\id ROM zpt
\h Romanos
\toc1 Romanos
\mt1 Git mtuꞌub Pabl ndoꞌ bexa ndencho gezh Roma
\ip Leꞌa libr Romanos mkeꞌa Pabl pa msagaꞌal bgaꞌay liꞌin tsoꞌo na mkea Jesús gibeꞌa, zha nit biaj yon ngwaꞌ xa gezh Corinto. Leꞌa ndoꞌ idub Biblia leꞌa libr ndee mas ku ndadiꞌizh xteꞌe nak ta uzheꞌeb wen mbin Cristo Jesús por beuna. Maska biseata yaꞌinaꞌ Pabl be xmen Cristo ndencho Roma, leꞌa xa mbiꞌínla xteꞌe uzheꞌeb ndangea ladna bexa Cristo, no ndab xa leꞌa xa sken yaꞌinaꞌ bexa. Leꞌa ta na mas nyuꞌ ladna Pabl nlad xa mas yakbeꞌena bexa wa idub gealngea ten Cristo. Nkiꞌin mas xkwaꞌa utsid bexa itea ta na mbin Cristo gan ta na ngut xa no uban xa. Leꞌa sian biaj ndadiꞌizh libr ndee xteꞌe utsin ndanno Dios be men. Leꞌa be ta ndee be ta mas nsak mkeꞌa Pabl: leꞌa itea be men ndap ke ndoꞌ Dios; no uzheꞌeb ta nsak ta na ngut Cristo no uban xa; no ta na lá ngungea ladna bexa Israel Cristo, ta weꞌe leꞌa bexa naꞌanpa xa Israel no syoꞌo gan gap gealnaban kub; no xteꞌe nsabndoꞌ gak be xmen Cristo no xteꞌe gun bexa tiꞌin ten Dios.
\c 1
\s Pabl nkeꞌa git ndoꞌ bexa ndencho gezh Roma
\p
\v 1 Leꞌa naꞌ ndee Pabl, xa ndun tiꞌin ndoꞌ Jesucristo. Leꞌa Dios leꞌa utezh naꞌ no ulaxoꞌob xa naꞌ gudiꞌizh naꞌ diꞌizh wen ten xa ndoꞌ be men.
\v 2 Leꞌa diꞌizh wa ta polta ndab Dios usaꞌa Dios ndoꞌ be men, lak nkeaniꞌi diꞌizh ten Dios ta mbidiꞌizh be profet sakndoꞌ xa.
\v 3 Leꞌa ta wa cuent ten Xin Dios, Jesucristo Xwan beuna, xa ngol lat xin David.
\v 4 No mban xa ndoꞌ gealgut juers ten Espíritu ten Dios, ta na mluu leꞌa xa Xin Dios no juert nak xa.
\v 5 Leꞌa Cristo uzheꞌeb wen ndanno besa, mti xa naꞌ gun naꞌ tiꞌin ten xa, ndontsa gungea ladna be men xa no uxobgek bexa ndoꞌ xa, bexa ndencho idub ndoꞌ gizhliyo.
\v 6 Leꞌa ta wa no bego baꞌ, leꞌa Dios leꞌa mti bega gak bega xmen Jesucristo.
\p
\v 7 Nkeꞌa naꞌ git ndee ndoꞌ bego ndencho gezh Roma baꞌ. Leꞌa Dios nkweaꞌ ladna bega no mti xa bega gak bega be men umbiꞌi ten Dios. Naꞌab naꞌ ndoꞌ Tad Dios no ndoꞌ Jesucristo Xa Nibeꞌe, utsin gak bexa ndoꞌ bega no gun bexa wen yoo ladna bega.
\s Pabl nlad yaꞌinaꞌ bexa Roma
\p
\v 8 Leꞌa ta na nak beuna xmen Jesucristo, ned nsa naꞌ xno ndoꞌ Dios leꞌa ta na ngeꞌ ladna bega Jesús wa ngen idub ndoꞌ gizhliyo.
\v 9 Idub ncho lad naꞌ ndun naꞌ tiꞌin ten xa, ndadiꞌizh naꞌ diꞌizh wen ten Xin~xa. Leꞌa Dios nsobwiꞌi leꞌa naꞌ naꞌab tseꞌe ndoꞌ Dios gakno xa bega.
\v 10 No naꞌab naꞌ ndoꞌ Dios tal leꞌa Dios nlad leꞌa naꞌ syoꞌo gan gal inaꞌ bega.
\v 11 Nlad naꞌ gal inaꞌ naꞌ bega, ndontsa utenxeꞌa naꞌ bega lak nsaꞌa Espíritu ten Dios, cha mas juert gak ladoꞌo bega.
\v 12 Mas wen gáp naꞌ leꞌa beuna utenxeꞌa be ltsaꞌa~na, ta na dubtsa ngeꞌ ladna beuna Cristo.
\p
\v 13 Bego nak beuna xmen Cristo, leꞌa naꞌ nlad iniꞌí bega leꞌa sian biaj ndiꞌizh gal inaꞌ naꞌ bega, parea gast nat gol gun naꞌ gan gal naꞌ. Nlad naꞌ gun naꞌ gan leꞌa kwaꞌadta bexa ncho sa baꞌ igeꞌ ladna Cristo, lak mbin naꞌ be nacion xaꞌaga.
\v 14 Li nsabndoꞌ gudiꞌizh naꞌ diꞌizh ten Dios ndoꞌ itea be men: tal xa xa ntsid natal xa naꞌanpa xa ntsid; tal xa xa ndák natal xa naꞌanpa xa ndák.
\v 15 Ta weꞌe nlad naꞌ galyadiꞌizh naꞌ diꞌizh wen ten Cristo ndoꞌ be men ndencho Roma.
\s Diꞌizh ten Cristo ndun wen yaꞌan be men ndoꞌ Dios
\p
\v 16 Leꞌa naꞌ naꞌanpa ndono ladna diꞌizh wen ten Cristo, geal leꞌa‑yá leꞌa nak juers ten Dios koꞌo be men ndoꞌ be ke ten bexa tal ton gungea ladna‑yá, tal xa xa judio natal naꞌanpa xa judio xa.
\v 17 Leꞌa diꞌizh wa nluu xteꞌe wen yaꞌan be men ndoꞌ Dios, tal leꞌa bexa igeꞌtsa ladna Jesús, lak nkeaniꞌi diꞌizh ten Dios, ndab Dios: “Leꞌa bexa wen nak ndoꞌ naꞌ, leꞌa ta na ngeꞌ ladna bexa naꞌ, ta weꞌe gap bexa gealnaban.”\x + \xo 1:17 \xt Hab. 2:4\x*
\s Itea be men uniꞌí xtaꞌan nsabndoꞌ gun bexa
\p
\v 18 Gast gibeꞌa nlen ta ndakloo Dios ndoꞌ itea be ta ugap ndun be men, leꞌa ta ugap wa nka goꞌón be men gealngea ten Dios.
\v 19 Leꞌa bexa wa nchandoꞌka xteꞌe nak Dios, leꞌa Dios leꞌa mluu‑yá ndoꞌ bexa.
\v 20 Leꞌa gast zha utexankata gizhliyo leꞌa be taꞌa mbindeꞌe Dios gaꞌal nluu leꞌa xa ta ugeaka leꞌa nak Dios no juert nak xa idub tiemp. Ta weꞌe leꞌa be men lá yoo gan gab leꞌa bexa lá iniꞌí ti ncho Dios.
\v 21 Leꞌa bexa wa uniꞌíka leꞌa Dios nchoka, parea lá ndankea bexa Dios lak nsabndoꞌ‑yá, no ni lá nsaꞌa bexa xno ndoꞌ xa. Ndi sbeꞌen be ta naꞌan xtiꞌin ndanbeꞌe bexa, cha mkaw ladoꞌo bexa, ngud myak bexa.
\v 22 Ndab bexa leꞌa bexa xa ndák, ná leꞌa ta ndanbeꞌe bexa wa ta naꞌan xtiꞌin.
\v 23 Leꞌa bexa wa naꞌanpa ndankea Dios, xa ndon leꞌa wen no xa naꞌanpa gat. Ndi ndankea bexa be dios ndandeꞌe bexa, be ta cuent nak men ngut no ta cuent nak be migin no be man ndap dap xoꞌo~na no be mbeꞌal.
\p
\v 24 Ta weꞌe leꞌa Dios mlaꞌa gun bexa masta be ta bzhiꞌik nlad bexa, lak ta ugap ncho len ladoꞌo bexa, gast ndeyunno bexa las bexa be ta bzhiꞌik.
\v 25 Leꞌa bexa wa lá ndangea ladna gealngea ten Dios, ndi ndankea bexa be ta naꞌanpa ta ugea Dios. Ndankea bexa ta mbindeꞌetsa Dios; naꞌanpa ndankea bexa Dios xa na leꞌa mbindeꞌe itea be taꞌa, xa na nsabndoꞌ yankea be men idub tiemp. ¡Lika nak‑a!
\p
\v 26 Ta weꞌe leꞌa Dios mlaꞌa bexa gun bexa be ta bzhiꞌik nlad bexa, gast ncho be xagots lá nlad xabgiꞌi, ndi ngal xa stubga ltsaꞌa gots xa dub ta lá nsabndoꞌ gun bexa.
\v 27 No liga leꞌa ncho be xabgiꞌi lá nlad xagots, ndi uzhebpa nlad xa ugal xa stubga ltsaꞌa bgiꞌi xa. Cha li ndun bexa dub ta nsabndoꞌ idono ladna bexa. Ta weꞌe leꞌa nat leꞌa bexa wa nchaꞌtid dub gealkweaꞌ lakka nsabndoꞌ itid bexa ndun ta ugap wa.
\p
\v 28 Leꞌa bexa wa lá nlad igondoꞌ Dios, ta weꞌe leꞌa Dios mlaꞌa ndanbeꞌe bexa be ta ugap no ndun bexa sbeꞌen be ta lá nsabndoꞌ.
\v 29 Uzhebpa ndun bexa be ta ugap nak. Ngal bexa dub xa naꞌanpa xa ten xa. No ndun bexa be taꞌa naꞌanpa gaꞌal nak. No uzhebpa nlad bexa sian taꞌa gap bexa. No ugap nak bexa ndoꞌ ltsaꞌa bexa. No uzheꞌeb ndaklono bexa be men ndap taꞌa. No ndut bexa men. No nkwaꞌan bexa uyo. No ndun bexa gealkwiꞌin. No nxeeno ladna bexa be men.
\v 30 No nisi bexa be men. No ugap ndadiꞌizh bexa cuent ten stubga men. No nxeeno ladna bexa Dios. No kweaꞌ níꞌi bexa ndoꞌ be men. No ndanbeꞌe bexa leꞌa bexa mas nsak. No zhin nak bexa. No ngogek bexa sian be ta ugap. No lá nxobgek bexa ndoꞌ be usan ten xa.
\v 31 No lá nsakyoꞌón bexa. No lá ndun bexa lak ndab bexa. No naꞌanpa nkweaꞌ ladna bexa be men. No lá ndangeꞌ ladna bexa ndoꞌ be men. No naꞌanpa nlats ladna bexa be men.
\v 32 Uniꞌíka bexa ta ndabka Dios, leꞌa bexa li ndun wa nsabndoꞌ gat. Ná leꞌa bexa bi lika ndun be ta wa, no nten ladna bexa gor na ndun stubga xa be ta ugap wa.
\c 2
\s Dios gab ná ton ndap ke
\p
\v 1 Leꞌa gor na ndab bega leꞌa stubga men ndap ke, leꞌa bega nsake leꞌaka leꞌa bega, geal leꞌa bega noga ndap ke wa. Ta weꞌe lá nsabndoꞌ li usake bega stubga xa.
\v 2 Parea leꞌa beuna uniꞌíka leꞌa gor na ntsaksi Dios bexa ndun ta ugap, leꞌa ta ndun xa wa utsinka nak.
\v 3 Leꞌa bego na ndab leꞌa stub men ndap ke, dub ta no bega ndun, ¿xteꞌema nsak bega zha leꞌa Dios naꞌanpa utsaksi bega?
\v 4 Leꞌa Dios uzhebpa utsin nak no naꞌanpa uxax ndakloo xa no uzhebpa nxik xa ndoꞌ be ta ugap ndun bega. ¿Ni lá nyakbeꞌena bega zha leꞌa xa li utsin nak ndoꞌ bega ndontsa yach bega wats xa?
\v 5 Ná leꞌa gealngud ten bega lá kaꞌab bega ulaꞌa bega ta ugap nak bega. Ta weꞌe uzhebpa iniꞌí bega be gealkweaꞌ gal zha gakloo Dios, cha utsaksi xa be men ndap ke lak nsabndoꞌ gun xa.
\v 6 Leꞌa xa wa kix ndoꞌ kadga be men lak xtaꞌan mbin bexa.
\v 7 Usaꞌa xa dub gealnaban nunk lá idub ndoꞌ bexa ndun be ta wen, bexa nkwaꞌan ta gab Dios leꞌa bexa wen nak nsea nkwaꞌan bexa dub gealnaban naꞌanpa initndoꞌ.
\v 8 Ná leꞌa Dios gaklono bexa ndun laktsa nlad na, bexa lá nxobgek ndoꞌ gealngea, ndi sbeꞌen ta ugap ndun bexa.
\v 9 Leꞌa itea bexa ugap ndun wa uzhebpa iniꞌí gealkweaꞌ no juert yoo xa, guniꞌi tal leꞌa xa xa judio natal xa naꞌanpa xa judio.
\v 10 Ná leꞌa iteanak bexa utsin ndun, leꞌa Dios gab leꞌa bexa wen mbin, no gun Dios wen yoo ladna bexa, no wen yaꞌan bexa ndoꞌ Dios, guniꞌi tal leꞌa xa xa judio natal xa naꞌanpa xa judio.
\v 11 Leꞌa cuent ten Dios leꞌa itea be men parej nsak.
\p
\v 12 Leꞌa itea bexa na lá nchandoꞌ ley ten Dios no ugap ndun bexa, leꞌa Dios utsaksika bexa maska lá nchandoꞌ bexa ley wa. No liga leꞌa itea bexa na nchandoꞌ ley wa, cha no bexa ugap ndun, leꞌa Dios utsaksi bexa lak nibeꞌe ley wa.
\v 13 Leꞌa bexa na ndoꞌóntsa ley wa cha lá nxobgek bexa ndoꞌ‑yá, leꞌa bexa naꞌanpa wen nak ndoꞌ Dios. Ná leꞌa bexa na nxobgek ndoꞌ ley ten Dios wa wenka nak ndoꞌ Dios.
\v 14 Leꞌa bexa naꞌanpa xa judio wa lá nchandoꞌ ley ten Dios. Ná leꞌa gor na ndun bexa lakka ndab ley wa leꞌa ta wa nluu leꞌa len ladoꞌo bexa uniꞌí bexa xteꞌe nsabndoꞌ gun bexa.
\v 15 Leꞌa ta ndun bexa wa nluu cuent nkeaniꞌi ley ten Dios len ladoꞌo bexa wa, leꞌa bexa uniꞌí len ladoꞌo~na gor ugap ndun bexa no gor utsin ndun bexa.
\v 16 Leꞌa gal dub wizh leꞌa lak nlad Dios leꞌa Jesucristo gab ná xteꞌe nak be ta xgaꞌach ndun be men. Li nak diꞌizh ndadiꞌizh naꞌ ndoꞌ be men.
\s Bexa judio nsea ley ten Dios
\p
\v 17 Bego na nsaleaꞌ xa judio, ndeno bega ley ten Dios. Ta weꞌe nsak bega leꞌa bega wen yaꞌan ndoꞌ Dios, no zhin nak bega ndab bega leꞌa bega nak xmen Dios.
\v 18 Uniꞌí bega xtaꞌan nlad Dios gun bega, no ntsid bega ley ten Dios ndontsa iniꞌí bega xtaꞌan ta wen gun bega.
\v 19 Nsak bega leꞌa bega suꞌu gab ná xtaꞌan nsabndoꞌ gun bexa lá nchandoꞌ Dios, lak dub men ndakno stubga xa lá naꞌ no cuent dub xeꞌa nsu sa ukaw.
\v 20 No nsak bega nsabndoꞌ uluu bega bexa lá isuꞌu no bexa lá utsid. Ndeno bega ley ten Dios, ta weꞌe nsak bega leꞌa bega uniꞌí itea be taꞌa no nyakbeꞌena bega itea be gealngea.
