\id LUK zpt
\h San Lucas
\toc1 San Lucas
\mt1 Be diꞌizh ten Jesús mkeꞌa Luc
\ip Leꞌa dub xa nsaleaꞌ Luc mkeꞌa libr ndee no libr nsaleaꞌ Hechos. Leꞌa xa sian biaj ngwaꞌno Pabl ukeseadiꞌizh Pabl diꞌizh ten Dios sian be gezh. Leꞌa Luc wa nak doctor. Mkeꞌa xa libr ndee ndoꞌ bexa ndadiꞌizh diꞌizh griego, bexa naꞌanpa xa judio. Nluu xa leꞌa Jesús nakka dub men no nakka xa Xin Dios. Ndadiꞌizh xa ton nak be usan gox polta ten Jesús gast Adán. No nluu xa xteꞌe utsin nak Jesús ni dub ke lá ngap xa.
\c 1
\s Luc mkeꞌa cuent ten Jesús ndoꞌ Teófilo
\p
\v 1 Leꞌa kwaꞌad be men mbin juers ndon xkwaꞌa mkeꞌa bexa ta na ta ugeakapa mbin Jesús lat besa.
\v 2 Leꞌa bexa na ukeseano Jesús ndon leꞌa ned uniꞌí be ta wa no mbidiꞌizh bexa‑yá ndoꞌ besa.
\v 3 Ta weꞌe no naꞌ uzhebpa uloxnes gast xan itea be ta ndee. Cha mbinbe naꞌ leꞌa naꞌ nsabndoꞌ ndon xkwaꞌa ukeꞌa be ta ndee ndoꞌ go, Teófilo,
\v 4 ndontsa wen igondoꞌ go gealngea, be ta na mbidiꞌizh bexa ndoꞌ ga.
\s Dub angel ndab ndoꞌ Zacarías leꞌa xa gap Juan
\p
\v 5 Leꞌa zha na ngok Herodes xa nibeꞌe Judea, uyoꞌo dub uleꞌay judio nsaleaꞌ Zacarías, dub xa no nak partid Abías ten be uleꞌay. Leꞌa xagots ten Zacarías wa nsaleaꞌ Elisabet, dub xa ras ten Aarón.
\v 6 Leꞌa Zacarías nsea Elisabet uzhebpa bexa wen ngok ndoꞌ Dios. No uzheꞌeb mxobgek bexa ndoꞌ itea be taꞌa unibeꞌe Dios.
\v 7 Ná leꞌa bexa wa lá ndap xin~na, geal leꞌa Elisabet wa dub xagots lá yoꞌo gan gap meꞌed. No goxlapa itop bexa wa.
\p
\v 8 Ngol zha na leꞌa partid ten uleꞌay Zacarías wa leꞌa ngol gun tiꞌin ndoꞌ Dios.
\v 9 Lak nak costumbr ten be uleꞌay uloꞌo bexa suert, cha leꞌa Zacarías ngol leꞌa yaꞌlo zhen len niꞌi ten Dios.
\v 10 Ngol gor na ngo xa zhen len wa, leꞌa itea be men ndebe tsoꞌo juer ndadiꞌizhno Dios.
\v 11 Cha mlundoꞌ dub angel ten Dios ndoꞌ Zacarías, nsoꞌ angel lad gaꞌal wats mes, sa ngo uleꞌay zhen.
\v 12 Leꞌa gor na uniꞌí Zacarías angel wa, leꞌa xa ni lá iniꞌí xteꞌe gun, no mzheb xa.
\v 13 Leꞌa angel wa cha ndab:
\p —Zacarías, lá izheb lu, leꞌa Dios ndoꞌón ta nab lu ndoꞌ xa. Leꞌa Elisabet xagots ten lu gap dub meꞌed bgiꞌi, cha usaleaꞌ lu meꞌed wa Juan.
\v 14 Leꞌa zha na gal meꞌed, leꞌa lu uzhebpa iten ladna, no kwaꞌadpa be men iten ladnabe,
\v 15 geal leꞌa xin~lu wa gak dub xa uzhebpa nsak cuent ten Dios. Leꞌa xa ni lá goo vin no ni stub taꞌa nsudna be men. No uzhebpa gap xa juers ten Espíritu ten Dios, gor na bi leꞌa xnaꞌa~xa nsoꞌno xa.
\v 16 Leꞌa xa gun gan leꞌa kwaꞌadpa bexa Israel yach yankea bexa Dios Xa Nibeꞌe.
\v 17 Leꞌa Juan leꞌa yaꞌ ned ndoꞌ Xa Nibeꞌe wa. Leꞌa xa wa juert gudiꞌizh sakndoꞌ Dios lak juert mbidiꞌizh Elí, ndontsa gun xa gan lá kuyota be men nsea leꞌaka be xin~xa, no leꞌa bexa lá nxobgek wa uxobgek ndoꞌ Dios. Li gun xa ndontsa list kwe be men gungea ladna bexa xa nak Xa Nibeꞌe wa zha na ilen xa.
\p
\v 18 Leꞌa Zacarías cha unabdiꞌizh ndoꞌ angel, ndab xa:
\p —¿Xteꞌexá iní naꞌ syoꞌo gan gak ta ndee zhaga? Leꞌa naꞌ no xagots ten naꞌ yá goxlapa besa.
\p
\v 19 Leꞌa angel cha ukaꞌab ndab:
\p —Leꞌa naꞌ nsaleaꞌ Gabriel, naꞌ ndun tiꞌin ndoꞌ Dios. Leꞌa Dios mtuꞌub naꞌ ndalyáp naꞌ ndoꞌ lu be diꞌizh wen mbidiꞌizh naꞌ wa.
\v 20 Leꞌa nat leꞌa lu yak mud, yá lá gudiꞌizhta lu gast gal wizh yoo be ta ndáp naꞌ ndee wa, ke na lá ngungea ladna lu ta ndee. Nat leꞌa ta wa gakka gal zha nsabndoꞌka li gak‑a.
\p
\v 21 Ndalen wa leꞌa be men ndenkeaꞌ ná xá gor itoꞌo Zacarías len niꞌi ten Dios. Ndanseana bexa xtaꞌan ngi lita kwen nchaꞌa xa len wa.
\v 22 Ná leꞌa gor na utoꞌo xa leꞌa xa lá yoolata gan iníꞌi. Weꞌe uniꞌí be men leꞌa xa uniꞌí dub ta mluu Dios len wa. Leꞌa xa sbeꞌen seintsa ndun, leꞌa xa lá yoolata gan gudiꞌizh.
\p
\v 23 Leꞌa ngol zha ngwaꞌa be wizh mbin Zacarías tiꞌin wa, cha nseaꞌ xa ta lid~xa.
\v 24 Leꞌa tsoꞌo wa leꞌa Elisabet xagots ten xa cha nsoꞌnola dub meꞌed. Leꞌa xagots wa cha lá itoꞌota ta lid~na dub gaꞌay mbeꞌe. Mbinbeꞌe xa, ndab xa:
\v 25 “Lndeꞌe ngokno Dios naꞌ gap naꞌ meꞌed, ndontsa naꞌantapa ido lad naꞌ ndoꞌ be men.”
\s Dub angel ndab leꞌa Jesús gal
\p
\v 26 Leꞌa ngol sxoꞌop mbeꞌe tsoꞌo wa, leꞌa Dios mtuꞌubgal angel Gabriel gezh Nazaret ten distrit Galilea,
\v 27 sa ncho dub xagots ben, dub xa ni gol ugal xabgiꞌi. Leꞌa xa wa nsaleaꞌ Marí, xa na ikaꞌaka dub xa na nsaleaꞌ Kosé, xa ras ten David.
\v 28 \fig |CN01606b.tif|col|||Dub angel ngwaꞌyab ndoꞌ Marí leꞌa Jesús gal|Lc. 1:28\fig*Leꞌa angel wa uyoꞌo len lid xagots wa, cha ndab angel ndoꞌ xa:
\p —Tiux ga Marí, leꞌa Dios nsak ladna lak nak lu, no nsoꞌ Dios wats lu. Leꞌa xa mas ndakno lu ndoꞌ itea be xagots.
\p
\v 29 Ná leꞌa Marí ni ko lá iniꞌí xteꞌe gun gor na mbiꞌín xa ta li ndab angel wa. Ni lá iniꞌí xa xtaꞌan ngi li ndab angel ndoꞌ xa.
\v 30 Leꞌa angel cha ndab:
\p —Marí, lá izheb lu leꞌa Dios nsak ladna lak nak lu.
\v 31 Leꞌa nat leꞌa lu yoxinna dub meꞌed bgiꞌi, cha usaleaꞌ lu meꞌed wa Jesús.
\v 32 Leꞌa meꞌed wa gak dub xa nsakpa, geal leꞌa xa Xin Dios siꞌil. Leꞌa Dios Xa Nibeꞌe leꞌa gun leꞌa Jesús inibeꞌe lak unibeꞌe David usan gox polta ten xa.
\v 33 Leꞌa Jesús wa inibeꞌe bexa ras ten Jacob idub tiemp. Leꞌa tiemp inibeꞌe xa nunk lá idub.
\p
\v 34 Weꞌe leꞌa Marí cha unabdiꞌizh ndab ndoꞌ angel:
\p —¿Xteꞌe yoo gan gak ta li ndab go wa zha? Leꞌa naꞌ ndee dub xagots nab, ni dub xabgiꞌi gol ugal naꞌ.
\p
\v 35 Leꞌa angel cha ukaꞌab ndab:
\p —Leꞌa Espíritu ten Dios siꞌil ilen cuent dub xgal tsoꞌo~lu. Leꞌa Espíritu wa leꞌa gun gap lu meꞌed wa. Ta weꞌe leꞌa meꞌed gap lu wa ni dub ke lá gap, no isaleaꞌ meꞌed Xin Dios.
\v 36 Leꞌa Elisabet ltsaꞌa~lu wa no gap dub meꞌed maska yá goxlapa xa. Leꞌa be men ndab leꞌa xa wa lá yoo gan gap meꞌed, parea leꞌa xa nsoꞌnola meꞌed dub xoꞌop mbeꞌe.
\v 37 Leꞌa cuent ten Dios naꞌan xtaꞌan dub ta lá yoo gan.
\p
\v 38 Leꞌa Marí cha ndab:
\p —Leꞌa naꞌ ndee dub xa ndun tiꞌin ndoꞌ Dios Xa Nibeꞌe. Gun Dios lak ndab go ndoꞌ naꞌ wa.
\p Leꞌa angel wa cha mkaꞌan sa wa.
\s Marí ngwaꞌinaꞌ Elisabet
\p
\v 39 Ngol tsoꞌo wa leꞌa Marí cha uxax nchaꞌa dub gezh nde lat be bet distrit Judea.
\v 40 Cha uyoꞌo xa len lid Zacarías, cha unidiꞌizh xa ndoꞌ Elisabet.
\v 41 Leꞌa gor na mbiꞌín Elisabet unidiꞌizh Marí ndoꞌ xa, leꞌa meꞌed nsoꞌno Elisabet wa cha uteꞌal len xa. Leꞌa Espíritu ten Dios cha mas uyoꞌo len ladoꞌo Elisabet,
\v 42 cha ugeꞌ ndab xa:
\p —¡Leꞌa Dios uzhebpa ndakno lu ndoꞌ iteata be xagots! ¡No uzheꞌeb gakno Dios xin~lu!
\v 43 ¿Tonxá nak naꞌ nsea inaꞌ lu naꞌ zhaga, ná lu leꞌa nak xnaꞌa xa gak Xa Nibeꞌe naꞌ?
\v 44 Leꞌa gor na mbín naꞌ unidiꞌizh lu, leꞌa meꞌed nsoꞌno naꞌ ndee uteꞌal‑la len naꞌ tant nten ladna meꞌed.
\v 45 Uzhebpa wen ncho ladna lu ta na mbingea ladna lu ta ndab Dios ndoꞌ lu, leꞌa ta wa gakka lak ndab xa.
\s Marí msaꞌa xno ndoꞌ Dios
\p
\v 46 Leꞌa Marí cha ndab:
\b
\q1 Leꞌa naꞌ idub ncho ladna ndáp
\q2 leꞌa Dios uzheꞌeb dub Dios wen.
\q1
\v 47 Leꞌa ladoꞌo~naꞌ nten ladna ndoꞌ Dios
\q2 xa nsaꞌa gealnaban ndoꞌ naꞌ.
\q1
\v 48 Leꞌa Dios nlaꞌach naꞌ, xa ndun tiꞌin ndoꞌ xa,
\q2 maska naꞌanpa nak naꞌ dub xa nsak.
\q1 Leꞌa idub ndoꞌ ndee gab be men
\q2 leꞌa naꞌ uzhebpa wen ncho lad naꞌ.
\q1
\v 49 Leꞌa Dios siꞌil uzhebpa ndakno naꞌ;
\q2 leꞌa xa dubkama nak Dios.
\q1
\v 50 Idub tiemp nkweaꞌ ladna xa be men,
\q2 bexa nxobgek ndoꞌ xa.
\q1
\v 51 Leꞌa juers ten Dios mbin xa be ta ndanseana beuna;
\q2 Mteꞌachso xa bexa zhin nak.
\q1
\v 52 No ulatsob xa bexa nsak sa nibeꞌe bexa,
\q2 Cha myunno Dios bexa uban nak cuent bexa nsak.
\q1
\v 53 Nsea bexa lá ndap ta gaw na, msaꞌa Dios sian taꞌa ndoꞌ bexa.
\q2 No ulantuꞌub xa bexa rik ni naꞌanta xtaꞌan ndap bexa.
\q1
\v 54 Ndakno Dios bexa Israel, bexa ndun tiꞌin ndoꞌ xa,
\q2 leꞌa xa lá nyalad ta nkweaꞌ ladna xa bexa wa.
\q1
\v 55 Leꞌa ta wa ta ndabka Dios ndoꞌ bexa gox polta ten beuna,
\q2 ta gunno Dios Abraham no bexa ras ten xa idub tiemp.
\b
\p
\v 56 Weꞌe leꞌa Marí cha uyoꞌo ta lid Elisabet pa chon mbeꞌe. Cha weꞌeta nseaꞌ xa ta lid~xa.
\s Xteꞌe ngol Juan xa ulaleaꞌ men
\p
\v 57 Leꞌa ngol wizh na gap Elisabet meꞌed, leꞌa xa cha ngop dub meꞌed bgiꞌi.
\v 58 Leꞌa bexa ncho gax wa no be ltsaꞌa~xa cha mbiꞌín xteꞌe li utsin mbinno Dios Elisabet, cha no bexa mten ladna.
\v 59 Leꞌa ngol zha na ngok xoꞌon wizh ngol meꞌed wa, cha ulo bexa beꞌe meꞌed lakka ndun bexa judio. No cha nlad bexa usaleaꞌ bexa meꞌed wa Zacarías lak nsaleaꞌ xus meꞌed.
\v 60 Ná leꞌa xnaꞌa meꞌed lá kaꞌab li isaleaꞌ meꞌed. Ndab xa:
\p —Leꞌa meꞌed isaleaꞌ Juan.
\p
\v 61 Leꞌa bexa wa cha ndab:
\p —¿Xtaꞌan ngi li isaleaꞌ meꞌed baꞌ zha? Leꞌa ni dub ltsaꞌa~lu naꞌanpa li nsaleaꞌ.
\p
\v 62 Weꞌe cha unabdiꞌizh bexa sbeꞌen sein ndoꞌ xus meꞌed xteꞌe nlad xa isaleaꞌ meꞌed.
\v 63 Leꞌa xa cha unab dub bleꞌa tabl, cha mkeꞌa xa ndoꞌ tabl wa: “Leꞌa meꞌed isaleaꞌ Juan.” Leꞌa itea be men wa cha ngwanseanabe.
\v 64 Cha bi leꞌa gor wa cha uyoꞌo gan uníꞌi Zacarías, cha usaxan xa nsaꞌa xa xno ndoꞌ Dios.
\v 65 Leꞌa itea be men ncho gax ta lid Zacarías cha ngwanseana bexa no mzheb bexa. Leꞌa ta li ngok wa mgen itea be gezh ndebe lat be bet distrit Judea.
\v 66 Leꞌa itea bexa na li mbiꞌín ta wa cha mbinbeꞌe bexa, ndab bexa:
\p —¿Xteꞌema gak meꞌed wa zha?
\p Leꞌa bexa wa uniꞌí leꞌa meꞌed wa ncho ndoꞌ yaꞌa Dios.
\s Ta msaꞌa Espíritu ten Dios mbidiꞌizh Zacarías
\p
\v 67 Leꞌa Zacarías xus meꞌed wa mas uyoꞌo juers ten Espíritu ten Dios len ladoꞌo~na, cha mbidiꞌizh xa sakndoꞌ Dios, ndab xa:
\b
\q1
\v 68 Uzhebpa wen Dios Xa Nibeꞌe bexa Israel,
\q2 geal leꞌa xa mbiꞌid yakno be xmen~xa.
\q1
\v 69 Leꞌa Dios mtuꞌub dub xa juertpa usaꞌa gealnaban,
\q2 dub xa ras David, xa mbin tiꞌin ndoꞌ Dios.
\q1
\v 70 Leꞌa ta wa ta ndab Dios ndoꞌ be profet ten na polta,
\q2 cha mbidiꞌizh bexa‑yá ndoꞌ be men sakndoꞌ Dios.
\q1
\v 71 Leꞌa Dios ndab leꞌa xa lá ulaꞌa beuna ndoꞌ be men ndakloo ndoꞌ beuna,
\q2 no bexa nxee ladna ndoꞌ beuna.
\q1
\v 72 Leꞌa Dios nkweaꞌ ladna be usan gox ten beuna,
\q2 no ndunka xa lakka ndab trat mbinno xa bexa wa.
\q1
\v 73 Leꞌa trat wa ta ndab Dios ndoꞌ Abraham usan gox ten beuna leꞌa Dios sunka ta wa:
\q1
\v 74 leꞌa xa gakno beuna ndoꞌ be men ndakloo ndoꞌ beuna,
\q2 ndontsa naꞌanpa izheb beuna gun beuna tiꞌin ndoꞌ Dios,
\q1
\v 75 no umbiꞌi gak ladoꞌo beuna ndoꞌ Dios,
\q2 no uzhebpa wen gak beuna ndoꞌ xa idub tiemp nban beuna.
\b
\q1
\v 76 Leꞌa lu, chuu, isaleaꞌ dub profet ten Dios Siꞌil,
\q2 leꞌa lu yaꞌ ned ndoꞌ xa gak Xa Nibeꞌe,
\q2 ndontsa list kwe be men Israel gal zha ilen xa wa.
\q1
\v 77 Weꞌe iniꞌí bexa leꞌa Dios stsuꞌu be ke ten bexa,
\q2 no usaꞌa xa gealnaban ndoꞌ bexa.
\q1
\v 78 Leꞌa Dios ten beuna uzhebpa nkweaꞌ ladna be men,
\q2 ta weꞌe utuꞌub xa xa nak cuent xeꞌa wizh gor tempran ndoꞌ beuna,
\q1
\v 79 ndontsa usu xa xeꞌa ladoꞌo bexa ndencho sa ukaw,
\q2 bexa nzheb gat.
\q1 Li uluu Dios beuna nes ten xa,
\q2 ná xteꞌe wen yoono beuna xa.
\b
\p
\v 80 Leꞌa Juan ngoꞌol, no mas juert ngok ladoꞌo~xa. Ngol zha goxla xa ngwaꞌ xa uyoꞌo xa geꞌe sa bid sa naꞌan men, gast ngol zha na usaxan mbidiꞌizh xa ndoꞌ bexa Israel.
\c 2
\s Xteꞌe ngol Jesús
\r (Mt. 1:18-25)
\p
\v 1 Leꞌa tiemp weꞌe leꞌa xa nsaleaꞌ Augusto César xa nibeꞌe Roma unibeꞌe gats dub censo ten itea be men.
\v 2 Leꞌa censo ned wa ngwats zha nak Cirenio xa nibeꞌe sa nsaleaꞌ Siria.
\v 3 Leꞌa itea be men cha nseaꞌbe be sa nak lazh bexa, ndontsa sa weꞌe gak punt bexa ndoꞌ censo wa.
\v 4 Ta weꞌe leꞌa Kosé utoꞌo gezh Nazaret ten distrit Galilea. Cha nseaꞌ xa gezh Belén ten distrit Judea, lazh David usan gox polta ten Kosé,
\v 5 ndontsa sa weꞌe gak punt xa no Marí xagots ikaꞌa xa. Leꞌa zha wa leꞌa Marí yá nsoꞌnola meꞌed.
\v 6 Ná leꞌa zha na ncho bexa Belén, leꞌa Marí ngol wizh gap meꞌed.
\v 7 Cha ngop xa meꞌed ned ten xa. Cha mtixko xa meꞌed dub bleꞌa lad, nsea ulo xa meꞌed len dub caj, ta nyoꞌo gix ndaw man, geal leꞌa bexa yá lá ngalta cuart uteꞌe bexa yoo bexa.
\s Be angel no bexa nkeno borreg
\p
\v 8 Leꞌa gax Belén nde pla be xabgiꞌi nkeno be borreg ten na teꞌal wa.
\v 9 Zha leꞌaka dub angel ten Dios mlundoꞌla sa wa. Leꞌa xeꞌa siꞌil ten Dios msula idub sa nde bexa. Cha uzhebpa mzheb bexa.
\v 10 Ná leꞌa angel wa cha ndab:
\p —Lá izheb bega, leꞌa naꞌ ndalyáp ndoꞌ bega dub ta uzhebpa iten ladna itea be men.
\v 11 Leꞌa teꞌal ndee leꞌa gezh Belén lazh David ngol dub meꞌed mtuꞌub Dios usaꞌa gealnaban, leꞌa ta wa Cristo Xa Nibeꞌe.
\v 12 Lndeꞌe igondoꞌ bega ná ta meꞌed na‑yá: leꞌa meꞌed wa izheal bega nbixyoꞌo dub bleꞌa lad, naxncho meꞌed len dub caj ta nyoꞌo gix ndaw be man.
\p
\v 13 Leꞌa gor wa leꞌa kwaꞌadta be angel ten Dios mlundoꞌ sa wa. Ndaltoꞌo bexa ndoꞌ Dios, ndab bexa:
\b
\q1
\v 14 ¡Siꞌil nak Dios ncho gaꞌap,
\q1 no ndoꞌ gizhliyo wen kwe be men ndun ta nsak ladna Dios!
\b
\p
\v 15 Weꞌe leꞌa be angel wa nseaꞌbe gibeꞌa, cha ndab bexa nkeno be man wa ndoꞌ be ltsaꞌa~na:
\p —Nchaꞌbe beuna Belén, iniꞌí beuna ta ncho sa wa, ta mbidiꞌizh angel ten Dios.
\p
\v 16 Cha uxax nchaꞌbe bexa Belén. Cha mzheal bexa Marí no Kosé, cha uniꞌí bexa meꞌed wa naxncho meꞌed len ta nyoꞌo gix ndaw be man.
\v 17 \fig |CN01623b.tif|col|||Bexa nlaꞌach borreg ngwaꞌusaxib ndoꞌ medoꞌo Jesús|Lc. 2:17\fig*Leꞌa gor na uniꞌí bexa meꞌed, cha mbidiꞌizh bexa ta ndab angel cuent ten meꞌed.
\v 18 Leꞌa itea be men na mbiꞌín ta ndab bexa nlaꞌach borreg wa cha ngwanseanabe.
\v 19 Ná leꞌa Marí cha lá yalad ta ndab bexa wa, cha uzhebpa nten ladna xa ndanbeꞌe xa ta wa.
\v 20 Leꞌa bexa nkeno be borreg wa cha nseaꞌbe, ndab bexa leꞌa Dios uzheꞌeb dub Dios siꞌil. No nsaꞌa bexa xno ndoꞌ Dios por itea be taꞌa mbiꞌín bexa no ta uniꞌí bexa lak ndab angel.
\s Kosé no Marí mbiꞌi Jesús sa nde niꞌi ten Dios
\p
\v 21 Leꞌa ngol zha ncho meꞌed wa dub xoꞌon wizh, leꞌa bexa cha ulo beꞌe meꞌed wa. Cha msaleaꞌ bexa meꞌed Jesús, lakka ndab angel isaleaꞌ meꞌed, zha na biseata isoꞌno Marí meꞌed.
\p
\v 22 Leꞌa ngol zha na ngwaꞌa be wizh nsambiꞌi dub xagots ndap meꞌed, lak nibeꞌe ley ten Moisés, weꞌe leꞌa Kosé no Marí cha mbiꞌi Jesús gezh Jerusalén sa nde niꞌi ten Dios, yun bexa cuent Jesús ndoꞌ Dios.
\v 23 Li mbin bexa lak nkeaniꞌi ley ten Dios, ndab‑a: “Leꞌa xinbgiꞌi ned dub xagots wa gak meꞌed ten Dios.”\x + \xo 2:23 \xt Ex. 13:2, 12\x*
\v 24 No msaꞌa bexa man xnab lak nibeꞌe ley ten Dios, ndab‑a usaꞌa bexa top ngog natal top palom.
\p
\v 25 Leꞌa gezh Jerusalén uyoꞌo dub xa nsaleaꞌ Simeón, dub xa wen nak ndoꞌ Dios no ndankea xa Dios. No nkenkeaꞌ xa zha ilen xa na koꞌo bexa Israel ndoꞌ be gealkweaꞌ. Leꞌa Espíritu ten Dios uzhebpa ncho len ladoꞌo Simeón.
\v 26 Leꞌa Espíritu wa ndabka ndoꞌ Simeón leꞌa Simeón naꞌanpa gat gast iniꞌíka xa Cristo xa na utuꞌub Dios.
\v 27 Ta weꞌe ngol dub wizh leꞌa Espíritu ten Dios leꞌa ulogek Simeón yaꞌ xa sa nde niꞌi ten Dios. Leꞌa wizh wa leꞌa be usan ten Jesús no nchaꞌano Jesús sa wa, gunno bexa Jesús lak nibeꞌe ley ten Dios.
\v 28 Weꞌe leꞌa Simeón cha udiꞌid Jesús, cha msaꞌa xa xno ndoꞌ Dios, ndab xa:
\b
\q1
\v 29 Dios Xa Nibeꞌe, nat leꞌa naꞌ yá syoꞌo gan gat,
\q2 leꞌa go yá mbinka ta ndab ga gak wa.
\q1
\v 30 Leꞌa naꞌ yá uní meꞌed gak xa usaꞌa gealnaban wa,
\q2
\v 31 xa na mtuꞌub ga iniꞌí itea be men xa.
\q1
\v 32 Leꞌa meꞌed ndee gak xa usu xeꞌa ndoꞌ be men naꞌanpa xa Israel;
\q2 cha gab bexa leꞌa besa xa Israel xmenka go Dios.
\b
\p
\v 33 Leꞌa Kosé nsea Marí xnaꞌa Jesús ndanseana ta ndadiꞌizh Simeón xteꞌe gak Jesús.
\v 34 Leꞌa Simeón cha unab ndoꞌ Dios ulaꞌach Dios bexa wa, cha ndab xa ndoꞌ Marí xnaꞌa Jesús:
\p —Leꞌa kwaꞌad bexa Israel lá gungea ladna Jesús ndee, weꞌe gak perdid bexa. No leꞌa kwaꞌad bexa Israel gungea ladna Jesús ndee, weꞌe gap bexa gealnaban ndoꞌ Dios. Leꞌa meꞌed ndee gak dub sein ten Dios, ná leꞌa kwaꞌad be men gakloo ndoꞌ xa.
\v 35 Leꞌa ta wa uluu ta ndanbeꞌe bexa len ladoꞌo bexa. Parea leꞌa cuent ten lu leꞌa ta wa gak dub gealkweaꞌ siꞌil iniꞌí lu, cuent dub spad gaꞌas ladoꞌo~lu.
\p
\v 36 Leꞌa sa wa no dub profet nsoꞌ, dub xagots nsaleaꞌ Ana xin Fanuel, xa ras ten Aser. Leꞌa Ana wa dub xa goxlapa. Leꞌa xa wa uyoꞌono xabgiꞌi ten na dub gaꞌadtsa liꞌin,
\v 37 cha ngut xabgiꞌi wa. Leꞌa xa wa ncho dap gaꞌal ncho dap liꞌin. Idub tiemp ncho xa tale ten niꞌi ten Dios, teꞌal tezhea ndun xa tiꞌin ndoꞌ Dios, gast ncho wizh lá ndaw xa tant ndadiꞌizhno xa Dios.
\p
\v 38 Leꞌa gor na bi li nsoꞌyadiꞌizh Simeón ndoꞌ Marí, leꞌa Ana cha ulen wats bexa, cha msaꞌa xa xno ndoꞌ Dios. Cha mbidiꞌizh xa cuent ten meꞌed Jesús ndoꞌ itea be men nde sa wa, bexa na ndenkeaꞌ zha koꞌo Dios bexa Jerusalén ndoꞌ be gealkweaꞌ.
\s Kosé no Marí myoꞌo Jesús gezh Nazaret
\p
\v 39 Leꞌa gor na yá mbin bexa lak nibeꞌe ley ten Dios gun bexa, cha myach bexa Galilea nseaꞌ bexa Nazaret lazh bexa.
\v 40 Cha mas nsayaꞌal Jesús, no nsayoꞌo juers xa, no mas uzheꞌeb nsayák xa. No uzheꞌeb ndakno Dios xa.
\s Jesús ngwaꞌ sa nde niꞌi ten Dios zha tuzh Jesús
\p
\v 41 Leꞌa be usan ten Jesús itea liꞌin ndaꞌbe gezh Jerusalén ujest Pascua ten bexa judio.
\v 42 Leꞌa zha ncho Jesús tibtop liꞌin cha ngwaꞌbe bexa Jerusalén lakka ndun bexa.
\v 43 Leꞌa ngol wizh myandoꞌ ujest wa, cha nseaꞌbe bexa ta lid bexa, parea lá iniꞌí bexa leꞌa Jesús myansoꞌ Jerusalén.
\v 44 Cha usoꞌla bexa idub dub wizh nes, ni bexa gol noka Jesús nchaꞌ lat bexa kwaꞌad wa. Cha usaxan nkwaꞌan bexa Jesús lat be ltsaꞌa bexa no lat bexa nchandoꞌ bexa,
\v 45 parea lá izheal bexa Jesús. Cha myach bexa leꞌaka Jerusalén myaꞌkwaꞌan bexa Jesús.
\v 46 Leꞌa ngol wizh yon cha mzheal bexa Jesús tale ten niꞌi ten Dios. Leꞌa Jesús nsob lat be mech ten ley nsobyoꞌón Jesús ta ndadiꞌizh bexa, nsea nabdiꞌizh Jesús ndoꞌ bexa.
\v 47 Leꞌa itea bexa na ndeyoꞌón ta li ndab Jesús wa ndanseana xteꞌe ndák Jesús no xteꞌe nkaꞌab Jesús.
\v 48 \fig |CN01647B.TIF|col|||Meꞌed Jesús ndadiꞌizhno be mech ten ley|Lc. 2:48\fig*Leꞌa gor na uniꞌí be usan ten Jesús ta wa, cha ngwanseana bexa. Cha ndab Marí ndoꞌ Jesús:
\p —Chuu, ¿xtaꞌanxá lbaꞌa mbinno lu besa zhaga? Leꞌa naꞌ nsea xus~lu baꞌ nyuꞌpa ladna besa, nseakwaꞌan besa lu.
\p
\v 49 Ná leꞌa Jesús cha ukaꞌab ndab:
\p —¿Xtaꞌan nkwaꞌan bega naꞌ zha? ¿Ná lá iniꞌí bega zha leꞌa naꞌ nsabndoꞌka gun tiꞌin ten Dios Xus~naꞌ?
\p
\v 50 Ná leꞌa be usan ten Jesús lá yakbeꞌena ta ndab Jesús.
\v 51 Leꞌa Jesús cha nseaꞌno bexa gezh Nazaret, nxobgek meꞌed ndoꞌ bexa. Leꞌa xnaꞌa Jesús lá yalad be ta utid wa.
\v 52 Leꞌa Jesús cha mas nsayaꞌal no mas nsayák meꞌed. No mas nsak ladna Dios no be men lak nak Jesús.
\c 3
\s Xteꞌe mbidiꞌizh Juan ndoꞌ be men
\r (Mt. 3:1-12; Mr. 1:1-8; Jn. 1:19-28)
\p
\v 1 Leꞌa zha na nchasea dub tiꞌinla liꞌin nak Tiberio xa nibeꞌe Roma, leꞌa Poncio Pilat nak xa nibeꞌe idub distrit Judea. Leꞌa Herodes nibeꞌe Galilea. Leꞌa wit~xa Julip nibeꞌe Iturea no Traconite. Leꞌa Lisanias nak xa nibeꞌe Abilinia.
\v 2 Leꞌa Anás no Caifás nak be uleꞌay ndon leꞌa nsak lat bexa judio. Zha weꞌe leꞌa Dios uníꞌi ndoꞌ Juan xin Zacarías, zha ncho xa geꞌe sa bid sa uxee ncho men.
\v 3 Leꞌa Juan cha nchasea idub gax toꞌo yowbeꞌe Jordán, mbidiꞌizh xa ndoꞌ be men, ndab xa ulaꞌa bexa be ta ugap nak bexa no italeaꞌ bexa, ndontsa utsuꞌu Dios be ke ten bexa.
\v 4 Leꞌa ta wa ngok lak mkeꞌa profet Isaías polta cuent ten Juan, ndab‑a:
\b
\q1 Leꞌa xa wa ikeseyadiꞌizh geꞌe sa bid, ugeꞌ gab xa:
\q1 “Bin parej bega nes ilen Xa Nibeꞌe,
\q2 bkeasoꞌ bega nes ten xa.
\q1
\v 5 Itea be sa wat nak izheayobe,
\q2 itea be geꞌe ubiꞌi no be bet byux yak lat sa wa.
\q1 Leꞌa be nes naꞌanpa bgea nak wa igeasoꞌbe;
\q2 leꞌa be nes ngwap ulaꞌ nak wa yakchaꞌawbe.
\q1
\v 6 Leꞌa itea be men iniꞌí xteꞌe koꞌo Dios bexa ndoꞌ be ke ten bexa.”\x + \xo 3:4‑6 \xt Is. 40:3‑5\x*
\b
\m Li mkeꞌa Isaías sakndoꞌ Dios.
\p
\v 7 Leꞌa zha wa leꞌa kwaꞌad be men ulen wats Juan koleaꞌ Juan bexa. Leꞌa Juan cha ndab ndoꞌ bexa:
\p —¡Bego xa ugap cuent be mbeꞌal! ¿Ton ndab ndoꞌ bego italeaꞌtsa bega, cha naꞌanpa utsaksi Dios bega zha?
\v 8 Bin bega ta wen, ta uluu leꞌa bega mlaꞌaka be ta ugap. No ni lá gunbeꞌe bega gab bega leꞌa bega ras ten Abraham, ta weꞌe leꞌa Dios naꞌanpa utsaksi bega. Leꞌa naꞌ gáp leꞌa Dios syoꞌo gan gunno be geꞌ ndee bexa ras Abraham.
\v 9 Leꞌa Dios listla nsoꞌ utsaksi xa bexa ndun ta ugap, cuent dub xa nsoꞌnsén dub gibya kabtoꞌog xa itea be ya lá nsaꞌa ngus wen, cha utsaꞌab xa ta wa ndoꞌ giꞌ yolꞌ‑a.
\p
\v 10 Leꞌa be men wa cha unabdiꞌizh ndab bexa ndoꞌ Juan:
\p —¿Xtaꞌan nsabndoꞌ gun besa zha?
\p
\v 11 Leꞌa Juan cha ndab:
\p —Leꞌa bego na ndap top gamix, bsaꞌa bega dub‑a ndoꞌ xa lá ndap‑a. Liga bego na ndap sian ta ndaw na, bsaꞌa bego ta gaw bexa lá ndap‑a.
\p
\v 12 Leꞌa pla bexa nsen med nkix be men ndoꞌ xa nibeꞌe Roma cha ulayaꞌ wats Juan. Leꞌa bexa wa no nlad italeaꞌ, ndab bexa ndoꞌ Juan:
\p —Mech, ¿xtaꞌan nsabndoꞌ gun besa zha?
\p
\v 13 Leꞌa Juan cha ndab:
\p —Lá inab bega mas sian med ndoꞌ dub lak nsabndoꞌ‑yá.
\p
\v 14 Weꞌe no stapla soldad unabdiꞌizh ndab:
\p —¿Besa zha xtaꞌan nsabndoꞌ gun?
\p Leꞌa Juan cha ndab:
\p —Naꞌanpa ucheb bega be men, no lá ulat bega med ten bexa. No lá usake bega dub men dub taꞌa naꞌanpa ngun xa. Bten ladna bego nsea tal plo ta nkix xa nkaꞌa bega.
\p
\v 15 Leꞌa be men wa ndenkeaꞌ zha ilen Cristo, no ndanbeꞌe bexa naga lid leꞌa Juan nak xa wa.
\v 16 Ta weꞌe leꞌa Juan cha ndab ndoꞌ itea bexa:
\p —Leꞌa naꞌ ndee nits‑tsa ngoleaꞌ bega, ná leꞌa tsoꞌo naꞌ ilen stub xa koleaꞌ be men no Espíritu ten Dios no giꞌ. Leꞌa xa wa mas nsak ndoꞌ naꞌ gast ni lá isaya naꞌ kote naꞌ ndab~xa wa.
\v 17 Leꞌa xa wa listla nsoꞌ uti be men wen lat bexa ugap, cuent dub men nti bid ten trig lat be gix xab‑a. Cha kochaꞌaw xa trig wa len niꞌi, nsea utsoꞌol xa xab‑a wa ndoꞌ giꞌ nunk lá yuꞌu.
\p
\v 18 Leꞌa be ta ndee no sianta be taꞌa mtenxeꞌa Juan be men, mbidiꞌizh xa diꞌizh wen ten Dios ndoꞌ bexa wa.
\v 19 Leꞌa tsoꞌo wa leꞌa Juan ndab ndoꞌ Herodes xa nibeꞌe Galilea leꞌa ta mbin Herodes naꞌanpa leꞌa nak ndoꞌ Dios, geal leꞌa xa ukaꞌa Herodías xagots ten Julip wit~xa no sianta be ta ugap mbin xa.
\v 20 Weꞌe leꞌa Herodes mbin stub ta mas ugap, unibeꞌe xa ikea Juan litgiꞌib.
\s Juan ulaleaꞌ Jesús
\r (Mt. 3:13-17; Mr. 1:9-11)
\p
\v 21 Leꞌa zha na bi li ngoleaꞌ Juan kwaꞌad be men, leꞌa xa no Jesús ulaleaꞌ zha wa. Leꞌa gor weꞌe uníꞌi Jesús ndoꞌ Dios, cha myaꞌal gibeꞌa.
\v 22 Weꞌe leꞌa Espíritu ten Dios cha ulen gibeꞌa cuent dub palom nchaꞌlaꞌ sa nsoꞌ Jesús. No ulen ti Dios gibeꞌa ndab ndoꞌ Jesús:
\p —Lu nak Xiꞌín~naꞌ. Leꞌa naꞌ nkweaꞌ ladna lu, no ntenno lad naꞌ lu.
\s Leaꞌ be usan gox polta ten Jesús
\r (Mt. 1:1-17)
\p
\v 23 Leꞌa Jesús ncho pa dub galntiꞌila liꞌin zha na usaxan xa ndun xa tiꞌin mtuꞌub Dios xa gun xa. Leꞌa be men ndab leꞌa Jesús xin Kosé. Leꞌa Kosé xin Elí.
