\id 1PE
\h 1 Pedro
\toc1 1 Pedro
\mt1 Mwer dxihtsi nin bacaꞌh San Pehdru
\c 1
\s GuelrgahpaDxiohs
\p
\v 1 Naꞌh Pehdru, naan tuhbi pooxtla xteenn Jesucristu;
cagacaꞌhn dxihtsi riiꞌ loh raꞌ bwiinn nin gulii Dxiohs gaca
raꞌ xpwiinn Ñiꞌh ziga bwiinn raꞌ nin riidiꞌchi raꞌ nez loh
guihdxyi Pontu, nez Galacia, nez Capadocia, nez Asia, neezaa
loh guihdxyi Bitinia.
\v 2 Xtaada Dxiohs nuꞌh gulii laꞌhtu
galohyi, gulii Ñiꞌh laꞌhtu para laꞌh gahca Ñiꞌh tin
guunn Spíritu Saantu xteenn Ñiꞌh xtsiꞌn Ñiꞌh laꞌn lastoꞌ
tu tin guzoꞌbadxiahga tu xchiꞌdxyi Jesucristu tin gaca nayaa
lastoꞌ tu pur xcweenta llarihn Ñiꞌh. Rnaꞌbaꞌhn loh Dxiohs
gacanee chaꞌyi ru Ñiꞌh laꞌhtu, nee gusacwachidxyii Ñiꞌh
stoꞌ tu.
\s Tuhbi guelnabahan nin cabweeza raꞌ nuꞌh
\p
\v 3 Lasahca duxa naa Dxiohs nin naa Xtaada Daada Jesucristu
laasii Dxiohs pur xcweenta nin balahsa stoꞌ Ñiꞌh laꞌhnuꞌh
bwiꞌhnn Ñiꞌh guhpa tu siguhra zicaꞌha tu tuhbi guelnabahan
nacuubi laasii pur xcweenta ziga babahn Jesucristu loh
guelguhchi dee runiꞌhi tuhbi guelnabahan dziꞌtsi laꞌhnuꞌh
nin ayi chuu dxyih chaꞌlohtiiꞌ.
\v 4 Niꞌchin laꞌh Ñiꞌh zuhnn
Ñiꞌh para guicaꞌha tu herensi nin nahpa chaꞌyi Dxiohs
llaaꞌndxibaaꞌ, nin ayi ñichilohtiiꞌ, nee nin ayi za nuu
gacan cohsa dxiimma; nin ayi za dxiuꞌyin ziga zi tuhbi
dxiaꞌ.
\v 5 Nee pur nin nahpa tu guelriachii stoꞌ xteenn
xchiꞌdxyi Dxiohs stoꞌ tu, laꞌh Ñiꞌh rahpa dziꞌtsi Ñiꞌh
laꞌhnuꞌh tin gaaldaa gachicaꞌha raꞌ nuꞌh guelnazaꞌca nin
nahpa chaꞌyi Ñiꞌh llaaꞌndxibaaꞌ nin gutaꞌh laꞌh raꞌ nuꞌh
nin guluuꞌyiloh laꞌn dxyih raꞌ nin guiñihchiloh guidxyiyuh.
\p
\v 6 Ya pur cweenta raꞌ riiꞌ niꞌchin nin cadxah guelnasaa
stoꞌ tu nicala gutiꞌdxiloh tu mas paaldaa guelrzaꞌcazii raꞌ
loh dxyih gulliaꞌyiꞌhn ru raꞌ riiꞌ,
\v 7 laasii pur
guelrzaꞌcazii raꞌ riiꞌ ruluuꞌyi sidela guchii riachii stoꞌ
tu pwihsi guelriachii stoꞌ xteenn tu lasahca ru que ziga
ohro nin rñihchiloh, per guelriachii stoꞌ tu ayi
rñihchilohon nicala gutiꞌdxiloh tu loh guelrzahcazii.
Niꞌchin chin gariaꞌcaa guchii riachii stoꞌ tu,
chiꞌchi ziñiꞌ zaꞌca Dxiohs pur xcweenta tu nee guunn
lasahca za Ñiꞌh laꞌhtu loh dxyih nin guibiaꞌgarii Daada
Jesucristu.
\p
\v 8 Laꞌhtu rucaꞌh stoꞌ tu laꞌh Jesucristu nicala nagahdxi gwaꞌha tu loh Ñiꞌh;
ya ziga riachii stoꞌ tu laꞌh Ñiꞌh nnah nicala ayi rwaꞌhaloh tu laꞌh Ñiꞌh, per
riahxi duxa tu ya nin ayi rdxeela tu dxyiꞌdxyi nin guiñiꞌ tu tantu nin riahxi
tu,
\v 9 laasii ya naann tu bataꞌh Ñiꞌh laꞌhtu loh duhlda pur nin gwachii stoꞌ
tu xchiꞌdxyi Ñiꞌh, ya ziꞌchi zicaꞌha tu tuhbi guelnabahan nin ayi
ñichilohtiiꞌ.
\p
\v 10 Pwihsi laꞌh raꞌ guehtu profeta raꞌ nin guñiꞌ xchiꞌdxyi
Dxiohs cachieempa rooꞌ basiꞌdxi raꞌ ba cun bachaꞌgabwaꞌ za
raꞌ ba xcweenta guelrahcanee xteenn Dxiohs nin biinloh riiꞌ
para laꞌhtu,
\v 11 laasii guclaaꞌdzi raꞌ ba gacabwaꞌ raꞌ ba
cuuca gariaꞌcaa gaca nin cañiꞌ spíritu xteenn Crixtu nin
nuu laꞌn lastoꞌ raꞌ ba chin guñiꞌ Ñiꞌh nahpa gutiꞌdxiloh
Crixtu loh guelrzaꞌcazii ya chiꞌchi gaapa Ñiꞌh guelrnabwaꞌ.