\v 21 Parea, ¿xteꞌe uluu bega stubga men tal leꞌa bega lid ned utsid ta wa? Ndab bega lá gun bexa gealwaꞌan, ná leꞌa bega bi ndunkaga ta wa.
\v 22 No ndab bega lá ugal bexa dub men naꞌanpa xa ten xa, ná leꞌa bega likaga ndun. No ndab bega nxee ladna bega ndoꞌ be dios ten be men, ná leꞌa bega ndowaꞌan be taꞌa ncho sa ndiꞌib be dios wa.
\v 23 Nzhinnona bega ley ten Dios, ná leꞌa bega lá nxobgek ndoꞌ ley wa, ta ndun leꞌa be men lá ndap mod ndoꞌ Dios.
\v 24 Leꞌa ta wa lak nkeaniꞌi diꞌizh ten Dios, ndab‑a: “Leꞌa ke ten ta ndun bego xa Israel, leꞌa bexa xaꞌaga nacion kweaꞌ níꞌi ndoꞌ Dios.”\x + \xo 2:24 \xt Is. 52:5\x*
\p
\v 25 Leꞌa ta na ncho beꞌe bega wa dub ta nsakka tal leꞌa bega nxobgek ndoꞌ ley ten Dios. Ná tal leꞌa bega naꞌanpa nxobgek ndoꞌ ley wa, leꞌa ta na ncho beꞌe bega wa galka naꞌan xtiꞌin.
\v 26 No tal ton naꞌanpa ncho beꞌe cha nxobgek xa ndoꞌ ley, ¿lá iniꞌí bega zha leꞌa cuent ten Dios leꞌa xa wa cuent dub xa ncho beꞌe?
\v 27 Leꞌa xa na li naꞌanpa ncho beꞌe cha nxobgek xa ndoꞌ idub ley ten Dios wa, leꞌa ta ndun xa wa nluu leꞌa bega leꞌa ndap ke. Nchandoꞌka bega ley wa no nchoka beꞌe bega, ná leꞌa bega lá nxobgek ndoꞌ ley.
\v 28 Lá gunbeꞌe bega leꞌa bega nak bexa judio ta na ndankeatsa bega be costumbr ten bexa judio no ta na ncho beꞌe bega wa.
\v 29 Leꞌa xa na ta ugeaka nak xa judio wa, leꞌa xa wa li nak len ladoꞌo~xa, cuent nchoka beꞌe ladoꞌo~xa. Leꞌa ta wa ta nsaꞌa Espíritu ten Dios, naꞌanpa ta ten ley ta wa. Leꞌa Dios leꞌa nsak ladna lak nak bexa wa, guniꞌi xteꞌe gab be men ndoꞌ bexa.
\c 3
\p
\v 1 ¿Nat xtiꞌin ta nak beuna xa judio zha? ¿No xtiꞌin ta ncho beꞌe beuna zha?
\v 2 Leꞌa naꞌ gáp leꞌa be ta wa nsakka, leꞌa Dios leꞌa msaꞌa diꞌizh ten na ndoꞌ bexa judio.
\v 3 Leꞌa ncho bexa judio lá ngun lak ndab bexa ndoꞌ Dios gun bexa. ¿Ta weꞌe nsak bega zha leꞌa Dios lá gun ta ndab Dios gun xa wa?
\v 4 ¡Leꞌa ta wa naꞌanpa li nak! Leꞌa Dios sbeꞌen gealngea ndadiꞌizh, maska itea be men gun gealkwiꞌin, lak nkeaniꞌi diꞌizh ten Dios, ndab‑a:
\b
\q1 Leꞌa bexa iniꞌí leꞌa ta ndab go ta ugeaka.
\q2 No sun ga gan ndoꞌ bexa nsake ga.\x + \xo 3:4 \xt Sal. 51:4\x*
\b
\p
\v 5 Tal leꞌa be ta ugap ndun beuna wa nluu leꞌa Dios mas uzheꞌeb wen nak, ¿xteꞌe gab beuna zha? ¿Ta lid leꞌa nak ta na ntsaksi Dios bexa ndun ta ugap zha? (Ncho be men li ndab.)
\v 6 ¡Leꞌa naꞌ gáp leꞌa ta wa naꞌanpa li nak! Tal leꞌa‑yá li nak, ¿xteꞌexá utsaksi Dios be men ndap ke wa zhaga?
\p
\v 7 Leꞌa gor na ndun naꞌ gealkwiꞌin, tal leꞌa ta wa mas nluu leꞌa Dios sbeꞌen gealngea ndadiꞌizh, ¿xtaꞌan ndab Dios zha leꞌa ta ndun naꞌ wa dub ta ugap?
\v 8 ¿Xtaꞌan lid mas sian ta ugap gun beuna ndontsa wen itoꞌo‑yá? Ncho bexa ndun gealkwiꞌin, ndab bexa leꞌa besa li ndadiꞌizh ta wa. Ná leꞌa Dios utsaksi bexa li ndab wa lak nsabndoꞌ‑yá.
\s Itea be men ndap ke ndoꞌ Dios
\p
\v 9 ¿Xteꞌe gab beuna zhaga? ¿Leꞌa beuna xa judio mas nsak ndoꞌ bexa naꞌanpa xa judio zha? ¡Leꞌa naꞌ gáp leꞌa ta wa naꞌanpa li nak! Leꞌa naꞌ yá ndápka leꞌa bexa judio no bexa naꞌanpa xa judio itea ndap ke ndoꞌ Dios.
\v 10 Lak nkeaniꞌi diꞌizh ten Dios, ndab‑a:
\b
\q1 Naꞌan ton wen nak ndoꞌ Dios,
\q2 naꞌanpa ncho ni dub xa.
\q1
\v 11 Naꞌan ton nyakbeꞌena xteꞌe nak Dios.
\q2 No naꞌan ton nkwaꞌan Dios.
\q1
\v 12 Leꞌa itea be men mlaꞌa nes ten Dios,
\q2 myak bexa cuent dub xa naꞌan xtiꞌin.
\q1 Naꞌan ni dub xa utsin ndun;
\q2 ni dub xa naꞌan.\x + \xo 3:10‑12 \xt Sal. 14:1‑3; 53:1‑3\x*
\q1
\v 13 Leꞌa ta ndadiꞌizh bexa wa dub ta bzhiꞌik,
\q2 cuent dub baꞌa nsaꞌnyaꞌal.
\q1 No uzhebpa ndun bexa gealkwiꞌin
\q2 cuent venen ten dub mbeꞌal.\x + \xo 3:13 \xt Sal. 5:9; 140:3\x*
\q1
\v 14 Uzhebpa nisi bexa be men,
\q2 no nxeeno ladna bexa be men.\x + \xo 3:14 \xt Sal. 10:7\x*
\q1
\v 15 No uxax ndakloo bexa
\q2 cha ndut bexa be men.
\q1
\v 16 Guniꞌi pa ndesea bexa ndazhaꞌa bexa taꞌa,
\q2 no kweaꞌ ndanno xa be men.
\q1
\v 17 Lá nchandoꞌ bexa utsin yoono bexa be ltsaꞌa~xa.\x + \xo 3:15‑17 \xt Is. 59:7‑8\x*
\q1
\v 18 No ni lá nzheb bexa ndoꞌ Dios.\x + \xo 3:18 \xt Sal. 36:1\x*
\b
\p
\v 19 Ná leꞌa beuna uniꞌíka leꞌa itea be ta ndab ley ten Dios, leꞌa ta wa níꞌi ndoꞌ bexa ncho ndoꞌ ley wa, ndontsa naꞌan ton gab leꞌa xa utsin nak ndoꞌ Dios, leꞌa be men itea ndap ke ndoꞌ Dios.
\v 20 Leꞌa naꞌan ton wen yaꞌan ndoꞌ Dios juers ten ta na nxobgek xa ndoꞌ ley, leꞌa ley wa ndi nluutsa leꞌa beuna ndap ke ndoꞌ Dios.
\s Bexa ngeꞌ ladna Jesucristo wen yaꞌan ndoꞌ Dios
\p
\v 21 Ná leꞌa nat leꞌa Dios nluu xteꞌe syoꞌo gan wen yaꞌan beuna ndoꞌ Dios naꞌanpa juers ten ley wa. Leꞌa ley mkeꞌa Moisés no ta mkeꞌa be profet ndab xteꞌe nak ta wa:
\v 22 leꞌa tal ton igeꞌ ladna Jesucristo, leꞌa xa wa wen yaꞌan ndoꞌ Dios. Li gunno Dios tal ton gungea ladna Cristo, guniꞌi ton nak xa.
\v 23 Leꞌa itea be men ndap ke ndoꞌ Dios no sit nak bexa wats Dios.
\v 24 Ná leꞌa Dios uzhebpa utsin nak ndoꞌ be men, ndun xa wen yaꞌan beuna ndoꞌ xa ni naꞌan xtaꞌan kix beuna. Leꞌa juers tentsa ta mbin Cristo Jesús leꞌa Dios uloꞌo beuna ndoꞌ be ke ten beuna.
\v 25 Leꞌa Dios mtuꞌub Cristo ngut xa sakndoꞌ be men, ndontsa yuꞌu be ke ten bexa na igeꞌ ladna Cristo, ta mluu xteꞌe utsin nak Dios. Leꞌa ta ndun Dios nluu leꞌa xa wen nak, leꞌa xa mlaꞌa litsa ngwatid be ta ugap mbin be men polta wa.
\v 26 Ná nat msaꞌa xa Jesucristo wa ta nluu leꞌa Dios uzhebpa wen nak. Leꞌa xa sbeꞌen utsin ndanno be men, ndun xa wen yaꞌan bexa ndoꞌ xa, tal ton igeꞌ ladna Jesús.
\p
\v 27 ¿Nat ncho xtaꞌan izhinna beuna zha? Naꞌanpa izhinna beuna, leꞌa naꞌan ton wen yaꞌan ndoꞌ Dios ta na dub ta wen ndun xa. Leꞌa‑yá ndi ta na ngeꞌtsa ladna xa Jesús.
\v 28 Ta weꞌe uniꞌí beuna leꞌa be men wa wen nyaꞌan ndoꞌ Dios ta na ngeꞌ ladna bexa Jesús, naꞌanpa ta na nxobgek xa ndoꞌ dub ley.
\p
\v 29 ¿Nat zha gab beuna leꞌa Dios nak Dios tentsa bexa judio? ¿Lid no nak xa Dios ten bexa naꞌanpa xa judio zha? ¡Leꞌa naꞌ gáp leꞌa xa noka Dios ten bexa naꞌanpa xa judio!
\v 30 Leꞌa Dios dubkama ncho. No dubtsa ndun xa wen nyaꞌan be men ndoꞌ xa, bexa ngeꞌ ladna Jesús, guniꞌi tal xa xa judio natal xa naꞌanpa xa judio.
\v 31 ¿Cha gab beuna zha leꞌa ta na ngeꞌ ladna beuna Jesús wa, weꞌe leꞌa ley ten Dios ta naꞌan xtiꞌin zha? Naꞌanpa li nak ta wa, leꞌa ta na ngeꞌ ladna beuna Jesús, leꞌa ta wa ndi nluu leꞌa ley ndaktiꞌinka.
\c 4
\s Abraham mgeꞌ ladna Dios
\p
\v 1 ¿Nat xteꞌe gab beuna cuent ten Abraham zha, usan gox polta ten besa xa judio?
\v 2 Tal leꞌa xa wa wen myaꞌan ndoꞌ Dios no be ta wen mbin xa, leꞌa xa ndap xtaꞌan izhinna xa, parea leꞌa xa naꞌanpa izhinna ndoꞌ Dios.
\v 3 ¿Xteꞌe nkeaniꞌi diꞌizh ten Dios? Ndab‑a: “Leꞌa Abraham mgeꞌ ladna Dios, ta weꞌe wen myaꞌan xa ndoꞌ Dios.”
\v 4 Ná leꞌa tal ton ndun dub tiꞌin, leꞌa ta na nkaꞌa xa wa naꞌanpa dub ta ga nsaꞌa xwan tiꞌin wa, leꞌa‑yá ndi dub ta nsabndoꞌka ikaꞌa xa.
\v 5 Parea leꞌa tal ton ndap ke ndoꞌ Dios tal leꞌa xa igeꞌ ladna Dios, leꞌa Dios sun wen yaꞌan xa ndoꞌ Dios naꞌanpa ta na ndun xa ta wen, ndi ta na ngeꞌtsa ladna xa Dios.
\v 6 Leꞌa ta wa cuent ta mbidiꞌizh David ná xteꞌe wen yoo ladna bexa na wen yaꞌan ndoꞌ Dios naꞌanpa juers ten be ta wen ndun bexa.
\v 7 Ndab David:
\b
\q1 Uzheꞌeb wen yoo ladna be men,
\q2 bexa na mbingeꞌ ladna Dios be ta ugap mbin bexa,
\q2 no mtsuꞌu Dios be ke ten bexa.
\q1
\v 8 Uzhebpa wen yoo ladna bexa na
\q2 lá igo Dios cuent be ta ugap mbin bexa.\x + \xo 4:7‑8 \xt Sal. 32:1‑2\x*
\b
\p
\v 9 ¿Nsak bega zha leꞌa sbeꞌen bexa nchotsa beꞌe syoꞌo gan li wen yoo ladna zha? ¿Nati no bexa naꞌanpa ncho beꞌe syoꞌo gan li wen yoo ladna ndoꞌ Dios zha? Ndápka naꞌ leꞌa Dios mbin wen myaꞌan Abraham ndoꞌ xa ta na mgeꞌtsa ladna Abraham Dios.
\v 10 ¿Uniꞌí bega pol wen myaꞌan xa ndoꞌ Dios zha? ¿Nchola beꞌe xa zha nate biseata? Leꞌa ta wa ngok zha biseata yoo beꞌe xa.
\v 11 Tsoꞌo wa uyoꞌo beꞌe Abraham, ta nluu leꞌa xa wen myaꞌan ndoꞌ Dios ta na mgeꞌ ladna xa Dios zha biseata yoo beꞌe xa. Ta weꞌe leꞌa Abraham nak cuent xus itea be men na ngeꞌ ladna Dios mas naꞌanpa ncho beꞌe bexa. Leꞌa bexa wenka yaꞌan ndoꞌ Dios ta na ngeꞌ ladna bexa Dios.
\v 12 No liga leꞌa Abraham nak cuent xus bexa judio bexa ncho beꞌe, tal leꞌa bexa ngeꞌ ladna Dios lak mgeꞌ ladna Abraham Dios zha biseata yoo beꞌe xa.
\s Bexa ngeꞌ ladna Dios nak xin Abraham
\p
\v 13 Leꞌa Dios ndab leꞌa usaꞌa idub gizhliyo ndoꞌ Abraham no ndoꞌ be xin~xa. Leꞌa ta wa naꞌanpa ta na nxobgek Abraham ndoꞌ ley wa, leꞌa‑yá ndi ta na ngeꞌ ladna xa Dios cha li wen myaꞌan xa ndoꞌ Dios.
\v 14 Tal leꞌa bexa ndencho ndoꞌ ley wa ikaꞌa ta nsaꞌa Dios wa, leꞌa ta wa gab leꞌa ta na ngeꞌ ladna be men Dios wa ta naꞌan xtiꞌin. No ta na li ndab Dios ndoꞌ Abraham wa naꞌantapa gaktiꞌin.
\v 15 Leꞌa Dios utsaksi bexa na lá uxobgek ndoꞌ ley ten Dios. Ná tal leꞌa ley wa naꞌanpa yoo, leꞌa bexa wa naꞌanpa ndap ke ndoꞌ ley.
\p
\v 16 Leꞌa ta na ngeꞌ ladna beuna Dios, ta weꞌe ikaꞌa beuna ta ndab Dios wa, dub ta ga nsaꞌa xa ndoꞌ itea bexa nak xin Abraham. Naꞌanpa nabtsa bexa judio ncho ndoꞌ ley wa ikaꞌa ta ndab Dios wa, ndi no itea bexa na ngeꞌ ladna Dios lak mgeꞌ ladna Abraham Dios ikaꞌa ta wa. Ta weꞌe leꞌa Abraham nak cuent xus itea beuna.