\v 24 Elí xin Matat, Matat xin Leví, Leví xin Melqui, Melqui xin Jana, Jana xin Kosé,
\v 25 Kosé xin Matatías, Matatías xin Amós, Amós xin Nahum, Nahum xin Esli, Esli xin Nagai,
\v 26 Nagai xin Maat, Maat xin Matatías, Matatías xin Semei, Semei xin Kosé, Kosé xin Judá,
\v 27 Judá xin Joana, Joana xin Resa, Resa xin Zorobabel, Zorobabel xin Salatiel, Salatiel xin Neri,
\v 28 Neri xin Melqui, Melqui xin Adi, Adi xin Cosam, Cosam xin Elmodam, Elmodam xin Er,
\v 29 Er xin Josué, Josué xin Eliezer, Eliezer xin Jorim, Jorim xin Matat,
\v 30 Matat xin Leví, Leví xin Simeón, Simeón xin Judá, Judá xin Kosé, Kosé xin Jonán, Jonán xin Eliaquim,
\v 31 Eliaquim xin Melea, Melea xin Mainán, Mainán xin Matata, Matata xin Natán,
\v 32 Natán xin David, David xin Isaí, Isaí xin Obed, Obed xin Booz, Booz xin Salmón, Salmón xin Naasón,
\v 33 Naasón xin Aminadab, Aminadab xin Aram, Aram xin Esrom, Esrom xin Fares, Fares xin Judá,
\v 34 Judá xin Jacob, Jacob xin Isaac, Isaac xin Abraham, Abraham xin Taré, Taré xin Nacor,
\v 35 Nacor xin Serug, Serug xin Ragau, Ragau xin Peleg, Peleg xin Heber, Heber xin Sala,
\v 36 Sala xin Cainán, Cainán xin Arfaxad, Arfaxad xin Sem, Sem xin Noé, Noé xin Lamec,
\v 37 Lamec xin Matusalén, Matusalén xin Enoc, Enoc xin Jared, Jared xin Mahalaleel, Mahalaleel xin Cainán,
\v 38 Cainán xin Enós, Enós xin Set, Set xin Adán, Adán xin Dios.
\c 4
\s Lá ngun maxuꞌu gan utsabgix Jesús
\r (Mt. 4:1-11; Mr. 1:12-13)
\p
\v 1 Leꞌa Espíritu ten Dios cha msaꞌa juers ndoꞌ Jesús, cha utoꞌo Jesús toꞌo yowbeꞌe Jordán. Cha mbiꞌi Espíritu ten Dios xa geꞌe sa bid sa naꞌan men.
\v 2 Leꞌa Jesús uyoꞌo dub top gaꞌal wizh sa wa. Leꞌa maxuꞌu mbin preb Jesús, nlad maxuꞌu utsabgix maxuꞌu Jesús. Leꞌa be wizh wa leꞌa Jesús lá ngaw, ta weꞌe zha utid be wizh wa leꞌa xa uzhebpa ndanna.
\v 3 Weꞌe leꞌa maxuꞌu cha ndab ndoꞌ xa:
\p —Tal leꞌa lu Xin Dios, nat gud ndoꞌ geꞌ baꞌ yak‑a pan.
\p
\v 4 Leꞌa Jesús cha ukaꞌab ndab:
\p —Leꞌa diꞌizh ten Dios nkeaniꞌi: “Naꞌanpa nabtsa ta ndaw men nban bexa. Mas nsak nxobgek men ndoꞌ diꞌizh ten Dios, leꞌa ta wa ndun nban xa.”\x + \xo 4:4 \xt Dt. 8:3\x*
\p
\v 5 Weꞌe leꞌa maxuꞌu cha mbiꞌi Jesús gek dub geꞌe gaꞌappa. Cha uxax mluu maxuꞌu itea be gezh nde ndoꞌ gizhliyo.
\v 6 Cha ndab maxuꞌu ndoꞌ Jesús:
\p —Leꞌa itea be gezh baꞌ no itea be ta nsak ncho ndoꞌ be gezh baꞌ, leꞌa ta wa usa naꞌ ndoꞌ lu inibeꞌe lu‑yá. Leꞌa ta baꞌ ta nibeꞌe naꞌ, no sak usa naꞌ‑yá ndoꞌ bexa nlad naꞌ.
\v 7 Tal leꞌa lu isaxib ndoꞌ naꞌ yankea lu naꞌ, leꞌa naꞌ usa itea be ta baꞌ ikaꞌa lu.
\p
\v 8 Leꞌa Jesús cha ndab ndoꞌ maxuꞌu:
\p —Bxoꞌon wats naꞌ, maxuꞌu. Leꞌa diꞌizh ten Dios nkeaniꞌi ndab‑a: “Wankea Dios Xa Nibeꞌe, no bin ta nladtsa xa.”\x + \xo 4:8 \xt Dt. 6:13\x*
\p
\v 9 Weꞌe leꞌa maxuꞌu cha mbiꞌigal Jesús gezh Jerusalén gek niꞌi ten Dios sa ndon leꞌa gaꞌap. Cha ndab maxuꞌu:
\p —Tal leꞌa lu Xin Dios, nat btsaꞌab brink gast ndoꞌ yo baꞌ,
\v 10 geal leꞌa diꞌizh ten Dios nkeaniꞌi ndab‑a:
\b
\q1 Leꞌa Dios utuꞌub be angel ten na ulaꞌach lu.
\q1
\v 11 Leꞌa bexa wa goꞌo lu ndoꞌ yaꞌa~na,
\q2 ndontsa ni lá ikateꞌeb lu ndoꞌ ni dub geꞌ.\x + \xo 4:10‑11 \xt Sal. 91:11‑12\x*
\b
\p
\v 12 Leꞌa Jesús cha ukaꞌab ndab:
\p —No ndab diꞌizh ten Dios: “Lá gun lu preb Dios Xa Nibeꞌe.”\x + \xo 4:12 \xt Dt. 6:16\x*
\p
\v 13 Cha li mteꞌa maxuꞌu be ta mbin maxuꞌu preb Jesús wa, cha mlaꞌa maxuꞌu xa dub ndeꞌep.
\s Jesús usaxan ndun tiꞌin ndab Dios gun xa
\r (Mt. 4:12-17; Mr. 1:14-15)
\p
\v 14 Leꞌa Jesús cha mlanseaꞌ distrit Galilea, cha mas uyoꞌo juers ten Espíritu ten Dios xa. Leꞌa be ta mbin Jesús cha mgen itea be sa gax sa wa.
\v 15 No mluu Jesús be men len be niꞌi sa nzhealbe bexa judio. Cha ndab bexa leꞌa Jesús leꞌaka ndadiꞌizh.
\s Jesús nseaꞌuluu be men gezh Nazaret
\r (Mt. 13:53-58; Mr. 6:1-6)
\p
\v 16 Tsoꞌo wa leꞌa Jesús cha nseaꞌ Nazaret sa na ngoꞌol xa. Leꞌa ngol dub wizh neꞌe bexa judio, leꞌa xa cha no uyoꞌo len niꞌi sa nzhealbe bexa wa, lakka ndun xa. Cha ngwasoꞌ xa goꞌol xa diꞌizh ten Dios.
\v 17 Cha msaꞌa bexa dub libr nyuꞌud ndoꞌ Jesús, ta nsoꞌ diꞌizh mkeꞌa Isaías, xa mbidiꞌizh sakndoꞌ Dios tiemp polta. Leꞌa gor na mxaꞌal xa git wa, cha mzheal xa sa ndab‑a:
\b
\q1
\v 18 Leꞌa Espíritu ten Dios Xa Nibeꞌe ncho ladoꞌo~naꞌ,
\q2 leꞌa Dios mti naꞌ gudiꞌizh naꞌ ndoꞌ be men uban nak leꞌa Dios gakno bexa.
\q1 No gun naꞌ wen yoo ladna bexa kweaꞌ ncho ladna,
\q2 no itoꞌo bexa nkea litgiꞌib, no inaꞌ bexa lá naꞌ.
\q1 No ko naꞌ bexa kweaꞌ ndencho ndoꞌ yaꞌa be men,
\q1
\v 19 no ndalyáp naꞌ leꞌa Dios Xa Nibeꞌe yá ngol tiemp gakno be xmen~na.
\b
\p
\v 20 Cha mtsaw Jesús git wa, cha msaꞌa xa‑yá ndoꞌ xa nchansu sa wa, cha usob xa. Leꞌa itea be men nde len niꞌi wa cha nwiꞌi ndoꞌ Jesús.
\v 21 Leꞌa Jesús cha ndab ndoꞌ bexa:
\p —Nat ngok cumplir be diꞌizh ndee ndoꞌ gaꞌal bega.
\p
\v 22 Leꞌa itea be men wa ndab leꞌa Jesús dub xa wenka. No ngwanseana bexa ndoꞌ be ta li mbidiꞌizh Jesús wa, ndab bexa:
\p —¿Lid xin Kosé xa baꞌ zha?
\p
\v 23 Leꞌa Jesús cha ndab:
\p —Ta ugeapa leꞌa bego gab dub diꞌizh ndee ndoꞌ naꞌ: “Doctor, byunyakna go leꞌaka go. Bin ga be uyon lazh~ga ndee, lak ndoꞌón besa mbin go be uyon gezh Capernaum.”
\p
\v 24 Cha no ndab Jesús:
\p —Leꞌa naꞌ gáp ndoꞌ bego leꞌa ni dub profet lá gungea ladna bexa lazh~xa ti profet xa.
\v 25 No gáp naꞌ leꞌa tiemp uyoꞌo profet Elí, lá ilaꞌ gi chon liꞌin ncho xoꞌop mbeꞌe, cha uzhebpa uyoꞌo win idub Israel. Leꞌa zha wa leꞌa kwaꞌad be xagots nab ngut xabgiꞌi ten na uyoꞌo Israel.
\v 26 Parea leꞌa Dios ni dub ndoꞌ be xagots Israel wa lá utuꞌub Elí. Leꞌa xa wa ndi ngwaꞌyakno dub xagots ncho gezh Sarepta sa nibeꞌe Sidón.
\v 27 No liga leꞌa tiemp uyoꞌo profet Eliseo, leꞌa kwaꞌad bexa Israel nsén gealgizh lepra, parea ni dub bexa wa lá yunyakna xa. Leꞌa xa ndi myunyakna dub xa nsaleaꞌ Naamán, xa nacion Siria.
\p
\v 28 Leꞌa gor na mbiꞌín bexa ta ndab Jesús, cha uzhebpa ngokloo itea bexa.
\v 29 Cha ngwasoꞌ bexa, mbiꞌi juers bexa Jesús toꞌo gezh sa mas gaꞌap gek bet wa, ndiꞌizh utsuꞌub bexa Jesús.
\v 30 Parea leꞌa Jesús cha myach, mtid xa tlaw bexa wa, cha nseaꞌ xa.
\s Jesús uloꞌo dub mbi bxin len ladoꞌo dub xabgiꞌi
\r (Mr. 1:21-28)
\p
\v 31 Leꞌa Jesús cha nchaꞌa Capernaum dub gezh ten distrit Galilea. Leꞌa ngol be wizh neꞌe bexa judio, leꞌa Jesús cha mluu be men len niꞌi sa nzhealbe bexa wa.
\v 32 Leꞌa bexa wa ndanseana xteꞌe ndadiꞌizh xa, geal leꞌa ta ndadiꞌizh xa wa nluu leꞌa xa uzheꞌeb ndap juers.
\p
\v 33 Ngol dub wizh leꞌa dub xabgiꞌi nsak gizh tont ncho mbi bxin len ladoꞌo~na no nsob sa wa. Leꞌa mbi bxin wa cha ugeꞌ ndab ndoꞌ Jesús:
\p
\v 34 —Blaꞌa besa. ¿Xtaꞌan nsea ugal lu besa, Jesús xa Nazaret? ¿Nsea unitndoꞌ lu besa zha? Leꞌa naꞌ nchandoꞌ lu, leꞌa lu xa umbiꞌi mtuꞌub Dios.
\p
\v 35 Leꞌa Jesús cha uteyo mbi bxin wa, ndab xa:
\p —¡Kexga lu! ¡Utoꞌo ladoꞌo~xa baꞌ!
\p Weꞌe leꞌa mbi bxin wa cha udabi xabgiꞌi wa ndoꞌ yo lat be men, cha utoꞌo mbi bxin wa len ladoꞌo~xa, naꞌanta xtaꞌan ngunno ta wa xa.
\v 36 Weꞌe leꞌa itea be men wa ngwanseana, ndab bexa ndoꞌ ltsaꞌa bexa:
\p —¿Xteꞌe nak diꞌizh ten xa ndee zha? Leꞌa xa ndee ndap juers nibeꞌe xa ndoꞌ be mbi bxin, cha ntoꞌo be mbi bxin wa len ladoꞌo be men.
\p
\v 37 Leꞌa ta li mbin Jesús wa cha mgen itea be gezh ndebe gax sa wa.
\s Jesús myunyakna xnazhaꞌap Simón
\r (Mt. 8:14-15; Mr. 1:29-31)
\p
\v 38 Weꞌe leꞌa Jesús cha utoꞌo len niꞌi wa, cha nchaꞌa xa ta lid Simón. Leꞌa xnazhaꞌap Simón uzhebpa kweaꞌ nsak, ncho xlea xa. Cha unab bexa ndoꞌ Jesús yunyakna Jesús xa wa.
\v 39 Leꞌa Jesús cha ubii sa nax xa wa, cha uteyo Jesús xlea wa, cha mtoꞌo xlea wa xa. Cha bi leꞌa gor wa ngwaste xa, msaꞌa xa ta gaw bexa.
\s Jesús myunyakna kwaꞌad xa gizh
\r (Mt. 8:16-17; Mr. 1:32-34)
\p
\v 40 Leꞌa gor na yá ngwaꞌasla wizh leꞌa be men ulenno kwaꞌadpa bexa gizh ndoꞌ Jesús, bexa nsén isandoꞌ gealgizh. Leꞌa Jesús cha mxoꞌob yaꞌa~na las kadga dub bexa gizh wa, cha myakna bexa.
\v 41 No ulantuꞌub Jesús be mbi bxin ncho ladoꞌo kwaꞌad bexa. Leꞌa be mbi bxin wa ugeꞌ ndab ndoꞌ Jesús:
\p —¡Lu nak Xin Dios!
\p Leꞌa Jesús cha uteyo be mbi bxin wa, no lá ulaꞌata Jesús iníꞌi bena wa, geal leꞌa be mbi bxin wa uniꞌí leꞌa Jesús leꞌa nak Cristo xa mtuꞌub Dios.
\s Jesús mbidiꞌizh diꞌizh ten Dios idub Galilea
\r (Mr. 1:35-39)
\p
\v 42 Ngol stubtsa wizh leꞌa Jesús cha mkaꞌan sa wa, nchaꞌa xa dub sa naꞌan men. Ná leꞌa be men cha mkwaꞌan xa. Leꞌa ngol gor na mzheal bexa Jesús, ndab bexa ndoꞌ xa lá ikaꞌan xa gezh ten bexa.
\v 43 Leꞌa Jesús cha ukaꞌab ndab:
\p —Leꞌa naꞌ no be gezh xaꞌaga nsabndoꞌ gudiꞌizh diꞌizh wen, ná xteꞌe nibeꞌe Dios be men. Leꞌa Dios tiꞌin weꞌe mtuꞌub naꞌ.
\p
\v 44 Cha nchasea Jesús be gezh nibeꞌe Galilea, nluu xa be men len be niꞌi sa nzhealbe bexa judio.
\c 5
\s Diꞌizh ten Jesús mbin uzhebpa sian mbeal mgaꞌa
\r (Mt. 4:18-22; Mr. 1:16-20)
\p
\v 1 Leꞌa dub wizh nsoꞌ Jesús toꞌo lagun nsaleaꞌ Genesaret. Leꞌa sa wa nde kwaꞌad be men nlad goꞌón diꞌizh wen ten Dios.
\v 2 Leꞌa Jesús cha uniꞌí top barco nde toꞌo nits wa. Leꞌa bexa nsen mbeal ndeusat be red ten na.
\v 3 Weꞌe leꞌa Jesús cha ukea ndoꞌ barco ten xa na nsaleaꞌ Simón, ndab xa ndoꞌ Simón:
\p —Bsiꞌi barco ndee isasitxá‑yá toꞌo nits.
\p Cha usob Jesús, cha usaxan xa nluugal xa be men kwaꞌad nde toꞌo nits wa.
\v 4 Leꞌa gor na mtayadiꞌizh xa ndoꞌ be men wa, cha ndab xa ndoꞌ Simón:
\p —Btseꞌa barco ndee sa mas wat, cha btsaꞌab bego be red ten bega ndontsa igaꞌa mbeal.
\p
\v 5 Leꞌa Simón ukaꞌab ndab:
\p —Mech, leꞌa besa idub teꞌal mbin tiꞌin, ná ni dub man lá isen besa. Parea nat leꞌa naꞌ utsaꞌab red ndee leꞌa go leꞌa li ndab.
\p
\v 6 Leꞌa gor na li mbin bexa wa, leꞌa red wa cha mzhea uyoꞌo be mbeal gast usaxan nsasaw‑a.
\v 7 Cha mbin bexa sein ndoꞌ be ltsaꞌa~xa ndiꞌib ndoꞌ stub barco wa, ndontsa giꞌid yakno bexa. Leꞌa bexa wa cha ulenno stub barco, cha mchea bexa itop barco wa uyoꞌo be mbeal gast ngi slaꞌyoꞌo be barco len nits.
\v 8 Leꞌa gor na uniꞌí Simón Pedr ta wa, cha msaxib xa ndoꞌ Jesús, ndab xa:
\p —Bxoꞌon ga wats naꞌ, Señor. Leꞌa naꞌ lá nsabndoꞌ isoꞌ wats ga, leꞌa naꞌ dub xa ndap ke ndoꞌ Dios.
\p
\v 9 Li ndab Simón geal leꞌa xa nsea be ltsaꞌa~xa ndanseana no nzheb bexa gor na uniꞌí bexa ta na li mgaꞌa sian mbeal wa.
\v 10 No liga ngwanseana Jacob nsea Juan, be xin Zebedeo, bexa ltsaꞌa ndunno Simón tiꞌin. Leꞌa Jesús cha ndab ndoꞌ Simón:
\p —Lá izheb lu, nat leꞌa lu gak xa yunjunt be men ndoꞌ Dios.
\p
\v 11 Leꞌa bexa wa cha myoꞌo be barco wa toꞌo nits ndoꞌ yo, cha mlaute bexa itea be taꞌa ten bexa, cha nchaꞌano bexa Jesús.
\s Jesús myunyakna dub xa nsén gealgizh lepra
\r (Mt. 8:1-4; Mr. 1:40-45)
\p
\v 12 Leꞌa dub biaj zha uyoꞌo Jesús dub gezh, cha ulen dub xabgiꞌi wats Jesús, dub xa nsaꞌgea las~na, nsén gealgizh lepra xa. Leꞌa gor uniꞌí xa Jesús, cha msaxib xa ndoꞌ Jesús gast ndoꞌ yo ngol xtuzh~xa. Cha ndab xa ndoꞌ Jesús:
\p —Señor, tal go nlad yunyakna go naꞌ, leꞌa naꞌ uní leꞌa go sunka gan.
\p
\v 13 Leꞌa Jesús cha mxoꞌob yaꞌa~na tsoꞌo~xa wa, cha ndab Jesús:
\p —Nladka naꞌ yakna lu. Nat myakna lu.
\p Cha bi leꞌa gor wa leꞌa gealgizh wa cha unitndoꞌ.
\v 14 Weꞌe leꞌa Jesús cha unibeꞌe ndoꞌ xa, ndab Jesús:
\p —Naꞌan ton ndoꞌ ná gudiꞌizh lu xteꞌe myakna lu. Ndi waꞌ ndoꞌ uleꞌay iniꞌí xa leꞌa lu myaklana. No biꞌi be man xnab lak unibeꞌe ley mkeꞌa Moisés usaꞌa be men zha na myakna bexa, ndontsa iniꞌí be men leꞌa lu myaklana.
\p
\v 15 Ná leꞌa be ta li mbin Jesús wa uzhebpa mgen. Weꞌe leꞌa kwaꞌad be men ulansea wats Jesús, goꞌón bexa diꞌizh ten Jesús nsea yunyakna Jesús bexa.
\v 16 Ná leꞌa Jesús sian biaj ntoꞌo nab, ndaꞌyadiꞌizhno xa Dios sa naꞌan men.
\s Jesús myunyakna dub xa lá yoo gan isea
\r (Mt. 9:1-8; Mr. 2:1-12)
\p
\v 17 Leꞌa ngol dub wizh leꞌa Jesús mluugal be men len dub niꞌi. Leꞌa sa wa no pla be mech ten ley ndebe no stapla bexa fariseo, bexa utoꞌo be gezh ten Galilea no be gezh ten Judea no Jerusalén. No uzheꞌeb msaꞌa Dios juers ndoꞌ Jesús yunyakna xa be men.
\v 18 Cha ulayaꞌno pla bexa dub xabgiꞌi gizh lá yoo gan isea, nchoꞌob xa ndoꞌ dub yaloꞌon. Leꞌa bexa wa nlad goꞌo xa gizh wa gast len niꞌi sa nsoꞌ Jesús.
\v 19 \fig |CN01685B.TIF|col|||Mxaꞌal bexa gek niꞌi, cha mlaꞌko bexa dub men gizh|Lc. 5:19\fig*Ná leꞌa bexa wa lá yoꞌo gan yate len niꞌi wa tant kwaꞌad men nde sa wa. Cha ndi ukea bexa gek niꞌi, cha mxaꞌal bexa‑yá. Cha mlaꞌko bexa yaloꞌon nax xa gizh wa ndoꞌ na sa nsoꞌ Jesús lat be men wa.
\v 20 Leꞌa Jesús cha mnaꞌla leꞌa bexa ngeꞌ ladna leꞌa Jesús sun gan yunyakna xa gizh wa, cha ndab xa ndoꞌ xa gizh wa:
\p —Mgiꞌi, leꞌa ke ten lu myuꞌula.
\p
\v 21 Weꞌe leꞌa be mech ten ley no bexa fariseo mbinbeꞌe: “¿Tonxá xa ndee zhaga? Leꞌa ta ndab xa uzheꞌeb dub ta lá nsak ladna Dios. ¡Ndon Diostsa suꞌu utsuꞌu be ke ten be men!”
\p
\v 22 Ná leꞌa Jesús cha mgenna xteꞌe ndanbeꞌe bexa wa, cha ndab Jesús:
\p —¿Xtaꞌan lbaꞌa ndanbeꞌe bega len ladoꞌo bega?
\v 23 ¿Xtaꞌan mas lid bid gáp naꞌ, leꞌa ke ten xa ndee myuꞌula, nati gáp naꞌ gaste xa, cha isea xa?
\v 24 Leꞌa nat iniꞌí bega leꞌa naꞌ, Xa Myak Men Ndoꞌ Gizhliyo, no syoꞌo gan utsuꞌu ke ten be men.
\p Weꞌe cha ndab Jesús ndoꞌ xa gizh wa:
\p —Gáp naꞌ ndoꞌ lu goste, cha udob yaloꞌon ten lu, cha byaꞌ ta lid~lu.
\p
\v 25 Leꞌa xa wa cha uxax ngwaste ndoꞌ gaꞌal be men wa, cha udob xa yaloꞌon ngot xa ndoꞌ na wa. Leꞌa idub nes nseaꞌ xa nsaꞌa xa xno ndoꞌ Dios.
\v 26 Leꞌa itea be men wa uzhebpa ngwanseana, no ndab bexa leꞌa Dios uzheꞌeb dub Dios siꞌil. No mzheb bexa, ndab bexa ndoꞌ be ltsaꞌa bexa:
\p —¡Nat uniꞌí beuna dub taꞌa uzhebpa ndanseana beuna!
\s Jesús mti Leví
\r (Mt. 9:9-13; Mr. 2:13-17)
\p
\v 27 Tsoꞌo wa leꞌa Jesús utoꞌo sa wa. Leꞌa sa nchaꞌtid xa uniꞌí xa dub xabgiꞌi nsaleaꞌ Leví nsobyun tiꞌin, nsen xa med nkix be men ndoꞌ gobier Roma. Cha ndab Jesús ndoꞌ xa:
\p —¡Utsea! ¡Usankea tsoꞌo naꞌ!
\p
\v 28 Leꞌa Leví cha ngwasoꞌ, cha mlaꞌa xa tiꞌin ndun xa wa, cha usankea xa tsoꞌo Jesús.
\p
\v 29 Cha ulo Leví dub gast siꞌil ten Jesús ta lid~na. Leꞌa sa wa no kwaꞌad bexa ndun ltsaꞌa tiꞌin mbin Leví wa ngwaꞌbe, no kwaꞌad bexa xaꞌaga. Cha junt utebe bexa ndoꞌ mes.
\v 30 Ná leꞌa be mech ten ley no bexa fariseo cha xela uníꞌi ndoꞌ be xmen Jesús, ndab bexa:
\p —¿Xtaꞌan ndawno bega bexa nsen med baꞌ no iteata bexa ugap baꞌ zha?
\p
\v 31 Leꞌa Jesús cha ukaꞌab ndab:
\p —Leꞌa bexa naꞌanpa gizh lá nkiꞌin doctor, ndi leꞌa bexa gizh nkiꞌinka xa wa.
\v 32 Leꞌa naꞌ ndee naꞌanpa ndalteꞌezh bexa ndanbeꞌe leꞌa naꞌanpa ndap ke. Leꞌa naꞌ ndi ndalteꞌezh bexa ngondoꞌ leꞌa ndapka ke, ndontsa yach bexa wats Dios.
\s Jesús mbidiꞌizh xteꞌe lá gaw be men dub tiemp
\r (Mt. 9:14-17; Mr. 2:18-22)
\p
\v 33 Weꞌe leꞌa ncho bexa ndab ndoꞌ Jesús:
\p —Leꞌa be xmen Juan ncho sian wizh lá ndaw bexa ndontsa mas gudiꞌizhno bexa Dios. No liga ndun be xmen bexa fariseo. Ná leꞌa be xmen~go zha, ¿xtaꞌan lid no bexa li ndun? Sbeꞌen ndeyaw bexa no ndo bexa itea wizh.
\p
\v 34 Leꞌa Jesús cha ukaꞌab ndab:
\p —¿Nsak bega zha leꞌa dub sa nchilyaꞌa men leꞌa bexa nde sa wa lá nsabndoꞌ gaw zha bi ncho xabgiꞌi mchilyaꞌa wa?
\v 35 Parea gal dub wizh leꞌa be men goꞌo xabgiꞌi mchilyaꞌa wa. Weꞌe leꞌa bexa nde sa wa lá gaw dub tiemp.
\p
\v 36 No cha msaktabeꞌe Jesús dub taꞌa mluu xa ndab xa:
\p —Naꞌan ton nxen dub bleꞌa lad kub, cha ko xa ramient ta wa las dub lad gox. Tal leꞌa xa li gun leꞌa lad kub wa syaꞌad, cha mas stsaw‑a lad gox wa. No leꞌa lad kub wa naꞌanpa nsakna no lad gox wa.
\v 37 No naꞌan ton ngo vin kub len dub bols gid gox. Tal leꞌa xa li gun, leꞌa vin kub stsaw bols gox wa. Leꞌa vin wa cha ibid stsiꞌi, no sazhaꞌa bols gox wa.
\v 38 Leꞌa vin kub wa nsabndoꞌ yoo len dub bols gid kubga, ndontsa ni dub‑a lá gazhaꞌa.
\v 39 No tal ton goo vin ncho polta, cha yá lá kaꞌabta xa goo xa vin kub. Leꞌa xa ndab leꞌa vin ncho polta wa mas wen.
\c 6
\s Be xmen Jesús uxeꞌe bid ten trig wizh neꞌe bexa
\r (Mt. 12:1-8; Mr. 2:23-28)
\p
\v 1 Leꞌa dub wizh neꞌe be men, leꞌa Jesús nchaꞌtid sa nax dub bleꞌa yo ncho trig. Leꞌa be xmen Jesús cha uxeꞌe pla be bid ten trig, cha uloꞌo bexa xab‑a, cha udaw bexa‑yá.
\v 2 Leꞌa ncho bexa fariseo cha ndab:
\p —¿Xtaꞌan lbaꞌa ndun bega zha, ta lá nsabndoꞌ gun beuna wizh neꞌe beuna?
\p
\v 3 Leꞌa Jesús ukaꞌab ndab:
\p —¿Ni lá ndoꞌol bega sa ndab diꞌizh ten Dios ta mbin David dub biaj, zha na uzhebpa ndanna xa no bexa ndeseano xa zha?
\v 4 Leꞌa David uyoꞌo len niꞌilad ten Dios, cha usen xa be pan leꞌay, cha udaw xa‑yá. No msaꞌa xa‑yá ndoꞌ bexa ndeno xa. Ná leꞌa pan wa naꞌanpa nsabndoꞌ gaw dub men naꞌanpa nak uleꞌay.
\p
\v 5 No ndab Jesús:
\p —Leꞌa naꞌ, Xa Myak Men Ndoꞌ Gizhliyo, noga nibeꞌe wizh neꞌe be men.
\s Jesús myunyakna dub xabgiꞌi ubidya dub yaꞌa~na
\r (Mt. 12:9-14; Mr. 3:1-6)
\p
\v 6 Ngol stub wizh neꞌe be men, leꞌa Jesús cha uyoꞌo len niꞌi sa nzhealbe bexa judio, cha mluu xa be men. Leꞌa sa wa nsob dub xabgiꞌi ubidya dub yaꞌa~na, ná lad gaꞌal.
\v 7 Leꞌa bexa fariseo no be mech ten ley cha ndeulaꞌach naga syunyakna Jesús xa gizh wa wizh neꞌe bexa, ndontsa litsa usake bexa Jesús.
\v 8 Ná leꞌa Jesús mgenna ta ndanbeꞌe bexa, cha ndab xa ndoꞌ xa gizh yaꞌa~na wa:
\p —Gosoꞌ, cha usoꞌ tlaw ndee.
\p Leꞌa xa wa cha usoꞌ sa wa.
\p
\v 9 Leꞌa Jesús cha ndab ndoꞌ be men wa:
\p —Leꞌa naꞌ inabdiꞌizh dub taꞌa ndoꞌ bego. ¿Leꞌa wizh neꞌe beuna nsabndoꞌ gun beuna ta wen, nati gun beuna ta ugap? ¿Gakno beuna dub men, nati ulaꞌa beuna gat xa?
\p
\v 10 Cha mwiꞌi Jesús ndoꞌ itea be men ndebe idub gangeak, cha ndab xa ndoꞌ xa gizh yaꞌa~na wa:
\p —Bkea yaꞌa~lu.
\p Leꞌa xa wa cha mkea yaꞌa~na, cha uxax myakna‑yá.
\v 11 Weꞌe leꞌa bexa nde sa wa uzheꞌeb ngoklobe, ndab bexa ndoꞌ be ltsaꞌa bexa ná xteꞌe gunno bexa Jesús.
\s Jesús mti dub tibtop xa gun tiꞌin ten Dios
\r (Mt. 10:1-4; Mr. 3:13-19)
\p
\v 12 Ngol tsoꞌo wa leꞌa Jesús ukea dub bet sa nchaꞌyadiꞌizhno xa Dios idub teꞌal.
\v 13 Ngol gor na ngot xeꞌa, cha utezh Jesús itea be men ndeseano xa. Cha mti xa dub tibtop bexa utuꞌub xa gun bexa tiꞌin ten Dios.
\v 14 Leꞌa bexa wa lndeꞌe nsaleaꞌ: Simón xa msaleaꞌ Jesús Pedr, no Ndres wit Simón, no Jacob no Juan no Julip no Bartol
\v 15 no Mateo no Tomás no Jacob xin Alfeo, no Simón xa partid Zelote,
\v 16 no Judas wit Jacob no Judas Iscariot, xa na leꞌa myun cuent Jesús tsoꞌo wa.
\s Jesús myunyakna kwaꞌadpa men
\r (Mt. 4:23-25)
\p
\v 17 Cha mlayoꞌo Jesús no be xmen~xa bet wa ngol dub sa lat. Leꞌa sa wa ndebe kwaꞌad be men, bexa utoꞌo gezh Jerusalén no idub distrit Judea no toꞌo nitsdoꞌo sa nde gezh Tiro nsea gezh Sidón. Leꞌa bexa wa nseabeyoꞌón ná xtaꞌan gudiꞌizh Jesús, nsea yunyakna Jesús bexa nsén gealgizh.
\v 18 No myunyakna xa be men kweaꞌ nsak, ncho mbi bxin len ladoꞌo~na.
\v 19 Leꞌa itea be men gizh wa nlad ugal las Jesús, geal leꞌa las Jesús ntoꞌo juers nyunyakna bexa.
\s Be ta nsak ladna Dios, no be ta lá nsak ladna xa
\r (Mt. 5:1-12)
\p
\v 20 Leꞌa Jesús cha mwiꞌi ndoꞌ be xmen~na, ndab xa:
\p —Uzheꞌeb wen yoo ladna bego na uban nak, leꞌa Dios nibeꞌe ladoꞌo bega.
\p
\v 21 ’No uzheꞌeb wen yoo ladna bego na nkwaꞌan gun lak nlad Dios, leꞌa Dios saꞌa ta nlad bega wa.
\p ’No uzheꞌeb wen yoo ladna bego na ndoꞌon, leꞌa gal gor wen yoo bega uxiꞌid bega.
\p
\v 22 ’No uzheꞌeb wen yoo ladna bego na nxee ladna be men ndoꞌ na, no lá nlad bexa uchealtsaꞌa bexa bega, no xela níꞌi bexa ndoꞌ bega. Li ugap gunno bexa bega ta na nak bega xmen~naꞌ, Xa Myak Men Ndoꞌ Gizhliyo.
\v 23 Uzhebpa bten ladna bega be zha li wa, leꞌa Dios uzhebpa usaꞌa be ta wen ndoꞌ bega gibeꞌa. Leꞌa bexa na li ugap ndanno bega wa, leꞌa be usan gox polta ten bexa wa likaga ugap mbinno bexa mbidiꞌizh sakndoꞌ Dios.
\p
\v 24 ’Parea ¡proꞌob bego xa rik, leꞌa bega wen ndencho nattsa!
\p
\v 25 ’¡No proꞌob bego bexa ndap itea be taꞌa nlad na, leꞌa bega galka gor yá lá gapta be ta wa!
\p ’¡No proꞌob bego na nxiꞌid, leꞌa gal gor leꞌa bega uban yoo ladna no goꞌon bega!
\p
\v 26 ’¡No proꞌob bego na utsin nak be men ndoꞌ na, leꞌa be usan gox polta ten be men wa lika utsin ngok ndoꞌ bexa na nkwiꞌin ndab leꞌa ndadiꞌizh sakndoꞌ Dios!
\s Jesús ndab utsin gunno bexa be men ugap ndanno bexa
\r (Mt. 5:38-48; 7:12)
\p
\v 27 ’Parea leꞌa naꞌ gáp ndoꞌ bego na nlad goꞌón, bkweaꞌ ladna bega bexa na ndakloo ndoꞌ bega, no utsin gok bega ndoꞌ bexa nxee ladna ndoꞌ bega.
\v 28 No utsin uníꞌi bega ndoꞌ bexa nisi bega. No unab bega ndoꞌ Dios gakno Dios bexa xela níꞌi ndoꞌ bega.
\v 29 Leꞌa tal ton kichyaꞌa dub lad ndoꞌ bega, blaꞌa bega kichyaꞌa xa no stubga lad. No tal ton ulat dub xab bega, blaꞌa bega goꞌo xa gast no stub‑a.
\v 30 No tal ton inab dub taꞌa ndoꞌ bega, bsaꞌa bega‑yá. No tal ton goꞌo dub taꞌa ten bega, lá inab bega‑yá ndoꞌ xa.
\v 31 Utsin gunno bega be men lak nlad bega utsin gunno be men bega.
\p
\v 32 ’Tal leꞌa bega nkweaꞌ ladna beꞌen bexa nkweaꞌtsa ladna bega, ¿xteꞌe ni bega utsin ndun bega zha? Leꞌa be men ugap no lika ndun.
\v 33 No tal leꞌa bega utsin nak ndoꞌ bexa na utsin nak ndoꞌ bega, ¿xteꞌe ni bega utsin nak bega zha? Leꞌa bexa ugap no likaga ndun.
\v 34 No tal leꞌa bega ngodiꞌin dub taꞌa ndoꞌ bexa na uniꞌí bega skixka‑yá, ¿xteꞌe ni bega utsin ndun bega zha? Leꞌa bexa ugap no li ngodiꞌin be taꞌa ndoꞌ stub xa, cha nkenkeaꞌ bexa leꞌa xa wa skixka ta wa.
\v 35 Bkweaꞌ ladna bega bexa ndakloo ndoꞌ bega, no utsin gok bega. No leꞌa gor na ngodiꞌin bega dub ta nkiꞌin stubga men, lá ikenkeaꞌ bega kix xa‑yá. Weꞌe leꞌa Dios uzheꞌeb usaꞌa ta wen ndoꞌ bega, no isaleaꞌ bega xin Dios siꞌil. Leꞌa Dios uzheꞌeb dub xa wen ndoꞌ itea be men, gast ndoꞌ bexa lá nsaꞌa xno ndoꞌ Dios no ndoꞌ bexa ugap nak.
\v 36 Bkweaꞌ ladna bega be men, lakta nkweaꞌ ladna Dios Xus beuna be men.
\s Jesús ndab lá nsabndoꞌ usake bexa be men
\r (Mt. 7:1-5)
\p
\v 37 ’Lá gab bega leꞌa be men lid leꞌa ndun, ndontsa naꞌanpa gab Dios leꞌa bega lid leꞌa ndun. No naꞌanpa gab bega leꞌa bexa ndap ke, ndontsa naꞌanpa gab Dios leꞌa bego ndap ke. Bingeꞌ ladna bega ndoꞌ be men, ndontsa no Dios sungeꞌ ladna ndoꞌ bego.
\v 38 Bsaꞌa bega ta nkiꞌin be men, cha no Dios usaꞌa sian taꞌa ikaꞌa bega, lak ndun dub men nsaꞌa sian taꞌa. Ntiꞌix xa‑yá, cha nkadko xa‑yá, no nkwiꞌin xa‑yá ndontsa sian‑a yoo gast iteꞌach‑a. Leꞌa lak ndakno bega be men, no liga gakno Dios bega.
\p
\v 39 Weꞌe msaktabeꞌe Jesús dub taꞌa mluu xa, ndab xa:
\p —¿Syoꞌo gan goꞌo dub xa lá naꞌ stubga xa lá naꞌ? ¿Lid itop bexa slaꞌyoꞌo len dub geꞌed zha?
\v 40 Leꞌa xin utsid dub mech naꞌanpa ndi mas ndák ndoꞌ mech. Tal leꞌa xa wenka ntsid, leꞌa xa laktsa ndák mech wa ndák.
\p
\v 41 ’¿Xtaꞌan nwiꞌi bega gix tuzh ncho ndoꞌ ltsaꞌa bega zha, ná ni lá naꞌ bega leꞌa ndoꞌ bega ntsaw dub bleꞌa ya siꞌil?
\v 42 ¿Xteꞌema yoo gan gab bega ndoꞌ ltsaꞌa bega: “Bsaꞌa ndoꞌ~lu ko naꞌ gix tuzh ncho ndoꞌ~lu”, ná bega ni lá naꞌ ti leꞌa ndoꞌ bega ntsaw dub bleꞌa ya siꞌil? Leꞌa bega ndab ugap nak stubga men, parea leꞌa bega ndi mas ugap nak. Ned udob bega ya siꞌil ntsaw ndoꞌ bega, weꞌeta sun bega gan koꞌo bega gix tuzh ncho ndoꞌ stub xa.
\s Be ngus ten ya nluu xá ya na‑yá
\r (Mt. 7:15-20; 12:33-35)
\p
\v 43 ’Leꞌa dub ya nsaꞌa ngus wen naꞌanpa usaꞌa ngus lá isuꞌu gaw men. No liga dub ya nsaꞌa ngus lá ndaw be men naꞌanpa usaꞌa ngus wen.
\v 44 Leꞌa be ngus ten dub ya nluu xá ya na‑yá. No naꞌanpa usaꞌa yagich ngus laꞌaw, no ni lá usaꞌa‑yá uv.