\v 12 Per Dxiohs badiꞌhi Ñiꞌh para gacabwaꞌ raꞌ ba ayi laꞌn
dxyih dxiꞌh nin nabahan raꞌ ba chaꞌloh dxyiꞌdxyi raꞌ chi
sino que guzohban nee para laꞌh raꞌ nuꞌh nnah. Niꞌchin nnah
dee raꞌ naa nin baluuꞌyi raꞌ bwiinn nin ruluuꞌyi xchiꞌdxyi
Dxiohs loh tu laasii nez llaaꞌndxibaaꞌyi baxeꞌhla Dxiohs
Spíritu Saantu Ñiꞌh tin cweeza Ñiꞌh laꞌn lastoꞌ raꞌ ba
tin basañiꞌ Ñiꞌh laꞌh raꞌ ba dxyiꞌdxyi nin guclaaꞌdzi Ñiꞌh
guiñiꞌ raꞌ ba. Dee raꞌ naa dxyiꞌdxyi raꞌ nin xclaaꞌdzi raꞌ
aanjla gahca raꞌ gacabwaꞌ raꞌ ba pur xcweenta ñiꞌh.
\s Tuhbi xquelnabahan nayaa nuꞌh nez loh Dxiohs
\p
\v 13 Pwihsi niꞌchin gulguiꞌhnn lligaaba cun loh
nin guunn tu; gulguiꞌhnn nadxiipa stoꞌ tu cun gaduhbi
xigaaba tu loh guelnazaꞌca nin guniꞌhi Dxiohs nin biaꞌhan
dxyiꞌdxyi gachicaꞌha nuꞌh chin gabiaꞌgarii Jesucristu loh
guidxyiyuh stuhbi.
\v 14 Niꞌchin nahpa gaca tu ziga naa raꞌ
biñiꞌn raꞌ nin ruzoꞌbadxiahga xchiꞌdxyi xtaada raꞌ ñiꞌh; ayi
ru guibahan tu loh cohsa dxaaba raꞌ nin bwiꞌhnn tu galoh
chin nagahdxi dxiuꞌnbwaꞌ tu laꞌh Dxiohs,
\v 15 sino que
gulguibahan gaduhbilaꞌgaꞌhtiiꞌ ziga nabahan Dxiohs saantu
nin gudihdxyi tu gaca tu xpwiinn Ñiꞌh, laasii ziga naa
Ñiꞌh saantu loh garaatiiꞌ nin ruhnn Ñiꞌh ziꞌchi gahca za
xclaaꞌdzi Ñiꞌh guibahan tu.
\v 16 Pwihsi loh Xchihtsi
Dxiohs rñiꞌ squiiꞌ: “Nahpa gaca tu ziga Naꞌh laasii Naꞌh
naan saantu.”
\p
\v 17 Ya ziga laꞌhtu rñiꞌ tu “Paah” loh Dxiohs nin ruhnn
tuhbiloh guelguxchisi loh garaa raꞌ bwiinn cun xcweenta
dziꞌn nin bwiꞌhnn raꞌ ba, pwihsi nahpa guidxyihbi tu Ñiꞌh
loh garaa raꞌ dxyih raꞌ nin guibahan tu loh guidxyiyuh rii.
\v 18 Ya naann tu Dxiohs bataꞌh laꞌhtu loh ziga lligaaba nin
ayi balluꞌyi nin gubahan raꞌ xtaada guldooꞌ raꞌ tu; pwihsi
laꞌhtu naann chaꞌyi tu balaaca chiꞌh guelrzaꞌcazii rooꞌ nin
batiꞌdxiloh Jesucristu tin bataꞌh Ñiꞌh laꞌhtu loh duhlda.
Pwihsi ayi guhllan cun ohro o cun plahta nin rñihchiloh,
\v 19 sino que guhllan cun llarihn Jesucristu nin lasahca
duxa, nin guhca ziga guhn ziga zi tuhbi lliꞌhyi nin
nazaꞌcatiiꞌ nin ayi xi xtuhlda ñiꞌh.
\v 20 Crixtu ya
bibwiꞌhi desde chin nagahdxi cwixchih guidxyiyuh ziga pur
cweenta raꞌ riiꞌ, per loh dxyih luulchima raꞌ riiꞌ
baluuꞌyiloh Ñiꞌh para xquelnazaꞌca tu.
\v 21 Pur xcweenta
Jesucristu, riachii stoꞌ tu xchiꞌdxyi Dxiohs, nin bacwaꞌhn
laꞌh Ñiꞌh loh guelguhchi; badiꞌhi za Ñiꞌh guelrnabwaꞌ laꞌh
Jesucristu, niꞌchin nin guyaꞌzi tu xchiꞌdxyi Dxiohs nee pur
siguhra nin nahpa tu zicaꞌha tu guelnabahan nacuubi loh
Dxiohs niꞌchin laꞌh chiꞌh zi Dxiohs zeenaꞌhla tu nnah.
\p
\v 22 Pwihsi nnah laꞌhtu ziga bazoꞌbadxiahga tu xchiꞌdxyi
guchii Dxiohs, bwiꞌhnn nayaa tu stoꞌ tu tin gaantsiiꞌhi
tu laꞌh raꞌ lasaaꞌ raꞌ nuꞌh, niꞌchin nahpa gaca
nadziiꞌhi tu ziga tuhbi ziga stuhbi raꞌ lasaaꞌ tu cun
gaduhbi stoꞌ tu nee cun gaduhbi xjweersi tu,
\v 23 laasii ya
gucaꞌha tu guelnabahan nacuubi xteenn tu pur xcweenta
xchiꞌdxyi Dxiohs nin banuu nabahan para tuꞌpazi; ayi naan
xcweenta dxiꞌh xchiꞌdxyi bwiinn guidxyiyuh nin nahpa rahchi
raꞌ. Laꞌhtu naa tu ziga zi cwaꞌn nin rtahn pur biñih nin
zeꞌ nez dxibaaꞌ, ayi pur xcweenta dxiꞌh biñih nin
rñihchiloh,
\v 24 laasii loh Xchihtsi Dxiohs caa squiiꞌ:
\q Garaa raꞌ bwiinn guidxyiyuh naa raꞌ ziga zi cwaꞌn raꞌ ya
xquelnazaꞌca raꞌ ba naa ziga dxiaꞌ raꞌ xteenn cwaꞌn raꞌ;
\q pwihsi chin rbihdzi cwaꞌn chi neezaa dxiaꞌ chi riaaba raꞌ,
\q
\v 25 per Xchiꞌdxyi Dxiohs naan para tuꞌpazi.
\p Nee dxyiꞌdxyi raꞌ riiꞌ naa xchiꞌdxyi Dxiohs nin babihn tu.