\v 17 Lak nkeaniꞌi diꞌizh ten Dios, ndab Dios ndoꞌ Abraham: “Gunno naꞌ lu xus uzhebpa kwaꞌad be men nde ndoꞌ gizhliyo.”\x + \xo 4:17 \xt Gn. 17:5\x* Li ndab Dios ndoꞌ Abraham geal leꞌa Abraham mgeꞌ ladna Dios, xa na leꞌa nsaꞌa gealnaban ndoꞌ be men ngut no ndanno xa dub ta bi naꞌan cuent dub ta nchola.
\p
\v 18 Leꞌa Abraham mbingea ladna leꞌa Dios gunka lak ndab Dios, parea ni lá iniꞌí Abraham xteꞌe ilen‑a. Cha ngol gor ngok Abraham xus uzhebpa kwaꞌad be men, lak ndabka Dios ndoꞌ Abraham: “Li uzhebpa gak kwaꞌad be xin~lu.”\x + \xo 4:18 \xt Gn. 15:5\x*
\v 19 Leꞌa Abraham ncho gax dub gayoꞌo liꞌin, uniꞌí xa leꞌa xa yamer gat. No Sara xagots ten xa dub xa lá yoꞌo gan gap meꞌed. Ná leꞌa Abraham naꞌanpa ulaꞌa ta na ngeꞌ ladna xa Dios.
\v 20 Leꞌa xa sbeꞌen mbingea ladna leꞌa Dios gunka lak ndab Dios. No mas mgeꞌ ladna xa Dios nsea msaꞌa xa xno ndoꞌ Dios,
\v 21 leꞌa xa mbingeaka ladna leꞌa Dios suꞌu gun itea be ta ndab xa wa.
\v 22 Leꞌa ta na li mgeꞌ ladna Abraham Dios wa, leꞌa Abraham wen myaꞌan ndoꞌ Dios.
\p
\v 23 Leꞌa diꞌizh ten Dios nkeaniꞌi leꞌa Abraham wen myaꞌan ndoꞌ Dios, parea leꞌa ta wa naꞌanpa nabtsa Abraham.
\v 24 Leꞌa ta wa no beuna ndee, leꞌa beuna wen myaꞌan ndoꞌ Dios geal leꞌa beuna ngeꞌ ladna Dios, xa na mxiste Jesús Xwan beuna ndoꞌ gealgut.
\v 25 Leꞌa Dios leꞌa mtuꞌub Jesús ngut xa ndontsa kix xa be ke ten beuna. Cha mxiste Dios Jesús ndoꞌ gealgut, ndontsa wen yaꞌan beuna ndoꞌ Dios.
\c 5
\s Dios mbin wen yaꞌan beuna ndoꞌ xa
\p
\v 1 Leꞌa ta na li ngeꞌ ladna beuna Dios, leꞌa Dios ndun wen yaꞌan beuna ndoꞌ xa, no myak utsin beuna ndoꞌ Dios juers ten ta mbin Jesucristo Xwan beuna.
\v 2 No ta na ngeꞌ ladna beuna Cristo wa, weꞌe leꞌa Dios uzheꞌeb wen ndanno beuna. No nten ladna beuna ndenkeaꞌ beuna gal zha na yoo beuna wats Dios.
\v 3 No ntenno ladna beuna be gealkweaꞌ nsatid beuna, leꞌa beuna uniꞌí leꞌa ta wa ndun mas nxik beuna.
\v 4 Leꞌa gor na nxik beuna ndoꞌ be gealkweaꞌ, weꞌe mas gak beuna lak nsak ladna Dios. No gor na nsak ladna Dios lak nak beuna, weꞌe mas iniꞌí beuna leꞌa beuna ikaꞌa ta ndenkeaꞌ beuna.
\v 5 Leꞌa beuna uniꞌí leꞌa ta na li ndenkeaꞌ beuna wa ta ugeakapa yoo, geal leꞌa Dios msaꞌa Espíritu ten na ndoꞌ beuna, ta nluu leꞌa Dios uzhebpa nkweaꞌ ladna beuna.
\p
\v 6 Leꞌa zha na lá ndap beuna juers itoꞌo beuna ndoꞌ be ke ten beuna, leꞌa Cristo ngut sakndoꞌ beuna, zha nsabndoꞌ li gun xa.
\v 7 Uzhebpa uzhon bexa ini gat sakndoꞌ stub xa wen nak. Natal ncho xa sunka rages gat xa sakndoꞌ stub xa uzheꞌeb utsin nak.
\v 8 Ná leꞌa Dios mluu leꞌa xa nkweaꞌpa ladna beuna, msaꞌa xa Cristo ngut xa sakndoꞌ beuna maska ugap nak beuna.
\v 9 Leꞌa beuna li wen myaꞌan ndoꞌ Dios ta na ngut Cristo, mtsiꞌi xa ten ten xa. Ta weꞌe uniꞌí beuna leꞌa Cristo koꞌo beuna ndoꞌ ta utsaksi Dios be men.
\v 10 Leꞌa zha na bi sit nak beuna wats Dios, leꞌa Cristo ngut ndontsa myak utsin beuna ndoꞌ Dios. Leꞌa nat nak beuna amig ten Dios, mas segurka uniꞌí beuna leꞌa beuna no gap gealnaban ndoꞌ Dios lak nban Cristo.
\v 11 No ncho stub taꞌa gáp naꞌ, leꞌa beuna ntenno ladna ta mbin Dios, geal leꞌa Jesucristo Xwan beuna mbin myak utsin beuna ndoꞌ Dios.
\s Adán no Cristo
\p
\v 12 Leꞌa Adán ngok xa ndon leꞌa ned lá uxobgek ndoꞌ Dios. Leꞌa ke weꞌe ngut Adán, no liga ndat itea be men ke na lá nxobgek bexa ndoꞌ Dios.
\v 13 Leꞌa zha bi naꞌan ley ten Dios, leꞌa be men yá ugapka ndun. Ná leꞌa Dios naꞌanpa ndab leꞌa bexa ndap ke, leꞌa ley wa bi naꞌan zha wa.
\v 14 Parea idub zha uyoꞌo Adán no gast zha uyoꞌo Moisés, leꞌa itea be men ngut. Parea leꞌa ta ugap mbin bexa wa naꞌanpa ltsaꞌa ta mbin Adán, leꞌa Adán wa lá uxobgek dub ta unibeꞌe Dios. Leꞌa ncho dub mod leꞌa Adán wa nak cuent Cristo xa ulen tsoꞌo wa.
\p
\v 15 Ná leꞌa ta wen nsaꞌa Dios ndoꞌ beuna wa xaꞌaga nak ndoꞌ ta ugap mbin Adán wa. Leꞌa Adán mbin ta ugap, ta weꞌe leꞌa kwaꞌad be men ngut. Ná leꞌa Jesucristo mbin ta wen, ta weꞌe leꞌa Dios uzhebpa wen ndanno be men, ntsuꞌu xa be ke ten bexa wa.
\v 16 Leꞌa ta wen nsaꞌa Dios wa naꞌanpa nak lak nak ta ugap mbin Adán wa: leꞌa dubtsa men mbin dub ta ugap, cha ndab Dios leꞌa men wa ndap ke; ná leꞌa Dios msaꞌa dub ta wen ndoꞌ be men mbin sian ta ugap, ta ndun wen yaꞌan bexa ndoꞌ xa.
\v 17 Leꞌa ke ten ta ugap mbin Adán wa leꞌa itea be men ndat. ¡Parea uzhebpa mas siꞌil nak ta na mbin Jesucristo! Leꞌa juers ten ta mbin Jesucristo wa, leꞌa Dios mluu xteꞌe uzheꞌeb nkweaꞌ ladna xa be men, nsaꞌa xa dub gealnaban kub, no ndun xa wen yaꞌan be men ndoꞌ xa.
\p
\v 18 Leꞌa Adán mbin ta ugap, ta weꞌe leꞌa itea be men nsabndoꞌ gat. Ná leꞌa Cristo mbin ta wen, ta weꞌe wen yaꞌan be men ndoꞌ Dios, no gap bexa gealnaban.
\v 19 Leꞌa ta na lá uxobgek Adán ndoꞌ Dios wa, ta weꞌe leꞌa kwaꞌad be men ndap ke ndoꞌ Dios. Parea leꞌa ta na mxobgek Cristo ndoꞌ Dios wa, ta weꞌe leꞌa kwaꞌad be men wen syak ndoꞌ Dios.
\p
\v 20 Leꞌa Dios msaꞌa ley ten na ndontsa iniꞌí be men leꞌa bexa ndapka ke. Parea maska li sian ke ndap bexa, leꞌa Dios mas uzheꞌeb mluu leꞌa xa nkweaꞌ ladna bexa.
\v 21 Leꞌa ta na ndap beuna ke ndoꞌ Dios wa, ta weꞌe nsabndoꞌ gat beuna. Ná leꞌa juers ten ta mbin Jesucristo Xwan beuna wa, leꞌa beuna wen myaꞌan ndoꞌ Dios no ndap beuna gealnaban nunk lá idub.
\c 6
\s Nban beuna ndontsa gun beuna ta nlad Dios
\p
\v 1 ¿Ta weꞌe xteꞌe gab beuna zhaga? ¿Gunta beuna ta ugap ndontsa mas uluu leꞌa Dios nkweaꞌ ladna beuna zha?
\v 2 ¡Leꞌa naꞌ gáp leꞌa beuna lá nsabndoꞌ li gun! Leꞌa cuent ten be ta ugap wa, leꞌa beuna cuent dub xa ngut. ¿Cha xteꞌe ikeseata beuna ndoꞌ be ta ugap wa zha?
\v 3 ¿Lá iniꞌí bega zha leꞌa beuna dubtsa myak no Cristo, cuent ngutno beuna xa gor na utaleaꞌ beuna wa?
\v 4 Leꞌa beuna cuent ngutno xa no mgaꞌachno beuna xa gor na utaleaꞌ beuna. No lak mxiste Dios Cristo ndoꞌ gealgut, no liga nsaꞌa Tad Dios dub gealnaban kub ndoꞌ beuna.
\p
\v 5 Tal leꞌa beuna li ngutno Cristo, no liga gal zha ibanno beuna xa.
\v 6 No uniꞌí beuna leꞌa ta ugap ngok beuna polta wa ngut ndoꞌ cruz gor na ngut Cristo. Ta weꞌe yá naꞌantapa ndencho beuna ndoꞌ be ta ugap.
\v 7 Leꞌa gor na ndat dub men, leꞌa be ta ugap wa yá lá ndapta juers tsoꞌo xa wa.
\p
\v 8 Tal leꞌa beuna ngutno Cristo, no liga ndangea ladna beuna leꞌa beuna ibanno xa.
\v 9 No uniꞌí beuna leꞌa Cristo mban ndoꞌ gealgut, yá naꞌantapa gat xa; leꞌa gealgut wa yá lá ndapta juers tsoꞌo xa.
\v 10 Leꞌa gor na ngut Cristo, leꞌa xa dubtsa neꞌe mbin gan ndoꞌ be ta ugap wa. Ná nat nban xa ndontsa gun xa ta nsak ladna Dios.
\v 11 No liga leꞌa bega nak cuent dub xa ngut, leꞌa ta ugap wa yá lá ndapta juers tsoꞌo bega. Ná leꞌa Cristo Jesús Xwan beuna msaꞌa dub gealnaban kub ndoꞌ bega, ndontsa gun bega ta nsak ladna Dios.
\p
\v 12 Ta weꞌe lá ulaꞌa bega leꞌa be ta ugap wa gunta gan ndoꞌ bega; yá lá gailaꞌta bega ndoꞌ be ta ugap nlad bega gun bega wa.
\v 13 No lá guntiꞌinta bega las bega gun bega dub ta ugap. Ndi bsaꞌa bega leꞌaka leꞌa bega ndoꞌ Dios cuent dub xa ngutla cha mbangal xa, ndontsa gun bega sbeꞌen be ta wen ta nlad Dios.
\v 14 Leꞌa be ta ugap wa yá lá gunta gan goꞌo bega. Leꞌa bega yá naꞌantapa ndencho ndoꞌ ley, leꞌa bega ndi ndenchola ndoꞌ ta na uzheꞌeb nkweaꞌ ladna Dios bega.
\s Leꞌa be xmen Cristo nsabndoꞌ gun be ta wen
\p
\v 15 ¿Nat xteꞌe gab beuna zhaga? Leꞌa beuna naꞌantapa igeꞌ ladna ley wa, ndi ngeꞌ ladna beuna ta nkweaꞌ ladna Dios beuna, ¿ta weꞌe mas gunta beuna be ta ugap zha? ¡Leꞌa naꞌ gáp leꞌa beuna naꞌanpa li nsabndoꞌ gun!
\v 16 ¿Lá iniꞌí bega zha leꞌa tal bega ndencho ndoꞌ dub men, leꞌa bega juerska uxobgek ndoꞌ xa wa? No liga tal leꞌa bega ndencho ndoꞌ ta ugap, leꞌa bega sat. Ná tal leꞌa bega nxobgek ndoꞌ Dios, leꞌa bega wen yaꞌan ndoꞌ Dios.
\v 17 Polta ndencho bega ndoꞌ be ta ugap. Ná nat nsa naꞌ xno ndoꞌ Dios leꞌa bega idub ncho ladna nxobgek ndoꞌ be diꞌizh wen lak mluu be men bega‑yá.
\v 18 Leꞌa bega utoꞌola ndoꞌ ta ugap wa, ndi myak bega dub xa ndun ta nsak ladna Dios.
\v 19 Leꞌa naꞌ li ndadiꞌizh ta wa geal leꞌa bega ndido nyakbeꞌena. Leꞌa polta leꞌa bega ndencho ndoꞌ be ta ugap, no sbeꞌen be ta bzhiꞌik no be ta ugap mbin bega. Ná nat byun bega cuent leꞌaka bega ndoꞌ yaꞌa Dios, weꞌe umbiꞌi gak bega gun bega sbeꞌen lak nsak ladna Dios.
\p
\v 20 Leꞌa polta zha na bi ndencho bega ndoꞌ be ta ugap wa, leꞌa bega naꞌanpa ukwaꞌan gun bega ta nlad Dios.
\v 21 ¿Parea xtiꞌin be ta ugap mbin bega wa? Nat leꞌa bega ndi ndono ladna be ta wa, leꞌa bega uniꞌí leꞌa bexa li ndun wa satka.
\v 22 Nat leꞌa bega utoꞌola ndoꞌ ta ugap wa, myak bega dub xa ndun tiꞌin ndoꞌ Dios. Nat umbiꞌi nak ladoꞌo bega ndoꞌ Dios, no gap bega dub gealnaban nunk lá idub.
\v 23 Leꞌa tal ton ndap ke ndoꞌ Dios, leꞌa xa wa satka. Ná leꞌa tal ton igeꞌ ladna Cristo Jesús Xwan beuna, leꞌa Dios usaꞌa dub gealnaban kub ta nunk lá idub.
\c 7
\s Leꞌa be xmen Cristo utoꞌo ndoꞌ ley
\p
\v 1 Bego nak beuna xmen Cristo, bego na nchandoꞌ ley ten Dios, ¿lá iniꞌí bega zha leꞌa ley wa nibeꞌe ndoꞌ be men zha na nbantsa xa?
\v 2 Ndab ley wa leꞌa dub xagots nak xa ten dub xabgiꞌi zha na nbantsa xabgiꞌi wa. Ná tal leꞌa xabgiꞌi wa gat leꞌa xagots wa yá naꞌantapa nak xa ten xa wa.
\v 3 Tal leꞌa dub xagots ngal stub men zha bi nban xabgiꞌi ten xa, leꞌa ta wa dub ke ndoꞌ Dios. Ná tal leꞌa xabgiꞌi ten xa wa ngutla, leꞌa ley wa ndab leꞌa xagots syoꞌo gan ikaꞌa stub xabgiꞌi, leꞌa ta wa naꞌanpa dub ke ndoꞌ Dios.
\p
\v 4 No liga nak bega nak beuna xmen Cristo. Leꞌa gor na ngut Cristo, leꞌa cuent ten ley leꞌa bega noga ngut. Nat leꞌa bega ndi nak xa ten Cristo, xa na mban ndoꞌ gealgut, ndontsa gun bega ta nsak ladna Dios.
\v 5 Leꞌa zha na bi ndesea beuna laktsa nlad beuna, leꞌa ley wa ndun mas nlad beuna gun beuna ta ugap. Weꞌe leꞌa ke ten be ta ugap mbin beuna wa, leꞌa beuna nsabndoꞌ gat.