\v 45 No liga leꞌa be men wen ndadiꞌizh ta wen, lak ta wen ncho ladoꞌo~xa. No leꞌa bexa ugap wa ndadiꞌizh ta ugap, lak ta ugap ncho ladoꞌo~xa. Leꞌa ta na ncho ladoꞌo bexa wa, ta weꞌetsa ndadiꞌizh bexa.
\s Dub cuent ten top xa mbindeꞌe lid~na
\r (Mt. 7:24-27)
\p
\v 46 ’¿Xtaꞌan níꞌi bega ndoꞌ naꞌ: “Señor, Señor”, ná lá ndun bega ta ndáp naꞌ zha?
\v 47 Leꞌa tal ton ibii wats naꞌ, cha goꞌón xa be ta ndáp naꞌ, cha liga gun xa, leꞌa naꞌ gáp xteꞌe nak xa wa:
\v 48 leꞌa xa nak cuentta dub xabgiꞌi gundeꞌe lid~na, wat udan xa sa kwe xan‑a. Cha mtexan xa‑yá ndoꞌ geꞌdaꞌa. Weꞌe leꞌa gor na ulen nits kwaꞌal, leꞌa nits wa cha ukeꞌa niꞌi wa. Parea leꞌa nits wa ni lá ngun gan ukwiꞌinsob niꞌi wa, geal leꞌa xan‑a nsob ndoꞌ geꞌdaꞌa.
\v 49 Ná leꞌa tal ton goꞌón ta ndáp naꞌ, ná lá uxobgek xa ndoꞌ‑yá, leꞌa xa wa cuent dub xa mtexan lid~na ndoꞌ yotsa. Leꞌa gor na ulen nits kwaꞌal ukeꞌa niꞌi wa, cha ulate idub niꞌi wa.
\c 7
\s Jesús myunyakna dub xa ndun tiꞌin ten dub soldad
\r (Mt. 8:5-13)
\p
\v 1 Leꞌa gor na mtaꞌuluu Jesús be men wa, cha nchaꞌa xa gezh Capernaum.
\v 2 Leꞌa sa wa ncho dub soldad Roma, xa nibeꞌe dub gayoꞌo soldad. Leꞌa xa wa uzhebpa nkweaꞌ ladna dub xa ndun tiꞌin ndoꞌ na, parea leꞌa xa na ndun tiꞌin wa uzhebpa kweaꞌ nsak gast ngi sat xa.
\v 3 Leꞌa gor na mbiꞌín soldad wa leꞌa Jesús nkesea Capernaum, cha mtuꞌub xa pla bexa gox nsak ten bexa judio, yaꞌinab bexa ndoꞌ Jesús giꞌid Jesús yunyakna xa xa gizh wa.
\v 4 Leꞌa gor na ulayaꞌ bexa wa wats Jesús, cha uzhebpa unab bexa ndoꞌ Jesús, ndab bexa:
\p —Leꞌa go nsabndoꞌ gakno soldad wa,
\v 5 leꞌa xa nkweaꞌ ladna beuna xa Israel, no ngokno xa ngokndeꞌe niꞌi sa nzhealbe beuna gezh ndee.
\p
\v 6 Leꞌa Jesús cha nchaꞌano bexa wa. Ná leꞌa gor na yá nchaꞌbe gax bexa ta lid soldad wa, leꞌa xa mtuꞌub pla bexa nchaꞌyab ndoꞌ Jesús:
\p —Señor, naꞌantapa yuꞌno ladna go naꞌ, leꞌa naꞌ naꞌanpa isayaꞌ yate go len lid~naꞌ.
\v 7 Ta weꞌe naꞌanpa naꞌ ngalyáp ndoꞌ go giꞌid ga. Nat gudtsa go yakna xa wa, leꞌa xa syakkana.
\v 8 Leꞌa naꞌ ndee nxobgek ndoꞌ xa mas nibeꞌe ndoꞌ naꞌ. No ncho be soldad nibeꞌe naꞌ ndoꞌ na. Leꞌa gor na ndáp naꞌ ndoꞌ dub xa yaꞌ xa, leꞌa xa cha ndaꞌkaga. No gor na ndáp naꞌ giꞌid stub xa, leꞌa xa cha ndiꞌidkaga. No gor na nibeꞌe naꞌ ndoꞌ xa ndun tiꞌin ndoꞌ naꞌ, leꞌa xa wa cha ndunkaga ta li ndáp naꞌ wa.
\p
\v 9 Leꞌa gor na mbiꞌín Jesús ta wa, cha ngwanseana xa. Cha mgeak Jesús mwiꞌi xa ndoꞌ be men nchankea tsoꞌo xa, ndab xa ndoꞌ bexa wa:
\p —Leꞌa naꞌ gáp ndoꞌ bego, naꞌanpa izheal naꞌ ni dub xa Israel lndeꞌeta ngeꞌ ladna naꞌ.
\p
\v 10 Leꞌa gor na mlanseaꞌ bexa na mtuꞌub soldad wa ta lid soldad, leꞌa xa gizh wa myaklana.
\s Jesús mbin mban xin dub xagots ngut xabgiꞌi ten na
\p
\v 11 Tsoꞌo wa leꞌa Jesús no be xmen~xa no kwaꞌadta be men utoꞌo nchaꞌbe gezh nsaleaꞌ Naín.
\v 12 Leꞌa gor na nchaꞌbe bexa gax sa nyote be men len gezh wa, cha uniꞌí bexa kwaꞌad be men gezh wa nchaꞌukaꞌach xinbgiꞌi dub xagots ngut xabgiꞌi ten na. Leꞌa xa wa dubkama xinbgiꞌi~na ngop.
\v 13 Leꞌa gor uniꞌí Jesús xagots wa, leꞌa Jesús cha mlats ladna xa, cha ndab Jesús ndoꞌ xa:
\p —Yá lá goꞌonta lu.
\p
\v 14 Leꞌa Jesús cha ubii, cha mgal xa ta nchoꞌob xa ngut wa ndoꞌ na. Leꞌa be men nchaꞌano xa ngut wa cha ngwaꞌibe. Cha ndab Jesús:
\p —Myoꞌ, leꞌa naꞌ gáp ndoꞌ lu, goste.
\p
\v 15 Leꞌa myoꞌ wa cha ngwasob, cha uníꞌi. Leꞌa Jesús cha myun cuent myoꞌ wa ndoꞌ xnaꞌa~na.
\v 16 Leꞌa itea be men cha mzheb, no msaꞌa bexa xno ndoꞌ Dios, ndab bexa:
\p —¡Dub profet nsak ten Dios ulen lat beuna!
\p No ndab bexa:
\p —¡Leꞌa Dios mbiꞌid yakno be xmen~na!
\p
\v 17 Leꞌa ta li mbin Jesús wa mgen idub distrit Judea, no iteanak be gezh nde idub gangeak sa wa.
\s Juan mtuꞌub be xmen~na inabdiꞌizh bexa ndoꞌ Jesús
\r (Mt. 11:2-19)
\p
\v 18 Leꞌa be xmen Juan xa na ulaleaꞌ be men wa cha ndab ndoꞌ Juan itea be ta li mbin Jesús wa. Leꞌa Juan cha utezh top bexa,
\v 19 cha mtuꞌub xa bexa wa ndoꞌ Jesús, ngwaꞌ inabdiꞌizh bexa naga leꞌa Jesús nak xa na li ndab Dios ilen wa, nati kweas bexa ilen stubga xa.
\v 20 Leꞌa bexa wa cha ulayaꞌ wats Jesús, cha unabdiꞌizh bexa, ndab bexa ndoꞌ Jesús:
\p —Leꞌa Juan xa ulaleaꞌ be men wa mtuꞌub besa inabdiꞌizh besa ndoꞌ ga naga go xa ndab Dios ilen wa, nati kweas besa ilen stubga xa.
\p
\v 21 Bi leꞌa gor wa leꞌa Jesús myunyakna kwaꞌadta bexa gizh, no ulantuꞌub xa be mbi bxin ncho len ladoꞌo be men, no myunyakna xa ngusndoꞌ bexa lá naꞌ.
\v 22 Cha ndab Jesús ndoꞌ itop be xmen Juan wa:
\p —Byaꞌbe bega, cha gud bega ndoꞌ Juan be ta uniꞌí bega no be ta ndoꞌón bega: leꞌa bexa lá yoo gan iwiꞌibe, nat leꞌa bexa wa naꞌla; leꞌa bexa na lá yoo gan isea, nat leꞌa bexa wa nseala; leꞌa bexa nsén gealgizh lepra, nat leꞌa bexa wa myaklana; leꞌa bexa ngwaꞌad, nat leꞌa bexa wa ndoꞌónla; leꞌa bexa ngut, nat leꞌa bexa wa nbanla; no leꞌa bexa uban nak ndoꞌón diꞌizh wen ten Dios.
\v 23 Uzhebpa wen yoo ladna tal ton igondoꞌ ton nak naꞌ.
\p
\v 24 Leꞌa gor na nseaꞌbe bexa na mtuꞌub Juan wa, leꞌa Jesús cha usaxan mbidiꞌizh ndoꞌ be men cuent ten Juan, ndab xa:
\p —Leꞌa gor na ngwaꞌbe bega geꞌe sa uxee ncho be men, ¿xtaꞌan ngwaꞌiwiꞌi bega zha? ¿Dub yalod nkwiꞌin mbi zha?
\v 25 Nati, ¿xtaꞌan ngwaꞌiwiꞌi bega zha? ¿Dub xabgiꞌi ndak dub lad uyap nsak zha? Leꞌa bego uniꞌíka leꞌa bexa ndak lad uyap wa, no ndap bexa itea be ta nlad bexa, leꞌa bexa wa ncho ta lid bexa nibeꞌe.
\v 26 ¿Xtaꞌan ngwaꞌiwiꞌi bega zha? ¿Ngwaꞌiwiꞌi bega dub xa ndadiꞌizh sakndoꞌ Dios zha? Leꞌa naꞌ gáp ndoꞌ bega leꞌa Juan ta ugeaka ndadiꞌizh sakndoꞌ Dios, parea leꞌa xa wa mas nsak ndoꞌ iteata bexa li ndun wa.
\v 27 Leꞌa diꞌizh ten Dios nkeaniꞌi cuent ten Juan, ndab‑a:
\b
\q1 Bwiꞌi, leꞌa naꞌ utuꞌub dub xa yaꞌ ned ndoꞌ lu,
\q2 uxaꞌal xa nes isea lu.\x + \xo 7:27 \xt Mal. 3:1\x*
\b
\m
\v 28 No gáp naꞌ ndoꞌ bego, leꞌa lat itea be men ngol ndoꞌ gizhliyo, naꞌan stub profet mas nsak ndoꞌ Juan wa. Ná leꞌa tal ton uxee nsak lat bexa nibeꞌe Dios, leꞌa cuent ten Dios leꞌa xa wa mas nsak ndoꞌ Juan.
\v 29 Leꞌa itea be men no gast bexa nsen med nkix be men ndoꞌ gobier, leꞌa gor na mbiꞌín bexa ta mbidiꞌizh Juan, leꞌa bexa mgondoꞌ leꞌa Dios ndon leꞌa wen, cha ulaleaꞌ Juan bexa.
\v 30 Ná leꞌa bexa fariseo no be mech ten ley, mxelad bexa ta na nlad Dios gun bexa, no lá nlad bexa koleaꞌ Juan bexa.
\p
\v 31 No ndab Jesús:
\p —¿Xteꞌema nak be men ncho tiemp nat? ¿Xtaꞌanma dub ta li nak?
\v 32 Leꞌa bexa wa nak cuent be meꞌed nde ndoꞌ xgeꞌe, ugeꞌ ndab be meꞌed ndoꞌ ltsaꞌa med:
\b
\q1 Mbiꞌil besa bzhee,
\q2 ná leꞌa bega lá ngolndatsbe.
\q1 No mbiltoꞌoga besa cant uban nsea,
\q2 ná leꞌa bega lá ngoꞌonga.”
\b
\p
\v 33 Li ndáp naꞌ geal leꞌa zha ulen Juan xa ulaleaꞌ be men wa, ncho wizh lá ngaw xa, no lá ndo xa vin. Cha ndab bega leꞌa xa ncho mbi bxin len ladoꞌo~na, ta weꞌe li ndun xa.
\v 34 Ná leꞌa nat ndalga naꞌ, Xa Myak Men Ndoꞌ Gizhliyo. Leꞌa naꞌ ndee ndaw, no ndoꞌo naꞌ, ná leꞌa bega ndab leꞌa naꞌ uzhebpa ndaw, no uzhebpa ndoꞌo naꞌ vin. Ndab bego leꞌa naꞌ nchealtsaꞌa bexa ugap nak no bexa nsen med nkix be men ndoꞌ gobier Roma.
\v 35 Ná leꞌa bexa ndák lak nsaꞌa Dios, leꞌa be ta wen ndun bexa wa nluu leꞌa bexa ndákka.
\s Jesús ngwaꞌ ta lid dub xa fariseo nsaleaꞌ Simón
\p
\v 36 Leꞌa dub xa fariseo cha unab ndoꞌ Jesús yaꞌdawno Jesús xa ta lid~xa. Weꞌe leꞌa Jesús cha uyoꞌo len niꞌi wa, cha usob xa ndoꞌ mes.
\v 37 Leꞌa gor na mbiꞌín dub xagots ndun be ta ugap leꞌa Jesús nsob ndoꞌ mes ta lid xa fariseo, cha ulenno xa dub bot tuzh nakchaꞌaw geꞌ alabastro, ncho ta uxeꞌe len‑a.
\v 38 Cha usob xa lad tsoꞌo Jesús sa na nde xoꞌo~xa. Cha uzheꞌeb ndoꞌon xa, gast nsalaꞌ nitsndoꞌ xa tsoꞌo xoꞌo Jesús. Leꞌa gichgek~xa cha mtsambiꞌi xa tsoꞌo xoꞌo Jesús. Cha mchealtoꞌo xa tsoꞌo xoꞌo Jesús. Cha mtob xa ta uxeꞌe wa tsoꞌo xoꞌo Jesús.
\v 39 Leꞌa xa fariseo na li mbin invit ndoꞌ Jesús wa, gor na uniꞌí xa ta mbin xagots wa, cha mbinbeꞌe xa: “Tal leꞌa xa ndee dub profetka, leꞌa xa sniꞌíka leꞌa xagots lbaꞌa ngal xoꞌo~xa baꞌ uzheꞌeb dub xa ndun ta ugap.”
\v 40 Weꞌe leꞌa Jesús cha ndab ndoꞌ xa fariseo:
\p —Simón, leꞌa naꞌ nlad gáp dub taꞌa ndoꞌ lu.
\p Leꞌa xa wa cha ukaꞌab ndab:
\p —Gud go‑yá, Mech.
\p
\v 41 Cha ndab Jesús:
\p —Uyoꞌo top xabgiꞌi nsaꞌab med ndoꞌ dub xa ngodiꞌin med nbeꞌe. Leꞌa dub xabgiꞌi wa nsaꞌab dub gaꞌay gayoꞌo med denario. Leꞌa stub xa wa nsaꞌab dub tol gayoꞌo med wa.
\v 42 Leꞌa itop bexa wa lá ngun gan ikix be med wa, ta weꞌe leꞌa xa uladiꞌin med wa cha mbingeꞌ ladna ndoꞌ itop bexa wa. Nat gud ndoꞌ naꞌ, ¿ndoꞌ itop xa nsaꞌab med wa, ton mas nkea ladna xa na li uladiꞌin med wa zha?
\p
\v 43 Leꞌa Simón cha ukaꞌab ndab:
\p —Leꞌa naꞌ ni xa na nsaꞌab mas sian med wa.
\p Leꞌa Jesús cha ndab:
\p —Leꞌaka ndab lu.
\p
\v 44 Cha mwiꞌi Jesús ndoꞌ xagots wa, cha ndab Jesús ndoꞌ Simón:
\p —¿Naꞌ lu xagots ndee? Leꞌa gor uyoꞌo naꞌ len lid~lu, leꞌa lu ni lá usaꞌa nits yat xoꞌo~naꞌ. Ná leꞌa xagots ndee msat xoꞌo~naꞌ nsea nitsndoꞌ xa, no mtsambiꞌi xa xoꞌo~naꞌ gichgek~xa.
\v 45 Leꞌa lu ni lá uchealtoꞌo beꞌal ndoꞌ naꞌ, ná leꞌa xagots ndee bi xteꞌe uyoꞌo naꞌ len lid~lu nunk xa lá ibeas uchealtoꞌo xoꞌo~naꞌ.
\v 46 No ni lá utob lu aceit gek~naꞌ, ná leꞌa xagots ndee mtob ta uxeꞌe baꞌ tsoꞌo xoꞌo~naꞌ.
\v 47 Leꞌa naꞌ gáp ndoꞌ lu, leꞌa xagots ndee uzheꞌeb nkweaꞌ ladna naꞌ, ta nluu leꞌa be ke sian ndap xa myuꞌula. Leꞌa xa tuzh ke ten na mtsuꞌu Dios, leꞌa xa wa ndidotsa ndankea Dios.
\p
\v 48 Leꞌa Jesús cha ndab ndoꞌ xagots wa:
\p —Leꞌa be ke ten lu myuꞌula.
\p
\v 49 Leꞌa bexa na no nde ndoꞌ mes nsob Jesús wa ndabbe ndoꞌ be ltsaꞌa~na:
\p —¿Tonxá xa ndee zhaga ndab xa leꞌa xa mtsuꞌu ke ten xagots baꞌ?
\p
\v 50 Leꞌa Jesús cha ndab ndoꞌ xagots wa:
\p —Leꞌa ta na ngeꞌ ladna lu naꞌ, ta weꞌe myuꞌu be ke ten lu. Nat byaꞌ, cha bten ladna lu.
\c 8
\s Be xagots na ngokno Jesús
\p
\v 1 Tsoꞌo wa leꞌa Jesús ukeseano isatibtop be xmen~na sian be gezh ubiꞌi no be gezh byux. Ukesea uluu Jesús be men, ndadiꞌizh xa diꞌizh wen ten Dios ná xteꞌe gak bexa dub xa leꞌa Dios nibeꞌe.
\v 2 No stapla be xagots ukeseano bexa, bexa myunyakna Jesús no ulantuꞌub xa be mbi bxin len ladoꞌo bexa. Leꞌa dub xa wa Marí xa gezh Magdala, xa na utoꞌo dub gaꞌad be mbi bxin len ladoꞌo~na.
\v 3 Leꞌa stub xa wa Juana, xagots ten Chuza, xa na nchansu be tiꞌin ten Herodes. Leꞌa stub xa wa Susan. Leꞌa bexa wa, no kwaꞌadta be xagots msaꞌa be taꞌa nkiꞌin Jesús no be xmen~xa.
\s Dub cuent ten xa ndas bid ten trig
\r (Mt. 13:1-17; Mr. 4:1-12)
\p
\v 4 Leꞌa kwaꞌad be men utoꞌo isandoꞌ be gezh ulen wats Jesús, cha msaktabeꞌe Jesús dub taꞌa mluu xa, ndab xa:
\p
\v 5 —Leꞌa dub xa ndun tiꞌin geꞌe utoꞌo nchaꞌutob xa bid ten trig ndoꞌ yo. Leꞌa gor na mteꞌach xa‑yá, ncho‑yá ulate toꞌo nes. Leꞌa be ná wa cha usoꞌ be men tsoꞌo~na, cha ulen be migin cha udaw‑a.
\v 6 No ncho‑yá ulate ndoꞌ yo geꞌ. Leꞌa gor na ulen ta wa, cha ubid‑a, geal leꞌa sa wa naꞌanpa kwazh.
\v 7 No ncho‑yá ulate lat be gix nsoꞌ gich. Leꞌa gor na ulen trig nsea gix wa, leꞌa gix wa cha ulo xleaꞌ‑yá.
\v 8 No ncho‑yá ulate sa utaꞌa yo, cha msaꞌa‑yá dub gayoꞌoga bid.
\p Weꞌe ugeꞌ ndab Jesús:
\p —¡Bego na ndap nchaꞌ~na, blaꞌach bego ta ndáp naꞌ ndee!
\p
\v 9 Leꞌa be xmen Jesús cha unabdiꞌizh ndoꞌ xa, ndab bexa:
\p —¿Xtaꞌan gab ta msaktabeꞌe go wa?
\p
\v 10 Leꞌa Jesús cha ukaꞌab ndab ndoꞌ bexa wa:
\p —Leꞌa Dios nsaꞌa ta nyakbeꞌena bega be ta ugaꞌach cuent ten xteꞌe nibeꞌe Dios. Ná leꞌa ndoꞌ bexa xaꞌaga sbeꞌen nsaktabeꞌe naꞌ be taꞌa gor ndadiꞌizh naꞌ. Tal iwiꞌi bexa leꞌa bexa lá inaꞌ. No tal goꞌón bexa ta ndáp naꞌ, leꞌa bexa lá yakbeꞌena‑yá.
\s Jesús mbidiꞌizh xtaꞌan ndab cuent ten xa ndas trig
\r (Mt. 13:18-23; Mr. 4:13-20)
\p
\v 11 ’Leꞌa ta msaktabeꞌe naꞌ wa lndeꞌe nak: Leꞌa bid ten trig wa cuent diꞌizh ten Dios.
\v 12 Leꞌa toꞌo nes sa ulate bid ten trig wa nak cuent be men ndoꞌón diꞌizh ten Dios, parea leꞌa maxuꞌu cha nlen ngoꞌo‑yá len ladoꞌo bexa, cha lá gungea ladna bexa‑yá, no lá usaꞌa Dios gealnaban ten bexa.
\v 13 Leꞌa yo geꞌ sa ulate bid wa nak cuent be men nten ladna ndoꞌón diꞌizh ten Dios, ná leꞌa bexa wa cuent trig lá ndap sian loꞌ~na. Ndangea ladna bexa diꞌizh ten Dios dub ndeꞌep, ná leꞌa gor na juert ncho xa geal ndangea ladna xa diꞌizh wa, cha nlaꞌa xa‑yá.
\v 14 Leꞌa yo sa len gix nsoꞌ gich wa nak cuent be men ndoꞌón diꞌizh ten Dios. Ná leꞌa bexa nyuꞌ ladna, no ngeꞌ ladna bexa be ta siantsa ndap bexa, no nkwaꞌan bexa ta nladtsa bexa. Leꞌa bexa wa cuent dub trig lá nsaꞌa taꞌa.
\v 15 Parea leꞌa sa utaꞌa yo wa nak cuent be men wen ladoꞌo~na ndoꞌón diꞌizh ten Dios, no ndun bexa lak ndab‑a. Nxik bexa ndun bexa ta wen, leꞌa bexa nak cuent be trig nsaꞌa sian bid.
\s Dub cuent ten dub xeꞌa
\r (Mr. 4:21-25)
\p
\v 16 ’Naꞌan ton kich xeꞌa, cha usob xa‑yá len dub gets, natal xan loꞌon. Leꞌa xa ndi usob xeꞌa dub sa gaꞌap, ndontsa usu‑yá xeꞌa ndoꞌ bexa nyoꞌo len niꞌi wa.
\v 17 Leꞌa itea be ta xgaꞌach, leꞌa gal dub wizh leꞌa ta wa igenka. No iteanak be ta ncho ngachyoꞌo, leꞌa gal dub gor leꞌa ta wa iluuka ndoꞌ xeꞌa.
\p
\v 18 ’Blaꞌach bego ta gáp naꞌ ndee, leꞌa ndoꞌ bexa nyakbeꞌena leꞌa Dios gun mas yakbeꞌena bexa. Ná leꞌa bexa na lá nyakbeꞌena, leꞌa Dios slat ta na nsak bexa nyakbeꞌena bexa wa.
\s Xnaꞌa Jesús no be wit~xa nlad iniꞌí xa
\r (Mt. 12:46-50; Mr. 3:31-35)
\p
\v 19 Weꞌe leꞌa xnaꞌa Jesús no be wit~xa ulayaꞌ sa nsob xa. Parea lá yoꞌo gan ibii bexa wats xa, geal leꞌa sa wa uzhebpa kwaꞌad be men ndebe.
\v 20 Leꞌa dub men cha ndab ndoꞌ Jesús:
\p —Leꞌa xnaꞌa~ga no be wit~ga ndebe tsoꞌo juer ndee, nlad bexa iniꞌí bexa ga.
\p
\v 21 Leꞌa Jesús cha ukaꞌab ndab:
\p —Leꞌa bexa na ndoꞌón diꞌizh ten Dios no ndun xa lak ndab‑a, leꞌa bexa wa nak xnaꞌa~naꞌ no wit~naꞌ.
\s Jesús mtsaw ndoꞌ mbi siꞌil ulen ndoꞌ nits
\r (Mt. 8:23-27; Mr. 4:35-41)
\p
\v 22 Ngok stub wizh leꞌa Jesús ukea ndoꞌ dub barco nsea be xmen~na. Cha ndab Jesús ndoꞌ bexa:
\p —Itakea beuna stub toꞌo nits.
\p Cha nchaꞌbe bexa.
\v 23 Ndalen li nchaꞌbe bexa ndoꞌ nits wa, leꞌa Jesús cha ngwadgats. Leꞌa ndoꞌ nits wa cha ulen dub mbi siꞌil, gast ngi slaꞌyoꞌo barco wa len nits. Cha uzhebpa rages nchaꞌbe bexa.
\v 24 \fig |CN01708B.TIF|col|||Jesús mtsaw ndoꞌ mbi siꞌil ulen ndoꞌ nits|Lc. 8:24\fig*Cha mkwaꞌan bexa Jesús, ndab bexa:
\p —¡Mech! ¡Mech! ¡Leꞌa beuna ngi sat!
\p Cha uban Jesús, cha uteyo xa mbi siꞌil nsea be golp ten nits wa. Cha uleas mbi no xe ute nits.
\v 25 Cha ndab Jesús ndoꞌ be xmen~na:
\p —¿Maxá ta ngeꞌ ladna bega naꞌ wa zhaga?
\p Cha mzheb bexa, no ngwanseana bexa, ndab bexa ndoꞌ be ltsaꞌa~xa:
\p —¿Tonxá xa ndee zhaga, gast mbi nsea nits nxobgek ndoꞌ diꞌizh ten xa?
\s Jesús ulantuꞌub mbi bxin ncho len ladoꞌo dub xa Gadara
\r (Mt. 8:28-34; Mr. 5:1-20)
\p
\v 26 Cha ulayaꞌ bexa stub toꞌo nits, lad ndoꞌ distrit Galilea sa nibeꞌe gezh Gadara.
\v 27 Leꞌa gor na ulaꞌ Jesús ndoꞌ barco wa, cha ulen dub xa gezh wa wats Jesús, dub xa kwenla ncho mbi bxin len ladoꞌo~na. Leꞌa xa wa ni lá ndak xab~na, no ni lá nyoꞌo xa ta lid~xa, ndi sbeꞌen len be geꞌloꞌo ngaꞌach be men ngut ncho xa.
\v 28 Leꞌa gor uniꞌí xa wa Jesús, cha ugeꞌ utezhat xa, cha msaxib xa ndoꞌ Jesús, cha ugeꞌ ndab mbi bxin wa:
\p —¿Xtaꞌan ngi naꞌ nsea ugal lu zha, Jesús Xin Dios siꞌil? Leꞌa naꞌ naꞌab ndoꞌ lu lá utsaksi lu naꞌ.
\p
\v 29 Li ndab ta wa geal leꞌa Jesús unibeꞌela ndoꞌ mbi bxin wa itoꞌo ladoꞌo~xa wa. Leꞌa mbi bxin wa uzheꞌeb pol‑lata nibeꞌe xabgiꞌi wa. Leꞌa be men sian biaj mxi yaꞌa~xa no xoꞌo~xa nsea caden, ná xa nkixka ta wa. Cha ndun mbi bxin wa gan nxoꞌon xa geꞌe sa naꞌan men.
\p
\v 30 Leꞌa Jesús cha unabdiꞌizh ndoꞌ mbi bxin wa, ndab xa:
\p —¿Xteꞌe nsaleaꞌ lu?
\p Leꞌa ta wa cha ukaꞌab ndab:
\p —Naꞌ nsaleaꞌ Uzheꞌeb Kwaꞌad Xa.
\p Li ndab ta wa geal leꞌa be mbi bxin wa kwaꞌadpa uyoꞌo len ladoꞌo~xa wa.
\v 31 Leꞌa be mbi bxin wa cha unab ndoꞌ Jesús lá utuꞌub Jesús be ta wa gast geꞌed uzheꞌeb lá ndap xan~na.
\v 32 Ndi unab be mbi bxin wa ndoꞌ Jesús ulaꞌa Jesús yoo beya len be kuch kwaꞌad ndeseayaw sa wa. Leꞌa Jesús cha msaꞌa diꞌizh li gun be ta wa.
\v 33 Leꞌa be mbi bxin wa cha utoꞌo ladoꞌo~xa wa, cha uyoꞌo beya len be kuch wa. Leꞌa bema cha karrel nchaꞌbe uxoꞌon gek dub weꞌa toꞌo nits. Cha ubix bema gast len nits ulaꞌyoꞌo bema, cha ngut bema.
\p
\v 34 Leꞌa bexa nkeno be kuch wa, gor na uniꞌí bexa ta wa, cha nseaꞌbe uxoꞌon bexa. Leꞌa nes nseaꞌbe bexa mbidiꞌizh bexa ta uyoꞌo wa ndoꞌ be men gezh no ndoꞌ be men ndesea geꞌe.
\v 35 Leꞌa be men wa cha utoꞌobe nchaꞌwiꞌi ná xtaꞌan ta uyoꞌo wa. Leꞌa gor ulayaꞌ bexa wats Jesús, uniꞌí bexa xabgiꞌi na utoꞌo be mbi bxin len ladoꞌo~na wa nsobma wats xoꞌo Jesús. Leꞌa xa wa nakla xab~na no yá naꞌanlatapa tont nak xa. Leꞌa be men wa cha mzheb.
\v 36 Leꞌa bexa na uniꞌí xteꞌe myakna xa wa cha mbidiꞌizh ta wa ndoꞌ be men.
\v 37 Weꞌe leꞌa itea be men ncho sa nibeꞌe Gadara unab ndoꞌ Jesús ikaꞌan Jesús sa wa, leꞌa bexa uzhebpa nzheb. Leꞌa Jesús cha ukea ndoꞌ barco, cha ndiꞌizh yaꞌ xa.
\v 38 Leꞌa xa na utoꞌo be mbi bxin len ladoꞌo~na wa cha unab ndoꞌ Jesús no xa yaꞌno Jesús. Parea leꞌa Jesús ndi ndab:
\p
\v 39 —Nat byaꞌ ta lid~lu. Cha bidiꞌizh xteꞌe wen mbinno Dios lu.
\p Leꞌa xa wa cha nseaꞌ, usaxan ndadiꞌizh xa ndoꞌ itea be men gezh wa xteꞌe myunyakna Jesús xa.
\s Jesús myunyakna dub xagots nsea mxiste xa xingots Jairo
\r (Mt. 9:18-26; Mr. 5:21-43)
\p
\v 40 Leꞌa gor na mlanseaꞌ Jesús stub toꞌo nits, leꞌa be men uzhebpa mten ladnabe, geal leꞌa bexa itea ndenkeaꞌ ilen Jesús.
\v 41 Weꞌe ulen dub xabgiꞌi nsaleaꞌ Jairo, xa nchansu niꞌi sa nzhealbe bexa judio gezh wa. Leꞌa xa wa cha usaxib ndoꞌ Jesús, cha unab xa ndoꞌ Jesús yaꞌ Jesús ta lid~xa.
\v 42 Leꞌa xa wa ndap dubtsa xingots~na ncho tibtop liꞌin, parea leꞌa meꞌed wa yamer gat. Leꞌa gor na nchaꞌbe bexa nes leꞌa be men kwaꞌad ngidko Jesús.
\p
\v 43 Ná leꞌa lat be men wa nchaꞌa dub xagots kweaꞌ nsak, nleꞌa xa ten idub dub tibtopla liꞌin. Leꞌa xa wa sianla biaj ngwaꞌ ndoꞌ be doctor gast mteꞌa xa itea be taꞌa ndap xa. Ná ni dub be doctor lá ngun gan yakna xa.
\v 44 Leꞌa xa wa ubii ndi tsoꞌo Jesús, cha mgal xa ndats xab Jesús. Cha bi leꞌa gor wa leꞌa ten wa cha uleaslenla las~xa.
\v 45 Weꞌe leꞌa Jesús cha ndab:
\p —¿Ton xa mgal xab~naꞌ?
\p Leꞌa itea be men wa ndab naꞌanpa ugal xab Jesús. Leꞌa Pedr no be ltsaꞌa~xa ndab:
\p —Mech, leꞌa be men baꞌ leꞌa ngidko go, ¿ná xtaꞌan ndab ga ton mgal xab~go zha?
\p
\v 46 Leꞌa Jesús cha ndab:
\p —Dub menka mgal xab~naꞌ, leꞌa naꞌ mgenna utoꞌo dub tuzh juers ten naꞌ.
\p
\v 47 Leꞌa gor na uniꞌí xagots wa leꞌa Jesús mgenna ta mbin xa, cha nxis xa tant nzheb xa. Cha ubii xa msaxib xa ndoꞌ Jesús. Cha ndab xa ndoꞌ gaꞌal itea be men ná xtaꞌan mgal xa xab Jesús, no xteꞌe uxax myakna xa.
\v 48 Leꞌa Jesús cha ndab ndoꞌ xa:
\p —Xagots, leꞌa ta na ngeꞌ ladna lu naꞌ, ta weꞌe mbin myakna lu. Nat byaꞌ, cha bten ladna lu.
\p
\v 49 Ndalen li nsoꞌyadiꞌizh Jesús, ulen dub xa utoꞌo ta lid Jairo, ndab xa ndoꞌ Jairo:
\p —Lá goꞌo ga mech baꞌ, leꞌa xin~ga ngutla.
\p
\v 50 Leꞌa gor na mbiꞌín Jesús ta wa, cha ndab xa ndoꞌ Jairo:
\p —Lá izheb lu. Bingeatsa ladna lu naꞌ, leꞌa xin~lu sbanka.
\p
\v 51 Leꞌa gor na ulayaꞌ bexa ta lid Jairo, leꞌa Jesús cha uyoꞌo len niꞌi wa nsea Pedr no Jacob no Juan, nsea xus meꞌed nsea xnaꞌa meꞌed. Cha ni dubta men lá ulaꞌa Jesús yoꞌo len niꞌi wa.
\v 52 Leꞌa be men kwaꞌad wa ndoꞌon, no nbezhat bexa geal ngut meꞌed wa. Ná leꞌa Jesús cha ndab:
\p —Yá lá goꞌonta bega, leꞌa meꞌed baꞌ naꞌanpa ngut, leꞌa meꞌed ga naxyats.
\p
\v 53 Leꞌa be men wa ndi mxiꞌidno Jesús, geal leꞌa bexa uniꞌí leꞌa meꞌed wa ngutka.
\v 54 Leꞌa Jesús cha usen yaꞌa meꞌed, cha ugeꞌ ndab Jesús:
\p —¡Meꞌed gots, goste!
\p
\v 55 Weꞌe leꞌa gealnaban ten meꞌed wa cha myoꞌogal len ladoꞌo meꞌed, cha uxax ngwaste meꞌed. Leꞌa Jesús cha ndab ndoꞌ be usan ten meꞌed wa:
\p —Bsaꞌa bega ta gaw med.
\p
\v 56 Leꞌa be usan ten meꞌed wa uzhebpa ndanseanabe, ná leꞌa Jesús cha unibeꞌe naꞌan ton ndoꞌ ná gab bexa ta ngok wa.
\c 9
\s Jesús mtuꞌub isatibtop bexa gudiꞌizh diꞌizh ten Dios
\r (Mt. 10:5-15; Mr. 6:7-13)
\p
\v 1 Leꞌa tsoꞌo wa leꞌa Jesús mchealte isatibtop be xmen~na. Cha msaꞌa xa juers ndoꞌ bexa kontuꞌub bexa be mbi bxin, no yunyakna bexa be men gizh.
\v 2 Cha mtuꞌub xa bexa yaꞌuluu bexa xteꞌe nibeꞌe Dios be men, no yunyakna bexa be men gizh.
\v 3 No ndab Jesús ndoꞌ bexa:
\p —Ni dub taꞌa guntiꞌin bega nes lá goꞌo bega, ni bordón no ni bols no ni pan no ni med. No ni lá goꞌo bega top nes xab bega.
\v 4 Tal pa niꞌi na usaꞌa bexa yoo bega dub gezh, sa weꞌetsa yoo bega gast wizh ikaꞌan bega gezh wa.
\v 5 No tal ncho gezh lá ulaꞌa bexa yoo bega, bkaꞌan bega gezh wa. Cha blate bega gast yakol ngwaꞌal xoꞌo bega, ta uluu leꞌa Dios ndakloo ndoꞌ bexa wa.
\p
\v 6 Leꞌa isatibtop bexa wa cha utoꞌo nchaꞌbeyadiꞌizh diꞌizh wen ten Dios itea be gezh nde gax sa wa, no myunyakna bexa be men gizh.
\s Herodes mbinbeꞌe ná ton Jesús
\r (Mt. 14:1-12; Mr. 6:14-29)
\p
\v 7 Leꞌa Herodes xa nibeꞌe distrit Galilea mbiꞌín itea be ta ndun Jesús. Ná leꞌa xa ni lá iniꞌí ton xa wa, geal leꞌa ncho be men ndab leꞌa Jesús wa Juan mbangal ndoꞌ gealgut.
\v 8 No ncho bexa ndab leꞌa xa wa profet Elí mlengal. No nchoga bexa ndab leꞌa xa wa tonla dub profet uyoꞌo xapta mbangal.
\v 9 Ta weꞌe mbinbeꞌe Herodes, ndab xa:
\p —Leꞌa naꞌ unibeꞌe myabtoꞌog gen Juan. ¿Cha tonxá xa ndee ndon naꞌ ndun sian be ta ndee zhaga?
\p Ta weꞌe uzhebpa nlad Herodes iniꞌí Jesús.
\s Jesús mgaw dub gaꞌay mil xabgiꞌi
\r (Mt. 14:13-21; Mr. 6:30-44; Jn. 6:1-14)
\p
\v 10 Leꞌa ngol gor na mlaꞌnchaꞌ isatibtop be xmen Jesús, leꞌa bexa cha mbidiꞌizh itea be ta mbin bexa. Leꞌa Jesús cha mbiꞌi bexa dub sa naꞌan men, gax gezh Betsaida.
\v 11 Ná leꞌa gor na uniꞌí be men pa nchaꞌa Jesús, cha no bexa usankea tsoꞌo Jesús. Leꞌa xa cha utezh bexa wa sa nsob xa. Cha mbidiꞌizh xa xteꞌe nibeꞌe Dios be men, no myunyakna xa be men gizh.
\p
\v 12 Leꞌa ngol gor na mas uzhela, leꞌa isatibtop be xmen Jesús ubii wats xa, ndab bexa:
\p —Gud go ndoꞌ be men baꞌ yaꞌbe bexa be ranch no be gezh nde gax baꞌ, ukwaꞌan bexa sa gadgats bexa no ta gaw bexa, leꞌa sa ndee dub sa naꞌanpa ncho men.
\p
\v 13 Leꞌa Jesús cha ndab:
\p —Bsaꞌa bega ta gaw bexa.
\p Leꞌa bexa wa cha ukaꞌab ndab:
\p —Leꞌa besa ndap sgaꞌaytsa pan nsea stoptsa mbeal. Ná leꞌa besa lá yoo gan yaꞌisiꞌi ta gaw itea be men ndee.
\p
\v 14 Leꞌa lat itea be men wa ncho pa dub gaꞌay mil xabgiꞌi. Weꞌe leꞌa Jesús cha ndab ndoꞌ be xmen~na:
\p —Gud bega isob itol gayoꞌo gaꞌga bexa.
\p
\v 15 Cha li mte be xmen Jesús itea be men kwaꞌad wa.
\v 16 Leꞌa Jesús cha usen isagaꞌay pan nsea itop mbeal wa, cha mwiꞌi xa gibeꞌa msaꞌa xa xno ndoꞌ Dios. Cha uleꞌa xa be pan no be mbeal wa sian bleꞌa, cha msaꞌa xa‑yá ndoꞌ be xmen~xa, mtseꞌa bexa‑yá ndoꞌ be men wa.