\c 2
\p
\v 1 Pwihsi niꞌchin gulgasaaꞌn garaaloh raꞌ cohsa dxaaba raꞌ
nin nuu loh guidxyiyuh; ayi gusaguiꞌhi tu lasaaꞌ tu, ayi
guiñiꞌ xihn tu loh lasaaꞌ tu, ayi chuudxih tu xixteenn
lasaaꞌ tu; nee cun ziahan ru cohsa dxaaba raꞌ ayi guunn tu.
\v 2 Mahzi chaꞌyi ziga zi biñiꞌn nin gueꞌdu rahlaa,
rdxaꞌgastoꞌ raꞌ bi lehchi; ziꞌchi gahca za gulguiꞌhnn pur
guidxaꞌga stoꞌ tu xchiꞌdxyi Dxiohs tin guchiooꞌhon laꞌhtu
loh guelnabahan nacuubi nin nahpa tu ya pur laꞌhan taꞌh tu
loh duhlda.
\v 3 Sidela laꞌhtu guchii tu guhcabwaꞌ tu
bwen naa xquelrahcanee xteenn Daada Jesucristu.
\s Jesucristu naa tuhbi dxiah nabahan
\p
\v 4 Gulchebiiga loh Jesucristu, nin naa ziga zi tuhbi dxiah
nin nahpa guelnabahan nin guleꞌhecaa raꞌ bwiinn raꞌ ya para
laꞌh Dxiohs naa dxiah chi tuhbi dxiah nin gulii Ñiꞌh nee
lasahca duxan para laꞌh Ñiꞌh.
\v 5 Pwihsi neezaa laꞌhtu,
ziga zi dxiah raꞌ nin nahpa guelnabahan; gulgasaaꞌn
guunnxtsiꞌn Dxiohs laꞌhtu, tin guunn Ñiꞌh laꞌhtu tuhbi
guidoꞌ hasta cweeza Spíritu Ñiꞌh, tin gaca tu xpixohza
Dxiohs, nin nayaa rahpa laꞌn lastoꞌ raꞌ ñiꞌh. Laasii naa
tu tuhsi cun Jesucristu zibwihdxyi-zinaaba tu loh Dxiohs
cun guiñiꞌ zaꞌca za tu pur xcweenta Ñiꞌh, ya dee raꞌ naa
ziga tuhbi guhn nin rtahn desde laꞌn lastoꞌ tu nee naa raꞌn
nin xclaaꞌdzi Dxiohs,
\v 6 laasii loh Xchihtsi Dxiohs caa
squiiꞌ:
\q Naꞌh guzuun tuhbi dxiah nin naa tuhbi dxiah zaꞌca hasta guihdxyi Siohn, tuhbi
dxiah nin bibwiꞌhi suuh mwer xchihn yuuꞌ;
\q pwihsi bwiinn nin chechii stoꞌ raꞌ ñiꞌh xchiꞌdxyi Ñiꞌh ayi dxiaꞌhan xtuhyi raꞌ
ba.
\p
\v 7 Ya para laꞌhtu riachii stoꞌ tu, lasahca duxa dxiah chi, per para
laꞌh raꞌ bwiinn raꞌ nin ayi riachii stoꞌ raꞌ ñiꞌh, nahpa zizohba dxyiꞌdxyi
ziga rñiꞌ loh Xchihtsi Dxiohs squiiꞌ:
\q Dxiah nin guleꞌhe stoꞌ raꞌ mwehsu albañihyi, dxiah chi naa dxiah nin bibwiꞌhi
guzuh mwergaloh xchihn yuuꞌ;
\p
\v 8 neezaa:
\q Dxiah nin rrehlda raꞌ ba cun dxiahltaa nin ruhnn para riaaba raꞌ ba.
\p Laꞌh raꞌ ba riaaba raꞌ ba laasii ayi ruzoꞌbadxiahga raꞌ ba xchiꞌdxyi Dxiohs,
pwihsi niꞌchin guñiꞌ Dxiohs ñichiloh raꞌ ba.
\s Bwiinn raꞌ nin naa raꞌ xpwiinn Dxiohs
\p
\v 9 Laꞌhtu naa tu tuhbi cwaꞌh bwiinn raꞌ nin gulii Dxiohs, ya tuhbigah tu naa
tu bixohza nin naa ziga rrehyi xteenn Dxiohs. Laꞌhtu naa tu tuhbi bwiinn
nayaa, tuhbi bwiinn zaꞌca, nin naa raꞌ xpwiinn Ñiꞌh. Pwihsi gulii Ñiꞌh
laꞌhtu tin guluuꞌyi tu guelnazaꞌca duxa nin bwiꞌhnn Dxiohs nin gudihdxyi
laꞌhtu chin guyuuꞌ tu loh neziuh nacahyi xteenn guidxyiyuh riiꞌ tin biuuꞌ tu
loh xneziuh ñaꞌñih xteenn Dxiohs.
\v 10 Laꞌhtu galohyi ayi chyu naa tu nez
loh Dxiohs, per nnah naa tu xpwiinn guihdxyi Dxiohs. Cadxyih ayi chyu
balahsa stoꞌ ñiꞌh laꞌhtu, per nnah laꞌh Dxiohs balahsa stoꞌ Ñiꞌh laꞌhtu.
\s Gulguibahan loh xneziuh Dxiohs
\p
\v 11 Pwihsi bwiitsi raꞌn nin nadziiꞌhi raꞌn; nabahan tu loh
guidxyiyuh riiꞌ ziga bwiinn ziitu raꞌ, ayi gusaaꞌn tu xa
chuꞌtee ziga lligaaba dxaaba raꞌ xteenn duhlda nin nuu loh
guidxyiyuh nin rusiahchi stoꞌ bwiinn nin ruhnn rbweꞌhe stoꞌ
raꞌ loh xneziuh Dxiohs.
\v 12 Gulguibahan zaꞌca nez loh raꞌ
bwiinn raꞌ nin ayi naa raꞌ bwiinn Israel raꞌ. Nicala nnah
rñiꞌ raꞌ ba dxyiꞌdxyinah pur laꞌhtu ziga bwiinn nin ruhnn
cohsa dxaaba, per ya chin gwaꞌha raꞌ ba xcweenta dziꞌn zaꞌca
nin ruhnn tu, chiꞌchi ziñiꞌ zaꞌca raꞌ ba pur laꞌh Dxiohs
chin gadzihn dxyih guunn Dxiohs guelguxchisi xcweenta cada
tuhbigah raꞌ bwiinn.