\v 6 Ná nat leꞌa beuna utoꞌo ndoꞌ ley wa, yá naꞌantapa nibeꞌe ta wa beuna. Naꞌanpa ndencho beuna ndoꞌ ley polta wa, ndi nxobgek beuna ndoꞌ Espíritu ten Dios.
\s Be ta ugap ncho len ladoꞌo be men
\p
\v 7 ¿Nat xteꞌe gab beuna zhaga? ¿Gab beuna zha leꞌa ley ten Dios dub ta ugap? ¡Leꞌa naꞌ gáp leꞌa ta wa naꞌanpa li nak! Ná leꞌa ley wa mluu ndoꞌ naꞌ ná xtaꞌan be ta ugap. Tal leꞌa ley wa lá ngab: “Lá isaꞌab ladna lu ndoꞌ ta ndap stubga men”,\x + \xo 7:7 \xt Ex. 20:17; Dt. 5:21\x* leꞌa naꞌ ni lá iní ti leꞌa ta wa dub ke ndoꞌ Dios.
\v 8 Leꞌa ta na ndab ley lá gun naꞌ ta wa, ta weꞌe mas nsaꞌab lad naꞌ ndoꞌ be taꞌa. Tal leꞌa ley naꞌanpa ngab lá gun naꞌ dub taꞌa, leꞌa naꞌ naꞌanpa nlad gun naꞌ ta wa.
\v 9 Leꞌa polta zha na lá nchandoꞌ naꞌ ley ten Dios leꞌa naꞌ gust nchoꞌo. Ná leꞌa gor na mgondoꞌ naꞌ ley wa cha weꞌe uní naꞌ leꞌa naꞌ ndapka ke ndoꞌ Dios.
\v 10 No mgondoꞌ naꞌ leꞌa ley wa ndiꞌizh usaꞌa gealnaban tal leꞌa naꞌ uxobgek ndoꞌ‑yá, parea leꞌa ta na lá uxobgek naꞌ ndoꞌ ley wa leꞌa naꞌ nsabndoꞌ gat.
\v 11 Leꞌa be ta ugap ncho len ladoꞌo~naꞌ wa mkedino naꞌ; ta weꞌe mbin naꞌ ta ugap ta nsabndoꞌ gat naꞌ.
\p
\v 12 Leꞌa ley wa ta msaꞌa Dios, no uzhebpa ta umbiꞌi‑yá no gaꞌal nak‑a no wen nak‑a.
\v 13 ¿Ndiꞌizh dub ta wen cha ndi leꞌa gun gat naꞌ zha? ¡Leꞌa naꞌ gáp leꞌa ta wa naꞌanpa li nak! Leꞌa naꞌ mbin ta ugap ta weꞌe nsabndoꞌ gat naꞌ. Leꞌa ley wa nluutsa leꞌa be ta ndun naꞌ wa uzhebpa dub ta ugap ndoꞌ Dios.
\p
\v 14 Leꞌa beuna uniꞌíka leꞌa ley wa ta msaꞌa Dios, ná leꞌa naꞌ nak dub men nsobnchoꞌo ndoꞌ ta ugap.
\v 15 Lá yakbeꞌena naꞌ xtaꞌan lndeꞌe nak naꞌ. Ncho zha naꞌanpa ndun naꞌ ta wen nlad naꞌ, leꞌa naꞌ ndi ndun ta ugap, ta nxee lad naꞌ ndoꞌ na.
\v 16 Tal uní naꞌ leꞌa ta ndun naꞌ wa ta ugap nak, leꞌa ta wa nluu leꞌa naꞌ uní leꞌa ley ta wenka.
\v 17 Leꞌa naꞌ lá nlad li gun naꞌ ta ugap wa, ndi juers ten ta ugap ncho len ladoꞌo~naꞌ wa ta weꞌe li ndun naꞌ.
\v 18 Leꞌa naꞌ uní leꞌa len ladoꞌo~naꞌ naꞌanpa wen nak, leꞌa naꞌ nlad gun be ta wen, parea ncho zha lá gun naꞌ gan.
\v 19 Naꞌanpa ndun naꞌ be ta wen nlad naꞌ, ndi ndun naꞌ be ta ugap ta lá nlad naꞌ.
\v 20 Tal leꞌa naꞌ li ndun be ta ugap ta lá nlad naꞌ wa, leꞌa ta wa naꞌanpa leꞌa naꞌ li ndun, leꞌa ta wa ndi ta ugap ncho len ladoꞌo~naꞌ.
\p
\v 21 Lndeꞌe nak ta ndun naꞌ wa: nlad naꞌ gun naꞌ dub ta wen, parea ncho ta ugap len ladoꞌo~naꞌ.
\v 22 Ta ugeaka nlad naꞌ uxobgek naꞌ ndoꞌ ley ten Dios,
\v 23 parea uní naꞌ leꞌa len ladoꞌo~naꞌ ncho be ta ugap. Leꞌa ta wa lá nlaꞌa gun naꞌ be ta wen ndanbeꞌe naꞌ, geal leꞌa naꞌ nsobnchoꞌo ndoꞌ be ta ugap ncho len ladoꞌo~naꞌ wa.
\p
\v 24 ¡Uzhebpa proꞌob naꞌ! ¿Ton sun gan koꞌo naꞌ ndoꞌ be ta ugap nak naꞌ zha, ta nsabndoꞌ gat naꞌ wa?
\v 25 ¡Nsa naꞌ xno ndoꞌ Dios, leꞌa Jesucristo Xwan beuna sun gan!
\p Leꞌa naꞌ ta ugeaka nlad uxobgek ndoꞌ ley ten Dios, parea leꞌa naꞌ lá ndun gan ke ten be ta ugap ncho len ladoꞌo~naꞌ wa.
\c 8
\s Bexa ncho lak nlad Espíritu ten Dios
\p
\v 1 Nat leꞌa Dios naꞌanpa utsaksi bexa nak xmen Cristo Jesús, bexa na yá naꞌantapa ndesea laktsa nlad na, ndi ndesea bexa lak nlad Espíritu ten Dios.
\v 2 Leꞌa ta na nak naꞌ xmen Cristo Jesús leꞌa Espíritu ten Dios nsaꞌa dub gealnaban kub, yá lá gaigayoꞌota naꞌ ndoꞌ be ta ugap no ndoꞌ gealgut.
\v 3 Naꞌan ton gun gan gaisaꞌab ndoꞌ be ta ugap, ta weꞌe leꞌa ley ten Dios wa lá yoo gan koꞌo beuna ndoꞌ ta wa. Parea leꞌa Dios mtuꞌub Xin~xa ndoꞌ gizhliyo ndee, myak xa dub men cuent be men ndap ke, ná leꞌa xa ni dub ke lá ndap. Leꞌa xa ngut sakndoꞌ beuna, ndontsa naꞌantapa inibeꞌe ta ugap wa beuna.
\v 4 Weꞌe leꞌa beuna sun gan gun lak nibeꞌe ley, leꞌa beuna yá naꞌantapa ndesea laktsa nlad beuna, leꞌa beuna ndi ndesea lak nsaꞌa Espíritu ten Dios.
\p
\v 5 Leꞌa bexa na ndesea laktsa nlad na wa, leꞌa bexa wa nkwaꞌan ta nladtsa na. Ná leꞌa bexa na ndesea lak nsaꞌa Espíritu ten Dios wa, leꞌa bexa wa nkwaꞌan gun ta nlad Espíritu wa.
\v 6 Leꞌa tal ton ukwaꞌan be ta nladtsa na, leꞌa xa wa satka. Ná leꞌa tal ton ukwaꞌan be ta nlad Espíritu, leꞌa xa wa gap gealnaban no wen yoo ladna xa.
\v 7 Leꞌa bexa na nkwaꞌan ta nladtsa na, leꞌa bexa wa ndun sbeꞌen be ta lá nsak ladna Dios, geal leꞌa bexa lá kaꞌab uxobgek ndoꞌ ley ten Dios no ni lá isuꞌuka xa.
\v 8 Leꞌa bexa na ndesea laktsa nlad na wa lá yoo gan gun dub ta isak ladna Dios.
\p
\v 9 Ná leꞌa bego yá naꞌantapa ndesea laktsa nlad na, ndi ndesea bega lak nsaꞌa Espíritu wa, leꞌa xa wa ncho len ladoꞌo bega. Leꞌa tal ton naꞌanpa yoo Espíritu ten Cristo len ladoꞌo~na, leꞌa xa wa naꞌanpa xmen Cristo.
\v 10 Ná tal leꞌa Cristo ncho len ladoꞌo bega, leꞌa xbi bega ibanka leꞌa Dios mbin wen myaꞌan bega ndoꞌ xa. Ná leꞌa ke ten ta ugap mbin bega wa, leꞌa beꞌal las bega satka.
\v 11 Leꞌa Espíritu ten Dios mxiste Cristo Jesús ndoꞌ gealgut, no liga ixiste xa beꞌal las ngut bega wa, tal leꞌa len ladoꞌo bega ncho Espíritu wa.
\p
\v 12 Bega nak beuna xmen Cristo, nat leꞌa beuna nsabndoꞌ uxobgek ndoꞌ Dios, lá gunta beuna laktsa nlad beuna.
\v 13 Tal leꞌa bega ndesea laktsa nlad na, leꞌa bega satka. Ná tal leꞌa bega ulaꞌa leꞌa Espíritu ten Dios unitndoꞌ be ta nlad bega gun bega wa, leꞌa bega gap dub gealnaban nunk lá idub.
\p
\v 14 Leꞌa iteanak bexa na nlaꞌa leꞌa Espíritu ten Dios goꞌo bexa ndoꞌ ta wen, leꞌa bexa wa nak xin Dios.
\v 15 Leꞌa Espíritu ncho len ladoꞌo bega wa naꞌanpa gun izheb bega ndoꞌ Dios, lak ncho bexa nzheb ndoꞌ stub men nibeꞌe xa. Leꞌa Espíritu wa ndi ndun myak bega xin Dios, ta weꞌe syoꞌo gan kwezh beuna Dios, gab beuna: “¡Tad, Xus~naꞌ!”
\v 16 Leꞌa Espíritu wa leꞌa ncho len ladoꞌo beuna, ta weꞌe nsaꞌa beuna cuent leꞌa beuna xinka Dios.
\v 17 Leꞌa ta na nak beuna xin Dios, weꞌe leꞌa beuna no gal usoꞌ be ta wen usaꞌa Dios ndoꞌ Cristo. No tal uxik beuna ndoꞌ be gealkweaꞌ lak utid Cristo, weꞌe yoono beuna Cristo wats Dios.
\s Bexa ndenkeaꞌ ta usaꞌa Dios gal usoꞌ bexa
\p
\v 18 Leꞌa naꞌ uníka leꞌa be gealkweaꞌ nsatid beuna nat naꞌanpa nak dub ta uzheꞌeb ndoꞌ lak ta uzheꞌeb chul gal usoꞌ beuna wa, dub ta tlaw iniꞌí beuna.
\v 19 Leꞌa iteanak be taꞌa mbindeꞌe Dios ndenbeas gal gor uluu Dios ná ton nak be xin~xa.
\v 20 Nat leꞌa iteanak ta mbindeꞌe Dios naꞌanpa ndun tiꞌin lak nsabndoꞌ‑yá. Naꞌanpa ke ten na li nak be ta wa, leꞌa Dios leꞌa nsensaꞌab‑a li nak‑a.
\v 21 Leꞌa gal dub wizh leꞌa itea be taꞌa mbindeꞌe Dios yá naꞌantapa gazhaꞌa, leꞌa‑yá ndi yak kub lak yak kub beuna nak xin Dios.
\v 22 Leꞌa beuna uniꞌíka leꞌa nat leꞌa iteanak be taꞌa mbindeꞌe Dios cuent nbixti, no nsatid‑a dub gealkweaꞌ lak nsak dub xagots yamer gap meꞌed.
\p
\v 23 No naꞌanpa nabtsa be ta mbindeꞌe Dios nbixti, leꞌa beuna no nbixti len ladoꞌo beuna ndalen ndenkeaꞌ beuna zha na isen Dios beuna, usaꞌa xa dub las kub beuna. Leꞌa Dios leꞌa msaꞌala Espíritu ten na, ta nluu leꞌa xa sunka itea be ta ndab xa.
\v 24 Leꞌa zha na mlat Dios beuna ndoꞌ be ta ugap, gast gor weꞌe ndenkeaꞌ beuna gal usoꞌ beuna ta usaꞌa xa wa. Leꞌa ta wa dub taꞌa biseata inaꞌ beuna, leꞌa dub ta naꞌ beuna wa naꞌanpa nak dub ta tiꞌi ndenkeaꞌ beuna.
\v 25 Ná tal leꞌa beuna ndenkeaꞌ dub taꞌa bi lá naꞌ beuna, leꞌa beuna nxik kwenkeaꞌ beuna‑yá.
\p
\v 26 No liga leꞌa Espíritu ten Dios leꞌa ndakno beuna gun beuna ta lá isuꞌu beuna. Leꞌa beuna lá iniꞌí xteꞌe nsabndoꞌ inab beuna ndoꞌ Dios, ná leꞌa Espíritu ten Dios wa nab ndoꞌ Dios sakndoꞌ beuna dub mod na ni lá yoo gan gudiꞌizh beuna‑yá.
\v 27 Leꞌa Dios xa na nchandoꞌ ladoꞌo beuna wa nyakbeꞌena ta li ndab Espíritu wa, geal leꞌa Espíritu wa nab ndoꞌ Dios sakndoꞌ beuna nak be xmen Dios lakka nlad Dios gun xa.
\s Naꞌan xtaꞌan gun gan ndoꞌ bexa nak xmen Cristo
\p
\v 28 Leꞌa beuna uniꞌíka leꞌa bexa na ndankea Dios leꞌa Dios leꞌa gun wen itoꞌo itea be taꞌa nchaꞌtid bexa wa, bexa na mti Dios gak be xmen~xa.
\v 29 Leꞌa zha polta leꞌa Dios uniꞌí ná ton bexa gak xmen~xa, no mbinbeꞌe Dios yak bexa wa lak nak Xin Dios. Li leꞌa Xin Dios wa nak cuent wit ned itea beuna nak xin Dios.
\v 30 Leꞌa bexa na li mbinbeꞌe Dios gak be xin~xa wa, leꞌa Dios no bexa wa utezh. Leꞌa bexa na li utezh Dios wa, leꞌa Dios no mbin wen nyaꞌan bexa ndoꞌ xa. Leꞌa bexa na li wen nyaꞌan ndoꞌ Dios wa, leꞌa Dios leꞌa usaꞌa sa yoo bexa wats Dios.
\p
\v 31 Nat, ¿xteꞌeta gab beuna zha? Tal leꞌa Dios nsoꞌ wats beuna, ¿cha ton gun gan ndoꞌ beuna zha?
\v 32 Leꞌa Dios leꞌa msaꞌa leꞌaka Xin~xa ngut ndontsa gap beuna gealnaban. ¿Lid usaꞌa Dios no itea be ta wen gal usoꞌ beuna nak xmen Cristo zha?
\v 33 ¿Ton gun gan usake bexa na mti Dios zha? Naꞌan ton, leꞌa Dios leꞌa mtsuꞌu be ke ten beuna wa.
\v 34 ¿No ton gun gan gab leꞌa beuna ndap ke? Naꞌan ton, leꞌa Cristo leꞌa ngut cha mban xa ndoꞌ gealgut. Leꞌa nat leꞌa xa nsob wats Dios lad gaꞌal, no nab xa ndoꞌ Dios gakno Dios beuna.
\v 35 ¿No xtaꞌan gun gan lá ikea ladna Cristo beuna zha? Naꞌan xtaꞌan, ni gealkweaꞌ, no ni ta juert ncho beuna, no ni ta ugap ndanno be men beuna, no ni win, no ni ta lá ndap beuna xab~na, no ni ta uzheꞌeb ntid beuna, no ni gealgut.
\v 36 Leꞌa ta wa lak nkeaniꞌi diꞌizh ten Dios, ndab‑a:
\b
\q1 Leꞌa ta na nak besa xmen~go,
\q2 ta weꞌe leꞌa be men sbeꞌen nlad gut besa.
