3:1-9, 15-17; Jn. 1:19-28)
\p
\v 1 Lndeꞌe usaxan diꞌizh wen ten Jesucristo, Xin Dios,
\v 2 lak mkeꞌa profet Isaías sakndoꞌ Dios ndab xa:
\b
\q1 Unaꞌ, leꞌa naꞌ utuꞌub dub xa yaꞌ ned ndoꞌ lu gudiꞌizh diꞌizh ten naꞌ,
\q2 ndontsa listla kwe be men gal zha ilen lu.\x + \xo 1:2 \xt Mal. 3:1\x*
\q1
\v 3 Leꞌa xa wa ikeseyadiꞌizh geꞌe sa bid, ugeꞌ gab xa:
\q1 “Bin parej bega nes ilen Xa Nibeꞌe.
\q2 Bkeasoꞌ bega nes ten xa.”\x + \xo 1:3 \xt Is. 40:3\x*
\b
\m
\v 4 Leꞌa xa wa Juan, xa uyoꞌo geꞌe sa bid. Ulaleaꞌ xa be men len nits, no ndab xa ulaꞌa bexa be ta ugap nak bexa, no italeaꞌ bexa, ndontsa utsuꞌu Dios be ke ten bexa.
\p
\v 5 Leꞌa kwaꞌad bexa Jerusalén no bexa idub distrit Judea utoꞌo nchaꞌyoꞌón diꞌizh ten Juan. Leꞌa gor na mgondoꞌ bexa be ke ten bexa, leꞌa Juan cha ulaleaꞌ bexa len nits yowbeꞌe Jordán.
\p
\v 6 Leꞌa xab Juan nakndeꞌe gich las came, nsea dub sinch gid nde len xa. Leꞌa xa ndaw mbit, nsea mzhin ser ndo xa.
\v 7 Ndadiꞌizh Juan, ndab xa ndoꞌ be men:
\p —Leꞌa tsoꞌo naꞌ ndee ilen stub xa mas nsak ndoꞌ naꞌ. Leꞌa naꞌ ni lá isayaꞌ kote ndab~xa wa.
\v 8 Leꞌa naꞌ nits‑tsa ngoleaꞌ bega, ná leꞌa xa ilen tsoꞌo naꞌ ndee koleaꞌ be men no Espíritu ten Dios.
\s Juan ulaleaꞌ Jesús
\r (Mt. 3:13-17; Lc. 3:21-22)
\p
\v 9 \fig |CN01656b.TIF|col|||Gor ulaleaꞌ Juan Jesús|Mr. 1:9\fig*Ngol dub wizh leꞌa Jesús utoꞌo gezh Nazaret ten distrit Galilea. Nchaꞌa Jesús sa nsoꞌ Juan, cha ulaleaꞌ Juan Jesús len nits yowbeꞌe Jordán.
\v 10 Leꞌa gor na utoꞌo Jesús len nits wa, leꞌa Jesús uniꞌí myaꞌal gibeꞌa. Leꞌa Espíritu ten Dios cuent dub palom nchaꞌlaꞌ sa nsoꞌ Jesús.
\v 11 No ulen ti Dios gibeꞌa ndab ndoꞌ Jesús:
\p —Lu nak Xiꞌín~naꞌ. Leꞌa naꞌ nkweaꞌ ladna lu, no ntenno lad naꞌ lu.
\s Lá ngun maxuꞌu gan utsabgix Jesús
\r (Mt. 4:1-11; Lc. 4:1-13)
\p
\v 12 Leꞌa Espíritu ten Dios cha mbiꞌi Jesús geꞌe bid sa naꞌan men.
\v 13 Leꞌa sa wa uyoꞌo Jesús dub top gaꞌal wizh lat be man geꞌe wa. Weꞌe ulen maxuꞌu uzheꞌeb mbin preb Jesús nlad maxuꞌu utsabgix Jesús. Tsoꞌo wa cha ulen be angel ten Dios mlaꞌach bexa Jesús.
\s Jesús usaxan ndun tiꞌin ndab Dios gun xa
\r (Mt. 4:12-17; Lc. 4:14-15)
\p
\v 14 Tsoꞌo na mkeꞌa be men Juan litgiꞌib, leꞌa Jesús cha nseaꞌ leꞌaka Galilea, ukesea uluu xa be men diꞌizh wen ten Dios ná xteꞌe nibeꞌe Dios be men.
\v 15 Ndab xa:
\p —Leꞌa tiemp yá ngol. Leꞌa zha inibeꞌe Dios ladoꞌo be men yá gax nak. Blaꞌa bego be ta ugap nak bega, no bingea ladna bega diꞌizh wen ten Dios.
\s Jesús mti dap xa nsen mbeal gak xmen~xa
\r (Mt. 4:18-22; Lc. 5:1-11)
\p
\v 16 Leꞌa dub gor nchasea Jesús toꞌo lagun siꞌil nsaleaꞌ Galilea, cha uniꞌí xa Simón nsea Ndres wit Simón, ndeutsaꞌab red ten na len nits, leꞌa bexa wa xa nsen mbeal.
\v 17 Cha ndab Jesús:
\p —Usankea bega tsoꞌo naꞌ, leꞌa naꞌ uluu xteꞌe yunjunt bega be men ndoꞌ Dios.
\p
\v 18 Bi leꞌa gor wa cha mlaꞌa bexa be red ten bexa, cha nchaꞌano bexa Jesús.
\p
\v 19 Weꞌe cha usea bexa stub tuzh sa. Cha uniꞌí Jesús dub xa nsaleaꞌ Jacob nsea stub xa nsaleaꞌ Juan wit Jacob. Leꞌa bexa wa ndiꞌib ndoꞌ dub barco ndego ramient be red ten na.
\v 20 \fig |CN01682B.TIF|col|||Jesús utezh Jacob no Juan|Mr. 1:20\fig*Cha utezh Jesús itop wit bexa. Leꞌa bexa wa cha mchansoꞌ xus~na Zebedeo ndoꞌ barco wa no be mos ten bexa. Leꞌa Jacob no Juan cha nchaꞌano Jesús.
\s Dub xabgiꞌi nsak gizh tont, ncho mbi bxin len ladoꞌo~na
\r (Lc. 4:31-37)
\p
\v 21 Cha uyote bexa len gezh Capernaum. Leꞌa ngol wizh neꞌe be men, leꞌa Jesús cha nchaꞌuluu be men len niꞌi sa nzhealbe bexa judio gezh wa.
\v 22 Leꞌa be men wa ndanseana xteꞌe ndadiꞌizh xa, leꞌa ta ndadiꞌizh xa wa nluu leꞌa xa uzheꞌeb ndap juers, naꞌanpa lak nluu be mech ten ley.
\v 23 Leꞌa len niꞌi wa nsob dub xabgiꞌi nsak gizh tont ncho mbi bxin len ladoꞌo~na. Leꞌa ta wa ugeꞌ ndab ndoꞌ Jesús:
\p
\v 24 —¿Xtaꞌan nsea ugal lu besa, Jesús xa Nazaret? ¿Nati nsea unitndoꞌ lu besa zha? Naꞌ uní ton nak lu, leꞌa lu xa umbiꞌi mtuꞌub Dios.
\p
\v 25 Leꞌa Jesús uteyo mbi bxin wa, ndab xa:
\p —¡Kexga lu! ¡Utoꞌo len ladoꞌo~xa baꞌ!
\p
\v 26 Weꞌe leꞌa mbi bxin wa udabi xabgiꞌi wa, cha utezhat xa, cha utoꞌo mbi bxin wa len ladoꞌo~xa.
\v 27 Weꞌe leꞌa itea be men wa ngwanseana, nabdiꞌizh bexa ndoꞌ be ltsaꞌa~xa, ndab bexa:
\p —¿Xteꞌe nak ta ndee zha? Leꞌa xa nluu dub taꞌa ni gol goꞌón beuna, no uzheꞌeb ndap xa juers, gast be mbi bxin nxobgek ndoꞌ ta ndab xa.
\p
\v 28 Leꞌa ta li mbin Jesús wa cha uxax mgen idub Galilea.
\s Jesús myunyakna xnazhaꞌap Simón
\r (Mt. 8:14-15; Lc. 4:38-39)
\p
\v 29 Leꞌa gor na utoꞌo bexa len niꞌi wa, leꞌa Jesús nchaꞌano Jacob nsea Juan ta lid Simón nsea Ndres.
\v 30 Leꞌa xnazhaꞌap Simón nax ncho xlea. Leꞌa gor na ndab bexa‑yá ndoꞌ Jesús,
\v 31 leꞌa Jesús cha ubii sa nax xa wa, usen xa yaꞌa~xa, cha uxiste Jesús xa. Cha bi leꞌa gor wa mtoꞌo xlea xa, cha msaꞌa xa ta gaw bexa wa.
\s Jesús myunyakna kwaꞌad xa gizh
\r (Mt. 8:16-17; Lc. 4:40-41)
\p
\v 32 Leꞌa gor na ngwaꞌasla wizh cha nsea teꞌal, leꞌa be men ulenno kwaꞌadpa bexa gizh nsea bexa nsak gizh tont ncho mbi bxin len ladoꞌo~na.
\v 33 Leꞌa idub gezh men myakjunt toꞌo niꞌi wa.
\v 34 Leꞌa Jesús myunyakna kwaꞌadpa be men nsén isandoꞌ gealgizh, nsea ulantuꞌub Jesús be mbi bxin ncho len ladoꞌo be men wa. Lá ulaꞌa xa ngudiꞌizh be mbi bxin, geal leꞌa be ta wa uniꞌí ton nak Jesús.
\s Jesús mluu be men Galilea
\r (Lc. 4:42-44)
\p
\v 35 Ngol gor bi teꞌalta leꞌa Jesús ngwaste, cha nchaꞌa xa dub sa naꞌan men, sa na ngwaꞌyadiꞌizhno xa Dios.
\v 36 Leꞌa Simón no stapla bexa utoꞌo nchaꞌkwaꞌan Jesús.
\v 37 Ná gor na mzheal bexa Jesús, cha ndab bexa ndoꞌ xa:
\p —Leꞌa be men weꞌe itea nkwaꞌan ga.
\p
\v 38 Leꞌa Jesús cha ndab:
\p —Nchaꞌbe beuna be gezh gax ndee. Uluꞌu naꞌ be men, leꞌa naꞌ tiꞌin weꞌe ndal ndoꞌ gizhliyo.
\p
\v 39 Weꞌe leꞌa Jesús cha nchasea be gezh idub distrit Galilea, nluu xa be men len be niꞌi sa nzhealbe bexa judio, nsea ulantuꞌub Jesús be mbi bxin ncho len ladoꞌo be men.
\s Jesús myunyakna dub xa nsén gealgizh lepra
\r (Mt. 8:1-4; Lc. 5:12-16)
\p
\v 40 Leꞌa dub wizh ulen dub xabgiꞌi wats Jesús, dub xa nsaꞌgea las~na, leꞌa ta wa dub gealgizh nsaleaꞌ lepra. Cha msaxib xa ndoꞌ Jesús, ndab xa:
\p —Tal go nlad yunyakna go naꞌ, leꞌa naꞌ uní leꞌa ga sunka gan.
\p
\v 41 Leꞌa Jesús cha mlats ladna xa wa, cha mxoꞌob Jesús yaꞌa~na tsoꞌo~xa wa. Cha ndab Jesús:
\p —Nladka naꞌ yakna lu. Nat myakna lu.
\p
\v 42 Bi leꞌa gor wa leꞌa gealgizh wa cha unitndoꞌ, cha myakna las~xa.
\v 43 Weꞌe leꞌa Jesús cha unibeꞌe ndoꞌ xa, ndab Jesús:
\p —Nat syoꞌo gan yaꞌ lu.
\v 44 Naꞌan ton ndoꞌ ná gudiꞌizh lu xteꞌe myakna lu. Dubgaꞌal ndoꞌ uleꞌay waꞌ uluu las~lu, leꞌa lu myaklana. Nsea biꞌi be man xnab lak nibeꞌe ley mkeꞌa Moisés usaꞌa be men zha nyakna bexa, ndontsa iniꞌí be men leꞌa lu myaklana.
\p
\v 45 Ná leꞌa nes nseaꞌ xabgiꞌi wa, usaxan ndadiꞌizh xa ndoꞌ be men xteꞌe myunyakna Jesús xa. Ta weꞌe leꞌa Jesús lá yoota gan gaꞌal yate ni dub len gezh wa. Sbeꞌen dub lad sa naꞌan men ukesea xa, ná leꞌa be men itea lad utoꞌo nchaꞌbeka wats Jesús.
\c 2
\s Jesús myunyakna dub xa lá yoo gan isea
\r (Mt. 9:1-8; Lc. 5:17-26)
\p
\v 1 Ngok stapla wizh mtanchaꞌgal Jesús gezh Capernaum. Weꞌe mbiꞌín be men pa niꞌi na ncho Jesús.
\v 2 Cha uxax mzhealbe kwaꞌad men sa wa, gast ni toꞌo niꞌi wa lá ugalta kwe be men. Cha mluu Jesús bexa diꞌizh ten Dios.
\v 3 Leꞌa gor wa ulayaꞌ dap men nchaꞌano dub xabgiꞌi gizh lá yoo gan isea.
\v 4 Ná leꞌa tant kwaꞌad be men nde sa wa, leꞌa bexa lá yoꞌo gan ibii wats Jesús. Cha ndi ukea bexa gek niꞌi wa, mxaꞌal bexa‑yá gaꞌal‑la sa nsoꞌ Jesús. Cha mlaꞌko bexa yaloꞌon nax xa gizh wa ndoꞌ na.
\v 5 Leꞌa Jesús mnaꞌla leꞌa bexa mgeꞌ ladna leꞌa Jesús sun gan yunyakna xa gizh wa. Cha ndab Jesús ndoꞌ xa:
\p —Amig, leꞌa be ke ten lu myuꞌula.
\p
\v 6 Ná leꞌa be mech ten ley ndebe sa wa cha mbinbeꞌebe:
\v 7 “¿Xtaꞌan ngi li ndab xa ndee zhaga? Leꞌa ta ndab xa uzheꞌeb dub ta lá nsak ladna Dios. ¿Ton isuꞌu utsuꞌu be ke ten be men zha? Nabtsa Dios suꞌu.”
\v 8 Ná leꞌa Jesús cha mgenna xteꞌe ndanbeꞌe bexa wa. Cha ndab Jesús:
\p —¿Xtaꞌan lbaꞌa ndanbeꞌe bega zha?
\v 9 ¿Xtaꞌan mas lid bid gáp naꞌ ndoꞌ xa gizh ndee, leꞌa ke ten xa myuꞌula, nati gáp naꞌ gaste xa, cha kob xa yaloꞌon ten xa, cha isea xa?
\v 10 Leꞌa nat iniꞌí bega leꞌa naꞌ, Xa Myak Men Ndoꞌ Gizhliyo, no syoꞌo gan utsuꞌu be ke ten be men.
\p Cha ndab Jesús ndoꞌ xa gizh wa:
\p
\v 11 —Gáp naꞌ ndoꞌ lu goste, cha udob yaloꞌon ten lu baꞌ, cha byaꞌ ta lid~lu.
\p
\v 12 Leꞌa xa wa uxax ngwaste, cha udob xa yaloꞌon ten xa. Cha utoꞌo xa sa wa ndoꞌ gaꞌal iteanak be men. Leꞌa itea bexa nde sa wa ngwanseana, ndab bexa leꞌa Dios uzheꞌeb dub Dios juert, no ndab bexa:
\p —Ta ndee dub ta nunk beuna gol niꞌí.
\s Jesús mti Leví, xa no nsaleaꞌ Mateo
\r (Mt. 9:9-13; Lc. 5:27-32)
\p
\v 13 Tsoꞌo wa nchaꞌagal Jesús toꞌo lagun wa. Leꞌa kwaꞌad men ulen wats Jesús, cha mluu Jesús bexa diꞌizh ten Dios.
\v 14 Leꞌa sa nchaꞌtid Jesús wa uniꞌí Jesús dub xabgiꞌi nsaleaꞌ Leví xin Alfeo. Leꞌa Leví wa nsobyun tiꞌin nsen xa med nkix be men ndoꞌ gobier Roma. Cha ndab Jesús:
\p —¡Utsea! ¡Usankea tsoꞌo naꞌ!
\p Leꞌa Leví cha ngwasoꞌ, cha usankea xa tsoꞌo Jesús.
\v 15 Ngol tsoꞌo wa leꞌa Jesús nsea be xmen~xa ngwaꞌdaw ta lid Leví. No kwaꞌad be men nchaꞌano Jesús sa wa, bexa ndun ltsaꞌa tiꞌin mbin Leví, nsea kwaꞌadta bexa na ndab be men ugap nak bexa.
\v 16 Leꞌa gor uniꞌí be mech ten ley no bexa fariseo leꞌa Jesús nsobyawno bexa ugap no bexa nsen med, cha weꞌe unabdiꞌizh bexa ndoꞌ be xmen Jesús, ndab bexa:
\p —¿Xtaꞌan ndawno Jesús bexa nsen med baꞌ no iteata bexa ugap baꞌ zha?
\p
\v 17 Leꞌa gor na mbiꞌín Jesús ta wa, cha ndab Jesús ndoꞌ bexa wa:
\p —Leꞌa be men naꞌanpa gizh lá nkiꞌin doctor, ndi leꞌa xa gizh nkiꞌinka xa wa. Leꞌa naꞌ naꞌanpa ndalteꞌezh bexa ndanbeꞌe leꞌa lá ndap ke; naꞌ ndi ndalteꞌezh bexa ngondoꞌ leꞌa ndap ke.
\s Jesús mbidiꞌizh xteꞌe lá gaw be men dub tiemp
\r (Mt. 9:14-17; Lc. 5:33-39)
\p
\v 18 Leꞌa be xmen Juan nsea be xmen bexa fariseo ncho be wizh lá ndaw bexa ndontsa mas yankea bexa Dios. Weꞌe ngol dub wizh leꞌa pla be men ndab ndoꞌ Jesús:
\p —Leꞌa be xmen Juan nsea be xmen bexa fariseo ncho wizh lá ndaw bexa. Ná leꞌa be xmen~ga zha, ¿xtaꞌan lid no bexa li ndun ta wa?
\p
\v 19 Leꞌa Jesús cha ukaꞌab ndab:
\p —¿Nsak bega zha leꞌa dub sa nchilyaꞌa men leꞌa bexa nde sa wa lá nsabndoꞌ gaw, zha bi ncho xabgiꞌi mchilyaꞌa wa?
\v 20 Parea gal dub wizh leꞌa be men goꞌo xabgiꞌi mchilyaꞌa wa. Weꞌe leꞌa bexa nde sa wa lá gaw dub tiemp.
\p
\v 21 ’Naꞌan ton ngo ramient lad gox nsea dub bleꞌa lad kub. Tal leꞌa xa li gun, leꞌa lad kub wa syaꞌad, cha ndi mas stsaw‑a lad gox wa.
\v 22 No naꞌan ton ngo vin kub len dub bols gid gox. Tal leꞌa xa li gun leꞌa bich ten vin kub stsaw bols gid gox wa. Leꞌa vin wa cha ibid stsiꞌi no sazhaꞌa bols gox wa. Leꞌa vin kub wa nsabndoꞌ yoo len bols gid kubga.
\s Be xmen Jesús uxeꞌe bid ten trig wizh neꞌe bexa
\r (Mt. 12:1-8; Lc. 6:1-5)
\p
\v 23 Leꞌa ngol dub wizh neꞌe be men leꞌa Jesús nchaꞌtid sa nax dub bleꞌa yo ncho trig. Leꞌa be xmen Jesús cha uxeꞌe pla be bid ten trig.
\v 24 Leꞌa ncho bexa fariseo cha ndab ndoꞌ Jesús:
\p —Unaꞌ go, ¿xtaꞌan lbaꞌa ndun bexa baꞌ, ta na lá nsabndoꞌ gun bexa wizh neꞌe beuna zha?
\p
\v 25 Ná leꞌa Jesús cha ndab:
\p —¿Ni lá ndoꞌol bega sa ndab diꞌizh ten Dios ta na mbin David dub biaj, zha na uzhebpa ndanna xa no bexa ndeseano xa zha?
\v 26 Leꞌa David uyoꞌo len niꞌilad ten Dios, zha na ngok Abiatar uleꞌay ndon leꞌa nsak, cha udaw xa be pan leꞌay, ta lá nsabndoꞌ gaw dub men naꞌanpa nak uleꞌay. No msaꞌa xa‑yá ndoꞌ bexa ndeno xa.
\p
\v 27 No ndab Jesús ndoꞌ bexa:
\p —Leꞌa Dios msaꞌa wizh neꞌe be men ndontsa gakno‑yá be men. Naꞌanpa mbindeꞌe Dios be men yankea bexa wizh wa.
\v 28 Ta weꞌe leꞌa naꞌ, Xa Myak Men Ndoꞌ Gizhliyo, noga nibeꞌe wizh neꞌe beuna.
\c 3
\s Jesús myunyakna dub xabgiꞌi ubidya dub yaꞌa~na
\r (Mt. 12:9-14; Lc. 6:6-11)
\p
\v 1 Leꞌa stub wizh uyoꞌo Jesús len niꞌi sa nzhealbe bexa judio gezh wa. Leꞌa sa wa nsob dub xabgiꞌi ubidya dub yaꞌa~na.
\v 2 Weꞌe leꞌa ncho bexa ndeulaꞌach naga syunyakna Jesús xa gizh wa wizh neꞌe be men, ndontsa ta weꞌetsa usake bexa Jesús.
\v 3 Leꞌa Jesús cha ndab ndoꞌ xa gizh yaꞌa~na wa:
\p —Gosoꞌ, cha usoꞌ tlaw ndee.
\p
\v 4 Leꞌa Jesús cha ndab ndoꞌ be men wa:
\p —¿Leꞌa wizh neꞌe beuna nsabndoꞌ gun beuna ta wen nati gun beuna ta ugap? ¿Gakno beuna dub xa nati ulaꞌa beuna gat xa?
\p Ná leꞌa be men wa ni lá ikaꞌabbe.
\v 5 Weꞌe leꞌa Jesús ndakloo mwiꞌi ndoꞌ be men nde gangeak, cha uban myoꞌo ladna Jesús tant ngud nak ladoꞌo bexa. Cha ndab Jesús ndoꞌ xa na gizh yaꞌa~na wa:
\p —Bkea yaꞌa~lu.
\p Leꞌa xa wa cha mkea yaꞌa~na, cha uxax myakna‑yá.
\v 6 Leꞌa bexa fariseo cha nseaꞌbe, cha mzhealbe bexa nsea be xmen Herodes, mbidiꞌizh bexa ná xteꞌe gun bexa gan gat Jesús.
\s Be men kwaꞌad nde toꞌo lagun
\p
\v 7 Leꞌa Jesús cha nchaꞌagal toꞌo lagun nsea be xmen~xa. Weꞌe kwaꞌad bexa Galilea usankea tsoꞌo Jesús.
\v 8 Leꞌa gor na mbiꞌín be men xteꞌe mbidiꞌizh Jesús nsea xteꞌe myunyakna Jesús be men, weꞌe kwaꞌadpa bexa ulayaꞌ wats Jesús, bexa utoꞌo Jerusalén nsea distrit Judea nsea distrit Idumea nsea stub toꞌo yowbeꞌe Jordán nsea gezh Tiro no gezh Sidón.
\v 9 Cha ndab Jesús ndoꞌ be xmen~na:
\p —List uteno bega dub barco, ndontsa lá kidko be men naꞌ.
\p
\v 10 Leꞌa Jesús myunyaklana kwaꞌad be men, ta weꞌe itea bexa gizh nsiꞌi be ltsaꞌa~na, ndontsa ugal bexa masa xab Jesús.