\v 13 Pwihsi ziga guyuuꞌ tu guyaꞌzi tu
xchiꞌdxyi Jesucristu, ziꞌchi za gulgazoꞌbadxiahga xchiꞌdxyi
garaa raꞌ ziga nin rahpa guelrnabwaꞌ loh guidxyiyuh riiꞌ
ziga prizdenta rooꞌ pur nin nahpa raꞌ ba guelrnabwaꞌ nin
lasahca ru,
\v 14 o ziga gobernador raꞌ nin ruxeꞌhla Dxiohs
tin ruhnn raꞌ ba guelguxchisi xcweenta raꞌ bwiinn duhlda
raꞌ; ya tin guiñiꞌ zaꞌca za ba pur laꞌh raꞌ bwiinn raꞌ nin
ruhnn raꞌ cohsa zaꞌca.
\v 15 Laasii Dxiohs xclaaꞌdzi Ñiꞌh
guunn tu cohsa zaꞌca, tin ziꞌchi ayi nuu xa guidxeela raꞌ
nin naa raꞌ bwiinn naguꞌñiꞌyah raꞌ cun nin naa bwiinn mbah
raꞌ xa pur guiñiꞌ raꞌ ba xilla dxyiꞌdxyi dxaaba pur laꞌhtu.
\p
\v 16 Gulgahca ziga zi bwiinn nin ayi ruzoꞌbadxiahga xlehyi
Moisehs, per ayi ziga bwiinn raꞌ nin zuu bariaꞌh loh xlehyi
Moisehs para guunn raꞌ ba tuhbi cohsa dxaaba, sino que
gulgahca ziga zi tuhbi bwiinn nin chuꞌtiiꞌ nez loh Dxiohs
para tuꞌpazi.
\v 17 Gulgahca bwiinn nadoꞌlaadzi loh garaa
raꞌ bwiinn. Gulgahca bwiinn nin nadziiꞌhi lasaaꞌ ñiꞌh laꞌh
nin riachii stoꞌ ñiꞌh xchiꞌdxyi Dxiohs, gulguidxyihbi laꞌh
Dxiohs, nee gulgahpa respehtu laꞌh prizdenta rooꞌ.
\s Batiꞌdxiloh Jesucristu guelrzaꞌcazii tin baluuꞌyi Ñiꞌh xa guidiꞌhnn nuꞌh
\p
\v 18 Laꞌhtu bwiinn raꞌ nin naa mooza, cun gaduhbi
xquelnadoꞌlaadzi tu gulgazoꞌbadxiahga garaa raꞌ xchiꞌdxyi
xballwaaꞌn tu, nee ayi ballwaaꞌn si dxiꞌh nin naa bwiinn
zaꞌca sino que neezaa laꞌh ballwaaꞌn nin nadxaaba naa raꞌ,
\v 19 laasii bwen naa guunn bwiinn gutiꞌdxiloh ba
guelrzaꞌcazii laasii pur xcweenta nin zeezahnee ba xchiꞌdxyi
Dxiohs.
\v 20 Pwihsi sidela laꞌhtu ruhnn tu xilla cohsa
dxaaba niꞌchin nin rusaꞌcazii xballwaaꞌn tu laꞌhtu, ayi xi
guunn tu gahn dela ruhnn tu waanta rutiꞌdxiloh tu
guelrzaꞌcazii chi cun paseensi. Per sidela laꞌhtu rzaꞌcazii
tu laasii bwiꞌhnn tu tuhbi cohsa zaꞌca nee ruhnn tu waanta
cun paseensi xcweenta guelrzaꞌcazii chi, pwihsi dee naa bwen
nez loh Dxiohs.
\v 21 Pwihsi pur cweenta raꞌ riiꞌ niꞌchin
gudihdxyi Dxiohs laꞌhtu, laasii batiꞌdxiloh Jesucristu
guelrzaꞌcazii duxa pur laꞌhtu, tin baluuꞌyi Ñiꞌh laꞌhtu
ziga cheezah tu loh xneziuh Ñiꞌh.
\v 22 Laꞌh Ñiꞌh ayi xi
xtuhlda Ñiꞌh guyuuꞌ, nee nin ayi za chyu basaguiꞌhi Ñiꞌh
nin tuhbi.
\v 23 Chin guñiꞌyah raꞌ ba laꞌh Ñiꞌh, ayi za
guñiꞌyah Ñiꞌh laꞌh raꞌ ba; chin basaꞌcazii raꞌ ba laꞌh
Ñiꞌh ayi guñiꞌ nadxyiꞌchi Ñiꞌh sino que mahzi batiꞌdxi
cweenta Ñiꞌh loh Dxiohs Xtaada Ñiꞌh nin ruhnn guelguxchisi
zaꞌca.
\v 24 Batiꞌdxiloh Jesucristu guelrzaꞌcazii guhchi
Ñiꞌh loh cruhzi tin gudxihlli Ñiꞌh xcweenta xtuhlda raꞌ
nuꞌh, tin guibahan zaꞌca raꞌ nuꞌh loh xneziuh Dxiohs.
Laꞌh Ñiꞌh bidxeeldxyihdxyi tihxi Ñiꞌh tin biaaca tu laꞌhtu,
\v 25 laasii laꞌhtu desde galohyi guhca tu ziga zi lliꞌhyi
nin bizaꞌbi raꞌ, per nnah laꞌhtu biuuꞌnehza loh Jesucristu,
tin naa Ñiꞌh xbaxtohr loh tu, nee laꞌh Ñiꞌh naa Ñiꞌh
rahpa xaalma tu.
\c 3
\s Forma ziga nahpa guibahannee tu cheꞌhla tu
\p
\v 1 Ziꞌchi gahca za laꞌhtu, gunnaꞌh nin nuu za cheꞌhla raꞌ
ñiꞌh; gulgazoꞌbadxiahga xchiꞌdxyi xpwiinn ndxiꞌhw tu, tin
ziꞌchi sidela chyulla tuhbi raꞌ ba nin ayi riachii stoꞌ ñiꞌh
xchiꞌdxyi Dxiohs, ziachii stoꞌ raꞌ ba xchiꞌdxyi Dxiohs
laasii gwaꞌhaloh raꞌ ba xa ba ruhnn tu xa naa xmohda tu cun
xa nadoꞌlaadzi tu.