\q1 Ndanno bexa besa cuent dub borreg gut bexa.\x + \xo 8:36 \xt Sal. 44:22\x*
\b
\p
\v 37 Ná leꞌa beuna uzhebpa ndun gan ndoꞌ iteanak be ta wa, juers ten Cristo xa na nkea ladna beuna.
\v 38 Ta weꞌe leꞌa naꞌ uní ka naꞌan xtaꞌan gun gan lá ikea ladna Dios beuna, tal leꞌa beuna gat, no tal leꞌa beuna bi nban. No ni be angel ten Dios, no ni be mbi bxin, no ni be espíritu nibeꞌe, no ni be ta ncho nat, no ni be ta tiꞌi ilen,
\v 39 no ni be taꞌa ncho gaꞌap, no ni be taꞌa ncho xan, no ni stubga taꞌa mbindeꞌe Dios lá gun gan lá ikea ladna Dios beuna, ta na nak beuna xmen Cristo Jesús Xwan beuna.
\c 9
\s Dios mti bexa Israel
\p
\v 1 Leꞌa Cristo nsobwiꞌi leꞌa naꞌ naꞌanpa nkwiꞌinno bega. Leꞌa naꞌ ngenna len ladoꞌo~naꞌ leꞌa Espíritu ten Dios ndab ndoꞌ naꞌ leꞌa ta nkeꞌa naꞌ ndee ta ugeaka:
\v 2 leꞌa naꞌ uzhebpa uban nyoꞌo ladna no kweaꞌ ncho lad naꞌ.
\v 3 Tant nkweaꞌ lad naꞌ be ltsaꞌa~naꞌ bexa judio, gast sni naꞌ utsaksi Dios naꞌ, sit yoo naꞌ wats Cristo, tal leꞌa ta wa sakno bexa wa gungea ladna bexa Cristo.
\v 4 Leꞌa bexa wa nak xa Israel, bexa na mti Dios gak xin Dios. Leꞌa Dios mlundoꞌ ndoꞌ bexa wa, no mbinno xa bexa dub trat, no msaꞌa xa ley ten xa ndoꞌ bexa wa. No ndab Dios ndoꞌ bexa wa xteꞌe yankea bexa xa, no xteꞌe wen gunno xa bexa.
\v 5 Leꞌa bexa judio ncho nat wa nak xin bexa nsak uyoꞌo polta wa, bexa ngok usan gox polta ten Cristo, xa nak Dios nibeꞌe ndoꞌ itea be taꞌa. ¡Leꞌa itea be men yankea xa idub tiemp! ¡Lika gak‑a!
\p
\v 6 Leꞌa naꞌ naꞌanpa gáp leꞌa Dios lá ngun ta ndab xa ndoꞌ bexa Israel wa. Leꞌa naꞌ ndi gáp leꞌa naꞌanpa itea bexa Israel wa nak xin Dios.
\v 7 No liga naꞌanpa itea be xin Abraham nak xin Dios, lak ndab Dios ndoꞌ Abraham: “Leꞌa cuent ten naꞌ, nabtsa bexa nak ras ten Isaac xin~lu gak ras ten lu.”\x + \xo 9:7 \xt Gn. 21:12\x*
\v 8 Leꞌa ta wa gab leꞌa naꞌan ton gak xin Dios juers tentsa be usan ten xa. Leꞌa bexa nak xin Dios wa li nak juers ten ta ndab Dios usaꞌa Dios ndoꞌ Abraham.
\v 9 Leꞌa ta ndee diꞌizh ndab Dios ndoꞌ Abraham: “Leꞌa stub liꞌin gal naꞌ leꞌa Sara xagots ten lu ndapla dub meꞌed.”\x + \xo 9:9 \xt Gn. 19:10\x*
\p
\v 10 Leꞌa ta wa Isaac usan gox ten beuna, xa na ukaꞌa Rebec, cha ngop bexa top meꞌed kwach.
\v 11 Leꞌa zha biseata gal itop meꞌed wa, no gor na biseata gun be meꞌed ni dub ta wen no ni dub ta ugap, leꞌa Dios uníꞌi ndoꞌ Rebec cuent ten meꞌed, ta na nluu leꞌa Dios nti be men nlad xa, naꞌanpa nwiꞌi xa tal xtaꞌan ndun bexa.
\v 12 Ta ndee ta ndab Dios ndoꞌ Rebec wa: “Leꞌa xa gox gun tiꞌin ndoꞌ xa tuzh.”\x + \xo 9:12 \xt Gn. 25:23\x*
\v 13 Leꞌa ta wa lak nkeaniꞌi diꞌizh ten Dios ndab Dios: “Leꞌa naꞌ ndee nkweaꞌ ladna Jacob ndoꞌ Esaú.”\x + \xo 9:13 \xt Mal. 1:2‑3\x*
\p
\v 14 ¿Cha gab beuna zha leꞌa Dios ugap mbin ta na li mti xa dub bexa wa? ¡Leꞌa naꞌ gáp leꞌa ta wa naꞌanpa li nak!
\v 15 Lak ndab Dios ndoꞌ Moisés:
\b
\q1 Leꞌa naꞌ ilats ladna xa na nlad naꞌ ilats lad naꞌ,
\q2 no ikweaꞌ lad naꞌ xa na nlad xa ikweaꞌ lad naꞌ.\x + \xo 9:15 \xt Ex. 33:19\x*
\b
\m
\v 16 Leꞌa gor na nti Dios dub men, leꞌa ta wa naꞌanpa ta leꞌa men wa nlad no naꞌanpa ta nkwaꞌan xa‑yá. Leꞌa Dios ndi leꞌa nlats ladna xa, ta weꞌe nti Dios xa.
\v 17 Lak nkeaniꞌi diꞌizh ten Dios ndab Dios ndoꞌ faraón: “Leꞌa naꞌ ulaxoꞌob lu nak lu xa nibeꞌe, ndontsa uluꞌu leꞌa naꞌ juert nak, no igondoꞌ itea be men nde ndoꞌ gizhliyo ton nak naꞌ.”\x + \xo 9:17 \xt Ex. 9:16\x*
\v 18 Leꞌa ta wa gab leꞌa tal Dios nlad ilats ladna dub men, leꞌa xa lika sun. No tal leꞌa Dios nlad yak ngud ladoꞌo dub men, leꞌa xa likaga sun.
\p
\v 19 Parea ncho bega gab: “¿Xtaꞌan ndab Dios leꞌa beuna ndap ke, tal leꞌa beuna lá yoo gan utsaw ndoꞌ ta nlad Dios gun Dios?”
\v 20 Ná leꞌa naꞌ gáp, ¿ton nak lu zha gab lu leꞌa Dios naꞌanpa utsin ndun? ¿Syoꞌo gan gab dub gets ndoꞌ xa mbindeꞌe‑yá: “¿Xtaꞌan ngi lndeꞌe mbindeꞌe lu naꞌ zha?”
\v 21 \fig |LB00138B.TIF|col|||Dub xa ndandeꞌe ta btsiꞌin|Ro. 9:21\fig*¿Lá iniꞌí bega zha leꞌa xa ndandeꞌe be ta btsiꞌin leꞌa nibeꞌe ndoꞌ yosid, syoꞌo gan gunno xa dub bleꞌa yosid guniꞌi xtaꞌan nlad xa, tal dub vas mas nsak, natal dub vas uxee nsak?
\p
\v 22 No liga nak ta ndun Dios. Leꞌa xa nlad iniꞌí itea be men leꞌa xa juert nak, no leꞌa xa ntsaksi bexa ugap nak. Parea ndi mxik xa ndoꞌ bexa na nsabndoꞌ utsaksi xa, bexa ndiꞌizh gak perdid,
\v 23 ndontsa iniꞌí be men xteꞌe uzheꞌeb utsin nak xa ndoꞌ beuna. Leꞌa polta leꞌa xa mlats ladna beuna no mti xa beuna yoo beuna wats xa.
\v 24 Leꞌa beuna nak bexa na mti Dios wa, bexa judio no bexa naꞌanpa xa judio.
\v 25 Leꞌa ta wa lak nkeaniꞌi ndoꞌ libr mkeꞌa Oseas, ndab Dios:
\b
\q1 Leꞌa bexa ndiꞌizh naꞌanpa nak gezh ten naꞌ wa,
\q2 nat leꞌa naꞌ gáp leꞌa bexa wa xmenka~naꞌ.
\q1 Leꞌa bexa ndiꞌizh naꞌanpa nkea lad naꞌ wa,
\q2 nat leꞌa naꞌ nkeꞌaka ladna bexa.\x + \xo 9:25 \xt Os. 2:23\xt*\x*
\q1
\v 26 No sa na ndáp naꞌ: “Leꞌa bego naꞌanpa nak xmen~naꞌ”,
\q2 bi leꞌaka sa weꞌe leꞌa naꞌ gáp leꞌa bexa wa nakka xin Dios nban.\x + \xo 9:26 \xt Os. 1:10\x*
\b
\p
\v 27 Leꞌa profet Isaías noga mbidiꞌizh cuent ten bexa Israel, ndab xa:
\b
\q1 Leꞌa be xin Israel uzhebpa yak kwaꞌad cuent yux nde toꞌo nitsdoꞌo,
\q2 parea naꞌanpa kwaꞌad bexa gap gealnaban ndoꞌ Dios.
\q1
\v 28 Leꞌa Dios Xa Nibeꞌe sken gun lak ndab diꞌizh ten xa,
\q2 utsaksi xa be men nde ndoꞌ gizhliyo lak nsabndoꞌ‑yá.\x + \xo 9:27‑28 \xt Is. 10:22‑23\x*
\b
\m
\v 29 Lak ndab Isaías polta:
\b
\q1 Tal leꞌa Dios xa ndon leꞌa nibeꞌe
\q2 lá ulaꞌach dub ndeꞌep beuna,
\q1 leꞌa beuna ndiꞌizh initndoꞌ
\q2 lak unitndoꞌ be men ndencho Sodoma no Gomorra. \x + \xo 9:29 \xt Is. 1:9\x*
\s Bexa ngeꞌ ladna Cristo wa wen yaꞌan ndoꞌ Dios
\p
\v 30 ¿Nat xteꞌe gab beuna zha? Leꞌa naꞌ gáp leꞌa bexa naꞌanpa xa Israel wa naꞌanpa ukwaꞌan xteꞌe wen yaꞌan bexa ndoꞌ Dios, parea leꞌa bexa wa mzhealka ta wa ta na ngeꞌ ladna bexa Cristo.
\v 31 Ná leꞌa bexa Israel mkwaꞌan xteꞌe wen yaꞌan bexa ndoꞌ Dios ta na ndankea bexa ley, parea leꞌa bexa lá izheal‑a,
\v 32 geal leꞌa bexa wa mkwaꞌan‑a juers ten ta na nxobgek bexa ndoꞌ ley, naꞌanpa juers ten ta na ngeꞌ ladna bexa Dios. Leꞌa cuent ten bexa Israel leꞌa Cristo nak cuent dub geꞌ nkateꞌeb bexa,
\v 33 lak nkeaniꞌi diꞌizh ten Dios, ndab‑a:
\b
\q1 Blaꞌach bego leꞌa gezh Sion msoꞌ naꞌ dub xa nak cuent dub geꞌ,
\q2 ta ikateꞌeb be men gast ilayat bexa.
\q1 Ná leꞌa tal ton igeꞌ ladna xa wa,
\q2 leꞌa bexa wa nunk naꞌanpa ido ladna.\x + \xo 9:33 \xt Is. 28:16\x*
\c 10
\p
\v 1 Bega nak beuna xmen Cristo, leꞌa len ladoꞌo~naꞌ uzhebpa nlad naꞌ gap bexa Israel gealnaban ndoꞌ Dios, no li naꞌab naꞌ ndoꞌ Dios.
\v 2 Leꞌa naꞌ uní leꞌa bexa wa uzhebpa nlad ukwaꞌan Dios, parea ni lá iniꞌí bexa xteꞌe nsabndoꞌ gun bexa ta wa.
\v 3 Leꞌa bexa wa lá iniꞌí xteꞌe wen yaꞌan bexa ndoꞌ Dios, ndi nkwaꞌan bexa ta wa juers ten leꞌatsa bexa. Lá kaꞌab bexa gun bexa ta nlad Dios ndontsa wen yaꞌan bexa ndoꞌ xa.
\v 4 Leꞌa Cristo leꞌa mbin cumplir itea be ley ten Dios, ndontsa tal ton igeꞌ ladna Cristo leꞌa xa wa wen yaꞌan ndoꞌ Dios.
\s Itea be men syoꞌo gan gap gealnaban ndoꞌ Dios
\p
\v 5 Leꞌa cuent ten bexa na nxobgek ndoꞌ ley ndontsa wen yaꞌan bexa ndoꞌ Dios, leꞌa Moisés lndeꞌe mkeꞌa: “Leꞌa tal ton uxobgek ndoꞌ itea be ley ndee, leꞌa xa wa gap gealnaban ndoꞌ Dios.”\x + \xo 10:5 \xt Lv. 18:5\x*
\v 6 Ná leꞌa cuent ten bexa na ngeꞌ ladna Cristo ndontsa wen yaꞌan bexa ndoꞌ Dios, leꞌa diꞌizh ten Dios ndab: “Lá gunbeꞌe lu: ¿Ton yaꞌ gibeꞌa baꞌ? —ndontsa ulaꞌ xa Cristo ndoꞌ gizhliyo—;
\v 7 no ni lá gab lu: ¿Ton ilaꞌ gast xan gizhliyo?” —ndontsa ixiste xa Cristo lat bexa ngut.
\v 8 ¿No xteꞌe ndab diꞌizh ten Dios zha? Nkeaniꞌi‑yá ndab‑a:
\b
\q1 Gax wats lu nsoꞌ diꞌizh ten Dios,
\q2 toꞌo~lu nsea len ladoꞌo~lu.\x + \xo 10:6‑8 \xt Dt. 30:12‑14\x*
\b
\m Leꞌa ta ndee ta ndadiꞌizh besa, ndab besa igeꞌ ladna be men Cristo:
\v 9 Tal ton gaꞌal gab leꞌa Jesús leꞌa nak Xa Nibeꞌe ten xa, no gungea ladna xa len ladoꞌo~xa leꞌa Dios mxiste Jesús ndoꞌ gealgut, leꞌa xa wa gap gealnaban ndoꞌ Dios.
\v 10 Leꞌa ta na li ndangea ladna beuna len ladoꞌo beuna wa, ta weꞌe wen yaꞌan beuna ndoꞌ Dios. No ta na li ndab beuna wa, ta weꞌe leꞌa Dios usaꞌa dub gealnaban kub ndoꞌ beuna.
\v 11 Lak nkeaniꞌi diꞌizh ten Dios, ndab‑a leꞌa tal ton igeꞌ ladna Dios, leꞌa bexa wa nunk naꞌanpa ido ladna.
\v 12 Guniꞌi tal xa xa judio natal naꞌanpa xa judio xa, leꞌa Dios dubtsa nak Xa Nibeꞌe ten iteanak beuna. No uzhebpa wen nak Dios ndoꞌ itea be men na nkwaꞌan xa.
\v 13 Lak nkeaniꞌi diꞌizh ten Dios, ndab‑a: “Leꞌa tal ton ukwaꞌan Dios Xa Nibeꞌe, leꞌa bexa wa gap gealnaban ndoꞌ Dios.”\x + \xo 10:13 \xt Jl. 2:32\x*
\p
\v 14 ¿Parea xteꞌe ukwaꞌan bexa Dios tal leꞌa bexa lá ndangea ladna xa? ¿No xteꞌe gungea ladna bexa Dios tal leꞌa bexa lá ndoꞌón diꞌizh ten xa? ¿No xteꞌe goꞌón bexa diꞌizh ten xa wa tal naꞌan ton ndadiꞌizh‑a ndoꞌ bexa?
\v 15 ¿No ton gudiꞌizh diꞌizh wa ndoꞌ bexa tal naꞌan ton utuꞌub xa? Lak nkeaniꞌi diꞌizh ten Dios, ndab‑a: “¡Uzhebpa chul gor ilanseaꞌ bexa ilenno diꞌizh wen ten Dios!”\x + \xo 10:15 \xt Is. 52:7\x*
\p
\v 16 Ná leꞌa bexa wa naꞌanpa itea nxobgek ndoꞌ diꞌizh wen ten Dios, lak mkeꞌa Isaías, ndab‑a: “Dios Xa Nibeꞌe, ¿ncho ton ndangea ladna ta ndadiꞌizh besa zha?”\x + \xo 10:16 \xt Is. 53:1\x*
\v 17 Leꞌa bexa na ndangea ladna Cristo, ned mbiꞌín bexa diꞌizh ten Cristo, ta ndadiꞌizh be men ndoꞌ bexa.