\v 11 Leꞌa be men ncho mbi bxin len ladoꞌo~na wa, gor uniꞌí bexa Jesús cha msaxib bexa ndoꞌ Jesús, ugeꞌ ndab be mbi bxin wa:
\p —¡Go nak Xin Dios!
\p
\v 12 Ná leꞌa Jesús cha uzheꞌeb uteyo be mbi bxin, ndontsa lá gab be mbi bxin ton nak Jesús.
\s Jesús mti isatibtop be xmen~na
\r (Mt. 10:1-4; Lc. 6:12-16)
\p
\v 13 Tsoꞌo wa leꞌa Jesús ukea dub bet, cha utezh xa bexa mti xa. Leꞌa bexa wa cha ulayaꞌ wats Jesús.
\v 14 Cha ndab Jesús ndoꞌ isatibtop bexa wa:
\p —Leꞌa bega gak xa ikeseano naꞌ nsea bexa utuꞌub naꞌ yaꞌbe uluu be diꞌizh ten Dios ndoꞌ be men.
\v 15 Nat leꞌa bega gap diꞌizh yunyakna men gizh no kontuꞌub bega be mbi bxin.
\p
\v 16 Leꞌa bexa wa lndeꞌe nsaleaꞌ: Simón xa msaleaꞌ Jesús Pedr,
\v 17 nsea Jacob no Juan wit Jacob be xin Zebedeo (Jesús msaleaꞌ itop wit~xa wa “Boanerges”, dub diꞌizh gab: cuent níꞌi usiꞌi).
\v 18 Nsea Ndres, nsea Julip, nsea Bartol, nsea Mateo, nsea Tomás, nsea Jacob xin Alfeo, nsea Tadeo, nsea Simón xa partid Caná,
\v 19 nsea Judas Iscariot, xa na leꞌa myun cuent Jesús tsoꞌo wa. Leꞌa bexa wa cha uyoꞌo len dub niꞌi.
\s Ndab be men leꞌa Jesús ndap juers ten maxuꞌu
\r (Mt. 12:22-32; Lc. 11:14-23; 12:10)
\p
\v 20 Weꞌe leꞌa kwaꞌad be men ulen gast ni lá yoo gan gaw Jesús nsea be xmen~xa.
\v 21 Leꞌa gor na mbiꞌín xnaꞌa Jesús nsea be wit Jesús leꞌa be men ndadiꞌizh leꞌa Jesús myak tont, weꞌe cha utoꞌo bexa nchaꞌyoꞌo bexa Jesús.
\p
\v 22 Leꞌa sa wa ndebe pla mech ten ley utoꞌo Jerusalén. Leꞌa bexa wa ndab:
\p —Leꞌa Jesús ndap Beelzebú maxuꞌu na nibeꞌe be mbi bxin. Juers weꞌe ngontuꞌub Jesús be mbi bxin wa.
\p
\v 23 Leꞌa Jesús cha utezh bexa wa, cha ndab xa:
\p —¿Syoꞌo gan kontuꞌub dub maxuꞌu leꞌaka maxuꞌu zha?
\v 24 Tal be xmen dub xa nibeꞌe yak top partid, cha bi leꞌakaga bexa kuyo, leꞌa bexa wa yá naꞌantapa gak juertbe.
\v 25 No tal be men ncho dub niꞌi bi leꞌakaga kuyobe, leꞌa bexa wa iteltsaꞌabe.
\v 26 No liga tal leꞌa maxuꞌu kuyono leꞌaka be mbi bxin ten na, leꞌa maxuꞌu wa lá yoota gan gak juert, no cha snitndoꞌ maxuꞌu.
\p
\v 27 ’No naꞌan ton gun gan yate len lid dub xabgiꞌi juert kowaꞌan be taꞌa len niꞌi, tal leꞌa xa lid ned uxi xabgiꞌi wa. Lima syoꞌo gan kowaꞌan xa be taꞌa len lid~xa juert wa.
\p
\v 28 ’Leꞌa naꞌ gáp ndoꞌ bega leꞌa itea be ta kweaꞌ níꞌi be men no iteata be ta ugap ndun bexa, leꞌa Dios sungeꞌka ladna ta wa.
\v 29 Ná leꞌa tal ton inisi Espíritu ten Dios, leꞌa Dios lá gungeꞌ ladna ke wa, leꞌa ta wa dub ke nunk lá yuꞌuta.
\p
\v 30 Leꞌa ta wa ndab Jesús geal leꞌa be mech ten ley ndab leꞌa Jesús ndap dub mbi bxin.
\s Xnaꞌa Jesús no be wit~xa nlad iniꞌí xa
\r (Mt. 12:46-50; Lc. 8:19-21)
\p
\v 31 Weꞌe leꞌa xnaꞌa Jesús nsea be wit Jesús ulen, cha ute bexa tsoꞌo juertsa. Cha mtuꞌub bexa dub men nchaꞌtezh Jesús.
\v 32 Leꞌa bexa nde wats Jesús cha ndab ndoꞌ xa:
\p —Leꞌa xnaꞌa~go nsea be wit~go nde tsoꞌo juer ndee, nkwaꞌan bexa go.
\p
\v 33 Leꞌa Jesús cha ukaꞌab ndab:
\p —Leꞌa naꞌ gáp ndoꞌ bego ná ton xa na ta ugeaka nak xnaꞌa~naꞌ nsea be wit~naꞌ.
\p
\v 34 Weꞌe cha mwiꞌi Jesús ndoꞌ bexa ndebe sa wa. Cha ndab xa:
\p —Leꞌa bega nde ndee nak xnaꞌa~naꞌ no wit~naꞌ.
\v 35 Leꞌa itea bexa ndun lak nlad Dios, leꞌa bexa wa nak cuent wit~naꞌ no bsan~naꞌ no xnaꞌa~naꞌ.
\c 4
\s Dub cuent ten xa ndas bid ten trig
\r (Mt. 13:1-9; Lc. 8:4-8)
\p
\v 1 Leꞌa stub biaj usaxan nluu Jesús be men toꞌo lagun Galilea. Weꞌe leꞌa kwaꞌadpa be men ulen wats xa, cha ukea xa ndoꞌ dub barco nde ndoꞌ nits, cha usob xa. Leꞌa itea be men wa utebe ndoꞌ yo bid toꞌotsa nits wa.
\v 2 Cha sian taꞌa mluu xa msaktabeꞌe xa be taꞌa, ndab xa:
\p
\v 3 —Blaꞌach bego, leꞌa dub xabgiꞌi ndun tiꞌin geꞌe utoꞌo nchaꞌutob bid ten trig ndoꞌ yo.
\v 4 Leꞌa gor na mteꞌach xa‑yá, ncho‑yá ulate toꞌo nes. Leꞌa be migin cha ulen cha udaw‑a.
\v 5 No ncho‑yá ulate ndoꞌ yo geꞌ, sa uxee yo. Leꞌa ná wa uxax ulen,
\v 6 parea ngol gor na mnaꞌ bea, leꞌa ná wa cha mgoꞌol, cha ubid‑a geal leꞌa‑yá naꞌanpa wat ndiꞌib loꞌ~na.
\v 7 No ncho‑yá ulate lat be gix nsoꞌ gich. Ngol gor leꞌa gix wa uzheꞌeb ngoꞌol, cha ulo xleaꞌ‑yá. Cha naꞌanpa usaꞌa‑yá bid.
\v 8 Parea ncho‑yá ulate sa utaꞌa yo. Leꞌa be ná wa ulen cha ngoꞌol‑a, cha msaꞌa‑yá sian bid. Ncho be trig wa msaꞌa dub galntiꞌi bid. No ncho‑yá msaꞌa dub chon gaꞌal bid. No ncho‑yá msaꞌa dub gayoꞌoga bid.
\v 9 Bego na ndap nchaꞌ~na, blaꞌach bega ta ndáp naꞌ ndee.
\s Xtaꞌan ndadiꞌizh Jesús sian be cuent
\r (Mt. 13:10-17; Lc. 8:9-10)
\p
\v 10 Leꞌa gor na myanbe isatibtop xmen Jesús nsea stapla bexa, weꞌe unabdiꞌizh bexa ndoꞌ Jesús ndab bexa:
\p —¿Xtaꞌan gab ta msaktabeꞌe go cuent ten xa ndas trig wa zha?
\p
\v 11 Leꞌa Jesús cha ndab:
\p —Leꞌa Dios nsaꞌa ta yakbeꞌena bega be ta ugaꞌach cuent ten xteꞌe nibeꞌe Dios. Parea ndoꞌ bexa xaꞌaga, sbeꞌen nsaktabeꞌe naꞌ be taꞌa gor ndadiꞌizh naꞌ.
\v 12 Leꞌa bexa nwiꞌi, ná leꞌa bexa lá iniꞌí xtaꞌan‑a. No ndoꞌón bexa ta ndáp naꞌ, ná leꞌa bexa ni lá yakbeꞌena‑yá. Weꞌe lá yach bexa wats Dios, no lá utsuꞌu Dios be ke ten bexa.
\s Jesús mbidiꞌizh xtaꞌan ndab cuent ten xa ndas trig
\r (Mt. 13:18-23; Lc. 8:11-15)
\p
\v 13 No ndab Jesús:
\p —¿Lá nyakbeꞌena bega ta msaktabeꞌe naꞌ wa zha? ¿Xteꞌexá yakbeꞌena bega itea be ta uluu naꞌ zhaga?
\v 14 Leꞌa xa nteꞌach trig wa nak cuent xa ndadiꞌizh diꞌizh ten Dios.
\v 15 Leꞌa toꞌo nes sa ulate bid ten trig wa nak cuent be men ndoꞌón diꞌizh ten Dios, parea cha nlen maxuꞌu cha ngoꞌo maxuꞌu diꞌizh wa len ladoꞌo bexa.
\v 16 Leꞌa yo geꞌ sa ulate bid wa nak cuent bexa nten ladna ndoꞌón diꞌizh ten Dios.
\v 17 Ná leꞌa bexa wa nak cuent dub ya trig lá ndap sian loꞌ~na. Ndangea ladna bexa diꞌizh ten Dios dub ndeꞌep, ná leꞌa gor na juert ncho bexa geal ndangea ladna bexa diꞌizh wa, cha nlaꞌa bexa‑yá.
\v 18 Leꞌa yo ncho gix nsoꞌ gich wa nak cuent bexa na ndoꞌón diꞌizh ten Dios,
\v 19 ná leꞌa bexa nyuꞌ ladna be taꞌa ndoꞌ gizhliyo ndee, no ngeꞌ ladna bexa be taꞌa siantsa ndap xa, no nsaꞌab ladna bexa sianta taꞌa gap bexa. Ta weꞌe leꞌa bexa wa cuent dub ya trig naꞌan xtaꞌan usaꞌa‑yá.
\v 20 Ná leꞌa sa utaꞌa yo wa nak cuent bexa ndoꞌón diꞌizh ten Dios, cha ndangea ladna xa‑yá idub ncho ladna xa. Leꞌa bexa wa wen nak cuentla be ya trig nsaꞌa dub galntiꞌi bid no dub chon gaꞌal bid no dub gayoꞌoga bid.
\s Jesús mbidiꞌizh cuent ten xeꞌa
\r (Lc. 8:16-18)
\p
\v 21 No ndab Jesús:
\p —¿Ncho ton nsob dub xeꞌa len dub caj zha? ¿Nati ncho xa nsob‑a xan dub loꞌon? ¿Lid nsob xa xeꞌa dub sa gaꞌap, ndontsa usu‑yá xeꞌa itea lad?
\v 22 Leꞌa itea be ta ugaꞌach, leꞌa gal gor leꞌa be ta wa uluukabe. No iteanak be ta ngachyoꞌo, leꞌa gal gor itoꞌo‑yá ndoꞌ xeꞌa.
\v 23 Bego na ndap nchaꞌ~na, blaꞌach bega ta ndáp naꞌ ndee.
\p
\v 24 No ndab Jesús:
\p —Blaꞌach bega ta ndáp naꞌ ndee. Bi lak ulaꞌach bega‑yá, bi liga mas yakbeꞌena bega‑yá.
\v 25 Leꞌa bexa nyakbeꞌena, leꞌa Dios gun mas yakbeꞌena bexa. Ná leꞌa bexa na lá nyakbeꞌena, leꞌa Dios slat ta na nsak bexa nyakbeꞌena bexa wa.
\s Dub cuent ten xteꞌe ndaꞌal trig
\p
\v 26 Nsea ndab Jesús ndoꞌ be men:
\p —Leꞌa lak nibeꞌe Dios be men nak cuent dub xabgiꞌi ndas trig ndoꞌ yo.
\v 27 Guniꞌi tal naxyats xa natal nsobnaꞌ xa leꞌa trig wa teꞌal tezhea ndiꞌibyaꞌalka.
\v 28 Leꞌa trig wa juers ten yotsa nsaꞌa bid. Ndon ned lak ya wa nlen, weꞌe cha ndach ta ben ndoꞌ ya wa, cha nyak‑a bid ten trig.
\v 29 Leꞌa zha na ngugal trig wa, cha ixen xa trig no dub os, geal leꞌa zha ibeleꞌe trig wa yá ngol.
\s Dub cuent ten bid ten mostas
\r (Mt. 13:31-32; Lc. 13:18-19)
\p
\v 30 No ndab Jesús:
\p —¿Xtaꞌan dub taꞌa nak lak nibeꞌe Dios be men? ¿Xtaꞌanma dub taꞌa usaktabeꞌe beuna‑yá?
\v 31 Leꞌa ta wa nak cuent ta ndasea dub bid ten mostas. Leꞌa gor na ndas dub men‑a leꞌa‑yá dub bid ndon leꞌa tuzh ndoꞌ itea be bid ncho ndoꞌ gizhliyo.
\v 32 Ná leꞌa tsoꞌo na ndas xa‑yá, leꞌa‑yá ndaꞌal cuent dub ya siꞌil, mas siꞌil ndoꞌ itea be ta xgeꞌa ndas be men, gast be migin syoꞌo gan ukal lat be xos‑a.
\s Xtaꞌan mbidiꞌizh Jesús sian be cuent
\r (Mt. 13:34-35)
\p
\v 33 Leꞌa Jesús li msaktabeꞌe sian taꞌa gor nluu xa diꞌizh ten Dios, lak yakbeꞌena bexa‑yá.
\v 34 Sbeꞌen msaktabeꞌe xa be taꞌa gor ndadiꞌizh xa ndoꞌ be men, parea ndal gor nyak nab Jesús no be xmen~xa, weꞌe uyaꞌal ndadiꞌizh xa ndoꞌ bexa wa.
\s Jesús mtsaw ndoꞌ mbi siꞌil ulen ndoꞌ nits lagun
\r (Mt. 8:23-27; Lc. 8:22-25)
\p
\v 35 Leꞌa ngol gor na nsea teꞌal, leꞌa Jesús ndab ndoꞌ be xmen~na:
\p —Nchaꞌbe beuna stub toꞌo lagun ndee.
\p
\v 36 Cha mlaute bexa be men ndebe sa wa. Cha nchaꞌbe bexa bi laktsa ndiꞌib bexa ndoꞌ barco wa. Nsea stapla barco junt nchaꞌano bexa.
\v 37 Ngol gor leꞌa ndoꞌ nits wa ulen dub mbi siꞌil. Leꞌa golp ten nits wa gast len barco nyoꞌola, ngi slaꞌko‑yá barco len nits.
\v 38 Ná leꞌa Jesús ndi naxyats dub xan len barco wa, nsea dub lad ncho xan gen~xa. Weꞌe leꞌa be xmen~xa mkwaꞌan xa, ndab bexa:
\p —¡Mech! ¿Lá nyuꞌ ladna go leꞌa beuna ngi sat?
\p
\v 39 Leꞌa Jesús cha ngwaste, cha uteyo xa mbi wa, ndab xa ndoꞌ nits wa:
\p —¡Kexga lu! ¡No xe ute!
\p Leꞌa mbi wa cha uleas, cha ndon xe ute nits wa.
\v 40 Weꞌe leꞌa Jesús cha ndab ndoꞌ be xmen~na:
\p —¿Xtaꞌan lbaꞌa nzheb bega zha? ¿Xtaꞌan lá ndangea ladna bega naꞌ zha?
\p
\v 41 Leꞌa bexa wa mzhebbe, ndabbe ndoꞌ ltsaꞌa~na:
\p —¿Tonxá xa ndee zhaga, gast mbi nsea nits nxobgek ndoꞌ diꞌizh ten xa?
\c 5
\s Jesús ulantuꞌub mbi bxin ncho len ladoꞌo dub xa Gadara
\r (Mt. 8:28-34; Lc. 8:26-39)
\p
\v 1 Cha ulayaꞌ bexa stub toꞌo lagun wa ndoꞌ yo sa nibeꞌe gezh Gadara.
\v 2 Leꞌa gor ulaꞌ Jesús ndoꞌ barco wa, leꞌa dub xabgiꞌi ncho mbi bxin len ladoꞌo~xa utoꞌo lat be geꞌloꞌo sa ngaꞌach be men ngut.
\v 3 Leꞌa xabgiꞌi wa len geꞌloꞌo ten kampeon wa nak lid~na. Ni caden lá ndun bexa gan uxi bexa xa wa.
\v 4 Sianla biaj mxi bexa yaꞌa~xa nsea caden, no giꞌib nkeꞌanchii bexa xoꞌo~xa. Ná xa nkixka caden wa nsea nsuka xa giꞌib wa. Ta weꞌe naꞌan ton ndun gan uxi xa.
\v 5 Teꞌal tezhea nkeseabezhat xa be geꞌe no sa ngaꞌach be men wa. No geꞌ nkeꞌa xa leꞌaka las~xa.
\v 6 Gor na bi sitta uniꞌí xa Jesús leꞌa xa wa utoꞌola karrel gast ndoꞌ Jesús msaxib xa.
\v 7 Cha ugeꞌ ndab mbi bxin wa ndoꞌ Jesús:
\p —¿Xtaꞌan ngi naꞌ nsea ugal lu zha Jesús, Xin Dios siꞌil? ¡Leꞌa Dios nsobwiꞌi leꞌa naꞌ naꞌab naꞌanpa utsaksi lu naꞌ!
\p
\v 8 Leꞌa mbi bxin wa leꞌa li ndab, geal leꞌa Jesús unibeꞌela ndoꞌ mbi bxin itoꞌo len ladoꞌo~xa wa.
\p
\v 9 Leꞌa Jesús cha unabdiꞌizh ndab:
\p —¿Xteꞌe nsaleaꞌ lu zha?
\p Leꞌa mbi bxin wa cha ndab:
\p —Naꞌ nsaleaꞌ Uzheꞌeb Kwaꞌad Xa, geal leꞌa besa kwaꞌadpa.
\p
\v 10 Weꞌe cha uzhebpa unab mbi bxin wa ndoꞌ Jesús ndab ta wa:
\p —Lá kontuꞌub lu besa sa ndencho besa ndee.
\p
\v 11 Leꞌa gax geꞌe wa kwaꞌad kuch ndeseayawbe.
\v 12 Leꞌa be mbi bxin wa cha ndab ndoꞌ Jesús:
\p —Btuꞌub besa yate besa len be kuch baꞌ.
\p
\v 13 Weꞌe leꞌa Jesús cha msaꞌa diꞌizh li gun be mbi bxin. Leꞌa be ta wa cha utoꞌo len ladoꞌo xabgiꞌi wa, cha uyoꞌo be ta wa len be kuch wa. Cha ubix bema gek dub weꞌa gast len nits ulaꞌyoꞌo ma, cha ngut bema. Leꞌa ndoꞌ itea be kuch wa pa top mil ma.
\p
\v 14 Weꞌe leꞌa be men nkeno be kuch wa cha utoꞌo karrel nchaꞌyab‑a ndoꞌ be men ndesea geꞌe nsea be men gezh. Leꞌa kwaꞌad be men cha utoꞌo nchaꞌbewiꞌi ná xtaꞌan uyoꞌo.
\v 15 \fig |CN01710B.TIF|col|||Jesús myunyakna dub xabgiꞌi ncho mbi bxin ladoꞌo na|Mr. 5:15\fig*Leꞌa gor ulayaꞌ bexa wats Jesús, leꞌa bexa cha uniꞌí xa na li utoꞌo mbi bxin len ladoꞌo~na wa myaklana nsob wats Jesús, nakla xa xab~xa. Cha mzheb bexa.
\v 16 Leꞌa bexa na uniꞌí ta uyoꞌo wa cha mbidiꞌizh ndoꞌ be men wa xteꞌe myakna xa wa, nsea xteꞌe ngut be kuch wa.
\v 17 Leꞌa bexa wa cha unab ndoꞌ Jesús ikaꞌan Jesús ndoꞌ yo ten bexa wa.
\p
\v 18 Leꞌa gor na ukeagal Jesús ndoꞌ barco, leꞌa xa li myakna wa cha unab ndoꞌ Jesús no yaꞌno Jesús.
\v 19 Ná leꞌa Jesús lá kaꞌab goꞌo xa, ndi ndab Jesús ndoꞌ xa:
\p —Byaꞌ ndoꞌ bexa ta lid~lu. Cha bidiꞌizh ná xteꞌe myunyakna Dios lu, no xteꞌe mlats ladna Dios lu.
\p
\v 20 Leꞌa xa wa cha nseaꞌ, cha usaxan ndadiꞌizh xa ndoꞌ bexa idub distrit Decápolis xteꞌe myunyakna Jesús xa. Weꞌe leꞌa itea be men wa ngwanseanabe.
\s Jesús myunyakna dub xagots, nsea mxiste xa xingots Jairo
\r (Mt. 9:18-26; Lc. 8:40-56)
\p
\v 21 Leꞌa gor na myach Jesús len barco wa nseaꞌ xa stub toꞌo lagun wa, leꞌa uzhebpa kwaꞌad men ulen wats Jesús.
\v 22 Cha no ulen dub xabgiꞌi nsaleaꞌ Jairo, xa nchansu niꞌi sa nzhealbe bexa judio gezh wa. Leꞌa gor na uniꞌí xa Jesús, cha msaxib xa ndoꞌ Jesús.
\v 23 Cha unab xa ndoꞌ Jesús, ndab xa:
\p —Leꞌa meꞌed gots ten naꞌ yamer gat. Waꞌ una uxoꞌob ga yaꞌa~ga tsoꞌo meꞌed wa, ndontsa yakna meꞌed, lá gat meꞌed.
\p
\v 24 Leꞌa Jesús cha nchaꞌano xa, nsea kwaꞌad be men usankea tsoꞌo bexa gast ngidko bexa Jesús.
\v 25 Leꞌa lat be men wa nchaꞌa dub xagots nsén gealgizh nleꞌa xa ten idub dub tibtopla liꞌin.
\v 26 Leꞌa xa wa uzheꞌeb ukesea ndoꞌ kwaꞌad be doctor, gast mteꞌa xa iteanak med ndap xa. Ná leꞌa xa ni lá yakna, ndi mas kweaꞌ nsak xa.
\v 27 Leꞌa gor na mbiꞌín xa ndadiꞌizh be men xteꞌe ndun Jesús, weꞌe cha ubii xa ndi tsoꞌo Jesús lat be men wa. Cha mgal xa xab Jesús,
\v 28 geal leꞌa xa mbinbeꞌe tal xa ugal masa xab Jesús, leꞌa xa syakkana.
\v 29 Cha bi leꞌa gor wa uleaslaꞌ ten wa, cha mgenna xa leꞌa xa myaklana ndoꞌ gealgizh wa.
\v 30 Weꞌe leꞌa Jesús mgenna utoꞌo dub tuzh juers ten na, cha mgeak Jesús mwiꞌi ndoꞌ be men, ndab xa:
\p —¿Ton xa mgal xab~naꞌ?
\p
\v 31 Leꞌa be xmen Jesús ndab:
\p —Unaꞌ go leꞌa be men kwaꞌad baꞌ leꞌa ngidko ga, ¿ná xtaꞌan ndab go ná ton mgal xab~ga zha?