\v 17 Leꞌa itea be men wa udaw ta wa gast plo mzhea bexa. Leꞌa be xmen Jesús cha mteleꞌe stibtop zhum byux ta myaꞌan sobr wa.
\s Pedr ndab leꞌa Jesús nak Cristo
\r (Mt. 16:13-20; Mr. 8:27-30)
\p
\v 18 Leꞌa dub wizh leꞌa Jesús ngwaꞌyadiꞌizhno Dios dub sa naꞌan men, nabtsa be xmen~xa mbiꞌi xa. Leꞌa Jesús cha unabdiꞌizh ndoꞌ bexa wa, ndab xa:
\p —¿Xteꞌe ndab be men zha ton nak naꞌ?
\p
\v 19 Leꞌa bexa wa cha ukaꞌab ndab:
\p —Leꞌa ncho be men ndab leꞌa go Juan xa ulaleaꞌ be men. No ncho bexa ndab leꞌa go Elí. No nchoga bexa ndab leꞌa go stub profet uyoꞌo polta mbangal ndoꞌ gealgut.
\p
\v 20 Leꞌa Jesús cha ndab:
\p —¿Bego zha xteꞌe gab bega ton nak naꞌ?
\p Weꞌe leꞌa Pedr ndab:
\p —Leꞌa go nak Cristo, xa mtuꞌub Dios.
\p
\v 21 Leꞌa Jesús unibeꞌe ndab ndoꞌ bexa:
\p —Naꞌan ton ndoꞌ ná gudiꞌizh bega ta wa.
\s Jesús mbidiꞌizh leꞌa gat
\r (Mt. 16:21-28; Mr. 8:31–9:1)
\p
\v 22 No ndab Jesús:
\p —Leꞌa naꞌ, Xa Myak Men Ndoꞌ Gizhliyo, nsabndoꞌka sian gealkweaꞌ iní. Leꞌa bexa gox nsak no be uleꞌay nibeꞌe no be mech ten ley uxelad naꞌ, cha gat naꞌ. Cha gal wizh yon leꞌa naꞌ ibangal.
\p
\v 23 No ndab Jesús ndoꞌ bexa:
\p —Tal ton nlad isankea tsoꞌo naꞌ, nsabndoꞌ ulaꞌa xa itea be ta nlad xa, cha goꞌo xa cruz ten xa itea wizh, cha isankea xa tsoꞌo naꞌ guniꞌi xtaꞌan gunno be men xa.
\v 24 Leꞌa tal ton ukwaꞌan xteꞌe wen yoo xa, leꞌa xa wa ndi gun perdid gealnaban ten na ndoꞌ Dios. Ná leꞌa tal ton gat ke ten naꞌ, leꞌa xa wa gap gealnaban ndoꞌ Dios.
\v 25 Tal leꞌa dub men ndap itea be ta ncho ndoꞌ gizhliyo ndee, cha gat xa, leꞌa iteanak be ta wa ta naꞌan xtiꞌin.
\v 26 Leꞌa tal ton idono ladna naꞌ no diꞌizh ten naꞌ, leꞌa naꞌ, Xa Myak Men Ndoꞌ Gizhliyo, no idono ladna xa wa, gal wizh ilenno naꞌ xeꞌa siꞌil ten Dios Tad no be angel ten Dios.
\v 27 Leꞌa naꞌ gáp ndoꞌ bega leꞌa ncho bexa nde ndee naꞌanpa cha gat gast iniꞌíka xa gal tiemp inibeꞌe Dios.
\s Jesús mtixndoꞌ
\r (Mt. 17:1-8; Mr. 9:2-8)
\p
\v 28 Leꞌa ngol pa stub sman tsoꞌo na li mbidiꞌizh Jesús ta wa, cha mbiꞌi xa Pedr no Juan no Jacob, ukea bexa dub bet sa ndaꞌyadiꞌizhno Jesús Dios.
\v 29 Leꞌa gor na li nsoꞌyadiꞌizhno xa Dios, leꞌa xa cha mtixndoꞌ ndoꞌ gaꞌal bexa wa. Leꞌa xab~xa cha mnaꞌ mbe, ndon nlaꞌbealꞌ‑a.
\v 30 Zha leꞌa sa wa cha mlundoꞌ top xabgiꞌi ndeyadiꞌizhno Jesús, leꞌa ta wa Moisés no Elí.
\v 31 Leꞌa bexa wa nde tlaw dub xeꞌa uzheꞌeb chul, ndeyadiꞌizhno bexa Jesús ná xteꞌe gat Jesús gezh Jerusalén.
\v 32 Leꞌa Pedr no itop ltsaꞌa~xa uzhebpa nyoxkaꞌal na, ná leꞌa bexa mxik lá ngadgats. Cha uniꞌí bexa xteꞌeta nlaꞌbealꞌ wats Jesús, no uniꞌí bexa top xabgiꞌi wa nde wats Jesús.
\v 33 Ngol gor na yá nseaꞌbe sa sit Moisés nsea Elí wats Jesús, leꞌa Pedr cha ndab ndoꞌ Jesús:
\p —Mech, uzhebpa wen ndebe beuna sa ndee. Gundeꞌe besa chon ramad: dub‑a na ten go, leꞌa stub‑a na ten Moisés, leꞌa stub‑a na ten Elí.
\p Ná leꞌa Pedr ni lá iniꞌí xtaꞌan ndab.
\v 34 Bi li nsoꞌyab Pedr ta wa, zha leꞌa dub xkaw ulaꞌla sa nde bexa wa, cha mzheb bexa.
\v 35 Leꞌa lat xkaw wa mgen ti Dios ndab:
\p —Leꞌa ta ndee Xiꞌín~naꞌ, xa na mti naꞌ. Bsakyoꞌón bega ta ndab xa.
\p
\v 36 Leꞌa gor na uleas ti Dios wa, leꞌa Jesús nabla nsoꞌ. Leꞌa bexa wa lá ngudiꞌizh ta li uniꞌí bexa wa dub ndeꞌep ndoꞌ be men.
\s Jesús myunyakna dub meꞌed nsak gizhkaw
\r (Mt. 17:14-21; Mr. 9:14-29)
\p
\v 37 Leꞌa ngol stubtsa wizh gor na nchaꞌlayoꞌo bexa bet wa, leꞌa kwaꞌad be men utoꞌo, nchaꞌbe ucheꞌalndoꞌ Jesús.
\v 38 Leꞌa dub xabgiꞌi nsea lat be men wa ugeꞌ ndab:
\p —Mech, leꞌa naꞌ naꞌab ndoꞌ go iwiꞌi go ndoꞌ xmeꞌed~naꞌ, leꞌa meꞌed ga dubkama ndap naꞌ.
\v 39 Leꞌa gor na nsen dub mbi bxin med, cha nbezhat med, no uzheꞌeb nteꞌal med, no nlen bchiꞌin toꞌo med. Uzheꞌeb xela ndanno ta wa med, no kwenpa leꞌa zha nlaꞌa ta wa med.
\v 40 Leꞌa naꞌ unaꞌabla ndoꞌ be xmen~go kontuꞌub bexa mbi bxin wa, parea leꞌa bexa lá ngun gan.
\p
\v 41 Leꞌa Jesús cha ukaꞌab ndab:
\p —¡Uzhebpa ngud nak bego ncho nat, no ndidotsa ngeꞌ ladna bega Dios! ¿Ploxá tiemp yoꞌo naꞌ lat bega zhaga? ¿Sta ploxá tiemp uxik naꞌ ndoꞌ bega zhaga?
\p Cha ndab Jesús ndoꞌ xabgiꞌi wa:
\p —Utseano xmeꞌed~lu baꞌ sa ndee.
\p
\v 42 Leꞌa gor na nchaꞌbii gax meꞌed wa, leꞌa mbi bxin wa cha udingegal meꞌed ndoꞌ yo, no uzhebpa ngot bixte meꞌed. Leꞌa Jesús cha uteyo mbi bxin wa, cha myunyakna xa meꞌed wa. Cha myun Jesús cuent meꞌed wa ndoꞌ xus med.
\v 43 Leꞌa itea be men wa ndanseanabe gor uniꞌí bexa xteꞌe juert nak Dios.
\s Jesús mbidiꞌizh leꞌa xa yak cuent ndoꞌ yaꞌa be men
\r (Mt. 17:22-23; Mr. 9:30-32)
\p Ndalen li ndeyanseana be men ndoꞌ ta mbin Jesús wa, leꞌa xa cha ndab ndoꞌ be xmen~na:
\p
\v 44 —Uzhebpa blaꞌach bega ta gáp naꞌ ndee. Leꞌa naꞌ, Xa Myak Men Ndoꞌ Gizhliyo, yak cuent ndoꞌ yaꞌa be men.
\p
\v 45 Parea leꞌa be xmen Jesús ni lá yakbeꞌena ta li ndab xa wa, geal leꞌa Dios biseata ulaꞌa yakbeꞌena bexa‑yá. Ná leꞌa bexa nzhebta inabdiꞌizh ndoꞌ Jesús xteꞌe gab ta wa.
\s ¿Ton mas nsak?
\r (Mt. 18:1-5; Mr. 9:33-37)
\p
\v 46 Weꞌe leꞌa be xmen Jesús cha ndeyadiꞌizhbe ná ton mas nsak lat bexa wa.
\v 47 Leꞌa Jesús mgenna xtaꞌan ndanbeꞌe bexa, cha usen xa dub meꞌed, cha msoꞌ xa meꞌed wats xa.
\v 48 Cha ndab xa ndoꞌ bexa:
\p —Leꞌa tal ton dub xmen~naꞌ utsin gak xa ndoꞌ dub meꞌed, leꞌa xa wa cuentkata ndoꞌ naꞌ utsin nak. Leꞌa xa na utsin nak ndoꞌ naꞌ wa, leꞌa xa wa utsinkaga nak ndoꞌ xa na mtuꞌub naꞌ. Leꞌa xa na uxee nsak lat bega wa, leꞌa xa wa ndon leꞌa xa nsak ndoꞌ Dios.
\s Bexa dubtsa nak no Jesús
\r (Mr. 9:38-40)
\p
\v 49 Leꞌa Juan cha ndab ndoꞌ Jesús:
\p —Mech, leꞌa besa uniꞌí dub men ndantiꞌin leaꞌ~go ngontuꞌub xa be mbi bxin. Leꞌa besa cha mka guntiꞌinta xa leaꞌ~ga, geal leꞌa xa naꞌanpa no nkeseano beuna.
\p
\v 50 Leꞌa Jesús cha ndab:
\p —Lá uka bega gun xa ta wa, leꞌa tal ton naꞌanpa ndakloo ndoꞌ beuna, leꞌa xa wa dubtsa nak no beuna.
\s Jesús uteyo Jacob no Juan
\p
\v 51 Leꞌa zha na yamer ngol zha yaꞌ Jesús gibeꞌa stub biaj, leꞌa xa dubtsa ulo ladna yaꞌ Jerusalén.
\v 52 Cha mtuꞌub xa pla xmen~xa nchaꞌbe nedlabe. Leꞌa bexa wa cha ulayaꞌ dub gezh ten distrit Samaria, mkwaꞌan bexa sa yoo Jesús.
\v 53 Ná leꞌa bexa gezh wa lá usaꞌa sa yoo xa, leꞌa bexa uniꞌí leꞌa Jesús nchaꞌa Jerusalén.
\v 54 Leꞌa Jacob no Juan top xmen Jesús mbiꞌín ta wa, cha ndab bexa ndoꞌ Jesús:
\p —Señor, ¿nlad ga inab besa ndoꞌ Dios ulaꞌ bealꞌ gibeꞌa utsoꞌol‑a be men baꞌ lak mbin Elí zha?
\p
\v 55 Leꞌa Jesús mgeaksoꞌ mwiꞌi ndoꞌ bexa. Cha uteyo Jesús bexa, ndab xa:
\p —Bego ni lá iniꞌí ton ngo gek bega li ndab bega.
\v 56 Leꞌa naꞌ, Xa Myak Men Ndoꞌ Gizhliyo, naꞌanpa ndalyut be men, leꞌa naꞌ ndi ndalusa gealnaban ten bexa.
\p Cha nchaꞌbe bexa stubga gezh.
\s Bexa na nlad isankea tsoꞌo Jesús
\r (Mt. 8:18-22)
\p
\v 57 Leꞌa gor na li nchaꞌbe bexa nes, leꞌa dub men ndab ndoꞌ Jesús:
\p —Señor, leꞌa naꞌ no isankea tsoꞌo go guniꞌi pa yaꞌ ga.
\p
\v 58 Leꞌa Jesús cha ndab ndoꞌ xa wa:
\p —Leꞌa be mbeas ndap geꞌed nyoꞌo na, no leꞌa be migin ndap xuꞌun ten na, parea leꞌa Xa Myak Men Ndoꞌ Gizhliyo lá ndap sa uneꞌe xa.
\p
\v 59 Cha ndab Jesús ndoꞌ stub xa:
\p —Usankea tsoꞌo naꞌ.
\p Leꞌa xa wa cha ndab:
\p —Señor, blaꞌa ga ned yaꞌukaꞌach naꞌ xus~naꞌ. Weꞌeta isankea naꞌ tsoꞌo ga.
\p
\v 60 Leꞌa Jesús cha ndab:
\p —Blaꞌa leꞌa bexa lá ndap gealnaban ndoꞌ Dios ukaꞌach ltsaꞌa ngut~na. Ná leꞌa lu ndi waꞌyab ndoꞌ be men xteꞌe inibeꞌe Dios bexa.
\p
\v 61 Leꞌa stub xa cha ndabgal ndoꞌ Jesús:
\p —Señor, leꞌa naꞌ no isankea tsoꞌo ga, parea blaꞌa ga ned nseayáp naꞌ‑yá ndoꞌ bexa ta lid~naꞌ.
\p
\v 62 Leꞌa Jesús cha ndab:
\p —Tal ton nlad isankea tsoꞌo naꞌ, ná leꞌa xa ndi ned stub ta xaꞌaga gun, leꞌa xa wa lá isuꞌu yoo lat be men nibeꞌe Dios. Leꞌa xa wa nak cuent dub xa ndun tiꞌin, nsén xa yaꞌa yarad, cha nwiꞌi xa ndi tsoꞌo.
\c 10
\s Jesús mtuꞌub dub chon gaꞌal ncho tiꞌi be men
\p
\v 1 Tsoꞌo wa leꞌa Jesús mti stub chon gaꞌal ncho tiꞌi be men, mtuꞌub xa bexa wa top gaꞌga bexa, yaꞌbe nedla bexa itea be gezh yaꞌ Jesús.
\v 2 Ndab Jesús ndoꞌ bexa wa:
\p —Ncho kwaꞌad be men gol goꞌón diꞌizh ten Dios, nak bexa cuent sianpa be taꞌa iganleꞌe, ná leꞌa bexa ndun tiꞌin wa platsa. Ta weꞌe unab bega ndoꞌ Dios Xwan tiꞌin, utuꞌubta xa bexa gudiꞌizh diꞌizh ten Dios.
\v 3 Waꞌbe bega nat, leꞌa naꞌ ntuꞌub bega yaꞌbe bega cuentta be borreg nde lat be mbee.
\v 4 Lá goꞌo bega bols ncho med, no ni stub bols ten bega, no ni stub nes ndab bega. No naꞌanpa gaisoꞌ bega nes inidiꞌizh bega ndoꞌ be men.
\v 5 Leꞌa gor na yoo bega len dub niꞌi, cha gab bega ndoꞌ men wa: “Leꞌa Dios gun wen yoo ladna bega.”
\v 6 Tal leꞌa xa ncho sa wa utsin ikaꞌab ndoꞌ bega, weꞌe leꞌa Dios gun wen yoo ladna xa wa. Ná tal leꞌa xa naꞌanpa utsin ikaꞌab, leꞌa xa naꞌanpa wen yoo ladna.
\v 7 Leꞌa sa na utsin ikaꞌab bexa ndoꞌ bega, sa weꞌetsa yoo bega. Lá ido ladna bega gaw bega no goo bega ta usaꞌa xa, leꞌa dub xa ndun tiꞌin nsabndoꞌ yax ten na. No naꞌanpa ucheꞌa bega sa yoo bega.
\v 8 Leꞌa gor na ilayaꞌ bega dub gezh sa utsin nak men ndoꞌ bega, gaw bega ta nsaꞌa bexa wa.
\v 9 No byunyakna bega bexa gizh ncho gezh wa, cha gud bega ndoꞌ bexa leꞌa tiemp inibeꞌe Dios ladoꞌo be men yá gax nak.
\v 10 Ná tal ncho gezh naꞌanpa utsin nak bexa ndoꞌ bega, bkaꞌan bega sa wa, cha gud bega ndoꞌ bexa wa:
\v 11 “Gast yakol ngwaꞌal xoꞌo besa gezh ndee ulate besa, ta nluu leꞌa Dios utsaksi bega. Parea nlad besa iniꞌí bega ta ndee: leꞌa tiemp inibeꞌe Dios ladoꞌo be men yá gaxla nak.”
\v 12 Leꞌa naꞌ gáp leꞌa gal wizh gab Dios ná ton ndap ke, leꞌa bexa gezh wa mas gealkweaꞌ iniꞌí ndoꞌ bexa uyoꞌo gezh Sodoma.
\s Proꞌob be gezh lá ngungea ladna bexa Jesús
\r (Mt. 11:20-24)
\p
\v 13 ’¡Proꞌob bego xa gezh Corazín no bego gezh Betsaida! Leꞌa tal be uyon mbin naꞌ lat bego wa ndi ngun naꞌ gezh Tiro no Sidón, polta ngokla bexa lad nagats, no usobla bexa ndoꞌ diꞌ, ta uluu leꞌa bexa mlaꞌala be ta ugap nak bexa.
\v 14 Ta weꞌe leꞌa gal zha na gab Dios ná ton ndap ke, leꞌa bego xa gezh Corazín no bego gezh Betsaida mas uzheꞌeb iniꞌí gealkweaꞌ ndoꞌ bexa Tiro no Sidón wa.
\v 15 No bego xa gezh Capernaum, ¿ndanbeꞌe bega zha gibeꞌa yaꞌ bega? Leꞌa Dios ndi utsaꞌab bega infierno.
\p
\v 16 Cha ndab Jesús ndoꞌ be xmen~na:
\p —Leꞌa tal ton isakyoꞌón be ta ndab bega wa, leꞌa xa wa isakyoꞌón diꞌizh ten naꞌ. Ná leꞌa tal ton uxelad bega, leꞌa xa wa no naꞌ ndee nxelad. Leꞌa xa na uxelad naꞌ wa, leꞌa xa wa no nxelad Dios xa mtuꞌub naꞌ.
\s Mlaꞌnchaꞌ chon gaꞌal ncho tiꞌi bexa mtuꞌub Jesús
\p
\v 17 Leꞌa gor na mlaꞌnchaꞌ isachon gaꞌal ncho tiꞌi bexa wa, leꞌa bexa uzhebpa mten ladna ndab ndoꞌ Jesús:
\p —Señor, gast be mbi bxin nxobgek ndoꞌ besa gor ndantiꞌin besa leaꞌ~go.
\p
\v 18 Leꞌa Jesús cha ndab:
\p —Leꞌa naꞌ uní leꞌa maxuꞌu utoꞌo gaꞌap baꞌ ulayat ndoꞌ yo cuent bealꞌ usiꞌi.
\v 19 Leꞌa naꞌ nsa juers ndoꞌ bego isoꞌ bega tsoꞌo mbeꞌal no nix, no mas gap bega juers ndoꞌ maxuꞌu. Ni dub taꞌa wa lá gun gan xteꞌe gunno bega.
\v 20 Parea lá iten ladna bega xteꞌe nxobgek be mbi bxin ndoꞌ bega, ndi bten ladna bega leꞌa leaꞌ bega nkeala gibeꞌa.
\s Jesús msaꞌa xno ndoꞌ Dios
\r (Mt. 11:25-27; 13:16-17)
\p
\v 21 Weꞌe leꞌa Espíritu ten Dios cha mbin mas nten ladna Jesús, cha ndab Jesús ndoꞌ Dios:
\p —Nsa naꞌ xno ndoꞌ go, Xus~naꞌ, go Xa Nibeꞌe gibeꞌa no gizhliyo, leꞌa go lá ulaꞌa leꞌa bexa ndák wa no bexa ntsid wa yakbeꞌena be ta ndee. Ndi mluu ga‑yá ndoꞌ bexa naꞌanpa ndák, bexa nak cuent be meꞌed. Li ngok‑a Xus~naꞌ, geal leꞌa go li nlad gak‑a.
\p
\v 22 Cha ndab Jesús ndoꞌ be men nde sa wa:
\p —Leꞌa Dios Xus~naꞌ msaꞌa itea be taꞌa ndoꞌ naꞌ. No naꞌan ton nchandoꞌ naꞌ, nabtsa Xus~naꞌ nchandoꞌ naꞌ. No naꞌan ton nchandoꞌ Dios Xus~naꞌ, nabtsa naꞌ xa nak Xin~xa nchandoꞌ xa, no bexa nlad naꞌ uluꞌu naꞌ ná ton nak Dios ndoꞌ bexa.
\p
\v 23 Cha mwiꞌi Jesús ndoꞌ be xmen~na, cha ndab xa ndoꞌ nabtsa bexa wa:
\p —Dios ndun wen nyo ladna be men na no uniꞌí ltsaꞌa ta uniꞌí bega nat.
\v 24 Leꞌa naꞌ gáp leꞌa kwaꞌad bexa mbidiꞌizh sakndoꞌ Dios no bexa nibeꞌe polta, nlad bexa iniꞌí bexa ltsaꞌa ta uniꞌí bega nat, ná leꞌa bexa lá iniꞌí ta wa. No nlad bexa goꞌón bexa ltsaꞌa ta ndoꞌón bega nat, ná leꞌa bexa lá ngoꞌón ta wa.
\s Dub xa Samaria utsin mbinno dub xa judio
\p
\v 25 Weꞌe leꞌa dub mech ten ley mbin preb Jesús, ndab xa:
\p —Mech, ¿xteꞌe gun naꞌ ndontsa gap naꞌ gealnaban ndoꞌ Dios, ta nunk lá idub?
\p
\v 26 Leꞌa Jesús cha ukaꞌab ndab:
\p —¿Xteꞌe nkeaniꞌi ley ten Dios? ¿Xteꞌe nyakbeꞌena lu ta wa?
\p
\v 27 Leꞌa mech ten ley wa cha ndab:
\p —Leꞌa ley wa ndab: “Wankea Dios Xa Nibeꞌe idub ncho ladna ladoꞌo~lu, no idub gealnaban ten lu, no idub juers ten lu, no idub lak ndanbeꞌe lu.” No ndab‑a: “Bkweaꞌ ladna lu be ltsaꞌa~lu lakkata lu.”\x + \xo 10:27 \xt Dt. 6:5; Lv. 19:18\x*
\p
\v 28 Leꞌa Jesús cha ndab:
\p —Leꞌaka ukaꞌab lu. Nat bin be ta wa, leꞌa lu sapka gealnaban ndoꞌ Dios.
\p
\v 29 Ná leꞌa mech wa nlad wen yaꞌan ndoꞌ be men, ta weꞌe unabdiꞌizhgal xa ndoꞌ Jesús, ndab xa:
\p —¿Ton nak ltsaꞌa~naꞌ zha?
\p
\v 30 Leꞌa Jesús cha ukaꞌab ndab:
\p —Leꞌa dub xabgiꞌi utoꞌo Jerusalén nchaꞌa xa Jericó. Leꞌa nes nchaꞌa xa wa, mlat be waꞌan itea be ta noꞌo xa no gast xab~xa. No udin bexa xa, cha mlaugix bexa xa cuent dub xa ngut.
\v 31 Ngol gor leꞌa sa wa nseatid dub uleꞌay ten bexa judio. Leꞌa xa wa cha uniꞌí nax men wa, cha gandidtsa utid xa.
\v 32 Tsoꞌo wa nseatid dub xa levita sa wa. Leꞌa gor uniꞌí xa xa nax wa, cha gandidgal utid xa.
\v 33 Leꞌa tsoꞌo wa nseatidga dub xa gezh Samaria. Leꞌa gor uniꞌí xa men wa, cha mlats ladna xa xa wa.
\v 34 Cha ubii xa wats xa wa, cha mbin ramed xa xa aceit no vin. No mtixko xa lad be sa gizh wa. Cha mxoꞌob xa xa wa tsoꞌo man ten xa. Cha mbiꞌi xa xa dub niꞌi sa nteꞌe bexa cuart, cha mlaꞌach xa xa sa wa.
\v 35 Ngot xeꞌa wa gor na yá nseaꞌ xa Samaria wa, leꞌa xa cha uloꞌo top med nsak, cha msaꞌa xa‑yá ukaꞌa xwan niꞌi wa. Cha ndab xa ndoꞌ xa wa: “Blaꞌach ga xa ndee. Leꞌa itea be ta gun gast ga wa, leꞌa naꞌ skixka ta wa wizh yach naꞌ.”
\p
\v 36 Cha ndab Jesús ndoꞌ mech ten ley wa:
\p —¿Xteꞌe nsak lu zha? Ndoꞌ yon bexa wa, ¿ton nak ltsaꞌa~na xa na ulawaꞌan wa zha?
\p
\v 37 Leꞌa mech ten ley wa cha ukaꞌab ndab:
\p —Xa na mlats ladna xa wa.
\p Leꞌa Jesús cha ndab:
\p —Nat byaꞌ, cha no lu li bin.
\s Jesús ngwaꞌinaꞌ Mart no Marí
\p
\v 38 Leꞌa nes nchaꞌa Jesús Jerusalén, cha ulayaꞌ xa dub gezh tuzh. Weꞌe leꞌa dub xagots nsaleaꞌ Mart utezh xa ta lid~na.
\v 39 Leꞌa xa wa ndap dub beal~na nsaleaꞌ Marí. Leꞌa gor na nsob Jesús len niꞌi, leꞌa Marí wa nsob ulaꞌach xtaꞌan ndadiꞌizh Jesús.
\v 40 \fig |CN01751B.TIF|col|||Marí nsobulaꞌach ta ndadiꞌizh Jesús, ná leꞌa Mart nyuꞌno ladna tiꞌin ten na|Lc. 10:40\fig*Leꞌa Mart ndi nyuꞌno ladna sian be tiꞌin ten na. Cha ubii xa wats Jesús, ndab xa:
\p —Señor, ¿lá naꞌ go zha leꞌa beal~naꞌ nlaꞌa nab naꞌ ndun itea be tiꞌin ndee? Gud go ndoꞌ xa no gakno naꞌ.
\p
\v 41 Leꞌa Jesús cha ukaꞌab ndab:
\p —Mart, Mart, uzhebpa nyuꞌno ladna lu sian be taꞌa.
\v 42 Ncho dub taꞌa ndon leꞌa nsak. Leꞌa Marí ndee mti ta nsak wa, no ni lá gáp naꞌ ndoꞌ xa lá ulaꞌachta xa‑yá.
\c 11
\s Jesús mluu be xmen~na xteꞌe gudiꞌizh bexa ndoꞌ Dios
\r (Mt. 6:9-15; 7:7-11)
\p
\v 1 Leꞌa dub wizh leꞌa Jesús ngwaꞌyadiꞌizhno Dios. Leꞌa gor na mtayadiꞌizh xa leꞌa dub xmen~xa cha ndab ndoꞌ xa:
\p —Señor, bluu ga besa xteꞌe gudiꞌizhno besa Dios, lak mluu Juan be xmen~na.
\p
\v 2 Leꞌa Jesús cha ndab ndoꞌ bexa:
\p —Leꞌa gor na gudiꞌizhno bega Dios, lndeꞌe gab bega:
\b
\q1 Go Dios Xus besa, go nsob gibeꞌa,
\q2 yankea be men go.
\q1 No uxax ilen tiemp inibeꞌe go be men nde ndoꞌ gizhliyo.
\q2 Gak ta nlad go ndoꞌ gizhliyo, lak ndak‑a gibeꞌa.
\q1
\v 3 Nab besa usaꞌa go ta gaw besa wizh nat,
\q2 lak nkiꞌin besa‑yá itea wizh.
\q1
\v 4 Bingeꞌ ladna go be ke ten besa,
\q2 lak ndangeꞌ ladna besa ndoꞌ be men ugap ndanno besa.
\q1 Lá ulaꞌa go gailaꞌ besa ndoꞌ ta ugap,
\q2 ndi uloꞌo ga besa ndoꞌ itea be ta ugap.
\b
\p
\v 5 No ndab Jesús ndoꞌ bexa:
\p —Tal leꞌa bega yaꞌ ta lid dub amig ten bega utol teꞌal, cha gab bega: “Amig, bsaꞌa chontsa pan ika naꞌ,
\v 6 leꞌa stub amig ten naꞌ ulansea ta lid~naꞌ, leꞌa naꞌ lá ndap ta gaw xa wa.”
\v 7 Leꞌa xa wa cha gab: “Lá gunta lu ruid. Leꞌa toꞌo lid~naꞌ nsoꞌnyawla. No be xmeꞌed~naꞌ ndeyatsla wats naꞌ. Leꞌa naꞌ lá yoo gan gaste usa ta nlad lu wa.”
\v 8 Parea leꞌa naꞌ gáp ndoꞌ bega leꞌa xa wa gasteka, usaꞌa xa itea be ta nkiꞌin bega ndontsa yá lá gunta bega ruid, naꞌanpa ta na amigtsa ten xa bega.
\p
\v 9 ’Leꞌa naꞌ gáp ndoꞌ bega unab bega ta nkiꞌin bega ndoꞌ Dios, leꞌa Dios saꞌaka‑yá. Bkwaꞌan bega Dios, leꞌa bega szhealka xa. Utezh bega Dios, leꞌa Dios saknoka bega.
\v 10 Leꞌa itea bexa na nab ta nkiꞌin na, leꞌa Dios nsaꞌaka‑yá. Leꞌa itea bexa na nkwaꞌan Dios, leꞌa bexa nzhealka xa. Leꞌa itea bexa na nbezh Dios, leꞌa Dios ndaknoka xa.
\p
\v 11 ’Leꞌa bego na ndap meꞌed, tal leꞌa dub xmeꞌed bega inab dub pan, ¿cha saꞌa bega ndi dub geꞌ ndoꞌ meꞌed zha? No tal leꞌa xmeꞌed bega inab dub mbeal, ¿cha saꞌa bega ndi dub mbeꞌal ndoꞌ meꞌed zha?
\v 12 No tal leꞌa xmeꞌed bega inab dub nguꞌu, ¿cha saꞌa bega ndi dub nix zha?
\v 13 Leꞌa bego bexa ugap, ná sbeꞌen be ta wen nsaꞌa bega ndoꞌ be xin bega, ¿matagal Dios Xus beuna nsob gibeꞌa usaꞌa Espíritu ten na ndoꞌ bexa inab‑a?
\s Ndab be men leꞌa Jesús ndap juers ten maxuꞌu
\r (Mt. 12:22-30; Mr. 3:20-27)
\p
\v 14 Leꞌa dub wizh leꞌa Jesús ulantuꞌub dub mbi bxin mbin mud dub xabgiꞌi. Leꞌa gor na utoꞌo mbi bxin wa, leꞌa xa mud wa usaxan ndadiꞌizhla. Leꞌa be men ngwanseanabe.
\v 15 Ná leꞌa ncho be men ndab:
\p —Leꞌa Jesús ngontuꞌub be mbi bxin juers ten Beelzebú, maxuꞌu nibeꞌe be mbi bxin.
\p
\v 16 No ncho xa mbin preb Jesús ndab bexa gun Jesús dub ta uluu ton nak xa.
\v 17 Parea leꞌa Jesús mgenna xteꞌe ndanbeꞌe bexa wa, cha ndab Jesús:
\p —Tal leꞌa be xmen dub xa nibeꞌe iteltsaꞌabe, cha bi leꞌakaga bexa kuyo, weꞌe leꞌa bexa wa naꞌantapa gak juertbe. No tal leꞌa be men ncho len dub niꞌi liga leꞌakaga kuyobe, leꞌa juers ten bexa idub.
\v 18 Leꞌa bego ndab leꞌa naꞌ ngontuꞌub be bxin juers ten Beelzebú. Parea tal leꞌa maxuꞌu kuyono leꞌaka be mbi bxin ten na, weꞌe leꞌa maxuꞌu wa no be mbi bxin wa iteltsaꞌabe, cha idub juers ten maxuꞌu.
\v 19 Ndab bega leꞌa naꞌ ndee ngontuꞌub be mbi bxin juers ten Beelzebú. ¿Ná ton nsaꞌa juers ngontuꞌub be xmen bega be mbi bxin wa zha? Leꞌa naꞌ gáp leꞌa ta na ndun be xmen bega wa leꞌa nluu leꞌa bega naꞌanpa utsin ndun.
\v 20 Ná leꞌa naꞌ ndee ngontuꞌub be mbi bxin juers ten Espíritu ten Dios, ta na nluu leꞌa Dios yá ngol tiemp inibeꞌe be men ndoꞌ gizhliyo.
\p
\v 21 ’Leꞌa tal leꞌa dub xabgiꞌi juert noꞌo spad nlaꞌach xa ta lid~xa, leꞌa itea taꞌa nlaꞌach xa segurka ndebe.
\v 22 Parea tal leꞌa stubga xa mas juert ilen ta lid~xa wa, cha gun xa gan ndoꞌ xa wa, leꞌa xa wa slat spad na ngeꞌ ladna xa wa. Cha slat xa be ta ndap xa ned wa no stseꞌa xa‑yá ndoꞌ be ltsaꞌa~xa.
\p
\v 23 ’Leꞌa tal ton lá nsak ladna ta ndun naꞌ, leꞌa xa wa ndi ndakloo ndoꞌ naꞌ. No liga leꞌa tal ton bexa naꞌanpa ndakno naꞌ nyakjunt be men ndoꞌ Dios, leꞌa xa wa ndi ndun nsasit be men wats Dios.
\s Be mbi bxin nyach leꞌaka ladoꞌo dub men
\r (Mt. 12:43-45)
\p
\v 24 ’Leꞌa gor na ntoꞌo dub mbi bxin len ladoꞌo dub men, leꞌa mbi bxin wa cha nchaꞌa sa naꞌan men nchaꞌkwaꞌan ná pa yoo na. Ná leꞌa gor na lá izheal pa yoo mbi bxin wa, cha ndab ta wa: “Nsea naꞌ leꞌaka ta lid~naꞌ sa utoꞌo naꞌ.”
\v 25 Leꞌa gor na mtanseaꞌ mbi bxin wa leꞌa ladoꞌo men wa cuent dub niꞌi ndon umbiꞌi nak no chul nsaxkwaꞌa‑yá.
\v 26 Weꞌe leꞌa mbi bxin wa cha nchaꞌgiꞌi stub sgaꞌad be mbi bxin mas ugap nak. Leꞌa itea be mbi bxin wa cha yoo ladoꞌo men wa. Cha mas juert yoo xa wa ndoꞌ lak zha ned wa.
\s Bexa na ta ugeaka wen yoo ladna
\p
\v 27 Leꞌa gor na li nsoꞌyadiꞌizh Jesús ta wa, leꞌa dub xagots nsoꞌ lat be men wa ugeꞌ ndab ndoꞌ Jesús:
\p —¡Uzhebpa wen yoo ladna xa ngop go, no mbingaꞌal xa go!
\p
\v 28 Ná leꞌa Jesús cha ndi ndab:
\p —Mas uzheꞌeb wen yoo ladna bexa ndoꞌón diꞌizh ten Dios, no ndun bexa lak ndab‑a.
\s Unab be men dub ta uluu ton nak Jesús
\r (Mt. 12:38-42; Mr. 8:12)
\p
\v 29 Leꞌa be men wa mas kwaꞌad nsayakjunt wats Jesús, cha ndab Jesús ndoꞌ bexa:
\p —Leꞌa be men ncho nat uzhebpa be men ugap. Nab bega gun naꞌ dub ta uluu ton nak naꞌ, parea leꞌa naꞌ lá gun ta nab bega wa. Ndi iniꞌítsa bega leꞌa naꞌ itiꞌid ltsaꞌa ta utid Jonás.
\v 30 Leꞌa ta utid Jonás wa mluu leꞌa Dios leꞌaka mtuꞌub Jonás gezh Nínive. No liga leꞌa ta itiꞌid naꞌ, Xa Myak Men Ndoꞌ Gizhliyo, uluu ndoꞌ be men ncho nat leꞌa naꞌ Dioska mtuꞌub.
\p
\v 31 ’Leꞌa gal wizh na gab Dios ná ton ndap ke, leꞌa xagots unibeꞌe be men lad sur isoꞌ, gab xa leꞌa bego ndapka ke. Leꞌa xagots wa uzhebpa sit utoꞌo ndontsa mbidyoꞌón xa ta mbidiꞌizh Salomón, be ta uzheꞌeb ngók xa. Leꞌa sa ndee nsoꞌ dub xa mas nsak ndoꞌ Salomón wa, ná leꞌa bego lá nsakyoꞌón ta ndab xa.
\v 32 Leꞌa bexa Nínive no kwe ndoꞌ Dios wizh na gab Dios ná ton ndap ke, gab bexa leꞌa be men ncho nat ndee ugap nak. Leꞌa bexa Nínive mlaꞌa be ta ugap nak bexa gor na mbiꞌín bexa ta mbidiꞌizh Jonás. Ná leꞌa nat leꞌa dub xa mas nsak ndoꞌ Jonás nsoꞌ sa ndee.
\s Xeꞌa no sa ukaw
\r (Mt. 5:15; 6:22-23)
\p
\v 33 ’Leꞌa naꞌan ton kich dub xeꞌa, cha usob xa‑yá dub sa xgaꞌach. No ni len dub caj lá usob xa‑yá. Ndi gaꞌap usob xa‑yá, ndontsa leꞌa be men nyote len niꞌi wa inaꞌ xeꞌa wa.
\v 34 Leꞌa ngusndoꞌ dub men leꞌa nak xeꞌa ten xa. Tal leꞌa ngusndoꞌ bega ta wen, leꞌa bega nkesea ndoꞌ xeꞌa. Ná tal leꞌa ngusndoꞌ bega naꞌanpa ta wen, leꞌa bega ndi nkesea sa ukaw.
\v 35 Blaꞌach bega leꞌa len ladoꞌo bega nchoka xeꞌa ten Dios, naꞌanpa sa ukaw gak‑a.
\v 36 Tal leꞌa len ladoꞌo bega idubka ncho xeꞌa ten Dios, leꞌa bega ni dub tuzh naꞌanpa ncho sa ukaw. Weꞌe leꞌa bega iniꞌí itea be taꞌa, cuent gor na nsu xeꞌa sa nsoꞌ bega.
\s Ta lid leꞌa ndun bexa fariseo no be mech ten ley
\r (Mt. 23:1-36; Mr. 12:38-40; Lc. 20:45-47)
\p
\v 37 Leꞌa gor na mtayadiꞌizh Jesús ndoꞌ be men, leꞌa dub xa fariseo cha unab ndoꞌ Jesús yaꞌdaw Jesús ta lid~xa. Cha uyoꞌo Jesús, cha usob xa ndoꞌ mes.
\v 38 Parea leꞌa Jesús naꞌanpa unaꞌa lak nibeꞌe costumbr ten bexa fariseo. Leꞌa gor na uniꞌí xa fariseo ta wa, cha ngwanseana xa.
\v 39 Leꞌa Jesús cha ndab:
\p —Leꞌa bego xa fariseo uzhebpa nyuꞌ ladna yat tsoꞌo vas nsea plat, parea leꞌa len ladoꞌo bega uzhebpa ugap nak, no uzhebpa nsaꞌab ladna bega be taꞌa.
\v 40 ¡Bego xa lá nsakyoꞌón! ¿Lá iniꞌí bega zha leꞌa Dios xa na mbindeꞌe idub las men, leꞌa xa wa leꞌaka nsaꞌa gealnaban ten be men?