\p
\v 18 ¿Ndáp naꞌ leꞌa bexa Israel lá ngoꞌón diꞌizh ten Dios zhaga? Leꞌa naꞌ gáp leꞌa bexa mbiꞌínka ta wa, lak nkeaniꞌi diꞌizh ten Dios:
\b
\q1 Leꞌa ti bexa wa mgen idub ndoꞌ gizhliyo,
\q2 gast sa ndon leꞌa mas sit ndoꞌ gizhliyo mgen be diꞌizh ten bexa.\x + \xo 10:18 \xt Sal. 19:4\x*
\b
\m
\v 19 ¿Lid myakbeꞌena bexa Israel ta mbiꞌín bexa wa zha? Leꞌa Moisés mkeꞌa ta ndab Dios ndoꞌ bexa Israel wa:
\b
\q1 Leꞌa naꞌ gakno bexa naꞌanpa nak xmen~naꞌ,
\q2 ndontsa ixeeno ladna bego bexa.
\q1 No gakno naꞌ bexa na lá nyakbeꞌena,
\q2 ndontsa gakloo bego.\x + \xo 10:19 \xt Dt. 32:21\x*
\b
\m
\v 20 Leꞌa Isaías mas gaꞌal mkeꞌa‑yá, ndab Dios:
\b
\q1 Leꞌa bexa naꞌanpa ukwaꞌan naꞌ, ndi leꞌa mzheal naꞌ.
\q2 No mlundoꞌ naꞌ ndoꞌ bexa na naꞌanpa inabdiꞌizh ma naꞌ.\x + \xo 10:20 \xt Is. 65:1\x*
\b
\m
\v 21 Ná leꞌa cuent ten bexa Israel leꞌa Dios ndab:
\b
\q1 “Idub wizh nlad naꞌ ilen bexa wats naꞌ,
\q2 bexa ngud nak, no ni lá nxobgek bexa ndoꞌ naꞌ.”\x + \xo 10:21 \xt Is. 65:2\x*
\c 11
\s Ncho bexa Israel gap gealnaban ndoꞌ Dios
\p
\v 1 No inabdiꞌizh naꞌ ndoꞌ bega: ¿Mxelad Dios bexa Israel, bexa nak xmen~xa zha? Leꞌa naꞌ gáp leꞌa ta wa naꞌanpa li nak, leꞌa naꞌ ndee no nak dub xa Israel, dub xa ras Abraham, no dub xa ras Benjamín.
\v 2 Leꞌa Dios naꞌanpa uxelad be xmen~na, bexa na polta mti Dios. ¿Lá iniꞌí bega zha xteꞌe ndab diꞌizh ten Dios cuent ten Elías? Leꞌa Elías mbidiꞌizh ndoꞌ Dios utixtino xa bexa Israel, ndab xa:
\v 3 “Dios Xa Nibeꞌe, leꞌa bexa wa mbit be profet ten go, no mlate bexa be sa nsaꞌa besa xnab ndoꞌ go. Leꞌa naꞌ ndee nabtsa nban, ná nat leꞌa bexa nlad gut naꞌ.”\x + \xo 11:3 \xt 1 R. 19:10, 14\x*
\v 4 Ná leꞌa Dios cha ukaꞌab ndab: “Bi ncho stub sgaꞌad mil xabgiꞌi nlaꞌach naꞌ, bexa naꞌanpa nsaxib ndoꞌ Baal.”\x + \xo 11:4 \xt 1 R. 19:18\x*
\v 5 No liga nat bi ncho steꞌep bexa Israel nak xmen Dios, leꞌa xa mti bexa wa ta na wen nak xa ndoꞌ bexa.
\v 6 Leꞌa bexa wa nak xmen Dios ta na li wen nak Dios ndoꞌ bexa, naꞌanpa ta na wen ndun bexa. Tal leꞌa‑yá ta na wen mbin bexa, leꞌa ta wa gab leꞌa ta wen nak Dios wa naꞌanpa dub ta ga nsaꞌa Dios.
\p
\v 7 ¿Weꞌe xteꞌe gab beuna zha? Leꞌa bexa Israel wa mkwaꞌan ná xteꞌe wen yaꞌan bexa ndoꞌ Dios, ná leꞌa bexa lá ngun gan izheal ta wa. Nabtsa bexa na mti Dios wa mbin gan, leꞌa iteata bexa wa myak ngud ladoꞌo~na.
\v 8 Leꞌa ta wa lak nkeaniꞌi diꞌizh ten Dios, ndab‑a: “Leꞌa Dios mbin leꞌa bexa wa cuent dub xa mlaꞌbea. Ndap bexa ngusndoꞌ bexa, ná lá naꞌ bexa. No ndap bexa nchaꞌ bexa, ná lá ndoꞌón bexa. No bi leꞌa li myaꞌan bexa gast wizh nat.”\x + \xo 11:8 \xt Dt. 29:4; Is. 29:10\x*
\v 9 No ndab David:
\b
\q1 Leꞌa be ujest ndankea bexa wa yak dub sa yaꞌigaꞌa bexa;
\q2 Leꞌa bexa wa ikateꞌeb, cha utsaksi Dios bexa.
\q1
\v 10 Leꞌa ngusndoꞌ bexa wa yá lá yoota gan iwiꞌi,
\q2 no itek tsoꞌo bexa idub tiemp.\x + \xo 11:9‑10 \xt Sal. 69:22‑23\x*
\s Bexa naꞌanpa xa Israel gap gealnaban ndoꞌ Dios
\p
\v 11 Leꞌa stub taꞌa inabdiꞌizh naꞌ: ¿Ukateꞌebla bexa Israel, no ulayat bexa gast lá yoota gan yach bexa wats Dios zha? ¡Leꞌa naꞌ gáp leꞌa ta wa naꞌanpa li nak! Leꞌa ta na lá uxobgek bexa Israel ndoꞌ Dios wa, ta weꞌe leꞌa bexa naꞌanpa xa Israel syoꞌo gan gap gealnaban ndoꞌ Dios. Weꞌe iniꞌí bexa Israel ta wa, cha no bexa ilad yach wats Dios.
\v 12 Leꞌa bexa Israel lá uxobgek ndoꞌ Dios, ta weꞌe leꞌa Dios wen mbinno be men gizhliyo; leꞌa bexa Israel leꞌa mlaꞌa Dios, ta weꞌe wen mbinno Dios bexa naꞌanpa xa Israel. ¿Lid mas uzhebpa wen yoo be men wa zha, gal zha na yach bexa Israel wa wats Dios?
\p
\v 13 Nat gáp naꞌ ndoꞌ bega naꞌanpa xa Israel, leꞌa Dios leꞌa mtuꞌub naꞌ gudiꞌizh naꞌ diꞌizh ten xa ndoꞌ bega, no nsak naꞌ leꞌa tiꞌin wa uzheꞌeb dub ta nsak.
\v 14 Nlad naꞌ leꞌa bexa ltsaꞌa~naꞌ bexa Israel iniꞌí ta ndun bega, cha no bexa yach wats Dios.
\v 15 Leꞌa Dios mlaꞌa bexa Israel wa, ndontsa leꞌa iteata be men yoo gan ibii wats Dios. Leꞌa gal zha na yach bexa wa wats Dios, leꞌa ta wa gak cuent ibangal bexa ndoꞌ gealgut.
\v 16 Tal ton usaꞌa dub pan ndon leꞌa ned ndoꞌ Dios, weꞌe leꞌa itea be pan ntoꞌo koꞌob wa ta tenka Dios. No tal leꞌa be lo dub ya ta ten Dios, weꞌe leꞌa itea be xos‑a ta tenka Dios. No liga leꞌa be usan gox ten bexa Israel wa ngok xmen Dios, ta weꞌe noga bexa nak xin bexa wa gal gor gak xmen Dios.
\p
\v 17 \fig |LB00087B.TIF|col|Ro. 11:17‑24||Dub ya olivo|Ro. 11:17\fig*Leꞌa bexa Israel nak cuent be xos dub ya olivo, be ná myabtoꞌog. Ná leꞌa bego nak cuent xos stubga ya olivo yoꞌo ulen. Cha ndi leꞌa bega mgeꞌal ndoꞌ ya ned wa sakndoꞌ be ná myabtoꞌog wa, ndontsa guntiꞌin bega be lo ya wa no nits ten ya wa.
\v 18 Parea lá izhinna bega ndoꞌ bexa Israel bexa nak cuent ta myabtoꞌog wa, leꞌa be xos dub ya naꞌanpa leꞌa ndun nsobngeꞌa xan ya wa. Leꞌa xan ya wa ndi leꞌa ndun ndiꞌibngeꞌa xos‑a.
\p
\v 19 Ncho bega gab leꞌa be xos ya wa myabtoꞌog ndontsa igeꞌal bega ndoꞌ ya wa.
\v 20 Leꞌa ta wa ta ugeaka. Leꞌa bexa wa myabtoꞌog geal leꞌa bexa lá igeꞌ ladna Cristo. Weꞌe leꞌa bego mgeꞌ ladna Cristo, cha mgeꞌal bega ndoꞌ ya wa. Parea lá izhinna bega, ndi blaꞌach bega leꞌaka bega.
\v 21 Tal leꞌa Dios li ulobtoꞌog bexa leꞌapa nak xos ya wa, no liga syoꞌo gan gunno xa bega.
\v 22 Binbeꞌe bega xteꞌe uzheꞌeb utsin nak Dios ndoꞌ be men, no xteꞌe ntsaksi xa be men. Leꞌa xa ntsaksika bexa lá nxobgek, parea uzhebpa utsin gunno xa bega tal leꞌa bega igeꞌta ladna xa. Ná tal leꞌa bega naꞌanpa li gun, leꞌa Dios no bega kabtoꞌog.
\v 23 No tal leꞌa bexa Israel igeꞌ ladna Cristo, leꞌa Dios ukeꞌal bexa leꞌaka ndoꞌ ya wa, leꞌa Dios ndap juers gun xa ta wa.
\v 24 Leꞌa bego baꞌ nak cuent be xos ya olivo, ya yoꞌo ulen wa, cha mgeꞌal bega ndoꞌ ya olivo, ya wen wa. Parea leꞌa bexa Israel cuent nak be xos leꞌaka ya wen wa, ta weꞌe mas lid bid ukeꞌal Dios bexa ndoꞌ leꞌaka sa myabtoꞌog bexa wa.
\s Dios ilats ladna bexa Israel
\p
\v 25 Leꞌa naꞌ nlad iniꞌí bega dub ta ugaꞌach ten Dios, ndontsa lá izhinna bega: leꞌa bexa Israel myak ngud ladoꞌo~na dub ndeꞌep, gast gal zha na leꞌa bexa naꞌanpa xa Israel gungea ladna Cristo, gast plo mti Dios bexa.
\v 26 Weꞌe leꞌa itea bexa Israel gap gealnaban ndoꞌ Dios, lak nkeaniꞌi diꞌizh ten Dios ndab Dios:
\b
\q1 Leꞌa gezh Sion itoꞌo dub xa uxaꞌak be men,
\q2 xa na koꞌo bexa Israel ndoꞌ ta ugap.\x + \xo 11:26 \xt Is. 59:20\x*
\q1
\v 27 Leꞌa ta wa trat gunno naꞌ bexa,
\q2 gor na utsuꞌu naꞌ be ke ten bexa.\x + \xo 11:27 \xt Jer. 31:33‑34\x*
\b
\p
\v 28 Leꞌa kwaꞌad bexa Israel mxelad diꞌizh wen ten Cristo, ta weꞌe leꞌa bega naꞌanpa xa Israel syoꞌo gan ibii wats Dios. Ná leꞌa Dios bi nkweaꞌ ladna bexa wa leꞌa xa wa mti be usan gox polta ten bexa.
\v 29 Leꞌa dub taꞌa ga nsaꞌa Dios, leꞌa xa lá ulat‑a. No liga leꞌa bexa na mti Dios, leꞌa Dios lá ulaꞌalad bexa.
\v 30 Polta leꞌa bega lá nxobgek ndoꞌ Dios. Ná nat leꞌa Dios mlats ladna bega geal leꞌa bexa Israel wa lá uxobgek ndoꞌ Dios.
\v 31 Nat leꞌa bexa wa lá nxobgek ndoꞌ Dios, ná leꞌa Dios ilats ladna bexa wa lak mlats ladna xa bego.
\v 32 Leꞌa Dios leꞌa mluu leꞌa itea be men lá uxobgek ndoꞌ xa, ndontsa uluu xa leꞌa xa ilats ladna itea be men.
\p
\v 33 ¡Uzhebpa nyakbeꞌena Dios itea be taꞌa, no nchandoꞌ xa itea be taꞌa! ¡Naꞌan ton yoo gan iniꞌí xteꞌe ndanbeꞌe Dios, no xtaꞌan ndun xa!
\v 34 ¿Ti ncho ton nyakbeꞌena ná xtaꞌan ndanbeꞌe Dios zha? ¿No ti ncho ton syoꞌo gan utenxeꞌa Dios zha?
\v 35 ¿No ti ncho ton ned msaꞌa taꞌa ukaꞌa Dios zha, ndontsa juerska kix Dios ikaꞌa xa wa?
\v 36 Leꞌa iteanak be ta ncho, leꞌa Dios leꞌa mbindeꞌe‑yá no ndun xa leꞌa‑yá ndun tiꞌin no nluu‑yá leꞌa xa ndon leꞌa juert nak. ¡Leꞌa Dios leꞌa nak xa ndon leꞌa siꞌil idub tiemp! Lika nak‑a.
\c 12
\s Xteꞌe nsabndoꞌ gun be xmen Cristo
\p
\v 1 Bego nak beuna xmen Cristo, leꞌa ta na uzheꞌeb nlats ladna Dios beuna, ta weꞌe naꞌab naꞌ ndoꞌ bega usaꞌa bega leꞌaka leꞌa bega ndoꞌ Dios, cuent dub xnab nban gak bega, ta umbiꞌi nak ndoꞌ xa, no ta nsak ladna xa. Leꞌa ta wa lak nsabndoꞌ yankea beuna Dios.
\v 2 Lá gak bega lak nak be men ncho nat, ndi blaꞌa bega ucheꞌa Dios mod gunbeꞌe bega, ndontsa li igondoꞌ bega xtaꞌan nlad Dios gun bega: leꞌa ta wa ta utsin nak, no ta wen nak, no ta gaꞌal nak.
\p
\v 3 Leꞌa Dios utsin mbinno naꞌ, msaꞌa xa tiꞌin ten xa gun naꞌ. Ta weꞌe leꞌa naꞌ gáp ndoꞌ bega, leꞌa kadga bega lá gunbeꞌe leꞌa bega mas nsak ndoꞌ lakka nak bega. Ndi utsin binbeꞌe bega cuent ten leꞌaka leꞌa bega, laktsa msaꞌa Dios ngeꞌ ladna bega xa.
\v 4 Leꞌa las dub men ndap sian leaꞌ~na, parea naꞌanpa itea‑yá dubtsa tiꞌin ndun.
\v 5 No liga leꞌa beuna kwaꞌad nak xmen Cristo, leꞌa beuna nak cuent las Cristo, no dubtsa xkwaꞌa be men nak beuna.
\p
\v 6 Leꞌa Dios nsaꞌa sian be ta ndák beuna, laktsa nlad xa usaꞌa xa‑yá ndoꞌ kadga dub beuna. Tal leꞌa Dios nsaꞌa gudiꞌizh dub xa sakndoꞌ Dios, leꞌa xa wa nsabndoꞌ li gun lak plo ngeꞌ ladna xa Dios.
\v 7 No tal leꞌa stub xa ndák ndun tiꞌin ndoꞌ be ltsaꞌa~xa, leꞌa xa wa nsabndoꞌ li gun tiꞌin wa. No dub xa ndák nluu be men, leꞌa xa wa nsabndoꞌ li uluu bexa.