\v 2 Ya loh gwaꞌha raꞌ ba xa nabahan
xnehza tu cun guelnadoꞌlaadzi nin nahpa tu stoꞌ tu
\v 3 ayi
gwaꞌha raꞌ ban xcweenta ziga nabahan tu ziga tuhbi cohsa nin
rzuhchaꞌyi nez dihtsi jwehra tihxi bwiinn ziga gaca chaꞌyi
zaꞌca dxichihca tu o ziga zuuchaꞌyi tihxi tu cun xica
dxiꞌba zaꞌca raꞌ ziga ohro raꞌ,
\v 4 sino que mahzi bwen
gwaꞌha raꞌ ba gulgazuhchaꞌyi lastoꞌ tu cun guelnadoꞌlaadzi
tu nee cun guelrbwihdxyii stoꞌ xteenn tu, neezaa cun
guelnasaa duxa xteenn stoꞌ tu. Laasii ayi naa raꞌn nin
ñihchiloh raꞌ; dee raꞌ nin lasahca duxa nez delanta loh
Dxiohs.
\v 5 Pwihsi chiempa roo raꞌ nin gudiiꞌdxi raꞌ ziꞌca
za bwiꞌhnn raꞌ gunnaꞌh raꞌ nin guhca raꞌ xpwiinn Dxiohs nin
guyuuꞌ-guyaꞌzi xchiꞌdxyi Dxiohs stoꞌ raꞌ ñiꞌh;
bazoꞌbadxiahga raꞌ ba xchiꞌdxyi cheꞌhla raꞌ ba.
\v 6 Ziꞌchi
guhca guehtu Sara; bazoꞌbadxiahga ba xchiꞌdxyi guehtu Abrahn
nee guñiꞌ za ba loh guehtu Abrahn “Daada.” Laꞌhtu nahpa
zadzihn gaca tu ziga guhca ba, sidela laꞌhtu guunn tu
ganaalla dziꞌn zaꞌca nee ayi guidxyihbi tu loh xcweenta xi
chiꞌh zi.
\p
\v 7 Neezaa laꞌhtu ndxiꞌhw raꞌ; gulguibahannee zaꞌca laꞌh
gunnaꞌh nin naa cheꞌhla tu, ayi sola pur nin nadaa ru dxiꞌh
gunnaꞌh loh ndxiꞌhw sino que neezaa laꞌh raꞌ ba nahpa raꞌ ba
tuhsi gahca guelnabahan nin baniꞌhi Dxiohs laꞌhtu.
Gulguiꞌhnn squiiꞌ tin guunn cweenta Dxiohs xchiꞌdxyi tu loh
nin cwiidxyi-guinaaba tu loh Ñiꞌh.
\s Bwiinn raꞌ nin rutiꞌdxiloh guelrzaꞌcazii pur nin ruhnn raꞌ ba dziꞌn zaꞌca raꞌ
\p
\v 8 Dee naa nin cañiꞌn loh garaa tu; nasaa gulguibahannee
lasaaꞌ tu, gulgalahsa stoꞌ lasaaꞌ tu, nee gulgantsiiꞌhi
lasaaꞌ ziga nadziiꞌhi lasaaꞌ bwiinn raꞌ nin naa bwihtsi
lasaaꞌ, gulgahca bwiinn zaꞌca nee gulgahca za bwiinn
nadoꞌlaadzi.
\v 9 Ayi gusiaꞌgarii tu dxyiꞌdxyinah chin
guiñiꞌ chyulla bwiinn dxyiꞌdxyinah loh tu, ayi za
gusiaꞌgarii tu dxyiꞌdxyinah loh bwiinn nin guiguii loh tu;
sola gulguinaaba loh Dxiohs guunntaaꞌyi Ñiꞌh yihca bwiinn
chi laasii Dxiohs gudihdxyi Ñiꞌh laꞌhtu tin guicaꞌha tu
guelnazaꞌca nin guniꞌhi Ñiꞌh laꞌhtu ziga herensi,
\v 10 laasii squiiꞌ caa loh Xchihtsi Dxiohs:
\q Bwiinn nin xclaaꞌdzi gucaꞌh stoꞌ ñiꞌh guelnabahan si nee
guibahan nasaa ba garaa dxyih,
\q nahpa gucweꞌza ba rwaaꞌ ba tin ayi guiñiꞌ ba dxyiꞌdxyinah
raꞌ,
\q nee tin ayi za guiñiꞌ ba dxyiꞌdxyi dxixiꞌhw raꞌ.
\q
\v 11 Nahpa guiriaꞌcaa ba loh cohsa dxaaba, ya guunn ba
ganaalla dziꞌn zaꞌca;
\q nee chiꞌhyi ba loh hasta naa guelrriidxyii stoꞌ nee
chenaꞌhla dziꞌtsi ban,
\q
\v 12 laasii Dxiohs rahpa Ñiꞌh laꞌh bwiinn zaꞌca raꞌ, nee
rucaꞌhdxiahga za Ñiꞌh xchiꞌdxyi raꞌ ba nin rnaaba raꞌ ba loh
Ñiꞌh
\q ya rdxyiꞌchinee Ñiꞌh laꞌh raꞌ bwiinn raꞌ nin ruhnn raꞌ
garaaloh raꞌ dziꞌn dxaaba raꞌ.
\p
\v 13 ¿Chyu nahpa guunn mahla laꞌhtu sidela zeezah cayuhnn tu
ganaalla dziꞌn zaꞌca raꞌ?
\v 14 Per nicala sacazii tu pur
xcweenta nin nabahan nayaa tu loh xneziuh Dxiohs, per
zibahan tu loh tuhbi guelnabahan nasaa; ayi guidxyihbi tu
chyu chiꞌh zi, ayi dxiaꞌ zi gueeta tu,
\v 15 sino que
gulgacaꞌh stoꞌ tu Jesucristu cun gaduhbi stoꞌ tu ziga naa
Ñiꞌh Daada, gulgahca nasiin tin guiñiꞌ tu loh raꞌ garaa raꞌ
bwiinn raꞌ nin guinaabadxyiꞌdxyi loh tu xa naa xcweenta
hereensi nin naannloh tu zicaꞌha nuꞌh loh Jesucristu.
Pwihsi chin guiñiꞌ tu loh ba, gulguiꞌhnnan cun gaduhbi stoꞌ
tu nee cun gaduhbi xquelnadoꞌlaadzi tu.