\p
\v 32 Ná leꞌa Jesús nwiꞌika gangeak ná ton mgal xab~xa.
\v 33 Leꞌa xagots wa nxis tant nzheb xa, geal leꞌa xa uniꞌí xtaꞌan mbin xa. Cha ubii xa msaxib xa ndoꞌ Jesús, cha ndab xa idub gealngea xtaꞌan mbin xa.
\v 34 Leꞌa Jesús cha ndab ndoꞌ xa:
\p —Xagots, leꞌa ta na mgeꞌ ladna lu naꞌ wa, ta weꞌe myakna lu. Nat byaꞌ cha bten ladna lu, leꞌa lu myaklana ndoꞌ gealgizh wa.
\p
\v 35 Ndalen li nsoꞌyadiꞌizh Jesús, ulen pla bexa utoꞌo ta lid Jairo, ndab dub xa wa ndoꞌ Jairo:
\p —Leꞌa xingots~ga ngutla. Yá naꞌantapa goꞌo ga mech baꞌ.
\p
\v 36 Ná leꞌa gor na mbiꞌín Jesús ta li ndab xa wa, cha ndab Jesús ndoꞌ Jairo:
\p —Lá izheb lu. Bingeatsa ladna lu naꞌ.
\p
\v 37 Weꞌe leꞌa Jesús lá ngoꞌo itea be men wa. Nabtsa Pedr no Jacob no Juan wit Jacob mbiꞌi Jesús.
\v 38 Gor na ulayaꞌ bexa ta lid Jairo, leꞌa Jesús uniꞌí xteꞌe nbezhat bexa no ndeyoꞌon bexa.
\v 39 Cha uyoꞌo Jesús len niꞌi wa, cha ndab xa:
\p —¿Xtaꞌan lbaꞌa ndun bega ruid nsea ndeyoꞌon bega zha? Leꞌa meꞌed baꞌ naꞌanpa ngut, leꞌa meꞌed baꞌ ga naxyats‑tsa.
\p
\v 40 Leꞌa be men wa ndi nxiꞌidno Jesús. Leꞌa Jesús cha ndab ndoꞌ bexa:
\p —¡Utate itea bega sa ndee!
\p Cha mbiꞌi Jesús xustsa meꞌed no xnaꞌatsa meꞌed nsea yontsa be xmen Jesús wa. Cha uyoꞌo bexa len sa nchoꞌob meꞌed wa.
\v 41 Weꞌe leꞌa Jesús cha usen yaꞌa meꞌed, cha ndab xa:
\p —Talita kumi —leꞌa ta wa dub diꞌizh gab: Meꞌed gots, naꞌ gáp ndoꞌ lu, goste.
\p
\v 42 Leꞌa meꞌed wa cha mban no usaxan nkesea meꞌed. Leꞌa be men ndebe sa wa ngwanseanabe. Leꞌa meꞌed wa ncho dub tibtop liꞌin.
\v 43 Weꞌe leꞌa Jesús cha ndab ndoꞌ bexa:
\p —Naꞌanpa gudiꞌizh bega ta ndee. Nat bsaꞌa bega ta gaw meꞌed gots baꞌ.
\c 6
\s Jesús nseaꞌuluu be men gezh Nazaret
\r (Mt. 13:53-58; Lc. 4:16-30)
\p
\v 1 Leꞌa Jesús nsea be xmen~xa cha utoꞌo sa wa, nseaꞌ xa Nazaret sa ngoꞌol xa.
\v 2 Ngol dub wizh neꞌe be men leꞌa Jesús cha nluu bexa len niꞌi sa nzhealbe bexa wa. Weꞌe kwaꞌad be men ndanseana xteꞌe ndadiꞌizh Jesús, ndab bexa ndoꞌ be ltsaꞌa~xa:
\p —¿Pama ngwaꞌloꞌo xa ndee be diꞌizh lbaꞌata nluu xa baꞌ zha? ¿Pa mtsid xa be ta ndák xa baꞌ zha? ¿No xteꞌema ndun xa be uyon wa zha?
\v 3 ¿Naꞌanpa xa ndee xa carpinter, xin Marí wa zha? ¿No naꞌanpa wit~xa Jacob no Kosé no Judas no Simón zha? ¿No naꞌanpa be bsan~xa ncho lat beuna gezh ndee zha?
\p Ta weꞌe naꞌanpa isakyoꞌón bexa ta ndab Jesús.
\p
\v 4 Ná leꞌa Jesús cha ndab ndoꞌ bexa:
\p —Leꞌa be men ndap mod ndoꞌ dub xa ndadiꞌizh sakndoꞌ Dios. Parea leꞌa bexa ncho lazh~xa no be ltsaꞌa~xa no bexa ncho ta lid~xa naꞌanpa ndap bexa mod ndoꞌ xa.
\p
\v 5 Ta weꞌe lá ngun Jesús sian uyon sa wa. Platsa xa gizh mxoꞌob Jesús yaꞌa~na gek~xa, cha myakna bexa.
\v 6 Leꞌa Jesús ngwanseana xteꞌe lá ndangea ladna bexa Jesús. Cha ndi ukesea uluu xa be men ndencho be gezh gax sa wa.
\s Jesús mtuꞌub isatibtop bexa gudiꞌizh diꞌizh ten Dios
\r (Mt. 10:5-15; Lc. 9:1-6)
\p
\v 7 Tsoꞌo wa utezh Jesús isatibtop be xmen~xa, cha msaꞌa xa juers kontuꞌub bexa be mbi bxin. Cha mtuꞌub xa top gaꞌga bexa,
\v 8 ndab xa ndoꞌ bexa:
\p —Ni dub taꞌa guntiꞌin bega nes lá goꞌo bega, ni bols, no ni pan, no ni med. Biꞌi bega dub bordóntsa.
\v 9 Bkeꞌatsa bega ndab bega, parea ni stub nes xab bega lá goꞌo bega.
\v 10 Leꞌa sa na ilayaꞌ bega len dub niꞌi usaꞌa bexa, weꞌetsa yoo bega gast gal wizh ikaꞌan bega gezh wa.
\v 11 No tal ncho gezh lá ulaꞌa bexa yoo bega, ni lá nlad bexa goꞌón bexa ta gudiꞌizh bega, bkaꞌan bega gezh wa. Cha blate bega gast yakol ngwaꞌal xoꞌo bega, ta nluu leꞌa Dios lá nsak ladna lak nak bexa wa. Leꞌa naꞌ gáp ndoꞌ bega leꞌa gal wizh gab Dios ná ton ndap ke, leꞌa bexa gezh wa mas gealkweaꞌ iniꞌí ndoꞌ bexa uyoꞌo gezh Sodoma nsea gezh Gomorra.
\p
\v 12 Weꞌe cha utoꞌo be xmen Jesús nchaꞌbeyadiꞌizh ndoꞌ be men ulaꞌa bexa be ta ugap nak bexa, cha yach bexa wats Dios.
\v 13 No ngontuꞌub bexa sian be mbi bxin ncho len ladoꞌo be men, nsea ngaꞌab bexa aceit gek kwaꞌad bexa gizh, cha nyakna bexa gizh wa.
\s Xteꞌe ngut Juan xa ulaleaꞌ be men
\r (Mt. 14:1-12; Lc. 9:7-9)
\p
\v 14 Leꞌa be ta mbin Jesús wa uzheꞌeb mgen itea lad, gast no Herodes xa nibeꞌe idub región wa mbiꞌín be ta wa. Cha ndab Herodes:
\p —Leꞌa Jesús leꞌa nak Juan xa ulaleaꞌ be men wa mbangal ndoꞌ gealgut. Ta weꞌe ndap xa juers ndun xa be uyon wa.
\p
\v 15 No ncho be men ndab:
\p —Leꞌa Jesús nak Elí.
\p No ncho bexa ndab:
\p —Leꞌa Jesús leꞌa stub profet cuent bexa mbidiꞌizh sakndoꞌ Dios tiemp polta.
\p
\v 16 Ná leꞌa gor na mbiꞌín Herodes xteꞌe ndab be men wa, cha ndab Herodes:
\p —Leꞌa xa wa leꞌa Juan xa unibeꞌe naꞌ ulobtoꞌog bexa gen~na wa. Xa wa leꞌa xa mbangal.
\p
\v 17 Leꞌa mas polta leꞌa Herodes ukaꞌa Herodías, xagots ten Julip witka Herodes. Leꞌa Herodes mtuꞌub be xmen~na isen bexa Juan, cha uxi bexa Juan caden, ukeꞌa bexa Juan litgiꞌib, lak nlad Herodías.
\v 18 Li mbin Herodes geal leꞌa Juan ndab ndoꞌ xa:
\p —Naꞌanpa utsin nak‑a ukaꞌa lu xagots ten wit~lu.
\p
\v 19 Ta weꞌe leꞌa Herodías nxeeno ladna Juan, gast nlad xa gut xa Juan. Ná xa lá gunga gan,
\v 20 geal leꞌa Herodes lá ulaꞌa gat Juan. Leꞌa Herodes ndap mod ndoꞌ Juan, geal leꞌa Juan dub xa wen ten Dios. No ndal ladna Herodes ndoꞌón xa ta ndadiꞌizh Juan, ná leꞌa xa gast ni lá iniꞌí xteꞌe gun gor ndoꞌón xa ta ndadiꞌizh Juan.
\v 21 Leꞌa ngol dub wizh leꞌa Herodías mzhealka dub mod xteꞌe gat Juan. Leꞌa wizh ngol leaꞌ Herodes, leꞌa xa ulo dub gast siꞌil. Mgaw Herodes be men nsak ten xa, no bexa nibeꞌe ten soldad, no leꞌaka bexa nsak ncho distrit Galilea.
\v 22 Cha utoꞌo xingots Herodías mbilndats xa ndoꞌ gaꞌal bexa nde ndoꞌ gast wa. Weꞌe leꞌa Herodes nsea bexa nde sa wa ngol ladna xteꞌe mbilndats nagots wa, cha ndab Herodes ndoꞌ xa:
\p —Unab guniꞌi xtaꞌan nlad lu, leꞌa naꞌ usa‑yá.
\v 23 Gast Dios nsobwiꞌi gáp naꞌ ndoꞌ lu: itea ta inab lu usa naꞌ, gast itol ta nibeꞌe naꞌ ndee.
\p
\v 24 Leꞌa nagots wa cha utoꞌo nseaꞌ ndoꞌ xnaꞌa~na, cha ndab xa:
\p —¿Xtaꞌan inaꞌab naꞌ ndoꞌ Herodes?
\p Leꞌa xnaꞌa nagots wa cha ukaꞌab ndab:
\p —Unab gek Juan xa ulaleaꞌ be men.
\p
\v 25 Leꞌa nagots wa cha uxax ubii sa nsob Herodes ndab:
\p —Leꞌa naꞌ nlad usaꞌa go gek Juan xa ulaleaꞌ be men, ixoꞌob‑a ndoꞌ dub plat.
\p
\v 26 Leꞌa Herodes cha uban myoꞌo ladna. Parea ke na ndab xa Dios nsobwiꞌi no ke na mbiꞌín be men nde ndoꞌ mes ta ndab xa wa, ta weꞌe usaꞌaka Herodes ta unab nagots wa.
\v 27 Weꞌe leꞌa xa cha mtuꞌub dub soldad yaꞌlabtoꞌog gen Juan len litgiꞌib wa, cha yoꞌo xa‑yá.
\v 28 Leꞌa soldad wa cha ngwaꞌlabtoꞌog gen Juan len litgiꞌib, cha myoꞌo xa‑yá uxoꞌob‑a ndoꞌ dub plat. Cha msaꞌa xa‑yá ndoꞌ nagots wa. Leꞌa nagots wa cha ngwaꞌusaꞌa‑yá ndoꞌ xnaꞌa~na.
\p
\v 29 Leꞌa gor na mbiꞌín be xmen Juan leꞌa Juan ngut, cha ngwaꞌdob bexa Juan. Cha mkaꞌach bexa Juan.
\s Jesús mgaw dub gaꞌay mil xabgiꞌi
\r (Mt. 14:13-21; Lc. 9:10-17; Jn. 6:1-14)
\p
\v 30 Weꞌe leꞌa be xmen Jesús cha mlaꞌnchaꞌ wats Jesús, cha mbidiꞌizh bexa itea be taꞌa mbin bexa nsea ta mluu bexa be men.
\v 31 Ná leꞌa sa nsoꞌ Jesús wa tant nyoꞌo ntoꞌo be men, gast ni lá yoo gan gaw bexa. Ta weꞌe leꞌa Jesús cha ndab ndoꞌ be xmen~na:
\p —Nchaꞌbe beuna dub sa naꞌan men, ndontsa uneꞌe bega dub xlaꞌal.
\p
\v 32 Weꞌe cha nab Jesús nsea be xmentsa xa utoꞌo, ukea bexa ndoꞌ dub barco, nchaꞌbe bexa dub sa naꞌan men.
\v 33 Ná leꞌa kwaꞌad be men uniꞌí nchaꞌbe bexa no mgondoꞌ bexa Jesús. Ta weꞌe cha utoꞌo bexa be gezh wa, uxax nchaꞌbe ndats bexa, cha nedla bexa ulayaꞌ sa ilayaꞌ Jesús.
\v 34 Leꞌa gor na ulaꞌ Jesús ndoꞌ barco wa, cha mnaꞌla xa be men kwaꞌad nde toꞌo nits, cuent be borreg lá ndap ton ulaꞌach ma. Cha mlats ladna Jesús bexa, cha usaxan xa mbidiꞌizh xa sian taꞌa ndoꞌ bexa.
\v 35 Ngol gor mas uzhela, leꞌa be xmen Jesús ubii wats Jesús, ndab bexa:
\p —Leꞌa sa ndee dub sa sit naꞌanpa ncho be men, ná nat yá uzhelapa.
\v 36 Gud go ndoꞌ be men baꞌ yaꞌisiꞌi bexa ta gaw bexa be ranch no be gezh nde gax ndee, leꞌa bexa lá noꞌo ta gaw na.
\p
\v 37 Leꞌa Jesús cha ukaꞌab ndab:
\p —Bsaꞌa bego ta gaw bexa baꞌ.
\p Leꞌa be xmen Jesús cha ndab:
\p —¿Nlad ga yaꞌisiꞌi besa be ta gaw bexa baꞌ zha? Leꞌa ta wa itatsoꞌ ta ndun dub men gan dub xoꞌon mbeꞌe.
\p
\v 38 Leꞌa Jesús cha unabdiꞌizh ndab:
\p —¿Plo pan ndap bega zha? Waꞌiwiꞌi bega‑yá.
\p Weꞌe leꞌa gor mlen bexa, cha ndab bexa ndoꞌ Jesús:
\p —Leꞌa besa ndap sgaꞌaytsa pan nsea stoptsa mbeal.
\p
\v 39 Weꞌe leꞌa Jesús cha ndab ndoꞌ be xmen~na gab ndoꞌ be men wa kwe plagaga xa ndoꞌ gixgi ugeꞌa wa.
\v 40 Weꞌe leꞌa kadga dub sa wa ute dub gayoꞌoga bexa no itol gayoꞌoga xa.
\v 41 Leꞌa Jesús cha usen isagaꞌay pan nsea itop mbeal wa. Cha mwiꞌi xa gibeꞌa, msaꞌa xa xno ndoꞌ Dios. Cha uleꞌa Jesús be pan wa sian bleꞌa, weꞌe msaꞌa xa‑yá ndoꞌ be xmen~xa. Leꞌa bexa wa mtseꞌa‑yá ndoꞌ be men wa. Cha liga mtseꞌa bexa be mbeal wa ndoꞌ iteanak be men.
\v 42 Leꞌa itea be men wa udaw gast plo mzhea bexa.
\v 43 Ná leꞌa gor mteleꞌe bexa be pan no be mbeal ta myaꞌan yaw be men wa, leꞌa ta wa stibtop zhum byux‑a.
\v 44 Leꞌa lat bexa li udaw wa pa dub gaꞌay mil be xabgiꞌi.
\s Jesús useandats ndoꞌ nits
\r (Mt. 14:22-27; Jn. 6:16-21)
\p
\v 45 Cha ndab Jesús ndoꞌ be xmen~na:
\p —Bkea bega leꞌaka ndoꞌ barco baꞌ. Cha waꞌ bega stub toꞌo lagun gast gezh Betsaida.
\p Ndalen wa ndab Jesús ndoꞌ be men kwaꞌad wa yaꞌbe bexa.
\v 46 Leꞌa gor na yá nseaꞌbe be men wa, leꞌa Jesús nab ukea dub bet ngwaꞌyadiꞌizhno xa Dios.
\v 47 Ngol gor ulaꞌ teꞌal leꞌa barco ncho be xmen Jesús wa nchaseala itol nes ndoꞌ nits wa. Leꞌa Jesús nab myansoꞌ ndoꞌ yo.
\v 48 Weꞌe leꞌa Jesús mnaꞌla leꞌa barco wa uzhebpa juers nseala, geal leꞌa mbi uzhebpa nlen ndoꞌ nits wa lad ndoꞌ barco. Ngol gor yamer nsayat xeꞌa, leꞌa Jesús nchasea ndats ndoꞌ nits gax wats barco wa.
\v 49 Leꞌa gor uniꞌí bexa Jesús nseandats xa ndoꞌ nits wa, cha utezhat bexa leꞌa bexa mbinbeꞌe leꞌa‑yá dub ta uxin.
\v 50 Leꞌa bexa iteanak naꞌ ta wa, no uzheꞌeb mzheb bexa. Ná leꞌa Jesús cha ndab ndoꞌ bexa:
\p —¡Gop bega valor! ¡No lá izheb bega! Leꞌa ta ndee naꞌka.
\p
\v 51 Leꞌa gor ukea Jesús ndoꞌ barco wa, leꞌa mbi wa cha uleas. Leꞌa be xmen Jesús uzhebpa mzheb, no ngwanseana bexa,
\v 52 geal leꞌa bexa lá yakbeꞌena ta na li mbinno Jesús be pan wa, leꞌa bexa bi lika ngud nak ladoꞌo~na.
\s Jesús myunyakna bexa gizh gezh Genesaret
\r (Mt. 14:34-36)
\p
\v 53 Leꞌa bexa wa utakea ndoꞌ nits wa, ulayaꞌ bexa sa nsaleaꞌ Genesaret, cha mxi bexa barco wa ndoꞌ yo.
\v 54 Leꞌa gor ulaꞌ bexa ndoꞌ barco, leꞌa be men nde sa wa mgondoꞌla Jesús.
\v 55 Weꞌe leꞌa be men ncho be gezh nde gax wa ulenno be men gizh ndoꞌ yaloꞌon gast sa mbiꞌín bexa nsoꞌ Jesús.
\v 56 Leꞌa itea sa ndaꞌ Jesús len be gezh byux no be gezh ubiꞌi no be ranch, ngoteka be men bexa gizh wa toꞌo nes sa nsatid Jesús. Cha unab bexa ulaꞌa Jesús masa ndats xab Jesús ugal bexa gizh. Leꞌa itea bexa na li mgal xab Jesús wa cha myaknabe.
\c 7
\s Ta ndun bzhiꞌik gealnaban ten be men
\r (Mt. 15:1-20)
\p
\v 1 Tsoꞌo wa leꞌa pla bexa fariseo nsea be mech ten ley utoꞌo Jerusalén ulen wats Jesús.
\v 2 Cha uniꞌí bexa leꞌa pla be xmen Jesús ndeyaw ni lá unaꞌa bexa lak nibeꞌe costumbr ten bexa. Ta weꞌe unisi bexa be xmen Jesús.
\v 3 Leꞌa bexa fariseo nsea iteata be men judio uzhebpa ndankea be costumbr ten be usan gox polta ten bexa. Tal leꞌa bexa lid ned unaꞌa sian biaj lak nak costumbr wa, leꞌa bexa lá yoo gan gaw.
\v 4 No tal bexa ngwaꞌ ndoꞌ xgeꞌe, leꞌa bexa wa lá yoo gan gaw tal leꞌa bexa lá unaꞌa. Nsea sianta be costumbr ndankea bexa, lak nsat bexa be vas no be kamplor no be ta giꞌib. Nsea iteata be taꞌa ndantiꞌin bexa sa ndaw bexa juerska yat‑a lak nibeꞌe costumbr ten bexa.
\v 5 Ta weꞌe leꞌa bexa fariseo nsea be mech ten ley unabdiꞌizh ndoꞌ Jesús ndab bexa:
\p —¿Xtaꞌan ni lá ndankea be xmen~lu be costumbr mchaꞌan be usan gox polta ten beuna zha? Lbaꞌatsa naꞌa bexa gor ndaw bexa parea naꞌanpa naꞌa bexa lak nsabndoꞌ‑yá.
\p
\v 6 Leꞌa Jesús cha ukaꞌab ndab:
\p —Leꞌa bega nluu cuentta xa wen ná bega xa ugap nak. Ugeaka mkeꞌa Isaías sakndoꞌ Dios tiemp polta, ndab xa lak nak bego:
\b
\q1 Leꞌa be men ndee diꞌizhtsa ndankea naꞌ,
\q2 parea leꞌa ladoꞌo~xa sit nak ndoꞌ naꞌ.
\q1
\v 7 Naꞌan xtiꞌin ta ndankea bexa naꞌ,
\q2 leꞌa cuent diꞌizh ten naꞌ nluu bexa,
\q2 parea diꞌizh ten be mentsa‑yá.\x + \xo 7:6‑7 \xt Is. 29:13\x*
\b
\m
\v 8 Mlaꞌa bega ta unibeꞌe Dios gun bega, ndankea bega ndi sbeꞌen costumbr ten men, lak nsat bega kamplor no be vas, no sianta be taꞌa cuent ta ndee ndun bega.
\p
\v 9 No ndab Jesús ndoꞌ bexa:
\p —Leꞌa bega nlaꞌa be ta unibeꞌe Dios, cha ndi ndankeatsa bega be costumbr ten leꞌaka bega.
\v 10 Leꞌa ta na mkeꞌa Moisés ndab: “Wankea bega xus bega nsea xnaꞌa bega.”\x + \xo 7:10 \xt Ex. 20:12; Dt. 5:16\x* No ndab‑a: “Leꞌa tal ton kweaꞌ iníꞌi ndoꞌ xus~na natal ndoꞌ xnaꞌa~na, leꞌa xa wa nsabndoꞌ gat.”\x + \xo 7:10 \xt Ex. 21:17; Lv. 20:9\x*
\v 11 Ná leꞌa bego ndi ndab leꞌa tal ton gab ndoꞌ xus~na no ndoꞌ xnaꞌa~na leꞌa iteanak be taꞌa ndiꞌizh gakno xa bexa wa, leꞌa ta wa ndi usaꞌa xa ndoꞌ Dios,
\v 12 weꞌe leꞌa xa wa yá naꞌantapa juerska gakno xus~na no xnaꞌa~na.
\v 13 Li nlaꞌa bega ta unibeꞌe Dios, ndankea bega ndi sbeꞌen costumbr ten bega. No sianta be taꞌa cuent nak ta ndee ndun bega.
\p
\v 14 Weꞌe leꞌa Jesús cha utezh itea be men kwaꞌad wa, cha ndab xa:
\p —¡Blaꞌach bega ta gáp naꞌ ndee! ¡No byakbeꞌena bega‑yá!
\v 15 Leꞌa ta ndaw be men naꞌanpa leꞌa ndun bzhiꞌik bexa ndoꞌ Dios. Ndi leꞌa ta ntoꞌo ladoꞌo be men ndun bzhiꞌik bexa cuent ten Dios.
\v 16 Leꞌa bego na ndap nchaꞌ~na, blaꞌach bega ta ndáp naꞌ ndee.
\p
\v 17 Leꞌa gor na mlaꞌa Jesús be men wa, cha nseaꞌ xa len niꞌi. Weꞌe leꞌa be xmen~xa unabdiꞌizh ná xteꞌe nak ta msaktabeꞌe xa wa.