\v 8 No dub xa ndák ntenxeꞌa be men, leꞌa xa wa nsabndoꞌ li gun. No dub xa ndák nsaꞌa ta nkiꞌin stub men, leꞌa xa wa nsabndoꞌ usaꞌa‑yá dub lak ndap xa‑yá. No dub xa ndák nchansu be men, leꞌa xa wa nsabndoꞌ utsin gun ta wa. No dub xa ndák nlats ladna be men, leꞌa xa wa nsabndoꞌ iten ladna li gun xa.
\p
\v 9 No bkweaꞌ ladna bega be ltsaꞌa bega idub ncho ladna bega. No bxee ladna bega ndoꞌ ta ugap, ndi usankea bega tsoꞌo ta wen.
\v 10 Utsin gok bega ndoꞌ be ltsaꞌa bega lak nsabndoꞌ gak dub xa ndoꞌ wit~xa. No gop bega mod ndoꞌ be ltsaꞌa bega.
\p
\v 11 No lá ichaꞌab bega gun bega tiꞌin, ndi idub ncho ladna bega bin bega tiꞌin ten Dios Xa Nibeꞌe.
\p
\v 12 Bten ladna bega ndalen ndenkeaꞌ bega gal usoꞌ bega ta usaꞌa Dios. No bxik bega ndoꞌ be gealkweaꞌ. No gab geꞌal bidiꞌizhno bega Dios.
\p
\v 13 Gokno bega bexa no nak xmen Dios be ta nkiꞌin bexa. No utsin binno bega bexa ndiꞌid inaꞌ bega.
\p
\v 14 Leꞌa gor na ugap ndanno be men bega, unab bega ndoꞌ Dios gakno Dios bexa. Naꞌanpa inab bega iniꞌí bexa gealkweaꞌ, ndi unab bega gakno Dios bexa.
\p
\v 15 Bten ladna bega gor na ncho bexa nten ladna. No biꞌin bega gor na ncho bexa ndoꞌon.
\p
\v 16 Utsin ute bega no be ltsaꞌa bega. Lá izhinna bega, ndi bchealtsaꞌa bega bexa uban nak. No naꞌanpa izhinnona bega be ta ndák bega.
\p
\v 17 Lá ukixke bega be ta ugap ndanno be men bega, ndi bteꞌa ladna bega utsin gak bega ndoꞌ itea be men.
\v 18 Tal syoꞌo gan gast plo yakea bega, wen kwe bega no itea be men.
\v 19 Bego na nkweaꞌ lad naꞌ, lá ukixke bega ta ndanno dub men bega. Ndi blaꞌa bega leꞌa Dios leꞌa utsaksi xa wa, lak nkeaniꞌi diꞌizh ten Dios, ndab Dios:
\b
\q1 Leꞌa naꞌ ndee leꞌa utsaksi bexa,
\q2 no ukixke naꞌ be ta ugap mbin bexa.\x + \xo 12:19 \xt Dt. 32:35\x*
\b
\m
\v 20 No ndab‑a:
\b
\q1 Leꞌa tal ton dub xa ndaklono bega,
\q2 tal leꞌa xa wa ndanna, bsaꞌa bega ta gaw xa.
\q1 No tal leꞌa xa ndak ladna, bsaꞌa bega ta goo xa.
\q2 Weꞌe ido ladna xa no ta na ndun xa wa.\x + \xo 12:20 \xt Pr. 25:21‑22\x*
\b
\m
\v 21 Lá ulaꞌa bega leꞌa ta ugap ndun stub men wa gun gan ndoꞌ bega, cha no bega gun ta ugap. Ndi wen binno bega bexa wa, cha li gun bega gan ndoꞌ ta ugap.
\c 13
\s Nsabndoꞌ uxobgek be men ndoꞌ bexa naktiꞌin
\p
\v 1 No bxobgek itea bega ndoꞌ bexa naktiꞌin, leꞌa bexa naktiꞌin wa naꞌan, tal leꞌa Dios lá igo bexa. Leꞌa itea bexa wa leꞌa Dios leꞌa mte xa.
\v 2 Leꞌa tal ton nkabtoꞌo ndoꞌ bexa naktiꞌin, leꞌa xa wa ntidnsaꞌab ndoꞌ lak nlad Dios, cha iniꞌí xa gealkweaꞌ lak nsabndoꞌ‑yá.
\v 3 Leꞌa bexa ndun ta wen naꞌanpa nzheb ndoꞌ bexa nak tiꞌin, ndi leꞌa bexa ndun ta ugap nzheb ndoꞌ bexa wa. Tal leꞌa bega lá nlad izheb ndoꞌ bexa naktiꞌin, utsintsa gak bega. Weꞌe leꞌa bexa wa gab leꞌa bega utsin nak.
\v 4 Leꞌa Dios leꞌa ulo bexa naktiꞌin wa ndontsa gakno bexa bega. Ná tal leꞌa bega ugap gun, weꞌe bzheb bega ndoꞌ bexa wa leꞌa bexa naꞌanpa ga lbaꞌatsa ndeno spad. Leꞌa bexa wa nsoꞌ ndoꞌ tiꞌin ten Dios, ndontsa utsaksi bexa be men ndun ta ugap.
\v 5 Ta weꞌe bxobgek bega ndoꞌ bexa wa, naꞌanpa ta na utsaksitsa xa bega, ndi ta na uniꞌíka bega leꞌa ta wa ta nsabndoꞌ gun bega.
\v 6 No utix bega med ndoꞌ gobier lak nsabndoꞌ‑yá, leꞌa Dios leꞌa ulo bexa gun bexa tiꞌin wa.
\v 7 Bsaꞌa bega ndoꞌ kad dub xa lak nsabndoꞌ‑yá: ndoꞌ bexa naktiꞌin bsaꞌa bega med lak nsabndoꞌ‑yá. No gop bega mod ndoꞌ bexa wa, no utsin bidiꞌizh bega ndoꞌ bexa wa lak nsabndoꞌ‑yá.
\s Nsabndoꞌ ikweaꞌ ladna bexa be ltsaꞌa~xa
\p
\v 8 Naꞌanpa isaꞌab bega ndoꞌ ni dub men, ndi bkweaꞌ ladna bega be ltsaꞌa bega. Leꞌa tal ton ikweaꞌ ladna be ltsaꞌa~na, leꞌa xa wa ndunka lak ndab ley ten Dios.
\v 9 Ndab‑a: “Lá ugal bega stub xa naꞌanpa xa ten bega. Lá gut bega men. Lá gun bega gealwaꞌan. Lá gun bega gealkwiꞌin. Lá isaꞌab ladna bega ta ndap stub men.”\x + \xo 13:9 \xt Ex. 20:13‑17; Dt. 5:17‑21\x* Leꞌa ta gáp naꞌ ndee nak xan itea be ta wa no iteata be taꞌa unibeꞌe Dios: “Bkweaꞌ ladna lu be ltsaꞌa~lu lakkata lu.”\x + \xo 13:9 \xt Lv. 19:18\x*
\v 10 Leꞌa tal ton nkweaꞌ ladna be ltsaꞌa~na, leꞌa xa naꞌanpa ugap gunno bexa wa. Ta weꞌe tal leꞌa bega nkweaꞌ ladna be ltsaꞌa~na, leꞌa bega ndunka lak nibeꞌe ley ten Dios.
\p
\v 11 Li nsabndoꞌ gun bega ta wa, leꞌa beuna uniꞌí xteꞌe nak tiemp nat. Lá gak beuna cuent dub xa naxyats, leꞌa nat leꞌa wizh ilen Cristo mas gax nak ndoꞌ zha ned mbingea ladna beuna xa.
\v 12 Leꞌa nat uzhebpa nchaseala teꞌal, yamer gat stub xeꞌa. Nat yá lá gunta beuna be ta ugap nak, ta ndun be men sa ukaw. Ndi gun beuna be ta wen, ta ndun be men ndoꞌ xeꞌa.
\v 13 Utsin ikesea beuna lak utsin nkesea dub xa ndoꞌ xeꞌa. Lá ikesea bega ndoꞌ be gast ncho ta ugap. No lá gun bega gealgu. No lá ugal bega stub men naꞌanpa xa ten bega. No lá gun bega be ta ugap ltsaꞌa ta wa. No lá ukwaꞌan bega uyo. No lá ixeeno ladna bega be men ta na ndap xa taꞌa.
\v 14 Ndi gok bega lak nak Jesucristo Xa Nibeꞌe, yá lá ukwaꞌanta bega be ta nladtsa bega.
\c 14
\s Lá inisi be xmen Cristo be ltsaꞌa~na
\p
\v 1 Utsin gok bega ndoꞌ bexa tilaw ndangea ladna Cristo, lá kuyotoꞌono bega xa.
\v 2 Leꞌa ncho bexa ndab syoꞌo gan gaw itea be taꞌa, ná leꞌa ncho bexa tilaw ndangea ladna Cristo ndi ndaw xa sbeꞌen ta ugeꞌa.
\v 3 Leꞌa bexa na ndaw itea be taꞌa wa lá nsabndoꞌ inisi bexa na lá ndaw‑a. No liga leꞌa bexa na lá ndaw itea be taꞌa lá nsabndoꞌga inisi bexa na ndaw ta wa, leꞌa iteanak bexa wa dubtsa nsak ndoꞌ Dios.
\v 4 ¿Ton nak bego nisi bega bexa wa, bexa na no ndun tiꞌin ndoꞌ Dios? Leꞌa Dios leꞌa nak xa nibeꞌe bexa wa, gab xa tal leꞌa ta ndun bexa wa ta wen natal ta lid leꞌa nak‑a. Leꞌa Dios ndap juers ndakno xa bexa gun bexa ta wen.
\p
\v 5 Leꞌa ncho bexa ndab leꞌa dub wizh mas nsak ndoꞌ stub wizh, no ncho bexa ndab leꞌa itea be wizh parej nak. Leꞌa kadga dub beuna nsabndoꞌ iniꞌí xteꞌe ndanbeꞌe beuna cuent ten ta wa.
\v 6 Leꞌa xa na ndab leꞌa dub wizh mas nsak ndoꞌ stub wizh wa, no xa na ndab leꞌa itea be wizh parej nak wa, leꞌa itop bexa wa nsak leꞌa ta ndun xa wa ta nsak ladna Dios. No liga leꞌa xa na ndaw itea be taꞌa wa no xa na lá ndaw‑a, leꞌa itop bexa wa nsak leꞌa ta ndun xa wa ta nsak ladna Dios, no nsaꞌa bexa xno ndoꞌ Dios.
\p
\v 7 Leꞌa zha nban beuna no zha gat beuna leꞌa beuna naꞌanpa leꞌa nibeꞌe beuna.
\v 8 Leꞌa zha nban beuna leꞌa beuna nde ndoꞌ yaꞌa Dios. No zha gat beuna, leꞌa beuna nde ndoꞌ yaꞌaka Dios. Tal nban beuna natal gat beuna, leꞌa beuna ndeka ndoꞌ yaꞌa Dios.
\v 9 Leꞌa Cristo ngut no mban xa ndontsa gak xa Xa Nibeꞌe ten bexa ngut nsea bexa nban.
\p
\v 10 ¿Parea xtaꞌan nisi bega stub xa no nak xmen Cristo zhaga? ¿No xtaꞌan ndab bega zha leꞌa bega mas nsak ndoꞌ xa wa? Leꞌa gal dub wizh leꞌa beuna itea kwe ndoꞌ Cristo.
\v 11 Lak nkeaniꞌi diꞌizh ten Dios, ndab Dios:
\b
\q1 Leꞌa naꞌ gáp leꞌa itea be men isaxib ndoꞌ naꞌ.
\q2 No igondoꞌ iteanak be men leꞌa naꞌ leꞌa nak Dios.\x + \xo 14:11 \xt Is. 45:23\x*
\b
\m
\v 12 Leꞌa ta wa gab leꞌa kadga dub beuna isoꞌ ndoꞌ Dios, gab beuna ndoꞌ Dios ná xtaꞌan mbin beuna.
\s Lá gun beuna dub ta utsabgix stub xa
\p
\v 13 Ta weꞌe lá nsabndoꞌ inisi beuna stub xa no nak xmen Cristo. Ndi ulaꞌach beuna lá gun beuna dub taꞌa utsabgix xa ndoꞌ ta ugap.
\v 14 Leꞌa naꞌ uní lak mluu Jesús ndoꞌ naꞌ, leꞌa ni dub ta ndaw men naꞌanpa gab Dios lá gaw beuna‑yá. Ná leꞌa tal ton gunbeꞌe leꞌa Dios lá nlad gaw xa dub taꞌa, leꞌa xa wa lá nsabndoꞌ gaw ta wa.
\v 15 Ná leꞌa tal ta ndaw bega wa gun lá utsin yoo ladna dub ltsaꞌa bega, leꞌa ta wa nluu leꞌa bega naꞌanpa nkweaꞌ ladna xa wa. Leꞌa Cristo no sakndoꞌ xa wa ngut, ta weꞌe leꞌa bega lá nsabndoꞌ gaw dub taꞌa tal leꞌa ta wa utsabgix ltsaꞌa bega wa.
\v 16 Tal leꞌa bexa no nak xmen Cristo gab leꞌa ta ndun bega wa ta lid leꞌa nak, yá gunta bega ta wa.
\v 17 Leꞌa lak nibeꞌe Dios beuna, leꞌa ta ndaw beuna no ta ndo beuna naꞌanpa ta nsak. Leꞌa ta nsak wa ndi ta ndun beuna ta utsin nak, no wen nchono beuna be ltsaꞌa beuna, nsea nten ladna beuna, lak nsaꞌa Espíritu ten Dios.
\v 18 Leꞌa tal ton bexa li gun tiꞌin ndoꞌ Cristo, leꞌa Dios isak ladna lak nak bexa wa no gab be men leꞌa bexa wenka nak.
\p
\v 19 Leꞌa beuna nsabndoꞌ gunta ta gun wen yoono beuna be ltsaꞌa beuna no ta gakno bexa wa.
\v 20 Lá ulaꞌa bega leꞌa ta ndaw bega wa utsabgix stub xmen Cristo. Leꞌa itea be ta ndaw be men wa umbiꞌi nak ndoꞌ Dios, parea tal leꞌa ta ndaw beuna gun leꞌa stub xa gailaꞌ ndoꞌ ta ugap, leꞌa beuna lá nsabndoꞌ gaw ta wa.
\v 21 Mas wen lá gaw beuna beꞌal, no ni lá goo beuna ta nsudna men, no ni lá gun beuna ni stub taꞌa, tal leꞌa ta wa utsabgix stub xa, natal lá utsin yoo ladna xa, natal gach ladna xa.
\v 22 Leꞌa ta ndanbeꞌe bega cuent ten be ta ndee wa, leꞌa ta wa leꞌatsa bega uniꞌí nsea Dios. Uzheꞌeb wen yoo ladna bexa na uniꞌí len ladoꞌo~na leꞌa utsin ndun ndoꞌ Dios.
\v 23 Ná leꞌa tal ton gaw dub taꞌa ndanbeꞌe xa lá nsabndoꞌ gaw xa, leꞌa ta wa dub ke geal leꞌa xa naꞌanpa ndun lak ndanbeꞌe xa len ladoꞌo~xa. Leꞌa itea be ta ndun bega tal ndanbeꞌe bega leꞌa ta wa lid leꞌa nak, leꞌa ta wa dub ke ndoꞌ Dios.
\c 15
\p
\v 1 Ta weꞌe leꞌa beuna na mas nyakbeꞌena diꞌizh ten Dios nsabndoꞌ mas gap beuna mod ndoꞌ bexa tilaw ndangea ladna Cristo. Lá ukwaꞌan beuna be ta isak ladna leꞌatsa beuna.
\v 2 Leꞌa kadga beuna nsabndoꞌ gakno be ltsaꞌa~na ndontsa mas igeꞌ ladna bexa Dios.
\v 3 Leꞌa Cristo naꞌanpa ukwaꞌan ta nladtsa xa, leꞌa lak nkeaniꞌi diꞌizh ten Dios leꞌa xa ndab ndoꞌ Dios: “Leꞌa gor na nisi bexa go, leꞌa naꞌ no kweaꞌ nyoꞌo ladna.”\x + \xo 15:3 \xt Sal. 69:9\x*
\v 4 Leꞌa be diꞌizh ten Dios nkea polta, leꞌa ta wa nkeaniꞌi ndontsa uluu‑yá beuna xteꞌe mas uxik beuna, no lá gach ladna beuna ndenkeaꞌ beuna gal usoꞌ beuna ta usaꞌa Dios.