\v 16 Gulguibahan
zaꞌca tin cwiidxyii xquelrihn tu, tin chin guiñiꞌyah raꞌ ba
laꞌhnuꞌh laasii nabahan zaꞌca nuꞌh loh xneziuh Jesucristu
ziaꞌhan xtuhyi raꞌ ba pur nin guiñiꞌyah raꞌ ba laꞌhnuꞌh.
\v 17 Mahzi chaꞌyi sacazii nuꞌh sidela ziꞌchi naa xigaaba
Dxiohs xlawaaꞌha guidiꞌhnn nuꞌh dziꞌn dxaaba raꞌ.
\p
\v 18 Laasii Jesucristu batiꞌdxiloh Ñiꞌh guelrzaꞌcazii,
guhchi Ñiꞌh pur xcweenta xtuhlda raꞌ nuꞌh tuhsi bweelta para
tuꞌpazi, ayi xi xtuhlda Ñiꞌh guyuuꞌ nez loh Dxiohs; per
batiꞌdxiloh Ñiꞌh guelrzaꞌcazii pur bwiinn duhlda; ya pur
guelrzaꞌcazii nin batiꞌdxiloh Ñiꞌh chi gwanee Ñiꞌh laꞌhnuꞌh
nez loh Dxiohs laasii guhchi tihxi Jesucristu per pur nin
babiaꞌgarii spíritu Ñiꞌh tihxi Ñiꞌh gubiaꞌgarii babahn Ñiꞌh.
\v 19 Per chin nagahdxi guibiaꞌgarii spíritu Ñiꞌh tihxi Ñiꞌh,
gwah spíritu Ñiꞌh chi tin baluuꞌyi spíritu Ñiꞌh xchiꞌdxyi
Dxiohs loh raꞌ spíritu nin guyuuꞌ laꞌn lahtsi dxiꞌba (o sea
hasta nuu gabihldxyi).
\v 20 Deeꞌ raꞌ nin ayi bazoꞌbadxiahga
xchiꞌdxyi guehtu Noeh loh raꞌ dxyih nin gubahan ba, guleeza
Dxiohs laꞌh raꞌ bwiinn raꞌ chi loh garaa raꞌ dxyih nin
bwiꞌhnn chaꞌyi guehtu Noeh barcu rooꞌ nin ya baguhca
chieempa rooꞌ; ya laꞌn barcu chi guyuuꞌ xuhnna bwiinn nin
gulaꞌh raꞌ loh ñihsa nin bañihchiloh laꞌh raꞌ bwiinn loh
guidxyiyuh chieempa rooꞌ chi.
\v 21 Ya chin rrobañihsa nuꞌh
nnah, zahca gahbi nuꞌh ñihsa nin rrobañihsa nuꞌh chi naa
ziga zi hasta rlaꞌh nuꞌh loh duhlda, laasii ziga gulaꞌh
galluhnna raꞌ ba biaꞌhan hasta nnah ziga rlaꞌh nuꞌh loh
duhlda. Guelrrohbañihsa ayi naan para gusiaan tihxi bwiinn
sino que para guinaaban loh Dxiohs tuhbi lligaaba nayaa para
laꞌhnuꞌh, nee rutaꞌhan laꞌhnuꞌh pur xcweenta nin babahn
Jesucristu loh guelguhchi.
\v 22 Jesucristu bacah Ñiꞌh
llaaꞌndxibaaꞌ yannah zohba Ñiꞌh xlahdu derehchu Xtaada
Dxiohs Ñiꞌh, tin riꞌchi rnabwaꞌ Ñiꞌh loh raꞌ xaanjla
Dxiohs neezaa loh raꞌ garaa raꞌ spíritu raꞌ nin nahpa
guelrnabwaꞌ loh guidxyiyuh cun llaaꞌndxibaaꞌ.
\c 4
\s Gulguiꞌhnn xtsiꞌn Dxiohs
\p
\v 1 Pwihsi niꞌchin batiꞌdxiloh Jesucristu guelrzaꞌcazii
xcweenta raꞌ xtuhlda raꞌ nuꞌh, guhchi Ñiꞌh loh cruhzi;
neezaa laꞌhtu rgaꞌha guunn tu lligaaba zutiꞌdxiloh za tu
guelrzaꞌcazii, laasii nin guzahcazii tihxi ñiꞌh ya baziaꞌtii
ñiꞌh xneziuh duhlda,
\v 2 tin loh guelnabahan nin guibahan ru
tu loh guidxyiyuh riiꞌ, guibahan tu ziga xclaaꞌdzi Dxiohs
ayi ziga dxiꞌh guelrusaguiꞌhi xteenn dziꞌn duhlda raꞌ.
\v 3 Laasii galoh bwiꞌhnn tu ziga chiꞌh zi nin guclaaꞌdzi tu,
bwiꞌhnn tu ziga ruhnn raꞌ bwiinn raꞌ nin ayi naa raꞌ bwiinn
Israel, bwiꞌhnn tu ziga guclaaꞌdzi tihxi tu cun garaaloh raꞌ
nin guyuuꞌdxih tu; guyuuꞌ tu loh guelreeꞌ cun loh rcaꞌhnzaa
zaꞌbi, bwiꞌhnn tu lañih tin para rdxeela zi xa nehza
riuuꞌtii lasaaꞌ tu tin suhdzi tu, nee guunn za tu laꞌh raꞌ
dxaan raꞌ ziga moda xtuhyi duxa.
\v 4 Pwihsi rdxyiꞌchi raꞌ
bwiinn raꞌ nin zeezahnee dziꞌn raꞌ chi nnah cun laꞌhtu
laasii ayi ru ruhnn xcweenta tu dziꞌn nin zeezahnee raꞌ ba,
pwihsi niꞌchin rñiꞌyah raꞌ ba pur xcweenta tu.
\v 5 Per laꞌh
raꞌ ba nahpa zutiꞌdxi cweenta raꞌ ba loh Jesucristu nin ba
gucaꞌha para guunn guelguxchisi loh raꞌ bwiinn raꞌ nin
nabahan cun loh raꞌ bwiinn raꞌ nin baguhchi,
\v 6 laasii pur
deeꞌ niꞌchin bihn raꞌ bwiinn raꞌ nin guhchi xchiꞌdxyi
Jesucristu para gaca raꞌ ba guelguxchisi cun tihxi raꞌ ba
ziga rahca raꞌ bwiinn guidxyiyuh guelguxchisi, ya guibahan
spíritu raꞌ ba ziga xclaaꞌdzi Dxiohs.