\v 18 Leꞌa Jesús cha ndab:
\p —¿Noga bego ni lá nyakbeꞌena ta ndáp naꞌ zha? ¿Lá nyakbeꞌena bega zha leꞌa ta ndaw dub men, leꞌa ta wa lá gun bzhiꞌik xa ndoꞌ Dios?
\v 19 Leꞌa ta wa naꞌanpa nyoꞌo ladoꞌo~xa, ndi len~xa nchaꞌa‑yá, cha tsoꞌo wa nchaꞌa‑yá len letrina.
\p Leꞌa ta li ndab Jesús wa gab leꞌa itea ta ndaw bexa umbiꞌika ndoꞌ Dios.
\v 20 Weꞌe ndab Jesús:
\p —Leꞌa ta ntoꞌo ladoꞌo dub men, leꞌa ta wa ndun bzhiꞌik xa ndoꞌ Dios.
\v 21 Leꞌa len ladoꞌo~xa ntoꞌo be ta ugap ndanbeꞌe xa. Ta weꞌe ncho bexa ngalga xa ten stubga men. No ncho xa ndun ta ugap ltsaꞌa ta li nak wa. No ncho xa ndut men.
\v 22 No ncho xa ndun gealwaꞌan. No ncho xa sbeꞌen nlad mas sian taꞌa gap. No ncho xa ugap ndanno be men. No ncho xa ndun gealkwiꞌin. No ncho xa ndun itea ta nladtsa xa. No ncho xa ndaklono stub xa ndap taꞌa. No ncho xa nisi be ltsaꞌa~na. No ncho xa nzhinna. No ncho xa ni lá nsakyoꞌón.
\v 23 Leꞌa itea be ta ugap ndee ntoꞌo len ladoꞌo be men, cha ndun bzhiꞌik‑a gealnaban ten xa ndoꞌ Dios.
\s Dub xagots naꞌanpa xa judio mbingea ladna Jesús
\r (Mt. 15:21-28)
\p
\v 24 Cha utoꞌo Jesús distrit Galilea nchaꞌa xa dub sa gax gezh Tiro no gezh Sidón. Cha uyoꞌo xa len lid dub men sa wa. Leꞌa Jesús lá nlad igen pa ncho xa, ná leꞌa‑yá mgenka.
\v 25 Weꞌe leꞌa dub xagots mbiꞌín pa ncho Jesús cha ulen xa wats Jesús, leꞌa xa ndap dub meꞌed gots gizh ncho mbi bxin len ladoꞌo~na. Cha usaxib xagots wa ndoꞌ Jesús.
\v 26 Leꞌa xa wa xa Sirofenicia, naꞌanpa xa judio. Leꞌa xa wa unab kontuꞌub Jesús mbi bxin ncho len ladoꞌo xin~xa wa.
\v 27 Ná leꞌa Jesús ndi ndab:
\p —Blaꞌa ned be meꞌed itayaw. Naꞌanpa utsin nak ulat besa ta gaw be meꞌed, cha usaꞌab besa‑yá ndoꞌ be mbek.
\p
\v 28 Leꞌa xagots wa ukaꞌab ndab:
\p —Ta ugeaka ta wa, Señor, parea leꞌa be mbek ndaw be taꞌa nlate toꞌo be meꞌed xan mes.
\p
\v 29 Leꞌa Jesús cha ndab:
\p —Leꞌa lu utsin ukaꞌab. Nat byaꞌ ta lid~lu, leꞌa mbi bxin wa utoꞌola len ladoꞌo xmeꞌed~lu.
\p
\v 30 Leꞌa gor na mtanseaꞌ xagots wa ta lid~xa, leꞌa mbi bxin wa utoꞌola len ladoꞌo meꞌed gots wa. Leꞌa meꞌed wa nax ndoꞌ loꞌon myaklana.
\s Jesús myunyakna dub xa mud no ngwaꞌad
\p
\v 31 Leꞌa Jesús cha mkaꞌan sa nibeꞌe Tiro wa, nchaꞌtid xa Sidón nsea distrit nsaleaꞌ Decápolis, ulayaꞌ xa toꞌo lagun Galilea.
\v 32 Leꞌa be men kwaꞌad cha ulayaꞌno dub xa mud no ngwaꞌad xa. Cha unab bexa uxoꞌob Jesús yaꞌa~na gek~xa mud wa, ndontsa yakna xa.
\v 33 Leꞌa Jesús cha mbiꞌi nabtsa xa mud wa dub lad wats be men wa. Cha mkiko Jesús ngutsyaꞌa~na be len nchaꞌ~xa mud wa. Cha mchukko Jesús dub ngutsyaꞌa~na, cha mgal Jesús luzh xa mud wa.
\v 34 Weꞌe mwiꞌi Jesús gibeꞌa, cha mgaꞌa ladna xa, ndab xa:
\p —¡Efata! —leꞌa ta wa gab: ¡Byaꞌal lu!
\p
\v 35 Bi leꞌa gor wa cha myaꞌal nchaꞌ~xa, cha myakna luzh~xa nsea usaxan utsin ndadiꞌizh xa.
\v 36 Weꞌe cha ndab Jesús ndoꞌ bexa:
\p —Naꞌan ton ndoꞌ ná gudiꞌizh bega ta ndee.
\p Parea lakta pla biaj ndab Jesús lá gudiꞌizh bexa‑yá, ná leꞌa bexa ndi mas mbidiꞌizh‑a.
\v 37 Leꞌa itea be men uzhebpa ngwanseana, ndab bexa:
\p —Wenka ndun xa itea be taꞌa, gast nyunyakna xa bexa mud no ngwaꞌad.
\c 8
\s Jesús mgaw dub dap mil men
\r (Mt. 15:32-39)
\p
\v 1 Ngol dub wizh leꞌa be men kwaꞌadpa mzhealbe wats Jesús, ná leꞌa bexa lá ndap ta gaw na. Ngol gor leꞌa Jesús cha utezh be xmen~na, cha ndab xa:
\p
\v 2 —Naꞌ nlats ladna be men ndee, leꞌa bexa wizh nyonla nde wats naꞌ, ná leꞌa bexa lá ndapta ta gaw na.
\v 3 Tal naꞌ utuꞌub bexa lbaꞌatsa lá gaw bexa, nchaꞌa bexa lá uxik ilanseaꞌ ta lid~na, leꞌa ncho xa baꞌ sit utoꞌo.
\p
\v 4 Leꞌa be xmen Jesús cha ndab:
\p —¿Pa izheal beuna pan gaw dub lbaꞌata men baꞌ zha? Leꞌa sa ndee sit nde be gezh.
\p
\v 5 Leꞌa Jesús cha unabdiꞌizh ndab ndoꞌ bexa:
\p —¿Plo pan noꞌo bega zha?
\p Leꞌa bexa cha ndab:
\p —Sgaꞌad pan.
\p
\v 6 Weꞌe leꞌa Jesús cha ndab ndoꞌ be men kwaꞌad wa kwe bexa ndoꞌ yo. Cha usen xa isagaꞌad pan wa, cha msaꞌa xa xno ndoꞌ Dios. Cha uleꞌa xa be pan wa sian bleꞌa, cha msaꞌa xa‑yá ndoꞌ be xmen~xa, utseꞌa bexa‑yá ndoꞌ be men.
\v 7 No stapla be mbeal byux ndap bexa usen Jesús, msaꞌa Jesús xno ndoꞌ Dios. Cha unibeꞌe xa ndoꞌ be xmen~xa utseꞌa‑yá ndoꞌ be men wa.
\v 8 Leꞌa be men wa udaw gast plo mzhea bexa. Cha mteleꞌe bexa sgaꞌad zhum byux be ta myaꞌan sobr.
\v 9 Leꞌa bexa udaw wa pa dap mil. Leꞌa Jesús cha ndab ndoꞌ bexa wa yaꞌbe bexa.
\v 10 Cha ukea xa ndoꞌ dub barco nsea be xmen~xa nchaꞌa bexa distrit Dalmanuta.
\s Bexa fariseo unab dub ta uluu ton mtuꞌub Jesús
\r (Mt. 16:1-4; Lc. 12:54-56)
\p
\v 11 Leꞌa sa wa ulen pla bexa fariseo wats Jesús. Cha usaxan bexa ndadiꞌizhno bexa Jesús, nlad bexa gun bexa preb Jesús, ndab bexa ndoꞌ Jesús:
\p —Leꞌa besa nlad gun ga dub ta uluu leꞌa ga Dioska mtuꞌub.
\p
\v 12 Leꞌa Jesús cha mgaꞌa ladna, cha ndab xa:
\p —¿Xtaꞌan nlad be men ncho nat dub ta uluu ton nak naꞌ? Leꞌa naꞌ gáp leꞌa bega naꞌanpa iniꞌí ta nab bega wa.
\p
\v 13 Weꞌe leꞌa Jesús cha mlaꞌa bexa. Cha ukea Jesús ndoꞌ barco wa nsea be xmen~xa, nchaꞌbe bexa stub toꞌo nits.
\s Levadur ten bexa fariseo nsea Herodes
\r (Mt. 16:5-12)
\p
\v 14 Leꞌa be xmen Jesús myalad ngoꞌo pan gaw bexa. Dubtsa pan noꞌo bexa len barco wa.
\v 15 Leꞌa Jesús ndab ndoꞌ bexa:
\p —Blaꞌach bego, uzhebpa gop bega cuent nsea levadur ten bexa fariseo no levadur ten Herodes.
\p
\v 16 Leꞌa bexa wa cha ndabbe ndoꞌ be ltsaꞌa~na:
\p —Li ndab xa geal leꞌa beuna lá ngoꞌo pan.
\p
\v 17 Leꞌa Jesús cha mgenna ta li ndab bexa wa, cha ndab Jesús:
\p —¿Xtaꞌan ndeyadiꞌizh bega leꞌa bega lá noꞌo pan zha? ¿Bi lá nyakbeꞌena bega ta nluu naꞌ zha? ¿No bi ngud nak ladoꞌo bega zha?
\v 18 ¿Lá naꞌ ngusndoꞌ bega zha? ¿No ni lá ndoꞌón nchaꞌ bega zha? ¿No ni lá ntseꞌa ladna bega ta li mbin naꞌ wa zha?
\v 19 Leꞌa zha na msa naꞌ gaꞌaytsa pan udaw dub gaꞌay mil xabgiꞌi wa, ¿plo zhum ta myaꞌan sobr mteleꞌe bega zha?
\p Cha ndab bexa:
\p —Stibtop zhum‑a.
\p
\v 20 Leꞌa Jesús cha ndab:
\p —No gor na msa naꞌ dub gaꞌadtsa pan udaw dub dap mil men, ¿plo zhum ta myaꞌan sobr mteleꞌe bega zha weꞌe zha?
\p Cha ndab bexa:
\p —Sgaꞌad zhum‑a.
\p
\v 21 Cha ndab Jesús:
\p —¿Ni bi lá nyakbeꞌena bega zha?
\s Jesús myunyakna dub xa lá naꞌ gezh Betsaida
\p
\v 22 Leꞌa gor ulayaꞌ Jesús gezh Betsaida, weꞌe leꞌa pla be men ulenno dub xabgiꞌi lá naꞌ. Cha unab bexa ndoꞌ Jesús ugal Jesús ngusndoꞌ~xa ndontsa yakna xa.
\v 23 Leꞌa Jesús cha usen yaꞌa~xa lá naꞌ wa, uloꞌo Jesús xa dub lad toꞌo gezh. Cha mchukko Jesús ngusndoꞌ~xa no mxoꞌob Jesús yaꞌa~na tsoꞌo ngusndoꞌ~xa wa. Cha ndab Jesús:
\p —¿Naꞌla lu nat zha?
\p
\v 24 Leꞌa xa wa cha mwiꞌi ndab:
\p —Naꞌ naꞌla be men cuenttsa be ya ndesea.
\p
\v 25 Leꞌa Jesús cha mxoꞌob yaꞌa~na tsoꞌo ngusndoꞌ~xa stub biaj, cha myakna‑yá. No ndon wenla mnaꞌ xa itea be taꞌa.
\v 26 Weꞌe leꞌa Jesús cha mtuꞌub xa yaꞌ xa ta lid~xa, ndab Jesús:
\p —Lá itid lu len gezh baꞌ, no ni naꞌan ton ndoꞌ ná gudiꞌizh lu‑yá toꞌo gezh baꞌ.
\s Pedr ndab leꞌa Jesús nak Cristo
\r (Mt. 16:13-20; Lc. 9:18-21)
\p
\v 27 Tsoꞌo wa leꞌa Jesús utoꞌo sa wa nsea be xmen~xa. Nchaꞌbe bexa be gezh nde gax Cesarea Filipo. Leꞌa nes nchaꞌbe bexa leꞌa Jesús unabdiꞌizh ndoꞌ be xmen~xa, ndab xa:
\p —¿Xteꞌe ndab be men ton nak naꞌ zha?
\p
\v 28 Leꞌa bexa cha ukaꞌab ndab bexa:
\p —Leꞌa ncho be men ndab leꞌa go nak Juan xa ulaleaꞌ be men. No ncho bexa ndab leꞌa go nak profet Elí. No nchoga bexa ndab leꞌa ga nak stub profet xaꞌaga.
\p
\v 29 Weꞌe leꞌa Jesús cha ndab:
\p —¿Bego zha xteꞌe gab ton nak naꞌ?
\p Leꞌa Pedr cha ukaꞌab ndab:
\p —Leꞌa go nak Cristo, xa mtuꞌub Dios.
\p
\v 30 Parea leꞌa Jesús cha ndab ndoꞌ bexa:
\p —Lá gudiꞌizh bega ton nak naꞌ ndoꞌ be men.
\s Jesús mbidiꞌizh leꞌa gat
\r (Mt. 16:21-28; Lc. 9:22-27)
\p
\v 31 Weꞌe leꞌa Jesús cha usaxan nluu bexa, ndab xa:
\p —Leꞌa naꞌ, Xa Myak Men Ndoꞌ Gizhliyo, nsabndoꞌka iní naꞌ sian gealkweaꞌ. Leꞌa bexa gox nsak no be uleꞌay nibeꞌe no be mech ten ley uxelad naꞌ. No gut bexa naꞌ, ná leꞌa gal wizh yon leꞌa naꞌ iban ndoꞌ gealgut.
\p
\v 32 Li uyaꞌal mbidiꞌizh Jesús leꞌa xa gat. Weꞌe leꞌa Pedr cha mbiꞌi Jesús dub lad, cha uteyo Pedr xa, ndab Pedr:
\p —¡Naꞌanpa li gak ta wa!
\p
\v 33 Leꞌa Jesús cha mgeaksoꞌ mwiꞌi ndoꞌ be xmen~na, cha uteyo xa Pedr, ndab xa:
\p —Utatsoꞌ wats naꞌ, leꞌa lu ndadiꞌizh cuent maxuꞌu. Leꞌa lu lá ndanbeꞌe lak ndanbeꞌe Dios, leꞌa lu ndi ndanbeꞌe lak ndanbeꞌe be mentsa.
\p
\v 34 Weꞌe leꞌa Jesús cha utezh be xmen~na nsea kwaꞌad be men xaꞌaga. Cha ndab Jesús:
\p —Tal ton nlad isankea tsoꞌo naꞌ, nsabndoꞌ ulaꞌa xa iteanak be ta nlad xa, cha goꞌo xa cruz ten xa, cha isankea xa tsoꞌo naꞌ, guniꞌi xtaꞌan gunno be men xa.
\v 35 Leꞌa tal ton ukwaꞌan xteꞌe wen yoo xa, leꞌa xa wa ndi gun perdid gealnaban ten na ndoꞌ Dios. Ná leꞌa tal ton gat ta na nak xa xmen~naꞌ no ta na ndangea ladna xa diꞌizh wen ten Dios, leꞌa xa wa gap gealnaban ndoꞌ Dios.
\v 36 Leꞌa tal dub men ndap iteanak be ta ncho ndoꞌ gizhliyo ndee, cha gak perdid gealnaban ten xa ndoꞌ Dios, ¿xtiꞌin be ta sian ndap xa wa zha?
\v 37 Leꞌa ta wa naꞌanpa ugal isiꞌi xa gealnaban ten xa.
\v 38 Tal ton idono ladna naꞌ nsea diꞌizh ten naꞌ ndoꞌ be men ugap ncho tiemp nat, leꞌa naꞌ, Xa Myak Men Ndoꞌ Gizhliyo, noga idono ladna xa wa, gal wizh ilenno naꞌ xeꞌa siꞌil ten Dios Xus~naꞌ no be angel ten Dios.
\c 9
\p
\v 1 No ndab Jesús:
\p —Leꞌa naꞌ gáp ndoꞌ bego leꞌa ncho bexa nde ndee naꞌanpa cha gat gast iniꞌí bexa gal tiemp inibeꞌe Dios ndoꞌ gizhliyo no juers siꞌil ten xa.
\s Jesús mtixndoꞌ
\r (Mt. 17:1-13; Lc. 9:28-36)
\p
\v 2 Ngol sxoꞌop wizh leꞌa Jesús mbiꞌi Pedr no Jacob no Juan, ukea bexa dub bet gaꞌap sa naꞌan men. Leꞌa sa wa leꞌa Jesús cha mtixndoꞌ ndoꞌ gaꞌal bexa wa.
\v 3 Leꞌa xab Jesús ndon nlaꞌbealꞌ no ndon mbe xiꞌil mnaꞌ‑yá, ni dub bexa nsat lad lá ndun gan lita mbe inaꞌ‑yá.
\v 4 Zha leꞌa sa wa mlundoꞌ Elí no Moisés ndeyadiꞌizhno Jesús.
\v 5 Weꞌe leꞌa Pedr cha ndab ndoꞌ Jesús:
\p —Mech, uzhebpa wen nde beuna sa ndee. Gundeꞌe besa chon ramad: dub‑a ná ten go, leꞌa stub‑a ná ten Moisés, nsea stub‑a ná ten Elí.
\p
\v 6 Leꞌa be xmen Jesús wa uzhebpa mzheb, ta weꞌe ngi li ndab Pedr.
\v 7 Weꞌe leꞌa dub xkaw cha ulen sa nde bexa. Leꞌa lat xkaw wa ulen ti Dios ndab:
\p —Leꞌa ta ndee Xiꞌín~naꞌ. Naꞌ nkweaꞌ ladna xa. Bsakyoꞌón bega ta ndab xa.
\p
\v 8 Cha uxax mwiꞌi be xmen Jesús gangeak, parea leꞌa sa wa yá naꞌanla ton ndebe, nabtsa Jesús nsoꞌ sa wa.
\p
\v 9 Leꞌa ngol gor na nchaꞌlayoꞌo bexa bet wa, leꞌa Jesús ndab ndoꞌ bexa:
\p —Naꞌan ton ndoꞌ ná gudiꞌizh bega ta na li uniꞌí bega wa, gast gal gor na leꞌa naꞌ, Xa Myak Men Ndoꞌ Gizhliyo, iban ndoꞌ gealgut.
\p
\v 10 Weꞌe leꞌa bexa wa lá ngudiꞌizh‑a, nabtsa yon bexa ndadiꞌizh, ndab bexa:
\p —¿Xteꞌe nak ta ndab xa leꞌa xa iban ndoꞌ gealgut zha?
\p
\v 11 Leꞌa bexa wa cha unabdiꞌizh ndab bexa ndoꞌ Jesús:
\p —¿Xtaꞌan ndab be mech ten ley leꞌa Elí ned ilen, weꞌeta ilen Cristo xa utuꞌub Dios zha?
\p
\v 12 Leꞌa Jesús cha ukaꞌab ndab:
\p —Ta ugeaka leꞌa Elí nedka ilen ndontsa list kwe be men. Leꞌa lak nkeaniꞌi diꞌizh ten Dios, leꞌa naꞌ, Xa Myak Men Ndoꞌ Gizhliyo, sianpa gealkweaꞌ iní, no uxelad be men naꞌ.
\v 13 Leꞌa naꞌ gáp ndoꞌ bega, leꞌa Elí wa mbiꞌidla. Ná leꞌa be men ugap mbinno xa lakta nlad bexa, lakka nkeaniꞌi diꞌizh ten Dios cuent ten xa wa.
\s Jesús myunyakna dub meꞌed bgiꞌi mud nsak gizhkaw
\r (Mt. 17:14-21; Lc. 9:37-43)
\p
\v 14 Leꞌa gor na myach Jesús no schon xmen~xa sa nde staplaga xmen~xa wa, weꞌe leꞌa bexa uniꞌíla leꞌa be men kwaꞌad ndela wats bexa wa. Leꞌa be mech ten ley ndeyotoꞌono stapla be xmen Jesús.
\v 15 Leꞌa gor uniꞌí be men wa Jesús cha ngwanseana bexa, cha uxax ngwaꞌinidiꞌizh bexa ndoꞌ Jesús.
\v 16 Leꞌa Jesús cha unabdiꞌizh ndab:
\p —¿Xtaꞌan ndeyotoꞌo bega zha?
\p
\v 17 Leꞌa dub xabgiꞌi ukaꞌab ndab:
\p —Mech, leꞌa naꞌ ndee ndalno dub meꞌed bgiꞌi ten naꞌ ncho mbi bxin len ladoꞌo~na. Leꞌa mbi bxin wa leꞌa mbin mud meꞌed.
\v 18 Leꞌa gor na nsen mbi bxin meꞌed baꞌ, leꞌa meꞌed nlayat, nsea nlen bchiꞌin toꞌo meꞌed, no ndaw meꞌed ndeay meꞌed, cha lá nteꞌalta meꞌed. Leꞌa naꞌ unaꞌab ndoꞌ be xmen~ga kontuꞌub mbi bxin wa, ná leꞌa bexa lá ngun gan.
\p
\v 19 Leꞌa Jesús cha ndab ndoꞌ be men wa:
\p —¡Ndidotsa ngeꞌ ladna bega Dios! ¿Ploxá tiemp yoꞌo naꞌ lat bega zhaga? ¿Sta ploxá tiemp uxik naꞌ ndoꞌ bega zhaga? Utseano bega meꞌed bgiꞌi baꞌ sa ndee.
\p
\v 20 Weꞌe cha mbiꞌi bexa meꞌed wa wats Jesús. Leꞌa gor na uniꞌí mbi bxin wa Jesús, leꞌa ta wa cha udingeꞌ meꞌed wa ndoꞌ yo, naxbixte meꞌed, nsea toꞌo meꞌed cha ulen bchiꞌin.
\v 21 Leꞌa Jesús cha unabdiꞌizh ndoꞌ xus meꞌed ndab xa:
\p —¿Polta ulen‑a zha?
\p Leꞌa xus meꞌed cha ndab:
\p —Zha tuzhta meꞌed baꞌ.
\v 22 Sian biaj leꞌa mbi bxin ntsaꞌab meꞌed baꞌ ndoꞌ giꞌ no len nits, ndontsa gat meꞌed. Ná tal leꞌa ga sun gan, blats ladna go besa gokno ga besa.
\p
\v 23 Leꞌa Jesús cha ndab:
\p —¿Xteꞌe ndab lu “tal leꞌa ga sun gan”? Leꞌa xa na ndangea ladna Dios, itea taꞌa syoꞌo gan.
\p
\v 24 Weꞌe leꞌa xus meꞌed wa cha ugeꞌ ndab:
\p —Naꞌ ndangeaka ladna Dios. Gokno ga naꞌ, ndontsa mas gungea lad naꞌ.
\p
\v 25 Leꞌa gor na uniꞌí Jesús kwaꞌadpa be men nseabewiꞌi, weꞌe cha uteyo Jesús mbi bxin wa ndab xa:
\p —Lu nak mbi bxin ndun ngwaꞌad no mud meꞌed ndee, gáp naꞌ ndoꞌ lu utoꞌo. Ni lá yachta lu len ladoꞌo meꞌed ndee.