\v 41 Bsaꞌa bega be ta gakno bexa uban nak, weꞌe umbiꞌi gak bega ndoꞌ Dios.
\p
\v 42 ’¡Proꞌob bego xa fariseo! Leꞌaka nak nsaꞌa bega dub gen byonxtil lat dub tiꞌi gen‑a uxen bega, no liga ndanno bega rud no iteata be ta xgeꞌa ndas bega. Parea naꞌanpa utsin nak bega ndoꞌ be men, no ni lá ndankea bega Dios. Be ta wen ndee nsabndoꞌ gun bega, no usaꞌaka bega be ta wa lakka ndun bega nat.
\p
\v 43 ’¡Proꞌob bego xa fariseo! Leꞌa bega nti be sa mas nsak isob bega len be niꞌi sa nzhealbe beuna xa judio. No nlad bega utsin inidiꞌizh be men ndoꞌ bega be ndoꞌ xgeꞌe.
\p
\v 44 ’¡Proꞌob bego mech ten ley no bexa fariseo! Leꞌa bega nluu cuentta xa wen, ná bega xa ugap. Leꞌa bego nak cuent dub baꞌa ni lá nluu. Leꞌa be men nsea tsoꞌo‑yá, parea ni lá iniꞌí bexa xtaꞌan‑a.
\p
\v 45 Leꞌa dub mech ten ley ukaꞌab ndab ndoꞌ Jesús:
\p —Mech, leꞌa go no ndoꞌ besa kweaꞌ uníꞌi.
\p
\v 46 Leꞌa Jesús cha ndab:
\p —¡Proꞌob bego mech ten ley! Leꞌa be ta sian nluu bega wa cuent dub yoꞌo kweꞌa ni lá uxik be men goꞌo‑yá. Ná leꞌa bega ni dub ngutsyaꞌa~na lá ndakno bexa goꞌo bexa‑yá.
\p
\v 47 ’¡Proꞌob bego! Leꞌa be usan gox polta ten bega mbit bexa ndadiꞌizh sakndoꞌ Dios. Ná nat leꞌa bega ndi ndandeꞌe ta chul nsob sa mgaꞌach bexa wa.
\v 48 Leꞌa ta wa nluu leꞌa bega dubtsaka nak no be usan gox polta ten bega. Leꞌa bexa wa mbit bexa mbidiꞌizh sakndoꞌ Dios, ná nat leꞌa bega nsaxkwaꞌaga baꞌa ten bexa wa.
\p
\v 49 ’Ta weꞌe lndeꞌe ndab Dios: “Leꞌa naꞌ utuꞌubkata bexa ndadiꞌizh sakndoꞌ naꞌ, no bexa ndadiꞌizh diꞌizh ten naꞌ. Leꞌa ncho bexa utuꞌub naꞌ wa leꞌa be men gut xa, no ncho bexa leꞌa be men ugap gunno xa.”
\v 50 Ta weꞌe leꞌa bego ncho tiemp nat gap ke ten itea bexa ugap li ndut bexa mbidiꞌizh sakndoꞌ Dios wa gast idub zha utexanta gizhliyo.
\v 51 Leꞌa ta wa gast zha ngut Abel no gast zha ngut Zacarías, mbit be men xa wa wats altar dub lad wats niꞌi ten Dios. Leꞌa naꞌ gáp ndoꞌ bega leꞌa Dios utsaksi be men ncho nat ke ten iteanak be ta mbin bexa polta wa.
\p
\v 52 ’¡Proꞌob bego mech ten ley! Leꞌa bega nka igondoꞌ be men Dios. Leꞌa bega lá nchandoꞌ Dios, no ni lá nlaꞌa bega igondoꞌ bexa Dios.
\p
\v 53 Leꞌa gor na mtayadiꞌizh Jesús, leꞌa be mech ten ley no bexa fariseo uzhebpa ndakloobe ndoꞌ Jesús. Cha usaxan bexa unabdiꞌizh bexa sian ta ugan,
\v 54 nlad bexa gab Jesús dub ta lid leꞌa nak, ndontsa ke weꞌe usake bexa Jesús.
\c 12
\s Jesús ndab lá gak be xmen~xa cuent bexa fariseo
\p
\v 1 Leꞌa gor wa leꞌa sian mil be men ulayaꞌ wats Jesús, gast nsoꞌ bexa tsoꞌo xoꞌo ltsaꞌa bexa tant dub kwaꞌad bexa. Leꞌa Jesús cha ndab ndoꞌ be xmen~na:
\p —Uzhebpa gop bega cuent nsea levadur ten bexa fariseo, leꞌa bexa nluꞌu cuentta xa wen, ná leꞌa bexa ugap nak.
\v 2 Leꞌa itea be ta ugaꞌach, leꞌa gal gor leꞌa be ta wa uluꞌukabe. No itea be ta ngachyoꞌo, leꞌa gal gor leꞌa be men iniꞌíka ta wa.
\v 3 Ta weꞌe leꞌa itea ta ndadiꞌizh bega dub sa ukaw, leꞌa ta wa sgenka ndoꞌ xeꞌa. No itea ta xgaꞌach ndadiꞌizh bega len niꞌi, leꞌa ta wa gast idub gezh sgenka.
\s Jesús ndab ná ton ndoꞌ ná nsabndoꞌ izheb be men
\r (Mt. 10:26-31)
\p
\v 4 ’Leꞌa naꞌ gáp ndoꞌ bego nak amig ten naꞌ, lá izheb bega ndoꞌ bexa ndut men, leꞌa bexa wa ta weꞌetsa sun gan gun.
\v 5 Ndi gáp naꞌ ndoꞌ bega ná ton ndoꞌ ná nsabndoꞌ izheb bega: bzheb bega ndoꞌ Dios, xa na sun gan gut be men, cha utsaꞌab xa gealnaban ten bexa infierno. Leꞌa naꞌ gáp ndoꞌ bego, ndoꞌ xa weꞌe bzheb bega.
\p
\v 6 ’Leꞌa dub gaꞌay migin nzheꞌa top med byux, ná leꞌa cuent ten Dios leꞌa kadga dub migin wa nsak.
\v 7 Lá izheb bega leꞌa bega mas nsak ndoꞌ be migin. Leꞌa Dios uzhebpa nlaꞌach bega gast uniꞌí xa plo gichgek bega.
\s Jesús ndab lá idono ladna be xmen~xa xa
\r (Mt. 10:32-33; 12:32; 10:19-20)
\p
\v 8 No ndab Jesús ndoꞌ be xmen~na:
\p —Leꞌa naꞌ gáp ndoꞌ bego leꞌa tal ton gab ndoꞌ be men leꞌa xa xmen~naꞌ, leꞌa naꞌ, Xa Myak Men Ndoꞌ Gizhliyo, noga gáp ndoꞌ be angel ten Dios leꞌa xa xmenka~naꞌ.
\v 9 Parea leꞌa tal ton gab ndoꞌ be men leꞌa xa naꞌanpa xmen~naꞌ, leꞌa naꞌ noga gáp ndoꞌ be angel ten Dios leꞌa xa wa naꞌanpa xmen~naꞌ.
\p
\v 10 ’Leꞌa tal ton inisi naꞌ, Xa Myak Men Ndoꞌ Gizhliyo, leꞌa Dios sungeꞌka ladna ta wa. Ná leꞌa tal ton inisi Espíritu ten Dios, leꞌa Dios lá gungeꞌ ladna ke wa.
\p
\v 11 ’Leꞌa bega yak cuent ndoꞌ bexa nibeꞌe ten bexa judio no ndoꞌ be juez no ndoꞌ bexa naktiꞌin. Parea lá yuꞌ ladna bega xteꞌe ikaꞌab bega, no xteꞌe utsakndoꞌ bega,
\v 12 leꞌa Espíritu ten Dios leꞌa uluu xteꞌe gab bega gor wa.
\s Dios ndab leꞌa bexa rik xa prob
\p
\v 13 Leꞌa lat be men kwaꞌad wa utoꞌo dub xa ndab ndoꞌ Jesús:
\p —Mech, gud go ndoꞌ wit~naꞌ ite besa be taꞌa msaꞌa xus besa.
\p
\v 14 Ná leꞌa Jesús cha ukaꞌab ndab ndoꞌ xa wa:
\p —Naꞌan ton msoꞌ naꞌ gak naꞌ juez ite naꞌ be taꞌa ten bega.
\p
\v 15 Cha ndab Jesús ndoꞌ be men wa:
\p —Blaꞌach bega naꞌanpa isaꞌab ladna bega gap bega sian taꞌa, leꞌa be ta sian ndap dub men lá isuꞌu gun wen yoo xa.
\p
\v 16 No msaktabeꞌe Jesús dub taꞌa mluu xa ndab xa:
\p —Uyoꞌo dub xabgiꞌi rik uzhebpa ngok taꞌa ndoꞌ yo ten xa.
\v 17 Cha mbinbeꞌe xa wa: “¿Xteꞌe gun naꞌ nat? ¿Pa kochaꞌaw naꞌ be ta sian ndee?”
\v 18 Tsoꞌo wa mbinbeꞌe xa: “Naꞌ uníla xteꞌe gunno naꞌ‑yá. Naꞌ ulate be sa nyochaꞌaw be taꞌa ten naꞌ. Cha gunde naꞌ stapla be sa mas ubiꞌi, sa yoo be ta sian ndee no iteata be taꞌa ndap naꞌ.
\v 19 Cha gáp naꞌ ndoꞌ naꞌ leꞌa naꞌ ndap sianpa be ta gaw na sian liꞌin. Cha une naꞌ, no gaw naꞌ, no goꞌo naꞌ, no iten lad naꞌ.”
\p
\v 20 ’Ná leꞌa Dios ndab: “Mgiꞌi, ngud nak lu. Leꞌa teꞌal nat leꞌa lu gat. ¿Cha ton yaꞌanno be ta sian ulochaꞌaw lu baꞌ zha?”
\p
\v 21 Nsea ndab Jesús ndoꞌ be men:
\p —Li nak be men na nlad gap sian taꞌa ndoꞌ gizhliyo, parea leꞌa ndoꞌ Dios leꞌa xa uban nak.
\s Dios nlaꞌach be xmen~na
\r (Mt. 6:25-34)
\p
\v 22 Weꞌe leꞌa Jesús cha ndab ndoꞌ be xmen~na:
\p —Ta weꞌe leꞌa naꞌ gáp ndoꞌ bega lá yuꞌ ladna bega xtaꞌan gaw bega ndontsa iban bega. No ni lad gak bega lá yuꞌ ladna bega.
\v 23 Leꞌa gealnaban ten bega mas nsak ndoꞌ be ta gaw bega, no leꞌa bega mas nsak ndoꞌ be xab bega.
\v 24 Binbeꞌe bega lak nak be migin, ni lá ndas ma bid, no ni lá nteleꞌe ma ta gaw ma, no ni lá ndap ma dub sa nyochaꞌaw ta gaw ma, ná leꞌa Dios ngawka ma. ¿Lá iniꞌí bega zha leꞌa bega uzhebpa mas nsak ndoꞌ be migin?
\v 25 No ni dub bega tal leꞌa xa uzhebpa yuꞌ ladna, lá gun xa gan gaꞌal xa ni stol metr.
\v 26 Tal leꞌa bega ni ta tuzh wa lá yoo gan gun, ¿xtaꞌan ngi nyuꞌ ladna bega iteata be taꞌa zhaga?
\p
\v 27 ’Bwiꞌi bega ndoꞌ be géꞌe no xteꞌe ndiꞌibyaꞌal‑a, parea ni lá ndun‑a tiꞌin, no ni lá ndandeꞌe‑yá lad. Ná leꞌa naꞌ gáp ndoꞌ bega leꞌa lat itea be lad uzhebpa wen ngok Salomón naꞌan dub lad chul lakta dub géꞌe.
\v 28 Leꞌa Dios lita chul ndanno be géꞌe ndiꞌib be geꞌe, ná ta gal geꞌatsa yabtoꞌog‑a cha yolꞌ‑a. Parea leꞌa bega uzhebpa mas nsak ndoꞌ dub géꞌe, ta weꞌe leꞌa Dios saknokaga bega maska ndidotsa ngeꞌ ladna bega Dios.
\v 29 Ta weꞌe lá gunbeꞌe bega xtaꞌan gaw bega no xtaꞌan goo bega. Ni lá yuꞌta ladna bega ta wa.
\v 30 Leꞌa be men lá nchandoꞌ Dios wa itea be ta ndee nkwaꞌan xa, ná leꞌa Dios Xus beuna uniꞌíka xtaꞌan nkiꞌin bega.
\v 31 Ndi bkwaꞌan bega xteꞌe gak bega dub men leꞌa Dios nibeꞌe, weꞌe leꞌa Dios saꞌaka iteanak be ta nkiꞌin bega.
\s Jesús ndab kochaꞌaw bexa be taꞌa gibeꞌa
\r (Mt. 6:19-21)
\p
\v 32 ’Lá izheb bego nak cuent be borreg ten naꞌ, leꞌa Dios Xus bega usaꞌa sa nibeꞌe xa yoo bega.
\v 33 Bdoꞌo bega be ta ten bega, cha btseꞌa bega med wa ndoꞌ bexa uban nak. Tal leꞌa bega li gun, leꞌa bega li kochaꞌaw sian taꞌa gibeꞌa. Leꞌa ta wa cuent dub bols lá gak gox, dub sa na ni waꞌan lá yoo gan yate, no ni mbes lá gaw‑a.
\v 34 Tal leꞌa bega li gun ta wen wa, weꞌe leꞌa bega mas ukwaꞌan ta nsak ladna Dios.
\s Jesús ndab list kwe be xmen~xa
\p
\v 35 ’List ute bega, no isengiꞌla xeꞌa ten bega.
\v 36 Gok bega cuent dub mos nkenkeaꞌ gor ilen xa nibeꞌe ten xa, mtoꞌo xa sa mchilyaꞌa men. Leꞌa gor ilaꞌnchaꞌ xa wa cha kwezh xa mos, leꞌa mos wa listla nsoꞌuxaꞌal sa yoo xa.
\v 37 Uzhebpa wen yoo ladna be mos ndenaꞌbe gor ilaꞌnchaꞌ xa nibeꞌe ten na. Leꞌa naꞌ gáp ndoꞌ bega leꞌa xa nibeꞌe wa cha gab ndoꞌ mos isob xa ndoꞌ mes, cha usaꞌa xa ta gaw mos wa.
\v 38 Guniꞌi xá gor ilen xa, tal ilen xa utol teꞌal natal ilen xa gor nsayat xeꞌa, tal leꞌa be mos wa listka nde, leꞌa bexa wa wen yoo.
\p
\v 39 ’Parea leꞌa naꞌ nlad yakbeꞌena bega ta ndee: leꞌa tal leꞌa dub xwan niꞌi uniꞌí xá gor giꞌid dub waꞌan ta lid~xa, leꞌa xa isob ulaꞌach ndontsa naꞌanpa yoo waꞌan len lid~xa kowaꞌan be taꞌa ten xa.
\v 40 Ta weꞌe no bega list ute, leꞌa naꞌ, Xa Myak Men Ndoꞌ Gizhliyo, ilengal dub gor ni lá ndanbeꞌe bega ti ilen naꞌ.
\s Dub cuent ten dub mos wen no dub mos ugap
\r (Mt. 24:45-51)
\p
\v 41 Leꞌa Pedr cha unabdiꞌizh ndoꞌ Jesús ndab:
\p —Señor, ta msaktabeꞌe go wa, ¿ndab ga ta wa ndoꞌtsa besa zha, nate no ndoꞌ itea be men?
\p
\v 42 Leꞌa Jesús cha ndab:
\p —¿Ton bega nak cuent dub mos ndák ndun lak ndab dub xwan niꞌi? Leꞌa xwan niꞌi wa uchaꞌan mos wa inibeꞌe xa stapla bexa ndun tiꞌin ten xa wa, no usaꞌa mos ta gaw bexa.
\v 43 Leꞌa gor na ilaꞌnchaꞌ xwan niꞌi wa uzhebpa wen yoo ladna mos ndun lak ndab xa wa.
\v 44 Leꞌa naꞌ gáp ndoꞌ bega leꞌa xwan niꞌi wa usoꞌ mos wen wa, inibeꞌe xa itea be ta ndap xa wa.
\v 45 Ná tal leꞌa mos wa dub xa ugap, gunbeꞌe xa gab xa leꞌa xa nibeꞌe ten xa nleꞌata ilen. Cha ndi isaxan xa kin xa iteata be mos wa, be xabgiꞌi no be xagots. No gaw xa no goo xa no gun xa gealgu.
\v 46 Weꞌe leꞌa xwan niꞌi wa cha ilaꞌnchaꞌ dub wizh no dub gor ni lá ndanbeꞌe mos ti ilen xa. Cha uzhebpa utsaksi xa mos wa lak ntsaksi xa itea be mos lá nxobgek.
\p
\v 47 ’Tal leꞌa dub mos uniꞌíka xtaꞌan nlad xa nibeꞌe ten na, ná ni lid list ngun xa, no ni lá ngun xa ta nlad xa nibeꞌe ten xa, leꞌa xa wa uzhebpa gealkweaꞌ iniꞌí.
\v 48 Ná tal leꞌa dub mos ni lá nchandoꞌ xteꞌe nak ta nlad xa nibeꞌe ten na, cha ndun xa ta na nsabndoꞌ utsaksi bexa xa, leꞌa xa wa mas uxee gealkweaꞌ iniꞌí. Leꞌa itea bexa na mas sian taꞌa msaꞌa Dios ndák xa, leꞌa bexa wa liga sian tiꞌin nsabndoꞌ gun ndoꞌ Dios. No leꞌa bexa na mas sian taꞌa nsaꞌa Dios ulaꞌach bexa, leꞌa bexa wa liga nsabndoꞌ mas uxobgek ndoꞌ Dios.
\s Leꞌa Jesús leꞌa ndun iteltsaꞌa be men
\r (Mt. 10:34-36)
\p
\v 49 ’Leꞌa naꞌ ndal utsengiꞌ ndoꞌ gizhliyo ndee. Leꞌa naꞌ nlad malay‑a nsayolꞌla.
\v 50 Leꞌa naꞌ ned nsabndoꞌ itiꞌid ndoꞌ dub gealkweaꞌ siꞌil, no uzheꞌeb kweaꞌ ncho lad naꞌ gast itiꞌid naꞌ ta wa.
\v 51 Lá gunbeꞌe bega leꞌa naꞌ ndee ndal ndontsa uzheꞌeb wen kwe be men ndoꞌ gizhliyo. Leꞌa naꞌ ndi ndal leꞌa be men iteltsaꞌa.
\v 52 Leꞌa nat idubta ndoꞌ ndee, tal leꞌa dub niꞌi ncho gaꞌay men leꞌa chon xa wa gakloo ndoꞌ stop xa, no stop xa wa gakloga ndoꞌ yon xa wa.
\v 53 Ncho be xabgiꞌi gakloo ndoꞌ be xinbgiꞌi~na; no leꞌa be xin~xa gakloga ndoꞌ xa. Leꞌa ncho be xagots gakloo ndoꞌ be xingots~na; no leꞌa be xingots~xa gakloga ndoꞌ xnaꞌa~na. Leꞌa be xagots no gakloo ndoꞌ xinxix~na; no leꞌa xinxix~xa gakloga ndoꞌ leꞌaka xnazhaꞌap~xa.
\s Be men lá nyakbeꞌena ta ndun Jesús
\r (Mt. 16:1-4; Mr. 8:11-13)
\p
\v 54 Cha ndab Jesús ndoꞌ be men kwaꞌad wa:
\p —Leꞌa gor na naꞌ bega nlen xkaw lad ndaꞌas wizh, cha ndab bega leꞌa gi ilaꞌ, cha lika ndak‑a.
\v 55 No zha na nlen mbi lad sur, cha ndab bega leꞌa wizh wa uzhebpa utii gak, cha likaga ndak‑a.
\v 56 ¡Leꞌa bega nluu cuentta xa wen, ná bega xa ugap! Nyakbeꞌena bega xteꞌe nak ta naꞌ bega gibeꞌa baꞌ no be ta gizhliyo ndee, ná ni lá nyakbeꞌena bega ta ndun Dios tiemp nat.
\s Nsabndoꞌ ukwanlad bexa xteꞌe lá usake be men bexa
\r (Mt. 5:25-26)
\p
\v 57 ’Bwiꞌi bega naga leꞌa nak ta ndun bega.
\v 58 Leꞌa tal ton nlad usake bega, waꞌyadiꞌizhno bega xa gor biseata isoꞌ xa ndoꞌ juez. Leꞌa tal xa usake bega ndoꞌ juez, leꞌa juez cha yun cuent bega ndoꞌ xa nlaꞌach litgiꞌib, cha ukeꞌa litgiꞌib xa bega.
\v 59 Leꞌa naꞌ gáp leꞌa bega lá itoꞌo sa wa gast kixka bega iteanak ta nsaꞌab bega wa.
\c 13
\s Nsabndoꞌ ulaꞌa bexa ta ugap nak bexa
\p
\v 1 Leꞌa gor wa leꞌa be men cha ndab ndoꞌ Jesús, xteꞌe mbit be soldad ten Pilat pla bexa Galilea, gor na nsaꞌa bexa man xnab ndoꞌ Dios.
\v 2 Leꞌa Jesús cha ndab:
\p —¿Nsak bega zha leꞌa ta na li ngwasea bexa Galilea wa li ngok geal leꞌa bexa mas ndap ke ndoꞌ iteata be men Galilea zha?
\v 3 Leꞌa naꞌ gáp leꞌa ta wa naꞌanpa li nak. Leꞌa tal bega lá ulaꞌa be ta ugap nak bega, leꞌa itea bega no sat.
\v 4 ¿Nati nsak bega zha leꞌa isatiꞌin bchon be men na li ngut gor ulayat torre Siloé tsoꞌo bexa wa mas ndap ke ndoꞌ itea bexa ndencho Jerusalén wa?
\v 5 Leꞌa naꞌ gáp leꞌa ta wa naꞌanpa li nak. Tal leꞌa bega lá ulaꞌa be ta ugap nak bega, leꞌa bega itea sat.
\s Dub cuent ten ya laꞌaw
\p
\v 6 Cha msaktabeꞌe Jesús dub taꞌa mluu xa, ndab xa:
\p —Leꞌa dub xabgiꞌi ndap dub ya nsaꞌa ngus laꞌaw. Leꞌa ya wa nsob ndoꞌ yo sa ncho ya uv ten xa wa. Cha ngol gor ngwaꞌkwaꞌan xa ngus ndoꞌ ya laꞌaw wa, ná lá izheal xa‑yá.
\v 7 Cha ndab xa ndoꞌ mos ten xa, xa nlaꞌach be ya wa: “Unaꞌ, leꞌa chonla liꞌin nchasea ndalkwan naꞌ ngus ndoꞌ ya ndee, ná lá nzheal naꞌ‑yá. Nat ulobtoꞌog‑a, ndontsa ndi gaktiꞌin sa nsob‑a.”
\v 8 Leꞌa xa na nlaꞌach ya wa cha ukaꞌab ndab ndoꞌ xa wa: “Señor, blaꞌa ga‑yá liꞌin ndeetsa. Leꞌa naꞌ uxach xan‑a no koꞌo naꞌ kweal‑a.
\v 9 Tal leꞌa‑yá saꞌa ngus, lbaꞌatsa nsob‑a. Ná tal lá usaꞌa‑yá ngus, weꞌe yabtoꞌog‑a.”
\s Jesús myunyakna dub xagots wizh neꞌe be men
\p
\v 10 Leꞌa dub wizh neꞌe bexa judio, leꞌa Jesús nluu bexa len dub niꞌi sa nzhealbe bexa wa.
\v 11 Leꞌa sa wa ulen dub xagots tsoꞌotek dub tiꞌin bchonla liꞌin, ni lá yoo gan isoꞌgaꞌal xa. Leꞌa ta wa ta mbinno dub mbi bxin xa.
\v 12 Leꞌa gor uniꞌí Jesús xagots wa, cha utezh Jesús xa, cha ndab xa ndoꞌ xagots wa:
\p —Xagots, leꞌa lu myaklana.
\p
\v 13 Cha mxoꞌob Jesús be yaꞌa~na tsoꞌo~xa. Leꞌa xa wa cha usoꞌgaꞌal, cha msaꞌa xa xno ndoꞌ Dios.
\v 14 Parea leꞌa xa nchansu niꞌi wa cha ngokloo ke na myunyakna Jesús xa wa dub wizh neꞌe bexa judio, ndab xa ndoꞌ be men:
\p —Xoꞌop wizh nsabndoꞌ gun beuna tiꞌin. Leꞌa len be wizh wa syoꞌo gan giꞌid bega yakna bega, naꞌanpa be wizh neꞌe beuna ndee.
\p
\v 15 Leꞌa Jesús cha ndab:
\p —Leꞌa bego lá ndun lak ndab bega wa. ¿Lak bego lá nxaꞌak bega xgon bega no xburr bega, ndaꞌugo bega ma nits wizh neꞌe beuna zha?
\v 16 Leꞌa maxuꞌu dub tiꞌin bchonla liꞌin li mbinno xagots ndee, dub xa ras Abraham. ¿Lid nsabndoꞌ yakna xa wizh neꞌe beuna zha?
\p
\v 17 Leꞌa gor na li ndab Jesús, leꞌa itea bexa na ndakloo ndoꞌ Jesús wa cha mdo ladnabe. Ná leꞌa be men kwaꞌad wa uzhebpa mten ladna no be ta wen ndun Jesús.
\s Dub cuent ten bid ten mostas
\r (Mt. 13:31-32; Mr. 4:30-32)
\p
\v 18 Leꞌa Jesús cha ndab:
\p —¿Xtaꞌan dub taꞌa nak lak nibeꞌe Dios be men? ¿Xteꞌema gudiꞌizh naꞌ‑yá?
\v 19 Leꞌa ta wa nak cuent ta ngwasea dub bid ten mostas, ta ngos dub xabgiꞌi ndoꞌ dub bleꞌa yo ten na. Cha ngoꞌol‑a gast ngok‑a dub ya siꞌil, gast be migin mbindeꞌe xuꞌun ten na ndoꞌ xos‑a.
\s Dub cuent ten levadur
\r (Mt. 13:33)
\p
\v 20 No ndab Jesús:
\p —¿Xtaꞌan stub taꞌa nak lak nibeꞌe Dios?
\v 21 Leꞌa ta wa nak lak nyak levadur. Leꞌa dub xagots mgoch dub tuzh‑a dub top gaꞌal kil arin. Ngol tsoꞌo wa leꞌa idub koꞌob arin wa usabich.
\s Dub cuent ten dub puert uyaꞌa
\r (Mt. 7:13-14, 21-23)
\p
\v 22 Leꞌa nes nchaꞌa Jesús Jerusalén, leꞌa xa nluu be men ncho be gezh ubiꞌi no be gezh byux.
\v 23 Weꞌe leꞌa dub men unabdiꞌizh ndoꞌ Jesús ndab:
\p —Señor, ¿ndidotsa bexa gap gealnaban nunk lá idub zha?
\p Leꞌa Jesús cha ukaꞌab ndab ndoꞌ be men:
\p
\v 24 —Bin bega juers yate bega toꞌo puert uyaꞌa. Leꞌa naꞌ gáp ndoꞌ bega leꞌa kwaꞌadpa bexa nlad yate sa wa, ná leꞌa bexa lá gun gan.
\v 25 Leꞌa gor na yá mtsawla xwan niꞌi toꞌo puert wa, leꞌa bega yaꞌanbe tsoꞌo juer utsiꞌid toꞌo niꞌi wa, gab bega: “Señor, bxaꞌal ga toꞌo niꞌi yoo besa.” Parea leꞌa xwan niꞌi wa ndi ikaꞌab gab: “Naꞌ ni lá nchandoꞌ bega.”
\v 26 Weꞌe leꞌa bega isaxan gab: “Leꞌa besa udawno ga, no nguno besa ga. No mbidiꞌizh ga ndoꞌ besa be ndoꞌ xgeꞌe ten besa.”
\v 27 Leꞌa xa wa cha ikaꞌab gab: “Leꞌa naꞌ lá nchandoꞌ bega. Nat bxoꞌon bega wats naꞌ, bego xa ndun ta ugap.”
\v 28 Weꞌe leꞌa bego iniꞌí leꞌa Abraham no Isaac no Jacob no itea be profet wa nde wats Dios sa nibeꞌe Dios, ná leꞌa bega ndi dub lad tsoꞌo juer yaꞌanbe. Cha uzhebpa goꞌon bega no gaw bega ndeay bega, tant dub gealkweaꞌ siꞌil iniꞌí bega.
\p
\v 29 ’Leꞌa uzhebpa kwaꞌad be men ilen itea lad ndoꞌ gizhliyo, kwe bexa ndoꞌ mes sa nibeꞌe Dios.
\v 30 Leꞌa ncho bexa naꞌanpa nsak nat wa, gal gor leꞌa bexa yak bexa nsak. No liga ncho bexa nsak nat wa, gal gor leꞌa bexa wa yak bexa naꞌanpa nsak.
\s Jesús uban myoꞌo ladna ke ten Jerusalén
\r (Mt. 23:37-39)
\p
\v 31 Bi leꞌa wizh wa ulayaꞌ pla bexa fariseo ndab ndoꞌ Jesús:
\p —Bkaꞌan sa ndee leꞌa Herodes ndab gut lu.
\p
\v 32 Leꞌa Jesús cha ukaꞌab ndab:
\p —Byaꞌ bega cha gud bega ndoꞌ mbeas wa, leꞌa naꞌ bi ngontuꞌub be mbi bxin len ladoꞌo be men, no nyunyakna naꞌ be men gizh. Parea yamer usandoꞌ naꞌ tiꞌin ten naꞌ wa.
\v 33 Leꞌa nat guniꞌi xtaꞌan yoo leꞌa naꞌ nda Jerusalén sa na nsabndoꞌka gaa naꞌ. Leꞌa dub xa ndadiꞌizh sakndoꞌ Dios naꞌanpa nsabndoꞌ gat dub lad sa nde Jerusalén.
\p
\v 34 ’Leꞌa bego ndencho Jerusalén, leꞌa bega ndut bexa ndadiꞌizh sakndoꞌ Dios, no nlaꞌgeꞌ bega bexa na ntuꞌub Dios ndoꞌ bega. Sian biaj nlad naꞌ yunjunt naꞌ bega, lak nyunjunt dub ngidtsan be ngid ben ten ma len xkwag~ma, ná leꞌa bega nunk lá kaꞌab.
\v 35 Blaꞌach bega, leꞌa nat leꞌa Dios ulaꞌalad bega. No gáp naꞌ ndoꞌ bega leꞌa bega yá naꞌantapa iniꞌí naꞌ gast gal wizh gab bega: “Dios uzhebpa nlaꞌach xa baꞌ, xa na mtuꞌub Dios Xa Nibeꞌe.”\x + \xo 13:35 \xt Sal. 118:26\x*
\c 14
\s Jesús myunyakna dub xabgiꞌi uyoꞌo giꞌ
\p
\v 1 Leꞌa dub wizh neꞌe bexa judio leꞌa dub xa nibeꞌe ten bexa fariseo mbiꞌi Jesús, nchaꞌdaw bexa ta lid~xa. Leꞌa sa wa leꞌa bexa fariseo nlaꞌach ná xteꞌe gun Jesús.
\v 2 Ná leꞌa lad ndoꞌ Jesús nsob dub xa uzhebpa ncho giꞌ.
\v 3 Leꞌa Jesús cha ndab ndoꞌ be mech ten ley no ndoꞌ bexa fariseo:
\p —¿Nsabndoꞌ yunyakna beuna dub xa gizh wizh neꞌe beuna zha nate naꞌan?
\p
\v 4 Ná leꞌa bexa ni lá ikaꞌabbe. Leꞌa Jesús cha mgal las xa gizh wa, cha myunyakna Jesús xa, cha ndab xa yaꞌ xa wa.
\v 5 Cha ndab Jesús ndoꞌ bexa nde sa wa:
\p —Tal leꞌa bega ndap dub burr natal dub ngon, cha ilaꞌyoꞌo ma len dub so wizh neꞌe beuna, ¿lid cha uxax yaꞌloꞌo bega ma bi leꞌaka wizh wa zha?
\p
\v 6 Leꞌa bexa wa ni lá yoꞌota gan xteꞌe ngabbe.
\s Dub cuent ten bexa ndanbeꞌe leꞌa xa uzhebpa nsak
\p
\v 7 Leꞌa Jesús nsoꞌwiꞌi ndoꞌ bexa na ulo xa fariseo kombid ndoꞌ na wa, ná xteꞌe mti bexa sa mas nsak isob bexa. Cha mtenxeꞌa Jesús bexa xteꞌe nsabndoꞌ gun bexa, ndab xa:
\p
\v 8 —Leꞌa gor na ko dub men kombid ndoꞌ bega dub sa uchilyaꞌa xa, lá isob bega sa mas nsak. Leꞌa gal gor na ilen stub xa mas nsak ndoꞌ bega,
\v 9 cha gab xwan niꞌi wa usaꞌa bega sa wa isob xa mas nsak wa. Weꞌe leꞌa bega uzhebpa ido ladna yatsob bega gast tsoꞌo li.
\v 10 Leꞌa naꞌ gáp ndi usob bega mas sitxá, ndontsa gor na ilen xwan niꞌi wa, leꞌa xa ndi gab: “Amig, utsea isob lu mas gax ndee.” Weꞌe leꞌa be men iniꞌí leꞌa bega xa nsak.
\v 11 Leꞌa tal ton gunbeꞌe leꞌa mas nsak, leꞌa gal gor leꞌa xa ido ladna. No liga leꞌa tal ton yak tuzh ndoꞌ be men, leꞌa gal gor leꞌa be men iniꞌí leꞌa xa wa nsakka.
\p
\v 12 No ndab Jesús ndoꞌ xa na ulo kombid wa:
\p —Leꞌa gor na gun lu dub gast, lá ko lu kombid ndoꞌ be amig ten lu, ni ndoꞌ be wit~lu, ni ndoꞌ be ltsaꞌa~lu, ni ndoꞌ bexa rik ncho gax sa ncho lu. Ná nchaꞌa xa gal gor no ko kombid ndoꞌ lu, cha litsa myoꞌsoꞌ ta mbin lu wa.
\v 13 Leꞌa gor na gun lu dub gast, utezh bexa prob no bexa moch no bexa coj no bexa lá naꞌ.
\v 14 Li ndontsa wen yoo ladna lu, leꞌa bexa wa lá gun gan kix ta wa. Ná leꞌa Dios kixka ta wa gal wizh na ibangal bexa na ndun lak nlad Dios.
\s Dub cuent ten dub men ndun dub gast
\p
\v 15 Weꞌe leꞌa dub xa na nsobno Jesús ndoꞌ mes wa gor na mbiꞌín xa ta wa, cha ndab xa ndoꞌ Jesús:
\p —¡Uzhebpa wen yoo ladna xa na no gaw sa nibeꞌe Dios!
\p
\v 16 Weꞌe leꞌa Jesús cha ndab ndoꞌ xa wa:
\p —Uyoꞌo dub xabgiꞌi ulo dub gast siꞌil ugaw xcheꞌe xa kwaꞌadpa be men.
\v 17 Leꞌa ngol gor na yaꞌgaw bexa, leꞌa xa wa cha mtuꞌub dub mos ten xa, yaꞌyab xa ndoꞌ bexa wa gidbe bexa leꞌa itea taꞌa listla nak.
\v 18 Parea leꞌa itea bexa wa cha ndab leꞌa bexa lá yoo gan yaꞌ. Leꞌa xa ned wa ndab: “Bingeꞌ ladna go, leꞌa naꞌ tiꞌi usiꞌi dub bleꞌa yo, ta weꞌe lá yoo gan isea naꞌ, leꞌa naꞌ tiꞌi gawiꞌi yo wa.”
\v 19 Leꞌa xa itop wa cha ndab: “Bingeꞌ ladna go, leꞌa naꞌ tiꞌi usiꞌi gaꞌay nes ngon, ta weꞌe lá yoo gan isea naꞌ, leꞌa naꞌ tiꞌi gayun preb ma.”
\v 20 Leꞌa stub xa cha ndab: “Leꞌa naꞌ tiꞌi mchilyaꞌa, ta weꞌe lá yoo gan isea naꞌ.”
\v 21 Leꞌa mos wa cha myach myaꞌyab xa ta wa ndoꞌ xa nibeꞌe xa. Weꞌe leꞌa xa wa cha ngokloo, cha ndab xa ndoꞌ mos wa: “Uxax waꞌ ndoꞌ xgeꞌe baꞌ no be nes ten gezh ndee. Cha biꞌi bexa prob sa ndee no bexa moch no bexa coj no bexa lá naꞌ.”
\v 22 Leꞌa mos wa cha nchaꞌ ndab xa ndoꞌ xwan niꞌi wa: “Señor, leꞌa naꞌ mbín ta ndab go wa, parea leꞌa ta lid~ga ndee siꞌilta nsaꞌab.”
\v 23 Leꞌa xa nibeꞌe wa cha ndabgal ndoꞌ mos: “Waꞌ be nes ubiꞌi no be nes byux, cha bin juers giꞌid bexa sa ndee, ndontsa izheaka ta lid~naꞌ ndee.
\v 24 Leꞌa bexa ned uloꞌo naꞌ kombid ndoꞌ na wa ni dub xa lá gawno naꞌ.”
\s Ta nsabndoꞌ gun bexa na nlad gak xmen Jesús
\p
\v 25 Leꞌa tsoꞌo wa uzhebpa kwaꞌad be men nchaꞌano Jesús. Leꞌa Jesús cha mgeaksoꞌ mwiꞌi ndoꞌ bexa, ndab xa:
\p
\v 26 —Tal ton nlad isankea tsoꞌo naꞌ, leꞌa xa wa nsabndoꞌ mas yankea naꞌ ndoꞌ xus~xa no xnaꞌa~xa no xagots ten xa no be xin~xa no wit~xa no bsan~xa. No mas yankea xa naꞌ ndoꞌ leꞌaka leꞌa xa. Tal leꞌa xa lid li gun, leꞌa xa lá yoo gan gak xmen~naꞌ.
\v 27 Leꞌa tal ton lá goꞌo cruz ten na cha isankea xa tsoꞌo naꞌ, leꞌa xa wa lá yoo gan gak xmen~naꞌ.
\p
\v 28 ’¿Nati ton bega nlad gundeꞌe dub niꞌi siꞌil, lid ned ngoꞌo bega cuent naga ndap bega dub lak med itatsoꞌ yandoꞌ niꞌi wa zha?
\v 29 Tal leꞌa bega utexan niꞌi wa, cha lá gun bega gan yandoꞌ‑yá, leꞌa itea be men na iniꞌí‑yá uxiꞌidno bega.
\v 30 No gab bexa: “Leꞌa xabgiꞌi ndee msobxan niꞌi, parea lá ngun xa gan yandoꞌ‑yá.”
\v 31 ¿No xá rey na kuyono stubga rey, lid ned ngoꞌo xa cuent naga sun dub tiꞌi mil xmen~xa gan kuyono dub gaꞌal mil xmen stubga rey wa zha?
\v 32 Tal leꞌa xa uniꞌí leꞌa xa lá gun gan, leꞌa gor na bi sitta nseabe bexa, leꞌa xa utuꞌub dub xmen~na yaꞌinabdiꞌizh ndoꞌ stub rey wa ná plo taꞌa usaꞌa xa ndontsa lá kuyo bexa.
\v 33 No liga bego na lá ulaꞌa itea be taꞌa ndap na, leꞌa bega lá yoo gan gak xmen~naꞌ.
\s Sed na yá naꞌantapa utix
\r (Mt. 5:13; Mr. 9:50)
\p
\v 34 ’Leꞌa sed wa ta wen, parea tal leꞌa‑yá itoꞌo utix ten na, ¿xteꞌema yak utix‑a stub biaj zha?
\v 35 Weꞌe leꞌa sed wa yá lá isuꞌuta, no ni kweal lá isuꞌu‑yá gak‑a, ndi yabitsa‑yá. Bego na ndap nchaꞌ~na, blaꞌach bego ta ndáp naꞌ ndee.