\p
\v 7 Ya laꞌh dxyih nin ñichiloh garaatiiꞌ raꞌ cohsa loh
guidxyiyuh riiꞌ zeꞌgadzihn gahxu; niꞌchin gulgahca
bwiinn nasiin, nee gulcwihdxyi-gulguinaaba loh Dxiohs cun
gaduhbi stoꞌ tu,
\v 8 nee nin mahzi lasahca naa gaantsiiꞌhi
lasaaꞌ tu laasii guelnadziiꞌhi chi rusieꞌwun yihca ziahan
duhlda raꞌ.
\v 9 Gulguiñiꞌ zaꞌca loh raꞌ bwiinn nin gadzihn
rwaaꞌ yihdzi tu, nee ayi xi guelchiah cwachi tu loh ba.
\v 10 Pwihsi ziga baniꞌhi Dxiohs dziꞌn nin guunn tuhbigah
tu, cun dziꞌn chi gulgahcanee laꞌh raꞌ lasaaꞌ tu, tin ziꞌchi
guluuꞌyi tu loh raꞌ lasaaꞌ tu cayuhnn zaꞌca tu garaatiiꞌ raꞌ
nin baniꞌhi Dxiohs laꞌhtu.
\v 11 Sidela chyulla tuhbi tu
naa xtsiꞌn ñiꞌh nin guluuꞌyi xchiꞌdxyi Dxiohs, nahpa
guluuꞌyi ba ziga naa xchiꞌdxyi Dxiohs; sidela tuhbi
tu naa para gacanee tu lasaaꞌ tu, zuu guunn ban cun gaduhbi
stoꞌ ba, cun gaduhbi guelnadxiipa xteenn ba nin rudiꞌhi
Dxiohs laꞌh ba. Pwihsi garaa nin guunn tu, gacan tin
ziꞌchi chuu xa guiñiꞌ zaꞌca raꞌ bwiinn pur lah Jesucristu,
pwihsi para laꞌhsi Ñiꞌh saꞌbi dxyiꞌdxyi nahpa Ñiꞌh
guelrnabwaꞌ para tuꞌpazi. Ziꞌchi gaca pwihsi.
\s Gachidiꞌhnn nuꞌh waanta, tiidxi nuꞌh guelrzaꞌcazii ziga nahpa gatiꞌdxiloh nuꞌh
\p
\v 12 Pwihsi bwiitsi raꞌn, ayi gadxyigaaꞌloh tu laasii
cagatiꞌdxiloh tu guelrzaꞌcazii nin naa ziga zi bwehla, nin
zeꞌ tin guiduꞌhun gu riachii stoꞌ tu. Ayi guunn tu
lligaaba cazahca tu xilla guelrzaꞌcazii nin ayi gaanntiiꞌ
tu,
\v 13 sino que mahzi chaꞌyi guldxiahxi pur nin
cagatiꞌdxiloh tu guelrzaꞌcazii nin batiꞌdxiloh Jesucristu,
tin ziꞌchi za dxiahxi tu chin gwaꞌha tu dxiꞌ Jesucristu loh
guidxyiyuh riiꞌ stuhbi.
\v 14 Sidela guiñiꞌyah raꞌ ba laꞌh
tu laasii riachii stoꞌ tu xchiꞌdxyi Jesucristu; dichohsa tu,
laasii rbweeza Spíritu Saantu Dxiohs cun gaduhbi
xquelñaꞌñih Ñiꞌh laꞌn lastoꞌ tu niꞌchin rñiꞌyah raꞌ ba
laꞌhtu.
\v 15 Sidela chyulla tuhbi tu cagatiꞌdxiloh
guelrzaꞌcazii, per ayi pur naa dxiꞌh tu bwiinn dii nin
rdxiin bwiinn o laasii gulaaꞌn tu o laasii bwiinn yaꞌdxi tu,
nin ayi za pur guyuuꞌtiiꞌ dxiꞌh tu loh xasuntu stuhbi
bwiinn.
\v 16 Per sidela laꞌhtu rzaꞌcazii tu pur nin
zeezahnee tu xcweenta lah Jesucristu, ayi gatuhyi loh tu
sino que gulgadiꞌhi guelzuxchiilli laꞌh Dxiohs xcweenta raꞌ
ba,
\v 17 laasii laꞌh dxyih raꞌ badzihn gaca guelguxchisi loh
raꞌ xpwiinn Dxiohs; ya sidela mwergaloh laꞌh raꞌ nuꞌh
sobalohon, ¿llalla chiꞌh laꞌh raꞌ nin ayi bazoꞌbadxiahga
xchiꞌdxyi Dxiohs xalla gaca chiꞌh xcweenta raꞌ ba?
\v 18 Loh Xchiꞌdxyi Dxiohs caa squiiꞌ:
\q Ya sidela laꞌh raꞌ nin naa raꞌ bwiinn zaꞌca raꞌ cun
guelrzaꞌcazii taꞌh raꞌ ba loh duhlda,
\q ¿xi laꞌhxchiꞌh bwiinn yaꞌdxi raꞌ xa gariaꞌcaa raꞌ ba
nee cun bwiinn duhlda raꞌ?
\p
\v 19 Pwihsi laꞌh raꞌ bwiinn raꞌ nin rutiꞌdxiloh
guelrzaꞌcazii pur xigaaba Dxiohs, nahpa cheezah guunn raꞌ
ba ganaalla dziꞌn zaꞌca raꞌ nee gutiꞌdxi raꞌ ba xaalma raꞌ
ba loh naa Dxiohs nin gulachixchih laꞌh raꞌ ba, laasii
laꞌh Ñiꞌh naa Ñiꞌh Dxiohs.
\c 5
\s Rcaꞌpwehn Pehdru laꞌh raꞌ xpwiinn Jesucristu
\p
\v 1 Pwihsi naꞌh ziga naan tuhbi bwiinn guuhla cañiꞌneen
laꞌhtu nin naa raꞌ bwiinn guuhla loh raꞌ xpwiinn guidoꞌ
Jesucristu, laasii naꞌh naan tuhbi nin bwaꞌhaloh cuun
guelrzaꞌcazii nin batiꞌdxiloh Jesucristu, nee bwaꞌhazahn
guelbachaꞌh nin guniꞌhi Ñiꞌh laꞌhnuꞌh chin guibiaꞌgarii
Ñiꞌh stuhbi;
\v 2 gulgahpa laꞌh raꞌ bwiinn raꞌ nin naa raꞌ
ziga xiꞌyiꞌhn Dxiohs, laꞌhtu nin naa raꞌ ziga baxtohra;
gulguiꞌhnnan tal ziga xclaaꞌdzi Dxiohs gaca, per ayi pur
nin nahpa guunn dxiꞌh tun sino que pur xcuuxta tu; nin ayi
pur saꞌbi dxiꞌh stoꞌ tu xcweenta mweeyi sino que gulguiꞌhnn
xtsiꞌn tu cun gaduhbi stoꞌ tu.