\p
\v 26 Leꞌa mbi bxin wa cha uzheꞌeb utezhat, no mas ngotbixte meꞌed. Cha utoꞌo mbi bxin len ladoꞌo meꞌed wa. Leꞌa meꞌed wa cuent meꞌed ngut nax, gast kwaꞌad be men ndab leꞌa meꞌed wa ngutka.
\v 27 Ná leꞌa Jesús cha usen yaꞌa meꞌed, cha ngwaste meꞌed.
\p
\v 28 Tsoꞌo wa uyoꞌo Jesús len dub niꞌi sa wa, cha unabdiꞌizh be xmen Jesús, ndab bexa ndoꞌ Jesús:
\p —¿Xtaꞌan lá ngun besa gan igontuꞌub besa mbi bxin baꞌ zha?
\p
\v 29 Leꞌa Jesús cha ndab:
\p —Leꞌa be ltsaꞌa mbi bxin wa lá yoo gan itoꞌo xagaꞌ, nkiꞌin lá gaw bega dub tiemp no mas gudiꞌizhno bega Dios ndontsa sun bega gan kontuꞌub bega be mbi bxin wa.
\s Jesús mbidiꞌizhgal leꞌa gat
\r (Mt. 17:22-23; Lc. 9:43-45)
\p
\v 30 Leꞌa gor na mkaꞌan bexa sa wa, cha nchaꞌtid bexa distrit Galilea. Ná leꞌa Jesús lá nlad iniꞌí be men leꞌa bexa ndesea sa wa,
\v 31 geal leꞌa Jesús nluu be xmen~na, ndab xa:
\p —Leꞌa naꞌ, Xa Myak Men Ndoꞌ Gizhliyo, yak cuent ndoꞌ yaꞌa be men. Leꞌa bexa wa gut naꞌ, parea gal wizh yon leꞌa naꞌ iban ndoꞌ gealgut.
\p
\v 32 Leꞌa bexa wa ni lá yakbeꞌena ta ndab xa wa, ná leꞌa bexa nzheb inabdiꞌizhta xteꞌe gab ta wa.
\s ¿Ton mas nsak?
\r (Mt. 18:1-5; Lc. 9:46-48)
\p
\v 33 Cha ulayaꞌ bexa Capernaum mlanseaꞌ bexa ta niꞌi. Cha unabdiꞌizh Jesús ndoꞌ be xmen~xa, ndab xa:
\p —¿Xtaꞌan nseabe yadiꞌizh bega nes wa zha?
\p
\v 34 Leꞌa bexa cha xetsa ute, geal leꞌa bexa nseaꞌbe yadiꞌizh ná ton mas nsak.
\v 35 Leꞌa Jesús cha usob, cha utezh xa isatibtop bexa wa, cha ndab xa:
\p —Tal leꞌa dub bega nlad gak xa mas nsak, leꞌa xa wa nsabndoꞌ yak xa lult, no gun xa tiꞌin lat bega.
\p
\v 36 Cha usen Jesús dub meꞌed, cha msoꞌ xa meꞌed tlaw bexa, cha udiꞌid xa meꞌed wa, ndab xa:
\p
\v 37 —Leꞌa tal ton dub xmen~naꞌ utsin gak xa ndoꞌ dub meꞌed nak cuent meꞌed ndee, leꞌa xa wa cuentkata ndoꞌ naꞌ utsin nak. Leꞌa xa na utsin nak ndoꞌ naꞌ wa, leꞌa xa wa utsinga nak ndoꞌ xa mtuꞌub naꞌ.
\s Bexa dubtsa nak no Jesús
\r (Mt. 10:42; Lc. 9:49-50)
\p
\v 38 Leꞌa Juan cha ndab ndoꞌ Jesús:
\p —Mech, leꞌa besa uniꞌí dub men ndantiꞌin leaꞌ~go gor na ngontuꞌub xa be mbi bxin. Ná leꞌa besa cha mka guntiꞌinta xa leaꞌ~go, geal leꞌa xa naꞌanpa no nkeseano beuna.
\p
\v 39 Leꞌa Jesús cha ndab:
\p —Lá uka bega gun xa ta wa. Leꞌa tal ton dub xa ndantiꞌin lea~naꞌ gun dub uyon, leꞌa xa wa naꞌanpa cha inisi naꞌ.
\v 40 Leꞌa tal ton naꞌanpa ndakloo ndoꞌ beuna, leꞌa xa wa dubtsa nak no beuna.
\v 41 No tal ton guntiꞌin lea~naꞌ usaꞌa xa masa dub vas nits goo bega ta na nak bega xmen~naꞌ, leꞌa naꞌ gáp ndoꞌ bega leꞌa Dios usaꞌaka ta wen nsabndoꞌ ikaꞌa xa wa.
\s Uzheꞌeb rages yaꞌilaꞌ be men ndoꞌ ta ugap
\r (Mt. 18:6-9; Lc. 17:1-2)
\p
\v 42 ’Leꞌa tal ton utsabgix dub xa ndangea ladna naꞌ ndoꞌ ta ugap, leꞌa xa wa mas dub gealkweaꞌ siꞌil iniꞌí ndoꞌ dub xa nkea dub geꞌ siꞌil gen~na, cha utsaꞌab be men xa len nitsdoꞌo.
\v 43 Tal leꞌa dub yaꞌa bega utsabgix bega, ndi ulobtoꞌog bega‑yá. Mas wen yoo bega wats Dios moch bega, ndoꞌ itop yaꞌa bega yaꞌ bega infierno ndoꞌ giꞌ lá nyuꞌu,
\v 44 sa na nde mgeas lá ndat, nsea giꞌ nunk lá nyuꞌu.
\v 45 Ná tal leꞌa dub xoꞌo bega utsabgix bega, ndi ulobtoꞌog bega‑yá. Mas wen yoo bega wats Dios nsea dubtsa xoꞌo bega, ndoꞌ itop xoꞌo bega yaꞌ bega infierno ndoꞌ giꞌ naꞌanpa nyuꞌu,
\v 46 sa na nde mgeas lá ndat, nsea giꞌ nunk lá nyuꞌu.
\v 47 No tal leꞌa dub ngusndoꞌ bega utsabgix bega, uloꞌo bega‑yá. Mas wen yoo bega wats Dios nsea dubtsa ngusndoꞌ bega, ndoꞌ itop ngusndoꞌ bega cha yaꞌ bega infierno,
\v 48 sa na nde mgeas lá ndat nsea giꞌ nunk lá nyuꞌu.
\p
\v 49 ’Leꞌa Dios guntiꞌin giꞌ ndontsa umbiꞌi gak bega ndoꞌ Dios, lak ndantiꞌin men sed gor na nsaꞌa xa man xnab ndoꞌ Dios.
\v 50 Leꞌa sed dub ta wen, parea tal leꞌa sed itoꞌo ta utix ten na, ¿xteꞌema yak utix‑a stub biaj zha? Gok bega cuent sed utix, nsea utsin gok bega ndoꞌ be men ltsaꞌa bega.
\c 10
\s Jesús ndab leꞌa be men lá nsabndoꞌ ulaꞌa xa ten na
\r (Mt. 19:1-12; Lc. 16:18)
\p
\v 1 Leꞌa Jesús cha utoꞌo gezh wa nchaꞌa xa distrit Judea no stub toꞌo yowbeꞌe Jordán lad nlen wizh. Cha usaxangal mzhealbe kwaꞌad be men wats Jesús. Leꞌa Jesús cha mluugal bexa lakka ndun xa.
\v 2 Weꞌe leꞌa pla bexa fariseo ulen wats Jesús, nlad bexa gab Jesús dub ta lid leꞌa nak. Ta weꞌe unabdiꞌizh bexa ndoꞌ Jesús ndab bexa:
\p —¿Utsin nak ulaꞌa dub xabgiꞌi xagots ten na zha?
\p
\v 3 Leꞌa Jesús cha ukaꞌab ndab xa:
\p —¿Xteꞌe ndab ley mkeꞌa Moisés, ta unibeꞌe Dios wa zha?
\p
\v 4 Leꞌa bexa cha ukaꞌab ndab:
\p —Leꞌa ley mkeꞌa Moisés ndab syoꞌo gan ulaꞌa dub xa xagots ten xa, tal ned usaꞌa xa dub git ndoꞌ xagots wa, gab‑a leꞌa xa ulaꞌa xa wa.
\p
\v 5 Cha ukaꞌab Jesús ndab xa:
\p —Geal ngud nak ladoꞌo bega, ta weꞌe mkeꞌa Moisés ta wa.
\v 6 Ná leꞌa zha utexan gizhliyo leꞌa Dios mbindeꞌe xabgiꞌi nsea xagots.
\v 7 Ta weꞌe ulaꞌa xabgiꞌi xus~na nsea xnaꞌa~na, zha na nkaꞌa xa xagots ten xa.
\v 8 Leꞌa cuent ten Dios leꞌa itop xa wa yak dubtsa men, yá lid topta xa. Weꞌe leꞌa bexa wa dubtsa men myak.
\v 9 Ta weꞌe gáp naꞌ leꞌa bexa na mchealte Dios, lá nsabndoꞌ dub men uteltsaꞌa bexa.
\p
\v 10 Leꞌa gor na mlanseaꞌ bexa ta lid bexa, leꞌa be xmen Jesús cha unabdiꞌizh stub biaj cuent ten ta mbidiꞌizh Jesús wa.
\v 11 Leꞌa Jesús cha ndab:
\p —Leꞌa tal ton dub xabgiꞌi ulaꞌa xagots ten na, cha ikaꞌa xa stubga xagots, leꞌa xabgiꞌi wa ugap ndanno xagots ned ten na wa, no ndap xa ke ndoꞌ Dios.
\v 12 No liga tal leꞌa dub xagots ulaꞌa xabgiꞌi ten na, cha ikaꞌa xa stubga xabgiꞌi, leꞌa xagots wa ugap ndanno xabgiꞌi ned ten na wa, no ndap xa ke ndoꞌ Dios.
\s Jesús nsea be meꞌed
\r (Mt. 19:13-15; Lc. 18:15-17)
\p
\v 13 Weꞌe leꞌa be men ulanseano be meꞌed ten na wats Jesús, uxoꞌob Jesús yaꞌa~na gek be meꞌed wa, inab xa ulaꞌach Dios be meꞌed. Ná leꞌa be xmen Jesús uteyo bexa na nseabeno be meꞌed wa.
\p
\v 14 Leꞌa Jesús cha uniꞌí ta wa, cha ngokloo xa ndoꞌ be xmen~xa, cha ndab xa:
\p —Blaꞌa bego giꞌid be meꞌed baꞌ wats naꞌ. Lá uka bega giꞌid be meꞌed, leꞌa Dios nibeꞌe len ladoꞌo be men nak lak be meꞌed ndee.
\v 15 Leꞌa naꞌ gáp ndoꞌ bego, leꞌa tal ton lá ulaꞌa inibeꞌe Dios xa lak dub meꞌed, leꞌa xa wa nunk lá yate sa nibeꞌe Dios.
\p
\v 16 \fig |CN01600b.tif|col|||Jesús unab ndoꞌ Dios ulaꞌach Dios be meꞌed|Mr. 10:16\fig*Cha udiꞌid Jesús be meꞌed wa, nsea mxoꞌob xa yaꞌa~xa gek be meꞌed. Cha unab xa ndoꞌ Dios ulaꞌach Dios be meꞌed.
\s Dub xabgiꞌi rik mbidiꞌizhno Jesús
\r (Mt. 19:16-30; Lc. 18:18-30)
\p
\v 17 Leꞌa gor na yaꞌikanes Jesús, leꞌa dub xabgiꞌi karrel ulen cha usaxib ndoꞌ Jesús, unabdiꞌizh xa ndab xa:
\p —Mech wen, ¿xtaꞌan nsabndoꞌ gun naꞌ ndontsa no naꞌ gap gealnaban ndoꞌ Dios, ta nunk lá idub zha?
\p
\v 18 Leꞌa Jesús cha ukaꞌab ndab:
\p —¿Xtaꞌan ngi wen ndab lu ndoꞌ naꞌ zha? Naꞌan ton wen, ndon nab Dios nak wen.
\v 19 Yá nchandoꞌ lu ley ten Dios ndab‑a: “Lá ugal lu xa ten stubga men. Lá gut lu men. Lá gun lu gealwaꞌan. Lá gun lu gealkwiꞌin. Lá ukedino lu men. Wankea xus~lu nsea xnaꞌa~lu.”\x + \xo 10:19 \xt Ex. 20:12‑16; Dt. 5:16‑20\x*
\p
\v 20 Leꞌa xabgiꞌi wa cha ukaꞌab ndab:
\p —Mech, itea ta ndab go baꞌ ndunka naꞌ idub zha tuzhta naꞌ.
\p
\v 21 Weꞌe leꞌa Jesús mwiꞌi ndoꞌ xa, cha mkweaꞌ ladna Jesús xa, cha ndab Jesús ndoꞌ xa:
\p —Stubtsa taꞌa ndun jwalt gun lu: nat byaꞌ, cha bdoꞌo iteanak ta ndap lu, cha btseꞌa med wa ndoꞌ bexa uban nak. Weꞌe gap lu sian taꞌa gibeꞌa. Cha utsea usankea tsoꞌo naꞌ, guniꞌi tal men xteꞌe gunno lu.
\p
\v 22 Leꞌa xabgiꞌi wa kweaꞌ myoꞌo ladna gor na mbiꞌín xa ta wa. Ndon uban myoꞌo ladna xa nseaꞌ xa, geal leꞌa xa uzhebpa sian taꞌa ndap.
\p
\v 23 Weꞌe leꞌa Jesús mwiꞌila gangeak, cha ndab xa ndoꞌ be xmen~xa:
\p —Uzheꞌeb ugan ulaꞌa dub men rik inibeꞌe Dios xa, bexa na li ndap sianpa be taꞌa.
\p
\v 24 Leꞌa be xmen Jesús ngwanseana be diꞌizh ndab Jesús wa, ná leꞌa Jesús cha ndabgal:
\p —Bego bexa nak xiꞌín utsid naꞌ, uzhebpa ugan ulaꞌa dub xa rik inibeꞌe Dios xa, bexa na ngeꞌ ladna be ta sian ndap na.
\v 25 Ndi mas lid bid itid dub came geꞌed xan dub yagux, ndoꞌ yate dub xa rik sa nibeꞌe Dios.
\p
\v 26 Cha mas ngwanseana bexa, ndab bexa ndoꞌ be ltsaꞌa~xa:
\p —¿Tonxá syoꞌo gan yate sa nibeꞌe Dios zhaga?
\p
\v 27 Leꞌa Jesús mwiꞌi ndoꞌ bexa, ndab xa:
\p —Leꞌa cuent ten nabtsa be men leꞌa‑yá lá yoo gan, ná leꞌa cuent ten Dios itea taꞌa syoꞌoka gan.
\p
\v 28 Weꞌe leꞌa Pedr cha ndab:
\p —Unaꞌ go, leꞌa besa mlaꞌa itea ta ndap besa, cha ndi usankea besa tsoꞌo ga.
\p
\v 29 Cha ukaꞌab Jesús ndab xa:
\p —Leꞌa naꞌ gáp ndoꞌ bego, leꞌa tal ton ulaꞌa lid~na no wit~na no bsan~na no xus~na no xnaꞌa~na no xagots ten na no xmeꞌed~na no be yo ten na ta na ndangea ladna xa naꞌ no diꞌizh ten naꞌ,
\v 30 leꞌa xa wa ikayaꞌa dub gayoꞌo biaj mas sian be ta wa tiemp ndee. Leꞌa bexa wa gap lid~na, wit~na, bsan~na, xnaꞌa~na, xmeꞌed~na, nsea yo. No kweaꞌ itid bexa, parea gal tiemp tiꞌi ilen leꞌa bexa gap gealnaban nunk lá idub.
\v 31 Ná kwaꞌad bexa nsak nat wa yak bexa naꞌanpa nsak; leꞌa bexa naꞌanpa nsak nat wa yak bexa nsak.
\s Biaj yon mbidiꞌizh Jesús leꞌa xa gat
\r (Mt. 20:17-19; Lc. 18:31-34)
\p
\v 32 Leꞌa gor na nsoꞌ bexa nes ikea bexa Jerusalén, leꞌa Jesús nchaꞌa ned. Leꞌa be xmen Jesús nchankea tsoꞌo Jesús, leꞌa bexa ndanseana no nzheb bexa. Weꞌe leꞌa Jesús cha mbiꞌi bexa wa dub lad, cha mbidiꞌizhgal xa be gealkweaꞌ iniꞌí xa, ndab xa:
\p
\v 33 —Blaꞌach bego leꞌa beuna nchaꞌbe Jerusalén, sa leꞌa naꞌ, Xa Myak Men Ndoꞌ Gizhliyo, yak cuent ndoꞌ yaꞌa be uleꞌay nibeꞌe no ndoꞌ be mech ten ley. Leꞌa bexa wa gab nsabndoꞌ gat naꞌ, cha yun bexa cuent naꞌ ndoꞌ be men naꞌanpa xa judio.
\v 34 Leꞌa bexa wa inisi naꞌ, nsea kin bexa naꞌ, nsea uchukko bexa ndoꞌ naꞌ, no gut bexa naꞌ. Parea gal wizh yon leꞌa naꞌ iban ndoꞌ gealgut.
\s Jacob nsea Juan unab dub taꞌa ndoꞌ Jesús
\r (Mt. 20:20-28)
\p
\v 35 Weꞌe leꞌa Jacob nsea Juan be xin Zebedeo ubii wats Jesús ndab bexa:
\p —Mech, leꞌa besa nlad usaꞌa go dub ta inab besa.
\p
\v 36 Cha ndab Jesús:
\p —¿Xtaꞌan nlad bega usa naꞌ zha?
\p
\v 37 Leꞌa bexa cha ndab:
\p —Usaꞌa go wats go sa inibeꞌe go kwe besa, dub besa wats ga lad gaꞌal, leꞌa stub besa lad raves.
\p
\v 38 Leꞌa Jesús cha ndab ndoꞌ bexa:
\p —Bego ni lá iniꞌí xtaꞌan unab bega. ¿Sxik bega itid bega gealkweaꞌ lakta gealkweaꞌ itiꞌid naꞌ zha? ¿No sni bega gat bega lak gat naꞌ zha?
\p
\v 39 Leꞌa bexa cha ndab:
\p —Leꞌa besa sxikka.
\p Leꞌa Jesús cha ndab:
\p —Leꞌa naꞌ gáp leꞌa bega stidka be gealkweaꞌ lakta gealkweaꞌ itiꞌid naꞌ, no sat bega lak gat naꞌ.
\v 40 Parea leꞌa sa kwe bega, dub bega wats naꞌ lad gaꞌal, no stub bega wats naꞌ lad raves, leꞌa sa wa naꞌanpa naꞌ inibeꞌe. Leꞌa Dios leꞌa gab ná ton kwe sa wa.
\p
\v 41 Leꞌa gor na mbiꞌín isatiꞌi be xmen Jesús ta unab Jacob no Juan wa, cha ngokloo bexa.
\v 42 Ná leꞌa Jesús cha utezh itea be xmen~xa, ndab xa:
\p —Leꞌa bego uniꞌíka leꞌa bexa nibeꞌe be nacion naꞌanpa ulaꞌa gun be men dub taꞌa naꞌanpa nibeꞌe bexa, no bexa mas nsak ten bexa uzhebpa nibeꞌe ndoꞌ be men.
\v 43 Ná leꞌa bego ndee naꞌanpa li nsabndoꞌ gak. Ndi tal ton bega nlad gak dub xa nsak lat bega, leꞌa xa wa nsabndoꞌ gakno itea bega.
\v 44 No tal ton bega nlad yansu lat bega, leꞌa xa wa nsabndoꞌ gun tiꞌin ndoꞌ iteanak bega.
\v 45 Leꞌa naꞌ, Xa Myak Men Ndoꞌ Gizhliyo, naꞌanpa ndal gun be men tiꞌin ndoꞌ naꞌ. Leꞌa naꞌ ndi ndalyun tiꞌin ndoꞌ be men, no usa naꞌ gealnaban ten naꞌ gat naꞌ, kix naꞌ ke ten kwaꞌad be men.
\s Jesús myunyakna ngusndoꞌ Bartimeo
\r (Mt. 20:29-34; Lc. 18:35-43)
\p
\v 46 Leꞌa Jesús no be xmen~xa cha nchaꞌtid gezh Jericó. Cha gor na nseatoꞌo bexa toꞌo gezh wa no kwaꞌad be men, leꞌa dub xabgiꞌi lá naꞌ nsobnab med toꞌo nes sa nchaꞌtid Jesús. Leꞌa xa wa nsaleaꞌ Bartimeo, xin Timeo.
\v 47 Leꞌa gor na mbiꞌín Bartimeo leꞌa xa nchaꞌtid wa nsaleaꞌ Jesús xa Nazaret, cha usaxan xa ugeꞌ ndab xa:
\p —¡Jesús, xin David, blats ladna go naꞌ!
\p
\v 48 Cha kwaꞌad bexa uteyo xa wa ndab bexa ndoꞌ xa yá naꞌanta xteꞌe gab xa. Ná leꞌa xa wa ndi mas ugeꞌ ndab:
\p —¡Xin David, blats ladna go naꞌ!
\p
\v 49 Weꞌe leꞌa Jesús cha ngwaꞌisoꞌ ndab xa:
\p —Utezh bega xa na li ugeꞌ níꞌi wa.
\p Cha ngwaꞌtezh bexa Bartimeo, ndab bexa:
\p —Bten ladna lu, gosoꞌ, leꞌa Jesús nbezh lu.
\p
\v 50 Leꞌa xa wa cha ngwasoꞌ, udabi xa lad nbix xa, cha ubii xa wats Jesús.
\v 51 Leꞌa Jesús cha ndab ndoꞌ xa:
\p —¿Xtaꞌan nlad lu gunno naꞌ lu zha?
\p Leꞌa xa wa cha ndab:
\p —Mech, leꞌa naꞌ nlad inaꞌ.
\p
\v 52 Leꞌa Jesús cha ndab:
\p —Nat syoꞌo gan yaꞌ lu, leꞌa lu myaklana ta na mgeꞌ ladna lu naꞌ.
\p Cha bi leꞌa gor wa leꞌa xa cha mnaꞌla. Weꞌe cha no xa usankea tsoꞌo Jesús nes wa.
\c 11
\s Jesús uyote Jerusalén
\r (Mt. 21:1-11; Lc. 19:28-40; Jn. 12:12-19)
\p
\v 1 Leꞌa ngol gor nsalayaꞌ gax bexa wa Jerusalén, gax sa nde gezh Betfagé nsea gezh Betania, sa nsob Bet Olivo, leꞌa Jesús cha mtuꞌub top be xmen~na,
\v 2 ndab xa:
\p —Waꞌ bega len gezh nde ndoꞌ ndee. Leꞌa toꞌo gezh baꞌ iniꞌí bega nsoꞌ nchii dub burr tuzh naꞌan ton gol sob tsoꞌo~na. Cha bxaꞌak bega ma, goꞌo bega ma sa ndee.
\v 3 Leꞌa tal ton inabdiꞌizh ná xtaꞌan ngi nxaꞌak bega ma, cha gab bega: “Leꞌa Mech guntiꞌin ma dub xlaꞌal, cha yakka cuent ma.”
\p
\v 4 Weꞌe leꞌa be xmen Jesús wa cha nchaꞌbe. Cha mzheal bexa burr tuzh wa nsoꞌ nchii toꞌo nes sa wa, cha mxaꞌak bexa ma.
\p
\v 5 Leꞌa pla bexa nde sa wa unabdiꞌizh ndoꞌ bexa, ndab xa:
\p —¿Xtaꞌan ngi nxaꞌak bega burr baꞌ zha?