\c 15
\s Dub cuent ten dub borreg ulaꞌ
\r (Mt. 18:10-14)
\p
\v 1 Leꞌa kwaꞌad bexa nsen med nkix be men ndoꞌ gobier no kwaꞌadta bexa ugap ulen wats Jesús, goꞌón bexa ta ndadiꞌizh Jesús.
\v 2 Leꞌa bexa fariseo no be mech ten ley cha unisi Jesús, ndab bexa:
\p —Leꞌa xa baꞌ nchealtsaꞌa bexa ugap, no ndawno xa bexa baꞌ.
\p
\v 3 Cha msaktabeꞌe Jesús dub taꞌa mluu xa ndab xa:
\p
\v 4 —Tal leꞌa dub bego ndap dub gayoꞌo borreg, cha ulaꞌ dub ma, ¿lá ulaꞌa bega isadap gaꞌal ncho tiꞌin bdap ma wa geꞌe wa zha, cha ndi yaꞌkwaꞌan bega ma na li ulaꞌ wa, gast plo izhealka bega ma?
\v 5 Leꞌa gor na mzheal bega ma, leꞌa bega iten ladna uxoꞌob bega ma tsoꞌo xik bega yoꞌo bega ma.
\v 6 Leꞌa gal gor na ilanseaꞌ bega, cha uchealte bega be amig ten bega no bexa ncho gax wa. Cha gab bega: “Bten ladna bega lakta nten lad naꞌ, leꞌa naꞌ mzheal‑la borreg ten naꞌ, ma ulaꞌ wa.”
\v 7 Leꞌa naꞌ gáp ndoꞌ bego leꞌa Dios no be angel li mas nten ladna gor na nyach dub xa ugap wats Dios, ndoꞌ isadap gaꞌal ncho tiꞌin bdap bexa wen, bexa lá ikiꞌinta yach bexa wats Dios.
\s Dub cuent ten dub med ulaꞌ
\p
\v 8 ’Tal leꞌa dub xagots ndap dub tiꞌi med nsak, cha mlaꞌ xa dub‑a, ¿naꞌanpa cha ukegiꞌ xa dub xeꞌa ged zha, cha ndon ku uloꞌob xa len lid~xa, gast plo izhealka xa‑yá?
\v 9 Leꞌa gor na yá mzheal xa‑yá, cha gab xa ndoꞌ be amig ten xa no ndoꞌ bexa ncho gax wa: “Bten ladna bega lakta nten lad naꞌ, leꞌa naꞌ mzheal‑la med ulaꞌ wa.”
\v 10 Leꞌa naꞌ gáp ndoꞌ bego li nten ladna be angel ten Dios gor na nyach dub men ugap wats Dios.
\s Dub cuent ten dub men mlanseaꞌ ndoꞌ xus~na
\p
\v 11 No ndab Jesús:
\p —Uyoꞌo dub xabgiꞌi ndap top xinbgiꞌi~na.
\v 12 Leꞌa xa tuzh wa cha ndab ndoꞌ xus~na: “Bsaꞌa ga be ta na ndal naꞌ.” Leꞌa xus~xa cha mtseꞌa be ta ten na ndoꞌ bexa wa.
\v 13 Ngol stapla wizh leꞌa xa tuzh wa cha mdoꞌo itea be ta li ukaꞌa xa wa, cha nchaꞌa xa stubga nacion sit. Leꞌa sa wa mbin gast xa med ten xa wa ndoꞌ be taꞌa ni lid nsabndoꞌ gun xa.
\v 14 Leꞌa tsoꞌo na mteꞌa xa med wa, leꞌa sa wa uyoꞌo dub win siꞌil. Leꞌa xa wa no lá ndapla ta gaw na.
\v 15 Cha mkwaꞌan xa tiꞌin gun xa ndoꞌ dub men ncho sa wa. Leꞌa xa wa mtuꞌub xa yaꞌkeno xa be kuch.
\v 16 Leꞌa ta na lita ndanna xa wa, gast nlad xa gaw xa gix ndaw kuch wa. Ná leꞌa xwan kuch wa lá usaꞌa ta gaw xa.
\v 17 Cha mbinbeꞌe xa: “Plota mos ndap xus~naꞌ ta lid~na no sian be ta ndaw xa ndap xa. Ná naꞌ gast ngi sat tant ndanna naꞌ.
\v 18 Nat leꞌa naꞌ nsea ta lid xus~naꞌ, gáp naꞌ ndoꞌ xa: Leꞌa naꞌ mbin dub ta ugap ndoꞌ Dios no ndoꞌ go.
\v 19 Yá lá nsabndoꞌ gab go leꞌa naꞌ xin~ga. Leꞌa naꞌ ndi gak masa dub mos ten ga.”
\v 20 Weꞌe cha utoꞌo xa, nseaꞌ xa ta lid xus~xa.
\p ’Leꞌa gor na bi sitta nseaꞌ xa, leꞌa xus~xa uniꞌíla xa, cha uzheꞌeb mlats ladna xus~xa xa. Weꞌe utoꞌo xus~xa karrel, cha udiꞌid xa xin~xa.
\v 21 Leꞌa xin~xa cha ndab: “Leꞌa naꞌ mbin ta ugap ndoꞌ Dios no ndoꞌ go. Yá lá nsabndoꞌta gab go leꞌa naꞌ xin~ga.”
\p
\v 22 ’Parea leꞌa xus~xa ndi unibeꞌe ndoꞌ be mos ndab xa: “Utseano bega dub lad ndon leꞌa wen gak xa, no dub ganil yoo yaꞌa~xa, no dub nes gelgid ukeꞌa xa.
\v 23 No waꞌyoꞌo bega dub bser, ma ndon leꞌa ugeladna. Cha bit bega ma, leꞌa beuna ko dub gast siꞌil.
\v 24 Leꞌa xiꞌín~naꞌ ndee cuent dub xa ngutla, ná leꞌa xa mbangal. Leꞌa xa ndee dub xa ulaꞌ, ná nat mzhealgal naꞌ xa.” Cha usaxan ulo bexa gast wa.
\p
\v 25 ’Leꞌa gor wa leꞌa xin ned xa wa ndi geꞌe nkesea. Ngol gor na nsalanseaꞌ xa gax ta niꞌi, leꞌa xa mbiꞌínla ruid ten be musk no ruid ten bexa ndeyalndatsbe.
\v 26 Leꞌa xa cha utezh dub mos, cha unabdiꞌizh xa ndoꞌ xa wa ná xtaꞌan ncho.
\v 27 Leꞌa mos wa cha ndab: “Leꞌa wit~ga mlaꞌnchaꞌ. Leꞌa xus bega mbit bser ndaꞌal wa, geal leꞌa wit~ga ndon wen mtanchaꞌ.”
\p
\v 28 ’Cha ngokloo xa wa, lá nlad xa yoo xa len niꞌi. Leꞌa xus~xa cha utoꞌo unab ndoꞌ xa yoo xa len niꞌi.
\v 29 Leꞌa xa cha ukaꞌab ndab ndoꞌ xus~xa: “Unaꞌ go plota liꞌin nxobgek naꞌ ndoꞌ ga, ndun naꞌ tiꞌin ten ga. Ná nunk go lá usaꞌa masa dub chiv koꞌo naꞌ dub gast no be amig ten naꞌ.
\v 30 Ná nat mlaꞌnchaꞌ xin~ga uloꞌo ga gast, mbit ga bser ndaꞌal wa, ná leꞌa xa wa ndi mbin gast be med ten ga lat be xagots ugap.”
\v 31 Leꞌa xus~xa cha ukaꞌab ndab: “Leꞌa lu nunkka lá nlaꞌa naꞌ. Leꞌa itea be ta ten naꞌ leꞌa ta wa ta tenka lu.
\v 32 Leꞌa beuna nsabndoꞌka ko dub gast no iten ladna beuna, leꞌa wit~lu ndee cuent xa yá ngutla, ná nat mbangal xa. Leꞌa xa cuent xa ulaꞌ, ná nat mzheꞌalgal min xa.”
\c 16
\s Dub cuent ten dub mos naꞌanpa utsin nak tiꞌin mbin xa
\p
\v 1 No ndab Jesús ndoꞌ be xmen~na:
\p —Uyoꞌo dub xabgiꞌi rik, ndap xa dub mos nchansu be tiꞌin ten xa. Ngol dub wizh leꞌa be men msake xa ndoꞌ xa rik wa, ndab bexa leꞌa xa ndun gast med ndoꞌ dub ta ni lid nsabndoꞌ.
\v 2 Weꞌe leꞌa xa rik wa cha utezh xa wa, ndab xa: “¿Xteꞌe nak ta na ndon naꞌ ndun lu? Uloꞌo cuent ten be tiꞌin ndun lu wa, leꞌa lu lá gakta xa yansu be tiꞌin ten naꞌ.”
\v 3 Leꞌa mos wa cha mbinbeꞌe: “¿Xteꞌe gun naꞌ nat? Leꞌa xa ten tiꞌin ndee yá lá usaꞌata tiꞌin ndee gun naꞌ. Leꞌa naꞌ lá isuꞌu gun tiꞌin geꞌe. No ido lad naꞌ inaꞌab naꞌ med ndoꞌ be men.
\v 4 Nat leꞌa naꞌ uníla xteꞌe gun naꞌ ndontsa gor na ulat xa tiꞌin ndun naꞌ ndee, leꞌa be men utsin gak ndoꞌ naꞌ ta lid bexa.”
\p
\v 5 ’Leꞌa mos wa cha utezh kadga dub xa na nsaꞌab ndoꞌ xa rik wa. Cha ndab xa ndoꞌ xa ned wa: “¿Plo taꞌa nsaꞌab go ndoꞌ xa nibeꞌe naꞌ?”
\v 6 Leꞌa xa wa cha ndab: “Dub dap mil litr aceit nsaꞌab naꞌ.” Leꞌa mos wa cha ndab: “Leꞌa git ndee gab plo taꞌa nsaꞌab go. Uxax bkeꞌa ga top mil litr.”
\v 7 Cha ndab mos wa ndoꞌ stubga xa: “Go zha, ¿plo taꞌa nsaꞌab ga?” Leꞌa xa wa cha ndab: “Dub gayoꞌo ngoch trig nsaꞌab naꞌ.” Leꞌa mos wa cha ndab: “Leꞌa git ndee gab ná plo taꞌa nsaꞌab ga. Bkeꞌa ga dub dap gaꞌal ngoch‑a.”
\v 8 Leꞌa xwan tiꞌin wa cha mgondoꞌ leꞌa mos wa list mbin. Leꞌa be men lá nchandoꞌ Dios mas listbe cuent ten be ta ncho ndoꞌ gizhliyo, ndoꞌ be men nchandoꞌ Dios.
\p
\v 9 ’Leꞌa naꞌ gáp ndoꞌ bega, bintiꞌin bega med gizhliyo ndee ndontsa li gun bega gan amig. Leꞌa gal zha na itea med ten bega ndoꞌ gizhliyo ndee, gap bega dub sa yoo bega, sa nunk lá idub.
\p
\v 10 ’Leꞌa xa na utsin nyansu dub tuzh taꞌa, leꞌa xa wa liga utsin syansu be ta sian. Leꞌa xa na ni dub tuzh taꞌa naꞌanpa utsin nyansu, leꞌa xa wa liga naꞌanpa utsin yansu be ta sian.
\v 11 No liga leꞌa bego na naꞌanpa utsin nyansu be ta ncho ndoꞌ gizhliyo ndee, leꞌa Dios naꞌanpa usaꞌa taꞌa ta ugeaka nsak yansu bega‑yá.
\v 12 Tal leꞌa bega naꞌanpa utsin nyansu be ta naꞌanpa ta ten bega, leꞌa Dios naꞌanpa usaꞌa be ta na ndiꞌizh ikaꞌa bega wa.
\p
\v 13 ’Naꞌan ton yoo gan gun tiꞌin ndoꞌ top xa nibeꞌe ten na. Leꞌa gal gor leꞌa xa dubtsa xa ikea ladna, leꞌa ndoꞌ stub xa wa ixee ladna xa. No uxobgek xa ndoꞌ dubtsa xa, leꞌa ndoꞌ stub xa wa lá uxobgek xa. No liga tal leꞌa bega nkwaꞌan sian med, leꞌa bega lá isuꞌu gun tiꞌin ndoꞌ Dios.
\p
\v 14 Leꞌa bexa fariseo mbiꞌín ta li ndab Jesús wa, cha mxiꞌidno bexa Jesús, leꞌa bexa li nkwaꞌan sian med.
\v 15 Leꞌa Jesús cha ndab ndoꞌ bexa wa:
\p —Leꞌa bega wen ndun ndoꞌ gaꞌal be men, ná leꞌa Dios nchandoꞌ ladoꞌo bega. Leꞌa be ta ni be men uzheꞌeb nsak, leꞌa cuent ten Dios leꞌa ta wa naꞌan xtiꞌin.
\s Ley ten Dios no tiemp inibeꞌe Dios
\p
\v 16 ’Zha na biseata ilanseaꞌ Juan xa na ulaleaꞌ be men, leꞌa be ley mkeꞌa Moisés no ta na mkeꞌa bexa mbidiꞌizh sakndoꞌ Dios ndab xteꞌe gun be men. Ná leꞌa tsoꞌo wa ulen diꞌizh wen ten Dios, ta na ndab xteꞌe inibeꞌe Dios be men. Nat leꞌa kwaꞌad be men ndun juers gak bexa dub men leꞌa Dios nibeꞌe.
\v 17 Parea leꞌa naꞌ gáp leꞌa gibeꞌa no gizhliyo snitndoꞌ, ná leꞌa ni dub tuzh ley ten Dios naꞌanpa initndoꞌ.
\s Jesús ndab lá nsabndoꞌ ulaꞌa men xagots ten na
\r (Mt. 19:1-12; Mr. 10:1-12)
\p
\v 18 ’Leꞌa tal ton dub xabgiꞌi ulaꞌa xagots ten na, cha ikaꞌa xa stubga xagots, leꞌa xabgiꞌi wa ndapka ke ndoꞌ Dios. No liga tal stub xabgiꞌi ikaꞌaga xagots wa, leꞌa xa wa no ndap ke ndoꞌ Dios.
\s Dub cuent ten dub xa rik no dub xa prob usaleaꞌ Lázaro
\p
\v 19 ’Uyoꞌo dub xabgiꞌi rik, ngok xa sbeꞌen lad uzheꞌeb uyap, ta konch ugats no ta nagud. Nsea itea wizh ngo xa dub gast uzhebpa wen ta lid~xa.
\v 20 No uyoꞌo dub xabgiꞌi prob nsaleaꞌ Lázaro uzhebpa gizh idub gid las~xa. Leꞌa xa nsob tsoꞌo juer toꞌo lid~xa rik wa.
\v 21 Leꞌa xa prob wa nsaꞌab ladna gaw masa be taꞌa nlate toꞌo mes ten xa rik wa. No gast be mbek nlen ndawleꞌe las~xa prob wa.
\v 22 Ná ngol dub wizh leꞌa xa prob wa cha ngut. Leꞌa be angel ten Dios cha mbiꞌi xa, usob xa wats Abraham gibeꞌa. Tsoꞌo wa leꞌa xa rik wa no ngut, cha mgaꞌach xa.
\p
\v 23 ’Ná leꞌa gor na uzhebpa kweaꞌ naxncho xa rik wa infierno, leꞌa xa mwiꞌi gaꞌap, sit mnaꞌ xa Abraham no Lázaro nsob wats xa.
\v 24 Weꞌe leꞌa xa rik wa cha ugeꞌ ndab: “Xus~naꞌ Abraham, blats ladna go naꞌ. Btuꞌub ga Lázaro ugazh xa masa dub ngutsyaꞌa~xa, cha gidlo xa‑yá toꞌo~naꞌ ndontsa igalad naꞌ, leꞌa naꞌ uzhebpa kweaꞌ nchoꞌo ndoꞌ bealꞌ sa ndee.”
\v 25 Leꞌa Abraham cha ndab: “Xiꞌín~naꞌ, btseꞌa ladna lu leꞌa lu uzhebpa wen uyoꞌo ndoꞌ gizhliyo, ná leꞌa Lázaro ndee uzhebpa kweaꞌ uyoꞌo. Nat leꞌa Lázaro ndi wen ncho sa ndee, leꞌa lu kweaꞌ ncho sa baꞌ.
\v 26 No stubga taꞌa gáp naꞌ: leꞌa sa nde besa ndee nsea sa nde bego baꞌ ncho dub bseꞌa uxenpa tlaw‑a. Ta weꞌe leꞌa besa nde sa ndee lá yoo gan yaꞌ sa baꞌ. No ni bego nde sa baꞌ lá yoo gan giꞌid sa ndee.”
\p
\v 27 ’Leꞌa xa rik wa cha ndab: “Naꞌab naꞌ ndoꞌ go xus~naꞌ Abraham, utuꞌub ga Lázaro ta lid xus~naꞌ,
\v 28 sa na ncho sgaꞌay be wit~naꞌ, yaꞌyab xa lá gun bexa lak mbin naꞌ, ndontsa naꞌanpa no bexa wa iniꞌí gealkweaꞌ ndee.”
\v 29 Leꞌa Abraham cha ndab: “Leꞌa bexa wa ndenoka ta mkeꞌa Moisés no ta mkeꞌa bexa mbidiꞌizh sakndoꞌ Dios. ¡Nsabndoꞌ gun bexa lak ndab ta wa!”
\v 30 Leꞌa xa rik wa cha ukaꞌab ndab: “Xus~naꞌ Abraham, leꞌa bexa wa ndenoka ta wa, parea tal leꞌa dub xa ngutla cha ibangal xa, weꞌe gudiꞌizh xa‑yá ndoꞌ bexa wa, leꞌa bexa slaꞌaka be ta ugap nak bexa.”
\v 31 Ná leꞌa Abraham cha ndab: “Leꞌa tal leꞌa bexa lá gun lak ndab ta mkeꞌa Moisés no ta mkeꞌa bexa mbidiꞌizh sakndoꞌ Dios, leꞌa bexa wa ni likaga lá gungea ladna ta gudiꞌizh dub xa ibangal ndoꞌ gealgut.”
\c 17
\s Be men nsabndoꞌ gungeꞌ ladna ndoꞌ be ltsaꞌa~na
\r (Mt. 18:6-7, 21-22; Mr. 9:42)
\p
\v 1 Leꞌa Jesús cha ndab ndoꞌ be xmen~na:
\p —Idub tiemp ncho ta ntsabgix be men ndoꞌ ta ugap, parea uzhebpa proꞌob dub xa ntsabgix stubga men.
\v 2 Leꞌa tal ton utsabgix dub xa ndangea ladna naꞌ ndoꞌ ta ugap, leꞌa xa wa mas gealkweaꞌ siꞌil iniꞌí ndoꞌ dub xa ikea dub geꞌ siꞌil gen~na, cha utsaꞌab be men xa len nitsdoꞌo.
\p
\v 3 ’¡Blaꞌach bega xteꞌe nak bega! Tal leꞌa dub ltsaꞌa bega ugap gunno bega, bidiꞌizhno bega xa ndontsa lá gunta xa ta wa. Tal leꞌa xa igondoꞌka ta li mbin xa wa, bingeꞌ ladna bega ta wa.
\v 4 Ná tal leꞌa xa dub gaꞌad biaj ugap gunno bega dub wizhtsa, cha dub gaꞌadga biaj gab xa gungeꞌ ladna bega ta li mbin xa wa, leꞌa bega nsabndoꞌka gungeꞌ ladna ndoꞌ xa wa.
\s Be xmen Jesús nlad mas igeꞌ ladna bexa Dios
\p
\v 5 Leꞌa isatibtop be xmen Jesús cha ndab ndoꞌ xa:
\p —Gokno ga besa ndontsa mas igeꞌ ladna besa Dios.
\p
\v 6 Leꞌa Jesús cha ukaꞌab ndab:
\p —Tal leꞌa bega ndidotsa ngeꞌ ladna Dios lak tuzh dub bid ten ya mostas, leꞌa bega sun gan gab ndoꞌ dub ya sicómoro baꞌ igiꞌib‑a sa nsob‑a, cha yaꞌtsob‑a len nitsdoꞌo. Weꞌe leꞌa ya baꞌ sunka lak ndab bega wa.
\s Ta nsabndoꞌ gun dub xa ndun tiꞌin ndoꞌ xa nibeꞌe xa
\p
\v 7 ’Tal leꞌa bega ndap dub xa ndun tiꞌin ndoꞌ bega, dub xa ngaꞌan ngon no nkeno xa be xman bega, leꞌa gor na mlaꞌnchaꞌ xa ngwaꞌ xa geꞌe, ni dub bega lá ndab ndoꞌ xa: “Uyoꞌo, cha usob ndoꞌ mes.”
\v 8 Leꞌa bega ndi gab: “Bindeꞌe ta gaw xcheꞌe naꞌ, cha utseano‑yá. Cha list usoꞌ usaꞌa lu ta ikiꞌin naꞌ. Gast itayaw naꞌ weꞌeta gaw lu.”
\v 9 No lá nsaꞌa bega xno ndoꞌ xa ndun tiꞌin ten bega wa geal mbintsa xa ta ndab bega.
\v 10 No liga gok bega gor na yá mbin bega itea be ta unibeꞌe Dios, gudtsa bega ndoꞌ Dios: “Leꞌa besa naktsa dub xa ndun tiꞌin ndoꞌ ga, mbintsa besa lak unibeꞌe ga gun besa.”
\s Jesús myunyakna dub tiꞌi xabgiꞌi nsén gealgizh lepra
\p
\v 11 Leꞌa nes nchaꞌa Jesús gezh Jerusalén, nchaꞌtid xa sa nzheꞌal distrit Samaria nsea distrit Galilea.
\v 12 Leꞌa gor na ulayaꞌ xa toꞌo dub gezh, cha utoꞌo dub tiꞌi xabgiꞌi nsaꞌgea las~na, nsén gealgizh lepra xa. Cha sittsa ngwaꞌibe bexa,
\v 13 ugeꞌ ndab bexa:
\p —¡Jesús! ¡Mech! ¡Blats ladna go besa!
\p
\v 14 Leꞌa gor uniꞌí Jesús bexa, cha ndab xa:
\p —Waꞌ bego ndoꞌ be uleꞌay iwiꞌi xa bega.
\p Ndalen nsoꞌ bexa nes, cha myakna bexa.
\v 15 Leꞌa gor na uniꞌí dub xa wa leꞌa xa myaklana, cha myach xa, ugeꞌ msaꞌa xa xno ndoꞌ Dios.
\v 16 Cha msaxib xa ndoꞌ Jesús gast ndoꞌ yo ngol xtuzh~xa, msaꞌa xa xno ndoꞌ Jesús. Leꞌa xa wa dub xa Samaria.
\v 17 Leꞌa Jesús cha ndab ndoꞌ be xmen~na:
\p —¿Ná lid dub tiꞌi bexa ta myakna wa zha? ¿Ma stub sgeꞌa bexa wa nat?
\v 18 ¿Nabtsa dub xa naꞌanpa xa Israel ndee myach mlen msaꞌa xno ndoꞌ Dios?
\p
\v 19 Leꞌa Jesús cha ndab ndoꞌ xa wa:
\p —¡Gosoꞌ, cha byaꞌ! Leꞌa ta na mgeꞌ ladna lu naꞌ wa mbin myakna lu.
\s Xteꞌe ilen Xin Dios stub biaj
\r (Mt. 24:23-28, 36-41)
\p
\v 20 Leꞌa bexa fariseo unabdiꞌizh ndoꞌ Jesús ná pol gal zha inibeꞌe Dios ndoꞌ gizhliyo. Leꞌa Jesús cha ukaꞌab ndab:
\p —Leꞌa zha inibeꞌe Dios naꞌanpa dub ta iniꞌí be men.
\v 21 Lá yoo gan gab be men: “Unaꞌ go, leꞌa sa ndee sa nibeꞌe Dios”, no lá gab xa: “Leꞌa sa baꞌ sa nibeꞌe Dios.” Leꞌa naꞌ gáp leꞌa Dios nibeꞌela len ladoꞌo be men.
\p
\v 22 Cha ndab Jesús ndoꞌ be xmen~na:
\p —Leꞌa gal zha leꞌa bega nlad iniꞌí naꞌ, Xa Myak Men Ndoꞌ Gizhliyo, masa dub wizhtsa, parea leꞌa bega lá iniꞌí naꞌ zha wa.
\v 23 Leꞌa ncho be men gab zha wa: “Leꞌa xa wa nsoꞌ sa ndee”, natal gab xa: “Leꞌa xa wa nsoꞌ sa baꞌ.” Parea lá yaꞌ bega ni lá isankea bega tsoꞌo xa wa.
\v 24 Leꞌa lak nlaꞌ bealꞌ usiꞌi nsu‑yá xeꞌa itea lad gibeꞌa, no liga gak‑a zha ilengal naꞌ, Xa Myak Men Ndoꞌ Gizhliyo.
\v 25 Parea ned sian gealkweaꞌ nsabndoꞌ iní naꞌ, no be men ncho tiemp nat uxelad naꞌ.
\p
\v 26 ’Leꞌa lak ngok‑a tiemp uyoꞌo Noé, liga gak‑a gal zha ilengal naꞌ, Xa Myak Men Ndoꞌ Gizhliyo.
\v 27 Leꞌa tiemp na uyoꞌo Noé wa leꞌa be men ndeyaw, no ndo bexa, no ndeuchilyaꞌa bexa gast wizh uyoꞌo Noé len barco siꞌil mbindeꞌe Noé. Weꞌe ulen gilog mbit itea be men wa.
\v 28 No liga ngok‑a zha uyoꞌo Lot wa, ndeyaw bexa no ndo bexa no nsiꞌi bexa taꞌa no nadoꞌo bexa taꞌa no ndas bexa taꞌa no ndeyundeꞌe bexa lid bexa.
\v 29 Ná leꞌa gor na utoꞌo Lot len gezh Sodoma wa, leꞌa Dios cha mtsoꞌol sa wa, cha ngut itea be men wa.
\p
\v 30 ’No liga gak‑a zha ilengal naꞌ, Xa Myak Men Ndoꞌ Gizhliyo.
\v 31 Leꞌa gal wizh weꞌe leꞌa be men ndiꞌib gek lid~na wa nsabndoꞌ uxoꞌonbe, ni lá igen koꞌo xa be taꞌa len lid~xa. Leꞌa bexa ndeyun tiꞌin geꞌe ni lá igen ilanseaꞌ ta lid~na.
\v 32 Btseꞌa ladna bega lak ngwasea xagots ten Lot.
\v 33 Leꞌa tal ton ukwaꞌan xteꞌe wen yoo xa ndoꞌ gizhliyo ndee, leꞌa xa wa ndi gat. Ná leꞌa tal ton ndi ukwaꞌan gun ta nlad Dios, leꞌa xa wa sbanka.
\p
\v 34 ’Leꞌa naꞌ gáp ndoꞌ bego, leꞌa teꞌal weꞌe leꞌa top xa ndeyats ndoꞌ dub loꞌon, cha yoꞌo Dios dubtsa xa, leꞌa stub xa wa yaꞌan.
\v 35 No liga leꞌa top xagots junt ndeyajw, cha yoꞌo Dios dubtsa xa, leꞌa stub xa wa yaꞌan.
\v 36 No liga leꞌa top xabgiꞌi junt ndeyun tiꞌin geꞌe, cha yoꞌo Dios dubtsa xa, leꞌa stub xa wa yaꞌan.
\p
\v 37 Weꞌe leꞌa be xmen Jesús cha unabdiꞌizh, ndab bexa:
\p —Señor, ¿pa yoo ta wa zha?
\p Leꞌa Jesús cha ukaꞌab ndab:
\p —Leꞌa lak sa nyakjunt be bech nluu leꞌa sa wa nax dub man ngut, no liga leꞌa zha ilengal naꞌ leꞌa itea be men iniꞌí‑yá.
\c 18
\s Dub cuent ten dub juez no dub xagots ngut xabgiꞌi ten na
\p
\v 1 No msaktabeꞌe Jesús dub ta mluu xa ndoꞌ be xmen~xa, ndontsa mas uxik bexa gudiꞌizhno bexa Dios.
\v 2 Ndab xa:
\p —Leꞌa dub gezh uyoꞌo dub juez ni lá ndap mod ndoꞌ Dios no ni ndoꞌ be men.
\v 3 Leꞌa gezh wa nchoga dub xagots ngut xabgiꞌi ten na. Leꞌa xagots wa cha ngwaꞌusake dub xa nyono xa ndoꞌ juez wa, gun juez regl ta wa.
\v 4 Leꞌa kwenla leꞌa juez lá kaꞌab gun ta nlad xagots wa, parea ngol gor mbinbeꞌe juez, ndab xa: “Naꞌ ni ndoꞌ Dioska lá ndap mod no ni ndoꞌ be men,
\v 5 parea leꞌa naꞌ neꞌe ladna tant ndiꞌid xagots ndee ndoꞌ naꞌ. Nat gun naꞌ ta nlad xa, ndontsa yá lá giꞌidta xa, leꞌa naꞌ ngi saklola ndoꞌ xa.”
\p
\v 6 Leꞌa Jesús cha ndab:
\p —Blaꞌach bego xteꞌe ndab juez wa, ná xa dub xa ugap nak.
\v 7 ¿Nsak bega zha leꞌa Dios lá gakno bexa mti Dios, bexa na teꞌal tezhea nab ndoꞌ Dios gakno Dios xa? ¿Nsak bega zha kwenpa ti ikaꞌab Dios ndoꞌ bexa wa?
\v 8 Leꞌa naꞌ gáp ndoꞌ bega leꞌa Dios uxax sakno bega. Ná leꞌa gor na ilengal naꞌ, Xa Myak Men Ndoꞌ Gizhliyo, ¿bi szheal naꞌ men ngeꞌ ladna Dios ndoꞌ gizhliyo zha wa zha?
\s Dub cuent ten dub xa fariseo no dub xa nsen med
\p
\v 9 Leꞌa wats Jesús nde pla bexa ndanbeꞌe leꞌa mas ndun be ta wen ndoꞌ lak ndun be ltsaꞌa bexa. Leꞌa Jesús cha mbidiꞌizh ndoꞌ bexa wa, msaktabeꞌe xa dub taꞌa, ndab xa:
\p
\v 10 —Leꞌa top xabgiꞌi utoꞌo nchaꞌyadiꞌizhno Dios tale ten niꞌi ten Dios. Leꞌa dub xa wa xa fariseo, leꞌa stub xa wa xa nsen med nkix be men ndoꞌ gobier.
\v 11 Leꞌa xa fariseo wa cha usoꞌ ndab ndoꞌ Dios: “Dios, leꞌa naꞌ nsa xno ndoꞌ go, geal leꞌa naꞌ lá ndun lak ndun be men xaꞌaga, bexa na ndun gealwaꞌan no bexa ugap ndanno be men no bexa na ngal stub xa naꞌanpa xagots ten xa. No ni lá nak naꞌ lak nak xa nsen med baꞌ.
\v 12 Leꞌa naꞌ lá ndaw top wizh kad dub len sman, no nsa naꞌ diezmo ten itea be tiꞌin ndun naꞌ.”
\p
\v 13 ’Ná leꞌa xa nsen med wa sittsa nsoꞌ. Ni lá nwiꞌi xa gaꞌap, ndi msagolp xa ladoꞌo~xa tant kweaꞌ ncho ladna xa, cha ndab xa: “Dios, blats ladna go naꞌ, leꞌa naꞌ sian ta ugap ndun.”
\p
\v 14 ’Leꞌa naꞌ gáp ndoꞌ bega leꞌa xa nsen med wa wen myaꞌan ndoꞌ Dios gor na mlanseaꞌ xa ta lid~xa. Ná leꞌa xa fariseo wa naꞌanpa wen myaꞌan ndoꞌ Dios. Leꞌa tal ton gab leꞌa nsak, leꞌa cuent ten Dios leꞌa xa wa naꞌanpa nsak. Ná leꞌa tal ton yak tuzh, leꞌa cuent ten Dios leꞌa xa wa nsakka.
\s Jesús nsea be meꞌed
\r (Mt. 19:13-15; Mr. 10:13-16)
\p
\v 15 No ulenno be men be meꞌed ten na wats Jesús, ndontsa uxoꞌob Jesús yaꞌa~na gek be meꞌed, inab xa ulaꞌach Dios be meꞌed wa. Leꞌa gor uniꞌí be xmen Jesús li nseabeno be men meꞌed wa, cha uteyo bexa be men wa.
\v 16 Ná leꞌa Jesús cha utezh be xmen~na, cha ndab xa:
\p —Blaꞌa bego giꞌid be meꞌed baꞌ wats naꞌ. Lá uka bego giꞌid be meꞌed, leꞌa sa nibeꞌe Dios yate bexa yak lak nak be meꞌed ndee.
\v 17 Leꞌa naꞌ gáp ndoꞌ bega, leꞌa tal ton lá ulaꞌa inibeꞌe Dios xa lak dub meꞌed, leꞌa xa wa nunk lá yate sa nibeꞌe Dios.
\s Dub xabgiꞌi rik mbidiꞌizhno Jesús
\r (Mt. 19:16-30; Mr. 10:17-31)
\p
\v 18 Weꞌe leꞌa dub xa nibeꞌe ten bexa judio cha unabdiꞌizh ndoꞌ Jesús ndab xa:
\p —Mech wen, ¿xtaꞌan gun naꞌ ndontsa no naꞌ gap gealnaban ndoꞌ Dios, ta nunk lá idub?
\p
\v 19 Leꞌa Jesús cha ukaꞌab ndab:
\p —¿Xtaꞌan ngi wen ndab lu ndoꞌ naꞌ zha? Naꞌan ton wen ndoꞌ gizhliyo, ndon nabtsa Dios wen nak.
\v 20 Leꞌa lu yá uniꞌíka ta ndab ley ten Dios: “Lá ugal lu xa ten stubga men. Lá gut lu men. Lá gun lu gealwaꞌan. Lá gun lu gealkwiꞌin. Wankea xus~lu nsea xnaꞌa~lu.”\x + \xo 18:20 \xt Ex. 20:12‑16; Dt. 5:16‑20 \x*
\p
\v 21 Leꞌa xabgiꞌi wa cha ukaꞌab ndab:
\p —Iteanak be ta wa ndunka naꞌ idub zha tuzhta naꞌ.
\p
\v 22 Leꞌa gor na mbiꞌín Jesús ta wa, cha ndab Jesús ndoꞌ xa:
\p —Stub taꞌa ndun jwalt gun lu: bdoꞌo itea be taꞌa ten lu, cha btseꞌa med wa ndoꞌ bexa uban nak. Weꞌe gap lu sian taꞌa ndoꞌ Dios. Cha utsea cha usankea tsoꞌo naꞌ.
\p
\v 23 Leꞌa gor na mbiꞌín xabgiꞌi wa ta wa, leꞌa xa uzhebpa uban myoꞌo ladna, geal leꞌa xa dub xa rikpa.
\v 24 Leꞌa gor na uniꞌí Jesús leꞌa xa uzhebpa uban myoꞌo ladna, cha ndab Jesús:
\p —Uzhebpa ugan yate dub xa rik sa nibeꞌe Dios.
\v 25 Ndi mas lid bid itid dub came geꞌed xan dub yagux, ndoꞌ yak dub xa rik xa nibeꞌe Dios.
\p
\v 26 Leꞌa bexa na mbiꞌín ta wa cha unabdiꞌizh bexa ndab bexa ndoꞌ Jesús:
\p —¿Tonxá sun gan yate sa nibeꞌe Dios zhaga?
\p
\v 27 Leꞌa Jesús cha ndab:
\p —Leꞌa cuent ten nabtsa be men leꞌa‑yá lá yoo gan. Ná leꞌa cuent ten Dios leꞌa‑yá syoꞌoka gan.
\p
\v 28 Weꞌe leꞌa Pedr cha ndab ndoꞌ Jesús:
\p —Unaꞌ go, leꞌa besa mlaꞌa itea be taꞌa ndap besa, cha ndi usankea besa tsoꞌo ga.
\p
\v 29 Leꞌa Jesús cha ukaꞌab ndab:
\p —Leꞌa naꞌ gáp ndoꞌ bega, leꞌa tal ton ulaꞌa inibeꞌe Dios xa, ta weꞌe nlaꞌa xa lid~xa no xus~xa no wit~xa no xagots ten xa no xmeꞌed~xa,
\v 30 leꞌa xa wa mas sian be taꞌa ikaꞌa tiemp nat. No leꞌa tiemp tiꞌi ilen leꞌa xa wa gap gealnaban nunk lá idub.
\s Jesús mbidiꞌizhgal stub biaj leꞌa gat
\r (Mt. 20:17-19; Mr. 10:32-34)
\p
\v 31 Cha utezh Jesús isatibtop be xmen~na, ndab xa:
\p —Blaꞌach bego, leꞌa beuna nchaꞌbe Jerusalén, sa yoo itea be ta mkeꞌa bexa polta sakndoꞌ Dios cuent ten naꞌ ndee, Xa Myak Men Ndoꞌ Gizhliyo.
\v 32 Leꞌa naꞌ yak cuent ndoꞌ yaꞌa bexa naꞌanpa xa judio. Leꞌa bexa wa usalad gunno naꞌ, no xela iníꞌi bexa ndoꞌ naꞌ, no uchukko bexa ndoꞌ naꞌ.
\v 33 No uzhebpa kin bexa naꞌ, weꞌe gut bexa naꞌ. Parea gal wizh yon leꞌa naꞌ ibangal ndoꞌ gealgut.
\p
\v 34 Ná leꞌa be xmen Jesús ni lá iniꞌí bexa xtaꞌan mbidiꞌizh Jesús, geal leꞌa ta wa dub ta lá yoo gan yakbeꞌena bexa.
\s Jesús myunyakna dub xa lá naꞌ gezh Jericó
\r (Mt. 20:29-34; Mr. 10:46-52)
\p
\v 35 Leꞌa gor na yá nchaꞌlayaꞌ gax Jesús gezh Jericó, leꞌa toꞌo nes wa nsob dub xabgiꞌi lá naꞌ, nab xa med ndoꞌ be men.
\v 36 Leꞌa gor na mbiꞌín xa nchaꞌtid be men, cha unabdiꞌizh xa ndoꞌ bexa wa ná xtaꞌan ta wa.
\v 37 Leꞌa bexa wa cha ndab:
\p —Leꞌa sa ndee nseatid Jesús xa Nazaret.
\p
\v 38 Weꞌe cha ugeꞌ ndab xa:
\p —¡Jesús, xin David! ¡Blats ladna go naꞌ!
\p
\v 39 Leꞌa bexa na nseabe ned wa cha uteyo xa wa ndab bexa:
\p —Lá kwezhta lu xa baꞌ.
\p Parea leꞌa xa ndi mas ugeꞌ ndab:
\p —¡Xin David! ¡Blats ladna go naꞌ!
\p
\v 40 Weꞌe leꞌa Jesús cha ngwaꞌisoꞌ, cha unibeꞌe xa yaꞌyoꞌo bexa xa lá naꞌ wa. Leꞌa gor na ulansea xa, cha unabdiꞌizh Jesús ndoꞌ xa ndab xa:
\p
\v 41 —¿Xtaꞌan nlad lu gunno naꞌ lu?
\p Leꞌa xa cha ndab:
\p —Señor, leꞌa naꞌ nlad inaꞌ.
\p
\v 42 Leꞌa Jesús cha ndab:
\p —Nat myakna lu lak mgeꞌ ladna lu naꞌ.
\p
\v 43 Bi leꞌa gor wa leꞌa xa cha mnaꞌla, cha no xa usankea tsoꞌo Jesús, ndab xa leꞌa Dios uzheꞌeb dub Dios juert. No itea be men na uniꞌí ta wa noga li ndab.
\c 19
\s Jesús mzheꞌal Zaqueo
\p
\v 1 Leꞌa gor ulayaꞌ Jesús gezh Jericó, leꞌa xa nseatid len gezh wa.
\v 2 Leꞌa sa wa ncho dub xa rik nsaleaꞌ Zaqueo. Leꞌa xa wa xa nibeꞌe ten bexa nsen med, ta nkix be men ndoꞌ gobier Roma.