\v 5 Leꞌa Dios leꞌa ndun leꞌa beuna nxik, no lá ndach ladna beuna. Nat naꞌab naꞌ ndoꞌ xa wa gun xa dubtsa gak bega lak nlad Cristo Jesús,
\v 6 ndontsa dubtsa gab bega leꞌa Dios uzheꞌeb dub Dios siꞌil, xa na leꞌa nak Xus Jesucristo Xwan beuna.
\s Bexa naꞌanpa xa Israel wa no igeꞌ ladna Cristo
\p
\v 7 Leꞌa lak utsin nak Cristo ndoꞌ beuna, no liga utsin gok bega ndoꞌ be ltsaꞌa bega. Weꞌe leꞌa be men gab leꞌa Dios uzhebpa wen nak.
\v 8 Leꞌa naꞌ ndáp leꞌa Cristo Jesús mbiꞌid ndoꞌ gizhliyo ndontsa gakno xa bexa Israel, mluu xa leꞌa Dios sbeꞌen gealngea ndadiꞌizh, ndunka Dios ta ndab xa ndoꞌ be usan gox polta ten bexa wa.
\v 9 No mbiꞌid Cristo ndontsa leꞌa bexa naꞌanpa xa Israel usaꞌa xno ndoꞌ Dios ta na nlats ladna Dios bexa, lak nkeaniꞌi diꞌizh ten Dios, ndab‑a:
\b
\q1 Leꞌa naꞌ gáp ndoꞌ bexa naꞌanpa xa Israel leꞌa go leꞌa nak Dios.
\q2 No goltoꞌo naꞌ ndoꞌ go.\x + \xo 15:9 \xt 2 S. 22:50; Sal. 18:49\x*
\b
\m
\v 10 No nkeaniꞌi diꞌizh ten Dios ndab‑a:
\b
\q1 Leꞌa bego bexa naꞌanpa xa Israel,
\q2 bten ladna bega lak nten ladna be xmen Dios.\x + \xo 15:10 \xt Dt. 32:43\x*
\b
\m
\v 11 No nkeaniꞌi‑yá:
\b
\q1 Bsaꞌa bega xno ndoꞌ Dios, itea bego xa naꞌanpa xa Israel.
\q2 Bidiꞌizh bega xteꞌe siꞌil nak xa, bego xa itea be nacion.\x + \xo 15:11 \xt Sal. 117:1\x*
\b
\m
\v 12 No stub taꞌa mkeꞌa Isaías ndab‑a:
\b
\q1 Gal zha ilen dub xa lat be xin Isaí,
\q2 gak xa xa nibeꞌe bexa naꞌanpa xa Israel.
\q1 Weꞌe leꞌa bexa wa igeꞌ ladna xa.\x + \xo 15:12 \xt Is. 11:10\x*
\b
\m
\v 13 Leꞌa Dios leꞌa nak xa na usaꞌa itea be ta wen ndenkeaꞌ beuna. Nat naꞌab naꞌ ndoꞌ xa gun xa uzheꞌeb iten ladna bega no wen yoono bega be ltsaꞌa bega, bego na ndangea ladna xa wa. Li ndontsa juers ten Espíritu ten Dios leꞌa bega mas gungea ladna leꞌa Dios usaꞌaka ta ndab xa wa.
\s Tiꞌin ndun Pabl
\p
\v 14 Bego nak beuna xmen Cristo, leꞌa naꞌ uníka leꞌa bega uzheꞌeb wen nak, no uniꞌí bega sian taꞌa gast gun bega gan utenxeꞌa bega be ltsaꞌa bega.
\v 15 Ná leꞌa naꞌ ndee ngop valor mkeꞌa naꞌ ta ndee wa, ndontsa lá yalad bega‑yá. Leꞌa Dios uzheꞌeb wen ndanno naꞌ,
\v 16 mti xa naꞌ gun naꞌ tiꞌin ten Jesucristo lat bexa naꞌanpa xa Israel, ndadiꞌizh naꞌ diꞌizh wen ten Dios ndoꞌ bexa, ndontsa gak bexa cuent dub xnab isak ladna Dios, no utsambiꞌi Espíritu ten Dios ladoꞌo bexa.
\p
\v 17 Leꞌa ta na nak naꞌ xmen Cristo Jesús leꞌa naꞌ nten ladna ndun naꞌ tiꞌin ndoꞌ Dios.
\v 18 Lá ndadiꞌizh naꞌ be ta ndun naꞌ, leꞌa naꞌ ndi ndadiꞌizh ta mbinno Cristo naꞌ. Leꞌa bexa naꞌanpa xa Israel mxobgek ndoꞌ Dios gor na mbiꞌín bexa ta ndadiꞌizh naꞌ no uniꞌí bexa be ta ndun naꞌ,
\v 19 be uyon mbin naꞌ juers ten Espíritu ten Dios. Ta weꞌe leꞌa diꞌizh wen ten Cristo mteꞌachso itea lad, gast Jerusalén nsea gast región Ilírico.
\v 20 Leꞌa naꞌ mbin juers mbidiꞌizh naꞌ diꞌizh ten Cristo sa biseata goꞌón bexa‑yá, cuent dub xa ndandeꞌe niꞌi naꞌanpa gundeꞌe xa‑yá tsoꞌo ta mtexan xaꞌaga men.
\v 21 Leꞌa ta wa lak nkeaniꞌi diꞌizh ten Dios, ndab‑a:
\b
\q1 Leꞌa bexa ncho sa na naꞌanpa ngen cuent ten xa,
\q2 gal dub wizh leꞌa bexa igondoꞌ xa wa.
\q1 No bexa na gol goꞌón diꞌizh ten xa wa,
\q2 leꞌa bexa wa yakbeꞌena‑yá.\x + \xo 15:21 \xt Is. 52:15\x*
\s Pabl nlad yaꞌ gezh Roma
\p
\v 22 Leꞌa ta na li ndun naꞌ tiꞌin wa, ta weꞌe gast nat bi lá yoꞌo gan gal inaꞌ naꞌ bega.
\v 23 Parea leꞌa nat leꞌa naꞌ yá msandoꞌ tiꞌin ndun naꞌ sa ndee, no sianla liꞌin nlad naꞌ gal inaꞌ naꞌ bega.
\v 24 Ta weꞌe leꞌa zha na gaa naꞌ España, itiꞌid naꞌ sa ncho bega, yono naꞌ bega dub ndeꞌep. Weꞌe gakno bega naꞌ nes gaa naꞌ España.
\v 25 Parea leꞌa naꞌ ned Jerusalén gaa, goo naꞌ ta gakno be xmen Cristo sa wa.
\v 26 Leꞌa ta wa med myunjunt bexa Macedonia no bexa Acaya, ta ikaꞌa bexa uban nak ncho lat be xmen Cristo gezh Jerusalén.
\v 27 Leꞌa bexa wa mten ladna msaꞌa bexa ta wa. Leꞌa ta wa dub ta lika nsabndoꞌ gun bexa, geal leꞌa bexa Israel mluu diꞌizh ten Dios ndoꞌ bexa be gezh xaꞌaga wa. Ta weꞌe leꞌa bexa wa liga nsabndoꞌ usaꞌa ta nkiꞌin bexa Israel wa.
\v 28 Leꞌa tsoꞌo na yun naꞌ cuent med wa, gal inaꞌ naꞌ bega nes gaa naꞌ España.
\v 29 Leꞌa naꞌ uní leꞌa gor na ilayal naꞌ wats bega, leꞌa Cristo gun uzhebpa wen yoo ladna beuna.
\p
\v 30 Leꞌa bego nak beuna xmen Cristo, leꞌa ta na ngeꞌ ladna beuna Jesucristo Xwan beuna, no ta na nkweaꞌ ladna beuna be ltsaꞌa beuna lak nsaꞌa Espíritu ten Dios, ta weꞌe gáp naꞌ ndoꞌ bega inab bega ndoꞌ Dios gakno xa naꞌ,
\v 31 ndontsa naꞌan xtaꞌan gunno bexa Judea naꞌ, bexa lá ndangea ladna Cristo. No unab bega ndoꞌ Dios iten ladna be xmen Dios ndencho Jerusalén gor na yun naꞌ cuent med wa.
\v 32 Weꞌe tal leꞌa Dios nlad, leꞌa naꞌ ilayal wats bega, no iten lad naꞌ zha wa, no une naꞌ lat bega.
\v 33 Leꞌa Dios, xa ndun wen nyoꞌo ladna beuna, ulaꞌach iteanak bego baꞌ. Lika gak‑a.
\c 16
\s Pabl nidiꞌizh ndoꞌ pla bexa
\p
\v 1 No ndáp naꞌ ndoꞌ bega ta wen nak Febe, dub xagots no nak xmen Cristo, leꞌa xa no ndakno be xmen Cristo gezh Cencrea.
\v 2 Utsin gok bega ndoꞌ Febe wa gor ilanseaꞌ xa sa baꞌ, lak nsabndoꞌ gak bega ndoꞌ itea bexa nak xmen Cristo. Gokno bega xa guniꞌi xtaꞌan nkiꞌin xa, leꞌa xa ndakno naꞌ lak ndakno xa kwaꞌad be men.
\p
\v 3 Unidiꞌizh bega ndoꞌ Priscila nsea ndoꞌ Aquila sakndoꞌ naꞌ, bexa ndunno naꞌ tiꞌin ten Cristo Jesús.
\v 4 Leꞌa bexa wa ngokno naꞌ dub gor ngi rages ngat naꞌ, ni lá ndanbeꞌe bexa leꞌa bexa noga sat. Ta weꞌe nsa naꞌ xno ndoꞌ bexa. No liga leꞌa bexa naꞌanpa xa Israel, bexa no nak xmen Cristo, nsaꞌa xno ndoꞌ bexa wa.
\v 5 No unidiꞌizh bega ndoꞌ be xmen Cristo nzhealbe ta lid Priscila no Aquila wa.
\p Nsea unidiꞌizh bega ndoꞌ Epeneto dub xa nkweaꞌ lad naꞌ, xa ned mgeꞌ ladna Cristo región Acaya.
\v 6 No unidiꞌizh bega ndoꞌ Marí, xa uzhebpa ndun tiꞌin lat bega.
\v 7 No unidiꞌizh bega ndoꞌ Andrónico no ndoꞌ Junias, bexa no nak xa Israel. Leꞌa bexa wa ukeano naꞌ litgiꞌib, no uzheꞌeb wen ndun bexa tiꞌin ten apostol. Leꞌa bexa wa ned mbingea ladna Cristo ndoꞌ naꞌ.
\p
\v 8 No unidiꞌizh bega ndoꞌ Amplias dub xa nkweaꞌ lad naꞌ, xa no nak xmen Cristo.
\v 9 No unidiꞌizh bega ndoꞌ Urbano, xa no ndun ltsaꞌa tiꞌin ndun naꞌ ndoꞌ Cristo Jesús. No unidiꞌizh bega ndoꞌ Estaquis xa nkweaꞌ lad naꞌ.
\v 10 No unidiꞌizh bega ndoꞌ Apeles, xa wen ndun tiꞌin ten Cristo. No unidiꞌizh bega ndoꞌ bexa ncho ta lid Aristóbulo.
\v 11 No unidiꞌizh bega ndoꞌ Herodión xa no nak xa Israel, no ndoꞌ bexa ncho ta lid Narciso, bexa ndangea ladna Cristo.
\v 12 No unidiꞌizh bega ndoꞌ Trifena no ndoꞌ Trifosa, be xagots ndun tiꞌin ten Cristo. No unidiꞌizh bega ndoꞌ Pérsida xa no nak amig ten naꞌ, dub xagots uzhebpa ndun tiꞌin ten Cristo.
\v 13 No unidiꞌizh bega ndoꞌ Rufo, dub xa na mti Dios, nsea ndoꞌ xnaꞌa~xa, leꞌa naꞌ nkweaꞌ ladna xa cuentta xnaꞌa~naꞌ.
\v 14 No unidiꞌizh bega ndoꞌ Asíncrito nsea ndoꞌ Flegonte nsea ndoꞌ Hermas nsea ndoꞌ Patrobas nsea ndoꞌ Hermes nsea ndoꞌ bexa ncho wats bexa, bexa no nak xmen Cristo.
\v 15 No unidiꞌizh bega ndoꞌ Filólogo nsea ndoꞌ Julia nsea ndoꞌ Nereo nsea ndoꞌ bsan~xa no ndoꞌ Olimpas nsea ndoꞌ itea bexa ncho wats bexa wa, bexa no nak xmen Cristo.
\p
\v 16 Unidiꞌizh bega ndoꞌ be ltsaꞌa bega wa lak ta na nluu leꞌa bega nkweaꞌ ladna bexa. Leꞌa itea be xmen Cristo ndencho sa ndee no nlad inidiꞌizh ndoꞌ bega.
\p
\v 17 Bego nak beuna xmen Cristo, leꞌa naꞌ naꞌab ndoꞌ bega gap bega cuent ndoꞌ bexa nlad uteltsaꞌa bega, leꞌa bexa wa nluu be ta xaꞌaga ndoꞌ lak mtsidla bega wa. Leꞌa naꞌ gáp ndoꞌ bega lá uchealtsaꞌa bega bexa wa.
\v 18 Leꞌa bexa li nak wa naꞌanpa ndun tiꞌin ten Jesucristo Xwan beuna, ndi nkwaꞌan bexa sbeꞌen ta nladtsa bexa, ndadiꞌizh bexa be diꞌizh chul no be diꞌizh uguꞌud nak, ndontsa ukwiꞌinno bexa be men lá nyakbeꞌena.
\v 19 Leꞌa ta na nxobgek bega ndoꞌ Dios wa uzhebpa ngen itea lad, ta weꞌe ntenno lad naꞌ bega. Ná leꞌa naꞌ nlad list gak bega gun bega ta wen, no umbiꞌi gak bega ndoꞌ be ta ugap.
\v 20 Leꞌa Dios, xa ndun wen yoo ladna beuna wa, sken usundats maxuꞌu xan ndats bega. Naꞌab naꞌ ndoꞌ Jesucristo Xwan beuna mas uzheꞌeb utsin gunno xa bega.
\p
\v 21 Leꞌa Timoteo, xa na no ndunno naꞌ tiꞌin, no nlad inidiꞌizh ndoꞌ bega. No liga leꞌa Lucio no Jasón no Sosípater, bexa Israel bexa ltsaꞌa~naꞌ noga nlad inidiꞌizh ndoꞌ bega.
\p
\v 22 Leꞌa naꞌ Tercio, xa na leꞌa nsobukeꞌa git ndee sakndoꞌ Pabl, no nidiꞌizh naꞌ ndoꞌ bego nak beuna xmen Cristo.
\p
\v 23 No Gayo nidiꞌizh ndoꞌ bega. Leꞌa naꞌ Pabl nchoꞌo ta lid~xa wa, no sa ndee nsaꞌa xa nzhealbe be xmen Cristo. No Erast xa nchansu med ten gezh ndee nidiꞌizh ndoꞌ bega. No Cuarto xa no nak xmen Cristo nidiꞌizh ndoꞌ bega.
\p
\v 24 Naꞌab naꞌ ndoꞌ Jesucristo Xwan beuna mas uzheꞌeb utsin gunno xa iteanak bega. Lika gak‑a.
\s Ta lult mkeꞌa Pabl ndoꞌ git
\p
\v 25 Leꞌa Dios leꞌa sun gan dubtsa kwe bega lak nak diꞌizh wen ten Jesucristo ta ndadiꞌizh naꞌ. Leꞌa diꞌizh wa ta ugaꞌach ten Dios ta mluu xa ndoꞌ beuna, dub ta idub polta naꞌanpa nchandoꞌ be men.
\v 26 Ná nat leꞌa beuna nchandoꞌ ta wa lak mkeꞌa be profet polta, bexa mbidiꞌizh sakndoꞌ Dios. Leꞌa Dios, xa na nban idub tiemp, unibeꞌe ndoꞌ bexa wa li ukea bexa, ndontsa gungea ladna itea be men Dios no uxobgek bexa ndoꞌ Dios.
\p
\v 27 Nat leꞌa juers ten ta ndun Jesucristo leꞌa beuna gab leꞌa Dios ndon leꞌa xa ndák, no leꞌakama xa nak Dios idub tiemp. Lika nak‑a.