\v 3 Ayi guinabwaꞌ tu loh raꞌ
ba ziga rnabwaꞌ tuhbi ballwaaꞌn loh raꞌ bwiinn raꞌ nin ruhnn
raꞌ xtsiꞌn ba; gulgaluuꞌyi xa guunn raꞌ ba ziga naa
xquelnabahan zaꞌca tu,
\v 4 laasii chin dxiꞌ Jesucristu nin
naa Baxtohr loh raꞌ bwiinn raꞌ nin naa raꞌ ziga lliꞌhyi
nez loh Ñiꞌh, laꞌhtu zicaꞌha tu tuhbi guelnazaꞌca duxa nin
guniꞌhi Ñiꞌh laꞌhtu, nin ayi naa ziga batahga nin naa raꞌ
curohn raꞌ nin rbihdzi.
\p
\v 5 Ziꞌchi gahca za laꞌh nin naa raꞌ biiꞌhin,
gulgazoꞌbadxiahga xchiꞌdxyi raꞌ bwiinn raꞌ nin naa raꞌ
bwiinn guuhla loh tu. Garaa tu gulchaꞌzi xchiꞌdxyi lasaaꞌ
tu, gulgaluuꞌyi lasaaꞌ tu cun gaduhbi guelnadoꞌlaadzi xteenn
tu, laasii:
\q Dxiohs riuuꞌ llahn stoꞌ Ñiꞌh xcweenta raꞌ bwiinn nayachi
raꞌ,
\q per ralahsa stoꞌ Ñiꞌh laꞌh raꞌ bwiinn nadoꞌlaadzi raꞌ.
\p
\v 6 Niꞌchin cun gaduhbi guelnadoꞌlaadzi xteenn tu gulchuu loh xneziuh Dxiohs,
laasii laꞌh Ñiꞌh nahpa Ñiꞌh guelrnabwaꞌ rooꞌ tin ziꞌchi gaca lasahca tu chin
guunn Ñiꞌh lligaaba guzaꞌloh Ñiꞌh guunn Ñiꞌhn.
\v 7 Gulgatiꞌdxi garaa
guelrzaaꞌ nin riuuꞌ tu loh naa Dxiohs, tin gusacwachidxyii Ñiꞌh stoꞌ tu,
laasii laꞌh Ñiꞌh rucaꞌh stoꞌ Ñiꞌh laꞌhtu.
\p
\v 8 Gulgahca nasiin, laasii laꞌh bwiinndxaaba nin
rdxyiꞌchinee laꞌhtu caꞌnzaa ziga zi tuhbi bweꞌdzi nin
rchahbwih duxa yahnn ñiꞌh tin caꞌndxiꞌhyi ba chyu guxiꞌn ba.
\v 9 Gulsuh chihpa nezloh ba, nee gulchezah dziꞌtsi loh
guelriachii stoꞌ xteenn Dxiohs, laasii ayi laꞌhdxiꞌh tu
cagatiꞌdxiloh tu guelrzaꞌcazii, sino que babihn tu xcweenta
snuhn raꞌ bwihtsi raꞌ nuꞌh nin rii ziahan lahta cazaꞌcazii
za raꞌ ba pur nin zeezah raꞌ ba loh xneziuh Jesucristu.
\v 10 Pwihsi yaque laꞌhtu batiꞌdxiloh tu guelrzaꞌcazii loh
paaldaa raꞌ dxyih, Dxiohs zuhnn nayaa Ñiꞌh laꞌhtu, zuhnn
nanchii Ñiꞌh laꞌhtu, zuhnn nadxiipa Ñiꞌh laꞌhtu, laasii
laꞌh Ñiꞌh naa Dxiohs nin gudihdxyi laꞌhnuꞌh tin guidxuu nuꞌh
loh llaꞌñihrooꞌ xteenn Ñiꞌh cun laꞌh Jesucristu.
\v 11 Para
laꞌh Ñiꞌh banaa xteenn Ñiꞌh guelrnabwaꞌ para tuꞌpazi. Pwihsi
ziꞌchi gaca.
\s Luulchima guelrgahpaDxiohs
\p
\v 12 Ya zieꞌnee Silvanu dxihtsi riiꞌ loh tu, nee ruꞌnnahnn
lligaaba naa ba tuhbi lasaaꞌ nuꞌh nin ba batiꞌdxi
xquelnabahan ñiꞌh loh naa Jesucristu. Laꞌh ba guhcanee ba
naꞌh bacaꞌhn paaldaasi dxyiꞌdxyi raꞌ riiꞌ loh tu, tin
cañiꞌneen laꞌhtu nee cun cañiꞌzahn loh tu guchii naa
raꞌ dxyiꞌdxyi raꞌ riiꞌ, nee naa raꞌn tuhbi guelrahcanee
paꞌhca xteenn Dxiohs; niꞌchin ¡gulchezah dziꞌtsi loh
cweenta rii!
\p
\v 13 Bwiinn raꞌ nin naa raꞌ xpwiinn Dxiohs nin rii raꞌ loh
guihdxyi Babilonia, nin gulii za Dxiohs ziga za gulii Ñiꞌh
laꞌhtu, ruxeꞌhla raꞌ ba tuhbi guelrgahpaDxiohs para laꞌhtu;
cun neezaa Marcu nin naa ziga zi lliiꞌnahn loh xchiꞌdxyi
Jesucristu, ruxeꞌhla za bi tuhbi guelrgahpaDxiohs para
laꞌhtu.
\p
\v 14 GulgahpaDxiohs laꞌh cada tuhbigah lasaaꞌ tu, pwihsi
rnaꞌbaꞌhn loh Dxiohs gusacwachidxyii Ñiꞌh stoꞌ tu nin
gwachii stoꞌ raꞌ ñiꞌh xchiꞌdxyi Jesucristu. Ziꞌchi gaca
pwihsi.