\v 3 Leꞌa xa nlad iniꞌí Jesús, parea leꞌa xa lá naꞌ Jesús tant kwaꞌad men nde sa wa, leꞌa xa wa dub xa uxuꞌubma.
\v 4 Cha uxax mned xa ndoꞌ be men wa, cha ukea xa ndoꞌ dub ya sicómoro sa itid Jesús ndontsa iniꞌí xa Jesús.
\v 5 \fig |CN01776B.TIF|col|||Jesús ndab ndoꞌ Zaqueo ilaꞌ xa ndoꞌ ya|Lc. 19:5\fig*Leꞌa gor ulayaꞌ Jesús sa wa, cha mwiꞌi xa gaꞌap ndoꞌ ya wa, cha ndab xa ndoꞌ xa wa:
\p —Zaqueo, uxax ulaꞌ sa baꞌ, leꞌa teꞌal ndee leꞌa naꞌ nsabndoꞌ yoꞌo ta lid~lu.
\p
\v 6 Leꞌa Zaqueo cha uxax ulaꞌ, nten ladna xa mbiꞌi xa Jesús ta lid~xa.
\v 7 Leꞌa gor uniꞌí be men ta wa, itea bexa ndenisi Jesús, ndab bexa leꞌa Jesús uyote len lid dub xa ugap.
\v 8 Ngol gor leꞌa Zaqueo cha usoꞌ ndab ndoꞌ Jesús:
\p —Bwiꞌi go Señor, leꞌa naꞌ usa itol be taꞌa ndap naꞌ ndoꞌ bexa uban nak. No tal ncho xa mbin waꞌan naꞌ med ten na, leꞌa naꞌ yun cuent med wa gast dap biaj.
\p
\v 9 Leꞌa Jesús cha ndab ndoꞌ Zaqueo:
\p —Nat leꞌa Dios mtsuꞌu ke ten lu no ke ten bexa ltsaꞌa~lu, geal leꞌa lu ngeꞌ ladna Dios lak mgeꞌ ladna Abraham Dios.
\v 10 Leꞌa naꞌ, Xa Myak Men Ndoꞌ Gizhliyo, ndalkwan bexa sit nak wats Dios, ndontsa ko naꞌ bexa ndoꞌ be ke ten bexa.
\s Dub cuent ten tiꞌi med nsak
\p
\v 11 Leꞌa bexa na ndeyoꞌón ta ndadiꞌizh Jesús wa ndanbeꞌe leꞌa tiemp inibeꞌe Dios ndoꞌ gizhliyo yamer ilen. Ta weꞌe leꞌa Jesús cha msaktabeꞌe stub taꞌa, geal leꞌa xa nsoꞌla gax sa nde Jerusalén.
\v 12 Ndab Jesús:
\p —Uyoꞌo dub xabgiꞌi nsak. Leꞌa xa wa list nsoꞌ yaꞌ stubga nacion sit. Leꞌa sa wa leꞌa dub xa mas nibeꞌe usaꞌa permis gak xa rey leꞌaka lazh~xa, leꞌa tsoꞌo wa cha yach xa.
\v 13 Leꞌa gor na biseata itoꞌo xa nsak wa, cha utezh xa dub tiꞌi xmos~xa, cha msaꞌa xa dub gaꞌga med nsakpa gunno bexa tiꞌin ndalen li naꞌan xa.
\v 14 Parea leꞌa be men lazh xa wa nxee ladna ndoꞌ xa, cha mtuꞌub bexa dub men gab ndoꞌ xa mas nibeꞌe wa leꞌa bexa lazh xa nsak wa lá nlad leꞌa xa wa gak rey.
\p
\v 15 ’Ná leꞌa xa mas nibeꞌe wa ulaxoꞌobka xa wa gak xa wa rey. Leꞌa gor na mlanseaꞌ xa lazh~xa, cha utezh xa be xmos~xa, bexa na li msaꞌa xa dub tiꞌi med nsak ndoꞌ na wa, ndontsa iniꞌí xa na xtiꞌin mbinno bexa ta wa.
\v 16 Leꞌa mos ned wa ulen cha ndab: “Señor, leꞌa med li msaꞌa go wa myak dub tiꞌi‑yá.”
\v 17 Leꞌa rey wa cha ndab: “Uzhebpa wen lu mos. Leꞌa ta na li wen mbin lu tiꞌin nsea dub tuzh med ndee wa, ta weꞌe leꞌa nat leꞌa lu inibeꞌe dub tiꞌi gezh.”
\v 18 No liga ulen xa itop wa, cha ndab xa: “Señor, leꞌa dub med li msaꞌa ga wa myak dub gaꞌay‑a.”
\v 19 Leꞌa rey wa cha ndab: “Leꞌa lu no inibeꞌe dub gaꞌay gezh.”
\p
\v 20 ’Cha ulenga xa yon wa ndab: “Señor, ndee med ten go. Leꞌa naꞌ ndee ulochaꞌaw med ndee ndoꞌ dub bleꞌa lad.
\v 21 Leꞌa naꞌ nzheb ndoꞌ go, geal leꞌa naꞌ uní leꞌa go uzhebpa dub xa nibeꞌe. Nsen ga be taꞌa ni lid ta ten ga, no nteleꞌe ga be taꞌa ni lid go ngas.”
\v 22 Leꞌa rey wa cha ndab: “Leꞌa lu dub mos uzheꞌeb ugap. Leꞌa be diꞌizh ndab lu wa nluu leꞌa lu ugap ndun. Tal leꞌa lu uniꞌí leꞌa naꞌ ndee dub xa uzhebpa nibeꞌe, no nsen naꞌ be taꞌa ni lid ta ten naꞌ, no nteleꞌe naꞌ be taꞌa ni lid naꞌ ngas,
\v 23 ¿xtaꞌan lá ngaꞌulaꞌa lu med baꞌ banco, ndontsa nat nseal naꞌ isen naꞌ be xin med wa?”
\v 24 Cha ndab xa ndoꞌ bexa nde sa wa: “Blat bega med nsén xa baꞌ, cha bsaꞌa bega‑yá ndoꞌ xa nsén dub tiꞌi med baꞌ.”
\v 25 Ná leꞌa bexa cha ndab: “Señor, leꞌa xa baꞌ yá ndapla dub tiꞌi‑yá.”
\v 26 Leꞌa rey cha ndab: “Leꞌa naꞌ gáp leꞌa tal ton utsin gun, leꞌa bexa mas sian taꞌa ikaꞌa. Ná leꞌa tal ton naꞌanpa utsin gun, leꞌa bexa slat be ta ndido ndap xa wa.
\v 27 Ná leꞌa bexa na li ndakloo ndoꞌ naꞌ wa, bexa na lá nlad gak naꞌ rey ten bexa, utseano bega bexa sa ndee. Cha ulobtoꞌog bega gen bexa.”
\s Jesús uyote Jerusalén
\r (Mt. 21:1-11; Mr. 11:1-11; Jn. 12:12-19)
\p
\v 28 Leꞌa gor na mtayadiꞌizh Jesús ta wa, cha nchaꞌata xa Jerusalén.
\v 29 Leꞌa gor na yá nsalayaꞌ gax bexa gezh Betfagé no gezh Betania, no gax Bet Olivo, cha mtuꞌub Jesús top be xmen~na,
\v 30 ndab xa ndoꞌ bexa wa:
\p —Waꞌ bega len gezh nde mas ndoꞌ ndee. Leꞌa gor na yate bega toꞌo gezh baꞌ, leꞌa sa baꞌ iniꞌí bega nsoꞌ nchii dub burr tuzh, dub ma ni dub men gol sob tsoꞌo~ma. Cha uxaꞌak bega ma, goꞌo bega ma sa ndee.
\v 31 Leꞌa tal ton gab ndoꞌ bega ná xtaꞌan ngi burr baꞌ nxaꞌak bega, cha gud bega leꞌa Xa Nibeꞌe wa guntiꞌin ma.
\p
\v 32 Weꞌe leꞌa be xmen Jesús wa cha nchaꞌbe. Cha mzheal bexa burr wa lakka ndab Jesús.
\v 33 Leꞌa gor na ndeuxaꞌak bexa ma, leꞌa be xwan~ma cha ndab:
\p —¿Xtaꞌan nxaꞌak bega burr baꞌ zha?
\p
\v 34 Leꞌa bexa cha ukaꞌab ndab:
\p —Leꞌa Xa Nibeꞌe wa guntiꞌin ma.
\p
\v 35 Cha mbiꞌi bexa ma wats Jesús. Cha mxoꞌob bexa dubga xab bexa tsoꞌo~ma. Cha usob Jesús tsoꞌo~ma.
\v 36 Leꞌa be men cha mte be lad nbix bexa ndoꞌ nes sa isea ma wa.
\p
\v 37 \fig |CN01782B.TIF|col|||Jesús nchaꞌyate len gezh Jerusalén|Lc. 19:37\fig*Leꞌa gor na nchaꞌbelaꞌyoꞌo bexa Bet Olivo, leꞌa bexa kwaꞌad na nseabenkea tsoꞌo Jesús wa mten ladnabe, ugeꞌ ndab bexa leꞌa Dios uzheꞌeb dub Dios siꞌil, geal leꞌa bexa uniꞌí be uyon mbin Jesús.
\v 38 Ugeꞌ ndab bexa:
\p —¡Dios uzhebpa nlaꞌach xa nibeꞌe baꞌ, xa na mtuꞌub Dios Xa Nibeꞌe! ¡Uzhebpa wen yoo be men ndoꞌ Dios gibeꞌa! ¡Siꞌil nak Dios nsob gaꞌap!
\p
\v 39 Leꞌa lat be men wa no pla bexa fariseo nseabe, cha ndab bexa ndoꞌ Jesús:
\p —Mech, uteyo ga be xmen~ga baꞌ naꞌantapa li gab bexa.
\p
\v 40 Leꞌa Jesús cha ukaꞌab ndab:
\p —Leꞌa naꞌ gáp leꞌa tal bexa ndee naꞌanpa iníꞌibe, leꞌa be geꞌ baꞌ leꞌa isaxan iníꞌi.
\p
\v 41 Leꞌa gor na ulayaꞌ bexa sa nluxeꞌa Jerusalén, leꞌa Jesús cha mwiꞌi ndoꞌ gezh wa, cha mbiꞌin xa,
\v 42 ndab xa:
\p —Gezh Jerusalén, uzhebpa nlad naꞌ yakbeꞌena lu ta ncho wizh nat, leꞌa ta wa leꞌa sun gan wen yoo lu. Parea leꞌa nat leꞌa lu lá yoo gan yakbeꞌena‑yá.
\v 43 Gal dub wizh ilen be men ukendoꞌ lu, gundeꞌe bexa dub muro idub gangeak wats lu, no idub gangeak kwe bexa ukendoꞌ bexa lu.
\v 44 Cha ulate bexa lu Jerusalén, no bexa ncho sa baꞌ gatbe. Ni stub geꞌ ten lu lá kwiꞌibta tsoꞌo ltsaꞌa~na, ke na lá igondoꞌ lu leꞌa Dios mbiꞌid ndoꞌ lu.
\s Jesús ulantuꞌub bexa nadoꞌotiꞌix taꞌa tale ten niꞌi ten Dios
\r (Mt. 21:12-17; Mr. 11:15-19; Jn. 2:13-22)
\p
\v 45 Leꞌa Jesús cha nchaꞌa tale ten niꞌi ten Dios, cha usaxan ngontuꞌub xa bexa na nadoꞌotiꞌix be taꞌa sa wa.
\v 46 Ndab Jesús:
\p —Leꞌa diꞌizh ten Dios nkeaniꞌi ndab Dios: “Leꞌa lid~naꞌ nak dub sa ndadiꞌizhno be men naꞌ.”\x + \xo 19:46 \xt Is. 56:7\x* ¡Ná leꞌa bego ndi ndanno‑yá cuent dub geꞌloꞌo ten waꞌan!
\p
\v 47 Leꞌa Jesús itea wizh nluu be men wats niꞌi ten Dios, parea leꞌa be uleꞌay nibeꞌe, no be mech ten ley, no bexa nsak ten gezh wa nkwaꞌan ná xteꞌe gut bexa Jesús.
\v 48 Parea leꞌa bexa ni lá izheal xteꞌe gut bexa xa, geal leꞌa itea be men uzhebpa nlaꞌach ta nluu Jesús.
\c 20
\s Jesús lá ngab ton mtuꞌub Jesús
\r (Mt. 21:23-27; Mr. 11:27-33)
\p
\v 1 Ngol stub wizh leꞌa Jesús nluugal be men tale ten niꞌi ten Dios, ndadiꞌizh xa diꞌizh wen ten Dios. Weꞌe leꞌa be mech ten ley, no be uleꞌay nibeꞌe, no bexa gox nsak ulen wats Jesús.
\v 2 Cha ndab bexa ndoꞌ Jesús:
\p —¿Ton ulaxoꞌob lu gun lu ta wa zha? ¿Nati ton mtuꞌub lu gun lu ta ndee?
\p
\v 3 Leꞌa Jesús cha ukaꞌab ndab:
\p —Leꞌa naꞌ no inabdiꞌizh dub taꞌa ndoꞌ bego, ikaꞌab bega‑yá:
\v 4 ¿Ton mtuꞌub Juan ulaleaꞌ Juan be men zha? ¿Dios nate dub men?
\p
\v 5 Leꞌa bexa cha ndabbe ndoꞌ ltsaꞌa~na:
\p —Tal leꞌa beuna gab leꞌa Dios leꞌaka mtuꞌub Juan, leꞌa Jesús inabdiꞌizh ná xtaꞌan lá ngungea ladna beuna xa.
\v 6 Ná tal gab beuna leꞌa Juan dub men mtuꞌub, leꞌa be men ndee ulaꞌgeꞌ beuna gast gat beuna, leꞌa bexa itea mbingea ladna leꞌa Juan dub xa mbidiꞌizh sakndoꞌ Dios.
\p
\v 7 Ta weꞌe cha ukaꞌab bexa ndab bexa ndoꞌ Jesús:
\p —Leꞌa besa lá iniꞌí ton mtuꞌub Juan.
\p
\v 8 Leꞌa Jesús cha noga ndab:
\p —Naꞌ noga lá gáp ton ulaxoꞌob naꞌ gun naꞌ be ta ndee.
\s Dub cuent ten bexa mlaꞌach ya uv
\r (Mt. 21:33-46; Mr. 12:1-12)
\p
\v 9 Cha mbidiꞌizh Jesús dub taꞌa msaktabeꞌe xa, ndab xa ndoꞌ be men:
\p —Uyoꞌo dub xabgiꞌi ngos sian ya uv ndoꞌ dub bleꞌa yo siꞌil. Cha mkwaꞌan xa pla be men ulaꞌach sa wa, cha gal zha ite bexa uv usaꞌa ya wa. Leꞌa xa ten yo wa cha ukaꞌan kwenpa.
\v 10 Leꞌa zha na yá ngol tiemp ten uv, cha mtuꞌub xa dub xmos~xa yaꞌ ndoꞌ be men nlaꞌach sa wa, yaꞌyoꞌo xa be ta na ndal xwan yo wa. Ná leꞌa be men wa ndi udin mos wa. Cha naꞌan xtaꞌan usaꞌa men wa yoꞌo xa.
\v 11 Leꞌa xwan yo wa cha mtuꞌubgal stub mos. Ná leꞌa bexa ndi uzheꞌeb udingal xa wa, cha naꞌan xtaꞌan usaꞌagal bexa yoꞌo xa.
\v 12 Leꞌa xwan yo wa mtuꞌubgal stub mos. Leꞌa be men wa cha ndi mtsawiꞌi xa, no ulantuꞌub bexa xa.
\p
\v 13 ’Weꞌe leꞌa xwan yo wa cha mbinbeꞌe ndab xa: “¿Xteꞌe gun naꞌ nat? Leꞌa naꞌ utuꞌub xiꞌín~naꞌ, xa na nkweaꞌ lad naꞌ. Leꞌa be men wa sapka mod ndoꞌ xa wa.”
\v 14 Ná leꞌa gor na uniꞌí bexa xa, cha ndi ndab bexa ndoꞌ be ltsaꞌa~xa: “Leꞌa xa baꞌ leꞌa yaꞌanno yo ndee. Nchaꞌyut beuna xa, cha yaꞌanno beuna‑yá.”
\v 15 Cha uloꞌo bexa xa dub lad toꞌo yo wa, cha mbit bexa xa.
\p Cha unabdiꞌizh Jesús ndab xa:
\p —¿Xteꞌe nsak bega zha? ¿Xteꞌe gunno xwan yo wa bexa?
\v 16 Leꞌa xa wa ilen gut bexa wa, cha usaꞌa xa yo wa ndoꞌ be men xaꞌaga ulaꞌach‑a.
\p Leꞌa gor na mbiꞌín be men ta wa, cha ndab bexa:
\p —¡Dios nunk lá ulaꞌa yoo ta wa!
\p
\v 17 Leꞌa Jesús cha mwiꞌi ndoꞌ bexa, cha ndab xa:
\p —¿Lá iniꞌí bega xteꞌe nkeaniꞌi diꞌizh ten Dios zha? Ndab‑a:
\b
\q1 Leꞌa geꞌ na mxelad bexa ndandeꞌe niꞌi,
\q2 leꞌa ta wa nat nak geꞌ ndon leꞌa nsak nbexan niꞌi.\x + \xo 20:17 \xt Sal. 118:22\x*
\b
\m
\v 18 Leꞌa itea bexa na ilayat tsoꞌo geꞌ wa, leꞌa bexa wa syuꞌbe. Leꞌa bexa ilaꞌ geꞌ wa tsoꞌo na, leꞌa bexa wa sachkeꞌe.
\p
\v 19 Bi leꞌa gor wa leꞌa be uleꞌay nibeꞌe no be mech ten ley nlad isen Jesús, geal leꞌa bexa myakbeꞌena leꞌa Jesús li ndab cuent ten bexa. Ná leꞌa bexa nzhebga ndoꞌ be men.
\s Be men unabdiꞌizh cuent ten med nkix bexa ndoꞌ gobier Roma
\r (Mt. 22:15-22; Mr. 12:13-17)
\p
\v 20 Cha mtuꞌub bexa wa pla be men cuentta bexa wen nak yaꞌyun preb Jesús, ndontsa gap bexa dub ta usake bexa Jesús ndoꞌ xa na ndon leꞌa nibeꞌe sa wa.
\v 21 Leꞌa bexa wa cha ndab ndoꞌ Jesús:
\p —Mech, leꞌa besa uniꞌí leꞌa go ndadiꞌizh gealngea. No ni lá nlaꞌach go ta ndab be men, no ni tal xteꞌe nak be men. Leꞌa go ndi wen nluu lak nlad Dios gak be men.
\v 22 Nat gud go, ¿nsabndoꞌ kix beuna med nab César xa nibeꞌe Roma, nate naꞌanpa kix beuna ta wa?
\p
\v 23 Ná leꞌa Jesús mgenlana ta ugap ndanbeꞌe bexa, cha ndab Jesús:
\p —¿Xtaꞌan ndun bega preb naꞌ zha?
\v 24 Bsaꞌa bega dub med iwiꞌi naꞌ‑yá. ¿Ton gek~ná no leaꞌ~ná nkea las med ndee zha?
\p Leꞌa bexa wa cha ukaꞌab ndab:
\p —Gek César no leaꞌ César.
\p
\v 25 Cha ndab Jesús:
\p —Bsaꞌa bego be ta ten César ndoꞌ César. Leꞌa ndoꞌ Dios bsaꞌa bego be ta ten Dios.
\p
\v 26 Leꞌa bexa wa ni lá ngun gan ngab Jesús dub ta lid leꞌa nak ndoꞌ gaꞌal be men wa. Ndi ngwanseana bexa xteꞌe ukaꞌab Jesús, cha yá naꞌanta xteꞌe ngab bexa.
\s Bexa saduceo unabdiꞌizh ná xteꞌe iban be men ngut
\r (Mt. 22:23-33; Mr. 12:18-27)
\p
\v 27 Weꞌe leꞌa pla bexa saduceo cha ulen wats Jesús. Leꞌa itea bexa saduceo ndangea ladna leꞌa bexa ngut wa yá lá ibantabe. Cha unabdiꞌizh bexa ndoꞌ Jesús,
\v 28 ndab bexa:
\p —Mech, leꞌa ley mkeꞌa Moisés ndab leꞌa tal ton dub xabgiꞌi gat, ná lá ngap xa xin~xa, leꞌa wit~xa wa nsabndoꞌ uchilyaꞌano xagots ten xa ngut wa, ndontsa tal gap bexa dub meꞌed leꞌa meꞌed wa gak cuent xin xa ngut wa.
\v 29 Uyoꞌo dub gaꞌad wit~xa. Leꞌa xa ned wa mchilyaꞌano dub xagots, cha tsoꞌo wa ngut xa, ni lá ngap xagots wa xin~xa.
\v 30 Weꞌe cha mchilyaꞌano wit itop xa wa xagots wa. Leꞌa xabgiꞌi wa cha nogal ngut ni lá ngapgal bexa xin~xa.
\v 31 Leꞌa wit yon bexa wa litsagal ngwasea. Li ngwasea isagaꞌad wit bexa wa, ná ni dub xa lá ngap xin~na.
\v 32 Tsoꞌo wa leꞌa xagots wa cha noga ngut.
\v 33 Leꞌa zha na iban bexa ngut wa, leꞌa lat bexa wa ¿ton gak xabgiꞌi ten xagots wa zha, xa na li mchilyaꞌano isagaꞌad xabgiꞌi wa?
\p
\v 34 Leꞌa Jesús cha ukaꞌab ndab:
\p —Leꞌa be men nde ndoꞌ gizhliyo ndee nchilyaꞌano ltsaꞌa~na.
\v 35 Parea gal zha na gab Dios ná ton iban ndoꞌ gealgut, leꞌa bexa wa naꞌantapa uchilyaꞌano be ltsaꞌa~na zha wa.
\v 36 No ni lá gatta bexa, leꞌa bexa ndi gak cuent be angel ten Dios. No gak bexa xin Dios ta na ubangal bexa.
\v 37 Parea leꞌa cuent ten ta na iban bexa ngut wa, leꞌa Moisés leꞌa mluu leꞌa bexa ngut wa ibankabe, zha na mkeꞌa xa leꞌa dub yagich nsayolꞌ. Leꞌa sa wa ndab‑a leꞌa Dios nak Dios ndankea Abraham, no Isaac, no Jacob.
\v 38 Leꞌa Dios naꞌanpa Dios ten bexa ngut, leꞌa xa ndi Dios ten bexa nban. Ta weꞌe uniꞌí beuna leꞌa bexa wa nbanka. Leꞌa cuent ten Dios leꞌa itea bexa ngutla bi nbankabe.
\p
\v 39 Leꞌa ncho be mech ten ley cha ndab ndoꞌ Jesús:
\p —Mech, leꞌaka nak ta ndab go.
\p
\v 40 Weꞌe leꞌa be men wa ni lá ngunta rages inabdiꞌizh bexa ndoꞌ Jesús.
\s ¿Xteꞌe ndab David ná ton nak Cristo wa?
\r (Mt. 22:41-46; Mr. 12:35-37)
\p
\v 41 Weꞌe cha ndab Jesús ndoꞌ bexa wa:
\p —¿Xtaꞌan ndab be men leꞌa zha ilen Cristo leꞌa xa wa nak xin David?
\v 42 Ná leꞌa David wa leꞌaka mkeꞌa libr ten Salmos, ndab‑a:
\b
\q1 Leꞌa Dios Xa Nibeꞌe ndab ndoꞌ Xa Nibeꞌe naꞌ:
\q1 “Usob wats naꞌ lad gaꞌal ndee,
\q2
\v 43 gast gal gor ute naꞌ bexa ndaklono lu xan ndats~lu.”\x + \xo 20:42‑43 \xt Sal. 110:1\x*
\b
\m
\v 44 Leꞌa David ndab leꞌa Cristo nak Xa Nibeꞌe ten xa. ¿Ná xteꞌe yoo gan gak Cristo wa xin David zha?
\s Jesús ndab leꞌa be mech ten ley lid leꞌa ndun
\r (Mt. 23:1-36; Mr. 12:38-40; Lc. 11:37-54)
\p
\v 45 Leꞌa gor na ndeulaꞌach itea be men wa, leꞌa Jesús cha ndab ndoꞌ be xmen~na:
\p
\v 46 —Blaꞌach bego lá gak bega lak nak be mech ten ley, leꞌa bexa ndal ladna ndesea nak lad koꞌol. No nlad bexa utsin inidiꞌizh be men ndoꞌ bexa be ndoꞌ xgeꞌe. No nti bexa be sa mas nsak isob bexa len be niꞌi sa nzhealbe beuna xa judio. No liga ndun bexa sa ndaꞌdaw bexa sa nyoꞌo dub gast.
\v 47 Nsea nlat bexa itea ta ndap be xagots ngut xabgiꞌi ten na. No kwenpa ndadiꞌizhno bexa Dios ndontsa gab men leꞌa xa ndankeaka Dios. Leꞌa naꞌ gáp leꞌa bexa li ndun wa mas uzheꞌeb gealkweaꞌ iniꞌí.
\c 21
\s Dub xagots prob msaꞌa gon
\r (Mr. 12:41-44)
\p
\v 1 Leꞌa Jesús cha mwiꞌi ná xteꞌe nsaꞌa be men rik wa med gon gax wats niꞌi ten Dios.
\v 2 Leꞌa dub xagots prob ngut xabgiꞌi ten na no msaꞌa top med byux uxee nsak.
\v 3 Leꞌa Jesús cha ndab:
\p —Leꞌa naꞌ gáp leꞌa xagots prob ndee msaꞌa mas sian med ndoꞌ iteanak bexa baꞌ.
\v 4 Leꞌa bexa msaꞌa sbeꞌen ta myaꞌan sobrtsa, parea leꞌa xagots ndee msaꞌa iteanak med isiꞌi xa be ta nkiꞌin xa.
\s Jesús ndab leꞌa niꞌi ten Dios wa ilate
\r (Mt. 24:1-2; Mr. 13:1-2)
\p
\v 5 Leꞌa ncho bexa ndadiꞌizh ndoꞌ Jesús cuent ten be geꞌ chul nakchaꞌaw niꞌi ten Dios, no be ta chul msaꞌa be men usaxkwaꞌa sa wa. Leꞌa Jesús cha ndab ndoꞌ bexa wa:
\p
\v 6 —Leꞌa gal dub wizh leꞌa itea be ta lbaꞌa naꞌ bego baꞌ ilate, gast ni stub geꞌ baꞌ lá kwiꞌibta tsoꞌo ltsaꞌa~na.
\s Be ta yoo zha yamer idub tiemp ndee
\r (Mt. 24:3-28; Mr. 13:3-23)
\p
\v 7 Leꞌa bexa wa cha unabdiꞌizh ndoꞌ Jesús ndab bexa:
\p —Mech, ¿pol gak ta wa zha? ¿Xteꞌe iniꞌí besa zha yamer gak‑a zha?
\p
\v 8 Leꞌa Jesús cha ukaꞌab ndab:
\p —Blaꞌach bego naꞌan ton ukedino bega. Leꞌa kwaꞌad be men ilen gab leꞌa xa nak Cristo xa na mtuꞌub Dios. No gab bexa leꞌa tiemp wa yá nsoꞌ gax. Parea lá isankea bega tsoꞌo bexa wa.
\v 9 Leꞌa gor na goꞌón bega ncho guerr no ncho be men ndakloo ndoꞌ bexa nibeꞌe bexa, lá yuꞌ ladna bega. Leꞌa ta wa ga nedka nsabndoꞌ li gak, ná leꞌa zha wa biseata gal be wizh lult.
\p
\v 10 No ndab Jesús:
\p —No gal zha wa kuyo be nacion no stubga nacion. Leꞌa be xmen dub xa nibeꞌe kuyono be xmen stubga xa nibeꞌe.
\v 11 No gak be xoꞌo ubiꞌi. No ncho be sa uzhebpa yoo win no gealgizh ugiꞌi. Leꞌa gibeꞌa iluu be ta yanseana be men no izheb bexa.
\p
\v 12 ’Ná leꞌa gor na biseata yoo itea be ta ndee, leꞌa be men isen bega, no isankea bexa tsoꞌo bega, no goꞌo bexa bega len be niꞌi sa nzhealbe bexa judio, sa usake bexa bega. No goꞌo bexa bega litgiꞌib, no usake bexa bega ndoꞌ bexa naktiꞌin ubiꞌi ke na nak bega xmen~naꞌ.
\v 13 Weꞌe sak gudiꞌizh bega diꞌizh ten naꞌ ndoꞌ bexa wa.
\v 14 Ná lá gunbeꞌe bega xteꞌe utsakndoꞌ bega ikaꞌab bega ndoꞌ bexa wa,
\v 15 leꞌa naꞌ usa be diꞌizh ikaꞌab bega, ta na ni dub bexa nyono bega lá gun gan ikaꞌab. Ni lá yoo gan gab bexa leꞌa ta ndab bega wa naꞌanpa utsin nak.
\v 16 Leꞌa ncho xus bega no wit bega no ltsaꞌa bega no amig ten bega leꞌaka yun cuent bega. No gast gut bexa ncho bega.
\v 17 Leꞌa itea be men ixeeno ladna bega ke na nak bega xmen~naꞌ.
\v 18 Ná leꞌa naꞌ gáp ni dub gichgek bega lá gak perdid.
\v 19 Leꞌa tal bega uxik ndoꞌ be gealkweaꞌ wa, leꞌa bega gal usoꞌ gealnaban nsaꞌa Dios.
\p
\v 20 ’Leꞌa gor inaꞌ bega leꞌa kwaꞌad be soldad nde gangeak Jerusalén ndee, weꞌe iniꞌíla bega leꞌa tiemp initndoꞌ Jerusalén yá ngol.
\v 21 Leꞌa bexa ndencho Judea nsabndoꞌ uxoꞌonbe yaꞌbe bexa be geꞌe ubiꞌi. Leꞌa bexa ndencho Jerusalén uxoꞌon gezh ndee. Leꞌa bexa ndesea geꞌe yá lá ilenta xa sa ndee.
\v 22 Leꞌa zha wa uzhebpa iniꞌí bexa gealkweaꞌ, no gakka itea be ta nkeaniꞌi diꞌizh ten Dios.
\v 23 Leꞌa be xagots nsoꞌno meꞌed no be xagots ndap medoꞌo uzhebpa kweaꞌ itid. Leꞌa be men uzhebpa gealkweaꞌ siꞌil iniꞌí zha wa, no uzhebpa juert yoo bexa ncho sa ndee.
\v 24 Leꞌa kwaꞌad bexa Israel gat ndoꞌ spad, no sit goꞌo be men kwaꞌad bexa wa stub nacion xaꞌaga. Leꞌa bexa naꞌanpa xa Israel gunno Jerusalén ndee lakta nlad bexa, gast gal wizh idub tiemp ulaꞌa Dios li gun bexa ta wa.
\s Xteꞌe ilengal Jesús Xa Myak Men Ndoꞌ Gizhliyo
\r (Mt. 24:29-35, 42-44; Mr. 13:24-37)
\p
\v 25 ’Leꞌa wizh no mbeꞌe no be mbeal xaꞌaga inaꞌ ndoꞌ lak naꞌ‑yá nat. Leꞌa be men ncho ndoꞌ gizhliyo uzhebpa izheb, no ni lá iniꞌí bexa xteꞌe gun bexa tant uzheꞌeb nbezh nitsdoꞌo no be golp ten nits.
\v 26 Leꞌa be men gast itid teꞌal ladna tant izheb bexa iniꞌí bexa be ta yoo ndoꞌ gizhliyo, no gast idub gibeꞌa iwiꞌin.
\v 27 Weꞌe leꞌa be men iniꞌí leꞌa naꞌ, Xa Myak Men Ndoꞌ Gizhliyo, ilennogal juers ten Dios lat xkaw nsea dub xeꞌa siꞌil.
\v 28 Leꞌa gor na isaxan yoo be ta ndee lá izheb bega, ndi bten ladna bega leꞌa naꞌ yamer ilen.
\p
\v 29 No ndab Jesús:
\p —Bwiꞌi bega lak nak be ya laꞌaw no itea be ya.
\v 30 Leꞌa zha na li nxich be ya wa, leꞌa bega uniꞌíka leꞌa tiemp bigi yá gal.
\v 31 No liga zha na naꞌ bega ncho be ta ndee wa, weꞌe iniꞌí bega leꞌa tiemp inibeꞌe Dios ndoꞌ gizhliyo yamer ilen.
\p
\v 32 ’Leꞌa naꞌ gáp ndoꞌ bego leꞌa itea be ta ndee itidka zha na biseata gat be men ncho tiemp ndee wa.
\v 33 Leꞌa gibeꞌa nsea gizhliyo initndoꞌ, parea leꞌa be ta ndáp naꞌ ndee naꞌanpa initndoꞌ.
\p
\v 34 ’Blaꞌach bega leꞌaka bega naꞌanpa gaw bega uzheꞌeb, no naꞌanpa gun bega gealgu, no ni lá yuꞌ ladna bega be ta ndoꞌ gizhliyo ndee. Ndi list ute bega, leꞌa wizh weꞌe uxax ilen tsoꞌo bega.
\v 35 Leꞌa wizh wa ilenka cuent dub tramp tsoꞌo be men ncho idub ndoꞌ gizhliyo.
\v 36 Ta weꞌe list ute bega, bidiꞌizhno tseꞌe bega Dios, ndontsa uxik bega ndoꞌ itea be ta uzheꞌeb yoo ndoꞌ gizhliyo ndee, no gun bega gan kwe bega ndoꞌ naꞌ, Xa Myak Men Ndoꞌ Gizhliyo.
\p
\v 37 Itea be wizh leꞌa Jesús nluu be men tale ten niꞌi ten Dios. Leꞌa gor teꞌal leꞌa xa ndaꞌ Bet Olivo.
\v 38 Leꞌa iteanak be men Jerusalén wa itea tempran ndaꞌyoꞌón bexa ta ndadiꞌizh Jesús tale ten niꞌi ten Dios.
\c 22
\s Judas ndab leꞌa syun cuent Jesús
\r (Mt. 26:1-5, 14-16; Mr. 14:1-2, 10-11; Jn. 11:45-53)
\p
\v 1 Leꞌa zha na nsayal gax ujest Pascua, zha ndaw bexa judio pan lá nyoꞌo levadur,
\v 2 leꞌa be uleꞌay nibeꞌe wa no be mech ten ley nkwaꞌan bexa na xteꞌe gut bexa Jesús dub mod lá iniꞌí be men‑a, geal leꞌa bexa nzheb ndoꞌ be men.
\p
\v 3 Leꞌa maxuꞌu cha uyoꞌo len ladoꞌo Judas Iscariot, dub xa nak dub isatibtop be xmen Jesús.
\v 4 Cha ngwaꞌyadiꞌizhno xa be uleꞌay nibeꞌe, no bexa nibeꞌe ten bexa nlaꞌach niꞌi ten Dios, ná xteꞌe yun xa cuent Jesús ndoꞌ yaꞌa bexa wa.
\v 5 Leꞌa bexa wa cha mten ladnabe, ndab bexa leꞌa bexa usaꞌa med ikaꞌa Judas.
\v 6 Leꞌa Judas cha uni lak ndab bexa wa, cha usaxan nkwaꞌan xa xteꞌe yun xa cuent Jesús, dub mod na lá iniꞌí be men ta wa.
\s Top xmen Jesús nchaꞌyundeꞌe ta gaw xcheꞌe bexa
\r (Mt. 26:17-19; Mr. 14:12-16)
\p
\v 7 Leꞌa ngol wizh ndaw bexa judio pan lá nyoꞌo levadur, wizh ndut bexa dub borreg ndaw bexa cuent ten ujest Pascua,
\v 8 leꞌa Jesús cha mtuꞌub Pedr no Juan, ndab xa:
\p —Waꞌyundeꞌe bega ta gaw beuna ujest Pascua.
\p
\v 9 Leꞌa bexa wa cha unabdiꞌizh ndoꞌ Jesús, ndab bexa:
\p —¿Pa nlad go gundeꞌe besa ta wa zha?
\p
\v 10 Leꞌa Jesús cha ndab:
\p —Waꞌ bega gezh Jerusalén baꞌ, leꞌa toꞌo gezh wa izheꞌal bega dub xabgiꞌi noꞌo dub te ncho nits. Cha isankea bega tsoꞌo xa gast len niꞌi sa ilanseaꞌ xa wa.
\v 11 Cha gud bega ndoꞌ xwan niꞌi wa: “Leꞌa mech nabdiꞌizh ná ma len cuart gawno mech be xmen~xa ta ten ujest Pascua.”
\v 12 Leꞌa xa wa cha uluu dub cuart siꞌil ndoꞌ bega, ta nde gek niꞌi wa. Leꞌa sa wa listla nde be ta guntiꞌin bega. Cha bindeꞌe bega be ta gaw xcheꞌe beuna sa wa.
\p
\v 13 Weꞌe leꞌa Pedr no Juan cha nchaꞌbe, cha mzhealka bexa men wa, no be ta ndab Jesús wa. Cha mbindeꞌe bexa ta gaw bexa ujest Pascua.
\s Jesús udaw xcheꞌe no be xmen~na
\r (Mt. 26:26-30; Mr. 14:22-26; Jn. 13:21-30; 1 Co. 11:23-26)
\p
\v 14 Leꞌa ngol gor gaw xcheꞌe bexa, cha usob Jesús ndoꞌ mes no be xmen~xa.
\v 15 Cha ndab Jesús:
\p —Uzhebpa nten lad naꞌ gawnogal naꞌ bega cuent ten ujest Pascua nattsa biseata gat naꞌ.
\v 16 Li ndáp naꞌ ta wa geal leꞌa naꞌ yá naꞌantapa gaw cuent ten ujest ndee, gast gal tiemp inibeꞌe Dios ndoꞌ gizhliyo.
\p
\v 17 Cha usen Jesús dub vas ncho vin ten uv, cha msaꞌa xa xno ndoꞌ Dios, cha ndab xa:
\p —Itea bego gu ta ndee.
\v 18 Leꞌa naꞌ gáp ndoꞌ bega leꞌa naꞌ yá lá goꞌota vin ten uv gast gal zha ilen tiemp inibeꞌe Dios.
\p
\v 19 Cha liga usen xa pan, cha msaꞌa xa xno ndoꞌ Dios. Cha uleꞌa xa‑yá, msaꞌa xa‑yá ndoꞌ bexa wa, ndab xa:
\p —Leꞌa pan ndee beꞌal las~naꞌ, ta usa naꞌ por bego. Nat isaxan bega gun bega ta ndee, ndontsa lá yalad bega leꞌa naꞌ ngut sakndoꞌ bega.
\p
\v 20 Leꞌa gor na mtayaw xcheꞌe bexa, cha usengal Jesús dub vas ncho vin, ndab xa:
\p —Leꞌa ta ndee ten ten naꞌ usa naꞌ por bego. Leꞌa ta ndee nluu leꞌa nat leꞌa Dios mbinno be men dub trat kub, ná xteꞌe wen yaꞌan bexa ndoꞌ Dios.
\s Dub xmen Jesús leꞌaka yun cuent Jesús
\r (Mt. 26:20-25; Mr. 14:17-21; Jn. 13:21-30)
\p
\v 21 ’Ná leꞌa nat leꞌa xa na yun cuent naꞌ no nsob ndoꞌ mes ndee.
\v 22 Leꞌa naꞌ, Xa Myak Men Ndoꞌ Gizhliyo, itiꞌidka lak nsabndoꞌ‑yá, parea proꞌob xabgiꞌi na yun cuent naꞌ ndoꞌ yaꞌa bexa wa.
\p
\v 23 Cha usaxan be xmen Jesús unabdiꞌizh ndoꞌ be ltsaꞌa~na, ndab bexa:
\p —¿Tonma beuna nde ndee yun cuent xa?
\s ¿Ton ndon leꞌa nsak?