\p
\v 6 Weꞌe leꞌa be xmen Jesús ukaꞌab ndab ndoꞌ bexa wa laktsa ndab Jesús gab bexa. Leꞌa bexa cha naꞌanta xteꞌe ngabbe.
\v 7 Cha mbiꞌi bexa burr wa wats Jesús. Cha mxoꞌob bexa dubga xab bexa tsoꞌo~ma, cha usob Jesús tsoꞌo~ma.
\v 8 No kwaꞌad be men mte be lad nbix bexa ndoꞌ nes sa isea ma. No ncho bexa ulobtoꞌog be xos ya gin, cha mte bexa‑yá nes wa.
\p
\v 9 Leꞌa be men nchaꞌbe ned ndoꞌ Jesús no be men nseabenkea tsoꞌo Jesús ugeꞌ ndab:
\p —¡Siꞌil nak xa baꞌ! ¡Dios uzhebpa nlaꞌach xa baꞌ, xa na mtuꞌub Dios Xa Nibeꞌe!
\v 10 ¡No nkeseano Dios xa baꞌ, leꞌa xa inibeꞌe lak unibeꞌe David xus beuna! ¡Siꞌil nak Dios nsob gaꞌap!
\p
\v 11 \fig |LB00250B.TIF|col|||Niꞌi ten Dios nde Jerusalén, sa ndankea bexa judio Dios|Mr. 11:11\fig*Leꞌa gor na uyote Jesús len gezh Jerusalén, cha nchaꞌa xa sa nde niꞌi ten Dios. Cha mwiꞌi Jesús gangeak ndoꞌ itea be ta ncho sa wa. Leꞌa gor wa yá uzhela, ta weꞌe nseaꞌ Jesús gezh Betania no isatibtop be xmen~xa.
\s Jesús uteyo dub ya higo naꞌanpa nsoꞌ ngus ndoꞌ na
\r (Mt. 21:18-19)
\p
\v 12 Ngol stubtsa wizh leꞌa bexa wa utoꞌo gezh Betania nchaꞌagal bexa Jerusalén. Leꞌa nes wa leꞌa Jesús ndanna.
\v 13 Cha sitta naꞌ xa nsob dub ya higo nsoꞌ la. Cha utoꞌo Jesús nchaꞌwiꞌi naga lid no ngus nsoꞌ ndoꞌ ya wa. Parea naꞌanpa izheal xa ngus, ndi latsa nsoꞌ ndoꞌ‑yá, leꞌa ta wa naꞌanpa tiemp ten ngus higo wa.
\v 14 Cha ndab Jesús ndoꞌ ya wa:
\p —Idub isob lu naꞌantapa isoꞌ ngus gaw men ndoꞌ lu.
\p Leꞌa be xmen Jesús mbiꞌín ta li ndab Jesús ndoꞌ ya wa.
\s Jesús ulantuꞌub bexa tale ten niꞌi ten Dios
\r (Mt. 21:12-17; Lc. 19:45-48; Jn. 2:13-22)
\p
\v 15 Leꞌa gor na ulayaꞌ bexa Jerusalén, cha nchaꞌa Jesús sa nde niꞌi ten Dios. Cha usaxan ngontuꞌub xa bexa nadoꞌotiꞌix taꞌa sa wa. No mtixte xa be mes ten bexa ntil be med, no be yaxil ten bexa ndiꞌibudoꞌo be palom.
\v 16 Cha lá ulaꞌata Jesús itidno be men be taꞌa tale ten niꞌi ten Dios.
\v 17 Weꞌe usaxan xa nluu xa be men, ndab xa:
\p —¿Lá iniꞌí bega zha xteꞌe nkeaniꞌi diꞌizh ten Dios? Ndab Dios: “Leꞌa lid~naꞌ isaleaꞌ dub sa ndadiꞌizhno be men naꞌ, bexa ncho idub ndoꞌ gizhliyo.”\x + \xo 11:17 \xt Is. 56:7\x* Ná leꞌa bego ndi ndanno‑yá cuent dub geꞌloꞌo ten waꞌan.
\p
\v 18 Leꞌa gor na mbiꞌín be mech ten ley no be uleꞌay nibeꞌe ta li ndab Jesús, cha usaxan nkwaꞌan bexa ná xteꞌe gut bexa Jesús. Ná leꞌa iteata be men ndanseana be ta nluu Jesús, ta weꞌe mzheb bexa nsak wa.
\v 19 Leꞌa ngol gor yá uzhe, leꞌa Jesús cha utoꞌo gezh wa.
\s Ya higo uteyo Jesús wa ubid
\r (Mt. 21:19-22)
\p
\v 20 Ngok stubtsa wizh tempran nsatidgal Jesús no be xmen~xa gax sa nsob ya higo wa. Weꞌe uniꞌí bexa leꞌa ta wa ubidla gast itea loꞌ‑yá.
\v 21 Weꞌe leꞌa Pedr mtseꞌa ladna ta ndab Jesús ndoꞌ ya wa. Cha ndab Pedr ndoꞌ Jesús:
\p —Mech, bwiꞌi ga leꞌa ya higo na ndab go ndoꞌ na yá naꞌantapa usaꞌa ngus wa, yá ubidla.
\p
\v 22 Leꞌa Jesús cha ndab:
\p —Bgeꞌ ladna bega Dios.
\v 23 Leꞌa naꞌ gáp ndoꞌ bega leꞌa tal ton gab ndoꞌ bet ndee: “Utatsob, waꞌ len nitsdoꞌo”, cha naꞌanpa igan ladna xa ta wa, ndi gungea ladna xa ta li ndab xa wa, leꞌa ta wa sakka.
\v 24 Ta weꞌe ndáp naꞌ ndoꞌ bego, leꞌa itea ta inab bega ndoꞌ Dios, bingeatsa ladna bega‑yá, leꞌa Dios saꞌaka ta wa.
\v 25 Leꞌa gor na ndadiꞌizhno bega Dios, bingeꞌ ladna bega ndoꞌ tal ton xteꞌe mbinno bega, ndontsa no Dios Xus beuna nsob gibeꞌa sungeꞌ ladna ke ten bega.
\v 26 Ná tal leꞌa bega lá gungeꞌ ladna ndoꞌ be men ugap ndanno bega wa, leꞌa Dios Xus beuna nsob gibeꞌa noga naꞌanpa gungeꞌ ladna be ke ten bega.
\s Jesús lá ngab ton mtuꞌub Jesús
\r (Mt. 21:23-27; Lc. 20:1-8)
\p
\v 27 Leꞌa gor na mlanseagal bexa Jerusalén, cha nchaꞌa Jesús sa nde niꞌi ten Dios. Weꞌe leꞌa be mech ten ley no be uleꞌay nibeꞌe no bexa gox nsak ulen wats Jesús.
\v 28 Leꞌa bexa wa cha unabdiꞌizh ndoꞌ Jesús ndab bexa:
\p —¿Ton ulaxoꞌob lu gun lu be ta wa zha? ¿Nati ton mtuꞌub lu gun lu ta wa?
\p
\v 29 Leꞌa Jesús cha ukaꞌab ndab:
\p —Leꞌa naꞌ no inabdiꞌizh dub taꞌa ndoꞌ bega. Tal leꞌa bega ikaꞌab, weꞌe no naꞌ gáp ná ton ulaxoꞌob naꞌ li gun naꞌ.
\v 30 ¿Ton mtuꞌub Juan ulaleaꞌ Juan be men zha? ¿Dios nati dub men? ¡Gud bega‑yá!
\p
\v 31 Leꞌa bexa cha ndab ndoꞌ be ltsaꞌa~na:
\p —Tal leꞌa beuna gab leꞌa Dios leꞌaka mtuꞌub Juan, leꞌa Jesús inabdiꞌizh ná xtaꞌan lá ngungea ladna beuna xa.
\v 32 Parea lá yoo gan gab beuna leꞌa Juan dub men mtuꞌub.
\p Nzheb bexa gab bexa ta wa, geal leꞌa itea be men mbingea ladna leꞌa Juan dub profet mtuꞌub Dios.
\v 33 Ta weꞌe ndab bexa ndoꞌ Jesús:
\p —Leꞌa besa lá iniꞌí ton mtuꞌub Juan.
\p Leꞌa Jesús cha noga ndab:
\p —Naꞌ noga lá gáp ton ulaxoꞌob naꞌ gun naꞌ be ta ndee.
\c 12
\s Dub cuent ten bexa mlaꞌach ya uv
\r (Mt. 21:33-46; Lc. 20:9-19)
\p
\v 1 Weꞌe leꞌa Jesús usaxan mbidiꞌizh xa dub taꞌa msaktabeꞌe xa, ndab xa:
\p —Uyoꞌo dub xabgiꞌi ngos ya uv ndoꞌ dub bleꞌa yo ten xa. Cha ulo xa lo idub gangeak wats‑a. No mbindeꞌe xa dub sa gachkeꞌe uv wa, koꞌo xa nits ten‑a. Cha mbindeꞌe xa dub sa gaꞌap isob xa ulaꞌach sa wa. Cha mkwaꞌan xa pla men gun tiꞌin. Cha nchaꞌa xa sit.
\p
\v 2 ’Leꞌa zha na ngol tiemp ten uv, cha mtuꞌub xa dub xmos~xa yaꞌ ndoꞌ be men nlaꞌach uv, yaꞌyoꞌo xa ta na ndal xwan yo wa.
\v 3 Ná leꞌa be men wa ndi usen mos wa, cha udin bexa xa. Cha naꞌan xtaꞌan usaꞌa bexa yoꞌo xa.
\v 4 Leꞌa xwan yo wa cha mtuꞌubgal stub mos. Ná leꞌa be men wa ndi mlaꞌgeꞌ gek mos, no xela mbinno bexa xa.
\v 5 Weꞌe leꞌa xwan yo wa mtuꞌubgal stub mos, ná leꞌa be men wa mbit xa wa. Cha mtuꞌub xa stapla be xmos~xa, parea ncho xa wa udin bexa, no ncho xa wa mbit bexa.
\p
\v 6 ’Weꞌe cha mtea be xmos xwan yo wa. Lulttsa ndap xa dubtsa xin~xa, xa nkweaꞌ ladna xa. Cha mtuꞌub xa xin~xa wa, mbinbeꞌe xa leꞌa be men wa gap mod ndoꞌ xa.
\v 7 Ná leꞌa be men wa ndi ndabbe ndoꞌ ltsaꞌa~na: “Leꞌa xa baꞌ leꞌa yaꞌanno yo ndee. Nchaꞌyut beuna xa, cha yaꞌanno beuna‑yá.”
\v 8 Cha usen bexa xa, cha mbit bexa xa, cha udabi bexa xa dub lad toꞌo yo wa.
\p
\v 9 Cha unabdiꞌizh Jesús ndab xa:
\p —¿Xteꞌe nsak bega zha? ¿Xteꞌe gun xwan yo wa nat? Leꞌa xa wa ilen gut be men mlaꞌach yo wa. Cha usaꞌa xa yo wa ndoꞌ bexa xaꞌaga ulaꞌach‑a.
\v 10 ¿Lá iniꞌí bega xteꞌe nkeaniꞌi diꞌizh ten Dios zha? Ndab‑a:
\b
\q1 Leꞌa geꞌ na mxelad bexa ndandeꞌe niꞌi,
\q2 leꞌa ta wa nat nak geꞌ ndon leꞌa nsak nbexan niꞌi.
\q1
\v 11 Leꞌa Dios leꞌa mbin ta ndee,
\q2 dub ta ndanseana beuna.\x + \xo 12:10‑11 \xt Sal. 118:22‑23\x*
\b
\p
\v 12 Weꞌe leꞌa bexa nsak wa cha nlad isen Jesús, geal leꞌa bexa myakbeꞌenabe leꞌa Jesús li ndab cuent ten bexa. Parea leꞌa bexa nzheb ndoꞌ be men kwaꞌad wa, ta weꞌe mlaꞌa bexa Jesús, cha nseaꞌbe bexa.
\s Med nkix be men ndoꞌ gobier Roma
\r (Mt. 22:15-22; Lc. 20:20-26)
\p
\v 13 Cha mtuꞌub bexa pla bexa fariseo no pla be xmen Herodes yaꞌbe yun preb Jesús, ndontsa gab Jesús dub taꞌa usake bexa Jesús.
\v 14 Leꞌa bexa cha ulayaꞌ wats Jesús ndab bexa:
\p —Mech, leꞌa besa uniꞌí leꞌa go ndadiꞌizh gealngea. No ni lá nlaꞌach ga ta ndab be men, no ni tal xteꞌe nak be men, leꞌa go ndi wen nluu lak nlad Dios gak be men. Ta weꞌe nabdiꞌizh besa ndoꞌ ga, ¿nsabndoꞌ kix beuna med nab César xa nibeꞌe Roma nate naꞌanpa kix beuna‑yá? ¿Saꞌa beuna‑yá nate naꞌan?
\p
\v 15 Ná leꞌa Jesús mgenna ta ugap ndanbeꞌe bexa, cha ndab Jesús:
\p —¿Xtaꞌan ndun bega preb naꞌ zha? Bsaꞌa bega dub med iwiꞌi naꞌ‑yá.
\p
\v 16 Leꞌa bexa wa cha msaꞌa dub med ndoꞌ Jesús. Leꞌa Jesús cha ndab ndoꞌ bexa:
\p —¿Ton gek~na no leaꞌ~na nkea las med ndee zha?
\p Leꞌa bexa wa cha ndab:
\p —Gek César no leaꞌ César.
\p
\v 17 Cha ndab Jesús:
\p —Bsaꞌa bega ta ten César ndoꞌ César. Leꞌa ndoꞌ Dios bsaꞌa bega ta ten Dios.
\p Cha ngwanseana bexa xteꞌe ukaꞌab Jesús.
\s Bexa saduceo unabdiꞌizh ná xteꞌe iban be men ngut
\r (Mt. 22:23-33; Lc. 20:27-40)
\p
\v 18 Weꞌe ulen pla bexa saduceo wats Jesús. Leꞌa bexa saduceo ndangea ladna leꞌa bexa ngut wa lá ibantabe. Cha unabdiꞌizh bexa ndoꞌ Jesús, ndab bexa:
\p
\v 19 —Mech, leꞌa ley mkeꞌa Moisés ndab leꞌa tal ton dub xabgiꞌi gat, ná lá ngap xa xin~xa, leꞌa wit~xa wa nsabndoꞌ uchilyaꞌano xagots ten xa ngut wa, ndontsa tal gap bexa dub meꞌed leꞌa meꞌed wa gak cuent xin xa ngut wa.
\v 20 Uyoꞌo dub gaꞌad wit~xa. Leꞌa xa ned wa mchilyaꞌano dub xagots, cha tsoꞌo wa ngut xa ni lá ngap xagots wa xin~xa.
\v 21 Weꞌe cha mchilyaꞌano wit itop xa wa xagots wa. Leꞌa xabgiꞌi wa cha noga ngut, ni lá ngapgal xa xin~xa. Leꞌa wit yon bexa wa litsagal ngwasea.
\v 22 Cha li ngwasea isagaꞌad wit bexa, ná ni dub xa lá ngap xagots wa xin~na. Tsoꞌo wa leꞌa xagots wa noga ngut.
\v 23 Leꞌa gal zha iban bexa ngut wa, lat bexa wa ¿ton gak xabgiꞌi ten xagots wa, xa na li mchilyaꞌano isagaꞌad xabgiꞌi wa?
\p
\v 24 Leꞌa Jesús cha ukaꞌab ndab:
\p —Uzhebpa lid leꞌa ndanbeꞌe bega, geal leꞌa bega lá nyakbeꞌena xteꞌe gab diꞌizh ten Dios, no ni lá nchandoꞌ bega juers ten Dios.
\v 25 Leꞌa gal zha na iban bexa ngut, leꞌa be men yá naꞌantapa uchilyaꞌano be ltsaꞌa~na zha wa. Leꞌa bexa ndi gak cuent be angel ten Dios ncho gibeꞌa.
\v 26 Parea leꞌa cuent ten ta iban bexa ngut wa, ¿lá ndoꞌol bega libr mkeꞌa Moisés, xteꞌe uníꞌi Dios lat dub yagich zha? Ndab Dios leꞌa xa leꞌa nak Dios ndankea Abraham, no Isaac, no Jacob.\x + \xo 12:26 \xt Ex. 3:6\x*
\v 27 Leꞌa Dios naꞌanpa Dios ten bexa ngut, leꞌa xa ndi Dios ten bexa nban, ta nluu leꞌa bexa wa nbanka. Ta weꞌe ndáp naꞌ leꞌa bega uzhebpa lid leꞌa ndanbeꞌe.
\s Be ta ndon leꞌa nsak unibeꞌe Dios
\r (Mt. 22:34-40)
\p
\v 28 Leꞌa gor na mbiꞌín dub mech ten ley ta nsoꞌyadiꞌizhno Jesús bexa saduceo wa, leꞌa xa wa uniꞌí leꞌa Jesús leꞌaka ukaꞌab ndoꞌ bexa. Weꞌe cha ubii xa wats Jesús, cha unabdiꞌizh xa ndab xa:
\p —¿Ma ta na mas nsak lat be ta unibeꞌe Dios zha?
\p
\v 29 Leꞌa Jesús cha ukaꞌab ndab:
\p —Leꞌa ná mas nsak wa nkeaniꞌi ndab‑a: “Blaꞌach bega xa Israel, leꞌa Dios Xa Nibeꞌe ten beuna dubkama nak Dios.
\v 30 Wankea Dios Xa Nibeꞌe idub ncho ladna ladoꞌo~lu no idub gealnaban ten lu no idub lak ndanbeꞌe lu no idub juers ten lu.”\x + \xo 12:29‑30 \xt Dt. 6:4‑5\x* Leꞌa ná ndee wa mas nsak ndoꞌ iteanak be ta unibeꞌe Dios.
\v 31 Leꞌa ná itop ndee lakkaga nak ná ned wa: “Bkweaꞌ ladna lu be ltsaꞌa~lu lakkata lu.”\x + \xo 12:31 \xt Lv. 19:18\x* Yá naꞌan stub taꞌa nibeꞌe Dios mas nsak ndoꞌ itop ta ndee.
\p
\v 32 Weꞌe leꞌa mech ten ley wa cha ndab:
\p —Leꞌaka ndab go, mech. Ugeaka ta ndab go leꞌa Dios dubtsa, yá naꞌan stub dios xaꞌaga.
\v 33 Leꞌa ta na yankea be men Dios idub ncho ladna ladoꞌo~xa, no idub lak ndanbeꞌe xa, no idub juers ten xa, no ikweaꞌ ladna xa be ltsaꞌa~xa lakkata leꞌa xa, leꞌa be ta wa mas nsak ndoꞌ xnab ten be man no ndoꞌ iteata be taꞌa nsaꞌa be men ndoꞌ Dios.
\p
\v 34 Leꞌa gor na mnaꞌla Jesús leꞌa mech wa leꞌaka ukaꞌab, cha ndab Jesús ndoꞌ xa:
\p —Leꞌa lu gaxla nak ulaꞌa lu inibeꞌe Dios lu.
\p Weꞌe ni stub xa wa ni lá ngun rages inabdiꞌizhta xa ndoꞌ Jesús.
\s ¿Xteꞌe ndab David ton nak Cristo wa?
\r (Mt. 22:41-46; Lc. 20:41-44)
\p
\v 35 Leꞌa Jesús ndadiꞌizh ndoꞌ be men nde gax wats niꞌi ten Dios, ndab xa:
\p —¿Xtaꞌan ndab be mech ten ley leꞌa zha ilen Cristo leꞌa xa wa nak xin David zha?
\v 36 Ná leꞌa David leꞌaka ndab sakndoꞌ Espíritu ten Dios, ndab xa:
\b
\q1 Leꞌa Dios Xa Nibeꞌe ndab ndoꞌ Xa Nibeꞌe ten naꞌ:
\q1 “Usob wats naꞌ lad gaꞌal ndee,
\q2 gast gal gor ute naꞌ bexa ndaklono lu xan ndats~lu.”\x + \xo 12:36 \xt Sal. 110:1\x*
\b
\m
\v 37 Leꞌa David ndab leꞌa Cristo nak Xa Nibeꞌe ten xa. ¿Ná xteꞌe yoo gan gak Cristo wa xin David zha?
\p Leꞌa bexa kwaꞌad wa cha mten ladna mbiꞌín ta ndab Jesús.
\s Jesús ndab leꞌa be mech ten ley lid leꞌa ndun
\r (Mt. 23:1-36; Lc. 11:37-54; 20:45-47)
\p
\v 38 Leꞌa Jesús cha nluu bexa, ndab Jesús:
\p —Blaꞌach bego lá gak bega lak nak be mech ten ley, leꞌa bexa ndal ladna ndesea nak lad koꞌol. No nlad bexa utsin inidiꞌizh be men ndoꞌ xa be ndoꞌ xgeꞌe.
\v 39 No nti bexa be sa mas nsak isob bexa len be niꞌi sa nzhealbe beuna xa judio, no liga ndun bexa sa ndaꞌdaw bexa sa nyoꞌo dub gast.
\v 40 Nsea nlat bexa be ta ndap be xagots ngut xabgiꞌi ten na. No kwenpa ndadiꞌizh bexa ndoꞌ Dios ndontsa gab be men leꞌa xa uzheꞌeb ndankea Dios. Leꞌa naꞌ gáp leꞌa bexa li ndun wa mas uzheꞌeb gealkweaꞌ iniꞌí.
\s Dub xagots prob msaꞌa gon
\r (Lc. 21:1-4)
\p
\v 41 Cha ngwatsob Jesús gax wats sa nsaꞌa be men med gon tale ten niꞌi ten Dios. Cha mwiꞌi xa xteꞌe nsaꞌa be men med wa. Leꞌa kwaꞌad men rik ulen, msaꞌa bexa sian med.
\v 42 Leꞌa dub xagots prob ngut xabgiꞌi ten na no ulen, cha msaꞌa xa top med byux uxee nsak.
\v 43 Weꞌe cha utezh Jesús be xmen~na, cha ndab xa:
\p —Leꞌa naꞌ gáp ndoꞌ bega leꞌa xagots prob ndee msaꞌa mas sian med ndoꞌ iteanak bexa baꞌ.
\v 44 Leꞌa bexa msaꞌa sbeꞌen ta myaꞌan sobrtsa, ná leꞌa xagots ndee msaꞌa iteanak be med isiꞌi xa be taꞌa nkiꞌin xa.
\c 13
\s Jesús ndab leꞌa niꞌi ten Dios wa ilate
\r (Mt. 24:1-2; Lc. 21:5-6)
\p
\v 1 Leꞌa gor utoꞌo Jesús tale ten niꞌi ten Dios, leꞌa dub xmen~xa ndab:
\p —Mech, bwiꞌi go be niꞌi chul ndee no be geꞌ ubiꞌi nakchaꞌaw niꞌi ten Dios ndee.
\p
\v 2 Leꞌa Jesús cha ndab:
\p —Leꞌa gal dub wizh leꞌa be niꞌi lbaꞌa naꞌ lu baꞌ ilate, gast ni stub geꞌ baꞌ lá kwiꞌibta tsoꞌo ltsaꞌa~na.
\s Be ta yoo zha yamer idub tiemp ndee
\r (Mt. 24:3-28; Lc. 21:7-24; 17:22-24)
\p
\v 3 Cha nchaꞌa bexa Bet Olivo, sa nluxeꞌa niꞌi ten Dios, cha usob Jesús. Weꞌe leꞌa nabtsa Pedr no Jacob no Juan no Ndres unabdiꞌizh ndoꞌ Jesús, ndab bexa:
\p
\v 4 —Gud ga, ¿pol gak be ta li ndab go wa zha? ¿No xteꞌe iniꞌí besa zha na yamer gak‑a?
\p
\v 5 Leꞌa Jesús cha ukaꞌab ndab:
\p —Gop bega cuent ndontsa naꞌan ton ukwiꞌinno bega.