\p
\v 24 Leꞌa be xmen Jesús cha usaxan ndeyotoꞌo lat be ltsaꞌa~na ná ton mas nsak.
\v 25 Ná leꞌa Jesús cha ndab:
\p —Leꞌa bexa nibeꞌe be nacion naꞌanpa ulaꞌa gun be men dub ta naꞌanpa nibeꞌe bexa. Leꞌa bexa wa leꞌatsa ndab leꞌa bexa uzhebpa be ta wen ndun.
\v 26 Parea leꞌa bego ndee naꞌanpa nsabndoꞌ li gak. Leꞌa bexa mas nsak wa nsabndoꞌ ndi gak cuent dub xa ndon leꞌa tuzh. Leꞌa dub xa nibeꞌe wa nsabndoꞌ gun tiꞌin ndoꞌ iteata bega.
\v 27 ¿Ton mas nsak? ¿Xa nsob ndoꞌ mes, nate xa ndun tiꞌin ndoꞌ xa wa? Leꞌa xa nsob ndoꞌ mes wa, leꞌa xa mas nsak. Parea leꞌa naꞌ ndee nkeseano bega cuent dub xa ndun tiꞌin ndoꞌ bega.
\p
\v 28 ’Leꞌa bego leꞌakama nak bexa mxik ndoꞌ itea be ta ugan utiꞌid naꞌ.
\v 29 Ta weꞌe leꞌa naꞌ usa juers ndoꞌ bega ndontsa inibeꞌe bega, lak nsaꞌa Xus~naꞌ ta nibeꞌe naꞌ,
\v 30 ndontsa gaw bega no goo bega ndoꞌ mes ten naꞌ sa inibeꞌe naꞌ. No kadga dub bega isob sa inibeꞌe bega ndoꞌ isatibtop xkwaꞌa bexa Israel.
\s Jesús ndab leꞌa Pedr gab leꞌa lá nchandoꞌ Jesús
\r (Mt. 26:31-35; Mr. 14:27-31; Jn. 13:36-38)
\p
\v 31 No ndab Jesús ndoꞌ Simón Pedr:
\p —Simón, Simón, leꞌa maxuꞌu unab bega ndoꞌ Dios gunno maxuꞌu bega lak ngoꞌo bexa xab trig.
\v 32 Parea leꞌa naꞌ naꞌab ndoꞌ Dios gakno lu, lá ulaꞌa lu ta ngeꞌ ladna lu naꞌ. Leꞌa gor na yach lu stub biaj igeꞌ ladna lu naꞌ, gokno be ltsaꞌa~lu dubtsa kwe bexa igeꞌka ladna bexa naꞌ.
\p
\v 33 Leꞌa Simón cha ndab:
\p —Señor, leꞌa naꞌ saano go gast litgiꞌib, no tal go gat leꞌa naꞌ no gat.
\p
\v 34 Leꞌa Jesús cha ndab ndoꞌ xa:
\p —Pedr, leꞌa naꞌ gáp ndoꞌ lu, leꞌa teꞌal nat gor biseata kwezh boy, leꞌa lu mkwiꞌinla chon biaj, ndab lu leꞌa lu lá nchandoꞌ naꞌ.
\s Jesús ndab xteꞌe nsabndoꞌ gun be xmen~na
\p
\v 35 No ndab Jesús ndoꞌ be xmen~na:
\p —Leꞌa zha na mtuꞌub naꞌ bego li lá ngoꞌo bega bols, no ni med, no ni stub nes ndab bega, ¿ncho xtaꞌan mbin jwalt zha wa zha?
\p Leꞌa bexa cha ukaꞌab ndab:
\p —Naꞌan xtaꞌan ngun jwalt zha wa.
\p
\v 36 Cha ndab Jesús:
\p —Leꞌa nat leꞌa bego na ndap bols no med, biꞌi bega‑yá. Leꞌa bego na lá ndap spad, bdoꞌo bega dub xab bega cha usiꞌi bega dub spad.
\v 37 Leꞌa lak nkeaniꞌi diꞌizh ten Dios cuent ten naꞌ, leꞌa ta wa gakka cumplir. Leꞌa ta wa ndab: “Leꞌa be men mbinno xa cuentta dub xa ugap.”\x + \xo 22:37 \xt Is. 53:12\x* Leꞌa itea be ta ndab diꞌizh ten Dios cuent ten naꞌ wa, leꞌa ta wa gakka cumplir.
\p
\v 38 Leꞌa be xmen Jesús cha ndab ndoꞌ xa:
\p —Señor, leꞌa sa ndee nde top spad.
\p Leꞌa Jesús cha ukaꞌab ndab:
\p —Yá lá gudiꞌizhta beuna ta wa.
\s Jesús mbidiꞌizhno Dios sa nsaleaꞌ Getsemaní
\r (Mt. 26:36-46; Mr. 14:32-42)
\p
\v 39 Cha utoꞌo Jesús nchaꞌa Bet Olivo lakka ndun xa. Leꞌa be xmen~xa cha no usankea tsoꞌo xa.
\v 40 Leꞌa gor na ulayaꞌ bexa sa wa, cha ndab Jesús ndoꞌ bexa:
\p —Unab bega ndoꞌ Dios gakno bega, ndontsa naꞌanpa utsabgix maxuꞌu bega.
\p
\v 41 Cha nab Jesús usea stub tuzh sa, dub lak sit ntsaꞌab men dub geꞌ. Leꞌa sa wa leꞌa Jesús cha usaxib mbidiꞌizhno xa Dios,
\v 42 ndab xa:
\p —Xus~naꞌ, tal leꞌa go nlad, lá ulaꞌa go itiꞌid naꞌ ndoꞌ be gealkweaꞌ uzheꞌeb ndee. Parea lá gak‑a lak nlad naꞌ, ndi gak‑a lak nlad go.
\p
\v 43 Weꞌe cha mlundoꞌ dub angel utoꞌo gibeꞌa msaꞌa juers ndoꞌ Jesús.
\v 44 Leꞌa ta na uzhebpa kweaꞌ ncho ladna Jesús, leꞌa xa mas uzheꞌeb mbidiꞌizhno Dios. Leꞌa nits msanits ndoꞌ xa nsalaꞌ gast ndoꞌ yo cuent byach ten.
\p
\v 45 Leꞌa gor na mtayadiꞌizhno xa Dios, cha nseaꞌ xa sa ndebe be xmen~xa. Ná leꞌa bexa ndeyatsbe tant uban ncho ladna bexa.
\v 46 Leꞌa Jesús cha ndab:
\p —¿Xtaꞌan ndi ndeyats bega zha? Goste bega, unab bega ndoꞌ Dios, ndontsa naꞌanpa utsabgix maxuꞌu bega.
\s Be men usen Jesús cuent dub xa ugap
\r (Mt. 26:47-56; Mr. 14:43-50; Jn. 18:2-11)
\p
\v 47 Bi li nsoꞌyab Jesús ta wa leꞌa kwaꞌad be men ulen. Leꞌa Judas xa no nak isatibtop xmen Jesús leꞌa nsea ned ndoꞌ be men wa. Cha ubii xa, cha mchealtoꞌo xa ndoꞌ Jesús.
\v 48 Leꞌa Jesús cha ndab:
\p —Judas, ¿lbaꞌa myun lu cuent naꞌ Xa Myak Men Ndoꞌ Gizhliyo zha?
\p
\v 49 Leꞌa bexa ndeno Jesús uniꞌí ta wa, cha ndab bexa:
\p —Señor, ¿kuyono besa bexa no be spad ndee zha?
\p
\v 50 Leꞌa dub bexa wa cha ulobtoꞌog nchaꞌ lad gaꞌal dub xa ndun tiꞌin ndoꞌ uleꞌay ndon leꞌa nsak.
\v 51 Leꞌa Jesús cha ndab ndoꞌ be xmen~na:
\p —Unika‑yá. Blaꞌa bego bexa baꞌ.
\p Leꞌa Jesús cha mgal nchaꞌ~xa wa, cha myakna‑yá.
\v 52 Cha ndab Jesús ndoꞌ be uleꞌay nibeꞌe, no ndoꞌ bexa nibeꞌe ten bexa nlaꞌach niꞌi ten Dios, no ndoꞌ bexa gox nsak, bexa na nseabegiꞌi Jesús, ndab xa:
\p —¿Xtaꞌan nseano bega spad nsea garrot, nseabesen bega naꞌ cuent dub waꞌan?
\v 53 Leꞌa itea wizh mluu naꞌ be men tale ten niꞌi ten Dios lat bega, ná naꞌan xtaꞌan ngunno bega naꞌ. Parea leꞌa nat ngolka gor ten bega, gor na gun maxuꞌu ta nlad na.
\s Pedr ndab lá nchandoꞌ Jesús
\r (Mt. 26:57-58, 69-75; Mr. 14:53-54, 66-72; Jn. 18:12-18, 25-27)
\p
\v 54 Cha usen bexa Jesús, cha mbiꞌi bexa xa ta lid uleꞌay ndon leꞌa nsak. Leꞌa Pedr sittsa nchankea tsoꞌo Jesús.
\v 55 Leꞌa tlaw le ta lid uleꞌay wa mkwaꞌa bexa giꞌ, cha ute pla bexa wats giꞌ wa. Leꞌa Pedr cha no usob wats bexa wa.
\v 56 Leꞌa dub xagots ndun tiꞌin sa wa uniꞌí nsob Pedr sa wa, cha ndab xa ndoꞌ bexa wa:
\p —Leꞌa xa ndee no nkeseano Jesús.
\p
\v 57 Ná leꞌa Pedr cha mkwiꞌin ndab:
\p —Xagots, naꞌ lá nchandoꞌ ton xa baꞌ.
\p
\v 58 Tsoꞌoma wa leꞌa stub xabgiꞌi wa uniꞌígal Pedr, cha ndab xa ndoꞌ Pedr:
\p —Go no nak xmen Jesús.
\p Leꞌa Pedr cha mkwiꞌingal ndab:
\p —Mgiꞌi, leꞌa naꞌ naꞌanpa no.
\p
\v 59 Ngok pa stub gor tsoꞌo wa, leꞌa stub xa ndabgal ndoꞌ be ltsaꞌa~na cuent ten Pedr:
\p —Leꞌa xa ndee ta ugeaka no ukeseano Jesús, leꞌa xa ndee xa Galilea.
\p
\v 60 Leꞌa Pedr cha ndab:
\p —Mgiꞌi, leꞌa naꞌ lá iní xtaꞌan ndab lu.
\p Bi li gor wa zha leꞌa dub boy utezhla.
\v 61 Leꞌa Jesús cha mgeak mwiꞌi ndoꞌ Pedr. Leꞌa Pedr cha mtseꞌa ladna ta ndab Jesús: “Leꞌa teꞌal nat gor na biseata kwezh boy, leꞌa lu mkwiꞌinla chon biaj ndab lu leꞌa lu lá nchandoꞌ naꞌ.”
\v 62 Cha utoꞌo Pedr tsoꞌo juer, cha uzhebpa mbiꞌin xa.
\s Be men ndun usaladno Jesús
\r (Mt. 26:67-68; Mr. 14:65)
\p
\v 63 Leꞌa be xabgiꞌi na li ndeulaꞌach Jesús wa kweaꞌ uníꞌi ndoꞌ Jesús, no udin bexa xa.
\v 64 No mtsaw bexa ndoꞌ Jesús, cha utichyaꞌa bexa ndoꞌ xa, ndab bexa ndoꞌ xa:
\p —¡Gud ton utichyaꞌa ndoꞌ lu!
\p
\v 65 No sianta be diꞌizh ugap ndab bexa ndoꞌ Jesús.
\s Jesús nsoꞌ ndoꞌ bexa nibeꞌe ten bexa judio
\r (Mt. 26:59-66; Mr. 14:55-64; Jn. 18:19-24)
\p
\v 66 Leꞌa ngot xeꞌa wa, cha mzhealbe bexa gox nsak ten bexa judio, no be uleꞌay nibeꞌe, no be mech ten ley. Cha mbiꞌi bexa Jesús dub sa nzhealbe sbeꞌen bexa nibeꞌetsa ten bexa judio. Cha ndab bexa ndoꞌ Jesús:
\p
\v 67 —Gud naga lu nak Cristo xa mti Dios.
\p Leꞌa Jesús cha ukaꞌab ndab:
\p —Tal leꞌa naꞌ gáp leꞌa ta wa naꞌka, leꞌa bego lá gungea ladna‑yá.
\v 68 No tal inabdiꞌizh naꞌ ndoꞌ bega, leꞌa bega lá ikaꞌab ndoꞌ naꞌ, no ni lá ulaꞌa bega naꞌ.
\v 69 Parea leꞌa nat idub nchaꞌa ndoꞌ ndee, leꞌa naꞌ, Xa Myak Men Ndoꞌ Gizhliyo, yatsoꞌobgal wats Dios lad gaꞌal, Dios xa ndon leꞌa nibeꞌe.
\p
\v 70 Weꞌe cha itea bexa ndab:
\p —¿Nat zha lu nak Xin Dios?
\p Leꞌa Jesús cha ukaꞌab ndab:
\p —Leꞌaka bega ndab‑a.
\p
\v 71 Weꞌe leꞌa bexa wa cha ndab ndoꞌ be ltsaꞌa~na:
\p —Yá lá nkiꞌin beuna kwaꞌadta xa usake xa. Leꞌa beuna ndoꞌón ndab xa leꞌa xa leꞌaka ta wa.
\c 23
\s Mbiꞌi bexa Jesús ndoꞌ Pilat
\r (Mt. 27:1-2, 11-14; Mr. 15:1-5; Jn. 18:28-38)
\p
\v 1 Leꞌa itea bexa wa cha mbiꞌi Jesús ndoꞌ Pilat.
\v 2 Cha usaxan nsake bexa Jesús, ndab bexa:
\p —Leꞌa xa ndee nkiꞌil be ltsaꞌa besa bexa judio, ndab xa leꞌa besa lá nsabndoꞌ kix med ndoꞌ César xa nibeꞌe Roma. No ndab xa leꞌa xa nak Cristo, dub xa nibeꞌe.
\p
\v 3 Leꞌa Pilat cha unabdiꞌizh ndab ndoꞌ Jesús:
\p —¿Lu nak xa nibeꞌe ten bexa judio zha?
\p Leꞌa Jesús cha ukaꞌab ndab:
\p —Goka ndab‑a.
\p
\v 4 Leꞌa Pilat cha ndab ndoꞌ be uleꞌay nibeꞌe no ndoꞌ be men kwaꞌad wa:
\p —Leꞌa naꞌ ni dub ke ten xa ndee lá ngaizheal naꞌ.
\p
\v 5 Ná leꞌa bexa wa ndi mas ugeꞌ ndabbe:
\p —Leꞌa ta nluu xa baꞌ nchealuyo itea be men, ta usaxan nluu xa Galilea nsea gast Judea ndee.
\s Pilat mtuꞌub Jesús ndoꞌ Herodes
\p
\v 6 Leꞌa gor na mbiꞌín Pilat ta wa, leꞌa xa cha unabdiꞌizh naga xa Galilea Jesús.
\v 7 Leꞌa gor na mbiꞌín Pilat leꞌa Jesús xa Galilea sa nibeꞌe Herodes, cha mtuꞌub Pilat Jesús ndoꞌ Herodes. Leꞌa Herodes leꞌagala be wizh wa ncho Jerusalén.
\v 8 Leꞌa gor na uniꞌí Herodes Jesús, leꞌa Herodes uzhebpa mten ladna, geal leꞌa xa polta nlad iniꞌí Jesús. Leꞌa xa ndoꞌón ndadiꞌizh be men cuent ten Jesús, no nlad xa iniꞌí xa dub uyon ndun Jesús.
\v 9 Cha uzhebpa sian taꞌa unabdiꞌizh Herodes ndoꞌ Jesús, ná leꞌa Jesús ni lá ikaꞌab.
\p
\v 10 Leꞌa be uleꞌay nibeꞌe nsea be mech ten ley uzhebpa msake Jesús ndoꞌ Herodes.
\v 11 Leꞌa Herodes no be soldad ten na cha kweaꞌ uníꞌi ndoꞌ Jesús, cha usalad mbinno bexa Jesús, mgak bexa xa dub lad uyappa, ta ndak sbeꞌen bexa nibeꞌetsa. Cha leꞌaka ndoꞌ Pilat mtuꞌub Herodes Jesús.
\v 12 Leꞌa wizh wa mzhealdiꞌizh Pilat no Herodes, leꞌa mas polta leꞌa bexa nyobe.
\s Pilat myun cuent Jesús gat Jesús
\r (Mt. 27:15-26; Mr. 15:6-15; Jn. 18:38–19:16)
\p
\v 13 Leꞌa Pilat cha mchealte be uleꞌay nibeꞌe, no bexa nsak, no kwaꞌadta be men gezh wa.
\v 14 Cha ndab Pilat ndoꞌ bexa:
\p —Leꞌa bego myun cuent mgiꞌi ndee ndoꞌ naꞌ, ndab bega leꞌa xa nchealuyo be men. Parea leꞌa bega ndewiꞌi leꞌa naꞌ unabdiꞌizh ndoꞌ xa, ná leꞌa xa lá ngun ni dub ta na lbaꞌa nsake bega xa.
\v 15 No ni Herodes lá ngaizheal ke ten xa, ta weꞌe mtuꞌub Herodes xa leꞌaka sa ndee. Leꞌa bega uniꞌí leꞌa xa ndee ni dub ke gat xa lá ndap xa.
\v 16 Nat leꞌa naꞌ utsaksitsa xa, weꞌeta ula naꞌ xa.
\p
\v 17 Li ndab Pilat geal leꞌa itea liꞌin zha ndal ujest wa, leꞌa Pilat ngoꞌo dub men nkea litgiꞌib.
\v 18 Ná leꞌa be men ndi iteanak ugeꞌ ndabbe:
\p —¡Gat Jesús! ¡Blaꞌa ga Barrabás!
\p
\v 19 Leꞌa Barrabás wa nkea litgiꞌib ke na uteyono xa bexa nibeꞌe Jerusalén wa, no mbit xa dub men.
\v 20 Leꞌa Pilat nlad ulaꞌa Jesús, cha ndabgal xa ta wa ndoꞌ be men.
\v 21 Ná leꞌa be men wa ugeꞌgal ndab:
\p —¡Ikea xa ndoꞌ cruz! ¡Ikea xa ndoꞌ cruz!
\p
\v 22 Leꞌa Pilat cha ndabgal biaj yon:
\p —Leꞌa xa ndee naꞌan xtaꞌan dub ta ugap ngun. Ni dub ke gat xa lá ndap xa. Leꞌa naꞌ utsaksitsa xa, weꞌeta ula naꞌ xa.
\p
\v 23 Ná leꞌa be men wa no be uleꞌay nibeꞌe ndi mas ugeꞌ ndabbe ikea Jesús ndoꞌ cruz. Kwenpa li ndab bexa gast plo mbinka bexa gan.
\v 24 Weꞌe leꞌa Pilat ndab sunka ta ndab be men wa.
\v 25 Cha mgoꞌo xa dub xa na li ndab be men itoꞌo wa, xa na li nkea litgiꞌib ke na mbit xa dub men, no uteyono xa bexa nibeꞌe wa. Cha myun Pilat cuent Jesús ndoꞌ bexa ukeꞌa bexa xa ndoꞌ cruz, lak nlad be men wa.
\s Mkeꞌa bexa Jesús ndoꞌ cruz
\r (Mt. 27:32-44; Mr. 15:21-32; Jn. 19:17-27)
\p
\v 26 Leꞌa nes nchaꞌano be soldad Jesús, mzheꞌal bexa dub xabgiꞌi ngwaꞌ geꞌe, xa nsaleaꞌ Simón xa gezh Cirene. Cha mbin bexa juers goꞌo Simón cruz ten Jesús, cha mxoꞌob bexa‑yá tsoꞌo xa, nchaꞌnkea xa tsoꞌo Jesús.
\p
\v 27 No kwaꞌad be men usankea tsoꞌo Jesús, nsea lat bexa wa nchaꞌa kwaꞌad be xagots ugeꞌ ndoꞌonno Jesús.
\v 28 Leꞌa Jesús cha mgeaksoꞌ mwiꞌi ndoꞌ be xagots wa, cha ndab xa:
\p —Bego xagots Jerusalén, lá goꞌonno bega naꞌ, ndi biꞌinno bega leꞌaka leꞌa bega no be xin bega.
\v 29 Leꞌa gal be wizh leꞌa be men gab: “Uzhebpa wen yoo be xagots lá yoꞌo gan gap meꞌed, no bexa lá yoxinna, no bexa lá ngungaꞌal meꞌed.”
\v 30 Leꞌa be wizh weꞌe gab be men ndoꞌ be geꞌe ubiꞌi baꞌ: “Ulayat bega tsoꞌo besa”, no gab bexa ndoꞌ be bet: “Ulate bega tsoꞌo besa.”
\v 31 Leꞌa bexa lndeꞌe ndanno naꞌ, ná naꞌ ni dub ke lá ndap, mata bexa ndap ke wa mas gealkweaꞌ iniꞌí.
\p
\v 32 Leꞌa be soldad wa mbiꞌi no stop bexa ugap ikea ndoꞌ cruz wats Jesús.
\v 33 Leꞌa gor na ulayaꞌ bexa sa nsaleaꞌ tit gek men, cha mkeꞌa bexa Jesús ndoꞌ cruz. Cha mkeꞌa bexa dub xa ugap wa ndoꞌ cruz wats Jesús lad gaꞌal, leꞌa stub xa wa wats lad raves.
\v 34 Leꞌa Jesús cha ndab:
\p —Dios Xus~naꞌ, bingeꞌ ladna go ndoꞌ be men ndee, leꞌa bexa ka lá iniꞌí xtaꞌan ndunbe.
\p Cha uloꞌo be soldad dub suert ndontsa iniꞌí bexa ná tonpa ikaꞌa be xab Jesús.
\v 35 Leꞌa kwaꞌad be men ndewiꞌi sa wa. Leꞌa bexa nsak ten bexa judio xela ndeníꞌi ndoꞌ Jesús, ndab bexa ndoꞌ be ltsaꞌa bexa:
\p —Leꞌa xa baꞌ ngokno be men, nat ulat xa leꞌaka xa ndoꞌ gealgut, tal leꞌa xa ta ugeaka leꞌa nak Cristo xa na mti Dios.
\p
\v 36 Leꞌa be soldad no xela uníꞌibe ndoꞌ Jesús. No msaꞌa bexa vin ulaꞌ goo xa.
\v 37 Ndab bexa ndoꞌ Jesús:
\p —Tal lu leꞌa nak xa nibeꞌe ten bexa judio, nat blat leꞌaka lu.
\p
\v 38 Leꞌa gek cruz ten Jesús mkeꞌa bexa dub letr ndab‑a: “TA NDEE XA NIBEꞋE TEN BEXA JUDIO.” Leꞌa ta wa nkea diꞌizh griego, no diꞌizh latín, no diꞌizh hebreo.
\p
\v 39 Leꞌa dub xa ugap no nkea ndoꞌ cruz no xela uníꞌi ndoꞌ Jesús, ndab xa:
\p —Tal lu nak Cristo, ulaꞌ ndoꞌ cruz baꞌ, cha uxeꞌe besa ndoꞌ be cruz ndee.
\p
\v 40 Ná leꞌa stub xa ugap wa cha uteyo xa na li ndab wa, ndab xa:
\p —Lbaꞌa ntsaksi bexa lu, ¿ná lá nzheb lu ndoꞌ Dios zha?
\v 41 Leꞌa wa nsabndoꞌka ndeniꞌí gealkweaꞌ ndee, leꞌa wa ndekix ta ugap mbin wa. Parea leꞌa xa ndee ni dub ta ugap lá ngun.
\p
\v 42 Cha no ndab xa ndoꞌ Jesús:
\p —Jesús, utseꞌa ladna go naꞌ gor na isaxan inibeꞌe ga.
\p
\v 43 Leꞌa Jesús cha ukaꞌab ndab:
\p —Leꞌa naꞌ gáp leꞌa wizh nat leꞌa lu no yoꞌono naꞌ gibeꞌa.
\s Jesús ngut ndoꞌ cruz
\r (Mt. 27:45-56; Mr. 15:33-41; Jn. 19:28-30)
\p
\v 44 Leꞌa ngol gor gawizh cha mkaw idub ndoꞌ gizhliyo, gast gor nkea uyon uzhe.
\v 45 Leꞌa be gor wa leꞌa wizh yá lá nluꞌuta. Cha usaw lad utaꞌa ncho bseꞌa len niꞌi ten Dios, ngok top bleꞌa‑yá.
\v 46 Weꞌe leꞌa Jesús ugeꞌ ndab:
\p —Dios Xus~naꞌ, ndoꞌ yaꞌa~ga uchan naꞌ gealnaban ten naꞌ.
\p Cha ngut xa.
\p
\v 47 Leꞌa gor uniꞌí xa nibeꞌe ten be soldad ta uyoꞌo wa, cha ndab xa:
\p —Leꞌa Dios uzhebpa dub Dios siꞌil. Ta ugeaka leꞌa xabgiꞌi ndee dub xa wenka.
\p
\v 48 Leꞌa itea be men nde sa wa, bexa na li uniꞌí be ta uyoꞌo wa, cha nseaꞌbe bexa uzheꞌeb kweaꞌ ncho ladna bexa.
\v 49 Naꞌ leꞌa bexa na nchandoꞌ Jesús sittsa ndewiꞌibe, no liga be xagots na li usankea tsoꞌo Jesús zha utoꞌo bexa Galilea.
\s Jesús mgaꞌach
\r (Mt. 27:57-61; Mr. 15:42-47; Jn. 19:38-42)
\p
\v 50 Uyoꞌo dub xabgiꞌi nsaleaꞌ Kosé xa gezh Arimatea ten distrit Judea. Leꞌa xa wa dub xa nsak ten bexa judio, dub xa wen nak ndoꞌ be men no ndoꞌ Dios.
\v 51 No nkenkeaꞌ xa zha inibeꞌe Dios ndoꞌ gizhliyo. No naꞌanpa isak ladna xa ta mbinno be ltsaꞌa~xa Jesús, bexa nsak ten bexa judio.
\v 52 Weꞌe cha ngwaꞌ xa ndoꞌ Pilat unab xa Jesús.
\v 53 Cha uxeꞌe xa Jesús ndoꞌ cruz, cha mtixko xa xa ngut wa dub bleꞌa lad nagud. Cha ulo xa xa wa len dub baꞌa cuent nak geꞌloꞌo len dub geꞌdaꞌa, dub sa ni dub men gol gaꞌach.
\v 54 Leꞌa ta wa wizh nsaxkwaꞌa bexa judio ta guntiꞌin bexa wizh neꞌe bexa. Leꞌa gor mgaꞌach Jesús dub gor uzhe yamer yatsoꞌ wizh wa.
\p
\v 55 Leꞌa be xagots na ukeseano Jesús zha na utoꞌo bexa Galilea usankea tsoꞌo Kosé, cha uniꞌí bexa pa nde baꞌa sa mgaꞌach Jesús.
\v 56 Cha nseaꞌ bexa leꞌaka gezh Jerusalén, cha msaxkwaꞌa bexa be ta uxeꞌe yaꞌlo bexa las Jesús. Cha mneꞌe bexa dub wizh lak nibeꞌe ley ten bexa.
\c 24
\s Jesús mban ndoꞌ gealgut
\r (Mt. 28:1-10; Mr. 16:1-8; Jn. 20:1-10)
\p
\v 1 Leꞌa ngol wizh ned ten sman gor bi ukalta naꞌ, utoꞌo be xagots wa, nchaꞌbe bexa sa nde baꞌa mgaꞌach Jesús. Mbiꞌi bexa be ta uxeꞌe li msaxkwaꞌa bexa wa, nsea stapla be xagots nchaꞌano bexa.
\v 2 Leꞌa gor ulayaꞌ bexa sa wa, uniꞌí bexa leꞌa geꞌ li nsoꞌnyaw toꞌo baꞌa wa yá naꞌanlapa nsoꞌ sa wa.
\v 3 Cha uyoꞌo bexa len baꞌa, cha uniꞌí bexa leꞌa Jesús naꞌanla sa wa.
\v 4 Cha ngwatenaꞌ bexa, ni lá iniꞌí bexa xteꞌe gun bexa. Zha leꞌa bexa mnaꞌla top be xabgiꞌi nak lad nagud ndon nlaꞌbealꞌ ndela wats bexa.
\v 5 Cha mzheb bexa, mwiꞌi bexa ndi ndoꞌ yo. Leꞌa be xabgiꞌi wa cha ndab:
\p —¿Xtaꞌan nkwaꞌan bega dub xa nban sa ten bexa ngut?
\v 6 Leꞌa Jesús wa naꞌanla len baꞌa ndee, leꞌa xa ubanla. Btseꞌa ladna bega ta ndab xa ndoꞌ bega zha na bi ncho xa Galilea,
\v 7 ndab xa: “Leꞌa naꞌ, Xa Myak Men Ndoꞌ Gizhliyo, nsabndoꞌ yak cuent ndoꞌ yaꞌa be men ugap, no ikea naꞌ ndoꞌ cruz. Parea gal wizh yon leꞌa naꞌ ibangal.”
\p
\v 8 Weꞌe leꞌa be xagots wa cha mtseꞌa ladna be diꞌizh ndab Jesús wa.
\v 9 Cha nseaꞌbe bexa leꞌaka Jerusalén, mbidiꞌizh bexa ta uniꞌí bexa ndoꞌ isatibdub be xmen Jesús no ndoꞌ iteata bexa ukeseano Jesús.
\v 10 Leꞌa be xagots na li mbidiꞌizh ta wa ndoꞌ be xmen Jesús wa, leꞌa xa wa Marí xa gezh Magdala no Juana no Marí xnaꞌa Jacob no stapla xagots.
\v 11 Ná leꞌa be xmen Jesús lá ngungea ladna ta ndab be xagots wa, leꞌa bexa ndi ndab leꞌa bexa wa xa loc.
\p
\v 12 Parea leꞌa Pedr cha utoꞌo karrel nchaꞌa toꞌo baꞌa. Leꞌa gor na mwiꞌi xa len baꞌa wa, ndon nabtsa be lad ubixyoꞌo Jesús uniꞌí xa. Cha myach Pedr, ngwanseana xa ta uyoꞌo wa.
\s Jesús mlundoꞌ ndoꞌ top xabgiꞌi nes nchaꞌa Emaús
\r (Mr. 16:12-13)
\p
\v 13 Bi leꞌa wizh wa leꞌa top xabgiꞌi na no ukeseano Jesús nseaꞌbe nes nchaꞌa gezh Emaús. Leꞌa ta wa pa dub tibdub kilómetro sit wats Jerusalén.
\v 14 Leꞌa bexa wa nseaꞌbe yadiꞌizh itea be ta na li uyoꞌo Jerusalén wa.
\v 15 \fig |cn01859B.tif|col|||Jesús mlundoꞌ ndoꞌ top xabgiꞌi nes nchaꞌa Emaús|Lc. 24:15\fig*Ná ndalen li nseaꞌbe yadiꞌizh bexa ta wa, leꞌa Jesús cha ulayaꞌ wats bexa, cha no xa nchaꞌano bexa wa.
\v 16 Parea leꞌa Dios lá ulaꞌa igondoꞌ bexa Jesús.
\v 17 Leꞌa Jesús cha ndab:
\p —¿Xtaꞌan nseaꞌbe yadiꞌizh bega nes ndee? ¿No xtaꞌan lbaꞌa uban ncho ladna bega zha?
\p
\v 18 Leꞌa dub xa nsaleaꞌ Cleofas cha ukaꞌab ndab:
\p —¿Ndon gokama nak dub xa sit utoꞌo lá iniꞌí xtaꞌan uyoꞌo Jerusalén be wizh ndee zha?
\p
\v 19 Leꞌa Jesús cha ndab:
\p —¿Xtaꞌan uyoꞌo sa wa zha?
\p Leꞌa bexa wa cha ndab:
\p —Ta ngwasea Jesús xa Nazaret, xa mbidiꞌizh sakndoꞌ Dios, no sian uyon mbin xa, no uzhebpa wen mluu xa be men. Leꞌa Dios nsea itea be men msak ladna lak mbin xa.
\v 20 Ná leꞌa be uleꞌay nibeꞌe no bexa nsak ten besa myun cuent Jesús gat xa. Cha mkeꞌa bexa xa ndoꞌ cruz.
\v 21 Leꞌa besa mbinbeꞌe leꞌa xa leꞌa ulat beuna xa Israel ndoꞌ yaꞌa bexa nibeꞌe, ná nat myonla wizh ngok ta wa.
\v 22 Leꞌa pla be xagots ncho lat besa ngwaꞌ sa mgaꞌach Jesús wa gor bi ukalta naꞌ,
\v 23 ná leꞌa bexa lá izheal‑la Jesús sa wa. Cha myach bexa ndab bexa leꞌa bexa uniꞌí be angel ndab leꞌa Jesús ubanla.
\v 24 Leꞌa pla be ltsaꞌa besa cha no ngwaꞌwiꞌi sa wa, cha uniꞌí bexa be taꞌa lakkata ndab be xagots wa, ná leꞌa bexa no naꞌanpa iniꞌí Jesús.
\p
\v 25 Leꞌa Jesús cha ndab:
\p —Uzhebpa lid leꞌa ndanbeꞌe bega. No uzhebpa chaꞌaw ndangea ladna bega be ta polta mbidiꞌizh be men sakndoꞌ Dios.
\v 26 ¿Lá iniꞌí bega zha lid nsabndoꞌka itid Cristo itea be ta wa, weꞌeta yaꞌ xa wats Dios?
\p
\v 27 Cha usaxan Jesús ndadiꞌizh itea be ta nkeaniꞌi diꞌizh ten Dios cuent ten Jesús. Ned mbidiꞌizh xa ta mkeꞌa Moisés, weꞌeta mbidiꞌizh xa ta mkeꞌa iteata bexa mbidiꞌizh sakndoꞌ Dios.
\p
\v 28 Leꞌa gor na ulayaꞌ bexa gezh Emaús wa, leꞌa Jesús cha mbinta nchaꞌata mas sit.
\v 29 Ná leꞌa bexa wa dubpa ndab ndoꞌ Jesús:
\p —Sa ndeetsa byaꞌanno ga besa, leꞌa nat nseala teꞌal.
\p Leꞌa Jesús cha weꞌetsa myaꞌanno bexa wa.
\v 30 Ngol gor nde bexa ndoꞌ mes gaw bexa, leꞌa Jesús cha usen dub pan, cha msaꞌa xa xno ndoꞌ Dios. Cha uleꞌa xa‑yá, cha msaꞌa xa‑yá ndoꞌ bexa wa.
\v 31 Leꞌa gor wa leꞌa bexa wa cha mgondoꞌ Jesús, ná leꞌa Jesús cha unitndoꞌ sa wa.
\v 32 Cha ndab dub xa wa ndoꞌ stub xa:
\p —Ta weꞌeka uzhebpa mten ladna wa gor na li mbidiꞌizh xa xteꞌe nkeaniꞌi diꞌizh ten Dios, gor na nseaꞌbe min nes wa.
\p
\v 33 Bi leꞌa gor wa cha myach bexa leꞌaka Jerusalén, sa ndebe isatibdub be xmen Jesús no stapla bexa ndeno bexa sa wa.
\v 34 Leꞌa bexa nde sa wa cha ndab:
\p —Leꞌa Jesús ta ugeaka mbanla, leꞌa xa wa mlundoꞌ ndoꞌ Simón.
\p
\v 35 Weꞌe leꞌa itop bexa wa cha no mbidiꞌizh ta ngwasea bexa nes nchaꞌa Emaús, no xteꞌe mgondoꞌ bexa Jesús gor uleꞌa xa pan.
\s Jesús mlundoꞌ ndoꞌ kwaꞌad bexa ndangea ladna Jesús
\r (Mt. 28:16-20; Mr. 16:14-18; Jn. 20:19-23)
\p
\v 36 Leꞌa ndalen ndeyadiꞌizh bexa ta wa, zha leꞌa Jesús ulatsoꞌla tlaw bexa. Cha ndab xa:
\p —¡Dios gun wen yoo ladna bega!
\p
\v 37 Leꞌa bexa cha uzhebpa mzhebbe, mbinbeꞌe bexa leꞌa Jesús dub ta ntalad.
\v 38 Ná leꞌa Jesús cha ndab:
\p —¿Xtaꞌan nzheb bega? ¿No xtaꞌan lbaꞌa lá ndangea ladna bega leꞌa naꞌ Jesúska?
\v 39 Bwiꞌi bega yaꞌa~naꞌ no xoꞌo~naꞌ, no bgal bega naꞌ. Leꞌa naꞌ leꞌaka Jesús. Leꞌa dub ta ntalad lá ndap ni tit no ni las~na, lak naꞌ bega naꞌ.
\p
\v 40 Leꞌa gor na li ndab Jesús, cha mluu xa yaꞌa~xa no xoꞌo~xa.
\v 41 Leꞌa bexa uzhebpa mten ladnabe no ndanseana bexa, parea bi lá ndangea ladna bexa ti leꞌa Jesús ta wa. Ta weꞌe leꞌa Jesús cha ndab:
\p —¿Xtaꞌan ndap bega gaw naꞌ?
\p
\v 42 Cha msaꞌa bexa dub bleꞌa mbeal mgiꞌix no dub bleꞌa mguꞌud ncho mzhin.
\v 43 Leꞌa Jesús cha usen‑a, cha udaw xa‑yá ndoꞌ gaꞌal bexa wa.
\v 44 Cha ndab Jesús:
\p —Btseꞌa ladna bega ta na li mbidiꞌizh naꞌ ndoꞌ bega, zha na li ndesea beuna wa. Ndáp naꞌ leꞌa itea be taꞌa nkeaniꞌi cuent ten naꞌ ndoꞌ be libr mkeꞌa Moisés, no ndoꞌ be libr mkeꞌa bexa mbidiꞌizh sakndoꞌ Dios, no ndoꞌ libr Salmos, leꞌa ta wa nsabndoꞌka li gak.
\p
\v 45 Leꞌa Jesús cha mbidiꞌizh ndoꞌ bexa lak nkeaniꞌi diꞌizh ten Dios, ndontsa yakbeꞌena bexa‑yá,
\v 46 ndab xa:
\p —Leꞌa diꞌizh ten Dios nkeaniꞌi leꞌa Cristo nsabndoꞌka li gat no iban xa wizh yon ndoꞌ gealgut.
\v 47 No nsabndoꞌ gudiꞌizh be xmen~naꞌ cuent ten naꞌ ndoꞌ itea be men, ndontsa ulaꞌa bexa be ta ugap nak bexa, no utsuꞌu Dios be ke ten bexa. Ndon ned Jerusalén ndee no gast idub ndoꞌ gizhliyo gudiꞌizh bega ta wa.
\v 48 Leꞌa bego nak bexa uniꞌí be ta li utiꞌid naꞌ wa.
\v 49 Blaꞌach bego leꞌa naꞌ utuꞌubka Espíritu ten Dios, xa ndabka Xus~naꞌ usaꞌa ndoꞌ bega wa. Cha lá ikaꞌan bega Jerusalén ndee, gast ikaꞌaka bega juers ilen gibeꞌa wa.
\s Jesús mkea gibeꞌa
\r (Mr. 16:19-20)
\p
\v 50 Weꞌe leꞌa Jesús cha mbiꞌi bexa dub lad toꞌo Jerusalén gax gezh Betania. Cha msaꞌab Jesús be yaꞌa~na lad nde bexa, cha unab xa ndoꞌ Dios ulaꞌach Dios bexa.
\v 51 Ndalen li nsoꞌyadiꞌizh Jesús ta wa, leꞌa xa cha nseaꞌ, mkea xa gibeꞌa.
\v 52 Leꞌa bexa wa cha msaxib, ngwankea bexa Jesús. Weꞌe cha uzhebpa mten ladna bexa, myach bexa leꞌaka Jerusalén.
\v 53 Cha itea wizh ndaꞌbe bexa tale ten niꞌi ten Dios, ndankea bexa Dios, no nsaꞌa bexa xno ndoꞌ Dios. Lika nak‑a.