\v 6 Leꞌa kwaꞌad be men ilen gab leꞌa xa nak Cristo xa mtuꞌub Dios, ukwiꞌinno bexa kwaꞌad be men.
\p
\v 7 ’Leꞌa gor na goꞌón bega ncho guerr be sa sit no be sa gax, lá yuꞌ ladna bega. Leꞌa ta wa nsabndoꞌka yoo, ná leꞌa zha wa biseata gal be wizh lult.
\v 8 Leꞌa gal zha wa kuyo nacion no stubga nacion. No leꞌa xmen dub xa nibeꞌe kuyono be xmen stubga xa nibeꞌe. No sian sa gak be xoꞌo ubiꞌi. No yoo win nsea uzheꞌeb kwesaxaꞌach be men. Leꞌa be ta ndee wa pen isobxanma be gealkweaꞌ ilen wa.
\p
\v 9 ’No blaꞌach bega leꞌaka bega, leꞌa be men yun cuent bega ndoꞌ bexa nibeꞌe ten bexa, no kin bexa bega len be niꞌi sa nzhealbe bexa judio. Leꞌa bexa yun cuent bega ndoꞌ bexa naktiꞌin ubiꞌi no ndoꞌ bexa nibeꞌe, cha usake xa bega ke na nak bega xmen~naꞌ. Leꞌa gor weꞌe sak gudiꞌizh bega cuent ten naꞌ ndoꞌ bexa wa.
\v 10 Parea leꞌa diꞌizh wen ten Dios nsabndoꞌ nedka iteꞌachso idub nax ndoꞌ gizhliyo.
\v 11 Leꞌa zha na isen bexa bega no yun bexa cuent bega, lá yuꞌ ladna bega xteꞌe ikaꞌab bega, leꞌa gor wa leꞌa Dios saꞌaka diꞌizh iníꞌi bega. Leꞌa ta wa naꞌanpa bego iníꞌi, leꞌa ta wa Espíritu ten Dios iníꞌi.
\v 12 Leꞌa zha wa ncho be men leꞌaka wit~na yun cuent gat xa ke ndangea ladna xa naꞌ. No nchoga bexa liga yun cuent leꞌaka xin~na. No ncho bexa gakloo ndoꞌ leꞌaka xus~xa gast gut bexa xus~xa.
\v 13 No itea men ixeeno ladna bega ke na nak bega xmen~naꞌ. Parea leꞌa tal ton bega uxik ndoꞌ be gealkweaꞌ wa no bi ngeꞌka ladna bega naꞌ, leꞌa bega wa gap gealnaban ndoꞌ Dios.
\p
\v 14 ’Leꞌa profet Daniel mkeꞌa leꞌa gal zha yoo dub ta uzhebpa ugap no bzhiꞌik len niꞌi ten Dios,\x + \xo 13:14 \xt Dn. 9:27; 11:31; 12:11\x* sa lá nsabndoꞌ yoo‑yá (leꞌa xa ndoꞌol ta ndee nsabndoꞌ yakbeꞌena‑yá). Leꞌa gal zha iniꞌí bega ta wa, weꞌe leꞌa bexa ndencho Judea ndee nsabndoꞌ uxoꞌonbe yaꞌbe bexa be geꞌe ubiꞌi.
\v 15 Leꞌa be men ndiꞌib gek lid~na wa ni lá igen koꞌo be ta ten na len lid~na.
\v 16 Leꞌa bexa ndeyun tiꞌin geꞌe ni lá nsabndoꞌ yachta ilenyoꞌo be xab~na.
\v 17 Leꞌa gal zha wa uzhebpa kweaꞌ itid be xagots nsoꞌno meꞌed no be xagots ndap medoꞌo.
\v 18 Unab bega ndoꞌ Dios, ndontsa leꞌa tiemp uxoꞌon bega wa naꞌanpa gal tiemp kwal.
\v 19 Leꞌa be wizh weꞌe yoo dub gealkweaꞌ siꞌil, dub ta nunk gol yoꞌo zha mbindeꞌeta Dios gizhliyo, no ni lá yoota‑yá stub biaj.
\v 20 Tal leꞌa Dios ulaꞌa sian wizh yoo ta uzheꞌeb wa, leꞌa be men stea gat. Parea lá ulaꞌa Dios yoo sian wizh wa, geal leꞌa xa nlats ladna bexa mti xa.
\p
\v 21 ’Weꞌe leꞌa tal ton gab ndoꞌ bega: “Bwiꞌi bego, leꞌa xa ndee Cristo”, no tal gab xa: “Unaꞌ bego, leꞌa xa baꞌ Cristo”, lá gungea ladna bega ta wa.
\v 22 Leꞌa kwaꞌad bexa ukwiꞌin ilen gab leꞌa nak Cristo, no ilen bexa ukwiꞌin gab leꞌa ndadiꞌizh sakndoꞌ Dios. Leꞌa bexa wa no gun sian taꞌa yanseana be men, ndontsa ukwiꞌinno bexa be men. No ukwaꞌan bexa xteꞌe ukwiꞌinno bexa bexa mti Dios.
\v 23 Blaꞌach bega, leꞌa naꞌ yá ndáp nedla ta ndee ndoꞌ bega.
\s Xteꞌe ilengal Jesús Xa Myak Men Ndoꞌ Gizhliyo
\r (Mt. 24:29-35, 42-44; Lc. 21:25-36)
\p
\v 24 ’Parea leꞌa be wizh wa, zha na yá mtea be gealkweaꞌ wa, leꞌa ndoꞌ wizh ikaw, leꞌa mbeꞌe yá lá usuta xeꞌa.
\v 25 Leꞌa be mbeal ndiꞌib gaꞌap baꞌ ilate, no gast idub gibeꞌa iwiꞌin.
\v 26 Leꞌa zha weꞌe iniꞌí be men leꞌa naꞌ, Xa Myak Men Ndoꞌ Gizhliyo, ilennogal juers ten Dios lat xkaw no dub xeꞌa siꞌil.
\v 27 Cha utuꞌub naꞌ be angel ten naꞌ yunjunt bexa mti Dios itea lad ndoꞌ gizhliyo, gast sa mas sit ndoꞌ gizhliyo no sa mas sit gibeꞌa baꞌ.
\p
\v 28 ’Bwiꞌi bego lak nak be ya higo. Leꞌa zha na nxich be ya wa, leꞌa bego uniꞌíka leꞌa tiemp bigi yá gal.
\v 29 No liga leꞌa zha na naꞌ bega ncho be ta mbidiꞌizh naꞌ ndee wa, weꞌe iniꞌí bega leꞌa naꞌ ndee yamer ilengal.
\v 30 Leꞌa naꞌ gáp ndoꞌ bega leꞌa itea be ta ndee itid zha na biseata gat be men ncho gal zha wa.
\v 31 Leꞌa gibeꞌa no gizhliyo initndoꞌ, parea leꞌa ta ndáp naꞌ ndee naꞌanpa initndoꞌ.
\p
\v 32 ’Parea naꞌan ton iniꞌí xá wizh na‑yá no xá gor yoo be ta ndee. Ni be angel ncho gibeꞌa ni naꞌ xa nak Xin Dios lá iní ta wa. Nabtsa Tad Dios uniꞌí ná pol yoo‑yá.
\p
\v 33 ’Ta weꞌe list ute bega no blaꞌach bega no bidiꞌizhno bega Dios, leꞌa bega lá iniꞌí pol yoo be ta ndee.
\v 34 Leꞌa ta wa cuent dub xabgiꞌi ikaꞌan yaꞌ sit. Leꞌa gor na nlaꞌa xa lid~xa, ndab xa ndoꞌ be xmos~xa: “Kadga dub bega bin bega tiꞌin ndáp naꞌ.” No ndab xa ndoꞌ xa nlaꞌach toꞌo puert wa uzheꞌeb list isoꞌ xa wa.
\v 35 Li list ute bega leꞌa bega lá iniꞌí xá gor ilen xwan niꞌi wa, ga ilen xa gor uzhe, nate utol teꞌal, nate gor nbezh boy, nate gor ngotla xeꞌa.
\v 36 Li gak bega ndontsa guniꞌi xá gor itanchaꞌ xa, lá gaꞌigaꞌa bega ndeyats bega.
\v 37 Leꞌa ta ndáp naꞌ ndoꞌ bego wa, leꞌa ta wa ndáp naꞌ ndoꞌ itea be men: list ute bega.
\c 14
\s Nkwaꞌan bexa xteꞌe gat Jesús
\r (Mt. 26:1-5; Lc. 22:1-2; Jn. 11:45-53)
\p
\v 1 Leꞌa zha na nsob stop wizh gal ujest Pascua, zha ndaw bexa judio pan naꞌan levadur, leꞌa be uleꞌay nibeꞌe no be mech ten ley nkwaꞌan ná xteꞌe isen bexa Jesús dub mod na lá iniꞌí be men‑a, cha gut bexa Jesús.
\v 2 Parea ndab bexa naꞌanpa isen bexa Jesús len ujest, ndontsa lá ixaꞌach be men gakloo ndoꞌ bexa.
\s Dub xagots ulo ta uxeꞌe gek Jesús
\r (Mt. 26:6-13; Jn. 12:1-8)
\p
\v 3 Leꞌa dub wizh nsob Jesús ta lid Simón xa Betania, xa na mas polta usak gealgizh lepra. Weꞌe ulen dub xagots sa nsob Jesús ndoꞌ mes, nsea dub bot tuzh nakchaꞌaw geꞌ alabastro ncho sbeꞌen nardo ta uxeꞌe, dub ta uyappa nsak. Cha utiꞌich xa gen bot wa ndontsa myaꞌal‑a, cha ulo xa ta uxeꞌe wa gek Jesús.
\v 4 Leꞌa ncho bexa nde sa wa ngokloo ndab bexa ndoꞌ be ltsaꞌa~xa:
\p —¿Xtaꞌan ngi mbizhaꞌa xagots ndee ta uxeꞌe baꞌ zha?
\v 5 Tal leꞌa xa ndi udoꞌo‑yá, leꞌa xa yoꞌo gan utseꞌa med wa ndoꞌ bexa uban nak. Leꞌa ta baꞌ nsak masa chon gayoꞌo denario.
\p Cha kweaꞌ uníꞌi bexa ndoꞌ xagots wa.
\p
\v 6 Naꞌ leꞌa Jesús ndab ndoꞌ bexa:
\p —Blaꞌa bega xagots baꞌ. ¿Xtaꞌan ngi li nisi bega xa zha? Leꞌa xa dub ta wen mbin ndoꞌ naꞌ.
\v 7 Leꞌa bexa uban nak guniꞌi polga nchoka lat bega. No guniꞌi pol nlad bega, sak usaꞌa bega ta nkiꞌin bexa. Parea leꞌa naꞌ ndee naꞌanpa kwenta nchoꞌono bega.
\v 8 Leꞌa xagots ndee mbin laktsa msuꞌu xa. Leꞌa xa ulo ned ta uxeꞌe gek~naꞌ, gor biseata gal zha igaꞌach naꞌ.
\v 9 Leꞌa naꞌ gáp ndoꞌ bega guniꞌi pa ndoꞌ gizhliyo gudiꞌizh be men diꞌizh wen ten Dios, no ta mbin xagots ndee gudiꞌizh bexa, ndontsa iniꞌí be men ta wen mbin xa.
\s Judas ndab leꞌa syun cuent Jesús
\r (Mt. 26:14-16; Lc. 22:3-6)
\p
\v 10 Weꞌe leꞌa Judas Iscariot, dub xa nak isatibtop xmen Jesús, ngwaꞌ ndoꞌ be uleꞌay nibeꞌe, ndab xa leꞌa xa syun cuent Jesús.
\v 11 Leꞌa gor na mbiꞌín bexa ta wa, cha mten ladna bexa, ndab bexa ndoꞌ Judas leꞌa bexa usaꞌa med. Leꞌa Judas cha usaxan mkwaꞌan ná xteꞌe yun xa cuent Jesús ndoꞌ yaꞌa bexa.
\s Top xmen Jesús nchaꞌyundeꞌe ta gaw xcheꞌe bexa
\r (Mt. 26:17-19; Lc. 22:7-13)
\p
\v 12 Leꞌa ngol wizh ned ten ujest zha ndaw bexa pan naꞌan levadur, wizh ndut bexa dub borreg ndaw bexa cuent ten ujest Pascua, leꞌa be xmen Jesús ndab ndoꞌ Jesús:
\p —¿Pa nlad go yaꞌyundeꞌe besa ta gaw beuna ujest Pascua?
\p
\v 13 Leꞌa Jesús cha mtuꞌub top xmen~xa, ndab xa:
\p —Waꞌ bega gezh Jerusalén baꞌ, leꞌa gal sa izheꞌal bega dub xabgiꞌi noꞌo dub te ncho nits, cha usankea bega tsoꞌo xa.
\v 14 Leꞌa sa na ilanseaꞌ xa, cha gud bega ndoꞌ xwan niꞌi wa: “Leꞌa mech nabdiꞌizh ná xá cuart ná usaꞌa ga gawno mech be xmen~xa ta ten ujest Pascua.”
\v 15 Leꞌa xwan niꞌi wa cha uluu dub cuart siꞌil ndoꞌ bega, ta nde gek niꞌi wa. Leꞌa sa wa listla nde be taꞌa guntiꞌin bega. Cha binchaꞌaw bega be ta gaw beuna sa wa.
\p
\v 16 Leꞌa be xmen Jesús cha utoꞌo nchaꞌbe len gezh wa. Weꞌe cha mzheꞌalka bexa men wa no be ta ndab Jesús. Cha mbindeꞌe bexa be ta gaw bexa ujest Pascua.
\s Dub xmen Jesús leꞌaka yun cuent Jesús
\r (Mt. 26:20-25; Lc. 22:21-23; Jn. 13:21-30)
\p
\v 17 Leꞌa ngol gor uyoꞌo teꞌal, leꞌa Jesús ulayaꞌno isatibtop be xmen~na len niꞌi wa.
\v 18 Leꞌa gor na ndeyaw bexa ndoꞌ mes, leꞌa Jesús cha ndab:
\p —Leꞌa naꞌ gáp ndoꞌ bega leꞌa dub bega na ndeyaw beuna ndee leꞌa yun cuent naꞌ ndoꞌ bexa ndakloo ndoꞌ naꞌ.
\p
\v 19 Weꞌe leꞌa be xmen~xa cha uban myoꞌo ladnabe, usaxan nabdiꞌizh dub gaꞌga bexa ndoꞌ Jesús, ndab bexa:
\p —¿Lid naꞌ ta wa zha, Mech?
\p
\v 20 Leꞌa Jesús cha ndab:
\p —Leꞌa ta wa leꞌaka dub isatibtop bega nsobyawno naꞌ ndee.
\v 21 Leꞌa naꞌ, Xa Myak Men Ndoꞌ Gizhliyo, itiꞌidka lak nkeaniꞌi diꞌizh ten Dios. Parea proꞌob xabgiꞌi na yun cuent naꞌ ndoꞌ bexa wa. ¡Mas wen lá yoꞌo xabgiꞌi wa ndoꞌ gizhliyo!
\s Jesús udaw xcheꞌe no be xmen~na
\r (Mt. 26:26-30; Lc. 22:14-23; 1 Co. 11:23-26)
\p
\v 22 Leꞌa gor na li ndeyaw bexa, leꞌa Jesús cha usen dub pan, cha msaꞌa xa xno ndoꞌ Dios. Cha uleꞌa xa‑yá, no mtseꞌa xa‑yá ndoꞌ be xmen~xa, ndab xa:
\p —Udaw bega pan ndee, leꞌa‑yá beꞌal las~naꞌ.
\p
\v 23 Cha liga usen Jesús dub vas ncho vin, cha msaꞌa xa xno ndoꞌ Dios. Weꞌe cha msaꞌa xa‑yá ndoꞌ bexa, cha ngu itea bexa‑yá.
\v 24 Cha ndab Jesús:
\p —Leꞌa ta ndee ten ten naꞌ usa naꞌ por bego. Leꞌa ta ndee nluu leꞌa nat leꞌa Dios mbinno be men dub trat kub ná xteꞌe wen yaꞌan bexa ndoꞌ Dios.
\v 25 Leꞌa naꞌ gáp ndoꞌ bego leꞌa naꞌ yá naꞌantapa goꞌo vin ten uv, gast gal wizh na goꞌo naꞌ vin kub sa nibeꞌe Dios.
\p
\v 26 Cha mbiltoꞌo bexa dub cant ndoꞌ Dios; cha utoꞌo bexa, nchaꞌbe bexa Bet Olivo.
\s Jesús ndab leꞌa Pedr gab leꞌa lá nchandoꞌ Jesús
\r (Mt. 26:31-35; Lc. 22:31-34; Jn. 13:36-38)
\p
\v 27 Weꞌe leꞌa Jesús cha ndab ndoꞌ bexa:
\p —Leꞌa iteanak bego ulaꞌa naꞌ teꞌal ndee, lak nkeaniꞌi diꞌizh ten Dios, ndab‑a: “Leꞌa naꞌ gut xa nlaꞌach be borreg, cha iteꞌachso bema.”\x + \xo 14:27 \xt Zac. 13:7\x*
\v 28 Ná leꞌa tsoꞌo na iban naꞌ leꞌa naꞌ ned ilaya ndoꞌ bega Galilea.
\p
\v 29 Leꞌa Pedr cha ndab ndoꞌ Jesús:
\p —Maska itea bexa baꞌ ulaꞌa ga, ná leꞌa naꞌ naꞌanpa ula ga.
\p
\v 30 Leꞌa Jesús cha ndab ndoꞌ Pedr:
\p —Leꞌa naꞌ gáp ndoꞌ lu, leꞌa teꞌal ndee gor biseata kwezh boy top biaj, leꞌa lu mkwiꞌinla chon biaj ndab lu leꞌa lu lá nchandoꞌ naꞌ.
\p
\v 31 Ná leꞌa Pedr bi ndabkata:
\p —Maska gat naꞌ gor gat go, leꞌa naꞌ naꞌanpa gáp leꞌa naꞌ lá nchandoꞌ ga.
\p Weꞌe leꞌa iteata be xmen Jesús ndab lak ndab Pedr.
\s Jesús mbidiꞌizhno Dios sa nsaleaꞌ Getsemaní
\r (Mt. 26:36-46; Lc. 22:39-46)
\p
\v 32 Cha ulayaꞌ bexa sa nsaleaꞌ Getsemaní, cha ndab Jesús ndoꞌ be xmen~na:
\p —Ndeꞌetsa ute bega ndalen ndaꞌyadiꞌizhno naꞌ Dios.
\p
\v 33 Cha mbiꞌi Jesús Pedr no Jacob no Juan stub tuzh sa. Cha uzhebpa uban myoꞌo ladna Jesús no kweaꞌ myoꞌo ladna xa.
\v 34 Cha ndab xa ndoꞌ yon bexa wa:
\p —Uzhebpa uban ncho lad naꞌ gast ngi sat naꞌ. Ndeꞌetsa utenaꞌ bega.
\p
\v 35 Cha usea Jesús stub tuzh sa, cha usaxib xa gast ndoꞌ yo ngol xtuzh~xa. Cha ndadiꞌizhno xa Dios, ndab xa tal syoꞌo gan lá itid xa be gealkweaꞌ wa.
\v 36 Lndeꞌe ndab Jesús ndoꞌ Dios:
\p —Tad Xus~naꞌ, leꞌa go itea taꞌa sun gan. Lá nlad naꞌ itiꞌid naꞌ ndoꞌ be gealkweaꞌ uzheꞌeb ndee. Parea lá gak‑a lak nlad naꞌ, ndi gak‑a lak nlad go.
\p
\v 37 Leꞌa gor nseaꞌ Jesús sa nde yon be xmen~xa, leꞌa bexa ndeyats. Cha ndab xa ndoꞌ Simón Pedr:
\p —Simón, ¿naxyats lu zha? ¿Ni lá uxik lu isobnaꞌ lu ni stub gor zha?
\v 38 Utenaꞌ bega no bidiꞌizhno bega Dios, ndontsa naꞌanpa utsabgix maxuꞌu bega. Leꞌa ladoꞌo bega nlad gun ta wen, ná leꞌa idub bega lá uxik.
\p
\v 39 Cha nchaꞌagal Jesús nchaꞌyadiꞌizhno xa Dios lakkagal gor ned wa.
\v 40 Leꞌa gor na nseaꞌgal Jesús sa nde yon be xmen~xa leꞌa bexa ndeyatsgal, geal leꞌa bexa uzhebpa nyoꞌo xkaꞌalna. No ni lá iniꞌí bexa xteꞌe ikaꞌab bexa ndoꞌ Jesús.
\v 41 Ngol biaj yon ngwaꞌyadiꞌizhno Jesús Dios. Leꞌa gor nseaꞌgal xa sa nde bexa wa, cha ndab xa:
\p —¿Bi ndeyats bega zha, no ndeuneꞌe bega zha? Yá unika‑yá, leꞌa nat yá ngol gor leꞌa naꞌ, Xa Myak Men Ndoꞌ Gizhliyo, yak cuent ndoꞌ yaꞌa bexa ugap.
\v 42 Goste bega, nchaꞌbe beuna. Bwiꞌi bega leꞌa xa yun cuent naꞌ yá nseala baꞌ.
\s Be men usen Jesús cuent dub xa ugap
\r (Mt. 26:47-56; Lc. 22:47-53; Jn. 18:2-11)
\p
\v 43 Bi li nsoꞌyadiꞌizh Jesús leꞌa Judas, xa no nak dub tibtop xmen Jesús, ulennola be men kwaꞌad noꞌo be spad nsea garrot. Leꞌa ta wa bexa mtuꞌub be uleꞌay nibeꞌe no be mech ten ley no bexa gox nsak isen bexa Jesús.
\v 44 Leꞌa Judas, xa li yun cuent Jesús, ndabla ndoꞌ be men wa:
\p —Leꞌa xa na gaw naꞌ chit beꞌal ndoꞌ na, xa weꞌe isen bega, no gun segur bega xa, goꞌo bega xa.
\p
\v 45 Leꞌa gor na ulenno Judas be men wa, cha ubii Judas wats Jesús ndab xa:
\p —Mech, mech.
\p Cha mchealtoꞌo Judas ndoꞌ Jesús.
\v 46 Weꞌe leꞌa be men wa cha usen Jesús, cha yá lá ulaꞌata bexa xa.
\p
\v 47 Zha leꞌa dub xmen Jesús cha uloꞌo spad ten na, cha ulobtoꞌog xa nchaꞌ dub xa ndun tiꞌin ndoꞌ uleꞌay ndon leꞌa nsak.
\v 48 Cha ndab Jesús ndoꞌ be men wa:
\p —¿Xtaꞌan nseano bega spad nsea garrot isen bega naꞌ cuent dub waꞌan zha?
\v 49 Itea wizh mluu naꞌ be men tale ten niꞌi ten Dios lat bega, ná lá isen bega naꞌ sa wa. Parea leꞌa ta ndee li ngok ndontsa gak‑a lak nkeaniꞌi diꞌizh ten Dios.
\p
\v 50 Weꞌe leꞌa itea be xmen Jesús cha mxoꞌon, mlaꞌa bexa Jesús.
\s Dub xabgiꞌi ben usankea tsoꞌo Jesús
\p
\v 51 Parea leꞌa dub xabgiꞌi ben nbix nabtsa dub bleꞌa lad siꞌil usankea tsoꞌo Jesús. Leꞌa gor na ndiꞌizh isen bexa no xabgiꞌi ben wa,
\v 52 leꞌa xa wa cha mlaꞌa lad nbix na, mxoꞌon xa litsa naꞌanpa nak xa xab~xa.
\s Jesús nsoꞌ ndoꞌ bexa nibeꞌe ten bexa judio
\r (Mt. 26:57-68; Lc. 22:54-55, 63-71; Jn. 18:12-14, 19-24)
\p
\v 53 \fig |cn01815B.tif|col|||Jesús nsoꞌ ndoꞌ bexa nibeꞌe ten bexa Israel|Mr. 14:53\fig*Leꞌa be men wa cha mbiꞌi Jesús ta lid uleꞌay ndon leꞌa nsak. Leꞌa sa wa leꞌa itea be uleꞌay nibeꞌe no bexa gox nsak no be mech ten ley cha mzhealbe.
\v 54 Leꞌa Pedr sittsa nchankea tsoꞌo Jesús, cha no Pedr uyoꞌo len tale ten niꞌi wa. Weꞌe cha usob ubizhno Pedr bexa nlaꞌach sa wa sa nde giꞌ.
\p
\v 55 Leꞌa be uleꞌay nibeꞌe no iteata bexa nsak wa nkwaꞌanbe ná xteꞌe usake bexa Jesús, dub ta nsabndoꞌ gat Jesús. Parea leꞌa bexa ni lá izheal xteꞌe‑yá.
\v 56 Leꞌa kwaꞌad be men mkwiꞌin nsake Jesús, ná leꞌa bexa wa naꞌanpa dubtsa ngudiꞌizhbe.
\v 57 Weꞌe ngwasoꞌ pla bexa msake bexa Jesús, mkwiꞌin bexa ndab bexa:
\p
\v 58 —Leꞌa besa mbiꞌín leꞌa Jesús baꞌ ndab leꞌa xa ulate niꞌi ten Dios, ta mbindeꞌe men. Cha gal wizh yon leꞌa xa ixiste stub niꞌi ten Dios ta naꞌanpa men gundeꞌe.
\p
\v 59 Ni lika naꞌanpa dubtsa ngudiꞌizh bexa.
\p
\v 60 Weꞌe leꞌa uleꞌay ndon leꞌa nsak cha ngwasoꞌ ndoꞌ be men wa, unabdiꞌizh xa ndab xa ndoꞌ Jesús:
\p —¿Ni lá utsakndoꞌ lu zha? ¿Ta ugeaka ta ndab bexa ndee leꞌa lu li ndab zha?
\p
\v 61 Ná leꞌa Jesús naꞌan xteꞌe ngab, ni lá ikaꞌab xa. Weꞌe leꞌa uleꞌay wa cha unabdiꞌizhgal ndoꞌ Jesús ndab:
\p —¿Lu nak Cristo Xin Dios wen wa zha?
\p
\v 62 Leꞌa Jesús cha ukaꞌab ndab:
\p —Leꞌa ta wa naꞌka. Leꞌa bego gal gor iniꞌí leꞌa naꞌ, Xa Myak Men Ndoꞌ Gizhliyo, isob wats Dios lad gaꞌal, xa ndon leꞌa nibeꞌe, no ilen naꞌ lat xkaw nde gibeꞌa.
\p
\v 63 Weꞌe leꞌa uleꞌay ndon leꞌa nsak wa cha utsaw xab~na tant ndakloo xa, cha ugeꞌ ndab xa:
\p —¿Xtaꞌanta nkiꞌin beuna kwaꞌadta xa usake xa ndee zha?
\v 64 Leꞌa bega mbiꞌín xteꞌe unisi xa Dios. ¿Nat xteꞌe gab bega, xteꞌe gunno beuna xa?
\p Leꞌa iteanak bexa wa ndab leꞌa Jesús ndapka ke nsabndoꞌ gat xa.
\p
\v 65 Ncho bexa usaxan mchukko ndoꞌ Jesús. No mtsaw bexa ndoꞌ Jesús, udin bexa Jesús. Cha ndab bexa ndoꞌ Jesús:
\p —¡Gud ná ton udin lu!
\p Leꞌa bexa nlaꞌach sa wa cha utichyaꞌa ndoꞌ Jesús.
\s Pedr ndab lá nchandoꞌ Jesús
\r (Mt. 26:69-75; Lc. 22:56-62; Jn. 18:15-18, 25-27)
\p
\v 66 Ndalen wa leꞌa Pedr nsob tale wa. Cha ulen dub xagots ndun tiꞌin ta lid uleꞌay wa.
\v 67 Leꞌa gor na uniꞌí xagots wa nsob ubizh Pedr, cha mwiꞌi xa ndoꞌ Pedr, ndab xa:
\p —Go no ukeseano Jesús xa Nazaret baꞌ, ¿la?
\p
\v 68 Leꞌa Pedr cha mkwiꞌin ndab:
\p —Leꞌa naꞌ lá nchandoꞌ xa baꞌ, no ni lá iní naꞌ xtaꞌan ndab ga.
\p Cha nchaꞌa Pedr mas gax toꞌo puert. Leꞌa gor wa cha utezh dub boy.
\v 69 Parea leꞌa xagots wa uniꞌígal Pedr, cha usaxan xa ndab xa ndoꞌ bexa nde sa wa:
\p —Leꞌa xa ndee no nak dub xmen Jesús.
\p
\v 70 Ná leꞌa Pedr cha mkwiꞌingal ndab leꞌa xa naꞌanpa xa wa. Tsoꞌoma wa leꞌa bexa nde sa wa stub biaj ndabgal ndoꞌ Pedr:
\p —Ta ugeaka leꞌa go no nak dub xmen Jesús, leꞌa go xa Galilea no ndadiꞌizh ga lak ndadiꞌizh bexa Galilea.
\p
\v 71 Leꞌa Pedr cha kweaꞌ uníꞌi, ndab xa:
\p —¡Nsobwiꞌi Dios leꞌa naꞌ lá nchandoꞌ xabgiꞌi nseꞌat bego baꞌ!
\p
\v 72 Bi leꞌa gor wa leꞌa boy cha utezh biaj itop. Weꞌe mtseꞌa ladna Pedr ta ndab Jesús ndoꞌ Pedr: “Leꞌa teꞌal ndee gor biseata kwezh boy top biaj, leꞌa lu mkwiꞌinla chon biaj ndab lu leꞌa lu lá nchandoꞌ naꞌ.” Cha usaxan Pedr ndoꞌon.
\c 15
\s Mbiꞌi bexa Jesús ndoꞌ Pilat
\r (Mt. 27:1-2, 11-14; Lc. 23:1-5; Jn. 18:28-38)
\p
\v 1 Leꞌa ngol gor ngot xeꞌa leꞌa be uleꞌay nibeꞌe no bexa gox nsak no be mech ten ley no iteata bexa nsak wa dubtsa mbidiꞌizh bexa xteꞌe gunno bexa Jesús. Cha mxi bexa Jesús, cha mbiꞌi bexa xa ndoꞌ Pilat.
\v 2 Leꞌa Pilat cha unabdiꞌizh ndoꞌ Jesús, ndab xa:
\p —¿Lu nak xa nibeꞌe ten bexa judio zha?
\p Leꞌa Jesús cha ndab:
\p —Goka ndab‑a.
\p
\v 3 Leꞌa be uleꞌay nibeꞌe wa cha sian taꞌa msake Jesús.
\v 4 Leꞌa Pilat unabdiꞌizhgal ndab:
\p —¿Ni lá utsakndoꞌ lu zha? Unaꞌ plota taꞌa nsake bexa baꞌ lu.
\p
\v 5 Parea leꞌa Jesús ni lika lá ikaꞌab. Cha ngwanseana Pilat.
\s Pilat ndab gat Jesús
\r (Mt. 27:15-26; Lc. 23:13-25; Jn. 18:38–19:16)
\p
\v 6 Leꞌa itea liꞌin zha ndal ujest Pascua, leꞌa Pilat ngoꞌo dub men nkea litgiꞌib, tal ton gab be men itoꞌo.
\v 7 Leꞌa zha wa uyoꞌo dub xa nsaleaꞌ Barrabás nkea litgiꞌib no be ltsaꞌa~na, ke na ngokloo bexa ndoꞌ bexa nibeꞌe sa wa no mbit bexa dub men.
\v 8 Leꞌa be men kwaꞌad wa ulayaꞌ ndoꞌ Pilat, cha unab bexa igoꞌo Pilat dub men litgiꞌib, lakka ndun Pilat itea liꞌin.
\v 9 Leꞌa Pilat cha ndab:
\p —¿Nlad bega ula naꞌ xa nibeꞌe ten bega xa judio zha?
\p
\v 10 Li ndab Pilat leꞌa Pilat uniꞌí leꞌa be uleꞌay nibeꞌe wa nxee ladna ndoꞌ Jesús ta na mas kwaꞌad men ndeseano Jesús, ta weꞌe myun bexa cuent Jesús.
\v 11 Parea leꞌa be uleꞌay nibeꞌe wa mkiꞌil be men wa inab bexa ndi igoꞌo Pilat Barrabás litgiꞌib.
\v 12 Leꞌa Pilat cha unabdiꞌizhgal ndoꞌ be men:
\p —¿Xtaꞌan nlad bega gunno naꞌ xa ndab bega xa nibeꞌe ten bega xa judio?
\p
\v 13 Leꞌa be men wa ugeꞌ ukaꞌab, ndab bexa:
\p —¡Ikea xa ndoꞌ cruz!
\p
\v 14 Weꞌe leꞌa Pilat ndab:
\p —¿Xtaꞌan ta ugap mbin xa zhaga?
\p Ná leꞌa be men wa ndi mas ugeꞌ ndab:
\p —¡Ikea xa ndoꞌ cruz!
\p
\v 15 Leꞌa Pilat nlad wen yaꞌan ndoꞌ be men wa, ta weꞌe mgoꞌo Pilat xa nsaleaꞌ Barrabás. Cha ndab Pilat ndoꞌ be soldad kin bexa Jesús, cha ukeꞌa bexa xa ndoꞌ cruz.
\s Be soldad usalad mbinno Jesús
\r (Mt. 27:27-31)
\p
\v 16 Weꞌe leꞌa be soldad cha mbiꞌi Jesús tale ten niꞌilaw, sa nsaleaꞌ pretorio. Cha mzhealbe iteanak be soldad sa wa.
\v 17 Cha mgak bexa Jesús dub lad koꞌol, ta konch ugats. No msob bexa dub ta rued cuent coron gek Jesús ta nakndeꞌe xos yagich.
\v 18 Cha usaxan be soldad ndun usaladno Jesús, ugeꞌ ndab bexa:
\p —¡Siꞌil nak xa nibeꞌe ten bexa judio!
\p
\v 19 Cha nlaꞌ bexa dub bar gek Jesús, no mchukko bexa ndoꞌ Jesús, no msaxib bexa ndoꞌ Jesús cuent ndankea bexa xa.
\v 20 Leꞌa gor na mtayun usaladno bexa Jesús, cha ulate bexa lad konch ugats nak Jesús. Cha mgak bexa Jesús leꞌaka xab~xa. Cha nchaꞌano bexa Jesús sa ikea xa ndoꞌ cruz.
\s Mkeꞌa bexa Jesús ndoꞌ cruz
\r (Mt. 27:32-44; Lc. 23:26-43; Jn. 19:17-27)
\p
\v 21 Leꞌa gor weꞌe leꞌa dub xabgiꞌi nsaleaꞌ Simón nchaꞌlayaꞌ Jerusalén, dub xa gezh Cirene xus Alejandro no Rufo. Leꞌa gor na mzheꞌal be soldad xa wa, cha mbin bexa juers goꞌo Simón wa cruz ten Jesús.
\p
\v 22 Cha mbiꞌi bexa Jesús dub sa nsaleaꞌ Gólgota, dub diꞌizh gab tit gek men.
\v 23 Weꞌe msaꞌa bexa vin ten uv noch xup ten ya mirra goo Jesús, parea leꞌa xa lá ngo‑yá.
\v 24 Cha mkeꞌa be soldad Jesús ndoꞌ cruz, cha uloꞌo bexa dub suert, ndontsa iniꞌí bexa ná tonpa ikaꞌa be xab Jesús.
\p
\v 25 Leꞌa gor na mkeꞌa bexa Jesús ndoꞌ cruz, leꞌa ta wa gor nkea ugeꞌa tempran.
\v 26 Leꞌa gek cruz ten Jesús mkeꞌa bexa dub letr, ndab‑a ná xtaꞌan li nkea xa ndoꞌ cruz, ndab‑a: “TA NDEE XA NIBEꞋE TEN BEXA JUDIO.”
\v 27 No top waꞌan mkeꞌa bexa ndoꞌ stop cruz wats Jesús, dub xa wats Jesús lad gaꞌal, leꞌa stub xa wats lad raves.
\v 28 Li ngok‑a lak nkeaniꞌi diꞌizh ten Dios, ndab‑a: “Mbinno bexa xa cuent dub xa ugap.”\x + \xo 15:28 \xt Is. 53:12\x*
\p
\v 29 Leꞌa be men nseabetid sa wa xela uníꞌi ndoꞌ Jesús, nkwiꞌin bexa gek bexa, ndab bexa ndoꞌ Jesús:
\p —Lu ndab slate niꞌi ten Dios, cha ixiste lu‑yá wizh yontsa.
\v 30 ¡Nat byun libr leꞌaka leꞌa lu, ulaꞌ ndoꞌ cruz baꞌ!
\p
\v 31 No liga leꞌa be uleꞌay nibeꞌe no be mech ten ley nisi Jesús, ndab bexa ndoꞌ be ltsaꞌa~xa:
\p —Leꞌa xa baꞌ leꞌa ngokno be men, ná lá gun xa gan ulat xa leꞌaka xa ndoꞌ gealgut.
\v 32 Xa baꞌ ndab leꞌa nak Cristo xa nibeꞌe ten beuna xa Israel. ¡Nat ilaꞌ xa ndoꞌ cruz, ndontsa iniꞌí beuna‑yá, cha gungea ladna beuna xa!
\p No liga leꞌa bexa nkea ndoꞌ cruz wats Jesús kweaꞌ uníꞌi ndoꞌ Jesús.
\s Jesús ngut ndoꞌ cruz
\r (Mt. 27:45-56; Lc. 23:44-49; Jn. 19:28-30)
\p
\v 33 Leꞌa ngol gor gawizh leꞌa idub ndoꞌ gizhliyo mkaw gast gor nkea uyon uzhe.
\v 34 Leꞌa ngol gor wa leꞌa Jesús uzheꞌeb ugeꞌ uníꞌi ndab:
\p —Eloi, Eloi, ¿lama sabactani? —leꞌa ta wa dub diꞌizh gab: Dios ten naꞌ, Dios ten naꞌ, ¿xtaꞌanxá mlalad go naꞌ zhaga?
\p
\v 35 Leꞌa ncho bexa nde sa wa gor na mbiꞌín bexa ta li ndab Jesús wa, cha ndab bexa:
\p —Blaꞌach bega, leꞌa xa baꞌ nbezh profet Elí.
\p
\v 36 Weꞌe leꞌa dub bexa wa cha utoꞌo karrel, cha mgazh xa dub bleꞌa lad xiꞌil ndoꞌ vinagr, cha msob xa‑yá gek dub yalod. Cha msaꞌa xa‑yá goo Jesús‑a, ndab xa:
\p —Kweas beuna naga siꞌid Elí ixeꞌe xa ndee ndoꞌ cruz.
\p
\v 37 Ná leꞌa Jesús ugeꞌ utezhat, cha ngut xa.
\v 38 Weꞌe leꞌa lad utaꞌa nak bseꞌa len niꞌi ten Dios cha usaw gast gaꞌap no gast ilaꞌ, ngok top bleꞌa‑yá.
\v 39 Leꞌa dub xa nibeꞌe ten soldad nsoꞌ lad ndoꞌ Jesús uniꞌí xteꞌe utezhat Jesús no xteꞌe ngut xa. Cha ndab soldad wa:
\p —Ta ugeaka leꞌa xabgiꞌi ndee Xinka Dios.
\p
\v 40 Leꞌa sa wa sittsa ndewiꞌi kwaꞌad be xagots. Leꞌa lat bexa wa nsoꞌ Marí xa gezh Magdala no Salomé no Marí xnaꞌa Kosé xa wit Jacob tuzh wa.
\v 41 Leꞌa be xagots wa bexa na utoꞌo Galilea usankea tsoꞌo Jesús, no ngokno bexa Jesús nes nchaꞌa xa Jerusalén. No kwaꞌadta be xagots nchaꞌano Jesús Jerusalén nde sa wa.
\s Jesús mgaꞌach
\r (Mt. 27:57-61; Lc. 23:50-56; Jn. 19:38-42)
\p
\v 42 Leꞌa ta wa dub gor uzhe wizh nsaxkwaꞌa bexa judio ta guntiꞌin bexa gat xeꞌa wizh neꞌe bexa.
\v 43 Weꞌe leꞌa dub xa nsaleaꞌ Kosé xa gezh Arimatea ngop valor ulen ndoꞌ Pilat unab xa Jesús. Leꞌa Kosé wa dub xa nsak ten bexa judio, no nkenkeaꞌ xa tiemp inibeꞌe Dios ndoꞌ gizhliyo.
\v 44 Leꞌa Pilat ngwanseana ná xteꞌe uxax ngut Jesús. Cha utezh Pilat dub soldad nibeꞌe, cha unabdiꞌizh Pilat naga ngutla Jesús.
\v 45 Leꞌa gor na ndab soldad wa leꞌa Jesús ngutka, cha ndab Pilat goꞌo Kosé Jesús.
\v 46 Weꞌe leꞌa Kosé ngwaꞌisiꞌi dub lad kub, cha uxeꞌe xa Jesús ndoꞌ cruz, cha mtixko xa Jesús lad wa. Cha ulo xa Jesús len dub baꞌa cuent geꞌloꞌo, dub geꞌed udan men ndoꞌ geꞌdaꞌa. Cha mtixte xa dub geꞌ siꞌil mtsaw toꞌo baꞌa wa.
\v 47 Leꞌa Marí xa gezh Magdala no Marí xnaꞌa stubga Kosé ndewiꞌi pa ulo bexa Jesús.
\c 16
\s Jesús mban ndoꞌ gealgut
\r (Mt. 28:1-10; Lc. 24:1-12; Jn. 20:1-10)
\p
\v 1 Ngol utid wizh neꞌe bexa judio, leꞌa Marí xa Magdala no Marí xnaꞌa Jacob no Salomé usiꞌi bexa ta uxeꞌe koo bexa las Jesús.
\v 2 Leꞌa ngol tempran wizh ned ten sman nsobla dub tuzh wizh, nchaꞌbe bexa sa nde baꞌa mgaꞌach Jesús wa.
\v 3 Leꞌa gor nchaꞌa bexa nes wa ndab bexa ndoꞌ be ltsaꞌa~xa:
\p —¿Cha ton kob geꞌ siꞌil toꞌo baꞌa wa zha?
\p
\v 4 Ná leꞌa gor ulayaꞌ bexa sa wa, mnaꞌla bexa leꞌa geꞌ wa myoꞌobla toꞌo baꞌa wa.
\v 5 Cha uyoꞌo be xagots wa len baꞌa wa, cha mnaꞌ bexa dub xabgiꞌi ben nsob lad gaꞌal len baꞌa nak dub lad nagud ta koꞌol, cha mzheb bexa.
\v 6 Ná leꞌa xabgiꞌi wa cha ndab ndoꞌ bexa:
\p —¡Lá izheb bego! Naꞌ uní leꞌa bego nkwaꞌan Jesús xa Nazaret, xa na ukea ndoꞌ cruz. Ná leꞌa Jesús ubanla, leꞌa xa wa naꞌanla sa ndee. Bwiꞌi bega sa mxoꞌob be men xa.
\v 7 Nat waꞌ bega ndoꞌ be xmen Jesús no ndoꞌ Pedr, gud bega ndoꞌ bexa leꞌa Jesús nchaꞌa nedla ndoꞌ bexa Galilea, leꞌa sa wa izheꞌal bexa xa lakka ndab xa.
\p
\v 8 Weꞌe leꞌa be xagots wa nxis tant nzheb bexa, cha utoꞌo bexa len baꞌa wa mxoꞌon bexa. Ná ni naꞌan ton ndoꞌ ná ngab bexa ta wa nes nseaꞌ bexa, tant nzheb bexa.
\s Jesús mlundoꞌ ndoꞌ Marí xa Magdala
\r (Jn. 20:11-18)
\p
\v 9 Tsoꞌo na mban Jesús gor tempran wizh ned ten sman wa, ned mlundoꞌ xa ndoꞌ Marí xa Magdala, xa na uloꞌo Jesús dub gaꞌad mbi bxin len ladoꞌo~na.
\v 10 Leꞌa Marí wa cha ngwaꞌ ndoꞌ bexa uteseano Jesús. Leꞌa bexa wa uzhebpa uban ndencho ladna no ndeyoꞌon bexa. Cha ndab Marí leꞌa Jesús mbanla.
\v 11 Parea leꞌa bexa wa lá ngungea ladna leꞌa Jesús nban, no ni lá ngungea ladna bexa leꞌa Marí wa uniꞌí Jesús.
\s Jesús mlundoꞌgal ndoꞌ top be xmen~na
\r (Lc. 24:13-35)
\p
\v 12 Tsoꞌo wa leꞌa Jesús mlundoꞌ ndoꞌ top be xabgiꞌi nes nchaꞌbe bexa geꞌe, parea xaꞌaga nluu xa. Leꞌa bexa wa bexa no ukeseano Jesús.
\v 13 Weꞌe cha ngwaꞌyab bexa‑yá ndoꞌ iteata be ltsaꞌa bexa. Parea leꞌa bexa ni weꞌeka lá ngungea ladna‑yá.
\s Jesús ndab yaꞌbeyadiꞌizh be xmen~xa diꞌizh ten Dios
\r (Mt. 28:16-20; Lc. 24:36-49; Jn. 20:19-23)
\p
\v 14 Tsoꞌo wa mlundoꞌ Jesús ndoꞌ isatibdub be xmen~xa dub sa junt ndeyaw bexa. Leꞌa Jesús cha uteyo bexa ke na lá ngungea ladna bexa leꞌa Jesús nbanla, no ke ngud nak ladoꞌo bexa, geal leꞌa bexa wa lá ngungea ladna ta ndab bexa uniꞌíla leꞌa Jesús mbanla.
\v 15 Cha ndab Jesús ndoꞌ bexa wa:
\p —Waꞌ bego idub nax ndoꞌ gizhliyo. Bidiꞌizh bega diꞌizh wen ten Dios ndoꞌ iteanak be men.
\v 16 Leꞌa tal ton gungea ladna naꞌ no italeaꞌ xa, leꞌa xa wa sap gealnaban ndoꞌ Dios. Leꞌa tal ton naꞌanpa gungea ladna naꞌ, leꞌa xa wa iniꞌí gealkweaꞌ.
\v 17 Leꞌa bexa ndangea ladna naꞌ sun be ta nluu leꞌa bexa ndap juers ten Dios. Guntiꞌin bexa lea~naꞌ kontuꞌub bexa be mbi bxin ncho len ladoꞌo be men, no gudiꞌizh bexa stubga diꞌizh.
\v 18 No tal bexa lá iniꞌí isen bexa mbeꞌal no goo bexa venen, leꞌa ta wa naꞌan xtaꞌan gun. No uxoꞌob bexa yaꞌa bexa gek bexa gizh, leꞌa bexa wa cha syakna.
\s Jesús mkea gibeꞌa
\r (Lc. 24:50-53)
\p
\v 19 Tsoꞌo na li ndab Jesús, weꞌe cha mkea xa gibeꞌa, cha usob xa wats Dios lad gaꞌal.
\v 20 Leꞌa be xmen Jesús cha utoꞌo nchaꞌbeyadiꞌizh diꞌizh ten Jesús ndoꞌ be men ncho itea lad. Leꞌa Jesús ndakno bexa, no nsaꞌa xa juers ndun bexa sian taꞌa, ta na nluu leꞌa ta ndadiꞌizh bexa wa diꞌizh tenka Dios.
